SAMUEL

labaar munlee

Ki jiin 2 Samuel gbouŋ na po

Gbouŋ na beerit Israel teeb kpanbar Defid binbeŋ poe. Bi yi gbouŋ na Samuel gbouŋ ŋanlee, kimaan Samuel gbounsinsinn nan Samuel gbouŋ ŋanlee din tee gboun-yemmire, ki bi tan bɔkit ki li tee gbant ŋanlee.

1

Biaŋinba ki Defid gbat Sɔɔl kuun po

1Sɔɔl kuun poor poe, ki Defid nyii Amalek tɔb nba ki u nyann na ni, ki kun kar Siklag daaŋanlee. 2Daaŋantaa daar, ki naasinsɔɔ nyii Sɔɔl kaaŋ ni, ki u pat u liant, ki puk tanpent u yur paak, a wun wann u parbiir nba tee, ki baar Defid boor, ki baa fabin tiŋ ni ki pukiiɔ. 3Ki Defid boiɔ a, “A nyii lee?”

Ki u jiin a, “N nyii Israel teeb kaaŋ niŋe ki chiar bot.”

4Ki Defid boiɔ a, “Bee baari? Betirin.”

Ki u yet a, “Ti kunkɔnkɔnna na chiar ki nyii tɔb niŋa, ki bi kpii ti niib bonchiann, ki Sɔɔl nan u bija Jonatann kpowa.”

5Tɔn, ki Defid boi naasimɔ maŋ a, “A teen nlee ki bann nan Sɔɔl nan u bija Jonatann kpowa?”

6Ki naasimɔ yet a, “N bo be Gilboa kunkonn paake, ki la Sɔɔl wook u kpann paak, ki taantoruk nan taanjakira nakinɔwa. 7Ki u jiant ki lan, ki yiinin, ki n toon a, ‘Chanbaa, mine na.’ 8Ki u boi a n tee ŋmee, ki n betɔ maa n tee Amalek nirɔe. 9Ki u yetin a, ‘Baat ki tan kpin. Bi turin daŋ bonchiann, ki n yaa man kpoe.’ 10Li paak ki n saan u boor ki saa kpiiu, kimaan n bann nan waa baa na, u ji kan tinni. Ki n yit naan fokirik nba yir u yur paak na, nan baŋ nba pir u nuu ni na, ki baar nann maa n tan tura, chanbaa.” 11Ki Defid nan niib nba be u boor na para biir; 12ki bi pat bi liant, ki bui fabin, ki lor mɔi ki yonnu tan baa, ki jiin Sɔɔl nan u bija Jonatann nan Israel kunkɔnkɔnna nba tee Yennu niib na kuun po, kimaan niib bonchiann din kpo tɔb na ni.

13Ki Defid boi naasimɔ nba baar nan labaar na a, “A nyii lee?”

Ki u jiin a, “N tee Amalek nirɔe, ki kɔɔ a tiŋ ni.”

14Ki Defid boiɔ a, “Bee teen ki a ki tin jaŋmaanii ŋaan jii a nuu ki kpii Yennu niganntɔɔ na?” 15Tɔn, ki Defid yiin u kunkɔnkɔnna na yenɔ, ki betɔ a, “Baat ki kpi naasimɔ na.” Ki kunkɔnkɔnnɔ na baar ki kpiiu nan u jukbanjiak. 16Ki Defid yet Amalek nirɔ na a, “Fine te linba na baara, kimaan a pak ki biir a mɔŋ, yoo nba ki a bo yet nan fine kpii daanɔ nba ki Yennu gannɔ ki teenɔ kpanbar na.”

Biaŋinba ki Defid bui fabin Sɔɔl nan Jonatann kuun po

17Ki Defid yin fabinii yaŋ na ki jiin Sɔɔl nan u bija Jonatann kuun po, 18ki senn nan bin tumii Juda teeb, (ki yaŋ maŋ sɔb Jasar gbouŋ ni) a:

19“Israel kunkona paake ki ti yudamm kpo.

Ti kunkɔnkɔnna nba tee pardamm kpowa.

20I daa mɔɔntir li maan Gaaf doo ni koo Askelonn sɔnjot ni.

I daa te ki Filistia poob mɔk parpeenni.

I daa te binba ki waa Yennu na bonpoi kpammi.

21“Saak koo marin daa baa Gilboa kunkonn paaki,

ki li tiŋ daa ban naan jeeti,

kimaan leŋe ki kunkɔnkɔnwakita jatiat kpakin nan fei,

ki Sɔɔl naagbankɔŋir ji ki ban sɔɔr kpami.

22Jonatann tɔrbann din tuu paar bonchiann,

ki Sɔɔl jukbanjiak ki mɔk ninbatinu,

ki faa bonpaarit ki birin, ki kpi datai.

23“Sɔɔl nan Jonatann din ŋan, ki niib loomm.

Baa be bi manfoor ni, ki bia tan kpenn, bi ki bɔkit leeb.

Bi tuu kakii ki gar baakir, ki bia paar ki gar yanbɔrawa.

24“Israel poob, ii bui ki fabin Sɔɔl kuun po.

Ŋɔɔe gbabini tiat nba daauk paar,

ki yonni laanii nba tee salima.

25“Kunkɔnkɔnna nba tee pardamm na kpowa.

Bi kpiib tɔb nie. Jonatann kpo ki dɔɔ kunkonn paak.

26“N ninja Jonatann, n par biir a kuun paaka;

n tuu niana bonchiann.

Faa tuu loonin biaŋinba na gar poo nba tuu loon u jɔɔwa.

27“Kunkɔnkɔnna nba tee pardamm na kpowa.

Bi jatiat biare ki ki mɔk nyɔɔti.”

2

Biaŋinba ki bi dinn Defid naan ki teenɔ Juda teeb kpanbar

1Linba na poor poe ki Defid boi Yennu a, “N saan Juda doi na yenn ni-i?”

Ki Yennu yetɔ a, “Ii saa.”

Ki Defid bia boi a, “Mii saa digbanlann ni?”

Ki Yennu jiin a, “Ii saa Hebronn.” 2Tɔn, ki Defid fiir nan u poob banlee na, Ahinoam, wunba nyii Jesreel na, nan Abigail, ki u mun nyii Kamel ki tee Nabal pakɔɔk. 3Defid bia din jii jab nba be nanɔ na nan bi ŋaateeb, ki bi saan kar Hebronn nan li digbanbis ni. 4Tɔn, ki Juda teeb baar Hebronn ki tan dinn Defid naan, ki u tee Juda teeb kpanbar.

Defid nba din tan gbat nan Gilead teeb nba kɔɔ Jabes nae din pii Sɔɔl na, 5ki u tun toomii ki bi saan Jabes niib na boor, Gilead yent ni, ki saa yet a, “Yennu n teen piisin i paak nan yaa wann i baakir nan i kpanbar Sɔɔl ki piiu na. 6Mɔtana, Yennu n ji tinii ninbaauk, ki dia-i nan burchint, ki n mun saa dia-i fanu, kimaan yaa tun linba na paak. 7Sɔɔl nba tee i chanbaa na kpowa, ki Juda teeb dinnin naan, a mii tee bi kpanbar, li paak, ii wakii ki chee i para.”

Biaŋinba ki bi dinn Isbosef naan ki teenɔ Israel teeb kpanbar

8Sɔɔl kunkɔnkɔnna saakɔɔ nba tee Abner, ki tee Ner bija na, jii Sɔɔl bija Isbosef ki chiar lɔɔr Jɔɔdann mɔkir, ki saan Mahanaim. 9Leŋe ki Abner saa dinn Isbosef naan, ki u tee Gilead yent ni nan Aser yent ni nan Jesreel yent ni nan Efraim yent ni nan Benjaminn yent ni nan Israel teleeb kur kpanbar. 10U din tee bina piinnae ki dii Israel naan ki diab bina ŋanlee.

Juda teeb din sak gaar Defid fanu, 11ki u din kar Hebronn doo ni, ki dia Juda teeb bina ŋanlore nan bonjinn.

Biaŋinba ki tɔb fiir Israel nan Juda teeb sinsuuk ni

12Ki Abner nan bat Isbosef saakab nyii Mahanaim ki saan Gibeonn doo ni, 13ki Joab, wunba naa tee Seruya na, nan Defid saakaleeb, took Abner nan u jab gbeeuk boor. Leŋe ki yemm kar gbeeuk na chianu ki leeb kar bɔkleer. 14Ki Abner yet Joab a, “Ŋaant ki tin nyinn naasinyemm, ki bin jii jatiat ki kɔn ti numm ni na.”

Ki Joab yet a, “Li ŋan, ŋaant ki bin teen nna.”

15Ki bi fiimm ki gann jab piik nan banlee, ki bi see Benjaminn nan Isbosef taar ni, ki gann piik nan banlee, ki bi see Defid taar ni. 16Ki jɔɔ kur took u lɔɔ, ki saat bi jukbanjai ki ŋmuu leeb loka ni ki saar saar, ki bi niib piinlee nan banna lakin baa ki kpo. Li paak, bi yi leŋ Jukbanjai Tiŋe, ki li be Gibeonn doo ni.

17Li yoo na ki kunkɔnjaann fiir leŋ maŋ, ki Defid jab nyann Abner nan Israel jab na. 18Seruya bonjai bantaa din be leŋ, ki tee Joab nan Abisai na Asahel. Asahel din fit tiin ki gar kɔɔk, 19ki u din chiar ki wei ber Abner, ki saa perɔ. 20Ki Abner jiant ki got, ŋaan yet a, “Fin Asahel-e na-a?”

Ki u jiin a, “Nn, mine.”

21Ki Abner yetɔ a, “Nyikin ki daa waan, ŋmatir wei kunkɔnkɔnna na yenɔ, ki fat waa dia linba na.” Ŋaan Asahel bia lek waau. 22Ki Abner ŋamm yetɔ a, “Nyikimin weiu. Bee ki a mukisin a min kpiani? Nlee ki n saa fit took a ninja Joab-i?” 23Ŋaan ki Asahel ki nyikii. Tɔn, ki Abner tan ŋmuu kpann u poor paak, ki kpann na saar Asahel poor, ki nyii poor po, ki u baa kpo, ki binba kur baar waa dɔɔ sian na set, ki biar see leŋ.

24Ki Joab nan Abisai wei ber Abner, ki daajoouk ki bi tan baar Ama kunkonn, ki li be Gia yondopo, ki be Gibeonn kunkoouk sɔnu po. 25Ki Benjaminn jab taan leeb ki set lint Abner, kunkonn na yur paak. 26Ki Abner yiin Joab ki yet a, “Ti sii fit kɔn mɔkmɔk nan mɔkmɔka-a? A ki la nan li joontu tan kii mɔk siar see parbiire-e? Ti tee ninjanne. Bia yooe ki a tan saa gɔɔr a jab na ki bin nyik ti weiu?”

27Ki Joab jiin a, “N por Yennu nba fo na, li-i bonni kii tee a paki kaa, n jab na bo saa wei ki beriie halii nan wonn sanyiɔk ni.” 28Ki Joab ji peb naatunn ki li tee nyinn, ki want u jab a bin nyik Israel jab weiu, ki kɔnn na gbenn.

29Ki Abner nan u jab na somm Jɔɔdann mɔkir baauk ni li daar nyiɔk kur, ki poot Jɔɔdann mɔkir, ki somm li daar sanyiɔk ni kur, ki ŋmat jen Mahanaim.

30Joab nba nyik Israel jab weiu yoo nba, ki u taan u jab kur ki kamm, ki la nan jab piik nan banyia kaa, ki pukin Asahel. 31Defid jab din kpii Benjaminn booru ni jab nba ki Abner diab na kobii ŋantaa nan piinloob. 32Ki Joab nan u jab na jii Asahel gbanant ki pii, u baanba kaat nba be Betlehem na, ki somm li daar nyiɔk, ki li tan yentir ki bi baar Hebronn doo ni.

3

1Sɔɔl jab nan Defid jab kɔnn din wei bonchiann. Defid naan yent din laat paŋe ki puki, ŋaan ki Sɔɔl naan yent baŋit.

Ki jiin Defid bonjai po

2Bonjai banloob nba na be saakatuk saakatuko, ki Defid din marib Hebronn. Bikperik tee Amnonn, ki u naa sann tee Ahinoam, ki u nyii Jesreel; 3ki Chileab waa paa, ki u naa tee Abigail, ki tee Nabal pakɔɔk, ŋaan nyii Kamel; ki paan Absalom, ki u naa tee Maaka, ki tee bat Talmai bipoo, ki kɔɔ Gesur; 4ki Adonija waa paa, ki u naa tee Hagif; ki paan Sefatia, ki u naa tee Abital; 5nan Itream, ki u naa tee Egla. Bonjai na kur, Defid din marib Hebronn-e.

Biaŋinba ki Abner pukin Defid po

6Sɔɔl jab nan Defid jab kunkɔna yoo na, Abner din be Sɔɔl jab poe ki laat paŋ ki gaar Sɔɔl kunkɔnkɔnna na kur.

7Ki dasiar Isbosef, wunba tee Sɔɔl bija na tan kpir Abner, a u dɔɔ nan Sɔɔl pakɔɔk nba tee poobik ki bi yiu Rispa, ki u tee Aya bipoo na. 8Ki Abner wutoor doo nan Isbosef nba yet maan nba na. Ki Abner yet a, “A dukii nan n saa fit nyi Sɔɔl poora-a? A set dukii nan n tuun ki teen Juda kpanbare-e? Pinpiik niwa, n bo tuun fanu ki teen a baa Sɔɔl nan u ninjamm nan u yɔɔsnba, ki bo gɔi, ki ki te Defid jab fit nyanti, ki dinna ki a tan laat n biit poo paakii. 9-10Yennu sat mɔb nan Defid, nan u saa liat Sɔɔl nan u maaru naan, ki dinn Defid ki wuu tee Israel nan Juda teeb kpanbar, lokir kur po. Mɔtana, Yennu n faa kpin, li-i tee ki n ki somm ki li tun nna.” 11Jaŋmaanii din soor Isbosef bonchiann, ki u ki fit jiin Abner mɔbonni.

12Tɔn, ki Abner tun toomii ki bi saan Defid boor, li yoo ki u daa din be Hebronn, ki bi saa boiɔ a, “Ŋmee yen tiŋ na? Lorin nanin ki min somma, ki a dia Israel niib kur ki pukin a yab po.”

13Ki Defid yet a, “Li ŋan, n saa lor nanawa, ŋaan n sii loon bonyennkɔɔe a boor. A daa kan la n numm po, see ki a baar nan Mikal wunba tee Sɔɔl bipoo na.” 14Ki Defid tun toomii ki bi saan Isbosef boor, ki saa yetɔ a, “Jiin n poo Mikal ki turin, wunba ki n din kpii Filistia jab kobik ki paa u paak a man kɔɔnɔ na.” 15Tɔn, ki Isbosef tur mɔb, ki bi saan ki nyinnɔ u sɔrɔ Paltiel, wunba tee Lais bija na boor. 16Bi din saa nanɔ, ki u sɔrɔ Paltiel waae ki mɔ, ki saa baar Bahurim. Ki Abner yetɔ a, “Ii ŋmat kii kun ŋaak ni.” Ki u ji ŋmat.

17Ki Abner saan Israel saakab boor ki saa betib a, “Li wei bonchiann ki i tuu loon Defid-ii tee i kpanbar, 18Mɔtana i yooe na, teent nna man, kimaan Yennu-e sat mɔb ki lor nan Defid a, ‘N saa jii n toontunnɔ Defid ki fat n niib Israel teeb, ki bin nyi Filistia teeb nan bi datai kur nuu ni.’ ” 19Abner bia din tor ki pak nan Benjaminn booru kur, ki fiir saan Hebronn, a wun saa bet Defid linba kur ki Israel teeb nan Benjaminn teeb lor a bin tun.

20Abner din tɔk nan jab piinlee, ki bi saan Hebronn, Defid boor, ki Defid teemm jaamm. 21Ki Abner yet Defid a, “Chanbaa, ŋaant ki min ŋmat yian ki saa tikir Israel teeb ki tura, ki bi saa sak ki a sii tee bi kpanbar, ki a saa dia bi kur nan faa tuu loon biaŋinba na.” Defid din chab Abner, ki u ŋmat nan parmaasir.

Biaŋinba Joab kpii Abner

22Li poor poe ki Joab nan Defid saakaleeb nyii siar po, ki jen nan mɔkint bonchiann nba ki bi saan fat na, ŋaan sɔɔ Abner ji ki be Defid boor, Hebronn doo ni, kimaan Defid dɔŋ chab Abner, ki u yaat nan parmaasira. 23Joab nan kunkɔnkɔnna na kur nba jen yoo nba, ki bi betɔ nan Abner, wunba tee Ner bija na baar kpanbar Defid boor, ki Defid chabɔ, ki u ŋmat nan parmaasira. 24Ki Joab saan kpanbar na boor ki saa boiɔ a, “A tun bee na? Abner baar a boor, ki bee ki a te ki u ŋmat nna? 25U baar nna na a wun tan kpannae, ki diit ki bann faa tuun linba, ki bia tɔkii bann a sɔnii. A ki mi nna-a?”

26Joab nba nyii kpanbar Defid boor yoo nba, ki u tun toomii a bin wei yiin Abner. Ki bi wei, ki saa baarɔ Sira bunbunn boor ki jen nanɔ. Ki Defid ji ki mi labaari. 27Abner nba jen Hebronn yoo nba, ki Joab jiiu ki saan nanɔ doo tammɔb po, ki teen nan u loon wun bɔr pak nanɔe na, ŋaan ŋmuu u poor paak, ki u kpo. Tɔn, Joab din kpii Abner, kimaan u mun din kpii Joab naa bik Asahel. 28Defid nba din tan gbat labaar na yoo nba, ki u yet a, “Yennu mi nan min nan n saakab ki mi Abner kpinu po. 29U kpinu tubdatu n ŋmat baa Joab nan u ŋaateeb kur paak, ki u maaru kur ni jasɔɔ tuu sii be bi ni, ki mɔk fiɔk nba luun chɔuŋ, koo sɔɔ sii mɔk gbanant paak yiarbiiuk, koo sɔɔ sii be ki tuun poob toona kuukɔɔ, koo bin kpi sɔɔ tɔb ni, koo sɔɔ sii be ki kii laat di ki li jaŋitɔ.” 30Tɔn, linba na paak ki Joab nan u ninja Abisai kpii Abner, kimaan waa kpii bi ninja Asahel, tɔb nba din be Gibeonn doo ni na.

Ki jiin Abner piinu po

31Ki Defid yet Joab nan niib nba kur be u boor na, a bin pat bi liant ŋaan lia bɔtoliant, ki bui fabin Abner kuun po. U piinu yoo, ki kpanbar Defid somm ki waa u kuun lakir na poor.3.31 Linba na want baakire.32Bi din pii Abner, Hebronn doo ni, ki kpanbar Defid bui kpemɔnii, u kaauk boor. Niib na kur mun bia din bui nnae. 33Defid din yin Abner kuun ninbayaŋ na a:

“Bee teen Abner tan kpo nan bonliiŋ na?

34Ki bi ki lor u nii ŋmiiti, ki bia ki lor u taa,

ki u tan kpo nan daanɔ nba ki toonbiit damm kpiiu na.”

Ki niib na ŋamm bui u kuun po.

35Li daar, ki niib baar ki tan korin Defid a wun di jeet, ki u por kat ki yet a, “Yennu n faa kpin, li-i tee ki n dii jeet ŋaan ki yonnu daa ki baa.” 36Niib na kur din la linba na, ki mɔk parpeenn, ki linba kur ki kpanbar tun na maŋib. 37Tɔn, laa nyii li daar, Defid niib kur nan Israel teeb kur din bann nan ŋɔɔ Defid nuu kaa Abner kuun ni. 38Kpanbar Defid din yet u saakab a, “I ki mi nan Israel tɔɔndaanjaanne kpo daar nba na ni-i? 39Yennu lek gann mine ki n tee kpanbar, ŋaan n gbanant chɔke, kimaan Seruya bonjai na jatuk paakima. Yennu n dat toonbiit damm na tuba nan laa jaŋib biaŋinba.”

4

Baa kpii Isbosef biaŋinba

1Sɔɔl bija Isbosef nba din gbat nan bi kpii Abner, Hebronn doo ni yoo nba, ki jaŋmaanii soorɔ, ki Israel teeb kur yan put. 2Sɔɔl bija Isbosef din mɔk saakab banlee, ki bi tee tɔɔndamm kunkɔnkɔnna ni. Ki bi yi yenɔ Baana, ki yi lɔɔ Rekab. Bi din tee Beerof nirɔ nba ki bi yiu Rimonn na bonjaie, ki nyii Benjaminn booru ni. (Beerof tee Benjaminn doi na yenne, 3kimaan Beerof niib din chiar saan Gitaim-e, ki be leŋ ki tee saamm nan dinna.)

4Sɔɔl bija Jonatann din mɔk bonjak, ki u tee wabik. U din tee bina ŋanŋmue, yoo nba ki bi nyii nan labaar Jesreel doo ni, ki jiin Sɔɔl nan Jonatann kuun po na, ki wunba yɔɔrɔ na fiir jiiu ki chiar nanɔ, ki loon yian, ki bik na fat baa ki ji wab. Ki u sanne tee Mefibosef.

5Tɔn, ki Rekab nan Baana tan saan Isbosef ŋaak, ki saa baar leŋ yonsuuk ni, ki sɔɔ Isbosef dɔɔ foi. 6Ki poo nba be ŋaak tammɔb ni na bakii dii ki tan gɔɔn. Tɔn, ki Rekab nan Baana bɔrint kɔɔ ŋaak na ni, 7ki saan kɔɔ Isbosef didɔɔtuk ni, ki sɔɔ ki u dɔɔ gado paak ki gɔɔnt, ki bi ŋmuu u poor paak ki kpiiu, ki pot u yur ki jiir somm nann nyɔtunmunn, ki tɔkin Jɔɔdann mɔkir baauk na ni, 8ki baar nan u yur maŋ Hebronn doo ni, ki tan tur kpanbar Defid, ŋaan betɔ a, “A dataak Sɔɔl nba tuu koor a wun kpia na, u bija Isbosef yure na. Chanbaa, dinna nba na, Yennu te ki a pa Sɔɔl nan u maaru bi biit paaka.”

9Ki Defid jiin Rekab nan u ninja Baana a, “N por Yennu nba fo na, wunba tuu nyintin bonbiir kur ni na, nan n ki loon linba ki i tun na. 10Toomii nba din baar n boor Siklag ki tan kumiin Sɔɔl kuun na din dukin a u teenin labamanne, ŋaan n din soorɔe ki kpiiu. Kuume din tee u tankun paatii. 11Li ji sii tee bonbilankante ki tur nibiit nba saa kɔɔ nirɔ nba ki mɔk biit ŋaak ni, ki saa kpiu gɔɔn ni. N saa ŋmat i paake, ki boon i sana tingbouŋ na ni, kimaan yaa kpiiu na paak.” 12Ki Defid chab u kunkɔnkɔnna na yaak, ki bi kpii Rekab nan Baana, ki pot bi nii nan taa, ki jii bi gbanant ki jɔnn kpian gbeeuk, Hebronn doo ni, ŋaan jii Isbosef yur na ki pii Abner kaauk ni, ki li be Hebronn doo ni.

5

Biaŋinba ki bi teen Defid, Israel nan Juda teeb kpanbar

(1 Barkperii 11.1-9; 14.1-7)

1Tɔn, ki Israel teeb kur saan Defid boor, Hebronn doo ni, ki saa yetɔ a, “Ti tee a tiɔŋ gbanant nan sɔme. 2Sianyoowa dinn, ki sɔɔ Sɔɔl tee ti kpanbar na gbaa, ŋaan fine din tee daanɔ nba ŋmakitir Israel jab tɔbii ni, ki Yennu din senn mɔsonn nan fine saa dia u niib kii tee bi kpanbar.” 3Li paake ki Israel saakab kur din saan Defid boor, Hebronn doo ni, ki Defid soor sooru ki lor namm nan barmɔnii. Ki bi din mɔɔn kpan u paak, ki u ji teen Israel teeb kpanbar. 4Defid din tee bina piintaae ki dii naan, ki din tee kpanbar bina piinna. 5Waa din be Hebronn doo ni, u din dia Juda booru bina ŋanlore nan ŋmaarii ŋanloobe, ki be Jerusalem ki dia Israel nan Juda teeb bina piintaa nan ŋantaa.

Biaŋinba ki Defid kɔn nyann Jerusalem doo

6Ki Defid nan u jab tan saan lek Jerusalem doo. Jebus teeb nba din kɔɔ leŋ na, din dukii nan Defid kan fit nyann ki gaar doo na. Li paak ki bi betɔ a, “A kan ban kɔɔ nna na. Jɔɔnii nan wabii gbaa saa berawa.” 7Ŋaan Defid din kɔn nyann bi digbanpaarir Sayɔnn maŋa, ki sɔɔ kur ji yir “Defid doo.”

8Daar maŋ ni ki Defid boi u kunkɔnkɔnna na a, “Sɔɔ be nna na, ki nan Jebus teeb nan maa namm na ki saa kpibi-i? Ŋann wuu tɔk nyun gaana na kii do ki saa kɔn nan talas damm nba tee jɔɔnii nan wabii na.” (Li paak teen ki bi yeen a, “Jɔɔnii nan wabii kan fit kɔɔ naan ŋaak ni.”)

9Defid nba din fat digbanpaarir maŋ yoo nba, u din kar leŋ ki pur doo maŋ sann, “Defid doo,” ki maa ŋei ki pukii, ki piin maa ŋei siaminba ki bi piint bootit, ki li be kunkonn na yondo po na. 10U naan din kpaatir nan paŋe yoo kur, kimaan Yabint daanɔ Yennu din be nanɔ.

11Taya bat Hiram din tun toomiie Defid boor, ki bi saan nan kpek taabii nan kanpintanba nan tanmaara, a bin maa Defid naan ŋaak. 12Ki Defid ji bann nan Yennu-e set gannɔ a wuu tee Israel teeb kpanbar, ki bia te ki u naangbouŋ kpiakit, kimaan ŋɔɔ Yennu niib na paak.

13Defid nba din nyii Hebronn ki saan kɔɔ Jerusalem na, u din ŋamm kɔɔn poobis ki mar bonjai nan bonpoi pukin. 14Waas nba nae ki u din marib Jerusalem: Ŋamme tee Samua nan Sobab nan Natann nan Solomonn, 15nan Ib-har nan Elisua nan Nefeg nan Jafia 16nan Elisama nan Eliada nan Elifelet.

Biaŋinba ki Defid kɔn nyann Filistia teeb

(1 Barkperii 14.8-17)

17Filistia teeb din gbat nan bi dinn Defid naan ki teenɔ Israel teeb kpanbar, li paak ki bi kunkɔnkɔnna nyii a bin soorɔ. Defid nba din gbat nna maŋ yoo nba, ki ŋɔɔ nan u jab saan doo jɔɔr nba paar. 18Filistia teeb din tan baar Refaim baauk nie ki yent leŋ. 19Defid din boi Yennu a, “N saan lek Filistia teeb na-a? A saa te ki man nyanniba-a?”

Ki Yennu jiin a, “Nn, Ii saa ki lekib. N saa tura nyannuwa.”

20Tɔn, ki Defid saan Baal Perasim, leŋe ki u kɔn nyann Filistia teeb na, ki ji yet a, “Yennu kɔɔ n datai ni nan nyunmɔnn nae.” Li paak ki bi yi leŋ Baal Perasim.5.20 Baal Perasim paake tee “Yomdaanɔ kɔɔ saar”.21Filistia teeb nba din chiar yoo nba, bi din nyik bi patae, ki Defid nan u jab jiir ki yaat nann.

22Li poor po ki Filistia jab na ŋmat jen Refaim baauk ni, ki kar leŋ. 23Ki Defid bia ŋamm boi Yennu nan wun lekibii? Ki u jiin a, “A daa lekimm lokir na ni. Linin bi poorpo ki lekib nyankpanii na po. 24Fi-i taŋi gbat fuur tiinii na niŋ, ki li naan niibe somm li ni, fan ji lekib, kimaan n sii be a tɔɔnn, ki te ki a nyann Filistia kunkɔnkɔnna na.” 25Ki Defid tun biaŋinba Yennu wannɔ na. U din fit ber Filistia teeb na, ki nyinnib Geba, ki kpib ki saa baar Geser.

6

Biaŋinba ki bi baar nan Yennu mɔlor lakir na Jerusalem

(1 Barkperii 13.1-14; 15.25–16.6, 43)

1Defid bia din ŋamm yiin Israel kunkɔnkɔncheena tusaa piintaa, 2ki jiib saan Baala, ki li be Juda tiŋ ni, a bin saa jii Yennu mɔlor lakir nba ki ŋɔɔ Yabint Yennu sann be li paak, ki u be bona nba mɔk kpinkpant6.2 Bi maan ni, bi yib “cherubime”, ki bi naan bonkobit, ŋaan mɔk kpinkpant. ki taab lakir maŋ paak paapo na. 3Ki bi jii Yennu mɔlor lakir na, ki nyii nann Abinadab ŋaak nba be kunkonn paak na, ki paan torpaann paak; ki Usa nan Ahio, binba tee Abinadab bonjai na ŋmakitir toruk nba ki Yennu mɔlor lakir be li paak na, 4ki Ahio gar li tɔɔnn. 5Defid nan Israel teeb kur din yiin yanii, ki waa waak nan bi para kur, ki baakit Yennu. Bi din faa biate nan kɔna nan gingana nan naamai nan siiyakii.

6Baa din tan baar Nakonn jarik ni, ki nei na gbiatir, ki Usa tant u nii ki soor mɔlor lakir na. 7Li taabaak ni ki Yennu wutoor doo Usa paak, ki u kpiiu, kimaan u ki chɔrin lakir na. Usa din kpo ki kpia mɔlor lakir nae. 8Li paake teen nan dinna ki bi yi leŋ Peres Usa.6.8 Peres Usa paake tee “Usa tubdatu.” Defid din mɔk parbiir nan Yennu nba dat Usa tubir nan wutoor na.

9Defid din tin Yennu jaŋmaanii daar maŋ ni, ki yet a, “Nlee ki Yennu mɔlor lakir na saa ban baar n boori?” 10U ji din ki loon wun jii mɔlor lakir na ki saan nann Jerusalem-i, ŋaan ji din jii saan nann, Gaaf nirɔ nba ki bi yiu Obed Edom na ŋaak. 11Yennu mɔlor lakir na din be Obed Edom ŋaak ni ŋmaarii ŋantaae, ki Yennu teen piisin Obed Edom nan u ŋaateeb paak.

12Kpanbar Defid din gbat nan mɔlor lakir na nba be Obed Edom ŋaak ni na paake teen ki Yennu teen piisin Obed Edom nan linba kur ki u mɔk paak. Li paak ki u saan jii mɔlor lakir na Obed Edom ŋaak, ki saan nann Jerusalem nan kpinkpammuk. 13Binba jii mɔlor lakir na saan nan taabana ŋanloob nae, ki kpanbar Defid te ki bi set, ki u mann maruŋ ki kpii naajak nan naabikpammir. 14Defid din lia manntɔɔ liatjake, ki waa waak nan u paŋ kur, ki baakit Yennu. 15Tɔn, Defid nan Israel teeb kur nba jii mɔlor lakir na, ki baat nann Jerusalem yoo nba, ki bi peeb naatuna ki hoot nan parpeenn.

16Mɔlor lakir na nba kɔɔ Jerusalem doo ni yoo nba, ki Defid ŋaapoo Mikal, wunba tee Sɔɔl bipoo na, dɔɔnt takoru ni. Waa la ki Defid yuuk ki waa waak, ki baakit Yennu yoo nba, ki u yisimɔ u par ni. 17Ki bi tan baar nan mɔlor lakir na, ki kɔɔnir lanbouŋ nba ki Defid chaan na ni, ki Defid mann mujoonu maruŋ nan weinanleeb maruŋ ki tur Yennu. 18Waa mann maruŋ na ki gbenn yoo nba, ki u ji teen piisin niib na paak, Yabint Yennu sanni, 19ki biit jeet ki tur bi kur, ki tur Israel jɔɔ nan poo kur boroboro kunn nan nanpurkir nan tilɔɔnkoona nba mari, ki niib na kur ji ŋmat kun bi ŋei ni.

20Defid nba kun ŋaak ni a wun foont u ŋaateeb yoo nba, ki u ŋaapoo Mikal, wunba tee Sɔɔl bipoo na nyii chetɔ, ki yetɔ a, “Dinnae ki Israel teeb kpanbar dinn u mɔŋ fei, ki lu u mɔŋ nan jatuk na, u saakab-daabpoi tɔɔnn.”

21Ki Defid yet Mikal a, “N bo waa ki baakit Yennu nba gannin a mii tee Israel teeb kpanbar nae; u ki gann a baa koo u ŋaanisɔɔ kaa. N sii ŋammit waae ki baakit Yennu, 22ki bia ŋamm dinn n mɔŋ fei ki pukin. Fin kɔɔe saa dukin nan n ki tee siari, ŋaan daabpoi na ŋarin saa dukin nan n tee siare.”

23Sɔɔl bipoo Mikal din ki ban mar bik nan waa din tan kpo.

7

Biaŋinba ki Yennu lor mɔlor nan Defid

(1 Barkperii 17.1-15)

1Yennu din te Defid foi nan u datai; ki Defid kar naan ŋaak ni, 2ki yet Yennu sɔkinii Natann a, “Maa kɔɔ ŋaak nba ki bi jii kpek taabii ki kpaa na, ŋaan Yennu mɔlor lakir na be lanbouŋ nie.”

3Ki Natann jiin kpanbar na a, “A saa fit tun faa loon biaŋinba, kimaan Yennu be nana.” 4Ŋaan li daar nyiɔk ki Yennu yet Natann a, 5“Ii saa ki wann n toontunnɔ Defid nan min Yennu-e yet a, ‘Fin Defid kaa saa maa ŋaak ki man kɔɔ li ni. 6Laa nyii daar nba ki n din nyinn Israel teeb yommisin ni, Ijipt tiŋ ni na, ki tan tuu dinna, n ki kɔɔ ŋaak ni kaa. N line, ki lanbouŋ tee n binbeboor. 7Yoo nba ki n tuu somm nan Israel teeb na, n ki ban yet Israel tɔɔndaansɔɔ nba ki n gannɔ, a bee ki u ki maa kpek taabii ŋaak ki turimi.’

8“Li paak, betir n toontunnɔ Defid nan min Yabint Yennu yet a, ‘Mine nyinna pekpaaru ni, ki dinna naan, maa fii dia n niib Israel teeb. 9N tun be nana siaminba kur ki a saa, ki a nyant a datai kur nba ki a tookitib. N saa teena yudaanjaann nan yudaanjaana nba be durinya na ni na. 10-11N gann binbeboore ki tur n niib Israel teeb, ki kaamm leŋ, ki li sii tee siaminba ki bi kɔɔ, ki sɔɔ kii diimm jikii. Yoo nba ki bi din kɔɔ tiŋ na niŋ na, nibiit din tun lekimme, ŋaan mɔtana, linba na jii kan ban tumi. N sat mɔb nan n saa gɔɔr a datai ŋaan tura yaaboona. 12Li-i tee ki a kpo ki bi piia a yeejamm boor yoo nba, n saa nyinn a bonjai na yenɔe ki dinnɔ naan, ki u naangbouŋ-ii mɔk paŋ. 13Ŋɔɔe sii tee daanɔ nba saa maa ŋaak ki turin, ki n saa te ki u naangbouŋ n yukir nan yoo nba kaa paak. 14Ki n sii tee u baa, ki u mun tee n bija, ki li-i tee ki u tun ki biiri, n saa dat u tubire nan bibaa nba tuu dat u bik tubir biaŋinba na. 15Ŋaan n kan nyik u sommir nan maa din nyik Sɔɔl sommir ki liatɔ ŋaan te ki a teen kpanbar na. 16A sii tun mɔk yaaboona, ki a naangbouŋ sii be ki kan ban gbenni. A yaaboonae sii tun di naan.’ ”

17Natann din wann Defid linba kur ki Yennu fiit turɔ.

Ki jiin Defid niipoturu Yenmiaru po

(1 Barkperii 17.16-27)

18Tɔn, ki kpanbar Defid kɔɔ Yennu lanbouŋ ni, ki saa kar ki miar Yennu ki yet a, “Yabint Yennu, n ki jaŋ, koo n yeeja ŋaak ki jaŋ nan mii tee daanɔ nba ki a teenin na. 19Yabint Yennu, ki a bia tuun ki li gar nna, ki senn a mɔsonn ki turin ki jiin n yaaboona nba saa wei poor po. Yennu, a mantik tuun ŋant nnae, ki teen nirɔ-ɔ? 20Bee biar ki n saa betani. A mi min a toontunnɔ. 21A mɔbona paak nan a tiɔŋ lomm nie ki a tun toonjaann na, ki fiit wannin. 22Yabint Yennu, a tee Yenjaanne, sɔɔ ki be ki tee nan fin na, ki ti mi nan fin kɔɔe tee Yennu. 23Digbansiar ki be tingbouŋ na ni, ki tee nan Israel teeb nba ki a nyinnib yommisin ni, ki teemm a tiɔŋ niib na. Toonjaana nan bakitnauŋ toona nba ki a tun ki turib na mɔɔnt a sann ki gbenn durinya na kur powa. A niib nba ki a fat nyinnib Ijipt tiŋ ni, a bii tee a yab na nba kɔɔ digbanlia tiŋ ni yoo nba, ki a ber nyinn digbanlia maŋ niib nan bi tingbana. 24Fin Yennu-e te ki Israel teeb teen a tiɔŋ niib, ki a tee bi Yennu.

25“Mɔtana, n Yomdaanɔ Yennu, ii dia a mɔsonn nba ki a senn nanin, nan n yaaboona na yoo kur, ki tun linba ki a yaa a saa tun na. 26A sann sii gbeŋ yoo kur, ki niib sii yɔɔ yeen a, ‘Yabint Yennu-e tee Israel Yomdaanɔ,’ ki a tuu saa foon n maaru ki bii tee kpanbara yoo n tuu yoo. 27Yabint Yennu nba tee Israel teeb Yomdaanɔ, n mɔk par nba saa fit miar yenmiarboorik na ki tura, kimaan a fiit linba na kur ki turima, ki bia betin nan a sii dint n maaru naan.

28“Yabint Yennu, fine tee Yennu. A tun gbeent a mɔsona, ki sat mɔsonjaann na ki turin. 29N boia maa a teen piisin n maaru paak, ki lin te bii laat a sommir yoo kur. Yabint Yennu, fine sat mɔb na, ki a piisin sii be n maaru paak mɔkmɔk nan mɔkmɔk.”

8

Ki jiin Defid nyannu po

(1 Barkperii 18.1-17)

1Yoo din saan waame, ki kpanbar Defid saan ki lek Filistia jab biak, ki nyannib ki fat Meteg Ama yent bi boor.8.1 Meteg Ama, koo “ki nyii bi nii ni.”2Defid bia din kɔn nyann Moab teeb. U din te ki bi dɔɔr tiŋ nie, ki u tuu kan niib bantaa ki kpi banlee, ŋaan nyik yenɔ. Li paak ki Moab teeb din teen u jiamm, ki pa lampo teenɔ.

3Defid bia din kɔn nyann Soba yent nan bat nba be Siria tiŋ ni na. U sann din tee Hadadeser, wunba tee Rehob bija na. Li yoo na ki Hadadeser tɔk sɔnu ki saa Yufrates mɔkir paapo, a wun gaar u yent. 4Ki Defid soor u taanjakira tusir nan kobii ŋanlore, nan kunkɔnkɔnna nba somm taatiŋ na tusaa piinlee. U din nyik taanii nba daar torite kobik, ŋaan teen leeb na wabii.

5Siria teeb nba din be Damaskus na nba din tun kunkɔnkɔnna, a bin saan somm bat Hadadeser na, ki Defid chet ki kpiib tusaa piinlee nan ŋanlee, 6ki din chaan kunkɔnkɔnna kaaŋ bi yent ni, ki Siria teeb teen Defid jiamm ki pa lampo ki teenɔ. Yennu din te Defid nyante lokir kur po. 7Defid din fat salima naagbankɔŋir nba ki bat Hadadeser kunkɔnkɔnna saakab din tuu dia nae, ki baar nann Jerusalem. 8U bia din jii kutmɔnt bonchiann, Beta nan Berotai doi nba ki Hadadeser yen na ni.

9Hamaf bat Toi nba din gbat nan Defid kɔn nyann Hadadeser nan u kunkɔnkɔnna kur yoo nba, 10ki u tun u bija Joram a wun saan foont kpanbar Defid ki kpakitɔ, ki turɔ bona nba ki bi jii salimmɔna nan salimpeena nan kutmɔnt ki nan na, kimaan bat Toi din kɔn nan Hadadeser nan taar munŋaa naewa, ŋaan ki ki fit nyannɔ. 11Defid din jii bona nba ki Joram turɔ nae, ki pukin salimpeena nan salimmɔna nba ki u din fat digbanlia boor na ki tur Yennu, a bii dia kii jiantir Yennu, 12li digbana tee Edom nan Moab nan Amonn nan Filistia nan Amalek, ki bia tur Yennu tiat nba ki u fat Hadadeser boor na.

13Defid nba din kpii Edom jab tusaa piik nan ŋanniin yaarin baauk ni ki jen yoo nba, ki u sann ŋamm mɔɔnt. 14U din chaan kunkɔnkɔnna kaaŋ Edom yent kur po, ki leŋ niib na teen u jiamm. Yennu din te ki Defid nyante lokir kur po.

Ki jiin kpanbar Defid saakab po

(1 Barkperii 18.14-17)

15Defid din dia Israel teeb kur, ki tuun linba ŋan ki bia took ki teen u niib yoo kur. 16Joab wunba naa din tee Seruya na, ŋɔɔe din tee kunkɔnkɔnna saakɔɔ, ki Jehosafat, wunba tee Ahilud bija na mun gorii gbansɔbira paak, 17ki Sadok, wunba tee Ahitub bija na, nan Ahimelek ki u mun tee Abiatar bija nae din tee mannteeb, ki Seraya mun tee kpanbar gbansɔbirɔ, 18ki Benaya, wunba tee Jehoyada bija nae din tee binba guu kpanbar Defid na saakɔɔ, ki Defid bonjai tee u ŋaasaakab.

9

Ki jiin kpanbar Defid nan Mefibosef po

1Dasiar ki Defid tan boi a, “Sɔɔ ki biar be Sɔɔl ŋaak niŋi-i? Li-i tee sɔɔ biari, n sii loon man tun burchint ki turɔ, kimaan Jonatann paak.”

2Li yoo na, Sɔɔl ŋaatoontunyenɔ din be, ki u sann yi Siba, ki bi jiiu ki baar nanɔ kpanbar Defid boor. Ki kpanbar na boiɔ a, “Fine tee Siba-a?”

Ki u jiin a, “Nn, chanbaa.”

3Ki kpanbar na boiɔ a, “Sɔɔ ki biar Sɔɔl ŋaak niŋ, ki sii tee wunba ki n saa tun ŋamm nan burchint ki turɔ, nan maa sat mɔb ki tur Yennu nan n saa tun na-a?”

Ki Siba jiin a, “Jonatann bija yenɔ biar, ki tee wabik.”

4Ki kpanbar na boiɔ a, “U be lia?”

Ki Siba yetɔ a, “U be Makir, wunba tee Amiel bija ki kɔɔ Lodebar na ŋaak ni.” 5Tɔn, ki kpanbar Defid tun ki bi saan Lodebar, Amiel bija Makir ŋaak, ki saa jii Mefibosef ki baar nanɔ.

6Sɔɔl yaaboonn Mefibosef, wunba tee Jonatann bija na nba baar yoo nba, ki u gbaan Defid tɔɔnn nan jirima. Ki Defid yetɔ a, “Mefibosef.” Ki u toon a, “Chanbaa, a toontunnɔ be.”

7Ki Defid yetɔ a, “A daa tiin jaŋmaanii, kimaan a baa Jonatann paak, n saa dia-a nan burchint. N saa jiin tiŋ nba tee a yeeja Sɔɔl yar na ki tura, ki a sii tun kaar ki di nanin.”

8Ki Mefibosef ŋamm gbaan ŋaan yet a, “Chanbaa, bee paake ki a sii ŋammit min bɔkpeenn, ki somi?”

9Tɔn, ki kpanbar na yiin Siba, wunba din tee Sɔɔl toontunnɔ na ki yetɔ a, “N jikit linba kur tee a chanbaa Sɔɔl nan u ŋaateeb faar ki teen u yaaboonn Mefibosef-e. 10Fin nan a bonjai nan a toontunnae sii ko u kpaab ki teenɔ, ki tuu saa baar nan jeet nba ki i jaan ki turɔ, ki Mefibosef, wunba tee a chanbaa yaaboonn na sii tun kaar ki di nanin.” (Siba din mɔk bonjai piik nan banŋmue, ki u ŋaatoontunna tee piinlee.)

11Ki Siba jiin kpanbar na a, “Chanbaa, n saa tun biaŋinba ki fin kpanbar saa wannin a n tuma.”

Tɔn, ki Mefibosef ji din kaar ki di nan kpanbar Defid, nan u tee kpanbar bike na.

12Mefibosef din mɔk bonjabike ki bi yiu Mika. Siba ŋaateeb kur din tee Mefibosef ŋaatoontunnae. 13Mefibosef nba ki u taa kur din wab na din kɔɔ Jerusalem-e, ki kaar ki di nan kpanbar yoo kur.

10

Biaŋinba ki Defid kɔn nyann Amonn nan Siria teeb

(1 Barkperii 19.1-19)

1Li din yann waame ki Amonn teeb bat Nahas kpo, ki u bija Hanunn gaar u naan. 2Defid din dukin a, “N saa ŋamm wann n naasinyɔɔsire ki tur Hanunn, nan u baa Nahas nba din tun biaŋinba ki turin na.” Tɔn, ki Defid tun toomii a bin saan Hanunn boor ki saa foontɔ u baa kufoontii.

Defid tontii nba baar Amonn teeb tiŋ ni yoo nba, 3ki Amonn doo saakab na yet bat Hanunn a, “A dukii nan Defid baakit a baae ki tun jab na a bin foontani-i? Aaii, u teen toomii na dobii teebe, a bin fiit tiŋ na, ki wun kɔn nant ki nyannit.”

4Ŋanne ki bat Hanunn soor Defid toomii na, ki koor jɔɔ kur tiaŋ bɔkir, ki pot bi liant siak po, ŋaan kunnib. 5Fei din soorib bonchiann, ki bi gbar bin kun bi doo ni. Defid nba din gbat linba tun na yoo nba, ki u nakin ki betib a bin biar Jeriko nan bi tianii nba tan saa pia yoo nba bin fit kun.

6Amonn teeb na nba bann nan bi tun dataar toonne ki tur Defid na, ki bi saan jɔɔn Siria kunkɔnkɔnna tusaa piinlee, ki bi nyii Bef-rehob nan Soba, nan kunkɔnkɔnna tusaa piik nan ŋanlee, ki bi nyii Tob yent ni, ki bia jɔɔn Maaka bat nan u jab tusir. 7Defid din gbat nna, ki tun Joab nan u kunkɔnkɔnna na kur. 8Ki Amonn jab na nyii set bi digbangbeŋir nba tee Raba na nanyer po, ki Siria yent ni nan Tob yent ni jab, nan Maaka jab mun set guur muuk ni.

9Joab din la nan bi datai na saa lekib tɔɔnn nan poorpowa, li paak ki u din gann Israel kunkɔncheena ki sennib ki bi took Siria jab na. 10U din jii u kunkɔnkɔnna nba biar nae ki guun u ninja Abisai, ki sennib ki bi took Amonn jab. 11Ki Joab yet Abisai a, “Li-i tee ki a la ki Siria jab na nyantimi, fan baar ki tan taanin, li-i muni tee ki Amonn jab na yaa bin nyanna, n mun saa baar ki taana. 12Ii wakii ki chee a par. Ŋaant ki tin kɔn ti niib paak nan ninmɔnn, ki bia kɔn Yennu doi paak, ki Yennu loomm n tun.”

13Ki Joab nan u jab saan a bin took Siria jab na, ki bi chiar. 14Amonn jab nba la Siria jab tiin yoo nba, ki bi mun nyik Abisai ŋaan chiar kɔɔ bi doo ni. Joab nan Amonn teeb kɔnn na poor po, ki Joab ji din ŋmat kun Jerusalem.

15Siria jab nba la nan Israel jab nyanniba na, ki bi yiin bi kunkɔnkɔnna na kur ki taamm. 16Bat Hadadeser din tun ki bi yiin Siria jab nba din be Yufrates mɔkir yondo po na, ki u kunkɔnkɔnna saakɔɔ nba ki bi yiu Sobak na jii jab na ki baar namm Helamm. 17Defid nba gbat nna yoo nba, ki u taan Israel kunkɔnkɔnna kur, ki poot namm Jɔɔdann mɔkir ki baar Helamm, siaminba ki Siria jab na tookitib. Li yoo na ki kɔnn na piin. 18Israel jab din waa Siria kunkɔnkɔnna, ki bi tiin ŋmat poor. Defid nan u kunkɔnkɔnna din kpii Siria kunkɔnkɔnna nba be taantorit paak kobii ŋanlore, nan taanjakira tusaa piinna, ki tur Sobak nba tee bi kunkɔnkɔnna saakɔɔ na daŋ. U din kpo tɔb na nie. 19Batnba nba din jiantir bat Hadadeser na nba la nan Israel jab nyanniba na, ki bi ji din maŋ nan Israel teeb, ki teen bi jiamm. Ki Siria teeb na ji tiin jaŋmaanii, ki ki loon bin ban somm Amonn teeb na.

11

Biaŋinba ki Defid tun bonchonchonsin nan Baf-seba

1Li din tee bi dijaan-yooe, ki tee yoo nba ki batnba nyi ki faa tɔbii, ki Defid tun Joab nan u saakab nan Israel kunkɔnkɔnna, ki bi saan kɔn ki nyann Amonn teeb, ki bia dɔɔr lint Raba doo, ŋaan Defid tiɔŋ din biar Jerusalem-e.

2Dasiar daajoouk, ki Defid nyii u diiuk ni, ki somm u ŋaak yur paak,11.2 Bi diit yura paak, bi din tuu sere. ki la poo wuur. Poo na din fan bonchiann. 3Ki Defid tun toomii a bin la waa tee wunba. Bi din betɔ nan u tee Eliam bipoo Baf-seba-e, ki tee Yuria nba tee Hef booru ni nirɔ na ŋaapoo. 4Ki Defid tun ki bi saan yiinɔ. Baa baar nanɔ ki tur Defid yoo nba, ki u dɔɔr nanɔ. (Ŋaan sɔɔ ki u kpan daa sik pookpenu ki li gbenne na.) Ki poo na ŋmat kun. 5Li poor poe ki u bann nan u seta, ki nakin ki bi yet Defid.

6Ki Defid tun toomii Joab boor a, “Ŋaant ki Yuria, wunba tee Hef nirɔ na n jen n boor.” Tɔn, ki Joab te Yuria ŋmat Defid boor. 7Yuria nba baar Defid boor yoo nba, ki Defid boiɔ a, “Li man Joab-ii? Ki kunkɔnkɔnna na be nlee, ki tɔb na mun tee nlee?” 8Defid bia din yet a, “Sikin kii kun a ŋaak ni ki saa foi.” Tɔn, ki Yuria seet, ki Defid te ki bi wei nan piinii a bin turɔ. 9Ŋaan Yuria din ki kun u ŋaak ni. U din dɔɔr kpanbar ŋaatammɔb nie, ŋɔɔ nan kpanbar ŋaguura. 10Defid nba gbat nan Yuria ki kun u ŋaak niŋ yoo nba, ki u boiɔ a, “A nyii sɔnu nba fɔke, ki bee teen ki a ki kun ŋaak ni?”

11Ki Yuria jiin a, “Israel jab nan Juda jab yaat be tɔb ni, ki mɔlor lakir na bia be namm, ki n saakɔɔ Joab nan u saakab be muuk ni. Nlee ki min saa kun ki di ki nyun, ki bia dɔɔr nan n ŋaapoo? N por nan n kan ban tun linba na booru.”

12Tɔn, ki Defid betɔ a, “Ŋann dɔɔt nyiɔk yennkɔɔ pukin, ki wonn n saa te ki a ŋmat.” Ki Yuria biar Jerusalem li daar. 13Ki daajoouk ki Defid tan yiinɔ, ki u dii nanɔ, ki bia turɔ daan ki u nyuu yib. Li nyiɔk, Yuria bia ki kun ŋaak ni, ŋaan dɔɔr kuntir paak, kpanbar ŋaguura nba dɔɔ diiuk nba na ni.

14Laa yent sanyiɔk ki Defid sɔb gbouŋ, ki tun Yuria nann, a wun saa tur Joab. 15Gbouŋ maŋ ni ki u yet a, “Gaant Yuria kɔnn nba paar sian, ki nyikɔ leŋ, ki bi saa yekɔ ki kpiu.” 16Tɔn, Joab nan u jab nba dɔɔr lint doo na yoo nba, ki u gaan Yuria siaminba ki u mi nan kɔnn na paar bonchiann. 17Yoo nba ki doo na ni jab nyii ki kɔn nan Joab kunkɔnkɔnna na, ki Joab kunkɔnkɔnna na siab kpo, ki Yuria, wunba tee Hef nirɔ na pukin leŋ.

18Ki Joab tun toomii a bin saan wann Defid linba tun tɔb na ni, 19ŋaan wann toomii na a, “Li-i tee ki a kumii kpanbar tɔb na nba saa biaŋinba, 20li ki gar wun donn wutoor, ki boi a, ‘Bee ki i nakin doo nawa ki kɔn nammi? I ki mi nan bi sii be joona paak ki yekiti peenii ki kpiini-i? 21I ki tian baa din kpii Gideonn bija Abimelek biaŋinba na-a? Li din tee Tebes doo kpiŋe ki poo din be joonn paak ki lu naar, ki li kpiiu. Ki bee teen ki i mantik nakin joonn na?’ Ki li-i tee kpanbar na boia linba na, fan bia betɔ nan bi bia kpii u kunkɔnkɔnna saakɔɔ Yuria-wa.”

22Tɔn, ki toomii na saan Defid boor ki saa wannɔ biaŋinba ki Joab yet na. 23Toomii na din yet Defid a, “Ti datai na paakita. Bi nyii doo na niŋe ki tookit nanyer po, ki ti weib ki bi kɔɔ doo na tammɔi ni, 24ŋaan ji be doo na joona paak ki tɔ peenii, ki kpii a kunkɔnkɔnna saakasiab. Bi bia kpii a kunkɔnkɔnna saakɔɔ Yuria-wa.”

25Ki Defid yet toomii na a, “Maant Joab par, ki u daa te ki u par biiri, kimaan i bo kan fit bann wunba saa kpo tɔb ni. Betirɔ a wun ŋamm baan ki lek doo na fanu ki nyannir.”

26Baf-seba nba gbat nan bi kpii u sɔrɔwa na, ki u bui fabin u po. 27Kuun fabinii nba gbenn yoo nba, ki Defid te ki bi baar nanɔ u ŋaak ni, ki u jiiu teenɔ u ŋaapoo, ki Baf-seba mar bonjak. Ŋaan Yennu par din ki penn Defid nba tun linba na paaki.

12

Biaŋinba ki Natann kpaan Defid ki u lebit binbeŋ

1Yennu din tun u sɔkinii Natann, a wun saan Defid boor. Ki u saan ki saa yetɔ a, “Jab banlee nnae din lakin kɔɔ digbanyennkɔɔ ni, ki yenɔ tee mɔkitɔɔ, ki lɔɔ na tee nandaanɔ. 2Mɔkitɔɔ na din mɔk bonkobit bonchiann, 3ŋaan ki nandaanɔ na mɔk pebiyemmir nba ki u daau ki diau fanu u ŋaak ni, ki ŋɔɔ nan u waas lakin be, ki u dintɔ jebura, ki bia nyuntɔɔ nyun u mɔŋ nyubitik ni, ki tuu yɔɔrɔ u taa paak, ki pebik na tee nan u bipoo na. 4Dasiar ki saamɔ tan baar mɔkitɔɔ na ŋaak, ki mɔkitɔɔ na yaa wun teen jeet, ŋaan ki loon wun kpi u mɔŋ bonkobit na yenɔ, ki ji soor nandaanɔ pebik na, ki kpiiu ki teen jeet ki tur saamɔ na.”

5Ki Defid wutoor doo mɔkitɔɔ na paak. Ki u bet Natann a, “N por Yennu nba fo na sann ni, jɔɔ nba tun nna maŋ, li tee wun kpoe. 6Li ŋan ki wun pa pebik na paak taar munnae, kimaan waa tun bonbilankant nba, ki ki mɔk ninbatinu na paak.”

7Tɔn, ki Natann yet Defid a, “Fine tee daanɔ maŋ. Linba ki timm Israel teeb Yomdaanɔ Yennu yete na a, ‘Mine dinna naan, a fii tee Israel teeb kpanbar, ki bia fat nyinna Sɔɔl nuu ni, 8ki jii u naangbouŋ nan u poob ki tura, ki teena Israel nan Juda teeb kpanbar. Linba na-i bonni kan jaŋi, n poŋ bo saa pukina bonchiann. 9Bee ki a yêt min Yennu maami? Bee ki a tun yanbɔmm na, ki te ki Amonn teeb kpii Yuria, tɔb ni; ki a kɔɔn u ŋaapoo? 10Mɔtana, a maaru nba saa fiir kur ni, bi siab sii kpenn jat kuume, kimaan faa yêt n mɔb, ŋaan kɔɔn Yuria poo na paak. 11Linba nae ki min Yennu yet, n saa te ki sɔɔ n nyi a ŋaak niib niŋ ki tura daamii. A saa la nan a numm ki man jii a poob ki tur a nikpiimɔ, ki u saa dɔɔ nan poob maŋ yonsupeeŋ ni. 12Fin bɔre ki tun yanbɔmm na, ŋaan min saa te ki lin tun yonsupeeŋ nie, ki Israel teeb kur n la.’ ”

13Ki Defid bet Natann a, “N tun biir Yennu-wa.”

Ki Natann jiin a, “Yennu nyik chabawa, a kan kpo, 14ŋaan faa tun linba na, li te ki Yennu datai sarikɔɔwa. Poo na nba mar bik nba ki tura na saa kpowa.”

Ki jiin Defid bija maŋ kuun po

15Natann nba ŋmat kun na poor poe, ki Yennu te yiaru soor bik nba ki Yuria ŋaapoo mar ki tur Defid na. 16Defid din miar Yennu a wun te bik na n la laafia. U din lor mɔbe, ki nyiɔk kur wun kɔɔ diiuk ni ki dɔɔ tiŋ ni. 17U ŋaatoontunna saakab din tuu baare ki barimɔ a wun fiir, ki wun yêt, ki bia kan di jeet. 18Li daaŋanlore nie ki bik na kpo. Jaŋmaanii din soor Defid toontunna na, ki bi gbar bin turɔ labaar nan bik na kpowa, ki yet leeb a, “Bik na nba bo mɔk manfoor ki ti pak nan Defid ŋaan ki u ki gbiint ki turit na, ti ji saa teen nlee ki betɔ nan bik na kpowa? Li pasiar wun tur u mɔŋ daŋ.”

19Ki Defid la u toontunna na burin nan leeb, ki u bann nan bik na kpoe, ki u boib a, “Bik na kpoe-e?”

Ki bi jiin a, “Nn, u kpowa.”

20Tɔn, ki Defid fiir tiŋ ni ki wur, ki saat u yut, ki lebit u liant, ki saan Yennu ŋaak ki saa jiantɔ. Waa jen u ŋaak ni yoo nba ki u boi jeet po, ki bi turɔ ki u dii.

21Ki toontunna na yetɔ a, “Ti ki bann a marima na paaki, bik na nba bo fo yoo nba, a bo mɔe ki lor mɔb, ŋaan waa kpo yoo nba, ki a fiir ki dii jeet.”

22Ki Defid jiin a, “Nn, bik na nba bo mɔk manfoor, n bo lor mɔbe ki bia mɔ u paak, ki dukin nan Yennu saa tinin ninbaauk, ki kan te bik na n kpo. 23Ŋaan mɔtana nba ki u kpo na, bee paake ki n ji saa lor mɔbi? N saa fit te bik na n jen u manfoor niŋa-a? Dasiare ki n tan saa wei baarɔ, ŋaan ŋɔɔ ji kan fit jen n boori.”

Baa mar Solomonn biaŋinba

24Tɔn, Defid din maan u ŋaapoo Baf-seba par, ki dɔɔr nanɔ, ki u mar bonjak, ki Defid purɔ Solomonn, ki Yennu nian bik na, 25ki wann u sɔkinii Natann a wun pur bik na sann Jedidia. Li paak tee “Yennu nianɔ.”

Biaŋinba ki Defid nyann Raba doo

(1 Barkperii 20.1-3)

26Joab bia din tukin ki kɔn nan Raba, ki li tee Amonn teeb digbansaakar. Li din kaa waan nan wun nyann. 27Joab din tun toomii Defid boor ki yet a, “N lek Raba-wa, ki fat bi nyunnyuboawa. 28Mɔtana, taant kunkɔnkɔnna nba tenn na kur, ki baar dɔɔr lint doo na ki nyannir a tiɔŋ. Nna-i kaa, mi-i nyann doo maŋ, li sii tee n baakire.” 29Li paak ki Defid taan kunkɔnkɔnna na kur ki saan namm Raba, ki saa lek ki nyannir. 30Defid din jii fokirik nba yir Amonn teeb tingbann nba ki bi yir Molek na yur paak, ki bi jii salima ki ŋammir, ki li kpaiu tee nan salinkuna piintaa nan ŋanŋmu nawa. Ki tann nba daauk paar na be li ni, ki u jii tann maŋ ki kɔɔn u mɔŋ fokirik ni. U bia din fat tiat bonchiann doo na ni, 31ki soor niib nba be leŋ na ki miamm ki bi chɔɔn naajikoona, ki ko kpaant, ki bia chibin birikii. Defid bia din tun nnae ki tur Amonn dolia na kur niib, ki ŋɔɔ nan u jab kur ji ŋmat Jerusalem.

13

Ki jiin Amnonn nan Tamar po

1Li poorpo ki Defid bija Amnonn niɔŋ kɔɔ Tamar ni, wunba tee Absalom naa bik ki fan na. Absalom mun din tee Defid bijae. 2Amnonn din mantik loon Tamar bonchiann, ki li din tan teenɔ baatuk. Li din paar bonchiann nan wun lau, kimaan Tamar din tee sapaanmunne, ki bi din ki saak ki u tɔkii nan bonjai. 3Ŋaan Amnonn din mɔk nasinyɔɔk ki u sann yi Jonadab, ki tee Defid naa bik nba ki bi yiu Sama na bija. Jonadab din tee selinboŋe, 4ki boi Amnonn a, “A tee kpanbar bijae, ki bee teen daar kur ki n laat ki a be parbiir ni? Bee daamiiani?”

Ki u jiin a, “N mantik nian Tamar-e, wunba tee n baa bik, ŋaan tee Absalom naa bik na.”

5Ki Jonadab yetɔ a, “Teent a mɔŋ nan a yiare na, kii dɔɔ gado paak, ki li-i tee ki a baa baar a wun gɔnani fan betɔ a, ‘Chanbaa, ŋaant ki n niipoo Tamar n baar ki dinnin jeet. N loon ki wun baar teen jeŋante n boor, ki mii goriiɔ, ki di u nuu ni.’ ” 6Tɔn, ki Amnonn teen nan u yiare na, ki kɔɔ dɔɔ gado paak.

Ki kpanbar Defid saan a wun gɔnɔ. Ki Amnonn yetɔ a, “Chanbaa, ŋaant ki n niipoo Tamar n baar ki teen chinchaa siaminba ki n sii laatɔ, ki wun tan turin ki min di.”

7Ki Defid tun toomii Tamar boor, naan ŋaak, ki yetɔ a, “Ii saa a ninja Amnonn boor ki saa teen jeet ki turɔ.” 8Ki Tamar saan Amnonn ŋaak ki saa lau, ki u dɔɔ gado paak. Ki Tamar jii yon ki lo chinchaa, ki Amnonn goriiɔ. 9Waa lo chinchaa na ki gbenn yoo nba, ki u lotir sipiɔk ni ki jii turɔ a wun ŋman; ki u yêt ŋmamu, ŋaan yet a, “Ŋaant sɔɔ kur n nyi diiuk na ni.” Ki sɔɔ kur nyii. 10Ki Amnonn ji yet Tamar a, “Jiin jeet na ki kɔɔ nann n didɔɔtuk ni na, ki min gaar a nuu ni ki di.” Ki Tamar jii jeet nba ki u teen na ki kɔɔ nann u ninja Amnonn diiuk ni. 11Ŋaan waa kɔɔ ki baar nann u boor yoo nba, ki Amnonn bibɔ, ŋaan yet a, “N niipoo, baat ki n dɔɔ nana.”

12Ki Tamar jiin a, “Aaii, n yɔɔrɔ, a daa mabin. Li fei toonn ki tee saa tun Israel tingbouŋ na ni. A daa tuun nɔɔntont toonn na. 13N saa ban teen nlee ki donn n yur niib niŋi? Ki a mun bia saa di fei bonchiann Israel tiŋ na ni. N barimae, yetir kpanbar, ki u saa sak ki jiin ki turawa.” 14Ŋaan Amnonn ki gbat turɔ. Amnonn paŋ nba gar Tamar yar na, ki u mabɔ ki fatɔ.

15Li yooe ki Amnonn niɔŋ saat, ki u ji nan Tamar ki li gar waa bo nianɔ biaŋinba sinsinn na, ki yet Tamar a, “Fiit kii nyii.”

16Ki Tamar jiin a, “Aaii, fi-i nyinnin nna, li tee bonbilankant ki gar faa tun linba ki turin na.”

Ŋaan ki Amnonn ki gbat turɔ, 17ki yiin u mɔŋ ŋaatoontunnɔ, ki yetɔ a, “Nyint poo na nna, ŋaan kpar gann.” 18Ki toontunnɔ na nyinn poo na, ŋaan kpar gann.

Tamar din lia liatfoouko, ki li tee kpinkpanfɔkit ki bia yarin, ki tee kpanbar bipoo nba daa ki kun jab liant bina maŋ ni. 19Tamar din puk tanpent u yur paak, ŋaan pat pat liant nba ki u lia na, ki yir nii ki mɔ saa. 20U naa bik Absalom nba lau yoo nba ki u boiɔ a, “N niipoo, Amnonn biirae-e? A daa te ki li daamiia bonchianni, u tee a baa bike, a daa yeen sɔɔ.” Tɔn, ki Tamar ji be u naa bik Absalom ŋaak ni, ki tee soon nna nan parbiir.

21Kpanbar Defid nba gbat linba tun na yoo nba, ki u wutoor doo. 22Ki Absalom par bee Amnonn paak bonchiann nan waa fat u naa bik Tamar ki dɔɔ nanɔ na, ki u kpan ji kan pak nanɔ.

Biaŋinba ki Absalom kpii Amnonn

23Bina ŋanlee poor poe ki Absalom din koor u pei Baal Hasor, ki li kpia Efraim doo. U din poi kpanbar bonjai kur a bii be leŋ. 24U din saan kpanbar Defid boor ki saa betɔ a, “Chanbaa, n poi pekoorue, ki n loon fin nan a saakab-ii be ki di li jaamm.”

25Ki kpanbar na jiin a, “Aaii, n bija, ti kur kan fit saan, ti sii tee jikire ki tura.” Ki Absalom ŋamii barin, ki kpanbar na yêt, ŋaan teen piisin u paak.

26Ki Absalom bia yet a, “Li-i tee ki a kan fit baari, ŋann a te ki n ninja Amnonn n baar.”

Ki kpanbar na boi a, “Bee paake ki u saa saani?” 27Ki Absalom ŋamii barin, ki kpanbar na tan te ki Amnonn nan ŋɔɔ kpanbar bonjalei na kur wei saan.

28Ki Absalom yet u ŋaatoontunna na a, “Gbiintir man, ii diitir kii gorii yoo nba ki Amnonn tan saa nyu daan ki lin gaarɔ, mi-i taŋi turi mɔb, yin kpiu. I daa tiin jaŋmaanii. Mine saa gaar li jikir. Ii chee i para, ki daa fɔrii.” 29Tɔn, ki Absalom ŋaatoontunna na sak ki kpii Amnonn, ki kpanbar bonjai na kur fiir ki jii bi bontaanii ki chiar.

30Bi daa be sɔnu paake ki kun, ki kpanbar gbat nan Absalom kpii ŋɔɔ kpanbar bonjai na kura, a ki bi sɔɔ ki biar. 31Ki kpanbar na fiir set ki pat pat u liant nan parbiir, ŋaan baa ki dɔɔ tiŋ ni. Ki toontunna nba be nanɔ na mun bia pat pat bi liant. 32Ŋaan ki Jonadab, wunba tee Defid naa bik Sama bija na yet a, “Chanbaa, bi ki kpii a bonjai na kuri. Amnonn kuukɔɔe kpo. Absalom tun lorime a wun tun linba na, laa nyii yoo nba ki Amnonn bo fat u niipoo Tamar ki dɔɔ nanɔ nawa. 33Li paak, a daa tee labaar na yada nan bi kpii a bonjai na kura; Amnonn kuukɔɔe kpo.”

34Ŋaan sɔɔ Absalom chiar yaata.

Li yoo na ki guurɔ na la nibur tɔk Horonaim sɔnu ki nyii kunkonn paak ki siik. Ki guurɔ na saan kpanbar boor ki saa yet a, “N la jab tɔk Horonaim sɔnu ki nyii kunkonn paak.” 35Ki Jonadab bet kpanbar na a, “A bonjai nae baat na, nan maa wanna biaŋinba na.” 36U kpan pak gbenne, ki kpanbar Defid bonjai na kɔɔ, ki piin mɔ kpemɔnii. Ki Defid nan u saakab mun mɔ ki fabin.

37-38Ki Absalom chiar saan Gesur bat, wunba tee Amihud bija ki bi yiu Talmai na boor, ki saa be leŋ bina ŋantaa. Defid din bui fabin u bija Amnonn kuun paak, ki li wei bonchiann. 39Kpanbar na nba bui fabin u bik Amnonn kuun paak ki u par tan maak yoo nbae, ki u lomm tunn Absalom po.

14

Biaŋinba ki Absalom jen Jerusalem

1Ki Joab, wunba tee Seruya bija na nba bann nan kpanbar Defid lomm tunn Absalom po na, 2ŋanne ki u tun ki bi saan yiin poo nba sub ki be Tekoa na, ki u baar. Ki Joab betɔ a, “Teent nan a be nan kuume na, ki lia kuun tiat, ki daa saatir a yut, ki te ki a marima-ii tee nan poo nba be kuun ni ki li wei na, 3ki ji saan kpanbar boor, ki saa pakɔ maan nba ki n yaa man tura na.” Ki Joab jii wukin poo na mɔbona na.

4Poo nba nyii Tekoa na nba saan kpanbar Defid boor yoo nba, ki u baa fabin tiŋ ni u tɔɔnn, ki li tee baakir ki teenɔ, ki yet a, “Chanbaa, sommitin.”

5Ki kpanbar na boiɔ a, “Bee daamiiani?”

Ki poo na jiin a, “N tee pakɔtarike, n sɔrɔ kpowa. 6Chanbaa, n din mɔk bonjai banlee-e, ki dasiar ki bi tan kɔn muuk ni, siaminba sɔɔ kaa ki saa patibi, ki yenɔ tan kpii u lɔɔ. 7Ki mɔtana n ŋaak niib kur fiir n paak, a man jii bileek na ki turib ki bin kpiu, kimaan u ninja nba ki u kpiiu na paak. Ki bi-i tun nna, n ji kii mɔk biki. Ki bi saa boont n dindann nba joonte, ki bia nyik n sɔrɔ ki u kii mɔk tennimi.”

8Ki kpanbar na jiin a, “Ii ŋmat kii kun ki man got a maan maŋ ni.”

9Ki poo na yet a, “Chanbaa, bi-i nyiira faa bu biaŋinba, ŋaant li nyiiruk-ii be min nan n ŋaak niib paak, ŋaan daa te ki nyiiruk na be fin kpanbar nan a ŋaak niib paaki.”

10Ki kpanbar na jiin a, “Li-i tee ki sɔɔ daamiia, fan jiiu baar nanɔ, ki u ji kan ban daamiia.”

11Ki poo na yet a, “Chanbaa, miat a Yomdaanɔ Yennu, ki u daa te ki n nikpiimm nba ki li kpaab nan bin kpi n bik ki jiin pann na tuun bonbilankant na.”

Ki Defid yet a, “N por nan Yennu nba fo na, nan siar kan damm a bija na nan waama.”

12Ki poo na ŋamm yet a, “Chanbaa, ŋaant ki min pak siar ki pukin.”

Ki kpanbar na yet a, “Ii piak.”

13Ki poo na yetɔ a, “Bee teen ki a tun bonbiir maŋ booru ki tur Yennu niibi? A ki te ki a tiɔŋ bik nba chiar na jen a ŋaak ni, li paak, faa pak maan nba na, li ŋmat soor fine. 14Ti kur saa kpowa. Ti tee nan nyun nba tuu yat tiŋ ni, ki ji kan fit wot nae. Yennu ki nyint niib nba ki u loon manfoori, ŋaan u tuu lon sɔniie, ki nirɔ nba ki bi berɔ na n jen. 15Tɔn, chanbaa, n niib na daamiime. Li paak teen ki n dukin nan n saa baar ki wannae, ki daan nan a saa tun maa wanna biaŋinba nawa. 16N dukin nan a saa gbiint ki turin, ki fat nyinnin daanɔ nba yaa wun kpi min nan n bik ki boontit tiŋ nba ki Yennu tur u niib na nuu niwa. 17N yet n mɔŋ nan a mɔsonn na saa tinnima, kimaan fin kpanbar tee nan Yennu malaka nae, ki fit bant bonŋann nan bonbiir. Yabint daanɔ Yennu-ii be nana.”

18Ki kpanbar Defid yet poo na a, “N yaa man boia buboite, ki a pakin barmɔnii ki daa bɔrin siari.”

Ki poo na yet a, “Chanbaa, pakin.”

19Ki kpanbar na boi a, “Joab-e tumani-i?”

Ki poo na yet a, “Chanbaa, n pora, siar kaa ki saa berin ki n kan tura gatu. Barmɔnii, a kunkɔnkɔnna saakɔɔ Joab-e wannin maa saa teen biaŋinba, ki bia wukinin mɔbona na. 20Joab-e tun linba na, a lin ŋamm maan maŋ. Chanbaa, a mɔk yanfoon nan Yennu malaka nae, ki bia mi linba kur tuun tiŋ na paak.”

21Li poor po, ki kpanbar na yet Joab a, “Li ŋan, n saa tun faa loon biaŋinbawa, ii saa ki jii Absalom ki baar nanɔ.”

22Ki Joab baa fabin tiŋ ni, kpanbar na tɔɔnn, ki li tee baakir, ŋaan yet a, “Chanbaa, Yennu n teen piisin a paak. Mɔtana, n ji mi nan a par mei nanin, kimaan faa tun linba ki n loon ki turin na.” 23Tɔn, ki Joab ji fiir saan Gesur, ki saa jii Absalom ki baar nanɔ Jerusalem. 24Ki kpanbar na tur mɔb nan Absalom daa kɔɔ ŋɔɔ kpanbar ŋaak na ni, ki yet a, “N ki loon min lau.” Li paak ki Absalom din be u tiɔŋ ŋaak ni, ki ki nakii kpanbar na boor.

Biaŋinba ki Defid nyik chab Absalom ki gaarɔ

25Sɔɔ din kaa Israel tingbouŋ ni ki fan nan Absalom na. Laa nyii u yur ki sik u taabira, li din kaa kpetiri. 26U din tee yumunte, ki tuu potir binn kur, kimaan li din tuu kpaate ki kpai. U din tuu bikinire, ki li kpiasu tee nan dii bɔrik-gbinn na. 27Absalom din mar bonjai bantaae nan bonpook. Bonpook na sann din tee Tamar, ki u din tee sapaanfaŋ.

28Absalom din kɔɔ Jerusalem bina ŋanlee, ŋaan ki la kpanbar na nan u ninbinn. 29Ki u din tun yiin Joab a wun tumɔ kpanbar boor, ŋaan Joab din yêt u boor baaruwa. Ki u bia ŋamm tun tontii, ki Joab bia yêt baaru. 30Absalom din yet u ŋaatoontunna a, “Gotirii, Joab kpaab kpia n yare, u mɔk jeet ki li be leŋ. Ii saa man ki saa fiar muu.” Ki bi saan joor muu.

31Tɔn, ki Joab ji saan Absalom ŋaak ni ki saa boiɔ a, “Bee teen ki a toontunna fia n kpaab muu?”

32Ki Absalom yet Joab a, “Gotir, n tun toomii a boor ki yet a fan baar n boor, ki man tuma kpanbar boor, ki a boiɔ a, ‘Bee paake ki n nyii Gesur ki baar nna na? Mi-i bonni be leŋ, li bo sɔ ki turin.’ N loon ki a tɔkin sɔniie ki min la kpanbar, ki li-i tee ki n biir siarie, wun kpin.”

33Li paak ki Joab saan kpanbar Defid boor ki saa wannɔ linba ki Absalom yet. Ki kpanbar na tun ki yiin Absalom. Ki u baar ki tan baa fabin tiŋ ni, ŋɔɔ kpanbar tɔɔnn, ki kpanbar na gaarɔ ki mɔɔt u tankpinn.14.33 Bi binbeŋ ni, bi din tee nnae ki want lomm.

15

Biaŋinba ki Absalom baar nan kpikpiruk

1Linba na poor poe ki Absalom din lon u mɔŋ taantorit nan taanii, nan jab piinŋmu ki bi somm nanɔ. 2U din tuu fiir sanyapob nie, ki saan set doo na tammɔb ni, ki li-i tee sɔɔ baar leŋ ki mɔk maan ki loon kpanbar n ŋamm maan maŋi, Absalom tuu yiin daanɔ maŋe ki boiɔ waa nyii sian. Li-i tee ki li daanɔ wannɔ booru nba ki u nyii ni, 3Absalom tuu yete a, “Gotirii, fine mɔk mɔnii, ŋaan sɔɔ kaa kpanbar ŋaak ki saa bu a maan na,” 4ki bia ŋamm pukin a, “N sunman ki n bo tee barbutɔɔe, ki wunba kur mɔk maan ki baar nann n boor, man turɔ mɔnii.” 5Nirɔ-i baar Absalom boor yoo nba kur, ki gbaan u tɔɔnn, Absalom tuu puur wɔbɔe, ki mɔɔt u tankpin.15.5 Bi binbeŋ ni, bi din tuu tee nnae ki want lomm.6Absalom din tuun nnae ki teen Israel teeb kur nba mɔk maan ki baar nann kpanbar boor a wun turib mɔnii, ki lebitir bi dudukit, ki bi loon u maan.

7Bina ŋanna poor poe ki Absalom yet kpanbar Defid a, “Chanbaa, ŋaant man ŋmat Hebronn, ki saa gbeen n mɔsonn nba ki n sat tur Yennu na. 8Yoo nba ki n din be Gesur, Siria yent ni na, n din senn mɔsonn nan li-i tee ki Yennu jen nanin Jerusalem-i, n saa jiantɔ, Hebronn doo ni.”

9Ki kpanbar na yetɔ a, “Ii saa nan parmaasir.” Ki Absalom ji saan Hebronn, 10ŋaan bɔr tun toomiie Israel booru kur ni ki yet a, “Li-i tee ki i gbat naatuna mɔnii, yin hoot ki yet a, ‘Absalom dii naan ki be Hebronn.’ ” 11Jab kobii ŋanlee-e ki bi din poib, ki bi nyii Jerusalem ki wei Absalom poor. Bi din ki mi Absalom lor na po, ŋaan din saan nan yada. 12Absalom nba din yaa wun mann maruŋ yoo nba, u din tun boi Ahitofel poe, wunba tee Defid kpaantɔɔ, ki nyii Gilo doo ni na. Absalom jɔɔmu din yabitir ki pukiie, ki u lor nba saa kpir kpanbar na laat paŋ.

Biaŋinba ki Defid chiar nyii Jerusalem

13Toomii din baar yet Defid nan Israel teeb kur baakit Absalom-e, ki taa u po.

14Tɔn, ki Defid yet saakab kur nba be u boor Jerusalem na a, “Baat man, ki tin nyi yian chiar. Nna-i kaa, ti sɔɔ kan nyi Absalom nuu ni; u saa kɔɔ doo na ni mɔtana ki soorit, ki kpi ti kur.”

15Ki kpanbar ŋaasaakab na yet a, “Chanbaa, nn, ti teen siir nan tin tun linba ki a wannita.” 16Ŋanne ki kpanbar na nyii chiar yaat, ŋɔɔ nan u ŋaateeb kur nan u ŋaasaakab kur, ŋaan te ki u poobis piik biar, a bii guu u ŋaak.

17Ŋaan kpanbar nan u niib na kur nba yaa bin nyi doo na ni yoo nba, ki bi taan set ŋaak nba joont ki be kpiŋ na boor. 18Kpanbar ŋaasaakab na kur din sete ki bɔkinɔ, ki kunkɔnkɔnna nba tun guu-u, ki tee Keref teeb nan Pelef teeb ki pukin Gaaf teeb nba tee kobii ŋanloob, ki nyii Gaaf ki wei u poor na, somm gar kpanbar na tɔɔnn po. 19Ki kpanbar na yet Itai, wunba tee Gaaf jab saakɔɔ na a, “Bee teen ki a tɔk nanti? Ŋmatir kii be nan kpanbar Absalom. A tee saamɔe, ki nyik a tiŋ ki baar nna, 20ki tee wunba baar daaŋanlee-lee nna. Nlee ki n saa te ki a lin yirib nanimi, ŋaan ki n daa ki mi maa saa sian na? Ŋmatir kii be nan a doo ni niib. Yennu n ŋaan ki u burchint nan ŋant-ii be nana.”

21Ŋaan ki Itai jiin kpanbar na a, “Chanbaa, n por Yennu sann ni ki teena nan n sii tun be nana, siaminba kur ki a be. Li-i lekii tee kuumi, ŋaan n sii be leŋ.”

22Ki Defid yet a, “Li ŋan, ii somm.” Ki Itai ji somm nan u jab kur nan bi maaru. 23Defid jɔɔmu nba din yaat ki saa yoo nba, ki niib na mɔ sanpaapowa. Kpanbar na din poot Kidronn kpenue, ki u niib na kur waa u poor, ki bi kur somm saan kunkoouk po.

24Sadok, wunba tee manntɔɔ na, din be leŋ. Ki Liifai teeb nba din jii Yennu mɔlor lakir na mun be leŋ. Bi din senn mɔlor lakir nae, ki Abiatar mann maruŋ nan niib na kur nba tan nyii doo na ni ki gbenn. 25Ki kpanbar na ji bet Sadok a, “Jiin Yennu mɔlor lakir na ki ŋmat nann doo ni, ki li-i tee Yennu numm gboon, u tan saa te ki min jen dasiar ki lar, ki bia la laa be siaminba. 26Ŋaan li-i tee ki u numm ki gboomi, ŋann wun jiin ki teenin waa loon biaŋinba.” 27Kpanbar na din ŋamm yet Sadok, wunba tee manntɔɔ na a, “A ki tee Yennu sɔkinii kaa-a? Jiin a bija Ahimaas, nan Abiatar bija Jonatann kii ŋmat doo na ni nan parmaasir. 28Ŋaan n daa sii guua mɔkir na punpootboor, muuk na ni, ki gbiin nan fan turin labaar.” 29Ŋanne ki Sadok nan Abiatar jii Yennu mɔlor lakir na ki ŋmat Jerusalem, ki saa be nann leŋ.

30Defid din tukin ki saa Olif Tiinii kunkonn paake, ki mɔ ŋaan saa. U din somm taa yanae, ki dɔkin u yur kur, ki li want nan u be parbiir ni. Niib nba kur din waa u poor mun din dɔkin bi yurae ŋaan mɔ. 31Defid nba din gbat nan Ahitofel pukin Absalom kpikpiruk lor po yoo nba, ki u miar Yennu ki yet a, “Chanbaa Yennu, ŋaant Ahitofel kpaanii n teen yann.”

32Yoo nba ki Defid tan doo kunkonn na paak, ki baar siaminba ki paanu be, ki bi jiant Yennu, ki u yɔnanmɔŋ Husai, wunba tee Ark booru ni nirɔ na chetɔ leŋ, ki u liant pat pata, ki tanbiinii yir u yur paak. 33Ki Defid yetɔ a, “Li-i tee ki a waan n poor, a kii mɔk nyɔsiati, 34ŋaan a saa fit sommin, li-i tee ki a ŋmat doo na ni, ki saa bet Absalom nan a sii waau kii jiantirɔ fanu, nan faa din jiantir u baa biaŋinba na. Ŋaan yabir a mɔŋ paak, ki tuu yêt kpaanii nba kur ki Ahitofel saa tur Absalom. 35Mannteeb nba tee Sadok nan Abiatar sii be leŋ, ki a tuu wannib linba kur ki a gbat kpanbar ŋaak. 36Bi be nan bi bonjai Ahimaas nan Jonatann leŋ, ki i tuu saa fit tumm nan labaar nba kur ki i gbat, ki bin tan wannin.”

37Ŋanne ki Husai, wunba tee Defid yɔɔk na ŋmat Jerusalem, ki sɔɔ Absalom daa baat doo na ni.

16

Ki jiin Defid nan Siba po

1Defid nba somm kunkonn na paak waan, ki u took Siba, wunba tee Mefibosef toontunnɔ na, ki u dia bonii, ki bi jii boroboro kuna kobii ŋanlee, nan tilɔɔnkoonsɔkita kobik, nan tilɔɔnsɔkitlia kobik, nan tilɔɔna daan ki li gbee bujakɔr. 2Ki kpanbar Defid boiɔ a, “Linba kur ki a dia na, a yaa fan teenir bee?”

Ki Siba jiin a, “Chanbaa, a ŋaateebe sii jakit bonii na kur, ki boroboro nan tilɔɔna na tee jab na jeete, ki daan na mun, li-i tee ki bi tan bak muuk ni, bin nyu.”

3Ki kpanbar na boiɔ a, “Ki Mefibosef, wunba tee a chanbaa Sɔɔl yaaboonn na be lia?”

Ki Siba jiin a, “U be Jerusalem, kimaan u dukin nan Israel teeb saa jiin turɔ u yeeja Sɔɔl naan nawa.”

4Ki kpanbar na yet Siba a, “Linba kur tee Mefibosef yar na ji sii tee a yare.”

Ki Siba jiin a, “Chanbaa, n tee a toontunnɔe, n loon ki mii tuun kii pent a pare yoo kur.”

Ki jiin Defid nan Simei po

5Kpanbar Defid nba kɔɔ Bahurim doo ni yoo nba, ki jasɔɔ nna tee Sɔɔl naakuuk ni nirɔ, ki bi yiu Simei, ki u tee Gera bija, ki nyii a wun tookɔ. Waa tookit Defid yoo nba ki u ji waantɔ mɔbonbiit, 6ki jaat Defid nan u saakab tana, ŋaan kunkɔnkɔnna nba guu Defid na lek din be u gaŋ nan diitu po kur. 7Simei din waantɔ mɔtonte ki yeen a, “Nyimin nna, nyimin nna, fin nikpiiruk na, sɔn nirɔ na. 8Yennu-e jiint ki paa-a sɔn nba ki a nyinn Sɔɔl ŋaak ni na, ki bia fat Sɔɔl naan yent ki dia na paak. Yennu jii naan yent maŋ ki tur a bija Absalom-a, u liatawa, kimaan a tee nikpiiruko.”

9Ki Abisai, wunba naa din tee Seruya na, yet kpanbar na a, “Chanbaa, bee ki a te bɔk na waanta mɔtonti, ŋaant ki min baarɔ leŋ ki pot u yur.”

10Ki kpanbar na yet Abisai nan u naa bik Joab a, “Li ki tee i toonn kaa. Li-i tee Yennu-ei yaa wuu waantin mɔtont maŋi, ŋmee saa fit boiɔ a bee teen ki u tee nna?” 11Ki Defid yet Abisai nan u saakab kur a, “N tiɔŋ bike koor a wun nyinn n manfoor, ki bee teen ki li bakitii nan Benjaminn booru ni nirɔ na. Nyikin man, ŋaant ki wuu waantin mɔtont, kimaan Yennu-e yaa wuu tee nna. 12Li pasiar u sii tee nnae ki Yennu n la n ninbaatir ki teen piisin n paak, ŋaan nyinn mɔtont nba ki n gaan na.” 13Tɔn, ki Defid nan u niib bia somm sɔnu na ni, ki Simei bia bɔɔkib kunkonleer na po, ki waant mɔtont, ki jaat tana, ki bia lubin tant bi paak. 14Ki kpanbar nan u niib na kur nba baar Jɔɔdann mɔkir boor yoo nba, ki bi bak, ki ji kar leŋ a bin foi.

Ki jiin Husai nan Ahitofel kpaanii po

15Li yoo maŋe ki Absalom nan Israel teeb nba kur be u boor na baar Jerusalem, ki Ahitofel be namm. 16Defid yɔɔk Husai nba din took Absalom yoo nba, ki u yet sanpaapo a, “Kpanbar na manfoor-ii fɔk, kpanbar na manfoor-ii fɔk.”

17Ki Absalom boiɔ a, “Bee teen ki a ki waa a yɔɔk Defid-i? Bee teen ki a ki be nanɔ?”

18Ki Husai jiin a, “Nlee ki n saa teen nna? N saa wei daanɔ nba ki Yennu gannɔ, ki niib na gannɔ, ki Israel teeb kur bia gannɔe. Fine ki n sii be nana. 19Ki ŋmee ki n saa jiantɔ, li-i kii tee n chanbaa bijai kaa? Maa din tuun ki teen a baa biaŋinba na, nnae ki n sii tuun ki teena mɔtana biak.”

20Ki Absalom ŋmat jiant Ahitofel paak ki yet a, “Mɔtana, taa ji be nna na, turint kpaanii taa saa teen biaŋinba.”

21Ki Ahitofel yetɔ a, “Saant ki dɔɔ nan a baa poobis nba ki u nyikib a bii guu u ŋaak na, ki li saa te sɔɔ kur n bann Israel tiŋ ni nan a baa tee a dataak, ki bia kpaŋ a poorpojɔɔmu ki bii waa-a.” 22Li paak ki bi chaan lanbouŋ,16.22 Bi din jii bonkob-gbante ki chaan lanbont. ŋaak na yur paak16.22 Bi diit yura paak, bi din tuu sere. ki tur Absalom. Ki Absalom kɔɔ dɔɔ nan u baa poobis na, Israel teeb kur numm ni.

23Kpaanii nba ki Ahitofel tur bina maŋ ni, bi din gaarire nan li tee Yennu mɔbe, ki Absalom waar nan u baa Defid nba din weir na.

17

Ki jiin Husai kpaanii nba boon Absalom na po

1Li din ki weie, ki Ahitofel bet Absalom a, “Ŋaant ki min gann jab tusaa piik nan ŋanlee ki bin wei ber Defid, nyiɔk na. 2Yoo nba ki u bak ki baŋ na, man ji lekɔ. U sii jekir nan jaŋmaanii, ki u niib na kur saa chiar ki nyikɔ, ki man kpi ŋɔɔ kpanbar kuukɔɔ, 3ŋaan baar nan u jab na kur ki tan tura, nan pooyookir nba tuu jen u sɔrɔ boor biaŋinba na. Jɔɔ nba ki a kpaanɔ na, wu-u kpo, ŋanne saa te niib na kur n jen, ki bia kan la daŋi.” 4Linba na din tee nan kpaanŋanii nae ki tur Absalom nan Israel saakab kur.

5Ki Absalom yet a, “Yiint Husai ki wun baar mɔtana, ki tin gbiint waa saa betit linba.” 6Husai nba baar yoo nba, ki Absalom yetɔ a, “Ahitofel nba turit kpaanii nbae na, ti tun waa yet biaŋinba na amii ti nyiki. A wannit taa saa teen biaŋinba.”

7Ki Husai jiin a, “Ahitofel nba tur kpaanii nba na ki ŋani. 8A mi nan a baa Defid nan u jab tee kunkɔnkɔncheenae ki ton nan naamuuk nba ki bi tuu soor u bik na. A baa tee kunkɔnkɔnnɔ nba sube, u kan sak ki lakin dɔɔr nan u jab nyiɔku. 9Mɔtana gbaa, li pasiar u laa wontu ni, koo u bɔr siar po na. Li-i tee ki ŋɔɔ Defid lek a jab sinsinn, wunba kur saa gbat saa yet nan bi nyannawa, 10ki li saa te kunkɔnkɔnna nba mɔk para nan yanbɔra na, jaŋmaanii n soorib, kimaan Israel teeb kur mi nan a baa tee kunkɔnkɔnjaanne, ki u jab na bia mɔk para. 11N kpaanii tee nnae: A yiin Israel teeb kur nba be lokir kur po, ki bi yabint tee nan tanbiinii na, ki taamm bɔyennkɔɔ, ki a mɔŋ n jiib ki saan namm tɔb, 12ki saa wor Defid siaminba kur ki ti lau, ki u kan banni, ki ŋɔɔ koo u jasɔɔ kan biar ki mɔk manfoori. 13Ki li-i tee ki u chiar ki kɔɔ doo ni, ti niib na kur saa jii ŋmiite ki dat doo na sikin baauk ni, ki tanyennkɔɔ gbaa kan tenn kunkonn na paaki.”

14Ki Absalom nan Israel niib na kur yet a, “Husai kpaanii nae ŋan ki gar Ahitofel yar,” kimaan Yennu-e din te ki bi yêt Ahitofel kpaanii na, a lin biir Absalom.

Biaŋinba ki Husai ŋmaa Defid taar ki u bɔr

15Tɔn, ki Husai wann mannteeb Sadok nan Abiatar kpaanii nba ki ŋɔɔ Husai tur Absalom nan Israel saakab, nan kpaanii nba ki Ahitofel din turib. 16Ki Husai ŋamm yet a, “Kakitir man yian ki saan wann Defid ki u daa dɔɔ Jɔɔdann mɔkir nna na pootir nyiɔk na, ŋaan poot yiama ki lin te ki bi daa so ŋɔɔ nan u jab ki kpibi.”

17Ki Jonatann, wunba tee Abiatar bija na, nan Ahimaas nba mun tee Sadok bija na bɔr ki guu En Rogel nyuntona boor, ki li be Jerusalem doo kpiŋ, kimaan bi din jee nan niib na sii laatib ki bi kɔɔ Jerusalem. Daabpooke din tuu saan ki wannib maan, ki bin mun saan ki wann kpanbar Defid. 18Ŋaan dasiare ki bonjabik nna tan lab, ki saan wann Absalom. Ki Jonatann nan Ahimaas kakit yian ki saan bɔr jasɔɔ nna ŋaak, ki li be Bahurim. Ki jɔɔ maŋ mɔk bunbunn, ki li be dindouŋ sinsuuk ni, ki bi sik li ni. 19Ki jɔɔ na ŋaapoo jii bont ki bakin bunbunn na, ŋaan denn jeet li paak, ki sɔɔ ki fit bann nan bi be li ni. 20Ki Absalom kunkɔnkɔnna na baar ŋaak na ni ki boi poo na a, “Ahimaas nan Jonatann be lia?”

Ki poo na jiin a, “Bi poot kpennuwa.” Ki jab na kpaanib ki ki labi, ki ji ŋmat Jerusalem. 21Jab na yaatewa, ki Ahimaas nan Jonatann nyii bunbunn na ni, ki saan pak kpanbar Defid labaar na ki wannɔ biaŋinba ki Ahitofel lor u paak, ki yet a, “Teent yian ki lɔɔr mɔkir na.” 22Ŋanne ki Defid nan u jab na piin ki pootir mɔkir na, ki li tan yentir sanyiɔk ni na, ki sɔɔ bi kur poot gbenna.

23Ahitofel nba tan bann nan bi ki gaan u kpaanii yoo nba na, ki u jii u boŋ ki jak kun u doo ni, ki saa chakit ŋaak chakita, ŋaan jɔnn u mɔŋ ki kpo, ki bi piiu u baanba kaat ni.

24Yoo nba ki Absalom nan Israel jab kur poot Jɔɔdann mɔkir na, ki sɔɔ Defid baar kɔɔ Mahanaim doo niwa. 25Absalom din nyinn Amasa-e ki sennɔ Joab seenu ni, ki u tee kunkɔnkɔnna saakɔɔ. Amasa din tee Jeter bijae, ki u tee Ismael booru ni nirɔ, ŋaan kɔɔn Abigail, ki u tee Nahas bipoo. Ki Abigail niipoo tee Seruya, ki Seruya tee Joab naa. 26Absalom nan u jab din chaan bi kaaŋ Gilead yent nie.

27Yoo nba ki Defid din baar Mahanaim na, ki Nahas bija Sobi tookɔ. Sobi din nyii Raba doo nba be Amonn yent ni nae. Ki Amiel bija Makir nba nyii Lodebar, nan Barsilai ki u mun nyii Rogelim, ki li be Gilead yent ni na, mun bia din tookɔ. 28-29Bi din dia senii nan yɔk boba nan dɔɔnii, ki bia dia jeet a bin tur Defid nan u jab. Bi din mi nan Defid nan u jab saa bak, ki kon nan nyunnyukuru saa soorib muuk niwa. Li paak ki bi din dia boroboro yon, nan dibooru kur yon, nan dipurikii, nan toa, nan sinpeenii, nan siat, nan naabiin, nan naabikpan, nan pei, ki tan turib.

18

Biaŋinba ki bi nyann Absalom ki kpiiu

1Kpanbar Defid din taan u jab boyennkɔɔ ni, ki bɔkitib tusir tusir nan kobik kobik, ki nyinn kunkɔnkɔnna saakab, ki bi ŋmakitirib. 2U din bɔkitib koonn muntaae, a bin saan faa tɔb, ki te Joab ŋmakitir koonyenn, ki Joab naa bik Abisai, ki u bia tee Seruya bija na ŋmakitir koonleer na, ki Itai, wunba tee Gaaf booru ni nirɔ na ŋmakitir koonleer mun. Kpanbar Defid din yet kunkɔnkɔnna na nan u saa tɔk saan namm.

3Ki jab na yet a, “A kan tɔk saan nanti. Li-i taŋi paakit ki ti ŋmat chiari, datai na baka kii be ti po. Bi-i lekii fit kpii ti bɔkiri, ŋaan bi baka kii be. Fin kɔɔe ki bi mantik loon bin kpi. Fin kpanbar kɔɔ chee ti tusaa piik. Li bo sii ŋan ki fin biar doo ni, kii teent sommir.”

4Ki kpanbar na jiin a, “N saa tun biaŋinba ki i dukin li ŋane.” U yet nnae ŋaan saan set doo na yaŋir boor, ki jab na nyi koonn koonn, li tusir tusir nan kobik kobik. 5Kpanbar na din tur Joab nan Abisai nan Itai mɔb a, “N yaa paak, ii mi ki yin tur n bik Absalom daŋ.” Kunkɔnkɔnna na kur din gbat Defid nba beer kunkɔnkɔnna saakab maan nawa.

6Defid kunkɔnkɔnna na din nyii saan muuk nie, ki saa kɔn nan Israel teeb, Efraim muuk ni. 7Defid jab din nyann Israel kunkɔnkɔnna na, ki Israel jab tusaa piinlee kpo li daar. 8Tɔb na din yat tiŋ na kur poe, ki jab bonchiann kpo muuk ni ki chee binba ki bi kpiib tɔb na ni.

9Li yoo maŋe ki Absalom tookit Defid jab na siab, ki jak bontaamm, ki bontaamm na nba yaa wun gar tijakper nyakir, ki Absalom yut lɔk tiik na yiinii, ki bontaamm na saan, ŋaan ki Absalom biar jɔɔn sanpaapo. 10Ki Defid jab na yenɔ lau, ki saan wann Joab a, “Chanbaa, n la Absalom, ki u jɔɔn tijakper lɔŋ ni.”

11Ki Joab jiin a, “A-i bonni lau, bee teen ki a ki kpiiu li boori. N mɔŋe bo saa tura salinkuna piik nan tɔb faarɔ gbann.”

12Ki jɔɔ na jiin a, “A lekii bonni saa turin salinkuna tusir, ŋaan n bo kan jii n nuu ki sii kpanbar bik na. Ti kura bo gbat kpanbar nba bo yeen fin nan Abisai nan Itai biaŋinbawa, nan u yaa paak, sɔɔ daa tee u bija Absalom daŋi. 13Mi-i bonni yêt kpanbar mɔb ŋaan kpii Absalom, kpanbar na bo tan saa gbata, kimaan u gbia bont kur, ki a bo kan fit pak ki sommimi.”

14Ki Joab yet a, “N ki yaa man biir yoo bonchiann nana ni,” ŋaan jii kpana ŋantaa ki saan ŋmuu Absalom parbiir, yoo nba ki u daa fo ki jɔɔn tijakper paak na. 15Ki Joab kunkɔnkɔnna piik lint Absalom, ki ŋmuu kpiiu.

16Ki Joab ji peb naatunn ki gɔɔr tɔb na, ki u kunkɔnkɔnna na nyik Israel teeb weiu, ŋaan ŋmat jen u boor. 17Bi din jii Absalom gbanant ki lu bootsunsuŋ nba be muuk na nie, ki piin tanjagbent u paak, ki Israel teeb na kur chiar kun bi ŋei ni.

18Absalom nba daa din be u manfoor ni yoo nba na, u din maa joonfoouk ki senn kpanbara baauk ni, ki li tian u sann, kimaan u din ki mɔk bik ki u sii see u sann ni. Li paak ki u din pur joonn maŋ ki gaan nan u sann, ki bi bia daa yir Absalom Tiaru nan dinna.

Defid nba gbat Absalom kuun ki bui fabin biaŋinba

19Li taakpaak ni ki Ahimaas, wunba tee Sadok bija na, yet Joab a, “Ŋaant ki man chiar nan labamann na, ki saa wann kpanbar nan Yennu nyinnɔ u datai nuu niŋa.”

20Ki Joab yetɔ a, “Li ki tee fin kaa saa saan nan labaar na dinna. A tan saa saan nan labaganne dasiar, ŋaan li ki tee dinna kaa, kimaan kpanbar bik kpowa,” 21ŋaan tun u ŋaatoontunnɔ, wunba tee Itiopia nirɔ na a, “Ii saa ki wann kpanbar faa la linba.” Ki toontunnɔ na gbaan tiŋ ni nan baakir, ŋaan fiir chiar saan.

22Ki Sadok bija Ahimaas yet Joab a, “Li-i lekii tee biaŋinba, n baka kaa nan linba saa baari, chanbaa, ŋaant ki man saan nan labaar na ki saa wann kpanbar.”

Ki Joab boiɔ a, “N bik, bee teen ki a loon ki a saan ki saa yeti? A kan la paatii li paaki.”

23Ki Ahimaas bia ŋamm yet a, “Li-i lekii tee biaŋinba, ŋaan n loon ki min saane.”

Ki Joab yetɔ a, “Ŋann ii saa.” Tɔn, ki Ahimaas chiar tɔkin Jɔɔdann mɔkir baauk po, ki dɔŋ baar kpanbar Defid boor.

24Defid din kar doo na nanyer po tammɔb, nan nɔɔk ni tammɔb sinsuuk nie, ki guura na yenɔ doo ditɔɔtii na yur paak, ki saa set tammɔb na yur paak. Waa got nanyer po, ki u la jasɔɔ tiin ki baat, u kuukɔɔ. 25Ki u tant ki yet kpanbar waa la linba. Ki kpanbar na yet a, “Li-i tee niyenɔ kɔɔie, u baat nan labamanne.” Ki nantatinnɔ na tiin ki baat.

26Ki guurɔ na bia la jalɔɔ ki u tiin baat u kuukɔɔ, ki u yet tammɔguurɔ na a, “Gotirii, jalɔɔe tiin u kuukɔɔ ki baat na.”

Ki kpanbar na yet a, “U mun bia baat nan labamanne.”

27Ki guurɔ na yet a, “Sinsinn yɔɔ na tiin nan Ahimaas nae.”

Ki kpanbar na yet a, “U tee niŋanɔe, ki baat nan labamann.”

28Ki Ahimaas baar kpanbar na boor, ki baa fabin tiŋ ni, u tɔɔnn, ki foontɔ, ŋaan yet a, “Pakin a Yomdaanɔ Yennu wunba te ki a nyann jab nba baar nan mɔyêtuk a naangbouŋ paak na.”

29Ki kpanbar na boi a, “Li man n bija Absalom-ii?”

Ki Ahimaas jiin a, “Chanbaa, yoo nba ki a kunkɔnkɔnna saakɔɔ Joab bo tumin na, n bo la ŋmatir be, ŋaan n ki fit bann laa bo tee linba.”

30Ki kpanbar na betɔ a, “Ii saa ki set nna po.” Ki u saan set li po.

31Ŋanne ki Itiopia jɔɔ na baar ki tan yet kpanbar a, “Chanbaa, n mɔk labamanne ki yaa n wanna. Dinna, Yennu te ki a nyann binba kur yêt a mɔb nawa.”

32Ki kpanbar na boi a, “Li man n bija Absalom-ii?”

Ki Itiopia jɔɔ na jiin a, “Chanbaa, n sunman linba teenɔ na, lin mun bia teen a datai na kurawa, nan binba kur yêt a mɔb na.”

33Ki kpanbar na gbanu jek, ki u fiir doo diiuk nba be tammɔb na yur paak, ki saa bui. Waa do yoo nba nae ki u yeen a, “N bija, n bija Absalom. N bija Absalom, mi-i bonni gaar a paak ki kpo, ŋaan ki a be, li bo sii sɔ. N bija Absalom, n bija.”

19

Joab nba tur Defid kpaanii biaŋinba

1Bi din kumii Joab nan kpanbar Defid mɔ fabin Absalom kuun paak.

2Ki Defid kunkɔnkɔnna nba din mɔk parpeenn li daar, nyannu paak na la parbiir, kimaan bi din gbat li daar nan kpanbar Defid bui fabin, u bija Absalom kuun paak. 3Kunkɔnkɔnna na din ŋmat kɔɔ doo ni soon nnae, nan kunkɔnkɔnna nba ki bi tuu nyannib ki bin chiar kɔɔ doo ni nan fei biaŋinba na. 4Kpanbar na din pin u numpoe ŋaan bui sanpaapowa, ki yeen a, “N bija, n bija Absalom. Absalom, n bija.”

5Ki Joab saan kpanbar na ŋaak ki saa yetɔ a, “Dinna nba na, a dinn a jab feiwa, jab nba fat a manfoor, nan a bonjai nan bonpoi, nan a poob nan a poobis manfoa na. 6Ki a ki loon binba loona maan, ŋaan ji loon binba nama. A fiit paanu ni nan a kunkɔnkɔnna na ki tee siar a boori. N bann nan ti kur-i bonni kpo, ŋaan ki Absalom be, li bo sii mana. 7Mɔtana, ii saa ki saa korin a kunkɔnkɔnna na. N por Yennu sann ni nan li-i tee ki a ki tun nna, li won sii baat wonn sanyiɔk na, ki bi sɔɔ ki biar a boori. Ŋanne ji sii tee bonbiir nba ki a daa ki ban la a bisin niŋa.” 8Ki kpanbar na fiir saan kar doo na yaŋir boor, ki u jab na gbat nan u be leŋ, ki bi kur saan taan ki lintɔ.

Biaŋinba ki Defid ŋmat Jerusalem

Tɔn, ki sɔɔ Israel teeb na kur kun bi ŋei niwa. 9Israel booru ni kur, niib na din nɔi nan leeb mɔniate ki yaa, “Kpanbar Defid-e fatit ki nyinnit ti datai nuu ni, ki bia nyinnit Filistia teeb nuu ni. Mɔtana, u chiar nyik digbann nawa, kimaan Absalom paak. 10Absalom nba ki ti dinnɔ naan a wuu diat na kpakin tɔb niwa. Bee teen ki i ki piak siar ki jiin yin jen nan kpanbar Defid-i?”

11Ki maan nba Israel teeb kur piak na baar kpanbar Defid. Tɔn, ki u tun mannteeb Sadok nan Abiatar, a bin saan boi Juda saakab a, “Bee teen ki i mei nan yin jiinin n ŋaak ni? 12Yimme tee n nikpiimm, ki tee n tiɔŋ booru niib, ki bee ki i ki kakii nan yin jen nanin n ŋaak ni?” 13Defid bia din betib a bin wann Amasa a, “Fine tee n ninyiar, ki n jikita ki sent Joab seenu ni. Laa nyii dinna ki saa, ki a sii tee kunkɔnkɔnna saakɔɔ. Li-i tee ki n ki tun nna, Yennu n faa kpin.” 14Kpanbar Defid mɔmaan na din maŋ Juda teeb kur, ki bi tun toomii u boor, a wun ŋmat jen nan u saakab kur.

15Defid din jente, ki chet Juda teeb nba din baar Gilgal a bin sommɔ ki poonɔ Jɔɔdann mɔkir na. 16Li yoo maŋe ki Gera bija Simei, wunba tee Benjaminn booru ni nirɔ, ki nyii Bahurim na kakit ki baar Jɔɔdann mɔkir boor, a wun chet kpanbar Defid, ŋɔɔ nan Juda teebe din tɔk. 17U din be nan jab tusire, ki bi tee Benjaminn booru ni niib. Ki Siiba nba tee Sɔɔl ŋaatoontunnɔ na mun din baar nan u bonjai piik nan banŋmu, nan u ŋaatoontunna piinlee, ki bi baar kpanbar Defid boor, Jɔɔdann mɔkir ni. 18Bi din poot mɔkir nae a bin jii kpanbar nan u ŋaateeb ki poomm, ki bia tun waa loon biaŋinba.

Defid nba tun ŋamm ki tur Simei biaŋinba

Defid nba yaa wun poot mɔkir na yoo nba, ki Gera bija Simei baa fabin tiŋ ni, u tɔɔnn, 19ki yet a, “N yomdaanɔ, a nyik chabin biit nba ki n daan tun tura, daar nba ki a daan nyii Jerusalem na. Kpanbar, a nyinnir a yur ni, ki daa tian li po. 20Chanbaa, n mi nan n tun biira, li paake ki n tee sinsinn nirɔ nba nyii Israel booru ni ki baar maa min chet fin n yomdaanɔ dinna nba na.”

21Ki Seruya bija Abisai yet a, “Li ŋan ki tin kpi Simei, kimaan u daan sat mɔtont ki tur daanɔ nba ki Yennu gannɔ a wuu tee ti kpanbar nawa.”

22Ki Defid jiin Abisai nan u naa bik Joab a, “Li lai lee. Dinna nba na, i tee n dataie. Li ŋan ki nirɔ n kpo Israel tiŋ na ni dinna nba na-a? Min kaa tee Israel kpanbar dinna nba na-a?” 23Ŋanne ki u yet Simei a, “N pora, a kan kpo.”

Defid nba tun ŋamm ki tur Mefibosef biaŋinba

24Ki Mefibosef, wunba tee Sɔɔl yaaboonn na mun sik a wun chet kpanbar na, ŋaan ki ki wuur u taa, ki bia ki saat u tiaŋ, ki bia ki wuur u liant, laa nyii daar nba ni ki kpanbar na nyii Jerusalem, ki tan tuu waa nyann yoo nba ki ji kunt. 25Mefibosef nba din nyii Jerusalem ki baar a wun chet kpanbar na yoo nba, ki kpanbar na boiɔ a, “Mefibosef, bee teen ki a bo ki wein saani?”

26Ki u jiin a, “N yomdaanɔ kpanbar, a mi nan n tee wabike. N daan yet nan n saa jak n boŋe ki wei n kpanbar poor, ŋaan ki Siba, wunba tee n toontunnɔ na kpannin. 27U daan faar faak ki tura ki jiin n po, ŋaan a tee nan Yennu malaka nae. Li paak, tumin linba ki a mi nan li ŋan. 28N yomdaanɔ, min nan n yeeja ŋaateeb kur bo jaŋ nan ki a kpita, ŋaan ki a daan te ki ti kaar ki di nana. N ki ŋan nan man boia sommir po jikii.”

29Ki kpanbar na yet a, “A daa yeen siar jikii. N lor nan fin nan Siiba-e saa biit Sɔɔl faar.”

30Ki Mefibosef jiin kpanbar a, “Ŋaant ki Siiba n gaar li kur. N yomdaanɔ, faa jen ŋaak ni nan laafia na, li jaŋima.”

Defid nba tun ŋamm ki tur Barsilai biaŋinba

31Ki Barsilai, wunba tee Gilead nirɔ na mun nyii Rogelim, ki baar a wun tan somm kpanbar na, ki poonɔ Jɔɔdann mɔkir. 32Barsilai din tee nikpere, ki dii bina piinniin. U din tee gordaanɔe, ki tuu teen kpanbar Defid jeet, yoo nba ki u daan be Mahanaim na. 33Ki kpanbar na tan yetɔ a, “Weimin ki tin saan Jerusalem ki mii saa kii dia-a.”

34Ki Barsilai jiin a, “N manfoor ji kan wei bonchianni, ki bee saa teen ki man weia ki saan Jerusalem-i? 35N poŋ ji tee bina piinniime na, ki siar ki teenin manti. Mi-i dii ki bia nyuu linba kur, n ki bant li mant. Yanyinna na-i yiin, n bia kan gbat. N kpan sii tee jikir kɔɔe ki teen fin n yomdaanɔ kpanbar. 36N ki ŋan nan paatii. Li paak, n saa chiana ki gar Jɔɔdann mɔkir waaminnae, 37ŋaan ŋmat kun n dandoo ni ki saa kpo. Leŋe kpia n baa nan n naa kaat. N bija Kimham-e na, jiimɔ ki wuu sii tuun toonn ki teena, ki a saa ŋammɔ faa loon biaŋinba.”

38Ki kpanbar na jiin a, “N saa jii Kimham, ki u sii be nanin, ki n saa ŋammɔ faa loon biaŋinba. Linba kur ki a loon, n bia saa tun ki tura.” 39Ŋanne ki Defid nan u jab na kur poot Jɔɔdann mɔkir, ki Defid mɔɔt Barsilai tankpin,19.39 Bi binbeŋ ni, bi din tee nnae ki want lomm. ki teen piisin u paak, ki Barsilai ŋmat kun u dandoo ni.

Biaŋinba ki Juda jab nan Israel jab kɔn, kpanbar Defid paak

40Kpanbar na nba din poot mɔkir na ki baar Gilgal yoo nba, ki Kimham poot ki be u boor. Juda jab kur nan Israel jab bɔkire din somm ki poonɔ. 41Li din ki weie, ki Israel jab na kur baat kpanbar na boor ki yeen a, “Bee teen ki ti ninjamm nba tee Juda teeb na dukii nan li kpaa ŋamme nan bin somm ki jii fin nan a ŋaateeb nan a jab kur ki pooni Jɔɔdann mɔkiri?”

42Ki Juda jab na kur jiin a, “Ti tun nna, kimaan kpanbar na mantik kpiin nante. Bee teen ki i para bee linba na paaki? U ki pat jeet paaki, u bia ki turit siari.”

43Ki Israel jab na ŋamm yet Juda jab a, “Kpanbar Defid lek tee i nikpiimɔe, ŋaan ti kpiin nanɔ taar piik ki gari. Bee teen ki i ki goriit ki gbooti? I daa tammit nan timme tee binba bo sint yet nan ti jen nan kpanbar na.”

Ŋanne Juda jab na ŋammit want nidantuk nan ninbinmɔnii, ki gaar Israel jab na.

20

Ki jiin Seba mɔyêtuk po

1Kpikpiruk daanɔ nnae din be Gilgal, ki u sann tee Seba, ki tee Bikri bija, ki nyii Benjaminn naakuuk ni. U din peb naatunn ki yiin Israel jab ki yet a, “Defid ki tee ti yɔɔ. Ti kan weiɔ. Ŋaant ki tin kun man.” 2Li paake ki Israel jab na ji din yêt Defid weiu, ŋaan wei Seba. Juda jab na ŋarin din sak ki biar waa Defid-e, laa nyii Jɔɔdann mɔkir ki tan tuu Jerusalem.

3Defid nba din tan baar u ŋaak ni Jerusalem yoo nba, u din jii poobis piik nba ki u guumm u ŋaak nae ki kɔɔmm ŋaagaŋ, ŋaan te ki u kunkɔnkɔnna na guub. U din teemm jeete nan bi bonloŋa, ŋaan u ji din ki ban dɔɔ nammi, ki bi tee nan pakɔi na ki be ŋaak na ni nan bi kuun.

4Kpanbar na din yet Amasa a, “Yiint Juda jab na kur, ki fin nan ŋamm n baar n boor, daaŋantaa sinsuuk ni.” 5Amasa din saan a wun yiinibe, ŋaan ki jen yoo nba kpanbar wannɔ na. 6Tɔn, ki kpanbar na yet Abisai a, “Mɔtana, Bikri bija Seba saa daamiit ki gar Absalom nba bo daamiita. Jiin kunkɔnkɔnna ki wei berɔ; nna-i kaa, u saa kɔɔ doi nba mɔk joonpaara na ni, ki botita.” 7Tɔn, ki Joab jab nan Keref booru ni jab, nan Pelef booru ni jab, nan kunkɔnkɔncheena na kur nyii ki saan, ki Abisai tee bi saakɔɔ. Bi din nyii Jerusalem-e ki wei ber Bikri bija Seba. 8Baa din tan baar tanjagbouŋ nba be Gibeonn na yoo nba, ki Amasa chetib. Joab din lia jatiate ki teen siir nan tɔb. U din mɔk jukbanjiak, ki li be took ni ki gaa gbann paak u siak ni. Waa saan tɔɔnn yoo nba ki u jukbanjiak na tɔ nyii, 9ki u yet Amasa a, “N yɔɔk, li manani-i?” ŋaan jii u niidiitu ki soor Amasa tiaŋ, ŋaan yaa wun mɔɔt u tankpin.20.9 Bi binbeŋ ni, bi din tee nnae ki want lomm.10Amasa din ki guu u mɔŋ nan jukbanjiak nba ki Joab soor u niileu na. Ki Joab ŋmuu u poor paak, ki u nɔɔt nyii. U din kpo li taakpaak nie, ki Joab ji ki ŋmuu pukini.

Tɔn, ki Joab nan u naa bik Abisai ji din wei ber Bikri bija Seba. 11Joab kunkɔnkɔnna na yenɔ din biar set Amasa gbanant boor ŋaan yet a, “Wunba kur taa Joab po, nan wunba kur tee Defid jɔɔ, wun wei Joab.” 12Amasa din dɔɔ sɔnu sinsuuk nie, ki sɔn pubir ki lintɔ. Joab jɔɔ na din la nan kunkɔnkɔnna na, wunba kur baar leŋ, din biat see-e, ki u din fuurɔ ki kɔɔnɔ muuk, ki jii chinchenn ki pinɔ. 13Amasa gbanant nba din kɔɔ muuk yoo nba, sɔɔ kur ji din waa Joab poore, ki bi wei ber Seba, wunba tee Bikri bija na.

14Seba din chiar ki gar Israel teeb yent kur ni, ki din tan baar Abel Bef Maaka doo ni, ki Bikri yeeja ŋaateeb kur lakin ki weiɔ, ki bi kɔɔ doo na ni. 15Joab jab na din gbat nan Seba be doo na ni, ki bi saan a bin loon doo na. Bi din maa dindenne ki lint doo na joonfoouk, ŋaan piin gbii joonn na nyakir a bin lu tiŋ ni. 16Poo nba sub din be doo na ni, ki dɔɔnt joonn na paak, ŋaan tant a, “Gbiintir man, gbiintir man, betir Joab ki wun baar nna. N loon ki min pak nanɔe.” 17Joab din saan, ki poo na boiɔ a, “Fine tee Joab-ii?”

Ki Joab yet a, “Nn, mine na.”

Ki poo na yet a, “Chanbaa, gbiintir maa yaa n paka linba na.”

Ki Joab yet a, “N gbiin.”

18Ki poo na yet a, “Sian yoo bi din tuu yeen a, ‘Li-i tee ki a loon yan gatu, fan saan Abel doo ni.’ Baa set din tuu tee-e na. 19Ti doo tee digbanjaanne, li tee Israel mɔsaku nan parmaasir doi na yenne. Bee ki i koor a yin bitiri? I loon yin biir linba tee Yennu yare-e?”

20Ki Joab jiin a, “Aaii, n kan ban bit koo ki biir i doo. 21Ti lor ki tee nna kaa. Jasɔɔe be ki bi yiu Seba, ki u tee Bikri bija, ki nyii Efraim yent nba mɔk kunkona na ni, ki piin kpikpiruk ki ki sak kpanbar Defid mɔb. Jiin jayenɔkɔɔ maŋ ki turin, ki man nyi doo na ni.”

Ki poo na jiin a, “Ti saa jii u yur ki lu gaan joon na paak.” 22Poo na ji din lin niib na boor, doo na ni, ki lor namm, ki bi pot Seba yur ki lu joonn na paak ki tur Joab. Ki Joab ji peb naatunn, ki te ki u jab na nyii doo na ni, ki sɔɔ kur kun u ŋaak ni. Ki Joab mun ŋmat saan Jerusalem, kpanbar na boor.

Ki jiin Defid saakab po

23Joab-e din tee Israel kunkɔnkɔnna saakɔɔ; ki Jehoyada bija Benaya din ŋmakitir Keref booru nan Pelef booru nba guu kpanbar Defid na. 24Adoniram-e din gorii mabir toontunna. Ahilud bija Jehosafat-e din tee doo na gbounsɔbirɔ, 25ki Sefa tee kpanbar gbounsɔbirɔ, ki Sadok nan Abiatar tee mannteeb, 26ki Ira, wunba din nyii Jair doo ni na mun bia tee Defid mannteeb na yenɔ.

21

Baa kpii Sɔɔl yaaboona biaŋinba

1Defid nba din tee kpanbar yoo nba nae, ki kon baa u yent ni binmuna ŋantaa. Ŋanne ki Defid miar Yennu, ki Yennu jiin a, “Sɔɔl nan u ŋaateeb biir nan baa kpii Gibeonn teeb ki nyinn sɔn nawa.” 2(Gibeonn teeb din ki tee Israel booru kaa. Bi din tee Amor booru nie, ki tee waaminna, ki tee binba ki Israel teeb din senn mɔsonn nan bi sii guub, ŋaan ki Sɔɔl koor a wuu boontib, kimaan waa loon Israel niib nan Juda niib na paak.) 3Tɔn, ki Defid tun yiin Gibeonn teeb na, ki tan boib a, “N saa tun bee ki turini? N loon man piin bonbiir nba ki bi tun turi nae, ki yin fit teen piisin Yennu niib na paak.”

4Ki Gibeonn teeb na yetɔ a, “Likirii nan salima kan fit ŋamm timm nan Sɔɔl ŋaateeb maami, ti mun bia ki loon ki tin kpi Israel nisɔɔ.”

Ki kpanbar Defid bia boi a, “Ki i ji loon man tun bee ki turini?”

5Ki bi jiin a, “Sɔɔl nba bo loon wun boontit, ki bo kan tenn ti sɔɔ ki u mɔk manfoor ki be Israel tiŋ ni na, 6a jii u yaaboona bonjai banlore ki turit, ki tin saan namm Gibea, Yennu niganntɔɔ Sɔɔl dandoo ni, ki saa jɔnnib Yennu tɔɔnn.”

Ki kpanbar na yet a, “N saa jiib ki turiwa.”

7Ŋaan Defid nba din senn mɔsonn ki tur Jonatann na paak, ki u din nyik Jonatann bija Mefibosef nba tee Sɔɔl yaaboonn na. 8U lek din jii Armoni nan Mefibosef, ki bi tee bonjai banlee nba ki Aya bipoo Rispa marib ki tur Sɔɔl na. U bia din jii Sɔɔl bipoo Merab bonjai banŋmu nba ki u marib ki tur Barsilai bija Adriel, wunba din nyii Mehola na, 9ki kubimm Gibeonn teeb. Ki bi lakin kpii bi banlore maŋ, ki jɔnnib kunkonn paak, Yennu tɔɔnn. Li din tee yoo nba ki bi piin ki jaan jeet nba tee baale nae.

10Ki Rispa, wunba tee Aya bipoo, ki tee Sɔɔl poobik na, din jii bɔtoot ki faa u mɔŋ lanbouŋ tanpiiuk paak, siaminba ki gbanankpeena na dɔɔ, ki guu yonnu ni, ki nɔɔnii ki siimm, ki nyiɔk mun bonkobit ki fit diibi. U din be dijaan-yooe halii nan naalɔnsaak nba tan baa.

11-12Filistia teeb poŋ din kpii Sɔɔl nan Jonatann, Gilboa kunkonn paaka, ki jɔnn bi gbanant Bef-sann doo ni. Ki Jabes teeb nba be Gilead na bɔr jii bi gbanant maŋe. Tɔn, Defid nba tan gbat Sɔɔl ŋaapoo Rispa nba tun linba na, ki u saan Jabes tɔɔndamm boor, ki saa gaar Sɔɔl nan u bija Jonatann kpaba, 13ki jii kpaba maŋ, ki bia tikir jab banlore nba ki bi kpiib na kpaba. 14Ki bi ji din pii bi kur kpaba, Sɔɔl baa Kis kaauk ni, ki li be Sela, ki tee Benjaminn yent ni. Bi din tun biaŋinba ki kpanbar Defid wannibe. Li poor po ki Yennu gat bi miaru ki teen piisin digbann na paak.

Biaŋinba ki Defid jab faa tɔbii nan Filistia niwakita

(1 Barkperii 20.4-8)

15Tɔb leer bia din be Filistia teeb nan Israel teeb sinsuuk ni. Ki Defid nan u jab saan ki kɔn nan Filistia teeb na. Tɔbii maŋ yenn nie ki Defid din bak. 16Jawakitir nna din be, ki bi yiu Isibi-benob, ki u kpanyur nba tee kutmɔnt na kpiasu tee nan dii bɔrik-gbina ŋantaa kpiasu na. Ki u bia kub takoobpaann, ki dukin nan u saa fit kpi Defid-a. 17Ŋaan Abisai, wunba tee Seruya bija na, din baar ki taan Defid, ki wor jawakitir na ki kpiiu. Defid jab na ji din te ki Defid por nan u ji kan ban saan tɔbi. Bi din yet a, “Fine tee Israel dindann, ti ki loon ki a kpo.”

18Li din ki wei kaawa, ki ŋamm nan Filistia teeb bia faa tɔb, Gob doo ni. Li yoo maŋe ki Sibekai, wunba nyii Husa na din kpii jawakitir nba ki bi yiu Saf na.

19Tɔb leer bia din faa ŋamm nan Filistia teeb maŋ sinsuuk ni, Gob doo ni. Ki El-hanann, wunba tee Jair bija ki nyi Betlehem na, kpii jawakitir nba nyii Gaaf, ki u sann tee Goliaf na. Goliaf kpandaauk din gbeŋ nan daauk nba tuu pɔɔn ki bi dia luu tana nae.

20Ki tɔb leer bia faa Gaaf doo ni, ki jawakitir nna be leŋ ki loon kɔnn, ki mɔk niibira ŋanloob-loob, ki bia mɔk taabira ŋanloob-loob, ki li kur taan tee piinlee nan ŋanna. 21U din pak butin Israel teeb, ki Jonatann, wunba tee Defid ninja Sama bija na kpiiu.

22Jawakita banna maŋ din tee jawakita nba nyii Gaaf na yaaboonae, ki Defid nan u jab kpiib.

22

Ki jiin Defid nyannu yaŋ po

(Yaŋ 18)

1Yennu nba din tinn Defid ki u nyii Sɔɔl nan u datalei nuu ni yoo nba, Defid din yin yaŋ nae ki tur Yennu a:

2Yennu-e tee n guutɔɔ, ki tee n sommtɔɔ nan fat-tɔɔ.

3Yennu-e tee n guutɔɔ, u nie ki n la fatu;

u guun nan naagbankɔŋir nae, u fiarin ki tintin.

Ŋɔɔe tee n tinntɔɔ, u guun ki nyintin bonbiir ni.

4N tuu yiin Yennu nba ŋan nan dontir nae,

ki u nyintin datai nuu ni.

5Kuun fuunn lintima, ki biiru dɔk be n paak.

6Kuun daŋ kaane ki lintin; ki kaauk pii u baruk ki guun.

7Maa tuu be parbiir ni, n tuu boi Yennu-e sommir po.

U be u ŋasaakak nie ki gbat n kunkɔr,

ki gbiint n mɔnii nba jiin sommir po na.

8Yennu din donn wutoore, ki tingbouŋ na damm ki jekir,

ki sanpaak bia damm, ki jekir.

9Munyuuk din nyii u miana nie,

ki muyeruk di mupeenu ki nyi u mɔb ni.

10U din pat sanpagbouŋo ki sik, ki bunbɔncheenn be u taa po.

11U din be bona nba mɔk kpinkpant22.11 Bi maan ni, bi yib “cherubim.” Bi nyii Yennu boore. paake,

ki li yukir yiama, ki wonpaaruk saan nanɔ.

12U din jii bunbɔnne ki dɔkin u mɔŋ,

ki sanpagbounbɔnn nba gbee nan nyun lintɔ.

13Ki mupeenu nyi sanyikintii nba be u tɔɔnn po na ni.

14Yennu din tant Yendɔuŋ ni, ki ti gbat Yabint Daanɔ maŋ kunkɔr.

15U tɔ u peenii ki yat u datai, ki jii sanyikitii ki yatib.

16Ki mɔkgbeŋir tiŋ po ji dɔɔ yann,

ki tingbouŋ na fiakir nyɔɔnt,

yoo nba ki Yennu yakii nan u datai

ki tantir bi paak nan wutoor na.

17Yennu tant u nii ki sikin ki nyinnin nyunsunsuŋ ni.

18U fatin n datai nba paar

nan binba namin, ki bi paŋ garin na nuu ni.

19Daar nba ki n be parbiir ni na ki bi worin,

ŋaan Yennu-e din guurin.

20Yennu din sommime, ki n nyii ninbɔŋ ni,

u din tinnin, kimaan u par mei n paak.

21Yennu teenin paatii, kimaan n tuun linba ŋan.

U teenin piisin, kimaan n ki mɔk bisiati.

22N din mɔk mɔsaku nan Yennu sennii,

ki ki tun bonbiir ki turɔ.

23N sak ki wei u sennii na kurawa. N ki yêt u wannu na.

24U mi nan n ki mɔk bisiat u boori,

ki soor n mɔŋ ki ki tun biiti.

25Yennu pan paatii, n par nba yeen na paak,

kimaan u mi nan n ki mɔk bisiat u boor.

26Yennu, a loon binba loona nae,

ki tuun ŋant ki teen binba kaa biit na.

27A ŋan ki tur binba para yeen, ŋaan kɔn nan biit damm.

28A tuu tinn damm nba sikin bi mɔŋe,

ŋaan sikint damm nba donn bi mɔŋ.

29Yennu, fine tee n fitir, ki te bunbɔnn kpantir yentu ki teenin.

30Fine teenin paŋ, ki n tuu lek n datai,

ki teenin yiikoo, ki n tuu nyann bi paŋ.

31Yennu ŋarin, u sɔnu ŋane, ki u mɔmaan tee barmɔnii,

u tee nan naagbankɔŋir nae ki tur binba kpaanɔ sommir po.

32Yennu kɔɔe tee Yomdaanɔ, Yennu kɔɔe tee ti guutɔɔ.

33Yennu-e teenin paŋ, ki te ki n sɔnu ŋan.

34U te ki n tiin fanu nan piarɔ na,

u guun fanu, kunkona nba fɔk na paak.

35U tumiin maa saa kɔn biaŋinba, ki n saa fit tɔ kut tɔrbann.

36Yennu, fine guun ki tuu tinnin;

a sommire teenin nijaann.

37Fine guun, ki bi ki fit nyannimi, ki te ki n ki ŋat baa.

38N wei ber n datai ki nyannib,

ki n ki nyikitib nan maa tuu tan biirib,

39N faa ki biribe tiŋ ni, ki bi ji kan fit fiir,

ki n nyannib, ki bi dɔɔ n tɔɔnn.

40Fine turin paŋ nba ki n kɔn kɔnn na,

ki te ki n nyann n datai na.

41Fine te ki n datai na chiar ki nyikin

ki n biir binba namin na.

42Ki bi yikin ki loon sommir, ŋaan sɔɔ kaa ki saa fatib,

ki bi yi Yennu, ŋaan ki u ki teemm gatu.

43Ki n nannib ki bi tan tee nan tanbiinii na;

ki n ŋmaat bi paak nan sɔnjouk ni tant na.

44Fine fat nyinnin niib nba lekin na nuu ni,

ki ŋamm ŋmakitin, ki n dia n niib,

ki niib nba ki n ki mib na kpant n jiamm.

45Ki boorganu gbaa n tɔɔnn;

bi-i gbat n kunkɔr, ki bi saak n mɔb.

46Bi yan put ŋmate ki bi nyi bi digbanpaara ni,

ki baat ŋaan jekir.

47Yennu fo. Pakin n fat-tɔɔ Yennu,

ki mɔɔnt ŋɔɔ nba paar ki tinnin na po.

48Yennu-e te ki n nyann n datai,

ki sikin niib na kur, ki bi be n lɔŋ ni.

49Yennu-e nyintin n datai nuu ni, ki te ki n paar n datai,

ki guun, ki n nyi biit damm nuu ni.

50Li paak, n saa pak u sanne, niib sinsuuk ni,

n saa yin yaniie ki pak u sann.

51Yennu-e teen min kpanbar Defid nyannjaann,

ki jikit u lomm nba kaa paak na,

ki teen min nba ki u gannin na,

nan n yaaboona, ki saa tuu yoo nba kaa paak.

23

Ki jiin Defid mɔbonjoontii po

1Defid tee Jese bijae, ŋɔɔe ki Yennu din teenɔ nijaann, ki u tee wunba ki Jakɔb23.1 Jakɔb sanleere tee Israel. Yennu maŋ gannɔ ki dinnɔ naan. Ŋɔɔ maŋe din yin yanmanii ki tur Israel teeb. Defid mɔbonjoontkaa maŋe na a:

2Yennu Seek te ki n pak, ki u mɔbona be n jerin paak.

3Israel teeb Yennu-e pak, wunba guu Israel teeb nae betin a:

“Kpanbar nba dia u niib nan barmɔnii, ki bia diab nan Yentinu

4tee nan yonnu nba tuu nyikintir sanyiɔk ni,

daar nba ki sanpagbant kaa nae,

ki bia tee nan saak nba tuu baa gbenn,

ki yonnu n nyi ki nyirikit mɔɔt nae.”

5Nna bannue ki Yennu saa teen piisin n maaru paak,

kimaan u lor mɔlor nba kaa gbennu nanima,

ki li tee lor nba kan ban biir, ki tee mɔsonn nba kan ban lebit.

Maa loon linba kure na, ŋanne sii tee nyannu,

ki Yennu set saa te ki lin teen mɔnii.

6Binba ki mi Yennu ŋarin tee nan kunkonii nba ki bi tuu lu nae;

sɔɔ kan fit siir nan niiyani.

7Nirɔ n fit sii kunkonii see ki li daanɔ jii kut daauk

koo kpann. Bi saa joo kunkonii na muue ki lin di boont.

Ki jiin Defid kunkɔnkɔnwakita po

(1 Barkperii 11.10-41)

8Defid kunkɔnkɔnwakita sanae na: sinsinn kunkɔnkɔnwakitir tee Joseb Basebef, ki u nyii Takemonn, ŋɔɔe din tee tɔɔndaanɔ, jab bantaa na ni. U din jii kpanne ki kɔn nan jab kobii ŋanniin, ki kpii bi kur, tɔb yennkɔɔ ni.

9Wunba din pukin banlee ni ki tee kunkɔnkɔnwakitir bantaa maŋ ni sann tee Eleasar, ki u tee Dodo bija, ki nyii Aho naakuuk ni. Dasiar ŋɔɔ nan Defid din pakir nan Filistia teeb nba taan leeb ki teen siir nan tɔb, ki be Pas Damim na, ki Israel jab chiar, 10ŋaan ki ŋɔɔ set ki kɔn nan Filistia teeb na tee-e nan u nii nba tan kar, ki u ki fit kubit u jukbanjiaki. Yennu din tur nyannjaann li daar. Laa din gar nna, ki Israel jab na ŋmat jen Eleasar nba be siaminba na, ki liat nikpeena na kunkɔntiat.

11Wunba din pukin kunkɔnkɔnwakita bantaa na ni sann tee Sama, ki u tee Agee bija, ki nyii Harar. Ki Filistia jab din taan be Lehi, siaminba ki toa kpaab be na. Ki Israel jab na din chiar, 12ŋaan ki Sama set kpaab maŋ ni ki kɔn nan Filistia jab ki kpiib. Yennu din tur nyannjaann li daar.

13Laa din tan jaŋ nan bin piin jeet jaanu na, kunkɔnkɔnwakita bantaa din nyii kunkɔnkɔnwakita piintaa ni ki saan Defid boor, Adulam tanfiiɔk na ni, ki Filistia jab na taan be Refaim baauk ni. 14Li yoo maŋ Defid daa din be jɔjaann paake, ŋaan sɔɔ Filistia jasiab yent Betlehem-a. 15Nyunnyukuru din soor Defid, ki u yet a, “N sunman ki sɔɔ n saan bunbunn nba kpia Betlehem tammɔb na ki finn nyun turin, man nyu.” 16Ki kunkɔnkɔnwakita bantaa na yabir ki kɔɔ Filistia jab kaaŋ na ni, ki saa finn nyun, bunbunn nba kpia Betlehem tammɔb na ni, ki tan tur Defid. Ki Defid ki nyuu, ŋaan kpaar mɔɔn tiŋ ni, ki li tee piinii ki teen Yennu, 17ŋaan yet a, “Yennu, n kan fit nyu nyun nba na. Mi-i nyuu, li sii tee nan n nyuu jab bantaa nba chibin bi saaŋmanii na sɔn nae,” ki yêt nyunu.

Linba nae din tee toonjaana nba ki kunkɔnkɔnwakita bantaa na tun.

18Joab naa bik nba tee Abisai, ki bi naa tee Seruya na, ŋɔɔe din tee kunkɔnkɔnwakita piintaa na tɔɔndaanɔ. U din jii u kpann ki kɔn nan jab kobii ŋantaa ki kpii bi kur. Bi piintaa na niŋ, u sanne din woot ki gar leeb na kur. 19Ŋɔɔe din tee kunkɔnkɔnwakitir nba ki u sann doo piintaa na ni, ki bi teenɔ bi tɔɔndaanɔ, ŋaan u sann din ki wokit ki baar kunkɔnkɔnwakita bantaa na.

20Benaya, wunba tee Jehoyada bija ki nyii Kabseel na, mun din tee kunkɔnkɔnwakitire. U din tun par toona bonchiann. U din kpii Moab kunkɔnkɔnwakita banlee. U ban sik bootuk ni samaatuk daar, ki kpii yanbɔr, 21ki bia kpii Ijipt niwakitir. Ijipt nirɔ na din kub kpanporuŋ, ŋaan ki Benaya worɔ nan gbajar, ki fat kpann na u nuu ni, ki kpiiu nan kpann maŋ. 22Par toona nba ki Benaya, wunba din pukin jab piintaa na ni tume na. 23U sann din woot ki gar bi kur, ŋaan u sann din ki woot baar kunkɔnkɔnwakita bantaa na. Defid din te ki u tee u guura saakɔɔ.

24-39Binba nae din tee kunkɔnkɔnwakita piintaa na:

Asahel, ki u tee Joab naa bik,

nan El-hanann, ki u tee Dodo bija ki nyii Betlehem,

nan Sama nan Elika ki bi nyii Harod,

nan Heles, ki u nyii Pelet,

nan Ira, ki u tee Ikes bija ki nyii Tekoa,

nan Abieser, ki u nyii Anatof,

nan Mebunnai, ki u nyii Husa,

nan Salmonn, ki u nyii Aho,

nan Mahari, ki u nyii Netofa,

nan Heleb, ki u tee Baana bija ki nyii Netofa,

nan Itai, ki u tee Ribai bija ki nyii Gibea nba be Benjaminn yent ni na,

nan Benaya, ki u nyii Piratonn,

nan Hidai, ki u nyii baat nba kpia Gaas na ni,

nan Abialbonn, ki u nyii Araba,

nan Asmafef, ki u nyii Bahurim,

nan Eliaba, ki u nyii Saalbonn,

nan Jasenn bonjai,

nan Jonatann,

nan Sama, ki u nyii Harar,

nan Ahiam, ki u tee Sarar bija ki nyii Harar,

nan Elifelet, ki u tee Ahasbai bija ki nyii Maaka,

nan Eliam, ki u tee Ahitofel bija ki nyii Gilo,

nan Hesro, ki u nyii Kamel,

nan Paarai, ki u nyii Arab,

nan Igal, ki u tee Natann bija ki nyii Soba,

nan Bani, ki u nyii Gaad,

nan Selek, ki u nyii Amonn,

nan Naharai, ki u nyii Beerof ki tee Joab jatiat diarɔɔ,

nan Ira nan Gareb, ki bi nyii Jatir,

nan Yuria ki u tee Hef booru nirɔ.

Defid kunkɔnkɔnwakita din taan tee piintaa nan banlore-e.

24

Defid nba kan nikant biaŋinba

(1 Barkperii 21.1-27)

1Yennu wutoor din doo Israel teeb paak sakyenn ni, ki u te Defid daamiib. Yennu din yet Defid a, “Saant kan Israel teeb nan Juda teeb.” 2Tɔn, ki Defid yet Joab, wunba tee kunkɔnkɔnna saakɔɔ na a, “Jiin a kunkɔnkɔnna saakab na, ki lin namm Israel tiŋ kur po, laa nyii gaŋ po ki saa tuu diitu po, ki kan kunkɔnkɔnna na. N loon man bann baa tee biaŋinbae.”

3Ki Joab yet Defid a, “Chanbaa, ŋaant ki a Yomdaanɔ Yennu n te ki Israel teeb n pɔt taar kobik ki gar baa tee biaŋinba mɔtana, faa daa be a manfoor ni na. Chanbaa, bee ki a loon ki a kan nikanti?” 4Ŋaan ki kpanbar Defid te Joab nan u kunkɔnkɔnna saakab na sak u mɔb. Ki bi nyii u boor, ki saan a bin kan Israel teeb nba tee kunkɔnkɔnna na.

5Bi din poot Jɔɔdann mɔkir ki chaan bi kaaŋ Aroer niidiitu po, ki li be baauk na sinsuuk ni, ki tee Gaad yent, ki nyii leŋ ki saan niigaŋ po ki saa baar Jaser, 6ki bia saan Gilead, ki tɔɔt baar Kades, Hef booru yent ni. Bi bia din saan Dann, ki nyii Dann, ki ji saan yonbaa po ki jiin Sidonn po. 7Bi bia din saan doo nba ki bi maa lintir ki li tee Taya nae, ki bia saan Hif booru doi nan Keenann booru doi kur, ki tan joont baar Beerseba, ki li be Juda niidiitu po. 8Bi din jii ŋmaarii ŋanyia nan daapiinlee-e ki lin digbana na kur po, ki ŋmat jen Jerusalem. 9Joab din jen ki tan wann kpanbar maŋ binba jaŋ nan bin saan tɔb. Ki Israel booru ni tee jab tusaa kobii ŋanniin, ki Juda booru ni mun tee jab tusaa kobii ŋanŋmu.

10Ŋaan Defid nba din kan niib na ki gbenn yoo nba, u par din biire, ki u yet Yennu a, “Yennu, n biir nan maa tun linba nawa. Nyikin n biit ki chabin. N tun jatiiwa.”

11-12Yennu din pak nan u sɔkinii Gaad, wunba tee kpanbar Defid ninnyɔdaanɔ na a, “Ii saa pak Defid nan n saa wannɔ tubdatu booru muntaae, ki wun gann yennkɔɔ, ki n saa tun linba ki u gann maŋ.” Defid nba fiir sanyiɔk ni yoo nba, 13ki Gaad saan u boor ki saa wannɔ linba ki Yennu yetɔ, ki boi Defid a, “A loon ki kome n baa a tiŋ ni bina ŋantaa, koo a loon ki a datai n wei bera ki a chiar ki nyikib ŋmaarii ŋantaa, koo a loon yiarbiiuko n baa a tiŋ ni daaŋantaa? Mɔtana, dukint li po, ki turin gatu, ki man fit ŋmat wann Yennu.”

14Ki Defid yet Gaad a, “Barmɔnii, n be daamii nie. N ki loon niib n dat n tubiri. Ŋaant Yennu mɔŋe n dat n tubir, kimaan u mɔk ninbatinu.” 15Ŋanne ki Yennu te yiarbiiuk baa Israel teeb paak, li daar sanyiɔk ni ki tan tuu yoo nba ki ŋɔɔ Yennu senn na. Ki Israel teeb tusaa piinlore kpo, laa nyii gaŋ po, ki tan tuu diitu po. 16Yennu malaka nba din tant u nuu a wun biir Jerusalem yoo nba, ki ninbaauk soor Yennu nan waa daar niib na tuba na, ki u yet malaka nba kpi niib na a, “Nyikin, nna jaŋa.” Malaka na din be Jebus nirɔ nba ki bi yiu Arauna na jarik nie.

17Yoo nba ki Defid la malaka nba kpi niib na, ki u yet Yennu a, “Mine tee daanɔ nba biira, mine tun ki kpet. Tatimm na biir bee? A dat min nan n ŋaateeb tuba.”

18Li daar maŋe ki Gaad saan Defid boor ki saa yetɔ a, “Saant Arauna jarik ni ki saa maa maruŋ binbintir leŋ ki tur Yennu.” 19Defid din gaar Yennu wannu nba ki Gaad betɔ na, ki fiir saan. 20Arauna din got ki la kpanbar Defid nan u saakab baat u boor, ki u baa fabin tiŋ ni, Defid tɔɔnn, 21ŋaan boi a, “Chanbaa, bee paake ki a baat n boori?”

Ki Defid jiin a, “N baat maa n daa a jarik nae, ki maa maruŋ binbintir ki tur Yennu, ki lin te Yennu n gɔɔr yiarbiiuk nba kpi niib na.”

22Ki Arauna yet Defid a, “Chanbaa, yentir tiŋ na, ki mann maruŋ ki tur Yennu nan faa loon biaŋinba. Naajai nba ki a saa joob muu ki mann maruŋ binbintir paake na, yɔkit nan diboolanbanae na ki a jii joo muu.” 23Arauna din jii li kur ki tur kpanbar Defid ŋaan yetɔ a, “A Yomdaanɔ Yennu n gaar a maruŋ.”

24Ki kpanbar na yetɔ a, “Aaii, n saa pa bona maŋ paaka. N kan jii linba ki n ki pa li paak ki tur n Yomdaanɔ Yennu, ki li tee maruŋu,” ŋaan daa jarik nan naajai na, salimpeenkuna piinŋmu, 25ki maa binbintir leŋ ki tur Yennu, ki mann maruŋ, ki li tee mujoonu Yenpiinii nan weinanleeb Yenpiinii, binbintir na paak. Ki Yennu gaar u miaru, ki yiarbiiuk nba kpi Israel teeb na gbenn.