1 Timoti

Pɔɔl gbounsinsinn nba ki u din sɔb ki tur

TIMOTI

nae na

Ki jiin 1 Timoti gbouŋ na po

Timoti din tee Yenweirɔ nba tee naasimɔe ki nyii Asia yent ni, ki u naa tee Juu nirɔ, ŋaan ki u baa tee Griik nirɔ. Pɔɔl barŋanii somma nie ki Timoti maŋ din teen ŋɔɔ Pɔɔl toontunnanlɔɔ nan u sommtɔɔ.

¹Min Pɔɔl tee Yiisa Masia toomiie, kimaan ti Tinntɔɔ Yennu nan Yiisa Masia, binba tee ti dindann nae turin li yiikoo; ²mine sɔbin gbouŋ na ki teen fin Timoti, wunba tee n bimɔŋ, ti yada paak na. Ti Baa Yennu nan ti Yomdaanɔ Yiisa Masia lomm nan ninbatinu nan parmaasir-ii be nana.

Ki jiin faak damm po

³Ii be Efesus nan maa poŋ wanna biaŋinba, yoo nba ki n din be sɔnu paak ki saa Masedonia na. A kpaan nisiab nba want faak wannu na ki bin nyik ⁴ki daa fiin bi yeejamm ni tianii nan yaadindont kanu nba baat nan mɔniɔk na. Ŋann ki mɔk sommir ki teen niib ki bi saa tumii Yennu sɔnu; yada paake ki ti bannir. ⁵Ŋaan n kpaanii maŋ paak tee a lin fiin lomm nan popeenn nan dudukŋant nan barmɔnii yadae. ⁶Ki nisiab nyik linba nawa, ŋaan bot kɔɔ jat labafaant ni. ⁷Bi loon bii tee Yennu sennu wannteebe, ŋaan ki mi bi mɔŋ mɔŋ mɔbona paak, ki bia ki mi baa piak linba maŋ paaki.

⁸Ti mi nan sennu maŋ ŋan, li-i tee ki sɔɔ diar ki tuun nan laa want a tii tuun nann biaŋinba na. ⁹Ii tian nan sennu ki see niŋamm paak kaa, ŋaan li see binba tee mɔyêtdamm na paake, nan binba ki tiin Yennu, nan biitdamm, nan jakint damm, nan binba ki teen Yennu baakir na paak, nan binba kpi bi baanba nan bi naanba, nan nikpiira, ¹⁰nan binba tuun bonchonchonsin, nan binba mɔk niɔŋ ki dɔɔ nan bi jaleeb, nan binba jaan niib, nan binba tee faak damm, nan binba di faak siara na, nan linba kur ki waa barmɔnii wannu na paak; ¹¹ki Masia barŋanii nba wann Yennu nba ŋan bonchiann biaŋinba na mun wann nnae; ki ŋɔɔ Yennu din teen barŋanii maŋ n nuu ni ki n mɔɔntir.

Ki jiin Yennu ninbatinu po

¹²N teen ti Yomdaanɔ Yiisa Masia niipoouk, ŋɔɔe turin paŋ a man tun u toona kimaan u yet a n jaŋ nan toona maŋa, ki te ki n tuun teenɔ. ¹³Maa lek din biir u sann ki mukis u niib, ki sukiiɔ na, ŋaan u bia gaarin u ninbatinu niwa, kimaan n din ki mie, ki bia ki teenɔ yada, ki tuun nna. ¹⁴Ki ti Yomdaanɔ Yiisa Masia tan tinin ninbaauk nba yab ki kaa bikinu, ki te ki n teenɔ yada ki loonɔ. ¹⁵Ŋɔɔ Yiisa Masia din baar tingbouŋ na ni, a wun tinn biitdamme; labaar maŋ tee barmɔniie ki ŋan ki ti gaarir ki teenn yada; ki mine din bi ki gar biitdamm kura, ¹⁶ŋaan ki u tin min nba din tee biitdamm yudaanɔ na ninbaauk ki dii sukuru nanin, a lii tee siara ki wann binba tan saa teenɔ yada ki gaar manfoor nba kaa gbennu na. ¹⁷Dontir nan baakir tee Yennu yare mɔkmɔk nan mɔkmɔk. Ŋɔɔe tee kpanbar nba kan mi kpo, ki sii be yaa yoo nan yaa yoo; ki sɔɔ ki laatɔ; ki u tee Yen-yemmir na. Mamɔmm.

¹⁸N bik Timoti, n jikit kpaanii maŋ ki tee a nuu ni. Kpaanii maŋ tee nan mɔbona nba ki sɔkiniinba din poŋ pak a po sianyoo nae. Jiin barii maŋ ki lii tee jatiat ki a kɔn fanu, ¹⁹ki teen barmɔnii wannu yada, kii tuun linba ki a mi nan li tee toonŋana. Nisiab ki sak nna; li paake ki bi yada biir gbenn. ²⁰Bi siabe tee Haimeneus nan Aleksander, binba ki n daan jiib ki teen Sintaanii nuu ni a wun mukisib na. Linba nae saa wannib yan ki bin nyik barbiit nba ki bi piak ki teen Yennu na.

Ki jiin Masiaweira jiantu po

¹Li paak, linba kpaa talas tee yii puk Yennu, kii meiɔ, kii boiɔ, kii teenɔ niipoouk niib kur paake. ²Ii mei Yennu, batnba nan binba kur tee yiikoo damm na paak, a tii be nan laafia nan parmaasir, kii tee yentinna, kii be soon nna. ³Ŋanne ŋan ki pent ti Tinntɔɔ Yennu par; ⁴ŋɔɔe loon sɔɔ kur n bann u maan nba tee barmɔnii na ki wun tinnib; ⁵kimaan Yen-yenɔkɔɔe be, ki sindantinnɔ tee yenɔkɔɔ ki be Yennu nan nisaarik sinsuuk ni; li yɔɔe tee Yiisa Masia, ⁶wunba din jii u mɔŋ ki mann mannu ki tur sɔɔ kur, a wun nyinnib daabisin ni na; ki bi mɔɔnt barŋanii maŋ yoo nba jaŋ. ⁷Li paak ki Yennu gannin ki n tee Masia toomii, ki mɔɔntir barŋanii maŋ ki teen binba ki tee Juu teeb na, ki wantib ŋɔɔ Masia maan nba tee barmɔnii na, a bin teenɔ yada. Maa beeri linba na, n ki fa faak kaa, li tee barmɔniie.

⁸N loon ki jab-ii mei Yennu siar kur boor. Jab nba set tee popeendamm ki ki mɔk wutoor koo mɔniɔk na saa fit donn bi nii sanpaapo ki miar Yennu. ⁹N bia loon ki poob na mun-ii be nan Yiisaweira nba bo sii be biaŋinba na, ki bann chinchengbabu nan talianu nba ŋan nan Yiisaweira. Li-i tee ki bi lorin bi yut nan kut nyinyirit, koo ki piir salinbana amii laan nyinyirit nan tiat nba ki li daauk paar, linba na kaa saa turib fanti. ¹⁰Linba saa turib fant tee binbenŋaŋe, nan pooyentinna nba bo sii be biaŋinba na. ¹¹Poob-ii be soon nna kii tumii nan mɔsaku kur. ¹²Min ki sak ki poosɔɔ n wann jab, amii wuu mɔk yiikoo ki gar jabi; poo-ii be soon nna; ¹³kimaan Yennu din nan Adam-e sinsinn, ki li poorpo ki u nan Adam ŋaapoo Iif. ¹⁴Ki nyik nna, Sintaanii din fit kpann Iif-e ki u biir Yennu sennu na, u din ki kpann Adam kaa. ¹⁵Ŋaan poo-i teen Yiisa yada, ki loon niib, ki tee popeendaanɔ, ki be soon nna, Yennu saa tinnɔ u matuk niwa.

Ki jiin Masiaweira yudamm po

¹Barii nba na tee barmɔniie, ki jɔɔ nba loon wun teen Masiaweira yudaanɔ, li tee toonŋanne ki u loon. ²Li ki ŋan ki Masiaweira yudaanɔ-ii mɔk bisiati. Li kpaa talase ki wuu mɔk poo yenɔkɔɔ, kii tee subindaanɔ, kii dia u mɔŋ fanu, kii gaan saamm u ŋaak ni kii chantirib, kii tee wunba saa fit wann niib Yennu maan, ³ki daa tee daanyuuruku, ki daa tee kpikpiruk daanɔ, ŋaan kii be soon nna nan parmaasir, ki daa tee liklonbiiuk daanɔ. ⁴Li kpaa talase ki wun fit dia u mɔŋ ŋaak niib fanu, ki te ki u waas n sak u mɔb kii mɔk baakir. ⁵Ŋaadaanɔ-i kii mi waa saa dia u ŋaak niib biaŋinba, nlee ki u saa fit dia Yennu niibi? ⁶Li kpaa talas ki wuu tee daanɔ nba poŋ waa Masia ki li yukira; nna-i kaa, u tan saa mann donn u mɔŋ nan karinbaanii ki la tubdatu nan Sintaanii nba din tun biaŋinba ki la tubdatu na. ⁷Li kpaa talas ki wuu tee daanɔ nba ki binba ki waa Masia na gbaa n yet a u binbeŋ ŋan, ki u daa di fei, ki Sintaanii baruk tan saa mann soorɔ.

Ki jiin Masiaweira sommteeb po

⁸Li bia kpaa talas ki Masiaweira sommteeb-ii munii mɔk binbenŋaŋ, ki daa tee mɔleemii dammi. Bi daa nyu daan3.8 Bi din dia tilɔɔnae ki tee daan. bonchiann, ki bia daa tee liklonbiiuk dammi. ⁹Li kpaa talas ki bii dia yada barii nba ki Yennu fiit wannit na fanu, ki daa mɔk biiti. ¹⁰Li kpaa talas ki bin bikimm sinsinn; bi-i kii mɔk biit bi bikinu maŋ ni, bi sii fit tuun sommteeb toona. ¹¹Li kpaa talas ki bi poob-ii munii mɔk binbenŋaŋ, ŋaan daa tee sanjaanjanna, ki daa nyu daan bonchiann, ŋaan kii tuun bi toona kur fanu. ¹²Li kpaa talas ki Masiaweira sommtɔɔ-ii mɔk poo yenɔkɔɔ, ki bia fit dia u waas nan u ŋaak niib fanu. ¹³Masiaweira sommteeb nba tuun bi toona fanu saa la baakir Masiaweileeb boor, ki bia sii mɔk parcheenn ki bet niib baa teen Yiisa Masia maŋ yada biaŋinba.

Barŋanii na nba tee barjaann biaŋinba

¹⁴Maa sɔbin gbouŋ nba teena na, ŋaan n mɔk dindann nan man baar mɔtana ki la-a, ¹⁵ŋaan li-i yukir ki n ki baar, gbouŋ na saa te ki a bann taa sii be biaŋinba Yennu ŋaaniib sinsuuk ni, binba ki ŋɔɔ Yennu nba fo gannib na. Ŋamme dia barŋanii nba tee barmɔnii na, ki bia see li paak. ¹⁶Li tee barmɔniie nan Masia labaar nba ki Yennu fiit wannit na sumii bonchiann:

U din dɔkit nan gbanante,

Yennu Seyeeŋ wann nan u be fanu;

ki malakanba din lau.

Ki niib din mɔɔnt u labaar ki tur nibooru booru,

ki bi teenɔ yada tingbouŋ na ni,

ki Yennu tan donnɔ sanpaapo ki u la dontir.

Ki jiin faakdamm po

¹Tɔn, Yennu Seyeeŋ set wantit yeenin ni nan yoo nba waa poorpo na, nisiab tan saa nyik Masia labaar nawa, ŋaan sak narinbiit nba saa kpannib na, ki bia wei Sintaanii wannu na. ²Binba want li faak wannu na fa faake, ki bi dudukit ji ki mukisib li paaki. ³Li nibooru want a jakunt nan pookɔɔnt ki ŋani, a ki jesiat bia ki ŋan nan dinu; ŋaan timm nba bann Masia barŋanii ki teenɔ yada na, ti mi nan Yennu nan jebooru kura, a niib n tuu turɔ niipoouko li paak ŋaan di. ⁴Bont nba kur ki Yennu nan na tee jeŋante. Ti-i turɔ niipoouk li paak ki dii, li ŋan nan dinu; ti daa yêen li siari, ⁵kimaan Yennu yet a li kura ŋan; ki taa meiɔ ki teenɔ niipoouk li paak na, ŋanne bia te ki jeet maŋ ŋan nan dinu.

Ki jiin Yiisa Masia toontunŋanɔ po

⁶Li-i tee ki a jii kpaanii nba na ki tur Yiisa Masiaweira na, a sii tee u toontunŋanɔe, ki sii dint a mɔŋ nan maan nba ki ti teen yada na, nan wannŋanu nba ki a waa maŋ na. ⁷Daa saak faak maan, kimaan li ki tee Yennu yari; li ki mɔk nyɔɔti; ŋaan a tumii yentinu binbeŋ nan ninmɔnn. ⁸Fi-i tumii a gbanant biaŋinba ki li sii kakii, li mɔk nyɔɔta, ŋaan yentinu binbeŋ tumiiu mantik mɔk nyɔɔt. Kimaan li mɔk nyɔɔt ki turit tingbouŋ na ni mɔtana, nan Yendɔuŋ ni, yoo nba baat na. ⁹Linba na tee barmɔniie, ki li ŋan ki niib n gaarir. ¹⁰Ti gbaae ki tuun nan ninmɔnn, kimaan ti mɔk dindann Yennu nba fo na boor, ŋɔɔe tee sɔɔ kur Tinntɔɔ, mantik binba teenɔ yada.

¹¹Wantib ki kpaamm linba na kura. ¹²Daa te ki sɔɔ siana, faa daa pɔ na paaki. A te ki a pinpauk nan a binbenŋaŋ, nan a lomm, nan a yada, nan a binben-yeeŋ n wann Masiaweira nba bo sii be biaŋinba. ¹³Jiin a yoo nan a yaak kii karin Yennu gbouŋ, kii wantib li paak, kii mɔɔntir Masia barii na mɔkmɔk nan yoo nba ki n tan saa baar. ¹⁴Daa tammit Yennu Seyeeŋ piinii nba be a ni na po; Yennu din tura piinii maŋ yoo nba ki sɔkiniinba din pak a po, ki yudamm bia yii bi nii a paak nae. ¹⁵Ii tuun linba na nan ninmɔnn, ki sɔɔ kur n la a kpaatu Yiisa toona ni. ¹⁶Ii mi a mɔŋ nan a wannu po. Ii dia wannu nba na, kimaan li-i tee ki a diar, a saa tinn a mɔŋ nan binba ki a wantib nawa.

Timoti nba sii dia Masiaweira biaŋinba

¹A daa yakii nan jakpersɔɔ, ŋaan pak turɔ nan a mɔŋ baa na, kii dia naasimm nan a mɔŋ ninjamm na, ²ki jii pookpera na ki bii tee nan a naanba na, ki poopaanii na-ii tee nan a mɔŋ niipoob na nan binben-yeeŋ kura ni.

³Ii teen pakɔi nba ki mɔk got-teeb na sommir, ⁴ŋaan pakɔɔk nba mɔk waas koo yaaboona, u waas koo yaaboona maŋ n piin ki tumii bi yentinu toona nba tee linba ki tur bi mɔŋ ŋei, nnae ki bi damm mun saa di bi niwubit nyɔɔt, kimaan linba ki Yennu loone na. ⁵Pakɔɔk nba be u kuukɔɔ ki kaa sɔɔ, ŋaan ki u dindann be Yennu ni, ki u mei Yennu yoo kur, ŋɔɔe tee barmɔnii pakɔɔk. ⁶Ŋaan pakɔɔk nba tuun chonchonsin, u poŋ kpoewa ŋaan daa be maŋ. ⁷Wantib kpaanii na ki bii waa ki daa mɔk biiti. ⁸Wunba ki gorii u nikpiimm, mantik wuu kii fiin u mɔŋ ŋaak niib po, li daanɔ ji ki mɔk yada Masia ni; ki wunba ki tee Masiaweirɔ gbaa sɔu.

⁹A daa kaan pakɔi nba daa ki kpet gar bina piinloob na ki kɔɔnt pakɔi kann ni. Linba pukin, li kpaa talas ki wuu tee wunba din kun jɔɔ yenɔkɔɔ, ¹⁰ki poŋ tuu mɔk sanŋann u toona paak, ki tee wunba tuu mi waas wubiru fanu, ki gaan saamm u ŋaak ni, ki tuun sikin-n-mɔŋ toona ki teen u leeb nba waa Masia na,5.10 Koo: Ki wu Masiaweira taapant. ki sommit niib nba be fara ni, ki jii u mɔŋ kur teen toonŋana tumu ni.

¹¹Ŋaan a daa pukii pakɔpoopaanii na pakɔi kann ni, kimaan bi-i taŋi loon jakunt yoo nba, bi nyikit Masiaweiu li yooe, ¹²ki pot bi mɔsonn nba ki bi din senn turɔ na,5.12 Bi-i kaan pakɔɔk, li wann nan u senn mɔsonn nan u ji kan kun jɔɔ. ki li tee biit. ¹³Linba pukin, bi bia ki loon toona, ŋaan lin lɔɔn ŋei ki tumii sanjaauŋ, nan niib barii ni kɔɔnu, ki lin piak linba ki ŋan nan bii piaki. ¹⁴Li paak, min bo sii loon ki pakɔi nba tee poobis na n kun jabe ki mar waas, ki got bi ŋei fanu, ki ti datai daa laat yaak ki piak biit ki jiint ti po, ¹⁵kimaan pakɔsiab poŋ tunn waa Sintaanii-e. ¹⁶Ŋaan poosɔɔ nba tee Masiaweirɔ ki mɔk pakɔi u ŋaak ni, li kpaa talas ki wun gotib fanu, ki daa jikit bi jik-kpiata ki jint Masiaweira, ki Masiaweira na mun n got pakɔi nba ki mɔk got-teeb na.

¹⁷Masiaweira saakab nba diab fanu na ŋan nan baakir nan paauk; mantik binba mɔɔntir Masia labaar ki wantib li paak na, ¹⁸kimaan li sɔb Yennu gbouŋ ni a “Daa bobint naajak mɔb, yoo nba ki u boo dii,”5.18 Bi booru ni, nei-i boo dii. ki bia sɔb a “Toontunnɔ ŋan ki wun gaar u paauko.”

¹⁹Tɔn, bi-i paan saakasɔɔ barii, a daa te ki a baka be li ni, nɔkira siara damm teen niib banlee amii bin gar nna. ²⁰Binba tuun toonbiit na, a yakii namm Masiaweira numm ni, ki binba biar na n tin jaŋmaanii.

²¹Yennu nan Yiisa Masia nan ŋɔɔ Yennu malakanba tɔɔnne ki n teena kpaanii nba na, a fan sak wannu na, ki daa mɔk ningannii, koo lukitin nan sɔɔ bonsiar ni. ²²A daa mantik jekir ki yiin nii sɔɔ paak a wun teen Masiaweira saakɔɔ. A daa kɔɔnt a nuu siab toonbiit tumu ni; ii dia a mɔŋ fanu.

²³A laafia nba ki jaŋa na paak, a daa nyu nyun kuukɔɔ, ŋaan a tuu nyu tilɔɔna daan waan ki lin somm a nɔɔk ni.

²⁴Nisiab toonbiit poŋ dɔɔ paanu nie ŋaan ki bi daa ki bu bi buuti; ki siab toonbiit mun saa nyi paanu bi buut bunu poorpoe. ²⁵Toonŋana mun bia tee nnae, li yenn-nba nyii paanuwa, linba lek ki nyii paanu na gbaa, ŋaan li kan fit bɔri.

¹Li kpaa talase ki binba tee daaba na n tur bi yomdamm baakir, ki sɔɔ daa piak biir Yennu sann nan u wannu. ²Binba ki bi yomdamm tee Masiaweira na daa fiakit bi yomdamm maŋ, baa yib bi naa waas na paaki, ŋaan li kpaa talas ki ŋamme n mantik tun fanu, kimaan bi yomdamm nba gaan bi toona nyɔɔt na teen Masia yadawa, ki Yennu loonib. Ii wantib kii kpaamm toona na po.

Ki jiin faak wannu po

³Sɔɔ-i want wannganu ki ki wei ti Yomdaanɔ Yiisa Masia mɔbona, nan Yennu weiu wannu na, ⁴u gbee nan karinbaaniie ki ki mi siari, ki bia mɔk mɔniɔk nan kunkɔna niɔŋ, ki li baat nan funfunn, nan kunkɔna, nan nisukit, nan pinpakbiit, ⁵nan mɔniɔk yoo kura nibiit boor; ŋamm yaa dudukit ki somm fanu, ki ji ki mɔk barmɔnii; bi dukii nan Yennu weiu tee a nirɔ n teen mɔkitɔɔe.

⁶Li-i tee ki nirɔ numm gboot waa mɔk linba, Yennu weiu set mɔk nyɔɔte, ⁷kimaan ti din ki baar nan bonsiar tingbouŋ na ni, ki ti bia tan kan nyi nan siar tingbouŋ na ni, ⁸ŋaan ti-i mɔk jeet nan tiat, li ŋan ki ti numm n gboor; ⁹ŋaan binba loon bii tee mɔkita, ŋamme kɔɔ jinjammii ni, nan barit ni, nan jatii niɔŋ nba tee daŋ ki biir niib ki baantib yann na ni, ¹⁰kimaan likirii lomme tee bonbiir kur jiinn. Nisiab poŋ jii bi mɔŋ ki teen likilonbiiuk nie; ki ji ki teen Masia yada. Ŋanne teen ki bi laat parbibooru booru.

Pɔɔl nba kpaan Timoti biaŋinba

¹¹Tɔn, fin Timoti nba tee Yennu nirɔ na ŋarin, li ŋan ki a dɔŋ nyi linba na kura ni, ŋaan yabir kii be fanu, kii mɔk yentinbinbeŋ, kii tuun Yennu toona fanu, kii loon niib, kii mɔk sukuru, kii be soon nna. ¹²Yabit a mɔŋ kii waa yada sɔnu nan ninmɔnn, kii dia manfoor nba kaa gbennu na. Yennu din yiina ki a gaar manfoor maŋe, yoo nba ki a din nyinn a mɔŋ paanu ki tur Masia, niib bonchiann numm ni na. ^13-14N kpaanae, Yennu nba teen bont kura manfoor na, nan Yiisa Masia nba din nyinn u mɔŋ siarŋann Ponsius Pailat numm ni na tɔɔnn, a fii dia Yennu sennu fanu, ki li daa mɔk biit mɔkmɔk nan daar nba ki ti Yomdaanɔ Yiisa Masia tan saa dɔkit na. ¹⁵Yennu nba ki ti piakɔ na, ŋɔɔ kuukɔɔe tee Yudaanɔ, ki tee kpanbara kur Kpanbar, ki bia tee yomdamm kur Yomdaanɔ; ŋɔɔe tan saa te ki Yiisa n dɔkit yoo nba jaŋ; ¹⁶ŋɔɔ kuukɔɔe kan kpo; u be yentchiɔŋ nba ki nirɔ kan fit nakin na ni; ŋɔɔe ki sɔɔ daa ki mi lau koo ki saa fit lau; ŋɔɔe yen paku nan paŋ yoo nba kaa gbennu. Mamɔmm.

¹⁷A kpaan mɔkita na ki bi daa mɔk dont-n-mɔŋ, koo ki tee bi dindann mɔkint ni, kimaan li mɔkint tee wouŋo; ŋaan bin teen bi dindann kur Yennu ni; ŋɔɔe turit bont kur a ti gaar kii mɔk parpeenn. ¹⁸Bii tuun toonŋana, ki bi toonŋana maŋ-ii yab; ki bi nii-ii yaa nan piinii turu. ¹⁹Nnae saa te ki bii mɔk mɔkint sanpaapo, ki li guub nan yoo nba tan saa baar; ki bi sii fit mɔk manfoor nba tee barmɔnii manfoor. ²⁰Timoti, ii guu barŋanii nba ki Yennu jii teen a nuu ni na. A nyik jat mɔniɔk nan labafaanu nba ki mɔk nyɔɔt ki bia ki tee Yennu yar, ki siab yir “bannu” na; ²¹kimaan siab poŋ yaa ŋamm mɔkir, ki li paak bi nyik Masia sɔnu na.

Yennu ninkpabauŋ-ii be nani.