A GÃN DƆ̃Ɔ A PƆƆL NA SƐB KƱ̃ A KORƖNTƖ NƖBƐ
11Maa Pɔɔl a Nãaŋmɩn na bʊɔl a wʊ bɔfʊ pɔ ɩka n ɩ a Yesu Kɩrɩsɩto nɩtʊ̃nãa nɩ a sɩ yɛbɛ Sosetenesɩ, 2lɛ sɛɛrɛ a gãn nyã kʊrɔ a yɩn na puoro a Nãaŋmɩn be a Korɩntɩ tẽe pɔ. A yɩn na oo be a Yesu Kɩrɩsɩto ’yɔ̃ɔ na yɩ ɩ a wʊ nɩ chɛchɛsɩ lɔ̃ɔn a bala na be jie jaa na bʊɔlɔ a sɩ Soro Yesu Kɩrɩsɩto yuor na ɩ a sɩn nɩ a ba jaa Soro. 3Wãɛfʊ nɩ nyã’maar na yi a sɩ Sãa Nãaŋmɩn nɩ a sɩ Soro Yesu Kɩrɩsɩto sɛ̃ a be a yɩ sɛ̃.
4N ma puor Nãaŋmɩn yãan kʊ yɩ bojũu wʊ wãɛ yɩ naa tu a Yesu Kɩrɩsɩto ’yɔ̃ɔ. 5A wʊ jũu lɛ yɩ le yele a jaa pɔ, a yɩ ’yɛrbie nɩ a yɩ bɔ̃ɔfʊ a jaa pɔ, 6bojũu a Kɩrɩsɩto dãasɩɛ sɩn di, yɩ sɔɔn de. 7A lɛ jũu, yaa faa a Nãaŋmɩn Sɩɛ kʊfʊ ãsʊɔ jaa ɛ, na yɩ pãa mʊ̃ɔ nɩbir chɛlɛ a lɛ a sɩ Soro Yesu Kɩrɩsɩto na lɛ lɩɛb wa. 8Wʊn ’yɔ̃ɔ yɩn ãkpãɛn tɩ tãn a baaraa, ka yɩ kʊ̃ tara chɛfʊ ɛ, tɩ tãn a sɩ Soro Yesu Kɩrɩsɩto waa bɩbir. 9A Nãaŋmɩn nyã na bʊɔl yɩ wa lɔ̃ɔn a wʊ Bie Yesu Kɩrɩsɩto na ɩ a sɩ Soro ɩn yelmãɛ sʊɔ.
10N yɛɛr, n den a sɩ Soro Yesu Kɩrɩsɩto yuor naa sʊɔrɔ nɩ yɩ ɩka yɩ jaa yɩ ta ŋma dẽdẽ ka ootaa be a yɩ pɔ ɛ, a lɛ na vɛ̃ naa ka yɩ pãa tara nɛbʊ̃’yen nɩ tɩɛr bʊ̃’yen. 11N yɛɛr, nɩbɛ bamɩne na yi a Kɩloe yir wa man kʊ ma ɩka nɛchɩrɛ ben a yɩ chara pɔ. 12A lɛ par lɛ ɩka, a yɩ ãsʊɔ jaa ma ’yɛr ɩka, Pɔɔl lɛ maa turo, ka ãsʊɔ mɩ ’yɛr, Apolosɩ lɛ maa turo, ka a ãsʊɔ mɩ ’yɛr, Sɩfasɩ lɛ n turo, ka a ãsʊɔ mɩ ’yɛr ɩka, Kɩrɩsɩto lɛ n turo.
13A Kɩrɩsɩto ŋman dẽdẽme bɩɩ? Pɔɔl lɛ ba kpa a daa ju bɩɩ? Bɩɩ Pɔɔl yuor lɛ yɩ son a Nãaŋmɩn kʊ̃ɔ? 14N pʊɔ pɛl naa ɩn ba so a yɩ ãsʊɔ jaa Nãaŋmɩn kʊ̃ɔ ɛ, ka ala ba ɩ Kɩrɩsɩpusɩ nɩ Gayus tɛɛ ba lɛ ɛ, 15ka nɩrɛ jaa kʊ̃ tʊ̃ɔ ’yɛr ɩka maa yuor lɛ n son yɩ a Nãaŋmɩn kʊ̃ɔ ɛ. 16Ɔ̃ɔ, n mɩ dɔ̃ɔ so a Sɩtɛfanas nɩ a wʊ yir dẽme ba jaa a Nãaŋmɩn kʊ̃ɔ. A anyã puor n ba tɩɛr nɩrɛ jaa ɩn lɛ so a Nãaŋmɩn kʊ̃ɔ ɛ. 17Bojũu Yesu Kɩrɩsɩto ba tʊ̃ ma ɩka n tɩ suoro nɩbɛ Nãaŋmɩn kʊ̃ɔ ɛ, tɩchɛ n tɩ mʊɔl a ’yɛr nʊ̃ɔ na ba ɩ nɩsaal yɛ̃ ’yɛr ɛ. Ka a Kɩrɩsɩto kũu wʊn kpi a daa taa ɩ pɔrɔ ɛ.
18Bojũu a daa ’yɛr ɩn dãbol ’yɛr kʊ a bala na wɛrɛ, tɩchɛ a ɩn Nãaŋmɩn kpɛ̃ɔ kʊ a sɩn bala na nyɛ a faafʊ. 19Bojũu a sɛb a Nãaŋmɩn gãn pɔ ɩka, “Ɩn sɔ̃ɔ naa a yɛ̃ dẽme yɛ̃ bar, naa bʊ̃bʊr a bɔ̃ɔfʊ dẽme bɔ̃ɔfʊ bar.” (Isaiya 29:14)
20Nyɩnɛ lɛ a yɛ̃ dẽme be? Nyɩnɛ lɛ a bɔ̃ɔfʊ sʊɔ be? Nyɩnɛ lɛ chɩbɛ dẽme mɩ be a dɩna? A ba ɩ Nãaŋmɩn lɩɛb a wɛr nyã yɛ̃ a wʊ ɩ jɔl ɛ? 21Bojũu a Nãaŋmɩn yɛ̃ kʊ vɛ̃ ka a wɛr de a wʊ yɛ̃ bɔ̃ɔn wʊ ɛ, Nãaŋmɩn pʊɔ pɛl naa nɩ a jɔl mʊɔl ban mʊɔl ka a na faa a bala na sɔɔ de. 22A Juu nɩbɛ ma bʊɔrɔ naa nɛ’maa yele, ka a bala na ba ɩ a Juu nɩbɛ ɛ, mɩ bʊɔrɔ yɛ̃. 23Tɩchɛ sɩn mʊɔl naa Yesu Kɩrɩsɩto ban kpa a daa ju, ka a ɩ gbɛr bãrfʊ kʊ a Juu nɩbɛ tɩ mɩ ɩ jɔl yele kʊ a bala na ba ɩ a Juu nɩbɛ ɛ. 24Tɩchɛ a bala a Nãaŋmɩn na lɔ̃ɔ bʊɔl a Juu nɩbɛ nɩ a bala na ba ɩ a Juu nɩbɛ ɛ, Kɩrɩsɩto lɛ ɩ a Nãaŋmɩn kpɛ̃ɔ nɩ a Nãaŋmɩn yɛ̃. 25Bojũu Nãaŋmɩn jɔlʊ̃ ɩn yɛ̃ gar a nɩrɛ yɛ̃, ka a Nãaŋmɩn balfʊ tara kpɛ̃ɔ gar a nɩrɛ kpɛ̃ɔ.
26N yɛɛr, yɩ tɩɛr a lɛ yɩn dɔ̃ɔ be tɩ a Nãaŋmɩn wa bʊɔl yɩ, nɩsaal kaafʊ pɔ, a yɩ yɔɔ ba dɔ̃ɔ ɩ yɛ̃ dẽme ɛ, a yɩ yɔɔ ba dɔ̃ɔ ɩ yuor dẽme ɛ, yaa ɩ nãmɩne bibiir ɛ. 27Tɩchɛ Nãaŋmɩn ir naa a wɛr nyã jɔl bon ’yɔ̃ɔn a yɛ̃ dẽme vã, Nãaŋmɩn lɛ ir naa a wɛr nyã bʊ̃balaa na wʊ ’yɔ̃ɔn a kpãɛn dẽme vã. 28Nãaŋmɩn ma ir naa a wɛr bon ba ’yɔ̃ɔnaa, a ala a nɩbɛ na kaara pɔrɔ, nɩ a nɩbɛ bala gba nɩrɛ jaa na ba ’yɔ̃ɔnɔ̃ ɛ, wʊ ɩ naa nɩtɔ̃ ka a bon ’lɔ a wɛr na ’yɔ̃ɔnɔ̃ ka wʊ ɩ pɔrɔ, 29ka nɩrɛ jaa taa bʊɔrɔ yuor a wʊ niem ɛ. 30A wʊ jũu lɛ yɩ be a Yesu Kɩrɩsɩto ’yɔ̃ɔ, ’lɔ lɛ ɩ a yɛ̃ yi a Nãaŋmɩn sɛ̃ kʊ sɩ, na wʊ ɩ a sɩ torfʊ nɩ chɛchɛ nɩ a faafʊ. 31A lɛ jũu, nɩtãa lɛ an sɛb a Nãaŋmɩn gãn pɔ, “Vɛ̃ ka a ’lɔ na bʊɔrɔ yuor, wʊ bʊɔrɔ a yuor a sɩ Soro ’yɔ̃ɔ.” (Jeremiya 9:24)
21N yɛɛr, ɩn dɔ̃ɔ wa a yɩ sɛ̃, n ba waan nɛbɔ̃ɔn bɩɩ yɛ̃ ’yɛr naa wa man a Nãaŋmɩn dãasɩɛ kʊ yɩ ɛ. 2Bojũu a lɛ ɩn dɔ̃ɔ be a yɛ sɛ̃, n ba lɛ bɔ̃ɔ bon jaa pʊɔ a Yesu Kɩrɩsɩto ban kpa a daa ju ɛ. 3Balfʊ, dãbãɛ nɩ mĩifʊ lɛ n dɔ̃ɔ ben a yɩ sɛ̃. 4A n ’yɛr nɩ a n mʊɔlfʊ ba ɩ yɛ̃ ’yɛrbie ɛ, tɩchɛ a ɩ naa a Nãaŋmɩn Sɩɛ kpɛ̃ɔ wiilfʊ lɛ, 5ka a yɩ sɔɔfʊ taa dɩɛl a nɩrɛ yɛ̃ ɛ, tɩchɛ a dɩɛl a Nãaŋmɩn kpɛ̃ɔ.
6Faa nyɛ, sɩn ma ’yɛr a sɩ ’yɛr nɩ yɛ̃ kʊ a bala na nʊ̃ɔ a Nãaŋmɩn sɔr pɔ, a ba ɩ a wɛr nyã bɩɩ a kpãɛn dẽme yɛ̃ na wa ɩ pɔrɔ daar kɔ̃ɔ ɛ. 7Kai, sɩn ’yɛrɛ naa a Nãaŋmɩn yɛ̃ sɔɔlaa, a yɛ̃ ’lɔ na dɔ̃ɔ sɔɔl a Nãaŋmɩn na kaa ir a sɩ daar kɔ̃ɔ tɩɩr jũu sɛrɛ na wʊ wa maal a wɛr. 8A wɛr nyã kpãɛn dẽme ba dɔ̃ɔ bɔ̃ɔ a par ɛ, ala ɩ bala ta bɔ̃ɔ ba kʊ̃ naa kpa a tɩɩr Soro a daa ju ɛ. 9Tɩchɛ a lɛ an sɛb a Nãaŋmɩn gãn pɔ ɩka, “Nɩbir jaa ba nyɛ ɛ, toor jaa ba wõ ɛ, tɩɛr jaa mɩ ba bɔ̃ɔn a ala a Nãaŋmɩn na chɔɔr kʊ a bala na nʊ̃ wʊ ɛ.” (Isaiya 64:4)10Tɩchɛ anyãna lɛ a Nãaŋmɩn Sɩɛ wiil kʊ sɩ, Nãaŋmɩn Sɩɛ ma bɩɛr naa a yelsɩ a jaa, na wʊ gba ma bɔ̃ɔ a ala na be a Nãaŋmɩn pʊɔm.
11Nɩbuor lɛ bɔ̃ɔ lɛ na be a wʊ tɔ sʊɔ tɩɛr pɔ, ka a nɩrɛ ’lɔ mãɛ ba lɛ ɛ? A lɛ mɩ lɛ nɩrɛ ba bɔ̃ɔ lɛ na be a Nãaŋmɩn tɩɛr pɔ ɛ, ka a Nãaŋmɩn mãɛ Sɩɛ ba lɛ ɛ. 12A ba ɩ a wɛr nyã sɩɛ lɛ sɩ tara ɛ, tɩchɛ a Sɩɛ ’lɔ na yi a Nãaŋmɩn sɛ̃ a sɩ de bɔ̃ɔn a ala a Nãaŋmɩn na kʊ sɩ a pɔrɔ. 13A anyãna lɛ sɩ ’yɛrɛ, a ba ɩ nɩrɛ ’yɛrbie sɩn jãn ɛ, tɩchɛ ’yɛrbie ala sɩn jãn a Nãaŋmɩn Sɩɛ sɛ̃ na sɩ wile nɩ a Nãaŋmɩn Sɩɛ yelmãɛ nɩ a Sɩɛ ’yɛrbie. 14Nɩrɛ ’lɔ jaa na ba tara a Nãaŋmɩn Sɩɛ ɛ, maa sɔɔ a ala na yi a Nãaŋmɩn Sɩɛ sɛ̃ ɛ, bojũu a ɩn dãbol yele kʊ wʊ a wʊ maa bɔ̃ɔ a par ɛ, bojũu nɩrɛ na tʊ̃ɔn bɔ̃ɔ ala ɩ wʊ tara naa Nãaŋmɩn Sɩɛ. 15A nɩrɛ ’lɔ na tara a Nãaŋmɩn Sɩɛ ma vɩɛr naa a yele a jaa kaa, tɩchɛ nɩrɛ ’lɔ na ba tara a Nãaŋmɩn Sɩɛ ɛ, wʊ kʊ̃ bɔ̃ɔ a nɩrɛ ’lɔ na tara a Nãaŋmɩn Sɩɛ tɩɛr ɛ. 16Bojũu a sɛb a Nãaŋmɩn gãn pɔ ɩka, “An lɛ bɔ̃ɔ a sɩ Soro tɩɛr, na wʊn kpãa wʊ?” (Isaiya 40:13) Tɩchɛ sɩn lɛ tara a Yesu Kɩrɩsɩto tɩɛr.
31N yɛɛr, n kʊ̃ tʊ̃ɔ ’yɛrɛ nɩ yɩ fɩka nɩbɛ na tara a Nãaŋmɩn Sɩɛ ɛ, tɩchɛ n ’yɛrɛ nɩ yɩ naa fɩka a wɛr nɩbɛ na yɩ ɩ bibiir a Kɩrɩsɩto sɔr pɔ. 2Bɩrkʊ̃ɔ tɛɛ lɛ n kʊ yɩ a ba ɩ saa yɩn ba ta na tʊ̃ɔ di ɛ. Sɩrɛ jaa lɛ yɩ chɛnɛ ba ta ɛ. 3Yɩ chɛnɛ na ɩrɛ fɩka nɩbɛ na ba bɔ̃ɔ Nãaŋmɩn ɛ, bojũu nyuur nɩ nɛchɩrɛ chɛnɛ na be a yɩ pɔ, yaa chɛnɛ ɩ a wɛr nɩbɛ ɛ? Na yɩ maala a lɛ ban maala ɛ? 4A yɩ ãsʊɔ na ma ’yɛr, maa turo na Pɔɔl, ka a ãsʊɔ mɩ ’yɛr ɩka, maa turo na Apolosɩ. Yaa chɛnɛ ɩrɛ fɩka nɩbɛ na ba bɔ̃ɔ Nãaŋmɩn ɛ?
5A anyãna a jaa pɔ, Pɔɔl nɩ a Apolosɩ, bo ba ɩ? Tʊ̃tʊ̃nbɔ lɛ sɩn ɩ a yɩ tu a be wa sɔɔ de ka a sɩ Soro kʊ ãsʊɔ jaa nɩ wʊ tʊ̃mɔ̃. 6Maa lɛ bʊr ka a Apolosɩ mɩ chɔr a kʊ̃ɔ, tɩchɛ Nãaŋmɩn lɛ so an nʊ̃ɔ. 7Lɛ a ’lɔ na bʊr, nɩ a ’lɔ na chɔr a kʊ̃ɔ, ba ɩ bon jaa ɛ, tɩchɛ a Nãaŋmɩn ’lɔ tɛɛ na vɛ̃ ka a bonsɩ a jaa nʊ̃ɔ. 8A nɩrɛ ’lɔ na bʊr nɩ a nɩrɛ ’lɔ na chɔr a kʊ̃ɔ ba jaa tara na tɩɛr bʊ̃’yen ka a ãsʊɔ jaa na nyɛ a lɛ wʊn tʊ̃ sãyar. 9Bojũu, sɩn ɩ naa Nãaŋmɩn tʊ̃tʊ̃taaba, yɩn mɩ lɛ ɩ a Nãaŋmɩn puo, a Nãaŋmɩn yir wʊn mɩɛrɛ.
10A wãɛfʊ a Nãaŋmɩn na kʊ ma lɛ so ka n kpar a dachin par kparaa nɩtãa bɔ̃ɔ mɩɛrɛ, ka a bamɩne mɩ mɩɛrɛ dɔɔlɔ. Tɩchɛ ãsʊɔ jaa wʊ bɔ̃ɔ kaara a lɛ wʊn mɩɛrɛ dɔɔlɔ. 11A yele lɛ ɩka, nɩrɛ jaa kʊ̃ lɛ tʊ̃ɔ kpar a dachin par kpar yuo lɛ pʊɔ a ’lɔ na be be ɛ, ’lɔ lɛ ɩ a Yesu Kɩrɩsɩto. 12Ala ɩ nɩrɛ den sɛlma, kpãna, kʊsɩr kpãɛn, daar, mʊɔr bɩɩ kakɩɛ, 13nɩrɛ jaa na nyɛ naa a wʊ tʊ̃mɔ̃, bojũu a bɩbir ’lɔ̃nɔ̃ a jaa na gãn chãa pɔ. Bũu lɛ na vuul nɩrɛ jaa tʊ̃mɔ̃ na wʊ bɛɛr ãsʊɔ jaa tʊ̃mɔ̃ kaa. 14Ala ɩ a lɛ wʊn mɛ dɔɔl ba sɔ̃ɔ ɛ, wʊn nyɛn a wʊ sãyar. 15Ala ɩ a wa di naa a nɩnyɩnɛ kʊ̃ nyɛ bon jaa ɛ, wʊn nyɛn faafʊ, tɩchɛ wʊn kaara naa fɩka nɩrɛ bũu na vuul.
16Yaa bɔ̃ɔ ɩka yɩn mãɛ lɛ a Nãaŋmɩn puorfʊ yir ka a wʊ Sɩɛ kpɩɛrɛ a yɩ ’yɔ̃ɔ ɛ? 17Ala ɩ ãsʊɔ jaa wa sɔ̃ɔ naa a Nãaŋmɩn puorfʊ yir nyã, Nãaŋmɩn na sɔ̃ɔ naa a nɩnyɩnɛ, bojũu a Nãaŋmɩn puorfʊ yir ɩn chɛchɛ. Yɩn mãɛ lɛ a puorfʊ yir nyã.
18Yɩ ta bɛlɛ a yɩ mãɛ ɛ. Ala ɩ a yɩ ãsʊɔ tɩɛr naa ɩka wʊ ɩ naa yɛ̃ sʊɔ a wɛr nyã pɔ, wʊ lɩɛb ɩ “Jɔl” na wʊ pãa tʊ̃ɔ lɩɛb yɛ̃ sʊɔ. 19Bojũu a wɛr nyã yɛ̃ ɩ naa jɔl yele a Nãaŋmɩn niem, nɩtãa lɛ an sɛb a Nãaŋmɩn gãn pɔ, “Wʊ ma nyɔɔ naa a yɛ̃ sʊɔ a wʊ yɛ̃ yele pɔ.” (Job 5:13)20A lɛ sɛb go, “A Soro bɔ̃ɔ naa a yɛ̃ dẽme tɩɛr ka a ɩ pɔrɔ.” (Yiel Gãn 94:11)21A lɛ jũu, nɩrɛ wʊ ta lɛ ’mɔɔrɔ a wʊ mãɛ nɩ nɩrɛ yele ɛ! Yɩn lɛ so a bonsɩ a jaa, 22ka maa Pɔɔl lɛ bɩɩ, Apolosɩ lɛ bɩɩ, Sɩfasɩ lɛ bɩɩ, a wɛr lɛ bɩɩ, nyɛvʊr lɛ bɩɩ, kũu lɛ bɩɩ, dɩna lɛ bɩɩ, ka daar kɔ̃ɔ lɛ, yɩn lɛ so a jaa. 23A Yesu Kɩrɩsɩto mɩ so yɩ, ka Nãaŋmɩn mɩ so a Yesu Kɩrɩsɩto.
41A lɛ jũu, yɩ ma kaa sɩ a sɩ ɩ a Yesu Kɩrɩsɩto tʊ̃tʊ̃nbɔ a Nãaŋmɩn na de a wʊ yelsɔɔlsɩ ’yɔ̃ɔ a sɩ nuur pɔ. 2Pʊ̃pãanyã, a lɛ na gã lɛ ɩka a bala ban de bon ’yɔ̃ɔ a ba nuur pɔ, ba tara yelmãɛ. 3A ba bã ma ɛ, ala ɩ ka yɩn lɛ bɩɩ a wɛr nɩrɛ lɛ tɔɔrɔ a n ’yɛr sɩrɛ jaa a maa mãɛ kʊ̃ tɔɔr a n ’yɛr ɛ. 4N ba tɩɛr yele jaa ɩn ɩ bɔr ɛ, tɩchɛ a ba wiil ɩka n ba tara yele ɛ. A sɩ Soro lɛ na tɔɔr a n ’yɛr. 5A lɛ jũu, yɩ ta de nie tɔɔrɔ a ’yɛr ka a bɩbir ba ta ɛ. Yɩ chɛlɛ ka a sɩ Soro wa. ’Lɔ lɛ na yin yele a jaa na sɔɔl a libe pɔ, chãa pɔ, na wʊ mɩ wiil a ala na sɔɔl a nɩbɛ tɩɛr pɔ. A bɩbir ’lɔ̃nɔ̃ lɛ ãsʊɔ jaa na nyɛ a wʊ pɛɛfʊ a Nãaŋmɩn sɛ̃.
6Pʊ̃pãanyã, n yɛɛr, a yɩn jũu lɛ n de a yele anyãna naa man a maa nɩ a Apolosɩ, ka yɩn jãn a par yi a sɩ sɛ̃ a lɛ ban ’yɛr ɩka, “Taa ɩrɛ wa chen po a lɛ ban sɛb ɛ.” Ka a yɩ ãsʊɔ jaa taa pãa ’yɔ̃ɔnɔ̃ nɩbɛ gara taa ɛ. 7Ana lɛ maal yɩ a yɩ be yɩ yõ gar nɩrɛ jaa? Bo yɩ tara, ka a ba ɩ Nãaŋmɩn lɛ kʊ yɩ ɛ? Ala ɩ a Nãaŋmɩn lɛ kʊ yɩ, ŋmɩnɛ a ɩ a yɩ bʊɔrɔ yuor fɩka yaa ɩ lɛ ɛ?
8Yɩ ben tara bon jaa yɩn bʊɔrɔ! Na yɩ be ɩ taraa dẽme! Yɩ ben lɩɛb nãmɩne ka sɩn ba ɩ ɛ! Maa bɔfʊ lɛ fɩka yɩ ta ɩ a nãmɩne sɩrɛ jaa, ka a sɩ mɩ ta pʊɔ yɩ ɩ a nãmɩne. 9Bojũu maa sɛ̃, a kaara naa fɩka a Nãaŋmɩn den a sɩn na ɩ a nɩtʊ̃nsɩ a sɩ pii a nɩyɔɔ puor, a ban kʊ sɩ chãa pɔ. Ka a sɩ ɩ bʊ̃manãa kʊ a wɛr nɩ a malakasɩ nɩ a nɩbɛ ba jaa. 10Sɩn ɩn jɔlɔ a Yesu Kɩrɩsɩto jũu tɩchɛ ka a yɩn ɩ yɛ̃n dẽme a wʊ pɔ. Sɩn ɩn nɩbaalsɩ tɩchɛ ka a yɩn ɩ kpãɛn dẽme. Ba ’yɔ̃ɔnɔ̃ yɩ naa tɩ kpɛrɛ sɩn. 11Wa tãn dɩna gba, kɔ̃ nɩ kɔ̃nyũur lɛ sɩ ma chiine, ka a sɩ bʊ̃sursɩ chɩɛr chɩɛr ka ba pɔɔrɔ sɩ, saa tara yir kpɩɛrɛ ɛ. 12Tʊ̃ kpãɛn lɛ sɩ ma tʊ̃n a sɩ mãɛ nuur, bala wa tʊ sɩ, sɩ ma ’yɛr nɛvɩla ’yɔ̃ɔ ba, bala sɔɔ gere sɩ, tɩ sɩ ma tara na kãnyir. 13Bala wa sɔ̃ɔnɔ̃ a sɩ yuor, sɩ maa ’yɛr tuo ɛ, wa tãn dɩna, baa bʊɔlɔ sɩ bon jaa ɛ, ka a sɩ ɩ a wɛr wʊ jaa tãpuor ju sɔɔr.
14N ba sɛɛrɛ a anyãna ɩka n su yɩ vã ɛ, tɩchɛ ka n kpãa yɩ maa mãɛ bi’yɔ̃ɔnsɩ kaar. 15Yɩn gba tara nɩbɛ turo pie (10,000) na kaara yɩ a Yesu ’yɔ̃ɔ, tɩ yaa tara sãamɩne yɔɔ ɛ, maa na wa mʊɔl a Yesu Kɩrɩsɩto ’yɛr nʊ̃ɔ kʊ yɩ lɛ ɩ a yɩ sãa. 16Ala lɛ so ka n pãa sʊɔrɔ yɩ ɩka yɩ turo a lɛ ɩn turo. 17A anyãna jũu mɩ lɛ so ka n tʊ̃nɔ̃ a Timoti na ɩ a n bie ɩn nʊ̃, wʊ tara na yelmãɛ a sɩ Soro pɔ. Wʊn tɩ jɛɔ yɩ naa a lɛ a n befʊ na be a Yesu Kɩrɩsɩto pɔ, na n mɩ wile nɩ a pupuorbiir gbulsɩ a jiir a jaa.
18A yɩ bamɩne chɩɛrɛ nɩ nyãa ɩrɛ fɩka n kʊ̃ lɛ wa be go ɛ. 19Tɩchɛ a kʊ̃ lɛ kor ɛ, ala ɩ a sɩ Soro sɔɔ naa, ɩn wan a yɩ sɛ̃, naa tɩ kaa a ba ɩ a bala na chɩɛrɛ a nyãa ’yɛrɛ tɛɛ ɛ, tɩchɛ ka n tɩ kaa a kpɛ̃ɔ buor ban tara. 20Bojũu Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ yele ba ɩ nɛɛ ’yɛr ɛ, tɩchɛ wʊ ɩn kpɛ̃ɔ. 21Buor sʊɔ lɛ yɩ bʊɔrɔ? Maa wa tɩrɛ, n tɩn kpaara bɩɩ nʊ̃fʊ nɩ jomm sɩɛ?
51Ba wa man kʊ ma sɩrɛ jaa ɩka sɛ̃sɛ̃yele ben a yɩ pɔ, a lɛ gba na ba ɩrɛ a bala na ba puoro pɔ ɛ. Bie na na gãn a wʊ sãa pɔɔ. 2Tɩ a yɩ chɛnɛ bʊɔrɔ yuor, vã kʊ̃ naa nyɔɔ yɩ ka yɩ dii a nɩrɛ nyãna na maal a nɩtɔ̃ bar a yɩ pɔ ɛ? 3A maa mãɛ gba na ba be a yɩ sɛ̃ ɛ, tɩchɛ a maa tɩɛr wʊ jaa ben a yɩ sɛ̃, naa gba tɔɔr a daba ’yɛr fɩka n ben be. 4Yɩn wa lɔ̃ɔn a sɩ Soro Yesu yuor, a n tɩɛr mɩ ben a yɩ sɛ̃, ka a sɩ Soro Yesu kpɛ̃ɔ mɩ be be, 5yɩ de a daba nyãna ’yɔ̃ɔ Satan nũu pɔ, ka wʊ sɔ̃ɔ a wʊ ãgãn bar, tɩchɛ ka a Nãaŋmɩn faa a wʊ sɩɛ a sɩ Soro bɩbir daar.
6A yɩ yuor bɔfʊ nyã ba tara tɔ̃nɔ̃ ɛ. Yaa bɔ̃ɔ ɩka a dãbɩl jaa pʊʊr lɛ ma vɛ̃ ka a paanʊ̃ɔ vʊ̃ a yɔɔ ɛ? 7Yɩ kpaar a dãbɩl koraa bar, tɩ na yɩ ɩ paanʊ̃ɔ paalaa na ba tara a dãbɩl ɛ. Lɛ lɛ yɩ kaara sɩrɛ jaa. Bojũu Kɩrɩsɩto na ɩ a sɩ Gõl Bar Pɛɛraabile lon a sɩ bɔɔr. 8A lɛ jũu, yɩ ta ɩ a sɩ dire a Gõl Bar Difʊ nɩ a dãbɩl koraa ɛ, a dãbɩl koraa na ɩ yosɔ̃ɔ nɩ putuyele, tɩchɛ a ɩ a paanʊ̃ɔ na ba tara a dãbɩl ɛ. A paanʊ̃ɔ na ɩ chɛchɛ ɩfʊ nɩ yelmãɛ tarfʊ.
9A gãn ’lɔ ɩn dɔ̃ɔ sɛb kʊ yɩ, n ’yɛr ɩka yɩ taa ɩrɛ wa lɔ̃ɔnɔ̃ nɩ a sɛ̃sɛ̃nbɛ ɛ, 10n ba ’yɛrɛ a bala na ba puoro na sɛ̃nɛ ɛ, bɩɩ a bɔgar dẽme, bɩɩ a nɩfɔlbɔ bɩɩ a tɩpuorbo ɛ. Ala ɩ lɛ lɛ, yɩ kʊ̃ naa yi a ka a wɛr nyã pɔ. 11Tɩchɛ pʊ̃pãanyã, n sɛɛrɛ na kʊrɔ yɩ, a lɛ ɩn dɔ̃ɔ bʊɔrɔ ɩka yɩ ɩ nɩ nyã. Yɩ taa ɩrɛ wa lɔ̃ɔnɔ̃ nɩ a ’lɔ na bʊɔlɔ, a wʊ mãɛ a yɩ yɛbɛ tɩ na wʊ sɛ̃nɛ, nɩ bɔgar sʊɔ, na wʊ puoro tɩbɛ, nɩ yosɔ̃ɔnɔ̃, na wʊ ɩ dãburo, nɩ nɩfɔlɔ. A nɩrɛ nyãna tɔ sʊɔ, yɩ taa ɩrɛ wa ’mataa wʊ gba dire ɛ.
12N tʊ̃mɔ̃ lɛ ɩka n tɔɔrɔ a bala na puoro ’yɛr, tɩchɛ yɩn ’lɔ yɩ kpãa a nɩbɛ bala yɩn ’mataa puoro nɩ na tʊ̃nɔ̃ a yelsɩ anyãna. 13Nãaŋmɩn lɛ na tɔɔr a bala na ba puoro ɛ ’yɛr. “Yɩ dii a putusʊɔ ’lɔ̃nɔ̃ bar a yɩ pɔ.” (Mosesɩ Gãma Na Tu Anũu 17:7)
61Ala ɩ a yɩ ãsʊɔ nɩ a wʊ tɔ sʊɔ wa nyɛn ’yɛr, ŋmɩnɛ a ɩ a wʊ na tara a ’yɛr chiin a ’yɛr tɔɔrbɔ bala na ba puoro ɛ jie, tɩ bar a Nãaŋmɩn puorbo jie? 2Yaa bɔ̃ɔ ɩka a Nãaŋmɩn puorbo lɛ na wa tɔɔr a bala na ba puoro ’yɛr ɛ? Ka ala ɩ yɩn lɛ na wa tɔɔr a bala na ba puoro ’yɛr, ŋmɩnɛ a yɩ kʊ̃ tʊ̃ɔ maal a yɩ mãɛ yelbil ɛ? 3Yaa bɔ̃ɔ ɩka sɩn lɛ na tɔɔr a malakasɩ gba ’yɛr ɛ? Wa ’yɛrɛ nɩ a sɩ mãɛ yelbil? 4A lɛ jũu, yɩn wa tara a ’yɛrbil anyãna taaba, yɩ ma ir a pupuorbo bamɩne gba yɛ̃ na ba tal tɛɛr ɛ, ka ba tɔɔr a ’yɛr. 5N ’yɛr naa anyãna na ’yɔ̃ɔ yɩ vã, a ɩn sɩrɛ ɩka a yɩ pɔ ãsʊɔ jaa ba tara yɛ̃ jaa pʊʊr na wʊn maal a wʊ taaba ’yɛr ɛ? 6Tɩchɛ ka a yɛbɛ ma tara a yɛbɛ chiin a ’yɛr tɔɔrfʊ jie, a bala na ba ɩ a Yesu turbo sɛ̃.
7Sɩrɛ jaa lɛ ɩka yɩ ben maal bɔr, bojũu yɩ ma nyɔɔr taa chiin a ’yɛr tɔɔrfʊ jie. Bo lɛ so ka yɩ kʊ̃ naa sɔɔ ka a nɩbɛ maal yɩ dɛɛr ɛ? Bɩɩ sɔɔ ka ba fɔl yɩ ɛ? 8Tɩchɛ a yɩn mãɛ fɔlɔ nɩ taa na yɩ maala taa dɛbɛ, na yɩ maala a anyãna kʊrɔ a yɩ yɛɛr.
9Yaa bɔ̃ɔ ɩka a putudẽme kʊ̃ kpɛ be a Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ pɔ ɛ? Yɩ ta bɛlɛ yɩ mãɛ ɛ. Sɛ̃sɛ̃nbɛ, tɩpuorbo, a bala na fol bɩɩ a dɔɔr na lɩɛb gãna nɩ taa, 10bɩɩ nãnyisɩ, bɩɩ a bɔgar dẽme, bɩɩ a dãburbo, bɩɩ a yosɔ̃ɔnbɔ, bɩɩ a nɩfɔlbɔ, ba ãsʊɔ jaa kʊ̃ kpɛ be a Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ pɔ ɛ. 11Lɛ lɛ a yɩ bamɩne mɩ dɔ̃ɔ kaara, tɩchɛ ka a Nãaŋmɩn pɛɛ yɩ bar, na wʊ oo yɩ ka yɩ ɩ chɛchɛ tu a sɩ Soro Yesu Kɩrɩsɩto yuor nɩ a sɩ Nãaŋmɩn Sɩɛ pɔ.
12A yɩ bamɩne ’yɛr naa ɩka, n ba chire bon jaa maalfʊ ɛ. Yele jaa ba chɩre maalfʊ ɛ. Tɩchɛ a ba ɩ yele a jaa lɛ vɩɛlɛ maalfʊ ɛ. Maa kʊ̃ sɔɔ ka bon jaa so ma ɛ. 13Bamɩne mɩ ma lɛ ’yɛr naa ɩka, bʊ̃diir ben be puor ’yɔ̃ɔ, ka a puor mɩ be be a bʊ̃diir ’yɔ̃ɔ. Tɩchɛ Nãaŋmɩn na sɔ̃ɔn a jaa ayi bar. Sɛ̃sɛ̃yele jũu ba lɛ a ãgãn be be ɛ, tɩchɛ a sɩ Soro jũu lɛ, ka a sɩ Soro mɩ be be a ãgãn jũu. 14A kpɛ̃ɔ nyãna lɛ a Nãaŋmɩn sãɩn a sɩ Soro a kũu pɔ, ka wʊ mɩ na sãɩ sɩ a kũu pɔ. 15Yaa bɔ̃ɔ ɩka a yɩ ãgãma ɩn bʊ̃’yen nɩ a Kɩrɩsɩto ãgãn ɛ? N pãa de a n ãgãn na ɩ bʊ̃’yen nɩ a Kɩrɩsɩto ãgãn naa tɩ ’mar pɔɔ baa pɔ? N kʊ̃ ɩ a lɛ ɛ. 16Yaa bɔ̃ɔ ɩka nɩrɛ ’lɔ na de a wʊ ãgãn tɩ ’mar a pɔɔ baa pɔ, ɩn bʊ̃’yen nɩ a wʊ ãgãn ɛ? Bojũu a sɛb a Nãaŋmɩn gãn pɔ ɩka, “Ka ba jaa ayi ɩ ãgãn bʊ̃’yen.” (A Pielfʊ Gãn 2:24)17Tɩchɛ nɩrɛ ’lɔ na de wʊ mãɛ ’mar a sɩ Soro, ’lɔ nɩ a wʊ Sɩɛ ɩn bʊ̃’yen.
18Yɩ tɔɔ yi a sɛ̃sɛ̃yele pɔ. Yelbier jaa nɩrɛ na ɩrɛ ma ben a wʊ ãgãn yõo, tɩchɛ nɩrɛ ’lɔ na sɛ̃nɛ, a wʊ ãgãn lɛ wʊ maala a yelbier ’yɔ̃ɔnɔ̃. 19Yaa bɔ̃ɔ ɩka a yɩ ãgãn ɩn a Nãaŋmɩn Sɩɛ puorfʊ yir ɛ? A ’lɔ na be a yɩ ’yɔ̃ɔ. A ’lɔ yɩn nyɛ yi a Nãaŋmɩn sɛ̃ ɔ? Yaa so yɩ mãɛ ɛ. 20Nãaŋmɩn da yɩn so. A lɛ jũu, yɩ ’yɔ̃ɔnɔ̃ Nãaŋmɩn nɩ a yɩ ãgãma.
71Pʊ̃pãanyã, a yele ala yɩn sɛb kʊ ma, an taa vɩɛlɛ na ka daba ta kul pɔɔ ɛ. 2Tɩchɛ an ɩ a sɛ̃sɛ̃yele na be be jũu, daba jaa wʊ kul a wʊ mãɛ pɔɔ, ka a pɔɔ jaa mɩ kul a wʊ mãɛ sɩrɛ. 3Ka a sɩrɛ nɩ a wʊ mãɛ pɔɔ na ma lɔ̃ɔ sɔ̃ɔ, lɛ nɩ wʊ ju mɩ lɛ a pɔɔ nɩ a wʊ mãɛ sɩrɛ mɩ ma lɔ̃ɔ a sɔ̃ɔ. 4A pɔɔ tɛɛ ba lɛ so a wʊ mãɛ ãgãn ɛ, tɩchɛ a wʊ sɩrɛ lɛ so. A lɛ nɛ nɩ wʊ ju mɩ lɛ, a daba tɛɛ mɩ ba so a wʊ ãgãn ɛ, tɩchɛ a wʊ pɔɔ lɛ so. 5Yɩ taa ɩrɛ wa mɔ̃ɔnɔ̃ taa a gaa jie ɛ, ka ala ba wa ɩ yɩ man taa na yɩ kʊ taa sɔ̃ɔ Nãaŋmɩn sʊɔrfʊ jũu ɛ. Ka yɩn wa sʊɔr a Nãaŋmɩn baar, a yɩ lɛ lɔ̃ɔ taa go, ka a Satan taa nyɛ yɩn kʊ̃ lɛ wa tʊɔrɔ a yɩ mãɛ nyɔɔrɔ bɛl yɩ ɛ. 6N ’yɛr naa ɩka anyã tara na sɔr, a ba ɩ binfʊ lɛ ɛ. 7N naa bʊɔrɔ naa fɩka a dɔɔr ba ta be a n kaar. Tɩchɛ nɩrɛ ãsʊɔ jaa tara na a lɛ a Nãaŋmɩn na kʊ wʊ, ãsʊɔ jaa bon ma tɛɛ naa a wʊ tɔ sʊɔ bon.
8Pʊ̃pãanyã, a yɩn bala na ba kul taa ɛ, nɩ a pɔɔkɔɛ, a vɩɛlɛ naa ba taa kulo taa ɛ, na ba jãnɛ nɩtãa lɛ ɩn jãnɛ. 9Tɩchɛ bala ba wa tʊ̃ɔnɔ̃ nyɔɔrɔ a ba mãɛ ɛ, ba kul taa. Ala ɩ ba kul taa, a sãn ban jɛ̃ ka a vɔlaa kʊrɔ ba.
10A bala na kul taa, a nɛbinãa lɛ a nyã, a ba ɩ maa lɛ ’yɛr ɛ, tɩchɛ a sɩ Soro lɛ ’yɛr. A pɔɔ wʊ taa ɩrɛ wa bara a wʊ sɩrɛ ɛ. 11Tɩchɛ ’lɔ wa bar a wʊ sɩrɛ, wʊ taa lɛ kulo daba go ɛ, bɩɩ wʊ lɩɛb tɩ ’maal a wʊ sɩrɛ. Daba mɩ wʊ taa dire a wʊ pɔɔ bara ɛ.
12A anyã ’lɔ, maa lɛ ’yɛrɛ, a ba ɩ a sɩ Soro lɛ ɛ. Ala ɩ a Yesu turo ãsʊɔ pɔɔ ba ɩ a Yesu turo ɛ, tɩ sɔɔ ɩka wʊn jɛ̃n wʊ naa wʊ taa ɩrɛ wa dire wʊ bara ɛ. 13Ala ɩ a pɔɔ mɩ lɛ ɩ a Yesu turo, tɩchɛ ka a wʊ sɩrɛ ba ɩ a Yesu turo ɛ, tɩ mɩ sɔɔ ɩka wʊn jɛ̃n wʊ naa, a pɔɔ nyɩnɛ mɩ wʊ taa bara a sɩrɛ ɛ. 14Bojũu Nãaŋmɩn kãan a danyɩnɛ na ba ɩ a Yesu turo ɛ, ka wʊ ɩ nɩsʊ̃ a wʊ pɔɔ na ɩ a Yesu turo jũu, ka a pɔɔ mɩ na ba ɩ a Yesu turo ɛ, mɩ ɩ nɩsʊ̃ a sɩrɛ na ɩ a Yesu turo jũu. Ka lɛ ba lɛ ɛ, a ba bibiir na ɩn bidɛbɛ, tɩchɛ a lɛ jũu ba ɩn bisʊ̃n.
15Tɩchɛ a ’lɔ na ba ɩ a Yesu turo ɛ, ’lɔ wa chiine wʊ chiine. Fʊn ɩ a Yesu turo, ka daba lɛ, bɩɩ pɔɔ lɛ, ta ŋmaa wʊ sɔr ɛ. Nãaŋmɩn bʊɔl sɩ naa ka sɩ kpɩɛrɛ nɩ nyã’maar. 16Ŋmɩnɛ lɛ a ɩ a fʊ̃ʊ pɔɔ, ba bɔ̃ɔ ɩka fʊn tʊ̃ɔ faa a fʊ sɩrɛ ɛ? Bɩɩ a daba, faa bɔ̃ɔ ɩka fʊ mɩn tʊ̃ɔ faa a fʊ pɔɔ ɛ?
17Ɩ̃sʊɔ jaa wʊ mɔ̃ be a jie ’lɔ a sɩ Soro na bin wʊ, nɩ a lɛ a Nãaŋmɩn na bʊɔl wʊ. A binfʊ nyãna lɛ n bin kʊ a pupuorbiir gbulsɩ ba jaa. 18Nɩrɛ ŋmaan yʊɔr tɩchɛ ka a Nãaŋmɩn wa bʊɔl wʊ bɩɩ? Wʊ taa ɩrɛ wa sɔɔlɔ a wʊ yʊɔr ŋmaafʊ ɛ. Nɩrɛ mɩ a Nãaŋmɩn na bʊɔl, ba ŋmaa a wʊ yʊɔr bɩɩ? Wʊ taa lɛ ŋmaara go ɛ. 19Yʊɔr ŋmaafʊ ɩn pɔrɔ, ka a yʊɔr ba ŋmaafʊ mɩ ɩ pɔrɔ, Nãaŋmɩn yelbinsɩ fʊn turo lɛ ɩ yelkpɛ̃ɛ. 20Ɩ̃sʊɔ jaa wʊ chɛnɛ a lɛ nɛ wʊn be tɩ a Nãaŋmɩn wa bʊɔl wʊ. 21Gbãgbaar lɛ yɩ dɔ̃ɔ ɩ tɩchɛ ka a Nãaŋmɩn bʊɔl yɩ bɩɩ? Yɩ ta vɛ̃ ka a ɩ tuo kʊ yɩ ɛ, ala ɩ yɩ tara na sɔr na so yɩ mãɛ, yɩn tʊ̃ɔ ɩ a lɛ. 22Bojũu ala ɩ nɩrɛ ɩn gbãgbaa tɩchɛ ka a sɩ Soro wa bʊɔl wʊ, a nɩnyɩnɛ son wʊ mãɛ a sɩ Soro jũu. Lɛ mɩ lɛ, nɩrɛ na so wʊ mãɛ tɩchɛ ka a sɩ Soro wa bʊɔl wʊ, a nɩnyɩnɛ mɩ ɩ naa Yesu Kɩrɩsɩto gbãgbaa. 23Nãaŋmɩn da yɩn da tuo, yɩ ta ɩ nɩrɛ jaa gbãgbaa ɛ. 24Yɛɛr, ãsʊɔ jaa ben Nãaŋmɩn niem, ãsʊɔ jaa wʊ chɛnɛ a lɛ nɛ wʊn be tɩchɛ ka a Nãaŋmɩn wa bʊɔl wʊ.
25Pʊ̃pãanyã a bala na ba kul taa sɛrɛ ɛ, n ba tara yele jaa a sɩ Soro na kʊ ma ɩka n ’yɛr ɛ, tɩchɛ n tara na ’yɛr ɩn na ’yɛr an ɩ a sɩ Soro nɩbaal jũu, n sɔɔ naa ɩka n ɩn yelmãɛ sʊɔ ka yɩn sɔɔ de. 26A dɩna yelwõnsɩ jũu, n tɩɛraa ɩka a ɩn vɩla ka nɩrɛ jaa kpɩɛrɛ wʊ yõ. 27Fʊ kul pɔɔ bɩɩ? Taa ɩrɛ wa dire wʊ bara ɛ. Dakʊɔr lɛ fʊ ɩ bɩɩ, pɔɔ kʊɔr lɛ fʊ ɩ? Taa tɩɛrɛ pɔɔ bɩɩ sɩrɛ kulfʊ ɛ. 28Tɩchɛ ala wa ɩ fʊ kul pɔɔ, faa maal yelbier ɛ, ka ala ɩ pɔɔsaraa mɩ kul sɩrɛ, waa maal yelbier ɛ. Tɩchɛ a bala na kul taa na kpɛ̃n yelwõnsɩ pɔ ka n kʊ̃ sɔɔl yɩ a yele nyãna ɛ.
29Yɛɛr, bon ɩn ’yɛrɛ lɛ ɩka, a sɔ̃ɔ ɩn jaa ŋmaa. An yi a dɩna chiine, bala na tara pɔbɔ, ba maala fɩka baa tara pɔbɔ ɛ. 30Bala na kõnõ, ba maala fɩka baa kõnõ ɛ, bala mɩ pʊɔ na pɛl, ba mɩ maala fɩka ba pʊɔ ba pɛl ɛ. Ka bala mɩ na da bon, ba maala fɩka a ba ɩ bala lɛ so bin ɛ. 31Bala mɩ na tʊ̃nɔ̃ nɩ a wɛr nyã bonsɩ, ba ta de ba mãɛ ’yɔ̃ɔ a ala pɔ ɛ, bojũu a wɛr nɩ a wʊ bonsɩ a jaa poro na chiine.
32Maa bɔfʊ lɛ ɩka yɩ ta tara yele jaa tɩɛr ɛ. An ɩ daba baa tara pɔɔ ɛ, a sɩ Soro yele lɛ wʊ ma tɩɛrɛ, lɛ wʊn na ɩ pɛl a sɩ Soro pʊɔ. 33Tɩchɛ daba na tara pɔɔ a wɛr nyã yelsɩ lɛ wʊ ma tɩɛrɛ, lɛ wʊn na ɩ pɛl a pɔɔ pʊɔ. 34Ka a wʊ tɩɛr maa gã jibʊ̃’yen ɛ. Ka a pɔɔ mɩ na ba kul sɩrɛ ɛ, bɩɩ pɔɔsarbile ma tɩɛrɛ a sɩ Soro yele. A wʊ bɔfʊ lɛ ɩka wʊ de a wʊ ãgãn nɩ a wʊ sɩɛ kʊ a sɩ Soro. Tɩchɛ pɔɔ na tara sɩrɛ, a wɛr nyã bonsɩ tɩɛr lɛ wʊ ma tara, lɛ wʊn na pɛl a wʊ sɩrɛ pʊɔ. 35Yɩ mãɛ sʊ̃ʊfʊ jũu lɛ n ’yɛrɛ nɩ a anyãna, a ba ɩ yele lɛ n bine kʊrɔ yɩ ɛ. N bʊɔrɔ naa ɩka yɩ kpɩɛrɛ a lɛ na tor na yɩ tara tɩɛr bʊ̃’yen kʊ a sɩ Soro.
36Ala ɩ ãsʊɔ jaa wa tɩɛr ɩka waa maal a lɛ na sɛɛ nɩ a pɔɔsarbile wʊn ŋmaan a bara ɛ, ka a pɔɔbile mɩ jɛ̃ kor, ka a sɛɛ ɩka ba kul taa, wʊ ɩ a lɛ wʊn tɩɛr, a ba ɩ bier ɛ. Ba kul taa. 37Tɩchɛ nɩrɛ ’lɔ tɩɛr na ba vavire ɛ, a wʊ tɩɛr ba fɩrɛ wʊ ka wʊ tʊ̃ɔnɔ̃ a tɩɛr nyɔɔrɔ na wʊ ’yɛr a wʊ tɩɛr pɔ ɩka wʊ kʊ̃ kul a pɔɔsarbile ɛ, a nɩrɛ nyã mɩ maal a lɛ na tor. 38A lɛ jũu, nɩrɛ ’lɔ na kul a pɔɔsarbile wʊ maal vɩla, tɩchɛ a ’lɔ na ba kul ɛ, ’lɔ lɛ maal vɩla gar.
39Pɔɔ wa kul sɩrɛ, ’lɔ nɩ a sɩrɛ ben taa, tɩchɛ a sɩrɛ wa kpi wʊ tara na sɔr ɩka wʊ kul daba ’lɔ jaa wʊn bʊɔrɔ, tɩchɛ a danyɩnɛ wʊ ɩ Yesu turo. 40Lɛ ɩn nyɛ lɛ ɩka, ala ɩ waa kul sɩrɛ ɛ, tɩ na wʊ jãnɛ, wʊn ɩn bɔɔsʊ̃n sʊɔ. N tɩɛr ɩka n mɩ tara na a Nãaŋmɩn Sɩɛ.
81Pʊ̃pãanyã, a bomo ala ban ma lon bɔɔr kʊ a tɩbɛ ’yɛr lɛ n bʊɔrɔ ɩka n ’yɛr. Sɩ bɔ̃ɔn naa ɩka sɩ jaa tara na bɔ̃ɔfʊ, ka a bɔ̃ɔfʊ ma wile wʊ mãɛ, tɩchɛ nʊ̃fʊ ma vɛ̃n ka sɩ baa. 2Nɩrɛ na tɩɛr ɩka wʊ bɔ̃ɔn bon kɔ̃ɔ, waa bɔ̃ɔ bon jaa sɛrɛ ɛ, a lɛ wʊn tɩɛr ɩka wʊ bɔ̃ɔ naa ɛ. 3Tɩchɛ nɩrɛ ’lɔ na nʊ̃ Nãaŋmɩn, Nãaŋmɩn bɔ̃ɔn naa nɩnyɩnɛ.
4A bomo ala ban lon a tɩbɛ bɔɔr nʊ̃nɔ̃ ’wɔfʊ yele. Sɩ bɔ̃ɔn naa ɩka a tɩɩ ba ɩ bon jaa a ka a wɛr pɔ ɛ, ka Nãaŋmɩn ba lɛ be be go ɛ, ka a Nãaŋmɩn bʊ̃’yen nyã tɛɛ ba lɛ ɛ. 5Ka ba gba bʊɔlɔ ŋmɩnsɩ, ka saaju lɛ, bɩɩ a ka a tẽe lɛ, sɩrɛ jaa lɛ ɩka ŋmɩn yɔɔ ben be, nɩ sorbo yɔɔ. 6Tɩchɛ sɩn sɛ̃ ’lɔ, Nãaŋmɩn bʊ̃’yen, na ɩ a Sãa bʊ̃’yen, ’lɔ sɛ̃ lɛ a bonsɩ a jaa yi, ’lɔ jũu lɛ sɩ be be, Soro bʊ̃’yen tɛɛ na ɩ a Yesu Kɩrɩsɩto, a wʊ ’yɔ̃ɔ lɛ bonsɩ a jaa tu wa, ka sɩ mɩ be be a wʊ jũu.
7Tɩchɛ nɩrɛ jaa ba lɛ bɔ̃ɔ a anyãna ɛ. Nɩbɛ bamɩne chɛnɛ na mɩlʊ̃ nɩ a tɩbɛ, bala wa ɔɔrɔ nʊ̃n jaa, ba ma tɩɛr ɩka tɩɩ nʊ̃n lɛ, ka a ba tɩɛr na bal a lɛ jũu, ba ma sɔ̃ɔ naa. 8Tɩchɛ bʊ̃diir kʊ̃ vɛ̃ ka sɩ gbʊr Nãaŋmɩn ɛ, sɩn di yele jaa ba ɩrɛ sɩ ɛ. Sɩn mɩ baa di ɛ, yele jaa ba ɩrɛ sɩ mɩ ɛ.
9Yɩ bɔ̃ɔnɔ̃ sʊ̃ ka a lɛ yɩn maala nɩ a yɩ mãɛ sofʊ taa lɩɛb kʊsɩr bãraa kʊ a bala na ba kpɛ̃mɛ a ba sɔɔfʊ pɔ ɛ. 10Ala wa ɩ nɩrɛ ãsʊɔ na ba kpɛ̃mɛ a wʊ sɔɔfʊ pɔ ɛ, wa nyɛ naa a fʊ̃ʊ na tara a bɔ̃ɔfʊ nyãna a fʊ tɩ dire a tɩɩ yir, a mɩ kʊ̃ ’yɔ̃ɔ wʊ ãkpɛ̃ɔ ka wʊ tɩ dire a ala ban lon a bɔɔr kʊ a tɩbɛ ɛ? 11Ka a fʊ yɛbɛ nyã a wʊ sɔɔfʊ na ba kpɛ̃mɛ ɛ, ’lɔ a Kɩrɩsɩto na kpi kʊ, fʊ sɔ̃ɔ wʊ naa nɩ a fʊ bɔ̃ɔfʊ nyã bar. 12Fʊ̃ʊ wa maal a bier nyã tɔ kʊ a fʊ yɛɛr, fʊ ’yɔ̃ɔn a ba tɩɛrsɩ baal, Yesu Kɩrɩsɩto mãɛ lɛ fʊ maal a bier a lɛ nɛ. 13A lɛ jũu, ala ɩ bon ɩn na di na vɛ̃n ka a n yɛbɛ lo yelbier pɔ, n kʊ̃ lɛ ’wɔb nʊ̃n jaa ɛ, na n taa wa vɛ̃ ka wʊ lo ɛ.
91N ba so n mãɛ bɩɩ? N ba ɩ a nɩtʊ̃nãa ãsʊɔ bɩɩ? N mɩ ba nyɛ a sɩ Soro Yesu nɩ nɩbir bɩɩ? A ba ɩ yɩn lɛ ɩ a sɩ Soro tʊ̃mɔ̃ ɩn tʊ̃, tɔ̃nɔ̃ ɛ? 2Ala ɩ gba, n ba ɩ a nɩtʊ̃nãa bamɩne sɛ̃ ɛ, tɩ yɩn sɛ̃ ’lɔ, sɩrɛ jaa n ɩ naa! Bojũu yɩn lɛ ɩ a jãnɛ wiil sɩrɛ jaa ɩka n ɩ naa a nɩtʊ̃nãa a sɩ Soro ’yɔ̃ɔ.
3A anyãna lɛ na ɩ a maa ’yɛr ɩn na ’yɛr kʊ a bala na wa bɛrɛ ma a nɛɛ. 4A mɔ̃ sɩn tɛɛ lɛ ba tara sɔr ɩka yɩ kʊ sɩ bʊ̃diir nɩ bʊ̃nyursɩ ɛ? 5Sɩn tɛɛ lɛ ba tara sɔr ɩka sɩ ma tara a sɩ pɔbɔ ’mataa yʊɔrɔ nɩ nɩtãa lɛ a sɩ Soro yɛɛr nɩ a Sɩfasɩ na ɩ a nɩtʊ̃nsɩ ɛ? 6Bɩɩ maa nɩ Banabasɩ tɛɛ lɛ a sɛɛ ɩka sɩ tʊ̃nɔ̃ tɩ yɩ kʊ̃ kʊ sɩ bon jaa ɛ?
7Nɩbuor lɛ ba de soja tɩ wʊ lɩɛb yara wʊ mãɛ? An lɛ ma sɛl tɩɛ tɩ ba dire a wʊ wɔ̃mɔ̃ ɛ? Bɩɩ an lɛ ɩ nachĩnɛ tɩ maa pɛ̃ a bɩr di ɛ? 8Nɩsaal kaafʊ pɔ ’yɛr lɛ a nyã ɩn ’yɛr bɩɩ? A Mosesɩ nɛbinãa ba ’yɛr a lɛ nɩ wʊ ju ɛ? 9Bojũu nɩtɔ̃ lɛ a Mosesɩ nɛbinãa dɔ̃ɔ ’yɛr, “Ta lũ a nadar ’lɔ fʊn ’yɔ̃ɔ a wʊ vara fʊ a chi nɛɛ pɔɔ ɛ.” (Mosesɩ Gãma Na Tu Anũu 25:4) A nadai yele lɛ fɛr a Nãaŋmɩn bɩɩ? 10Sɩrɛ jaa a ba ɩ sɩn jũu lɛ wʊ ’yɛr a anyãna ɛ? Ɔ̃ɔ, sɩn jũu lɛ ba sɛb a yelsɩ anyãna, bojũu a bala na kʊɔrɔ nɩ a bala na vara tara na tɩɛr ɩka ban nyɛn bon kɔ̃ɔ. 11Ala ɩ sɩ bʊr a Nãaŋmɩn Sɩɛ bʊ̃bʊrɔ a yɩ sɛ̃, an ɩn tuo ala ɩ yɩ mɩ kʊ sɩ naa a yɩ bʊ̃tarsɩ bɩɩ? 12Ala ɩ bamɩne tara na sɔr ka yɩ ma sʊ̃ʊ ba, sɩn ba lɛ a sɛɛ ɩka sɩ nyɛ gar ba ɛ? Tɩchɛ sɩn ba kpãkpãana nɩ a yele nyãna ɛ. Sɩ ma bar yele jaa ka a po, a sɩ taa pɔɔ a Kɩrɩsɩto ’yɛr nʊ̃ɔ nyãna sɔr ɛ. 13Yaa bɔ̃ɔ ɩka a bala na tʊ̃nɔ̃ a be a Nãaŋmɩn puorfʊ yir, a Nãaŋmɩn puorfʊ yir pɔ lɛ ba dire ɛ? Ka a bala mɩ na ɩ a Nãaŋmɩn bɔɔrlorbo mɩ dire a bɔɔrlo bomo ala ɛ? 14A lɛ nɩ wʊ ju mɩ lɛ a sɩ Soro ’yɛr ɩka a bala na mʊɔlɔ a wʊ ’yɛr nʊ̃ɔ, ba mɩ dire yire a ’yɛr nʊ̃ɔ mʊɔlfʊ pɔ.
15Tɩchɛ maa ba dɩɛl a anyãna ɛ, n mɩ ba sɛɛrɛ a anyãna tɩ tara tɩɛr ɩka yɩ maal a lɛ kʊ ma ɛ. Maa kpin kɔ̃ a sa naa nɩrɛ na wa kaa a n yo bɔ yele nyãna pɔrɔ. 16Tɩchɛ maa wa mʊɔl a ’yɛr nʊ̃ɔ nyã, n kʊ̃ tʊ̃ɔ bɔ yuor ɛ, bojũu Nãaŋmɩn lɛ ’yɔ̃ɔ ma ɩka n mʊɔl. Yele na pɔɔ ma naa ala ɩ n ba wa mʊɔl a ’yɛr nʊ̃ɔ nyã ɛ. 17Maa mʊɔl a ’yɛr nyã pɔrɔ, n tara na sãyar, ala ba ɩ pɔrɔ gba lɛ ɛ, Nãaŋmɩn na kaa ir ma ’yɛr lɛ n ’yɛrɛ. 18Bo lɛ ɩ a n sãyar? Ala lɛ a anyã ɩka, n mʊɔl a ’yɛr nʊ̃ɔ pɔrɔ kʊ a nɩbɛ, naa taa bʊɔrɔ tɔ̃nɔ̃ yin a ’yɛr nʊ̃ɔ nyã mʊɔlfʊ pɔ ɛ.
19N gba na so n mãɛ ka nɩrɛ jaa ba so ɛ, tɩ n maal n mãɛ gbãgbaa kʊ nɩrɛ jaa lɛ an na ɩ ka n tʊ̃ɔ nɩyɔɔ tɔɔ wa kʊ Yesu Kɩrɩsɩto. 20Maa wa ta a Juu nɩbɛ sɛ̃, n ma lɩɛb n mãɛ a Juu nɩrɛ, na tʊ̃ɔ ba nyɛ. A bala na be a nɛbinãa pɔ, n ma lɩɛb a ba kaar, n gba na ba be a nɛbinãa pɔ ɛ, lɛ ɩn na ɩ tʊ̃ɔ ba tɔɔ wa kʊ a Yesu Kɩrɩsɩto. 21A bala mɩ na ba be a nɛbinãa pɔ ɛ, maa wa ta a ba sɛ̃, n mɩ ma maal fɩka n ba be a nɛbinãa pɔ ɛ, ka n na tʊ̃ɔ ba tɔɔ wa kʊ a Yesu Kɩrɩsɩto. N gba na ba so n mãɛ yi a Nãaŋmɩn nɛbinãa pɔ ɛ, tɩchɛ n be a Yesu Kɩrɩsɩto nɛbinãa pɔ. 22Maa wa ta a bala sɔɔfʊ na ba kpɛ̃mɛ ɛ, n ma lɩɛb a ba kaar lɛ ɩn na ɩ tʊ̃ɔ ’yɔ̃ɔ ba ãkpãɛn. N ma lɩɛb bon jaa kʊ nɩrɛ jaa, ala ɩ n tʊ̃ɔ naa ka n faa a bamɩne. 23A ’yɛr nʊ̃ɔ nyãna jũu lɛ n maala nɩ a anyãna, naa mɩ na tʊ̃ɔ nyɛ a sʊ̃ʊfʊ.
24Yaa bɔ̃ɔ ka a bala na ma joro dɔ̃ɔnɔ̃ taa a joa pɔ, tɩchɛ nɩbʊ̃’yen tɛɛ lɛ ma jo na wʊ nyɛ bon ɛ? Yɩ mɩ mʊ̃ɔ nɩbir joro a lɛ na yɩ nyɛ bon. 25Nɩrɛ jaa na pʊɔ a jo dɔ̃ɔtaa nyã pɔ, wʊ ma nyɔɔrɔ naa a wʊ mãɛ yele a jaa pɔ sʊ̃. Ba ma ɩn a lɛ na ba de a vaar ban maal nãa jupil na maa kor ɛ, tɩchɛ sɩn ɩrɛ naa na nyɛ a nãa jupil ’lɔ na ba tara sɔ̃ɔfʊ ɛ. 26Ala lɛ so, n ba joro fɩka nɩrɛ na bʊ̃n joro ɛ, ŋmetaa kaar, n ba bʊ̃n lɔɔrɔ a n nuur ɛ. 27Kai, n ma ŋmen a n ãgãn na n maal wʊ a wʊ lɩɛb a n gbãgbaa, ka n taa ’yɛr Nãaŋmɩn ’yɛr ka a nɩyɔɔ wa nyɛ tɔ̃nɔ̃ tɩchɛ ka Nãaŋmɩn ’yɛr ɩka maa ba sɛɛ ɛ. N ba bʊɔrɔ a lɛ ɛ.
101Bojũu n ba bʊɔrɔ ɩka a yele nyã wʊ sɔɔl yɩ ɛ, n yɛɛr. A julõjuur dɔ̃ɔ geru pɔɔ a sɩ sãakpãmɩne ba jaa ka ba jaa tɩ kpɛ a man jɩɛ pɔ gɔ̃ɔ. 2Ba jaa tun a Mosesɩ puor ka a julõjuur geru pɔɔ ba, a ba tɩ kpɛ a man jɩɛ gɔ̃ɔ. 3Ba jaa lɛ di a Nãaŋmɩn Sɩɛ bʊ̃dibʊ̃’yen ’lɔ̃nɔ̃, 4na ba nyũ a Nãaŋmɩn Sɩɛ bʊ̃nyũ bʊ̃’yen ’lɔ̃nɔ̃, bojũu ba jaa nyũn yi a Nãaŋmɩn Sɩɛ ’lɔ̃nɔ̃ na dɔ̃ɔ ɩ a kʊsɩr pie ’mataa chiine ba, a kʊsɩr pie ’lɔ̃nɔ̃ lɛ ɩ a Yesu Kɩrɩsɩto. 5A anyã a jaa pɔ, tɩ Nãaŋmɩn pʊɔ ba pɛl ba ɛ, na wʊ nyɛ suur kʊn ba, ka a ba kũn yɛ̃yɛl be a mɔgɔ̃ɔ pɔ.
6Pʊ̃pãanyã, a yele anyãna ɩn kpãafʊ gã, ɩka sɩ taa de a sɩ tɩɛr ’yɔ̃ɔ yelbier pɔ ɛ, nɩtãa lɛ ban dɔ̃ɔ ɩ ɛ. 7Yɩ taa puoro tɩbɛ nɩtãa lɛ a bamɩne na dɔ̃ɔ puor a tɩɩ ɛ, nɩtãa lɛ an sɛb a Nãaŋmɩn gãn pɔ, “A nɩbɛ jɛ̃n na ba di na ba nyũ, tɩ pãa ir sɛ bãnɛ.” (A Yifʊ Gãn 32:6)8Yɩ taa vɛ̃ nɛ ka sɩ wa sɛ̃nɛ nɩtãa lɛ a bamɩne na dɔ̃ɔ sɛ̃ kaar ɛ. A ba nɩbɛ turo lɩjaata (23,000) dɔ̃ɔ lo kpi bɩbir bʊ̃’yen. 9Yɩ taa vɛ̃ nɛ ka sɩ wa bɛɛrɛ a sɩ Soro kaara nɩtãa lɛ a bamɩne na dɔ̃ɔ ɩ, a wʊ vɛ̃ ka a waba dʊ̃ ba kʊ ɛ, 10na yɩ taa vʊ̃ nɛɛr ’yɔ̃ɔ Nãaŋmɩn ɛ, nɩtãa lɛ a bamɩne na dɔ̃ɔ vʊ̃n wʊ a nɛɛ ka wʊ vɛ̃ ka kũu malaka wa sɔ̃ɔ ba jaa.
11A yele anyãna pɔɔ ba naa, naa ɩ kpãafʊ gã, ka ba sɛb bin ka a na ɩ kpãafʊ kʊ sɩ. Bojũu a ber baaraa gbʊrɔ sɩ naa. 12A lɛ jũu, ala ɩ fʊ tɩɛr ɩka fʊ bɔ̃ɔn ara, bɔ̃ɔnɔ̃ sʊ̃, na fʊ taa lo ɛ. 13Bɛɛrkaa tuo jaa ba wa a yɩ sɛ̃, ka a ba ɩ a ala mɩn ma wa a nɩrɛ jaa sɛ̃ lɛ ɛ. Nãaŋmɩn ɩn yelmãɛ sʊɔ, wʊ kʊ̃ sɔɔ ka a bɛɛrkaa tuo ’lɔ yɩn kʊ̃ tʊ̃ɔ ɛ, wa nyɔɔ yɩ ɛ. Tɩchɛ bɛɛrkaa wa nyɔɔ yɩ, wʊn wiil yɩn a sɔr ka yɩ tu yi, na yɩ tʊ̃ɔ ara.
14A lɛ jũu n taa Yesu turbo, yɩ taa ɩrɛ wa puoro tɩbɛ ɛ. 15N bɔ̃ɔn naa yɩn ɩ yɛ̃ dẽme ka n ’yɛrɛ a nɩtɔ̃ kʊrɔ yɩ, yɩn mãɛ yɩ pɛkaa a lɛ ɩn ’yɛr. 16A ŋmele ’lɔ sɩn ma de puor a Nãaŋmɩn yãan, a Yesu kũu bʊ̃diir sɔ̃ɔ ma vɛ̃n ka sɩ lɔ̃ɔ põ a Yesu Kɩrɩsɩto jãɩ. Ka a paanʊ̃ɔ ’lɔ sɩ mɩn ma ŋma, ma vɛ̃ ka sɩ lɔ̃ɔ põ a Yesu Kɩrɩsɩto ãgãn. 17Bojũu paanʊ̃ɔ bʊ̃’yen tɛɛ lɛ, sɩn sɔɔ waa tɩ sɩ ɩn ãgãn bʊ̃’yen, sɩ jaa lɛ a paanʊ̃ɔ bʊ̃’yen ’lɔ̃nɔ̃ ma ta.
18Yɩ tɩɛr kaa a Isɩral nɩbɛ pɔ. A ba ɩ a bala na ma di a Nãaŋmɩn bɔɔrlo bomo ma pʊɔn a bɔɔr lofʊ jie ɛ? 19N pãa ’yɛrɛ na ɩka a bomo ban lon bɔɔr kʊ a tɩɩ ɩn bon bɩɩ a tɩɩ ɩn bon? 20Kai, tɩchɛ a bɔɔrlo bomo ala a tɩbɛ dẽme na ma lon a ba bɔɔr, a sɩdɛbɛ lɛ ba ma lon a bɔɔr kʊ a ba ɩ Nãaŋmɩn lɛ ɛ, ala lɛ so n ba bʊɔrɔ ɩka yɩ ’matãan a sɩdɛbɛ ɛ. 21Yɩ kʊ̃ tʊ̃ɔ lɔ̃ɔn a sɩ Soro nyũn a wʊ ŋmele, tɩ lɛ lɔ̃ɔn a sɩdɛbɛ nyũn a ba ŋmele ɛ. Yɩ kʊ̃ tʊ̃ɔ lɔ̃ɔn a sɩ Soro a wʊ bʊ̃diir difʊ jie, tɩ lɛ ’mataa lɔ̃ɔn a sɩdɛbɛ bʊ̃diir difʊ jie go ɛ. 22Sɩ bʊɔrɔ naa ɩka a ɩrɛ a sɩ Soro nyuur bɩɩ? Bɩɩ sɩn lɛ tara kpɛ̃ɔ gar wʊ?
23Yɩ ma ’yɛr ɩka, saa chire yele jaa maalfʊ ɛ. Tɩchɛ a ba ɩ yele a jaa lɛ vɩɛlɛ maalfʊ ɛ. Yele jaa ba chire ɛ, tɩchɛ a ba ɩ yele jaa lɛ sʊ̃nɔ̃ ɛ. 24Nɩrɛ jaa wʊ ta bʊɔrɔ a wʊ mãɛ tɛɛ vɩla ɛ, tɩchɛ wʊ mɩ ma bʊɔrɔ a wʊ taaba vɩla.
25Nʊ̃n jaa ban daara a daa pɔ, fʊ̃ʊ wa da ɔɔrɔ ta sʊʊr ɛ, ka a taa ɩ fʊ tɩɛr ɛ. 26Bojũu a sɛb a Nãaŋmɩn gãn pɔ ɩka, “A sɩ Soro lɛ so a tẽe nɩ bon jaa na be a pɔ.” (Yiel Gãn 24:1)
27Ala ɩ nɩrɛ ba ɩ Yesu turo ɛ, wa maal bʊ̃diir bʊɔl fʊ, a fʊ bʊɔrɔ a chenfʊ, fʊ̃ʊ wa chen, bon jaa wʊn wa bin a fʊ niem, dire, ta sʊʊr ɛ, ka a taa ɩ fʊ tɩɛr ɛ. 28Tɩchɛ ala ɩ nɩrɛ wa ’yɛr kʊ fʊ ɩka tɩɩ nʊ̃n lɛ, ta lɛ di a bʊ̃diir ala ɛ, a fʊ̃ʊ nɩ a nɩnyɩnɛ tɩɛr jũu. 29A nɩrɛ ’lɔ na ’yɛr kʊ fʊ tɩɛr lɛ n ’yɛrɛ, a ba ɩ fʊ̃ʊ tɩɛr ɛ. Bãa ’yɔ̃ɔ lɛ nɩbɛ na jɛ̃ kporo ma nɩ a maa mãɛ so fʊ? 30Ala ɩ n puor Nãaŋmɩn yãan ’yɔ̃ɔ a bʊ̃diir ala ɩn dire, bãa ’yɔ̃ɔ lɛ nɩrɛ na lɛ kporo ma a bon ɩn puor Nãaŋmɩn yãan tɩ dire?
31A lɛ jũu ka yɩ nyuro na bɩɩ yɩ dire naa, bon jaa yɩn maala, yɩ maala a jaa kʊrɔ Nãaŋmɩn tɩɩr. 32Yɩ taa wa maala ka ãsʊɔ jaa wa bãr lo ɛ, ka Juu nɩrɛ lɛ bɩɩ waa ɩ Juu nɩrɛ ɛ, bɩɩ a Nãaŋmɩn puorbo ɛ. 33Lɛ gba lɛ n mʊɔrɔ naa maala pɛlɛ nɩrɛ jaa pʊɔ yele a jaa pɔ. Bojũu n ba bʊɔrɔ a maa mãɛ vɩla ɛ, tɩchɛ a lɛ mɩ na ɩ vɩla kʊ a nɩyɔɔ ka ban tʊ̃ɔ nyɛ faafʊ.
111Yɩ kaara ma na yɩ turo nɩtãa lɛ ɩn mɩ na kaara a Yesu Kɩrɩsɩto naa turo wʊ.
2N ma kpir yɩn jaa a lɛ yɩn chɛnɛ tara a n tɩɛr na yɩ turo a yele ala a jaa ɩn dɔ̃ɔ wiil yɩ.
3Pʊ̃pãanyã n bʊɔrɔ naa ɩka yɩ bɔ̃ɔn ɩka, daba jaa ju lɛ a Yesu Kɩrɩsɩto, ka a pɔɔ jaa ju mɩ ɩ a wʊ sɩrɛ, ka a Yesu Kɩrɩsɩto ju mɩ ɩ Nãaŋmɩn. 4Daba jaa wa sʊɔrɔ Nãaŋmɩn bɩɩ ’yɛrɛ Nãaŋmɩn ’yɛr tɩ na wʊ pɔɔ a ju wʊ ’yɔ̃ɔn a ju vã. 5Ka pɔɔ jaa mɩ wa sʊɔrɔ Nãaŋmɩn bɩɩ ’yɛrɛ Nãaŋmɩn ’yɛr tɩ mɩ ba pɔɔ a wʊ ju mɩ ’yɔ̃ɔn a ju vã, a kaara fɩka wʊ põn jukpãakpol. 6Ala ɩ a pɔɔ kʊ̃ pɔɔ a ju ɛ, wʊ ŋma a ju, ala ɩ a mɩ ɩn vã pɔɔ na põ jukpãakpol wʊ ma pɔɔ a ju. 7Daba ba sɛɛ ɩka wʊ pɔɔ a wʊ ju ɛ, bojũu ’lɔ lɛ nyɛtãan a Nãaŋmɩn nɩ a wʊ tɩɩr. Tɩchɛ ka a pɔɔ mɩ ɩ a sɩrɛ tɩɩr. 8Bojũu daba baa dɔ̃ɔ yi a pɔɔ pɔ ɛ, tɩchɛ pɔɔ lɛ dɔ̃ɔ yɩ a daba pɔ. 9Nãaŋmɩn mɩ ba dɔ̃ɔ mɛ daba pɔɔ jũu ɛ, tɩchɛ wʊ mɛn pɔɔ daba jũu. 10A nɩtɔ̃nɔ̃ jũu nɩ a malakasɩ jũu, a pɔɔ sɛɛn ɩka wʊ tara a tʊ̃ɔfʊ jãnɛ a wʊ ju pɔ.
11A sɩ Soro ’yɔ̃ɔ, pɔɔ ba so wʊ mãɛ ɛ, daba mɩ ba so wʊ mãɛ ɛ. 12Bojũu daba pɔ lɛ a pɔɔ yi, ka pɔɔ mɩ ma dɔɔ daba. Tɩchɛ a yele a jaa yin Nãaŋmɩn sɛ̃. 13Yɩn mãɛ yɩ pɛkaa. A sɛɛn ka pɔɔ na sʊɔrɔ Nãaŋmɩn tɩ ba pɔɔ a ju bɩɩ? 14A befʊ nyãna mɩ ba wiil yɩ ɩka ala ɩ daba mɩ tur jukɔɔl, a ɩn vã kʊ wʊ ɛ? 15Tɩchɛ ala ɩ pɔɔ lɛ wa bar a wʊ jukɔɔl ka a wooro a ba ɩ wʊ danʊ̃ɔ lɛ ɛ? Bojũu Nãaŋmɩn lɛ kʊ wʊ a jukɔɔl ka a ɩ a wʊ bʊ̃pɔɔraa. 16Ala ɩ nɩrɛ wa chɩrɛ na a yele anyãna, sɩn nɩ a Nãaŋmɩn puorbo ba lɛ tara yele jaa go ɛ.
17A ala na tu ka ɩn wiil yɩ, tɩ n kʊ̃ tʊ̃ɔ dãn yɩ ɛ, bojũu a yɩ lɔ̃ɔ taa ma maal yɩn dɛɛr gar a vɩla.
18A yeldɔ̃ɔ nɩ nyã, n wõn ɩka yɩn ma wa lɔ̃ɔ taa na puor, yɩ ma ooro nɩ taa, ka n sɔɔ de ɩka, a lɛ ben be sɩrɛ jaa. 19A sɛɛ naa ka tɛɛ taa na be a yɩ pɔ, ka a wiil buor sʊɔ na sɔɔ Nãaŋmɩn. 20Yɩn ma wa lɔ̃ɔ taa, a ba ɩ a Yesu kũu bʊ̃diir lɛ yɩ ma dire ɛ. 21Bojũu yɩn ma wa dire, ãsʊɔ jaa ma bʊ̃n dire na yɩ maa gu taa ɛ. Ka a bamɩne ma wa jɛ̃n kɔ̃, tɩchɛ ka a bamɩne mɩ ma nyũ buu. 22A mɔ̃ yaa tara yie yɩn na ma di tɩ nyũ a be ɛ? Bɩɩ yɩ kaara naa a Nãaŋmɩn puorbo pɔrɔ na yɩ ’yɔ̃ɔnɔ̃ a bala na ba tara bon jaa vã? N ’yɛr bo kʊ yɩ? A mɔ̃ n dãn yɩ nɩ a yele nyã ɔ? N kʊ̃ ɩ lɛ ɛ!
23Bojũu a wiilfʊ ’lɔ ɩn nyɛ yi a sɩ Soro sɛ̃, lɛ mɩ lɛ ɩn wiil yɩ. A tãsɔɔ ’lɔ̃nɔ̃ jaa ban na gar yɔ̃ɔ a sɩ Soro Yesu, wʊ den a paanʊ̃ɔ, tɩ puor Nãaŋmɩn yãan. 24Wʊn wa puor Nãaŋmɩn yãan baar, wʊ ŋmaan a paanʊ̃ɔ tɩ ’yɛr, “Nyã lɛ ɩ a n ãgãn na wʊ kʊ yɩ, yɩ ma maala a nɩtɔ̃nɔ̃ tɩɛrɛ nɩ ma.” 25A lɛ nɩ wʊ ju lɛ ban wa di baar, wʊ den a ŋmel nyuraa na wʊ ’yɛrɛ, “A dãa na be a ŋmele nyãna pɔ lɛ ɩ a n jãɩ a Nãaŋmɩn na de bin a nɛtɩr paalaa, yɩ ma maala a nɩtɔ̃nɔ̃ yɩn ma wa nyuro na yɩ tɩɛrɛ nɩ ma.” 26Sɔ̃ɔ jaa yɩn ma wa ɔɔrɔ a paanʊ̃ɔ nyãna, na yɩ nyuro nɩ a ŋmele nyãna, yɩ mʊɔlɔ ’yɛrɛ a sɩ Soro kũu ’yɛr tɩ tãn a wʊ waa daar.
27A lɛ jũu, nɩrɛ nyã na ɔɔrɔ a paanʊ̃ɔ nyã, na wʊ nyuro nɩ a ŋmele nyã nɩ ba bãma, wʊ maal yelbier nɩ a sɩ Soro ãgãn nɩ a wʊ jãɩ. 28Nɩrɛ jaa wʊ ma bɛɛr a wʊ mãɛ kaa tɩ pãa ’wɔb a paanʊ̃ɔ nyã, na wʊ nyũn a ŋmele nyã. 29Bojũu nɩrɛ jaa na ɔɔrɔ na wʊ nyuro tɩ ba bɔ̃ɔn ɩka a sɩ Soro ãgãn lɛ ɛ, wʊ ’wɔb nyũn ’yɛr tɔɔrfʊ ’yɔ̃ɔ a wʊ mãɛ. 30Ala lɛ so ka a yɩ yɔɔ bal na yɩ bɩɛrɛ, ka a yɩ yɔɔ jie mɩ kpire. 31Ala ɩ sɩ tɔɔr a sɩ mãɛ ’yɛr, a sɩ Soro kʊ̃ lɛ tɔɔr a sɩ ’yɛr go ɛ. 32A sɩ Soro wa tɔɔr a sɩ ’yɛr, toor lɛ wʊ tɔɔ sɩ, na wʊ taa wa lɔ̃ɔ sɔ̃ɔn sɩ nɩ a bala na ba puoro ɛ.
33A lɛ jũu, n taa Yesu turbo, yɩn ma wa lɔ̃ɔnɔ̃ taa ɩka yɩ di, yɩ ma gu taa. 34Ala ɩ kɔ̃ kʊrɔ na ãsʊɔ, wʊ ma di be a wʊ yir, ka a yɩn wa lɔ̃ɔ taa dire, a ta wa ɩ Nãaŋmɩn ’yɛr tɔɔrfʊ kʊ yɩ ɛ. Maa wa tʊ̃ɔ tɩ, ɩn man yɩ naa a ala na chɛ.
121Pʊ̃pãanyã, n yɛɛr, n ba bʊɔrɔ ɩka a Nãaŋmɩn Sɩɛ kʊfʊsɩ yele a sɔɔl yɩ ɛ. 2Yɩ bɔ̃ɔn naa a lɛ daar yɩn dɔ̃ɔ ɩ a tɩbɛ dẽme, a tɩbɛ anyãna na ba tara nyɛvʊr ɛ, tɔɔ yɩn ’yɔ̃ɔ bɛlfʊ pɔ. 3A lɛ jũu, n ’yɛrɛ na kʊrɔ yɩ ɩka, nɩrɛ jaa ba be na wa ’yɛrɛ nɩ Nãaŋmɩn Sɩɛ na wʊ ’yɛr ɩka Yesu lɛ wʊ pɔrɔ ’yɔ̃ɔnɔ̃ ɛ, nɩrɛ jaa mɩ kʊ̃ tʊ̃ɔ ’yɛr ɩka, Yesu lɛ ɩ a sɩ Soro ka a Nãaŋmɩn Sɩɛ ba be a wʊ ’yɔ̃ɔ ɛ.
4A kʊfʊsɩ tɛɛn taa, tɩchɛ a jaa yin a Nãaŋmɩn Sɩɛ sɛ̃. 5Tʊ̃tʊ̃nsɩ mɩ tɛɛn taa, tɩchɛ a jaa tʊ̃nɔ̃ na kʊrɔ a sɩ Soro. 6Tʊ̃tʊ̃nsɩ tʊ̃fʊ mɩ tɛɛn taa, tɩchɛ a Nãaŋmɩn bʊ̃’yen nyã lɛ tʊ̃nɔ̃ a jaa a nɩbɛ ’yɔ̃ɔ.
7Pʊ̃pãanyã a Nãaŋmɩn den a wʊ Sɩɛ kʊ ãsʊɔ jaa a wʊn tʊ̃ɔ de sʊ̃ʊn a wʊ taaba. 8Ɩ̃sʊɔ a Sɩɛ bʊ̃’yen nyãna lɛ ma kʊ wʊ a yɛ̃ ’yɛr, na wʊ mɩ kʊ ãsʊɔ yɛ̃ bɔ̃ɔfʊ, a Sɩɛ bʊ̃’yen ’lɔ̃nɔ̃ lɛ kʊrɔ a jaa. 9A Sɩɛ bʊ̃’yen nyã lɛ ma kʊ ãsʊɔ sɔɔfʊ, na wʊ mɩ kʊ ãsʊɔ kpɛ̃ɔ, a wʊ sãana nɩ baalsɩ. 10Na wʊ kʊ ãsʊɔ kpɛ̃ɔ, a wʊ mɩ tʊ̃nɔ̃ nɩ nɛ’maa tʊ̃mɔ̃, na wʊ kʊ ãsʊɔ a wʊ tʊ̃ɔ ’yɛrɛ a Nãaŋmɩn ’yɛr, na wʊ mɩ kʊ ãsʊɔ jʊ̃mɔ̃ a wʊ bɔ̃ɔ a ’lɔ na ɩ a Nãaŋmɩn Sɩɛ nɩ a ’lɔ na ba ɩ ɛ, na wʊ mɩ kʊ ãsʊɔ a wʊ ma tʊ̃ɔ dãgɩl a ’yɛrsɩ, na wʊ chɛnɛ kʊ ãsʊɔ mɩ ka wʊ ma tʊ̃ɔ lɩɛb a ’yɛr dãgɩlsɩ anyãna. 11A anyãna a jaa ɩ naa a Nãaŋmɩn Sɩɛ bʊ̃’yen tʊ̃mɔ̃ lɛ, a wʊ de kʊ ãsʊɔ jaa a lɛ wʊn bʊɔrɔ.
12A ãgãn ɩn bʊ̃’yen, bʊ̃yɔɔ na sɔɔ mar mar, a bʊ̃marsɩ anyã na sɔɔ waa, tɩ ãgãn bʊ̃’yen tɛɛ lɛ wʊ ɩ. Lɛ lɛ a mɩ kaara a Kɩrɩsɩto ’yɔ̃ɔ. 13Bojũu sɩ jaa son a Nãaŋmɩn kʊ̃ɔ, nɩ a wʊ Sɩɛ bʊ̃’yen ’yɔ̃ɔ a ãgãn bʊ̃’yen pɔ, ka Juu nɩrɛ lɛ fʊ ɩ bɩɩ, faa ɩ Juu nɩrɛ ɛ. Ka gbãgbaa lɛ fʊ ɩ bɩɩ, sumɩne lɛ fʊ ɩ, Nãaŋmɩn den a wʊ Sɩɛ bʊ̃’yen nyã kʊ sɩ jaa.
14Pʊ̃pãanyã a ba ɩ jibʊ̃’yen lɛ a ãgãn tara ɛ, tɩchɛ jiyɔɔ lɛ wʊ tara. 15Ala ɩ gbɛr wa ’yɛr naa ɩka, n ba ɩ nũu ɛ, a lɛ jũu n ba pʊɔ a ãgãn pɔ ɛ. A lɛ kʊ̃ tʊ̃ɔ vɛ̃ a waa ɩ a ãgãn jie ãsʊɔ ɛ. 16Ka ala ɩ toor mɩ ’yɛr naa, n ba ɩ nɩbir ɛ, a lɛ jũu n ba pʊɔ a ãgãn pɔ ɛ. A lɛ kʊ̃ tʊ̃ɔ vɛ̃ a waa ɩ a ãgãn jie ãsʊɔ ɛ. 17Ala ɩ a ãgãn wʊ jaa ɩn nɩbir, ŋmɩnɛ lɛ wʊn taa ma ɩ wõ ’yɛr? Ka ala ɩ a ãgãn wʊ jaa mɩ ɩn toor, ŋmɩnɛ wʊn ɩ mɩ wa wõ nyũu. 18Tɩchɛ Nãaŋmɩn lɛ choo taa a jidẽdẽme anyãna ãsʊɔ jaa a ãgãn pɔ, a lɛ wʊn bʊɔrɔ ba. 19Ala ɩ a jaa ɩn bʊ̃’yen, nyɩnɛ lɛ a ãgãn mɩn taa be? 20Jiyɔɔ lɛ be a ãgãn pɔ, tɩchɛ a wʊ ɩ ãgãn bʊ̃’yen.
21Ala lɛ so ka a nɩbir kʊ̃ tʊ̃ɔ ’yɛr kʊ a nũu, n ba bʊɔrɔ fʊ ɛ. A ju mɩ kʊ̃ tʊ̃ɔ ’yɛr kʊ gbɛr, n ba bʊɔrɔ fʊ ɛ. 22Yɩ kaa, a ãgãn jiir ala na ba kpɛ̃mɛ ɛ, ala lɛ sɩ ma mʊ̃ɔ nɩbir kaara. 23A jiir ala sɩn ma tɩɛr ɩka a ba tara ’yɔ̃ɔfʊ ɛ, ala lɛ sɩ ma bɔ̃ɔ kaara. Ka a jiir ala mɩ na ba be yõo yi fʊ ɛ, ala lɛ sɩ ma bɔ̃ɔ chɔɔr. 24Ka a ala mɩ na be a yõo yifʊ, sɩ maa chɔɔr a ala ɛ. Tɩchɛ Nãaŋmɩn lɛ de a jiir anyãna ’mataa a ãgãn pɔ, na wʊ de ’yɔ̃ɔfʊ kʊ a jiir amɩne na ba dɔ̃ɔ tara ɛ. 25Ka a lɛ na vɛ̃ a dẽdẽme ɩfʊ kʊ̃ lɛ be a ãgãn pɔ ɛ, tɩchɛ ka a jaa ma sʊ̃nɔ̃ taa. 26Ala ɩ a ãgãn jie ãsʊɔ wa bɩɛrɛ naa, a ãgãn jiir a jaa mɩ ma bɩɛrɛ naa. Ala ɩ a ãgãn jie ãsʊɔ jaa mɩ wa nyɛn ’yɔ̃ɔfʊ, a ãgãn wʊ jaa mɩ ma chɩlɛ naa.
27Pʊ̃pãanyã yɩn lɛ lɔ̃ɔ taa ɩ a Yesu Kɩrɩsɩto ãgãn, ka yɩ ãsʊɔ jaa ɩ a jie ãsʊɔ. 28A pupuorbiir banyãna pɔ lɛ a Nãaŋmɩn de nie ir a nɩtʊ̃nsɩ, na wʊ lɛ tu ir a wʊ ’yɛ’yɛrbɛ, na wʊ lɛ tu ir a wʊ wiwiilbe, na wʊ lɛ ir a bala mɩn na tʊ̃nɔ̃ a nɛ’maa tʊ̃mɔ̃, na wʊ ir a bala mɩn na sãana baalsɩ, na wʊ ir bamɩne ka ba sʊ̃nɔ̃ nɩbɛ, na wʊ lɛ ir bamɩne na kaara a tʊ̃mɔ̃, nɩ a bala mɩ na bɔ̃ɔ a kɔkɔɛ dãgɩlfʊ. 29A mɔ̃ ba jaa lɛ ɩ a nɩtʊ̃nsɩ bɩɩ? Bɩɩ ba jaa lɛ ɩ a Nãaŋmɩn ’yɛ’yɛrbɛ ɔ? Ba jaa lɛ ɩ a wiwiilbe ɔ? Ba jaa lɛ ma tʊ̃ɔ tʊ̃ a nɛ’maa tʊ̃mɔ̃ bɩɩ? 30Ba jaa lɛ wʊ kʊ a baal sãafʊ bɩɩ? Ba jaa lɛ ma tʊ̃ɔ dãgɩl a ba kɔkɔɛ ɔ? Bɩɩ ba jaa lɛ ma tʊ̃ɔ a kɔkɔr dãgɩlaa lɩɛb ɔ? 31Tɩchɛ yɩ mʊ̃ɔ nɩbir bɔ a kʊfʊsɩ ’lɔ na gar a jaa. Pʊ̃pãanyã, ɩn wiil yɩn a sɔr ’lɔ na gar a jaa.
131Ala ɩ n ma tʊ̃ɔ ’yɛr a nɩbɛ kɔkɔ bʊrsɩ a jaa, naa tʊ̃ɔ ’yɛr a malakasɩ kɔkɔɛ, tɩchɛ naa ba tara nʊ̃fʊ ɛ, ɩn kaara naa fɩka kur ban ŋmiere a wʊ pɔɔrɔ gɔ̃mɔ̃. 2Ala ɩ n tara naa a Nãaŋmɩn ’yɛr ’yɛrfʊ kʊfʊ, naa bɔ̃ɔ a yelsɔɔlsɩ a jaa, naa bɔ̃ɔ yɛ̃ jaa bʊrɔ, ka ala ɩ n mɩ tara na sɔɔfʊ naa ma ’yɛr tɔ̃n ka a ir, tɩchɛ naa ba tara nʊ̃fʊ ɛ, n ɩn bʊ̃pɔrɔ. 3Ala ɩ n den a n bʊ̃tarsɩ a jaa põ nɔ̃n dẽme, naa sɔɔ ɩka ba de a n ãgãn ’yɔ̃ɔ bũu ’lɩraa pɔ, tɩchɛ naa ba tara nʊ̃fʊ ɛ, n ba tara tɔ̃nɔ̃ ɛ.
4Nʊ̃fʊ ma tara na kãnyir, nʊ̃fʊ ma maala na vɩla, waa jɩɛlɛ nɩrɛ bon ɛ, waa bʊɔrɔ yuor ɛ, waa ’mɔɔrɔ wʊ mãɛ ɛ. 5Nʊ̃fʊ ba tara nɛtuo ɛ, waa bʊɔrɔ wʊ yõ tɛɛ bomo ɛ, wʊ maa nyɛ suur fɔɔ ɛ, waa ’yɔ̃ɔnɔ̃ nɩrɛ pʊ̃ɔm ɛ. 6Nʊ̃fʊ ba nʊ̃ yelbier jie ɛ, tɩchɛ wʊ ma nʊ̃n yelmãɛ jie. 7Nʊ̃fʊ ma gun taa lɛ sɔ̃ɔ jaa, wʊ ma sɔɔn yele a jaa, waa baala ɛ, nʊ̃fʊ ma sɔɔn ka a wõ wʊ.
8Nʊ̃fʊ maa ɩ faa ɛ, Nãaŋmɩn ’yɛr ’yɛrfʊ na wa ŋmaa naa, ka a kɔkɔ dãgɩlsɩ ’yɛrfʊ mɩ wa tɛɛ, ka a bɔ̃ɔfʊ mɩ wa po chen. 9Bojũu a bɔ̃ɔfʊ kʊfʊ ɩn ŋmaa, ka a Nãaŋmɩn ’yɛr ’yɛrfʊ mɩ ɩ ŋmaa, 10tɩchɛ a bʊ̃mãɛ wa wa, a bʊ̃gãagiel na bɔr naa. 11A lɛ daar ɩn ɩ a bibile, bibi’yɛr lɛ n ma ’yɛrɛ, naa tara a bibiyɛ̃ naa ma tɩɛrɛ a bibitɩɛr. Tɩchɛ ɩn wa ɩ nɩkpɛ̃ɛ baar, n lɔb a bibiyele a jaa bar. 12Pʊ̃pãanyã ’lɔ, chãana pɔ lɛ sɩ kaara jaa tũfuru, tɩchɛ sɩn wa tuor taa nɩ gbie. Pʊ̃pãanyã ’lɔ ŋmaa lɛ n bɔ̃ɔ, tɩchɛ ɩn pãa wa bɔ̃ɔ wʊn baar nɩtãa lɛ wʊ mɩn bɔ̃ɔ ma.
13Pʊ̃pãanyã a yelsɩ ata anyãna lɛ ba tɛɛrɛ ɛ, sɔɔfʊ, tɩɛrtɔfʊ jie nɩ nʊ̃fʊ. Tɩchɛ a anyãna a jaa pɔ, nʊ̃fʊ lɛ gar a jaa.
141Yɩ turo a nʊ̃fʊ sɔr, na yɩ mʊ̃ɔ nɩbir bʊɔrɔ a Nãaŋmɩn Sɩɛ kʊfʊsɩ, na yɩ kaa ir a Nãaŋmɩn ’yɛr ’yɛrfʊ kʊfʊ, ’lɔ lɛ ɩ. 2Bojũu nɩrɛ ’lɔ na bɔ̃ɔ a kɔkɔr dãgɩlaa ’yɛrfʊ nɩrɛ ba lɛ wʊ ’yɛrɛ nɩ ɛ, tɩchɛ Nãaŋmɩn lɛ wʊ ma ’yɛrɛ nɩ. Yelmãɛ nɩrɛ jaa maa bɔ̃ɔ a lɛ wʊn ’yɛrɛ ɛ, Nãaŋmɩn Sɩɛ lɛ wʊ ma de ’yɛrɛ nɩ a yelsɔɔlsɩ. 3Tɩchɛ nɩrɛ ’lɔ jaa na ’yɛrɛ a Nãaŋmɩn ’yɛr, nɩbɛ lɛ wʊ ma ’yɛrɛ kʊrɔ ka ban kpɛ̃mɛ, na wʊ ’yɔ̃ɔ ba ãkpãɛn na wʊ ’maala ba. 4Nɩrɛ ’lɔ jaa na ma ’yɛrɛ a kɔkɔr dãgɩlaa sʊ̃nɔ̃ naa a wʊ mãɛ tɛɛ, tɩchɛ nɩrɛ ’lɔ na ’yɛrɛ Nãaŋmɩn ’yɛr mɩ sʊ̃nɔ̃ naa a Nãaŋmɩn puorbo a ba baa. 5Maa bɔfʊ lɛ ɩka a yɩ jaa yɩ ma tʊ̃ɔ ’yɛrɛ a kɔkɔr dãgɩlaa nyã, tɩchɛ lɛ ɩn bʊɔrɔ yɔɔ lɛ ɩka yɩ jaa yɩ ’yɛrɛ a Nãaŋmɩn ’yɛr. ’Lɔ na ’yɛrɛ a Nãaŋmɩn ’yɛr, gar a ’lɔ na ’yɛrɛ a kɔkɔr dãgɩlaa, ala ɩ nɩrɛ ãsʊɔ ba be be na tʊ̃ɔ lɩɛb na wʊ wiil a par kʊ a Nãaŋmɩn puorbo ka a sʊ̃ʊ ba ɛ.
6Pʊ̃pãanyã, n yɛɛr, ala ɩ n ben wa a yɩ sɛ̃, wa dãgɩl a kɔkɔr baa tɔ̃nɔ̃ lɛ yɩn nyɛ? Ka yelwiilaa kɔ̃ɔ ba lɛ n waan ɛ, bɩɩ bɔ̃ɔfʊ kɔ̃ɔ ’yɛr, bɩɩ Nãaŋmɩn ’yɛr, bɩɩ kpãafʊ ’yɛr kɔ̃ɔ lɛ ɛ? 7De man a bʊ̃ŋmiersɩ kõn, ka wele lɛ bɩɩ kõrõjom lɛ, ŋmɩnɛ lɛ nɩrɛ na ɩrɛ wa bɔ̃ɔ a sʊkpa nyɩnɛ wʊn ŋmiere bɩɩ pɛɛlɛ ala ɩ a ba tara nɛkpɛ̃ɛ nɩ kɔkɔbile ɛ? 8Ala ɩ baa wa pɛɛl wɛraa a jɛɛr ’yɔ̃ɔ ɛ, ŋmɩnɛ lɛ nɩrɛ na ɩrɛ wa bɔ̃ɔ ɩka jɛɛr lo na ba chɔɔr chen? 9Lɛ lɛ yɩn mɩ, a yɩ jãlbir ba wa tʊ̃ɔ ’yɛrɛ a ’yɛrbie ala na tor ɛ, an lɛ na tʊ̃ɔ bɔ̃ɔ a lɛ yɩn ’yɛrɛ par? ’Yɛr vor lɛ yɩn ’yɛrɛ. 10Baal jaa ba be be ɛ, kɔkɔ bʊrsɩ lɛ ba ’yɛrɛ ka a wɛr pɔ, tɩchɛ ãsʊɔ jaa ba be be na ba tara par ɛ. 11Ala ɩ nɩrɛ wa ’yɛrɛ nɩ ma naa a wʊ ’yɛr ka n ba wõ naa ɛ, n ɩn sãan a wʊ sɛ̃ ka wʊ mɩ ɩ sãan a n sɛ̃. 12Lɛ lɛ a yɩn mɩ, yɩ ben mʊ̃ɔ nɩbir bʊɔrɔ a Nãaŋmɩn Sɩɛ kʊfʊsɩ, yɩ mɔ̃ na yɩ nyɛ a kʊfʊsɩ ala na sʊ̃ʊ a Nãaŋmɩn puorbo ka ba baa.
13A yele nyãna jũu, nɩrɛ ’lɔ na ma tʊ̃ɔ ’yɛr a kɔkɔr dãgɩlaa nyã wʊ sʊɔr Nãaŋmɩn a wʊ sʊ̃ʊ wʊ, a wʊ tʊ̃ɔ lɩɛb wiil a lɛ wʊn ma ’yɛr. 14Ala ɩ n dãgɩlaa a kɔkɔr sʊɔrɔ nɩ Nãaŋmɩn, a n sɩɛ mɩ sʊɔrɔ naa tɩchɛ a n tɩɛr a wʊ ɩ pɔrɔ. 15N pãa ɩ ŋmɩnɛ? Maa nɩ a n sɩɛ na lɔ̃ɔn sʊɔr a Nãaŋmɩn naa lɛ ’matãan a n tɩɛr mɩ sʊɔr. Maa nɩ a n sɩɛ na ’mataa yiel a Nãaŋmɩn yiel naa mɩ lɛ ’matãan a n tɩɛr yiel. 16Ala ɩ Nãaŋmɩn lɛ yɩ dãna nɩ a yɩ sɩɛ, ka a jɛ̃gumo mɩ wa lɔ̃ɔn yɩ na waa wõnõ a lɛ yɩn ’yɛrɛ ɛ, ŋmɩnɛ wʊn ɩrɛ wa ’yɛr ɩka, a ɩ a lɛ, yɩn dãna Nãaŋmɩn, wʊn ba bɔ̃ɔ a par a lɛ yɩn ’yɛrɛ ɛ? 17A yɩ Nãaŋmɩn dãnfʊ na vɩɛlɛ na jaa kper, tɩchɛ a ba sʊ̃ʊ a yɩ tɔ sʊɔ ’lɔ ɛ.
18N puor Nãaŋmɩn yãan an ɩ n ma tʊ̃ɔn ’yɛr a kɔkɔr dãgɩlaa nyã gar yɩ jaa. 19Tɩchɛ maa wa kpɛ a Nãaŋmɩn puorbo pɔ, n ma ’yɛr ’yɛrbie anũu ban na tʊ̃ɔ bɔ̃ɔ a par gar ɩn na ’yɛr ’yɛrbie turo pie (10,000) ban kʊ̃ bɔ̃ɔ a par ɛ.
20N yɛɛr, yɩ tɛɛ a bibitɩɛr bar. Ala ɩ yelbier maalfʊ lɛ, yɩ ɩ bipɩlɛ, tɩchɛ ka a yɩ yɛ̃ pɔ ’lɔ nʊ̃ɔ bɩ nɩbɛrɛ. 21A sɛb a Nãaŋmɩn gãn pɔ ɩka, “Ɩn den kɔkɔr sãan naa tu a sãanba nɛɛ pɔ ’yɛr ’yɛr kʊ a nɩbɛ banyãna, tɩchɛ ba gba kʊ̃ chɛlɛ a lɛ ɩn ’yɛrɛ ɛ.” (Isaiya 28:11-12) Lɛ lɛ a Nãaŋmɩn ’yɛr.
22Ala lɛ so, a kɔkɔr dãgɩlaa ’yɛrfʊ ba ɩ jãnɛ kʊ a Yesu turbo ɛ, tɩchɛ a ɩn jãnɛ kʊ a bala na ba ɩ a Yesu turbo. A Nãaŋmɩn ’yɛr ’yɛrfʊ, a bala na ɩ a Yesu turbo mɩ lɛ so, a ba ɩ a bala na ba ɩ a Yesu turbo ɛ. 23Ala ɩ a pupuorbiir wa lɔ̃ɔn taa ka ba jaa dãgɩl a kɔkɔɛ, na ba ’yɛrɛ, ka a jɛ̃gumo ãsʊɔ be a yɩ pɔ bɩɩ nɩbɛ na ba ɩ a Yesu turbo ɛ, wa kpɛ nyɛ a lɛ yɩn ’yɛrɛ, ba kʊ̃ ’yɛr ɩka yɩ gele naa ɛ? 24Tɩchɛ ala ɩ nɩrɛ ãsʊɔ na ba ɩ a Yesu turo ɛ, bɩɩ nɩrɛ kɔ̃ɔ mɩ na ba bɔ̃ɔ a par ɛ, ’lɔ wa kpɛ nyɛ ka a ɩ yɩ jaa ’yɛrɛ naa a Nãaŋmɩn ’yɛr a wʊ wõ naa bɔ̃ɔn wʊn ɩ yelbe-ɩrɛ, a ala wʊn wõ na tɔɔr a wʊ ’yɛr ka wʊ lɩɛb a wʊ tɩɛr. 25Wʊn chiir a wʊ pʊɔ a ba niem tɩ lo kpa tẽe puor Nãaŋmɩn, tɩ ’yɛr ɩka yelmãɛ jaa Nãaŋmɩn ben a yɩ sɛ̃.
26N pãa lɛ ’yɛr bo, n yɛɛr? Yɩn ma wa lɔ̃ɔ taa, ãsʊɔ jaa ma tara naa yiel na yiel, ka a ãsʊɔ mɩ tara kpãafʊ ’yɛrbir na ’yɛr, ka a ãsʊɔ mɩ tara yelwiilaa na yi Nãaŋmɩn sɛ̃ na wʊn ’yɛr, ka a ãsʊɔ tara a kɔkɔr dãgɩlaa na ’yɛr ka ãsʊɔ mɩ tʊ̃ɔ lɩɛb wiil a par. Yɩ maala a anyãna a jaa ka a sʊ̃ʊ yɩ a yɩ kpɛ̃mɛ a Nãaŋmɩn puorfʊ pɔ. 27Ala ɩ nɩrɛ na wa ’yɛrɛ naa a kɔkɔr dãgɩlaa, ba ɩ ayi bɩɩ ata, ba ta gar ata ɛ, na ba ’yɛrɛ tɩ chɛrɛ kʊrɔ taa. Ka nɩrɛ ãsʊɔ mɩ be be ma tʊ̃ɔ lɩɛb wiil a par. 28Ala ɩ nɩrɛ ãsʊɔ ba be be na tʊ̃ɔ lɩɛb na wʊ wiil a par ɛ, a nɩnyɩnɛ wʊ ɩ jaa gbul a puorfʊ jie, tɩ bʊlɔ kʊrɔ wʊ mãɛ nɩ Nãaŋmɩn.
29Nãaŋmɩn ’yɛ’yɛrbɛ ba ɩ ayi bɩɩ ata na ba ’yɛrɛ, tɩchɛ ka a bala na chɛ jʊrɔ kaara a lɛ ban ’yɛrɛ. 30Ka ala wa ɩ Nãaŋmɩn ir yele wiil a bala na jãnɛ, a ’lɔ na de nie ’yɛrɛ wʊ mɩ pɔɔ a wʊ nɛɛ. 31Yɩn ’yɛrɛ tɩ chɛrɛ kʊrɔ taa an kpãa yɩ naa tɩ ’yɔ̃ɔ yɩ ãkpãɛn. 32Nɩrɛ ’lɔ na ’yɛrɛ a Nãaŋmɩn ’yɛr wʊ nyɔɔrɔ wʊ mãɛ. 33Bojũu Nãaŋmɩn ba ɩ nyɔ̃ nyɔ̃ɔfʊ Nãaŋmɩn ɛ, a wʊ bʊɔl sɩ a sɩn kpɩɛrɛ nɩ nyã’maar nɩtãa lɛ an kaara a pupuorbiir gbulsɩ ba jaa jie. 34Pɔbɔ ba ma ɩ jaa gbulo a puorfʊ jie, baa tara sɔr na haa nɛɛ ɛ, tɩchɛ ba siir ba mãɛ nɩtãa lɛ a Mosesɩ nɛbinãa na ’yɛr. 35Ala ɩ ba bʊɔrɔ naa ɩka ba sʊʊr yele kɔ̃ɔ kaa, ba kul a yir tɩ sʊʊr a ba mãɛ sɩrbɛ kaa. Bojũu a ɩn vã pɔɔ na ’yɛr ’yɛr a puorfʊ jie.
36Yɩn sɛ̃ lɛ a Nãaŋmɩn ’yɛr de nie yi bɩɩ? Bɩɩ yɩn tɛɛ lɛ ɩ a nɩbɛ a ’yɛr na de nie ta? 37Ala ɩ nɩrɛ tɩɛr ɩka wʊ ɩn a Nãaŋmɩn ’yɛr ’yɛrɛ bɩɩ tara a Nãaŋmɩn Sɩɛ kʊfʊsɩ, vɛ̃ ka a nɩnyɩnɛ bɔ̃ɔn ɩka a anyãna ɩn sɛb ɩ naa lɛ a sɩ Soro na bin. 38Ala ɩ nɩrɛ ba wa sɔɔ anyãna ɛ, yɩ mɩ ta sɔɔ wʊ ɛ.
39A lɛ jũu, n yɛɛr, yɩ mʊ̃ɔ nɩbir nɩ a Nãaŋmɩn ’yɛr ’yɛrfʊ, tɩ na yɩ taa tɔrɔ a ’yɛr dãgɩlaa ’yɛrfʊ bara ɛ. 40Tɩchɛ yɩ ma maala yele jaa na sɛɛ naa ɩ nɛ nɛ nɛ sɔr jaa pɔ.
151Pʊ̃pãanyã, n yɛɛr, n bʊɔrɔ naa ɩka n lɛ jɛɔ yɩ a ’yɛr nʊ̃ɔ ɩn dɔ̃ɔ mʊɔl kʊ yɩ a yɩ sɔɔ de na yɩ be ara a pɔ. 2A ’yɛr nʊ̃ɔ nyãna ɩn mʊɔl faa yɩ naa ala ɩ yɩ chɛnɛ na ara a pɔ, ka lɛ ba lɛ ɛ, a yɩ sɔɔfʊ ɩn pɔrɔ.
3Bojũu a ’yɛr ɩn dɔ̃ɔ nyɛ lɛ n mɩ de nie man kʊ yɩ ɩka, a Yesu Kɩrɩsɩto kpin a sɩ yelbier jũu, nɩtãa lɛ a Nãaŋmɩn gãn na dɔ̃ɔ ’yɛr, 4ka ba ũu wʊ, a wʊ lɛ ir a kũu pɔ, a ber ata daar nɩtãa lɛ a Nãaŋmɩn gãn na dɔ̃ɔ ’yɛr. 5Wʊ vɛ̃ naa ka Pita nyɛ wʊ, na wʊ lɛ vɛ̃ ka a nɩtʊ̃nsɩ pie nɩ ayi mɩ nyɛ wʊ. 6A anyã puor, wʊ vɛ̃n ka a yɛɛr na gar kɔɔr anũu (500) mɩ ’mataa nyɛ wʊ, bamɩne na sɔɔ kpi, tɩchɛ a ba yɔɔ jie lɛ chɛnɛ. 7Wʊ vɛ̃n ka a Jemesɩ nyɛ wʊ, na wʊ lɛ vɛ̃ ka a nɩtʊ̃nsɩ ba jaa nyɛ wʊ, 8ka a baaraa jaa ka maa mɩ na kaara fɩka nɩrɛ ban dɔɔ kpalka ka wʊ ir a wʊ mãɛ wiil ma.
9Bojũu maa lɛ ɩ a nɩtʊ̃nsɩ ba jaa pɔ bʊ̃bile naa ba sɛɛn ɩka ba gba bʊɔl ma a nɩtʊ̃nãa ɛ, bojũu n gen a Nãaŋmɩn puorbo. 10Tɩchɛ a Nãaŋmɩn wãɛfʊ wʊn wãɛ ma lɛ so ka n ɩ a nɩtʊ̃nãa a dɩna. Ka a Nãaŋmɩn wãɛfʊ ba ɩ pɔrɔ ɛ. Yelmãɛ jaa n tʊ̃n gar a nɩtʊ̃nsɩ ba jaa, tɩ a ba ɩ maa mãɛ lɛ tʊ̃ ɛ, tɩchɛ a Nãaŋmɩn wãɛfʊ ’lɔ wʊn de wãɛn ma lɛ. 11Ka maa lɛ bɩɩ bala lɛ, a ’yɛr lɛ anyã sɩn mʊɔl, ka anyãna lɛ yɩ mɩ sɔɔ de.
12Tɩchɛ ala ɩ yɩ wõn a mʊɔl ɩka a Yesu Kɩrɩsɩto ir naa a kũu pɔ, ŋmɩnɛ lɛ a yɩ bamɩne ’yɛrɛ ɩka kũu pɔ irfʊ ba be be ɛ? 13Ala ɩ a kũu pɔ irfʊ ba be be ɛ, ka a Yesu Kɩrɩsɩto mɩ gba ba ir a kũu pɔ ɛ. 14Ka ala ɩ a Yesu Kɩrɩsɩto ba ir a kũu pɔ ɛ, a sɩ mʊɔl ɩn pɔrɔ, ka a yɩ sɔɔfʊ mɩ ɩ pɔrɔ. 15A sɩ pãa ŋmara jirsɩ ’yɔ̃ɔnɔ̃ Nãaŋmɩn, bojũu sɩ din dãasɩɛ ɩka Nãaŋmɩn sãɩn a Yesu Kɩrɩsɩto a kũu pɔ. Tɩchɛ waa sãɩ wʊ ɛ, ala ɩ yelmãɛ jaa kũusɩ ba ire ɛ. 16Bojũu ala ɩ a kũu pɔ irfʊ ba be be ɛ, ka lɛ a Yesu Kɩrɩsɩto mɩ gba ba ir a kũu pɔ ɛ. 17Ka ala ɩ a Yesu Kɩrɩsɩto ba ir a kũu pɔ ɛ, a yɩ sɔɔfʊ ɩn pɔrɔ, na yɩ chɛnɛ be a yɩ yelbebe pɔ. 18Ka a bala mɩ na pãa sɔɔ de a Yesu Kɩrɩsɩto tɩ kpi, mɩ wɛ. 19Ala ɩ a dɩna tɛɛ tɩɛr lɛ sɩ tara a Yesu Kɩrɩsɩto ’yɔ̃ɔ, nɩbaal nɩbɛ lɛ sɩ ɩ, na sɩ gar a nɩbɛ ba jaa.
20Tɩchɛ Nãaŋmɩn sãɩn a Yesu Kɩrɩsɩto a kũu pɔ yelmãɛ jaa, ɩ a bir dɔ̃ɔ, ka a wiil ɩka a bala na kpi mɩ na ir a kũu pɔ. 21Bojũu kũu tun nɩbʊ̃’yen ’yɔ̃ɔ wa, ka a kũu pɔ irfʊ mɩ tu a nɩbʊ̃’yen ’yɔ̃ɔ mɩ wa. 22Adama jũu, nɩrɛ jaa na kpi naa, lɛ mɩ lɛ a Yesu Kɩrɩsɩto jũu, nɩrɛ jaa na ir tara nyɛvʊr. 23Tɩchɛ ãsʊɔ jaa nɩ wʊ irfʊ daar lɛ, Yesu Kɩrɩsɩto lɛ ɩ a bir dɔ̃ɔ, ’lɔ pãa wa lɩɛb waara, ka bala jaa na sɔɔ de wʊ mɩ ir. 24Ka a baaraa pãa wa, a wʊ de a yele a jaa ’yɔ̃ɔ a Sãa Nãaŋmɩn nũu pɔ, an ɩ wʊ tʊ̃ɔn a tʊ̃ɔfʊ dẽme, nɩ a kpãɛn dẽme ba jaa. 25Bojũu a Yesu Kɩrɩsɩto lɛ a sɛɛ ɩka wʊ di a nãa lɛ̃ɛɛ ka a Nãaŋmɩn wa de a wʊ dɔ̃dẽme ba jaa bin a wʊ gbɛɛ pĩlem. 26A dɔ̃ baaraa wʊn na sɔ̃ɔ lɛ ɩ a kũu. 27Bojũu a sɛb a Nãaŋmɩn gãn pɔ ɩka, “Nãaŋmɩn den a yele a jaa bin a Yesu Kɩrɩsɩto gbɛɛ pĩlem.” (Yiel Gãn 8:6) Wʊn ben ’yɛr ɩka, a yele a jaa, a Nãaŋmɩn na de a yele a jaa bin a Yesu Kɩrɩsɩto gbɛɛ pĩlem ba pʊɔ ɛ. 28Nãaŋmɩn wa ɩ a nɩtɔ̃ baar, a ’lɔ na de a yele a jaa bin a wʊ gbɛɛ pĩlem, a Bie mãɛ mɩ na siir wʊ mãɛ kʊ wʊ, ka Nãaŋmɩn pãa so a jaa.
29Nɩyɔɔ ba sɔɔ ɩka a bala na kpi na lɛ ir tara nyɛvʊr go ɛ, tɩchɛ bamɩne sɔɔ naa na ba ma so Nãaŋmɩn kʊ̃ɔ kʊ ba. 30Ka a sɩn mɩ, bãa ’yɔ̃ɔ lɛ a dɔɔyɛ ma pɔɔ sɩ sɔ̃ɔ jaa? 31Yɛɛr, bɩbir jaa lɛ n ma tuoro kũu, jɩɩrfʊ kpɛ ma naa a yɩ jũu. A nyɛvʊr sɩn tara a sɩ Soro Yesu Kɩrɩsɩto ’yɔ̃ɔ lɛ vɛ̃ ka n ’yɛrɛ a nɩtɔ̃nɔ̃. 32Ala ɩ n jɛb naa a mɔdʊ̃ bier a ka Efesus nɩsaal jũu, bo tɔ̃nɔ̃ lɛ n nyɛ? Ala ɩ a kũu kʊ̃ lɛ ir ɛ, nɩtãa lɛ a nɩbɛ na ma ’yɛrɛ. “Yɩ vɛ̃ ka sɩ di ti nyũ, bojũu bio sɩn kpi naa.” (Isaiya 22:13)33Yɩ ta vɛ̃ ka nɩbɛ bɛl yɩ ɛ. Fʊ̃ʊ lɔ̃ɔn nɩgãlsɩ ba ma sɔ̃ɔn a fʊ tɩɛr vɩla bar. 34Yɩ lɩɛb de a yɩ yɛ̃, na yɩ tɛɛ bier ɩfʊ bar, bojũu a yɩ bamɩne ba bɔ̃ɔ a Nãaŋmɩn ɛ, ka n ’yɛr a nɩtɔ̃ ka vã kpɛ ba.
35Tɩchɛ nɩrɛ ãsʊɔ na sʊʊr naa, “Ŋmɩnɛ lɛ a kũu na ɩrɛ wa ir? Ɩ̃gãn buor lɛ ban lɛ iru?” 36Nyɛ dãbol ka. A ala yɩn ma bʊr a ba ɩ a ma bulaa tɩ a bʊ̃koraa pʊ̃ɔ ɛ. 37Yɩn wa bʊr, a ba ɩ a vaar lɛ yɩ bʊr ɛ, tɩchɛ a bʊ̃bir tɛɛ lɛ yɩ ma bʊr. Ka chi lɛ bɩɩ bon bir lɛ. 38Tɩchɛ Nãaŋmɩn lɛ ma kʊ a ãsʊɔ jaa ãgãn ’lɔ jaa wʊn bʊɔrɔ. Bʊ̃bir ãsʊɔ jaa nɩ wʊ vaar lɛ. 39Ɩ̃gãn nʊ̃nɔ̃ a jaa baa ɩ bʊ̃’yen ɛ. Nɩrɛ ãgãn nʊ̃n tɛɛ naa nɩ dʊ̃n ãgãn nʊ̃n, ka a lubil nʊ̃n be wʊ yõ, ka a jãmɛ nʊ̃n mɩ be a yõ. 40Saaju ãgãma mɩ ben be, ka a tẽe ãgãma mɩ be be. A saaju ãgãma vɩɛl ben a yõ, ka a tẽe ãgãma vɩɛl mɩ be a yõ. 41A mɔ̃tɔ̃ɔ vɩla ben wʊ yõ, ka a ŋmɛraa vɩla mɩ be wʊ yõ, ka a ŋmɛrbir ãsʊɔ vɩla mɩ tɛɛ a ŋmɛrbir ãsʊɔ.
42Lɛ lɛ an be a kũn wa ir a kũu pɔ. A ãgãn ’lɔ ban ũu ɩn bʊ̃sɔ̃ɔ naa, tɩchɛ ’lɔ wa ir a kũu pɔ, waa lɛ pʊ̃ɔnɔ̃ go ɛ. 43Bala wa ũu a kũu wʊ ma ɩn bʊ̃dɛɛr ba lɛ tara kpɛ̃ɔ ɛ, tɩchɛ Nãaŋmɩn wa ir wʊ a kũu pɔ, wʊn vɩɛlɛ naa na wʊ tara kpɛ̃ɔ. 44A tẽe ãgãn nyã lɛ ba ũun wʊ, ’lɔ wa ir a kũu pɔ, a sɩɛ ãgãn lɛ wʊn tara. Nɩtãa lɛ a tẽe ãgãn na be be, lɛ mɩ lɛ a sɩɛ ãgãn mɩ be be. 45Nɩtãa lɛ an sɛb a Nãaŋmɩn gãn pɔ, “Adama a Nãaŋmɩn na dɔ̃ɔ de nie mɛ ɩn bʊ̃nɩbir.” (A Pielfʊ Gãn 2:7) A Adama bɩɛraa sʊɔ lɛ ɩ a sɩɛ. 46A sɩɛ sʊɔ ba lɛ de nie ɛ, tɩchɛ a ãgãn sʊɔ lɛ, ala puor ka a sɩɛ sʊɔ pãa wa. 47A nɩdɔ̃ɔ yin ka a tẽe pɔ, Nãaŋmɩn na mɛn a tã-uul, tɩchɛ a nɩbɩɛraa ’lɔ yin saaju. 48Bala na yi ka a tẽe pɔ, kaara na fɩka, a ’lɔ ban mɛn a tã-uul, ka bala mɩ na yi a saaju mɩ kaara na, fɩka a ’lɔ na yi a saaju. 49A lɛ nɛ nɩ wʊ ju sɩn ben nyɛtãan a nɩrɛ nyã a Nãaŋmɩn na mɛn a tã-uul, lɛ mɩ lɛ sɩn su a ãgãn ’lɔ nyɛtãan a ’lɔ na yi a saaju kaar.
50N yɛɛr, n bʊɔrɔ naa ɩka n ’yɛr chã kʊ yɩ ɩka, a ãgãn nɩ a jãɩ kʊ̃ tʊ̃ɔ kpɛ be a Nãaŋmɩn nãalʊ̃ʊ pɔ ɛ. Bɩɩ ka a bʊ̃sɔ̃ɔ naa pʊɔ a ’lɔ na ba sɔ̃ɔnɔ̃ pɔ ɛ. 51Yɩ chɛlɛ ka n ’yɛr ’yɛr sɔɔlaa kɔ̃ɔ kʊ yɩ. Sɩ jaa baa na kpi ɛ, tɩchɛ sɩ jaa lɛ na lɩɛb, 52fɩka a nɩbir na ma wa va a pere kaar, ka a iil baaraa wa pɛɛl. Bojũu a iil wa pɛɛl a bala na kpi na ir naa, ba kʊ̃ lɛ kpi go ɛ, ka a sɩn bala na ba kpi sɛrɛ ɛ, mɩ lɩɛb. 53Ka a ãgãma anyã na sɔ̃ɔnɔ̃, ka a lɩɛb de a ãgãma ala na ba sɔ̃ɔnɔ̃ su, ka a ’lɔ na kpire kʊ̃ lɛ kpi go ɛ. 54A bʊ̃sɔ̃ɔ naa wa de a ’lɔ na ba sɔ̃ɔnɔ̃ ɛ, su, ka a ’lɔ na kpire kʊ̃ lɛ kpi go ɛ, ka a lɛ na sɛb a Nãaŋmɩn gãma pɔ ɩ yelmãɛ, “Kũu a fʊ tʊ̃ɔfʊ baar naa.” (Isaiya 25:8)55“Kũu, nyɩnɛ lɛ a fʊ tʊ̃ɔfʊ be? Kũu, nyɩnɛ lɛ a fʊ fɩlɩlɩlɩ ’lɔ̃nɔ̃ na ma kʊ be?” (Hosea 13:14)56A kũu fɩlɩlɩlɩ ’lɔ̃nɔ̃ na ma kʊ ɩn a yelbier maalfʊ, ka a yelbier maalfʊ mɩ nyɛ a wʊ kpɛ̃ɔ yi a Mosesɩ nɛbinãa pɔ. 57Tɩchɛ Nãaŋmɩn son puor fʊ, wʊn kʊ sɩ tʊ̃ɔfʊ tu a lɛ a sɩ Soro Yesu Kɩrɩsɩto na maal.
58A lɛ jũu, n yɛɛr, yɩ ara chãchã, yɩ taa vɛ̃ ka a bon jaa wa dam yɩ ɛ. Yɩ mʊ̃ɔ nɩbir nɩ a sɩ Soro tʊ̃mɔ̃, yɩ bɔ̃ɔ ɩka a ala yɩn tʊ̃nɔ̃ kʊrɔ a sɩ Soro, kʊ̃ wa ɩ pɔrɔ ɛ.
161Pʊ̃pãanyã n bʊɔrɔ naa ɩka n ’yɛr a chɩɛrfʊ yɩn bʊɔrɔ ɩka yɩ chɩɛr sʊ̃ʊn a Nãaŋmɩn nɩbɛ. Yɩ mɩ maal a lɛ ɩn man kʊ a Galatiya paal pupuorbiir gbulsɩ ɩka ba maal. 2A Pɛ̃nfʊ divɩɛ bio daar jaa, a bɩbir ’lɔ na de nie ãsʊɔ jaa wʊ ma ir a libie jã a lɛ wʊn ma nyɛ na yɩ bine, ka maa wa tɩ a ta lɛ ɩ chɩɛrfʊ go ɛ. 3Maa wa tɔ̃ɔ ta n de a gãma kʊ a nɩbɛ bala yɩn mãɛ na ir naa tʊ̃n nɩ a libie ala yɩn chɩɛr ka ba chiin a Jerusalɛm. 4Ka ala wa ɩ fɩka a maa mãɛ sɛɛn mɩ na chen go, ba kʊ̃ bɩɛl ma.
5Maa wa chen tɩ yi a Masedonɩya baar, ɩn wan a yɩ sɛ̃, bojũu be lɛ ɩn tu. 6Amɩne sɛ̃ ɩn jɛ̃n a yɩ sɛ̃ kor bãlãa, bɩɩ ka n jãnɛ a be ka a uon wa baar, ka yɩ sʊ̃ʊ ma ka n chiine a n chenfʊ jie. 7N ba bʊɔrɔ ɩka n tɔ̃ɔ tɩ nyɛ yɩ a lɛ nɛ a pʊ̃pãanyã tɩ po ɛ, n tɩɛr naa ɩka n jɛ̃ a yɩ sɛ̃ kor ala ɩ a sɩ Soro sɔɔ naa. 8Tɩchɛ ɩn jɛ̃n a Efesus tẽe pɔ tɩ tãn a Pentikosɩ bɩbir. 9Bojũu sɔr yuon kʊ ma ka ɩn tʊ̃ɔ tʊ̃ tʊ̃mɔ̃, tɩchɛ ka a nɩyɔɔ mɩ kpɛrɛ ma.
10Ala ɩ a Timoti wa tɩ naa, yɩ kaa ka yele jaa taa kʊrɔ wʊ dãbãɛ ɛ, bojũu a sɩ Soro tʊ̃mɔ̃ lɛ wʊ tʊ̃nɔ̃ a n kaar. 11Yɩ taa vɛ̃ ka a ãsʊɔ jaa wa kaa wʊ pɔrɔ ɛ. Yɩ bar wʊ sɔr nɩ nyã’maar ka wʊ lɛ lɩɛb wa a n sɛ̃. Maa nɩ a yɛɛr jaa chɛlɛ wʊ naa.
12A sɩ yɛbɛ Apolosɩ, n sʊɔr wʊn gbɛɛ a ŋmɩnɛ jaa ɩka wʊ tɩ a yɩ sɛ̃ ’matãan a yɛɛr bamɩne. Tɩchɛ waa sɔɔ a be tɩfʊ a pʊ̃pãanyã sɛrɛ ɛ, ’lɔ wa nyɛ sɔr wʊn tɩ naa.
13Yɩ ’yɔ̃ɔnɔ̃ jʊ̃mɔ̃, na yɩ ara chãchã a yɩ sɔɔfʊ pɔ, na yɩ ɩ nɩbɛ na tara nyãa na yɩ kpɛ̃mɛ. 14Na yɩ ma maala yele jaa nɩ nʊ̃fʊ.
15Yɩ bɔ̃ɔn naa a Sɩtɛfanas nɩ a wʊ yir dẽme, bala lɛ dɔ̃ɔn a puorfʊ be a Akaya paal pɔ, na ba mʊ̃ɔ nɩbir tʊ̃nɔ̃ nɩ a Nãaŋmɩn nɩbɛ. N sʊɔrɔ yɩ naa yɛɛr ɩka, 16yɩ siir yɩ mãɛ kʊ a nɩbɛ banyãna taaba nɩ nɩrɛ jaa na pʊɔ ba bala, a ba kaar. 17Nʊ̃ɔ kpɛ ma naa ɩn wa nyɛ a Sɩtɛfanas nɩ Fortunatus nɩ a Akaikus na wa ta a n sɛ̃, bojũu bala lɛ sʊ̃ʊ ma yɩn ba be ka ɛ. 18Bojũu bala lɛ ’maa ma ãgãn nɩtãa lɛ ban mɩn ’maa a yɩ ãgãn, a nɩbɛ banyãna sɛɛn pɛɛfʊ.
19A pupuorbiir gbulsɩ ba jaa na be a Asɩya paal pɔ puor yɩ naa. Akuila nɩ a Pɩrɩsɩla mɩ den a sɩ Soro yuor puor yɩ, nɩ a pupuorbiir bala na ma lɔ̃ɔ a ba yir, mɩ puoro yɩ naa. 20A yɛɛr ba jaa na be a ka mɩ puor yɩ naa. Yɩ mɩ puor puor taa nɩ pʊpɛl.
21Maa Pɔɔl mãɛ nũu lɛ n sɛb a puorfʊ nyãna.
22Ala ɩ ãsʊɔ jaa baa nʊ̃ a sɩ Soro ɛ, pɔ’yɔ̃ɔfʊ ben a wʊ sɛ̃. Pa sɩ Soro, wa.
23A sɩ Soro Yesu wãɛfʊ a be a yɩ sɛ̃.
24A n nʊ̃fʊ wʊ be a yɩn bala jaa na be a Yesu Kɩrɩsɩto ’yɔ̃ɔ. A ɩ a lɛ.