SAMUEL

sinsinn labaar

Ki jiin 1 Samuel gbouŋ na po

Gbouŋ na beerit Samuel nba din tee Yennu sɔkinii na poe. U bia din tee Israel teeb tɔɔndaanjaanne, ki sommib ki bi kɔn nyann bi datai.

1

Biaŋinba ki Elkana nan u ŋaateeb jiantir Yennu, Siilo doo ni

1Jasɔɔ nnae din be, ki bi yiu Elkana, ki u tee Efraim booru ni nirɔ, ki din kɔɔ Rama doo nba be Efraim, yent nba mɔk kunkona na. U din tee Jeroham bijae, ki tee Elihu yaaboonn, ki bi nyii Tohu maaru ni, ki tee Suf yeeja ŋaak bɔkir. 2Elkana din kɔɔn poob banlee, ki bi yi yenɔ Hana, ki yi lɔɔ Penina. Penina din mɔk waas, ŋaan ki Hana ŋarin ki mɔki. 3Binn n tuu binn, Elkana din tuu nyi Rama-e ki saan Siilo, ki saa jiant ki bia mann maruŋ ki tur Yabint Yennu. Leŋe ki Eli nba tee Yennu manntɔɔ na bonjai banlee nba tee Hofni nan Finehas na din tee Yennu mannteeb. 4Yoo nba kur ki Elkana mann maruŋ, u din tuu tur Penina nan u waas kur nantorae. 5Waa din mantik loon Hana bonchiann na paak, ki u tuu turɔ tor nba mɔk jirima, ŋaan Yennu din soor u matuk ki u ki maar. 6Ki Penina, wunba tee u yantɔɔ na din tuu sarikitɔe, ki bia nyikitirɔ, kimaan Yennu nba din ki turɔ bik na paak. 7Li din tuun nnae binn n tuu binn, yoo nba ki bi saan Yennu ŋaak na ni. Penina din tuu daamii Hana-e, ki Hana n tan bui ki yêt jeet dinu. 8Ki u sɔrɔ Elkana tuu boiɔ a, “Hana, bee teen ki a bui? Bee teen ki a ki di jeeti? Bee ki a tun ki be parbiir ni? N ki chee waas piik a boori-i?”

Ki jiin manntɔɔ Eli nan Hana po

9-10Dasiar, baa dii jeet ki gbenn Yennu ŋaak nba be Siilo doo ni na, ki Hana fiir saan set, ki u par biir, ki u bui fabin, ki mei Yennu. Ki manntɔɔ Eli kar u kok paak, Yennu ŋaatammɔb ni. 11Ki Hana senn mɔsonn ki yet a, “Yabint Yennu, gotir a daabir nba be ninbaatir, a daa tammit n po, ii tian n po. N senn mɔsonn nan li-i tee ki n mar bonjak, n saa jiiu ki pi fin Yennu nan u manfoor gbennu, ki bia kan ban te barik n do u yur paaki.”1.11 Baa kan koor u yut na want nan bi jiiu ki tur Yennu-e.

12Hana din tukin ki mei Yennu ki li wei bonchiann, ki Eli gorii ki diitir u mɔgbana. 13Hana din mei u par nie, ki u mɔgbana damm, ŋaan ki kunkɔr ki do. 14Ki Eli tan boiɔ a, “A jia saa yib ki lin wei nlee? Nyikin a danyuutir maŋ.”

15Ki Hana jiin a, “Li ki tee nna kaa, chanbaa, n tee poo nba be parbiir nba kaa bikinu niŋe. N ki nyuu daan kaa, n mei Yennu-e ki nyint n daamii ki teenɔ. 16A daa dukii nan n tee poo nba ki mɔk nyɔɔte. N tun mei nnae kimaan n be parbiir nie.”

17Ki Eli yet a, “Ii saa nan parmaasir. Yennu nba tee Israel teeb Yennu na n tura linba ki a boi li po na.”

18Ki Hana yet a, “Ii tun kii dukii bonŋann ki jiin n po,” ki seet saan ki dii jeet, ki ji ki be parbiir ni.

Samuel matuk nan baa jiiu ki tur Yennu biaŋinba

19Laa yent, ki Elkana nan u ŋaateeb fiir sanyapob ni ki jiant Yennu, ki li poor po, ki bi ŋmat kun bi doo ni Rama. Ki Elkana dɔɔr nan u ŋaapoo Hana, ki Yennu gbat u miaru, 20ki u soor poor, ki mar bonjak, ki purɔ Samuel, ki yet a, “N boi Yennu-e u po.”

21Yoo bia din tan jaŋ nan Elkana nan u ŋaateeb n ŋmat Siilo ki saa mann binn kur maruŋ, ki bia gbeen u mɔsonn. 22Hana din ki saan. U din bet u sɔrɔ a, “Bik na-i chekit, n saa jiiu ki saan nanɔ Yennu ŋaak ni, ki u sii be leŋ nan u manfoor gbennu.”

23Ki Elkana jiin a, “Li ŋan, tumin faa loon biaŋinba, biat ki got a bik wun chekit. Yennu n ŋaan ki a mɔsonn n gbee.” Ki Hana biar ŋaak ni ki gorii u bik. 24Hana nba got bik na, ki u chekit yoo nba, ki u jiiu, ki dia naajak nba dii bina ŋantaa, nan yon bɔrik-gbina piik, nan tilɔɔna daan ki li gbee bujakɔra, ki saan nanɔ Yennu ŋaak nba be Siilo na. 25Baa saa kpii naajak na ki gbenn, ki bi ji jii bik na ki saan nanɔ Eli boor. 26Ki Hana yet Eli a “Chanbaa, a bannima-a? Mine tee poo nba din see nna, ki a lan ki n mei Yennu na. 27N miar Yennu bik na paak, ki u turin linba ki n boi nawa. 28Li paak, n jikit bik na ki teen Yennu. Waa sii be u manfoor ni ki wei biaŋinba, u sii tee Yennu yɔɔe.”

Ki bi jiant Yennu leŋ.

2

Ki jiin Hana Yenmiaru po

1Ki Hana miar Yennu ki yet a:

“Yennu turin parpeenna.

Li maŋin bonchiann nan waa tun linba turin na.

N laa n dataie, ki bia mɔk parpeenn,

kimaan Yennu sommima.

2“Sɔɔ ki be ki tee kasii nan Yennu na;

sɔɔ kaa ki tee nan ŋɔɔ na,

sɔɔ ki be ki tee guutɔɔ nan ti Yennu na.

3Nyikin dont-n-mɔŋ pinpakit na.

A daa te ki a mɔb piak li karinbaanmaan,

kimaan Yennu tee Yennu nba mi,

ki saa bu niib nba tuun linba kur buut.

4Kunkɔnkɔnpaara tɔrbana cheene,

ŋaan binba ki paar na laat paŋe ki pukii.

5Niib nba bo laat ki di gboot na, ŋamme ji lin ki mei jeet,

ki binba kon bo mɔkib na, ki bi di gboot.

Ki poo nba bo tee kanmatir na mar waas banlore,

ŋaan ki wunba bo mɔk waas bonchiann na biar yann.

6Yennu-e kpi ki bia teen manfoor,

u te ki niib saa kpeentiŋ, ki bia te ki bi jent bi manfoa ni.

7U te ki siab namii, ki siab mun mɔkitir.

U sikint siab, ŋaan tee siab nijaana.

8U fiint talasdamm nba dɔɔ tant ni,

ki bia fiint binba namii ki dɔɔ tanpenkpeka paak na,

ki te ki bi tɔkii nan nadiira, ki gaan naan baakir.

Tingbouŋ na fiakir tee Yennu yare,

ki fiakir na paake ki u tɔɔn durinya.

9“U guu niŋamm manfoa,

ŋaan te ki nibiit na kpakin bunbɔnn ni.

Nirɔ paŋ kaa te ki u laat nyannu.

10Binba tee Yennu datai na, u saa biiriba.

U saa te ki satianii n nyi sanpaapo ki tian bi paak.

Yennu saa bu durinya niib kur buut.

U saa jii paŋ ki tur u kpanbar,

ki te ki u kpanbar ganntɔɔ maŋ n nyann.”

11Tɔn, ki Elkana ŋmat kun Rama ŋaan ki Samuel biar Siilo, manntɔɔ Eli boor, ki tuun Yennu toona.

Ki jiin Eli bonjai po

12Eli bonjai din tee wayoonae, bi din ki gaan Yennu kpaanii, 13koo sennii nba jiin bona nba ki mannteeb tuu wann niib ki bi baat nann na. Ŋaan li-i tee sɔɔ baar ki mann maruŋu, manntɔɔ Eli waas na tuu tun toomue, ki u dia diitik nba mɔk mɔyaarii ŋantaa. Yoo nba ki nant na daa yaak muu paak na, 14u tuu tun bobir na nie ki ŋmuu lot nant, ki yet a li tee manntɔɔ yare. Israel teeb kur nba din tuu baat Siilo ki mann maruŋ na, bi din tuun nnae ki teemm. Bi-i ŋmuu ki soor linba kur, bin jii. 15Baa daa tuu ki joo kpapana na muu ki tur Yennu yoo nba na, manntɔɔ toomu na bia tuu baar wunba mann maruŋ na boore, ki yetɔ a, “Ŋmitir nant na waan ki tin tur manntɔɔ ki wun pur, u kan gaar nanyakinkar i boor, see nankaat.”

16Ki li-i tee wunba mann na jiin a, “Ŋaant ki tin tun linba took ki joo kpapana na muu sinsinna ŋaan ji nyinn linba ki i loon na,” manntɔɔ toomu na tuu yet a, “Aaii, turimin mɔtana. Nna-i kaa, n saa jii nan mabire.”

17Eli waas binbenbiit na booru din tee yanbɔngbeŋire Yennu tɔɔnn, kimaan bi din ki chɔrin piinii nba ki niib teen Yennu na.

Ki jiin Samuel benu Siilo doo ni po

18Li yoo maŋ ki Samuel ŋammit tuun Yennu toona, ki lia kasii liatjabik. 19Ki binn kur, u naa tuu nyar liatire; wuu taŋi chian u sɔrɔ Elkana a wun saa mann binn maruŋ, wun jii liatir maŋ ki tur Samuel. 20Tɔn, Eli din tuu teen piisime Elkana nan u ŋaapoo paak, ki yet Elkana a, “Yennu n tur fin nan a poo na waas ki pukin, ki bin tan set bik nba ki i jiiu ki jiin tur Yennu na taar ni.”

Bi-i mann maruŋ ki gbenn, bin ji ŋmat kun.

21Yennu set din teen piisin Hana paak, ki u mar bonjai bantaa nan bonpoi banlee ki pukin, ki bonjabik Samuel kpaatir nan Yennu toona.

Ki jiin Eli nan u bonjai na po

22Yoo nba na, Eli ji din kpeta. U din tuu gbia linba kur ki u bonjai tuun ki teen Israel teeb na, nan baa dɔɔ nan poob nba tuun Yenjiantu lanbouŋ tammɔb boor na. 23Li paak, ki u boib a, “Bee ki i tuun toonbiit nba na? Sɔɔ kur yeenin toonbiit nba ki i tuun na po. 24Nyikin man, n waas. Li tee bonbilankant nba ki Yennu niib piak li poe. 25Li-i tee ki nirɔ biir u lɔɔ, Yennu saa nyik chabɔwa, ŋaan li-i tee ki nirɔ tun biir Yennu, ŋmee saa kɔn u paaki?”

Waas na lek din ki gbiint bi baa kpaanii, kimaan li din tee Yennu loomme nan wun kpib.

26Samuel din ŋammit ki kpaatir, ki mɔk binbenŋaŋ, ki li gboot Yennu nan nisaarii numm.

Yennu masɔkinkar nba jiin Eli ŋaak po

27Yennu sɔkinii din baar Eli boor, ki yetɔ a, “Linba nae ki Yennu yet a: Yoo nba ki a yeeja Aarɔnn nan u ŋaateeb din tee yommii ki be Ijipt na, n din fiit n mɔŋ ki turɔ. 28Israel booru ni kur, n gann u ŋaateeb kɔɔe a bii tee mannteeb, kii tuun maruŋ binbintir na boor, kii wubint bonnunubit, ki bia kii lia mannteeb yudaanɔ liatjabik na, kii boi n ŋmakita po. Ki n turib yaak nba ki bi sii mɔk tor, piinii maruŋ nba ki Israel teeb tuu saa joo muu binbintir paak na ni. 29Bee teen ki i mɔk jawuuk nan maruŋ nan piinii nba ki n yaa n niib n jii ki turin na? Eli, bee teen ki a baakit a bonjai ki garin, ki te ki bi di nanŋant nba ki n niib mann maruŋ ki teenin na, ki gbeŋiti? 30Min Yabint daanɔ nba tee Israel teeb Yennu, mine bo senn mɔsonn sianyoowa, nan i ŋaateeb nan i naakuuk ni niibe sii tee mannteeb ki tuun mannteeb toona yoo n tuu yoo, ŋaan mɔtana n ji kan chabi yaaki. N sii baakit binba baakitime, ŋaan kii yisin binba yisimin na. 31Gbiintir, yoo baat ki n tan saa kpi i ŋaanaasimm kur, nan i yeeja ŋaanaasimm kur, ki li saa te i ŋaak ni, sɔɔ kan kpet kaawa ki tan kpo. 32Ki li saa daamiia, ki a sii gorii, ki funfunn mɔka nan piisin nba ki n saa teen Israel teleeb paak na, ŋaan sɔɔ kii be a ŋaak ni ki saa kpeta ki kpo. 33Ŋaan n lek saa tenn a maaru ni sɔɔ ki wuu mɔk manfoor, u sii tee n manntɔɔe, ŋaan u sii mɔe yoo kur, ki ji kii mɔk dindann, ki a maaru ni leeb na saa kpo jat kuume. 34Yoo nba ki a bonjai banlee Hofni nan Finehas tan saa lakin ki kpo dayenn kɔɔ na, ŋanne saa wann nan linba kur ki n yet na saa teen mɔniiwa. 35N saa gann manntɔɔ nba sii tee niŋanɔ n boor, ki bia tuun linba kur ki n tuu sii loon wun tun ki turin. N saa turɔ yaaboonae, ki bi sii yɔɔ ki jiantirin, n kpanbar ganntɔɔ na boor. 36Ki a maaru ni, wunba tan saa tenn ki mɔk manfoor na, tan saa saan manntɔɔ maŋ boor, ki miar likirii nan jeet, ki tuu saa barin manntɔɔ na a wun te ki wun tun ki tur mannteleeb na ki fit la jeet ki di.”

3

Biaŋinba ki Yennu dɔkit Samuel paak

1Bina nba niŋ ki Samuel din be Eli boor ki tuun Yennu toona na, yirintu nan Yennu masɔkinkar din waar li yoo. 2Dasiar nyiɔk ki Eli, wunba ki u ninjiinii din baŋ ki u ki nyɔɔn fanu na din dɔɔ u diiuk ni ki gɔɔnt, 3ki Samuel mun dɔɔ kasii boor nba ki mɔlor lakir be na ki gɔɔnt, li kojomɔɔk, ki sɔɔ fitir daa di, 4ki Yennu yiin Samuel, ki u toon a, “Mine na,” 5ŋaan chiar ki kɔɔ Eli boor, ki saa yet a, “Faa yiinin na, mine na.”

Ki Eli jiin a, “N ki yiinani. Ii ŋmat ki saa dɔɔr.” Ki Samuel ŋmat ki saa dɔɔr.

6-7Ki Yennu ŋamm yiin Samuel, ki Samuel ki bann nan Yennu-e yiu, kimaan Yennu daa ki ban pak nanɔ. Li paak, ki u fiir ki saan Eli boor ki saa yet a, “Faa yiinin na, mine na.”

Ki Eli jiin a, “N bik, n ki yiina. Ii ŋmat ki saa dɔɔr.”

8Ki Yennu yiin Samuel taar muntaa ni, ki u fiir ki saan Eli boor ki saa yet a, “Faa yiinin na, mine na.”

Li yooe ki Eli ji bann nan Yennu-e yi bik na. 9Ki u bet Samuel a, “Ii ŋmat ki saa dɔɔr. Li-i tee ki u ŋamm yiina, fan yet a, ‘Yennu, ii piak, a daabir gbiin.’ ” Tɔn, ki Samuel ŋmat ki saa dɔɔr.

10Ki Yennu baar ki set leŋ, ki yiin nan waa bo yi biaŋinba na a, “Samuel, Samuel.”

Ki Samuel jiin a, “Ii piak, a daabir gbiin.”

11Ki Yennu yetɔ a, “Dasiar, n yaa man tun siara bonbilankante, ki tur Israel teeb, ki wunba kur tan gbatir, waat saa soorɔ. 12Daar maŋ ni, n tan saa baar nan biiru nba kur ki n senn nae ki tur Eli nan u ŋaateeb, ki li siar kan tenni. 13N poŋ betɔwa nan n saa dat u ŋaateeb tuba, halii nan yoo nba kaa paak, kimaan u bonjai tun yanbɔmm ki biirima. Ki Eli mi nan bi tuun bonbiir maŋ, ŋaan ki u ki gɔɔribi. 14Li paak, ki n por kat nan marunsiar koo piinsiar kaa ki saa fit nyinn Eli ŋaateeb biit na tubdatu ni.”

15Ki Samuel biar ki dɔɔ u dɔɔnu paak, ki li tan yent sanyiɔk, ki u fiir ki loot Yennu ŋaak tammɔi, ŋaan ki jaŋmaanii mɔkɔ nan wun bet Eli, Yennu nba betɔ linba, yirintu na ni. 16Ki Eli yiinɔ a, “N bija Samuel.”

Ki Samuel toon a, “Mine na.”

17Ki Eli boiɔ a, “Yennu yet a bee? A daa bɔriin siari. Yennu saa dat a tubir bonbiir, li-i tee ki a ki pakin maan nba ki u yeta na kuri.” 18Tɔn, ki Samuel yetɔ maan na kur, ki ki bɔrɔ siari. Ki Eli yet a, “Ŋɔɔe tee Yennu, u saa fit tun linba kur ŋan nanɔ.”

19Ki Yennu be nan Samuel ki u kpaatir, ki te linba kur Samuel yet, tan gbee. 20Tɔn, ki Israel teeb kur, laa nyii bi tiŋ bɔkir yenn po, ki saa tuu leer po, ki sɔɔ kur mi nan Samuel tee Yennu sɔkiniie nan barmɔnii. 21Ki Yennu ŋammit ki fiitir u mɔŋ ki teen Samuel, Siilo doo ni, siaminba ki u lekit ki pak nanɔ na. Ki yoo nba kur ki Samuel pak, Israel teeb kur tuu gbiinte.

4

Biaŋinba ki Filistia teeb fat mɔlor lakir na

1Li yooe ki Filistia teeb taan leeb ki nyii a bin kɔn nan Israel teeb. Tɔn, ki Israel teeb mun nyii a bin took ki kɔn namm. Ki Israel teeb na chaan bi kaaŋ Ebeneser, ki Filistia teeb mun chaan bi kaaŋ Afek. 2Ki Filistia teeb na lek Israel teeb ki kɔn namm nan ninmɔnn, ki nyann Israel teeb maŋ, ki kpiib nan tusaa ŋanna na tɔb maŋ ni. 3Israel kunkɔnkɔnna nba din tenn na din ŋmat bi kaaŋ ni, ki bi tɔɔndamm na boi bi leeb a, “Bee teen dinna Yennu te Filistia teeb na nyanniti? Ŋaant ki tin saan Siilo ki saa jii Yennu mɔlor lakir na, ki lin te ki wuu be nant kii sommitit, ki tin nyann ti datai.” 4Ki tɔɔndamm na nyinn jab ki tumm Siilo, ki bi saan jii Yabint Yennu mɔlor lakir na ki jen nann. Ki ŋɔɔ Yennu be bona nba mɔk kpinkpant4.4 Bi maan ni, bi yib “cherubime”, ki bi naan bonkobit, ŋaan mɔk kpinkpant. banlee na sinsuuk ni. Ki Eli bonjai banlee nba tee Hofni nan Finehas na baar nan mɔlor lakir na.

5Yoo nba ki Yennu mɔlor lakir na kɔɔ Israel teeb kaaŋ na ni, ki Israel teeb maŋ mɔk parpeenn ki ji hoot nan kunkɔpaara, ki li te tiŋ jek. 6Ki Filistia teeb na gbat hootii na, ki yet a, “Hoot boor bee be Hiibru teeb4.6-9 Israel teeb sanleere tee Hiibru teeb. kaaŋ ni na? Li paak tee bee?” Baa gbat nan Yennu mɔlor lakir na kɔɔ Hiibru teeb kaaŋ ni na, 7ki jaŋmaanii kɔɔ Filistia teeb na, ki bi yaa, “Yennu sik bi kaaŋ niwa, ti be maan nie, linba na booru daa ki ban tun ti boor ni. 8Bonbiir be ti paak, ŋmee saa fit nyinnit tingbanpaara na nuu ni? Bi tee tingbana nba din kpi Ijipt teeb kunkoouk paak nae. 9Filistia teeb, cheen i para man, ii kɔn nan i tee jab na, nna-i kaa, ti saa teen Hiibru teeb yommiie nan taa diab ki bi tee yommii biaŋinba na. Li paak, ii kɔn nan jab na.”

10Ki Filistia teeb na kɔn nan paŋ ki tan nyann Israel teeb, ki bi chiar yarik yarik, ki kun bi ŋei ni. Israel teeb bonchiann din kpo. Bi din kpii Israel kunkɔnkɔnna tusaa piintaa. 11Bi din fat Yennu mɔlor lakir nae, ki bia kpii Eli bonjai banlee na, ŋamme tee Hofni nan Finehas.

Ki jiin Eli kuun po

12Jasɔɔe din be ki tee Benjaminn boor ni nirɔ, ki din chiar tɔb na ni, ki saan Siilo doo ni, li daar, ki pat u tiat, ki bia puk tanpent a lin wann nan u be parbiir ni. 13Waa baar leŋ yoo nba, ki sɔɔ Eli kar sɔnjokpiŋ, kok paak, ki gorii, kimaan u yan din put Yennu mɔlor lakir na paake. Jɔɔ na nba kɔɔ doo na ni, ki yet linba tun tɔb ni yoo nba, ki doo na niib kur faa wuyikinii. 14Ki Eli gbat wuyikinii na ki boi a, “Wuyikinii na paak tee bee?” Ki jɔɔ na kakit saan Eli boor ki saa yetɔ labaar maŋ. 15Eli din mɔk bina piinyia nan ŋanniime, ki u ninjiinii ji baŋ ki u ki nyɔɔn fanu. 16Jɔɔ maŋ din yet Eli a, “N nyii tɔb na ni dinnae ki chiar baar.”

Ki Eli boiɔ a, “N bija, bee baari?”

17Ki jɔɔ na jiin a, “Israel teeb chiar ki nyik Filistia teeba. Li tee kunkɔnbiire, jab bonchiann kpo. Linba pukin, a bonjai banlee nba tee Hofni nan Finehas na kpowa, ki bi bia fat Yennu mɔlor lakir nawa.”

18Yoo nba ki jɔɔ na taa Yennu mɔlor lakir sann na, ki Eli nyii kok paak ki baa yinyann, tammɔb na boor. U din gbeŋ ki bia kpet bonchiann, li paak, waa baa na ki u turu kɔnn, ki u kpo. U din tee Israel teeb tɔɔndaanɔ bina piinnae.

Ki jiin Finehas pakɔɔk kuun po

19Eli sipook, wunba tee Finehas ŋaapoo na din mɔk poore, ki jaŋ maaruwa. Yoo nba ki u gbat nan bi fat Yennu mɔlor lakir na, ki u sipojak nan u sɔrɔ bia kpowa na, ki u mɔ matyiaru, ki mar, ŋaan matuk na din daamiiɔ bonchiann. 20Waa kpenn yoo nba, ki maannaanba nba be nanɔ na yetɔ a, “Cheen a par, a mar bonjake.” Ŋaan ki matnaa na din ki fiini. U din ki jiimm siari. 21Matnaa na din pur bik na sann Ikabod-e,4.21 Ikabod paake tee “baakir kaa.” ki yet a, “Yennu baakir nyii Israel teeb boora.” Ki li gaan nan Yennu mɔlor lakir nba ki bi fat na, nan u sipojak nan u sɔrɔ kuun paak. 22Poo maŋ din yet a, “Yennu baakir nyii Israel teeb boora, kimaan bi fat Yennu mɔlor lakir nawa.”

5

Biaŋinba ki Yennu mɔlor lakir be Filistia teeb boor

1Filistia teeb nba nyann ki fat Yennu mɔlor lakir na, li poor po ki bi jiir Ebeneser ki saan nann Asdod doo ni, 2ki saa kɔɔn bi tingbann nba ki bi yir Dagonn na diiuk ni, ki bir kpian tingbann nba ki bi maa ki senn maŋ. 3Ki li yent sanyiɔk, ki Asdod teeb la bi tingbann Dagonn maŋ baa ki faab tiŋ ni, Yennu mɔlor lakir na tɔɔnn. Tɔn, ki bi fiinɔ ki ŋamm senn waa tuu see sian. 4Laa bia yent sanyaleeuk, ki bi la tingbann Dagonn na baa ki dɔɔ tiŋ ni, Yennu mɔlor lakir na tɔɔnn. Ŋann ŋarin ki u yur nan u kpinkpant pota ki saa kpaak tammɔkɔr, ŋaan nyik gbanant ki li dɔɔ li kɔɔ. 5Li paak, ki Dagonn mannteeb nan u jiant-teeb kur nba be Asdod doo ni, ji ki ŋmaan li tammɔkɔr paak nan dinna.

6Yennu din dat Asdod teeb tuba bonbiir, ki kɔɔmm jaŋmaanii, ki dat ŋamm nan binba kur kpiab na tuba, ki te mɔra5.6 Bi yaa li din tee yiarbiiuk nba nyii lɔɔrii nie, ki baat nan mɔra niib paak, ki kpi yian yian. soorib. 7Niib na nba la linba ji teeb na, ki bi yet a, “Israel teeb Yennu nae daar timm nan ti tingbann Dagonn tuba. Ti ji kan ŋaan ki Yennu mɔlor lakir na n biar nanti.” 8Li paak, ki bi tun toomii ki bi lin yiin Filistia teeb batnba banŋmu na, ki tan boib a, “Ti saa teen Israel teeb Yennu mɔlor lakir na nlee?”

Ki bi jiin a, “Ii jii Israel teeb Yennu mɔlor lakir na ki saan nann Gaaf.” Tɔn, ki bi jii Yennu mɔlor lakir na ki saan nann Gaaf. Li mun bia din tee Filistia teeb doi na yenne. 9Baa jii ki saan nann doo na ni yoo nba, ki Yennu par bee doo maŋ paak, ki u dat bi tuba ki te ki mɔra soor bi nipaauŋ nan nikpera kur, ki li te jaŋmaanii soorib. 10Tɔn, ki bi nyinn Yennu mɔlor lakir na ki saan nann Ekronn, ki li mun bia tee Filistia teeb doo. Ŋaan mɔlor lakir na nba baar leŋ yoo nba ki niib na faa wuyikiŋ ki yaa, “Bi baar nan Israel teeb Yennu mɔlor lakir doo na ni, a bin kpi ti kure.” 11Li paak, ki bi yiin Filistia yudamm kur, ki tan yetib a, “Nyint Israel teeb Yennu mɔlor lakir na ti peŋ. Ŋaant ki lin ŋmat laa tuu be sian, nna-i kaa, li saa kpi timm nan ti niib gbenna.” Bi yet nna kimaan Yennu-e din daar bi tuba bonbiir, ki li te jaŋmaanii soorib bonchiann. 12Niib nba lek din ki kpo na, ŋaan mɔra din soorib bonchiann, ki bi fabin ki yi bi yennii a bin sommib.

6

Biaŋinba ki Yennu mɔlor lakir jen Israel teeb boor

1Yennu mɔlor lakir na nba be Filistia yent ni ŋmaarii ŋanlore na poor poe, 2ki Filistia teeb yiin mannteeb nan nyɔkdamm ki tan boib a, “Ti saa teen Yennu mɔlor lakir na nlee? Li-i tee ki ti saa jiir ki jiin laa nyii sian, ŋann ti saa jiin nan bee?”

3Ki bi yet a, “Li-i tee ki i yaa yin ŋmat nan Israel teeb Yennu mɔlor lakir na, see ki i saan nann nan piinii ki saa turɔ, ki lin pa i yanbɔmm paak. I daa jiint Yennu mɔlor lakir na yanni. Jiintir nan piinii. Ŋanne saa te ki yin la tebu, ki i bia saa la linba paak ki u daar i tuba.”

4Ki Filistia teeb na boi a, “Piinboor bee ki ti saa saan nanni?”

Ki bi jiin a, “I saa saan nan mɔra salinkuna ŋanŋmue nan lanpora salinkuna ŋanŋmu, ki Filistia batnba banŋmu na saa tur yenn yenn, kimaan li yiar boorike bo baa yimm nan i batnba banŋmu na paak. 5Mɔra nan lanpora nba biir i tiŋ na, ii ŋamm li ninnauŋ, ki tur Israel teeb Yennu chɔruŋ. Li pasiar u saa nyik ki ji kii nabis yimm nan i tingbana nan i tiŋi. 6Bee ki i tee tubkangbata nan Ijipt kpanbar nan u niib nba din tee na? Yennu nba din ŋmakirib kenken na, bi din ki ŋaa Israel teeb kaa ki bi nyii Ijipt tiŋ ni-i? 7Li paak, ii lon naatoruk nan nei banlee, binba mɔk naabis, ki bi daa ki ban yɔkin yɔkit bi turi ni, ki gaamm nan toruk na, ŋaan loon naabis na naaloor ni, 8ki jii Yennu mɔlor lakir na ki paan toruk na paak, ŋaan boninnant nba tee piinii ki saa nyinni biit ni na, ii teenir lakir ni, ki senn kpian mɔlor lakir na, ki ŋmant toruk na, ki te ki lii saa li kuukɔɔ, 9ŋaan kii gorii. Li-i tee ki li saa took Israel teeb doo Bef Semes-ie, li want nan Israel teeb Yennu-e te ki yiar kanbant soorit. Li-i munii tee ki li ki tɔkin li po, ŋɔɔ kaa tun yiar yoona na, ŋaan li kpan tan baae.”

10Ki bi tun nan baa wannib biaŋinba na, ki jii nei banlee ki gaamm toruk na, ŋaan loon naabis na naaloor ni, 11ki paan Yennu mɔlor lakir na toruk na paak, ki pukin lakir nba ki bi ŋamm salima mɔrkuna nan salima lanpora ki teen li ni na. 12Tɔn, ki nei na soor sɔnu ki took Bef Semes, ki ki bot muuk nan waama, ki mɔ saa, ki Filistia batnba banŋmu na waa bi poor ki saa baar Bef Semes kpaar paak.

13Bef Semes teeb din jaan jeete baauk ni, ki tan la Yennu mɔlor lakir na, ki ji mɔk parpeenn ki kpamm. 14Toruk na din baar jɔɔ nba ki bi yiu Joosua ki u kɔɔ Bef Semes na sarwaauk niŋe, ki set leŋ ki kpian tanpigbeŋir, ki leŋ niib na chɔɔ taabii toruk maŋ ki teen daat, ki kpii nei na, ki joob muu, ki li tee mujoonu maruŋ ki tur Yennu. 15Ki sɔɔ Liifai teeb wokit Yennu mɔlor lakir na, nan lakir nba ki salima bonninnant be li ni na, ki paanir tanpigbeŋir na paaka. Li daar maŋ ki Bef Semes teeb mann mujoonu maruŋ nan marunlia ki tur Yennu. 16Filistia batnba banŋmu na din la baa tun linba na kurewa, ki ji ŋmat kun Ekronn li daar.

17Filistia teeb salinkuna ŋanŋmu na din tee piiniie ki teen Yennu, a lin pa bi biit paak. Salinkunn kur din see doyenn paake. Ki doi maŋ tee Asdod nan Gasa nan Askelonn nan Gaaf nan Ekronn. 18Bi bia din tur salima lanpora, ki salinkunn kur see batnba banŋmu nba dia Filistia teeb doi ŋanŋmu na yenn kur paak, li digbangbeŋa nba mɔk joona nan digbanbis nba ki mɔk joona kur. Tangbeŋir nba ki bi paan Yennu mɔlor lakir li paak na daa tee siara ki jiin linba din tun na po nan dinna, ki be Joosua sarwaauk ni, Bef Semes doo ni.

19Yennu din kpii Bef Semes jab piinlore, kimaan baa got mɔlor lakir na nɔɔk ni na, ki niib na ji din bui fabin, kimaan Yennu te ki nikuuk kɔɔ bi niwa.

Biaŋinba ki Yennu mɔlor lakir na be Kiriaf Jearim

20Tɔn, ki Bef Semes teeb boi a, “Ŋmee saa fit set Yennu nba tee kasii na tɔɔnni, ŋmee doo niŋe ki ti saa saan nan mɔlor lakir na ki lin fɔkit nanti?” 21Ki bi tun toomii, ki bi saan Kiriaf Jearim niib boor, ki yetib a, “Filistia teeb jiin Yennu mɔlor lakir nawa. Baat man, ki tan gaar ki kun nann.”

7

1Tɔn, ki Kiriaf Jearim teeb saan gaar ki saan nann jɔɔ nba kɔɔ kunkonn paak ki bi yiu Abinadab na ŋaak ni, ki ŋamm kaan u bija nba ki bi yiu Eleasar na, a wuu goriir.

Biaŋinba ki Samuel teen Israel teeb diarɔɔ

2Yennu mɔlor lakir na din be Kiriaf Jearim, ki dii nan bina piinlee nawa, yoo nba na kur ki Israel teeb kura mɔ, ki yi Yennu a wun sommib.

3Ki Samuel yet Israel teeb na a, “Li-i tee ki i loon yin ŋmat kii be Yennu boor, see ki i nyik tingbanmannu nan tingbann nba tee Astarte na ninnant jiantii. Jiin i mɔŋ ki tur Yennu nan barmɔnii, kii jiantir ŋɔɔ kuukɔɔ, ki u saa nyinni Filistia teeb nuu ni.” 4Tɔn, ki Israel teeb nyik tingbana nba tee Baal nan Astarte na mannu, ŋaan jiantir Yennu kuukɔɔ.

5Ki Samuel yiin Israel teeb na kur a bin chet Mispa, ki betib nan u saa miar Yennu bi paak leŋ. 6Tɔn, bi kur nba taan leeb Mispa yoo nba ki bi luun nyun ki mɔɔn, ki li tee piinii ki teen Yennu, ki lor mɔi li daar maŋ, ki pak kat bi yanbɔmm ki yet a, “Ti tun biir Yennu-wa.” (Mispa-e ki Samuel din bu Israel teeb maan.)

7Yoo nba ki Filistia teeb gbat nan Israel teeb taan ki be Mispa na, ki Filistia batnba banŋmu na tikir bi kunkɔnkɔnna, a bin lek Israel teeb. Ki Israel teeb na gbat nna maŋ, ki jaŋmaanii kɔɔb. 8Ki bi yet Samuel a, “Ii kpaŋ-ii mei ti Yomdaanɔ Yennu ki wun tinnit Filistia teeb nuu ni.” 9Ki Samuel kpii pebik ki joo u kur muu, ki li tee mujoonu piinii maruŋ ki teen Yennu, ki miarɔ a wun somm Israel teeb, ki u gat u miaru maŋ. 10Yoo nba ki Samuel daa mann maruŋ na, ki Filistia teeb na nakin waan a bin lekib. Li taakpaak ni, ki Yennu te saak tian sanpaapo, ki yaar litib, ki ŋmat bi yan, ki bi chiar nan jaŋmaanii. 11Ki Israel teeb nyii Mispa ki berib, ki kpiib sɔnu ni ki saa baar Bef Kar.

12Tɔn, ki Samuel jii tann ki chaan Mispa nan Senn doi sinsuuk ni, ki yet a, “Yennu-e sommit nan mɔtana,” ki purir Ebeneser,7.12 Ebeneser paake tee “Sommir tann.”13Tɔn, ki Israel teeb nyann Filistia teeb, ki Yennu gɔɔr Filistia teeb, ki bi ji din ki fit kɔɔ Israel tiŋ ni, yoo nba ki Samuel daa din be na. 14Doi nba ki Filistia teeb din fat ki li be Ekronn nan Gaaf sinsuuk ni na, Israel teeb din gaara. Tɔn, bi din ŋmat gaar bi yent kurawa, ki parmaasir ji be Israel nan Keenann teeb sinsuuk ni.

15Samuel-e din tee Israel teeb diarɔɔ, yoo nba ki u din be u manfoor ni na. 16Binn kur, u din tuu lin Betel nan Gilgal nan Mispa-e ki kaar bu maan. 17U din tuu tan ŋmat kun Rama, u doo ni, ki bia din tuu tee barbuurɔ leŋ, ki din maa Yennu maruŋ binbintir leŋ.

8

Biaŋinba ki Israel teeb loon kpanbar

1Yoo nba ki Samuel din tan kpet na, u din te ki u bonjai nae tee Israel teeb barbuura. 2U bijakper sann din tee Joel-e, ki bonbik sann tee Abija. Bi din tee barbuurae ki be Beerseba. 3Ŋaan Samuel bonjai na din ki tee nan bi baa nba tee biaŋinba na. Bi baka din be lik-kpaann nie, ki bi gaan fobit ki ki bu maan fanu.

4Tɔn, ki Israel saakab kur taan leeb, ki saan Samuel boor Rama, 5ki saa yetɔ a, “Gotirii, a kpeta, ki a bonjai na mun ki tee nan fin na. Li paak, a nyinn sɔɔ ki wuu tee ti kpanbar kii diat nan digbanlia nba mɔk kpanbara biaŋinba na.” 6Samuel par din biir bi paak nan baa yaa bi loon bi tiɔŋ kpanbar nawa, ki u miar Yennu. 7Ki Yennu betɔ a, “Gbiintir maan nba ki niib na beera na. Li ki tee fin kaa ki bi yêeni, bi yêen mine nan n ki tee bi kpanbari. 8Laa nyii daar nba ki n din nyinnib Ijipt nawa, bi din yêtime, ŋaan ŋmat ki jiantir pata, ki mɔtana, bi bia teea nan baa din tuu teen biaŋinba nae. 9Li paak, gbiintir ki turib, ŋaan turib kpaanjara, ki wannib kpanbar na nba saa diab biaŋinba.”

10Ki Samuel yet niib nba baar u boor ki yaa wun turib kpanbar na mɔmaan nba ki Yennu betɔ a wun yetib. 11Ki Samuel ŋamm fiit ki wannib a, “I kpanbar na nba saa dia-i biaŋinbae na: U saa jii i bonjai siab ki teemm kunkɔnkɔnna, siab mun sii tee u tɔb taantorit ŋmakit teeb, ki bi siab tee u tɔb taanjakira, ki leeb mun tee binba tuu saa liita ki u taanii n wei. 12U saa nyinn bi siab ki bi tee tɔɔndamm, kii gorii koonn jab tusir tusir, ki leeb mun gorii jab piinŋmu-ŋmu. I bonjai sii ko u kpaab ki jaan li jeet, ki siab mun kur u jatiat, ki bia ŋamii u torit. 13Ki i bonpoi sii ŋamii tulaarii ki teenɔ, ki tee u jeet, ki bia pur u boroboro. 14U saa jii i sarwaat nba kpai na, ki bia jii i tilontii nan olif kpan tiŋanii na ki tur u toontunna saakab na. 15U saa gaar i jeet nan i tilontii piik ni yennkɔɔ ki tur u ŋaasaakab nan toontunna saakab. 16U tan saa gaar i ŋei toontunna, nan i nei nba ŋan, nan i bonii nba ŋan ki te ki bi tuun u toona. 17U saa gaar i bonkobit piik ni yennkɔɔ, ki i mɔŋ saa teen u daaba. 18Li yoo-i taŋi baar, i saa mɔ kɔɔ bonchiann, kpanbar nba ki i gannɔ na paak, ŋaan Yennu tan kan gbat i fabinii.”

19Ŋaan ki niib na yêt bin gbiint Samuel maan na, ki yet a, “Aaii, ti loon kpanbare ki wuu diat. 20Ti sii mɔk ti tiɔŋ kpanbare ki u diat, ki li saa te ki ti mun tee nan digbanlia na. U tuu saa gar ti tɔɔnne ki tin faa tɔb.” 21Ki Samuel gbiint linba kur ki bi yet, ki ŋmat wann Yennu. 22Ki Yennu jiin a, “Tumin nan baa loon biaŋinba na, ki turib kpanbar.” Tɔn, ki Samuel yet Israel jab maŋ kur a bin ŋmat kun bi ŋei ni.

9

Biaŋinba ki Samuel la Sɔɔl

1Benjaminn booru ni nirɔ nnae din be, ki tee mɔkitɔɔ, ki bia mɔk yiikoo, ki u sann tee Kis. U din tee Abiel bijae, ki u mun tee Seror bija, ki Seror baa tee Bekoraf, ki Bekorof baa tee Afia, ki Afia mun tee Benjaminn booru ni nirɔ. 2Kis din mɔk bonjak, ki u sann tee Sɔɔl. Sɔɔl din tee naasinŋaŋe, ki u lɔɔ din ki be. U din fɔk ki gar Israel teeb na kura, ki bia ŋan bonchiann ki gar sɔɔ kur.

3Kis din mɔk bonii, ki bi siab tan bot. Ki u yet Sɔɔl a, “Jiin toontunna na yenɔ, ki fin nan ŋɔɔ n saan ki lon bonii na.” 4Ki bi saan ki lin kunkona doi nba be Efraim nan Salisa yent ni kur, ŋaan bi din ki la bonii na. Tɔn, ki bi bia saan Saalimm yent ni, ki bonii na bia kaa leŋ. Ki bi lin Benjaminn yent kura ni, ŋaan bia ki lab. 5Yoo nba ki bi din tan baar Suf yent ni, ki Sɔɔl yet u toontunnɔ na a, “Ŋaant ki tin ŋmat kun ŋaak ni, nna-i kaa, n baa saa nyik bonii na dudukite, ŋaan ji dukii ti po.”

6Ki u toontunnɔ na betɔ a, “Gotirii, Yennu nirɔ be doo nba na ni, ki niib chɔrimɔ, kimaan linba ki u yet, li tuu tan teen mɔniie. Ŋaant ki tin saan u boor. Li pasiar u saa fit wannit taa saa lon bonii na siaminba ki laba.”

7Ki Sɔɔl boiɔ a, “Li-i tee ki ti saani, ti saa tur jɔɔ maŋ bee? Ti jeet gbenn paka niŋa, ti ki mɔk piinsiari. Ti mɔk bee ki saa tur Yennu nirɔ na?”

8Ki toontunnɔ na jiin a, “N mɔk likbinn nna. N saa jiir ki turɔ ki wun ji wannit taa saa lon bonii na sian.”

9-11Ki Sɔɔl yet a, “Li tee dudukŋante, ŋaant ki tin saan.” Ki bi saan doo nba ki Yennu nirɔ be na ni. Ŋaan baa daa somm kunkonn paak ki saa doo na ni na, ki bi took sapaamm ki bi nyii doo na ni a bin luun nyun, ki bi boi sapaamm na a, “Ninnyɔɔn daanɔ be doo na ni-i?”

(Bina maŋ ni bi din tuu yi Yennu sɔkinii ninnyɔɔn daanɔe. Li paak, li-i tee ki sɔɔ loon wun boi Yennu siar, u tuu yet a, “Ŋaant ki tin saan ninnyɔɔn daanɔ boor.”)

12-13Ki sapaamm na jiin a, “Nn, u be. Barmɔnii, u be i tɔɔnn po. Li-i tee ki i kakit, i saa baarɔwa. I-i kɔɔ doo na ni, i saa lauwa. U kɔɔ doo ni dinnae, kimaan niib na yaa bin saan kunkonn paake ki saa mann maruŋ, binbintir nba be leŋ na paak. Niib nba ki bi yiimm na daa kan piin dinu, see ki u tan baar, kimaan u saa teen piisin jeet na paakewa ki bin di. Li-i tee ki i saan mɔtana, i saa lauewa ki wun fit do kunkonn na paak ki di jeet.” 14Tɔn, ki Sɔɔl nan u toontunnɔ na saan doo na ni. Baa kɔɔ leŋ yoo nba, ki bi la Samuel baat a wun saan kunkonn na paak, ki saa jiant Yennu.

15Ŋaan sɔɔ wonn, Yennu won yet Samuel a, 16“Wonn nna yoo, n saa tun jasɔɔ, ki u tee Benjaminn booru ni nirɔ, ki a mɔɔn kpan u paak ki dinnɔ naan, ki wuu dia n niib Israel teeb. Ŋɔɔe saa fatib Filistia teeb nuu ni. N la n niib na daamiiwa, ki bia gbat fabinii nba ki bi fabin ki turin nawa.”

17Yoo nba ki Samuel ninbina paan Sɔɔl paak na, ki Yennu betɔ a, “Jɔɔ nba ki n beta u po nae na, ŋɔɔe saa dia n niib.” 18Ki Sɔɔl wei baar Samuel, doo na tammɔb ni, ki boiɔ a, “Chanbaa, a saa fit wannin ninnyɔɔn daanɔ na nba be siami-i?”

19Ki Samuel jiin a, “Mine tee ninnyɔɔn daanɔ maŋ. Liitir n tɔɔnn, kii saa Yenjiantboor, kimaan dinna min nan fine saa lakin di. Wonn sanyiɔk ni, n won saa tura a buboit jiinu, ŋaan te ki a kun. 20Bonii nba daan bot daar powa na, a daa te ki li daamiia li po. Bi laba. Ŋaan ŋmee ki Israel teeb mantik loonɔ? Li tee fin nan a baa ŋaaniib kure.”

21Ki Sɔɔl jiin a, “N tee Benjaminn booru ni nirɔe, timme tee booru nba waar Israel teeb ni, ki ti naakuuk bia ki kpaa talas. Ki bee ki a piak maan nba na ki teenimi?”

22Tɔn, ki Samuel jii Sɔɔl nan u toontunnɔ na, ki bi saan kɔɔ digbeŋir na ni, ki u te ki bi kar jirima kaanii ni, ki saamm nba ki bi yiimm na kar, ki teen nan piintaa nawa. 23Ki Samuel yet jeteentɔɔ na a, “Baat nan nant nba ki n bo tura, maa a teen li kuukɔɔ na.” 24Tɔn, ki jeteentɔɔ na jii nangannkar nba tee naŋ na, ki baar paan Sɔɔl tɔɔnn. Ki Samuel yet a, “Nantor na tee a yare ki n bo bɔr. Ŋmamin. N bo bɔr maa a ŋmamir mɔtanae, niib nba ki n yiimm na tɔɔnn.”

Tɔn, ki Sɔɔl nan Samuel lakin dii, daar maŋ ni. 25Baa tan nyii Yenjiantboor ki sik doo niŋ yoo nba, ki bi ŋamm gado ki senn ŋaak yur paak,9.25 Bi ŋei yura paak, bi din tuu sere. ki tur Sɔɔl, ki u doo dɔɔr leŋ.

Biaŋinba ki Samuel mɔɔn naandinu kpan Sɔɔl paak

26Sanyafaar ki Samuel yiin Sɔɔl, ki yetɔ a, “Fiit ki teen siir ki n chiana ki a kun.” Ki Sɔɔl teen siir, ki ŋɔɔ nan Samuel tɔk saa. 27Baa saa baar doo kpiŋ yoo nba, ki Samuel yet Sɔɔl a, “Betir a toontunnɔ na ki wun gar ti tɔɔnn, ŋaan fan biar waan, ki n beta mɔmaan nba ki Yennu yet.” Ki toontunnɔ na gar.

10

1Tɔn, ki Samuel jii olif tiinii kpan, ki li be salenn ni, ki mɔɔn Sɔɔl yur paak, ki puur lurɔ ki mɔɔt u tankpinn,10.1 Bi binbeŋ ni, bi din tee nnae ki want lomm. ŋaan yetɔ a, “Yennu-e dinna naan ki teena Israel teeb nba tee u niib na diatɔɔ. Fine sii dia u niib, ki sii guub ki bin nyi bi datai kura nuu ni. Linba nae tee siara nan Yennu-e ganna, a fii tee u niib diatɔɔ. 2Min nan fin-i nyik leeb dinna, a saa took jab banlee, Rachel kaauk nba be Selsa na boor, ki li be Benjaminn kpaar paak. Bi saa paka nan bonii nba ki a lin kpaamm na, bi laba, ki mɔtana a baa ji ki dukii bi po. A poe ki li ji daamiiɔ, ki u boi yoo kur a, ‘N saa teen nlee bik na po?’ 3Ki a saa nyi leŋ ki saan tee-e ki saa baar tijakper nba be Tabor na. Leŋe ki a saa chet jab bantaa, ki bi saa a bin mann maruŋ ki tur Yennu, Betel doo ni. Niib bantaa maŋ ni, yenɔ sii kpakii bupanii bantaa, ki lɔɔ sii jii boroboro ŋantaa, ki lɔɔ na mun sii dia tilɔɔna daan ki li gbee bujakɔra. 4Bi saa foonta ki tura boroboro ŋanlee, ki a gaar. 5Ki li poor po ki a saa saan Yennu kunkonn nba be Gibea na boor, leŋe ki Filistia teeb teen bi kaaŋ. A sakii kɔɔ doo na tammɔb ni, a saa chet Yennu sɔkiniinba, ki bi yaba, ki nyii maruŋ binbintir nba be kunkonn paak na, ki faa gingana nan biat, ki peeb naatuna nan yerii, ki waa ki yikin wuyikinii. 6Li taakpaak ni, Yennu Seek saa kɔɔ a ni, ki a saa taamm nan bi jiantii waak nan wuyikinii maŋ, ki a binbeŋ saa lebit, ki ji be li kɔɔ. 7Yoo nba ki linba na kur baara, fan tun nan Yennu nba saa wanna biaŋinba na. 8A saa gar n liik ki saan Gilgal. Leŋe ki n saa wei baara ki tin mann mujoonu Yenpiinii maruŋ, nan weinanleeb Yenpiinii maruŋ. A guurin daa ŋanlore, ki n tan baar ki wanna faa saa tun linba.”

9Yoo nba ki Sɔɔl ŋmantir a wun saan ŋaan nyik Samuel na, ki Yennu turɔ binbenpaaŋ, ki maan nba ki Samuel bo dɔŋ betɔ na set tun nna daar maŋ ni. 10Yoo nba ki Sɔɔl nan u toontunna baar Gibea na, ki Yennu sɔkiniinba yaba ki tookɔ, ki li taakpaak ni ki Yennu Seek sik u paak, ki u saan pukin bi jiantii waak nan wuyikinii na ni. 11Niib nba tuu miuwa na nba la ki u tuun nna maŋ, ki bi boi bi leeb a, “Bee baar Kis bija na paaki? Sɔɔl ji tee Yennu sɔkiniie-e?” 12Ki jasɔɔ kɔɔ kpia leŋ, ki boi a, “Sɔkiniinba na ŋarimi, bi baanba tee lamme?” Ki li ji teen barŋar a, “Sɔɔl mun ji tee Yennu sɔkiniie-e?” 13Sɔɔl nba nyik u jiantii waak nan wuyikinii na poor poe, ki u saan maruŋ binbintir nba be kunkonn paak na.

14Ki u baa naa bik la ŋɔɔ nan u toontunnɔ, ki boib a, “I bo saan lee?”

Ki Sɔɔl jiin a, “Ti bo lin kpaan boniie. Taa ki lab na, ki ti saan a tin la Samuel.”

15Ki Sɔɔl baa naa bik na boi a, “U beta bia?”

16Sɔɔl jiin a, “U betit nan i la bonii nawa,” ŋaan u ji ki yet u baa naa bik maan nba ki Samuel wannɔ ki jiin u naandinu po na.

Sɔɔl nba dii naan biaŋinba

17Ki Samuel yiin Israel teeb, ki bi baar ki taan leeb Yenjiantu boor, Mispa, 18ki u yetib a, “Mɔmaan nba nae ki ti Yomdaanɔ Israel teeb Yennu yet a, ‘Mine nyinni Ijipt tiŋ ni, ki fati Ijipt teeb nuu ni, nan nileeb nba din diini na nuu ni. 19Mine tee Yennu nba nyinti wahala nan daamii ni, ŋaan mɔtana i yêtima ki ji beerin a n turi kpanbar. Li ŋan, ii taan i mɔŋ kii be Yennu tɔɔnn, kii kar booru booru nan naakuuk naakuuk.’ ”

20Tɔn, ki Samuel te booru kur nyii, ki Yennu saa gann Benjaminn booru. 21Ki Samuel bia te ki Benjaminn booru nyii naakuuk naakuuk, ki u bia saa gann Matri naakuuk, ki Matri naakuuk nyii set, ki u gann Kis bija Sɔɔl, ki bi lomɔ, ki ki lau. Baa ki lau na, 22ki bi ŋamm boi Yennu a, “Daanɔ maŋ be nna-a?”

Ki Yennu jiin a, “Gotir, ŋɔɔe gur jika niŋ na.”

23Ki bi chiar ki saan jiiu ki baar nanɔ niib na ni. Waa set yoo nba, ki bi la nan u fɔk wunba be leŋ kur. 24Ki Samuel yet niib na a, “Jɔɔ nba ki Yennu gannɔe na. Sɔɔ ki be ti sinsuuk ni na ki tee nan ŋɔɔ na.”

Ki niib na kur yikin sanpaapo ki yet a, “Manfofoouk tee kpanbar na yare.”

25Ki Samuel ŋamm fiit ki wann niib na naan chakita nba tee biaŋinba, ki sɔbir ki teen gbouŋ ni, ki birir Yenjiantu boor. Li poor po ki Samuel ji yat niib na, ki sɔɔ kur kun u ŋaak ni. 26Ki Sɔɔl mun ŋmat kun Gibea, ki jajaana nba Yennu sii bi para na chianɔ. 27Ki siab be ki tee niyoona, ki yet a, “Jɔɔ na yaa wun tun bee ki tinniti?” ki yisimɔ, ki ki baar nan piinii ki turɔ, ŋaan ki Sɔɔl ŋmina.

11

Biaŋinba ki Sɔɔl kɔn nyann Amonn teeb

1Ŋmaarik poorpoe, ki Amonn teeb bat Nahas din jii u kunkɔnkɔnna a bin lek ki biir Jabes, ki li be Gilead yent ni. Ki Jabes jab yet bat Nahas a, “Ŋaant ki timm nan fin-ii mɔk lor, ki ti saa sak nan fii tee ti kura bat.”

2Ki Nahas jiin a, “N saa sak ki i mɔk lor nani, li-i tee ki i saa sak ki min nyinn sɔɔ kur diitu ninbinn, ki lin dinn Israel teeb kur fei.”

3Ki Jabes tɔɔndamm na yetɔ a, “A turit daaŋanlore ki tin wann Israel teeb kur. Li-i tee ki ti ki la sɔɔ ki u saa sommiti, ŋann ti saa jii ti mɔŋ ki tura.”

4Yoo nba ki maan na baa Gibea, siaminba ki Sɔɔl be na, ki niib na piin ki mɔ fabin. 5Ki sɔɔ Sɔɔl nyii u kpaab ni nan naakookii, ki boi a, “Bee baari? Bee teen ki sɔɔ kur mɔ?” Ki bi wannɔ labaar nba nyii Jabes na. 6Yoo nba ki Sɔɔl gbat maan maŋ, ki Yennu Seek sik u paak, ki u wutoor doo bonchiann. 7Ki u jii naakookii banlee ki potib buri buri, ki jii bura maŋ, ki tun toomii nann, a bin lin wann Israel teeb kur, ki li tee kpaanii nan wunba ki wei Sɔɔl nan Samuel ki saan tɔbi, baa saa teen li daanɔ naajai biaŋinbae na.

Ki Israel teeb ji din tin jaŋmaanii nan linba Yennu saa tun ki turib. Ki bi kur nyii taan mɔyomm, ki sɔɔ ki tenni. 8Ki Sɔɔl taamm ki bi be Besek. Tusaa kobii ŋantaae din nyii Israel booru ni, ki tusaa piintaa mun nyii Juda booru ni. 9Ki bi yet Jabes teeb toomii na a, “Ii ŋmat ki saa yet i niib nan li won sii baat yonsuuk ni na, ki bi la fatuwa.” Yoo nba ki Jabes teeb na gaar mɔmaan na, ki bi ji kpamm. 10Ki bi ji yet bat Nahas a, “Wonn ti won saa jii ti mɔŋ ki turi, ki yin ji teent yaa loon biaŋinba.”

11Li daar nyiɔk ki Sɔɔl bɔkit u jab na koonn muntaa, ki li tan yentir, ki bi saan kɔɔ Amonn teeb kaaŋ na ni, ki lekib, ki li tan per yonsuuk na, ki bi kpiib bonchiann. Amonn teeb nba din tenn ki mɔk manfoor na din chiare, ki yat yarik yarik.

12Ki Israel teeb na boi Samuel a, “Niib nba yaa Sɔɔl kan teen ti kpanbar na be lee? Jiimm ki turit ki tin kpib.”

13Ki Sɔɔl yet a, “Sɔɔ kan kpo dinna, kimaan dinna nba nae ki Yennu fat Israel teeb.” 14Tɔn, ki Samuel yet niib na a, “Baat man ki tin saan Gilgal ki saa ŋamm gbeen nan Sɔɔl-e tee ti kpanbar.” 15Ki bi kur saan Gilgal ki saa gbeen Sɔɔl naan, Yenjiantu boor. Leŋe ki bi mann weinanleeb Yenpiinii maruŋ, Yennu tɔɔnn. Ki Israel teeb kur dii li jaamm ki mɔk parpeenn.

12

Ki jiin Samuel chabitii kpaanii po

1Ki Samuel yet Israel teeb na a, “N tun linba ki i loon man tun ki turiwa. N turi kpanbara, ki u sii dia-i. 2Ki mɔtana i ji mɔk kpanbar, ki u sii tee i tɔɔndaanɔ. Min ŋarin kpet ki yur penna, ki n bonjai be nani. Maa fiir n bisin niŋa, mine tee i tɔɔndaanɔ nan mɔtana. 3Mine see i tɔɔnn na, li-i tee ki n tun biir siar, yin wannin mɔtana na, Yennu nan kpanbar nba ki u gannɔ na tɔɔnn. N fat sɔɔ naabi-i? N fat sɔɔ boŋi-i? N ŋmab sɔɔ, koo ki mia sɔɔ-ɔ? N gaar fobit piinii sɔɔ peŋi-i? Li-i tee ki n bo tun linba na nba, n saa pae ki jiin li damm maa bo gaar linba.”

4Ki niib na jiin a, “Aaii, a ki ŋmab ti sɔɔ, koo ki mia ti sɔɔ. A ki gaar siar sɔɔ peŋi.”

5Ki Samuel yet a, “Yennu nan kpanbar nba ki u gannɔ ki turi na dii siara dinna nan n ki mɔk biit i boori.”

Ki niib na jiin a, “Nn, Yennu set tee siara.”

6Ki Samuel tukin ki yet niib na a, “Yennu-e din gann Moses nan Aarɔnn, ŋɔɔe bia din nyinn i yeejamm Ijipt tiŋ ni. 7Mɔtana, ii see yaa be siaminba na man, kimaan n yaa min tiari toonjaana nba ki Yennu din tun ki tinn yimm nan i yeejamm nae, ki lin wann i biit. 8Yoo nba ki Jakɔb nan u ŋaateeb din saan Ijipt, ki Ijipt teeb miamm na, bi din bui fabine ki tur Yennu, ki Yennu tun Moses nan Aarɔnn, ki bi nyinnib Ijipt tiŋ ni, ki kaamm tiŋ na ni. 9Ŋaan niib na din tamm bi Yomdaanɔ Yennu poe. Li paak ki u din te Sisera, wunba tee Hasor doo kunkɔnkɔnna saakɔɔ na, nan Filistia teeb, nan Moab bat, kɔn namm ki nyannib. 10Ki bi din bui fabin ki tur Yennu ki boi sommir po, ki yet a, ‘Ti tun yanbɔmma, kimaan ti nyik fin Yennu-wa, ŋaan ŋmat jiantir tingbana nba tee Baal nan Astarte nae. Mɔtana, fi-i fatit ki ti nyii ti datai nii ni, ti saa jiantawa.’ 11Ki Yennu tun Gideonn nan Barak nan Jefta, ki tan joont min Samuel. Ti kura na fati i datai nii niwa, ki i ji be i yamanie. 12Ŋaan yoo nba ki i la nan Amonn teeb bat Nahas yaa wun kɔn nani na, ki i yêt nan Yennu ki tee i kpanbare, ŋaan betin a, ‘Ti loon kpanbare ki wuu diat.’

13“Mɔtana, kpanbar nba ki i gannɔ nae na, yimme boi u po, ki Yennu jiiu ki turi. 14Bont kur saa somm fanu nani, li-i tee ki i chɔrin i Yomdaanɔ Yennu, ki jiantirɔ, ki gbiin u kpaanii, ki bia saak u wannu, ki li-i bia kii tee yimm nan kpanbar na waau, li sii ŋan, 15ŋaan li-i tee ki i ki gbiint Yennu sennu, ki yêtiri, u wutoor saa do i paake nan laa din doo i yeejamm paak biaŋinba na. 16Li paak, ii see yaa be sian na man, ki i saa la toonjaann nba ki Yennu saa tun. 17Mɔtana ti be piare, li ki tee nna kaa-a? ŋaan n saa miar Yennu ki wun te saak n baa nan satianii. Li-i tee ki linba na tumi, i saa bann nan i tun yanbɔngbeŋir ki tur Yennu, yoo nba ki i bo boi a i loon kpanbar nawa.”

18Tɔn, ki Samuel miar Yennu. Li daar maŋ ki Yennu tun saak nan satianii, ki jaŋmaanii soor niib na kur, ki bi tin Yennu nan Samuel. 19Niib na kur din yet Samuel a, “Miat a Yomdaanɔ Yennu ki turit, ki ti daa kpenni. Mɔtana ti ji bann nan taa boi a ti loon kpanbar na, li tee yanbɔmme ki pukin biit nba ki ti tuu tuun na po.”

20Ki Samuel jiin a, “I daa tiin jaŋmaanii. Yaa lek tun yanbɔnboorik na, i daa nyikin Yennu, ŋaan jiantɔ nan i para kur. 21I daa lin kpaan yennii nba ki tee Yenmɔnii na, bi kan fit sommini, ki bia kan fit tinni, kimaan bi ki fo. 22Yennu senn mɔsonjaann nan u kan ban nyikini, kimaan u lor nan u saa jii-i, ki i sii tee u tiɔŋ niib. 23Min ŋarin, Yennu n bɔr ki n daa tuun yanbɔmm ki nyikin i paak Yenmiaru, ŋaan n sii wanti linba ŋan ki bia tooke. 24Ii mɔk mɔsaku nan Yennu, kii tuun u toonn nan barmɔnii nan i para kur. Ii tiar toonjaana nba ki u tun ki turi na po. 25Li-i tee ki i ŋamii tuun yanbɔmmi, yimm nan i kpanbar na saa kpoe.”

13

Biaŋinba ki Samuel yakii nan Sɔɔl

1Sɔɔl din tee bina piintaae ki dii naan, ki dia Israel teeb bina piinna nan ŋanlee. 2U din tan gann Israel jab tusaa ŋantaa, ki din be nan jab tusaa ŋanlee, Mikmas doo ni, nan kunkona nba kpia Betel doo na ni, ŋaan te ki u bija Jonatann jii jab tusir ki saan namm Gibea, ki li be Benjaminn booru yent ni. Jab nba biar na, ki Sɔɔl te ki bi kun.

3Jonatann din kpii Filistia teeb kunkɔnkɔnna saakɔɔ, Geba doo ni, ki Filistia teeb kur gbat. Tɔn, ki Sɔɔl te ki u toomii peb naatuna, ki yiin Hiibru teeb13.3 Israel teeb sanleere tee Hiibru teeb. digbana kur ni a bin tikir ki saan tɔb. 4Israel teeb kur din gbat nan Sɔɔl kpii Filistia kunkɔnkɔnna saakɔɔ nawa, li paak ki Filistia teeb ji ki loomm. Tɔn, ki niib na gbat yiinii na, ki baar Gilgal, Sɔɔl boor.

5Filistia teeb na din taan leeb a bin kɔn nan Israel teeb. Bi din mɔk kunkɔntorit tusaa piintaa, nan taanjakira tusaa ŋanloob, nan jab nba tee kunkɔnkɔnna, ki bi yab nan mɔktanbiinii na, ki bi saan Mikmas, ki li be Betafenn yondo po, ki chaan bi kaaŋ. 6Ki bi ji sar Israel teeb nan kɔnn, ki Israel teeb nba la nan kɔnn na paar na, ki bi siab gur tanfiat nan fɔrii ni, ki siab mun bɔr bootit nan bunbuna ni, 7ki siab mun tin ki poot Jɔɔdann mɔkir ki saa kɔɔ Gaad nan Gilead yentnba ni.

Sɔɔl lek daa din be Gilgal-e, ki jaŋmaanii soor niib nba be nanɔ na, ki bi jekir. 8Sɔɔl din guur Samuel daaŋanlore, nan waa din wannɔ biaŋinba na, ŋaan ki Samuel lek bia daa ki baar Gilgal-i, ki Sɔɔl jab na piin ki yat. 9Tɔn, ki u yetib a, “Baat nan mujoonu Yenpiinii nan weinanleeb Yenpiinii na.” Ki u mann mujoonu maruŋ. 10U mann ki gbente, ki Samuel baar. Ki Sɔɔl nyii a wun tookɔ ki gaarɔ saauŋ, 11ŋaan ki Samuel boiɔ a, “A tun bee na?”

Ki Sɔɔl jiin a, “Yoo nba ki a wann nan a saa baar na, n ki la-ani, ki jab na piin ki yat, ki jenna, Filistia teeb na tikii leebe, ki be Mikmas. 12Li paak teen ki n dukin nan Filistia teeb na baat a bin lekime Gilgal na, ŋaan ki n daa ki boi Yennu sommir po, ŋanne teen ki n dukin nan n saa mann maruŋo ki turɔ.”

13Ki Samuel yetɔ a, “A tun jatiiwa. A ki dia sennu nba ki a Yomdaanɔ Yennu tura na. Li-i bonni tee ki a mɔk mɔsaku, u bo saa te ki fin nan a maarue-ii dia Israel teeb mɔkmɔk nan mɔkmɔk. 14Mɔtana, a naan na kan wei, kimaan a ki mɔk mɔsaku nanɔ. Yennu saa lon jɔɔ nba ki u par mei u paake, ki dinnɔ naan maŋ, ki u sii dia u niib.”

15Ki Samuel nyii Gilgal, ki yaat saan Gibea, ki li be Benjaminn yent ni. Ki Sɔɔl kan jab nba be nanɔ na, ki bi tee nan kobii ŋanloob na. 16Ki Sɔɔl nan u bija Jonatann nan jab nba tee u yab na kar Geba, ki li be Benjaminn yent ni, ki Filistia jab mun kar Mikmas. 17Ki Filistia kunkɔnkɔnna na bɔkit koonn muntaa, ki lin fiar. Ki koonyenn gaar Ofra po, ki li be Sual yent ni, 18ki koonleer gaar Bef Horonn po, ki koonleer na mun tɔkin ki jir kpaar po, ki took kunkoouk nba be Seboyim baauk po na.

19Saauk damm din kaa Israel tiŋ ni, kimaan Filistia teeb din wuun Hiibru teebe13.19 Israel teeb sanleere tee Hiibru teeb. a bi daa kur jatiat. 20Ŋanne te ki Israel teeb din tuu saan Filistia jab boor ki saa tai bi koa nan pai nan gɔtit. 21Li paatii din tuu tee likbinne, li-i tee ki a yaa a tiar piak, koo ki ŋamm peenii, ŋaan sɔuk koo kuur paatii tee likbina ŋanlee-e. 22Tɔn, ki daar nba tan tee tɔb daar na, ki Israel jab na, bi sɔɔ ki mɔk jukbanjiak koo kpanni, see Sɔɔl nan u bija Jonatann kuukɔɔ.

23Ki Filistia jab na te ki bi kunkɔnkɔnna koonn saan a bii sakii guu Mikmas lɔɔnu na.

14

Ki jiin Jonatann partoonn po

1Dasiar ki Sɔɔl bija Jonatann tan yet naasimɔ nba jikit u jatiat na a, “Ŋaant ki tin lɔɔr kɔɔ Filistia jab kaaŋ na ni.” Ŋaan Jonatann din ki yet u baa. 2Sɔɔl din kar tilontik nna nyakire, ki li be Migronn, ki ki fɔk nan Gibea doo. U din be nan jab kobii ŋanloobe. 3Ŋaan Ahija-e din lia manntɔɔ liatjak na. Ŋɔɔ Ahija din tee Ahitub bike, ki Ahitub tee Ikabod ninja, ki bia tee Finehas bija, ki u mun tee Eli bija, wunba din tee Yennu manntɔɔ ki be Siilo na. Sɔɔl jab maŋ, bi sɔɔ din ki mi nan Jonatann yaati.

4Sɔnu nba ki Jonatann din koor a wun tɔkin ki kɔɔ Filistia jab kaaŋ ni na, jɔkunkona ŋanlee din be li sɔnu ni. Yenn sann din tee Boses, ki leer sann tee Sene. 5Yenn din be niidiitu poe, ki took Mikmas, ki leer na mun be niigaŋ po ki took Geba.

6Ki Jonatann yet naasimɔ nba jikit u jatiat na a, “Ŋaant ki tin lɔɔr kɔɔ Filistia jab nba ki waa Yennu na kaaŋ ni. Li pasiar Yennu saa sommita. Li-i tee ki u sommiti, siar kaa ki saa dɔkin ki ti kan nyanni. Taa lek ki yab na, ŋaan li kan biir siar.”

7Ki naasimɔ na jiin a, “Teent linba kur ki a loon, n sii be nana.”

8Ki Jonatann yet a, “Li ŋan, ti saa lɔɔre ki ŋaan Filistia jab na n lat. 9Li-i tee ki bi betit a, ‘Biat leŋ ki tin baar i boor,’ ŋann ti saa biar kii see-e ki ji kan saan bi boori, 10ŋaan li-i tee ki bi yet a, ‘Ii do na man,’ ŋann ti saa doe, kimaan ŋanne sii tee nyinn ki turit nan Yennu jiib ki kubin ti nii niwa.”

11Ki bi kur lekit, ki Filistia jab na lab, ki yet a, “Gotirii, Hiibru teebe14.11 Israel teeb sanleere tee Hiibru teeb. nyii tanfiat nba ki bi tuu bɔr li ni ki ji baat na.” 12Ki bi yiin Jonatann nan naasimɔ nba jikit u jatiat na ki yet a, “Ii do na man ki tin beti siar.”

Ki Jonatann yet naasimɔ na a, “Ii waan. Yennu tur Israel teeb nyannuwa.” 13Ki Jonatann bɔk ki doo jɔkunkonn na, ki naasimɔ na waa u poor po. Ki Jonatann lek Filistia jab na ki faa faab bir, ki naasimɔ na kpiib. 14Sinsinn leku maŋ ni, Jonatann nan naasimɔ na din kpii nan jab piinlee nawa, taabana piintaa nan ŋanŋmu sinsuuk ni. 15Ki jaŋmaanii soor Filistia jab nba be yent na ni na, li jab nba lin fiar nan jab nba be kaaŋ ni ji jekir, ki tiŋ damm, ki ŋmatir be bonchiann, kimaan Yennu-e teen nna.

Biaŋinba ki Israel jab nyann Filistia jab

16Ki Sɔɔl jab nba be Gibea doo ni, ki li be Benjaminn yent ni na, la nan ŋmatir baar Filistia jab, ki bi tiin. 17Tɔn, ki Sɔɔl yet u jab na a, “Kanin kunkɔnkɔnna na ki laan lamme kaa.” Ki bi kan jab na ki saa ki la Jonatann nan naasimɔ nba jikit u jatiat na. 18Ki Sɔɔl yet manntɔɔ Ahija a, “Baat nan Yennu mɔlor lakir na.” Li yoo maŋ, li din tuu be Israel teeb boore. 19Sɔɔl nba daa piak nan manntɔɔ na, ki ŋmatir na ŋammit pukii Filistia kaaŋ na ni. Ki Sɔɔl bet manntɔɔ na a yoo ji kaa nan bin boi Yennu. 20Ki Sɔɔl nan u jab saan lek Filistia jab nba kɔn bi taŋmiɔŋ ni na. 21Ki Hiibru jasiab nba poŋ tuu be nan Filistia jab ki kɔɔ bi kaaŋ ni na, lebit bi sinsetboa, ki saan taan Sɔɔl nan Jonatann. 22Ki leeb nba tuu bɔr Efraim kunkona ni na gbat nan Filistia jab na tiine, ŋanne ki bi mun kɔɔn bi mɔŋ tɔb na ni ki wei Filistia jab na. 23Tɔn, ki Yennu somm Israel teeb li daar, ki bi kɔn halii ki saa gar Betafenn.

Ki jiin Jonatann siat dinu po

24Kon din soor Israel jabe daar maŋ, ki bi baŋ, kimaan Sɔɔl din senn sennue ki por kat a, “Mi-i kii boont n datai dinna nba na daann, ŋaan ki wunba dii jeet, mɔtont sii be u paak.” Li paak, sɔɔ din ki lemm jeet li daari. 25Ki kunkɔnkɔnna na kur kɔɔ tiiuk ni, ki la siat, ki li be tiŋ na kur po. 26Tiiuk na din gbee nan siate, ŋaan bi sɔɔ din ki lemmi, kimaan bi kur din tiin jaŋmaaniie Sɔɔl mɔpor na po. 27Jonatann ŋarin din ki gbat mɔpor nba ki u baa por ki tur jab na, li paak ki u din jii u patu ki tuu sagbouŋ, ki ji dii, ki u kon sɔɔb li taakpaak ni. 28Ki kunkɔnkɔnna na yenɔ betɔ a, “A baa por kat nan mɔtont sii be daanɔ nba dii jeet dinna paak. Li paak teen ki kon baŋ jab na.”

29Ki Jonatann jiin a, “Danboor-bee ki n baa tur niib na? Gotir maa dii siat na ki li sɔɔbin biaŋinba. 30Li bo sii tee nlee dinna, li-i bonni tee ki bi dii jeet nba ki bi fat bi datai boor na? Dukint ki laan bi bo saa kpi Filistia jab biaŋinba ki pukin?”

31Li daar maŋ ki Israel jab kɔn nyann Filistia jab, ki kpiib, laa nyii Mikmas, ki saa tuu Aijalonn. Yoo nba na ki kon soor Israel jab, ki bi baŋ. 32Tɔn, ki bi ji chiar saan bonkobit nba ki bi fat datai boor na peŋ, ki saa jii li pei nan nei ki kpiib tin-yann ni, ki ŋman li nant nan sɔn. 33Sɔɔ din saan ki bet Sɔɔl a, “Gotirii, niib na tun ki biir Yennu-wa, bi ŋman nante nan li sɔn.”

Ki Sɔɔl yet a, “I tee niyoonae. Birintir tangbeŋir ki baar nann n numm ni.” 34Ki u ji yetib a, “Nyimin man ki yet sɔɔ kur ki bin baar nan bi nei nan pei ki tan kpib tann na paak ki ŋman. I daa tuun ki biir Yennu ki ŋman nant nan li sɔmi.” Tɔn, ki sɔɔ kur din baar nan bonkobuk nyiɔk maŋ, ki kpiiu tann na paak. 35Sɔɔl din maa maruŋ binbintir leŋ ki tur Yennu, ŋanne din tee sinsinn binbintir nba ki u maa.

36Sɔɔl din yet u jab na a, “Ŋaant ki tin saan Filistia jab boor nyiɔk, ki saa lekib ki lin tan yent sanyiɔk, ki kpi bi kur.”

Ki bi jiin a, “Tumin faa loon biaŋinba.”

Ki manntɔɔ na yet a, “Ŋaant ti sint boi Yennu-wa.”

37Tɔn, ki Sɔɔl boi Yennu a, “N saan lek Filistia jab na-a? A saa turit nyannuwa-a?” Ŋaan Yennu ki turɔ gatu li daari. 38Ki Sɔɔl ŋamm yet kunkɔnkɔnna saakab na a, “Baat man ki tin fiit ki laan yanbɔmm nba ki ti tun dinna. 39N por nan Yennu nba fo ki teen Israel teeb nyannu na, nan wunbaie tun yanbɔmm na, bin kpiu, li-i lekii tee n bija Jonatann gbaa,” ŋaan ki bi sɔɔ ki yet siari. 40Ki Sɔɔl bia yet Israel teeb na kur a, “Yimm-ii see nna po, ŋaan ki min nan Jonatann-ii see nna na.”

Ki jab na jiin a, “Tumin faa loon biaŋinba.”

41Ki Sɔɔl miar Yennu nba tee Israel teeb Yomdaanɔ na a, “Bee ki a ki turin gatu dinna? Yennu nba tee Israel teeb Yomdaanɔ, turimin gatu, a tana nba tee Yurim nan Tumim na ni. Li-i tee n bija Jonatann koo n biitie, fan gat tann nba tee Yurim na ni, ŋaan li-i muni tee a niib Israel teebiie, fan gat tann nba tee Tumim14.41 Bi din dia bona nba ki bi yir Yurim nan Tumim nae ki bant Yennu loomm. na ni.” Ki li soor Sɔɔl nan Jonatann, ŋaan nyik niib na. 42Ki Sɔɔl yet a, “Want min nan n bija Jonatann sinsuuk ni.” Ki tann na soor Jonatann. 43Ki Sɔɔl boi Jonatann a, “A tun bee na?”

Ki Jonatann jiin a, “N jii patu nba ki n bo dia nae ki lemm siat. Mine na, n teen siir nan kuuma.”

44Ki Sɔɔl yetɔ a, “Yennu n kpin, li-i tee ki n ki te ki bi kpiiani.”

45Ŋaan ki jab na yet Sɔɔl a, “Jonatann nba te ki Israel teeb la nyannjaann na saa kpowa-a? Aaii, ti por senn nan Yennu nba fo na, nan u yur paak kobuk gbaa kan ŋabiri. Waa tun linba daar na ni, li tee Yennu sommir nie ki u tun.” Ki jab na fat Jonatann manfoor, ki bi ji din ki kpiiu.

46Ŋanne ki Sɔɔl ji nyik Filistia jab weiu, ki Filistia jab na ŋmat saan bi yent ni.

Ki jiin Sɔɔl doo dianu nan u ŋaateeb po

47Sɔɔl nba dii Israel naan, li poor poe ki u kɔn nan bi datai lokir kur po: Li Moab teeb nan Amonn teeb, nan Edom teeb, nan Soba batnba, nan Filistia teeb. Ki wuu kɔn nan siaminba kur, u tuu nyanne. 48Ki u kɔn nan parcheenn ki nyann Amalek teeb na gbaa, ki fiar Israel teeb na, bi datai-i lekib yoo nba.

49Sɔɔl bonjai din tee Jonatann nan Isifi nan Malkisua. U bipoo nba tee saakɔɔ din tee Merab, ki wunba joont tee Mikal. 50U ŋaapoo din tee Ahinoam, ki tee Ahimaas bipoo, ki ŋɔɔ Sɔɔl kunkɔnkɔnna saakɔɔ din tee Abner, wunba tee Sɔɔl baa naa bik Ner bija na. 51Sɔɔl baa Kis nan Abner baa Ner din tee Abiel waase.

52Sɔɔl nba din be u manfoor ni ki wei biaŋinba na, u din kɔn nan Filistia jab bonbiir, u-u diŋ-i la jɔɔ nba Israel teeb ni, ki u mɔk paŋ ki bia mɔk par, u din tuu pukinɔe ki u ji tee u kunkɔnkɔnna na yenɔ.

15

Biaŋinba ki Sɔɔl kɔn nyann Amalek teeb

1Ki Samuel yet Sɔɔl a, “Mine tee daanɔ nba ki Yennu tumin a min dinna naan, ki fii tee Israel teeb kpanbar. Gbiintir linba ki Yabint Yennu yet. 2U yaa u saa dat Amalek teeb tuba, kimaan bi yeejamm din lek Israel teeb, yoo nba ki bi din nyii Ijipt ki baat na. 3Ii saa ki lek Amalek teeb na, ki biir linba kur ki bi mɔk. I daa nyikitib. Ii kpi bi kur, li jab nan poob nan waas nan sanpantii, nan li nei nan pei nan laagumiinba nan bonii.”

4Ki Sɔɔl tikir u jab na Telem, ki bi be boyennkɔɔ ni, ki kamm. Ki Israel jab tee tusaa kobii ŋanlee, ki Juda jab mun tee tusaa piik. 5Tɔn, ki Sɔɔl nan u jab na saan Amalek teeb doo ni, ki saa laa kpenkoouŋ ni, 6ki tun toomii ki bi saan Kenn teeb boor, binba din tun burchint ki tur Israel teeb, yoo nba ki bi din nyii Ijipt na, ki betib a, “Ii nyi Amalek teeb na ni, nna-i kaa, ti tan saa mann kpib ki kpab nani.” Li paak ki Kenn teeb na din nyii ŋaan nyik Amalek teeb.

7Ki Sɔɔl kɔn nan Amalek teeb, ki lekib Hafila, ki nyannib ki weib halii ki saa diamm Sur, ki li be Ijipt yondo po. 8Sɔɔl din soor Amalek teeb bat Agag, ki ki kpiiu, ŋaan kpii u niib kur. 9Sɔɔl nan u kunkɔnkɔnna na din ki nyinn bat Agag manfoor, ki bia ki kpii bi bonkob-kpamma, li pei nan nei nan li naabigbekita, nan pebigbekita, linba kur din ŋan, bi din nyike. Bi din kpii ki bia biir linba ki mɔk nyɔɔte.

Biaŋinba ki Yennu yêt Sɔɔl

10Ki Yennu yet Samuel a, 11“N mɔ kɔɔ nan maa teen Sɔɔl kpanbar na, kimaan u yêtima, ki ki mɔk mɔsaku nan n sennu.” Li din daamii Samuel, ki u fabin li daar nyiɔk kur ki tur Yennu. 12Laa yent sanyapob ni, ki Samuel fiir saan a wun la Sɔɔl. Ki bi yetɔ nan Sɔɔl saan Kamel, siaminba ki u te bi maa siar ki senn u sann ni na, ki li poor po ki ŋɔɔ Sɔɔl bia yaat saan Gilgal. 13Yoo nba Samuel baarɔ, ki Sɔɔl foontɔ ŋaan yetɔ a, “Yennu teen piisin a paaka. N sak Yennu mɔba.”

14Ki Samuel boiɔ a, “Bee teen ki n gbia nei nan pei mɔnii?”

15Ki Sɔɔl jiin a, “N kunkɔnkɔnna nae fatib Amalek teeb boor. Bi tenn pekpamma nan naakpammae, a bin mann maruŋ ki tur a Yomdaanɔ Yennu, ŋaan binba biar na, ti kpiiba.”

16Ki Samuel bet Sɔɔl a, “Teent soon ki min beta linba ki Yennu won wannin nyiɔk.”

Ki Sɔɔl yet a, “Betirin.”

17Ki Samuel yet a, “A lek din got a mɔŋ ki a ki tee siar, ŋaan fin kaa tan tee Israel teeb yudaanɔ na-a? Yennu-e dinna ki a tee Israel teeb kpanbar, 18ki tuma, a fan saan ki tun u toona, ki kpi nitont nba tee Amalek teeb na. U yeta nan a kɔn kɔnn na, halii nan faa tan saa kpi bi kur. 19Ki bee teen ki a ki sak u mɔbi? Bee ki a kakit ki fat bona, ki bia tun linba ki maŋ Yennu?”

20Ki Sɔɔl jiin a, “N sak Yennu mɔba. N saan tun toonn nba ki Yennu wannin nawa. N kpii Amalek teeb kura, ŋaan nyik Agag-e, wunba tee bi bat na. 21N kunkɔnkɔnna nae jii pekpamma nan naakpamma nba ki bi soor tɔb ni na, ki baar namm Gilgal na, a bin mann maruŋ ki tur a Yomdaanɔ Yennu.”

22Ki Samuel yetɔ a, “Yennu loon bee? U loon mɔsaku amii ti mann maruŋ ki turɔe? Li ŋan ki tii mɔk mɔsaku ki gar taa saa jii pekpamma ki mann maruŋ turɔ. 23Mɔyêtuk tee yanbɔmme ki naan soouk, ki gotkangboouk tee bonbiir nan patmannu na, kimaan faa yêt ki ki wei Yennu sennu na, u yêtawa, ki a ji kii tee kpanbar.”

24Ki Sɔɔl jiin a, “Barmɔnii, n tun yanbɔmma. N ki sak ki gaar Yennu sennu nan a wannu nba ki a turin na. N bo tin n jab nae jaŋmaanii, ki tun baa loon biaŋinba, 25ŋaan mɔtana, n barimae ki a nyik chab n yanbɔmm, ŋaan ŋmat nanin ki n fit jiant Yennu.”

26Ki Samuel jiin a, “N kan ŋmat nanani. A yêt Yennu sennuwa, ki Yennu mun yêta, nan a kii tee Israel teeb kpanbari.”

27Samuel nba ŋmant a wun seet, ki Sɔɔl soor u liatir mɔgbann, ki li pat. 28Ki Samuel betɔ a, “Dinna nba na, Yennu gaar Israel tingbouŋ a boora, ki jiir ki tur a ninja nba ŋan gara. 29Yennu nba tee Israel teeb baakir na ki fa faak, u bia ki lebitir u dudukit. U ki tee nisaarik kaa ki saa lebit u dudukiti.”

30Ki Sɔɔl jiin a, “N tun biita, ŋaan turimin chɔruŋ Israel saakab tɔɔnn nan Israel teeb kur tɔɔnn. A ŋmat nanin ki n fit jiant a Yomdaanɔ Yennu.” 31Tɔn, ki Samuel ŋmat nan Sɔɔl, ki u saa jiant Yennu.

32Ki Samuel ji yetɔ a, “Baat nan Agag, wunba tee Amalek teeb bat na.” Ki Agag baat u boor, ŋaan ki u yan put, ki u dukii u mɔŋ benu po, nan li tee bontonne nan nirɔ n kpo. 33Ki Samuel yetɔ a, “A jatiɔk nba te ki binaanba kɔŋ bi waas na, nnae mun ki a naa saa kɔŋ u waas,” ŋaan kpii Agag, ki potɔ buri buri, maruŋ binbintir nba be Gilgal na tɔɔnn po.

34Tɔn, ki Samuel yaat saan Rama, ki Sɔɔl mun ŋmat kun u doo ni Gibea. 35Samuel manfoor ni kur ŋaan u ji din ki ban la kpanbar Sɔɔl. Samuel din tun fabin Sɔɔl poe. Yennu din mɔ kɔɔ nan waa dinn Sɔɔl naan ki u tee Israel teeb kpanbar nawa.

16

Biaŋinba ki Yennu gann Defid a wuu tee kpanbar

1Ki Yennu yet Samuel a, “A saa fabin Sɔɔl po ki lin wei nlee? N yêtɔwa nan u ki tee Israel teeb kpanbar jikii. Mɔtana, lomin olif tiinii kpan, ki wuun yinn ni, kii saa Betlehem, jɔɔ nba ki bi yiu Jese na boor, kimaan n gann u waas na yenɔe ki u sii tee kpanbar.”

2Ki Samuel boi a, “Nlee ki n saa saani? Li-i tee ki Sɔɔl gbat, u saa kpima.”

Ki Yennu yet a, “Jiin naasar kii saa nann, ki yet nan a yaa a mann maruŋo ki tur min Yennu, 3ki yiin Jese ki wun baar maruŋ na boor, ki n saa wanna faa saa teen biaŋinba. A mɔɔn kpan jɔɔ nba ki n saa wanna na paak, ki dinnɔ naan.”

4Ki Samuel tun nan Yennu nba wannɔ biaŋinba na, ki fiir saan Betlehem. Waa saa baar leŋ yoo nba, ki jaŋmaanii soor doo na ni saakab, ki bi tookɔ ki boi a, “Chanbaa, a baar parmaasir baarue-e?”

5Ki Samuel jiin a, “Nn, parmaasire. N baar maa n mann maruŋo ki tur Yennu. Ŋammit i mɔŋ man ki wein saan.” Ki u bia bet Jese nan u bonjai na a bin ŋamm bi mɔŋ, ki yiimm a bin baar maruŋ na boor.

6Baa baar leŋ yoo nba, ki Samuel la Jese bija Eliab, ki yet u mɔŋ nan jɔɔ nba see Yennu tɔɔnn na, ŋɔɔe ki Yennu sii gannɔ. 7Ŋaan ki Yennu yet Samuel a, “A daa bikii jɔɔ na ŋant koo u fɔkinti. N ki gannɔ, kimaan n ki gani nan nisaarik na kaa. Nisaarik gorii gbanante, ŋaan min ŋarin gorii nisaarik par nie.”

8Tɔn, ki Jese yiin u bija Abinadab ki baar nanɔ Samuel boor. Ŋaan ki Samuel yet a, “Aaii, Yennu ki gannɔ.” 9Ki Jese bia baar nan Sama, ki Samuel yet a, “Aaii, Yennu bia ki gannɔ.” 10Nna bannue ki Jese din yiin u bonjai banlore na ki baar namm Samuel boor. Ki Samuel yetɔ nan Yennu ki gann bi sɔɔ. 11Ki Samuel ŋamm boi Jese a, “A bonjai kure na-a?”

Ki Jese jiin a, “Sanbian biar, ŋaan ŋɔɔ ŋarin kpaar pei-e.”

Ki Samuel yetɔ a, “Yiintɔ ki wun baar. Ti kan mann maruŋ na see ki u tan baar.” 12Ki Jese tun ki boi Defid po. U din tee naasinŋaŋe, ki mɔk laafia, ki u ninbina nyirii ki ŋan. Ki Yennu yet Samuel a, “Jɔɔ maŋe na. Fiit ki mɔɔn kpan u paak.” 13Tɔn, ki Samuel jii kpan na ki mɔɔn u paak, u ninjamm tɔɔnn. Laa nyii li daar ki Yennu Seek sik Defid paak nan yiikoo. Samuel ji din ŋmat kun Rama-e.

Biaŋinba ki Defid be Sɔɔl ŋaak ni

14Ki Yennu Seyeeŋ nyii Sɔɔl ni, ki Yennu te sebiik baar ki daamiiɔ. 15Ki Sɔɔl ŋaatoontunna yetɔ a, “Gotirii, sebiik nba nyii Yennu boore daamiia na. 16Chanbaa, ŋaant ki tin kpaan wunba saa fit faa kɔnn, ki li-i tee yoo nba sebiik na sik a paaki, li daanɔ saa faa kɔnn na, ki lin ji werika.”

17Ki Sɔɔl yetib a, “Lomin jɔɔ nba saa fit faa kɔnn fanu ki baar nanɔ.”

18Ki u toontunna na yenɔ betɔ a, “N la Jese nba nyii Betlehem na bija, ki u tee wunba saa fit faa kɔnn fanu. U mɔk par, ki tee kunkɔnkɔnnɔ, ki piak ki ki bitin, ki bia tee naasinŋaŋ, ki Yennu be nanɔ.”

19Tɔn, ki Sɔɔl tun toomii, a bin saan Jese boor ki saa yetɔ a, “A turin a bija nba ki bi yiu Defid ki u kpaar pei na.” 20Ki Jese te Defid saan Sɔɔl boor, ki dia bupaŋ nan boŋ, ki boŋ na jii boroboro nan bujakɔr, ki li gbee tilɔɔna daan. 21Ki Defid saan Sɔɔl peŋ, ki teen u toontunnɔ. Ki Sɔɔl loon u maan bonchiann, ki te ki u gorii u jatiat. 22Ki Sɔɔl tun toomii ki bi ŋmat Jese boor ki saa yetɔ a, “N numm gboo Defid-a, ŋaant ki wun biar nna kii tuun n boor.” 23Laa nyii li daar, yoo nba kur ki Yennu tun sebiik na ki li sik Sɔɔl paaki, Defid tuu jii u kɔnn nae ki faa, ki sebiik na n nyi Sɔɔl ni, ki lin ji werikɔ, ki u mɔk laafia.

17

Biaŋinba ki Goliaf fɔ kɔnfɔɔt ki teen Israel teeb

1Filistia jab din teen siir nan tɔb, ki tikir leeb, ki be Juda doo nba tee Soko na ni, ki chaan bi kaaŋ siaminba ki bi yi Efes Damim, ki li be Soko nan Aseka sinsuuk ni na. 2Ki Sɔɔl nan Israel jab tikir leeb ki chaan bi kaaŋ Ela baauk ni. Leŋe ki bi teen siir nan bin kɔn nan Filistia jab. 3Ki Filistia jab set kunkon-yenn paak, ki Israel jab mun set kunkonleer paak, ki baauk ji foo bi sinsuuk ni.

4Ki jasɔɔ nyii doo nba ki bi yir Gaaf na, ki u sann tee Goliaf, ki u nyii Filistia jab kaaŋ na ni, ki lekit set a wun fɔ kɔnfɔɔt nan Israel jab. U fɔkint din gar taakaabii ŋantaawa. 5Ki u din yir kut fokirik, ki bia lia kutmɔnt liatir, ki li kpiasu tee nan naasingann kpaiu na, 6ki u taafintii tee kutmɔnt, ki u buk kut kpanporuŋ. 7U kpandaauk na gbeŋ nan daauk nba tuu pɔɔn ki bi dia luu tana na, ki li kpann yur kpaiu tee nan jaar nba gbeŋ kpiasu na, ki kunkɔnkɔnnɔ lii u tɔɔnn po ki dia naagbankɔŋir. 8Ki Goliaf set ŋaan tant Israel jab paak ki yet a, “Yimm Sɔɔl yommii na, bee ki i nyii ki teen siir nan tɔbi? N tee Filistia nirɔe. Ii gann jɔɔ yenɔkɔɔ ki wun tookin ki kɔn nanin. 9Ki li-i tee ki u fit kɔn nanin ki kpiimi, timm Filistia teeb saa kpant i yommii, ki mi-i muni fit kpiiu, ŋann yimm Israel teeb saa kpant timm Filistia teeb yommii. 10Dinna nba na, n pakir nan yimm Israel jab na. Ii gann jɔɔ yenɔkɔɔ, ki min nan ŋɔɔ n kɔn.” 11Ki Sɔɔl nan Israel jab nba gbat Filistia nirɔ na mɔbona maŋ, ki jaŋmaanii soorib.

Linba ki Defid tun Sɔɔl kaaŋ ni

12Defid din tee Jese bijae, ki tee Efrat naakuuk ni nirɔ, ki nyii Betlehem, ki li be Juda yent ni. Jese din mɔk bonjai banniime, ki poŋ ji din tee jakpere yoo nba ki Sɔɔl tee kpanbar na. 13Jese bonjasaakai bantaa din wei Sɔɔl ki saan tɔba. Bikperik din tee Eliab, ki wunba waa u paak tee Abinadab, ki wunba wei paan bantaa ni, ki bi yiu Sama. 14Defid-e din joont ki tee sanbian. Wakperii bantaa nba din wei Sɔɔl ki saan tɔb na, 15ŋaan Defid din tuu ŋmat kun Betlehem-e, ki saa gɔn u baa pei.

16Ki Filistia jab na fɔ kɔnfɔɔt Israel jab paak dapiinna, li nyiɔk nan yonnu ni kur.

17Dasiar ki Jese yet u bija Defid a, “Jiin disiŋa nba sii tee tatilabik, nan boroboro piik na, ki saan nann ki saa tur a yɔɔrib, tɔb kaaŋ ni, 18ki bia jii naabijerikin kuna piik, ki saa tur kunkɔnkɔnna saakɔɔ. A saa got, ki la a yɔɔrib nba be biaŋinba, ki jen nan bi siara ki betin. 19Kpanbar Sɔɔl nan a yɔɔrib nan Israel jaleeb kur be Ela baauk ni, ki kɔn nan Filistia jab.”

20Ki Defid guun sɔɔ ki u kpaar pei na, ŋaan fiir sanyapob ni ki jii jeet na, ki yaat saan nan u baa Jese nba wannɔ biaŋinba na. U saa baat kaaŋ na niŋe, ki sɔɔ Israel jab nyi, a bin saan kɔn, ki yeentir tɔb yeentii. 21Ki Filistia nan Israel kunkɔnkɔnna kur set, ki teen siir nan tɔb, ki took leeb. 22Ki Defid jii jeet na ki tur saakɔɔ nba gorii Israel jab jeet na, ŋaan chiar saan baa kɔn siaminba na, ki baar u yɔɔrib boor, ki foontib. 23Waa baar ki piak namm yoo nba, ki Goliaf nyii set ki pak butin Israel jab nan waa poŋ tuu piak biaŋinba na. Ki Defid gbat u pinpakit na. 24Yoo nba ki Israel jab la Goliaf, ki jaŋmaanii soorib, ki bi chiar, 25ki ji yeen bi leeb a, “Gotirɔ, gbiintir u garuk maan nba ki u piak na. Ki kpanbar Sɔɔl senn mɔsonn nan jɔɔ nba fit kpii Goliaf, u saa tur li daanɔ piinii nba yab, ki bia turɔ ŋɔɔ kpanbar bipoo ki wun kɔɔn, ki bia nyinn u baa ŋaateeb ki bi kan pa lampo.”

26Ki Defid boi jab nba see ki kpiau na a, “Li-i tee ki wunba fit kpii Filistia jɔɔ na, ki nyinn Israel teeb fei na ni, bi saa turɔ bee? Ŋaan Filistia nirɔ nba ki waa Yennu na mun tee ŋmee ki saa fit pak biir Yennu nba fo na kunkɔnkɔnna?” 27Ki bi ŋamm wannɔ baa saa teen linba ki tur jɔɔ nba fit kpii Goliaf.

28Yoo nba ki Defid yɔɔrkper Eliab gbat ki Defid piak nan jab na, ki u wutoor doo Defid paak, ki u yet a, “A tuun bee nna na? Ŋmee gorii a pei nba be kunkoouk paak na? A tee dont-n-mɔŋ daanɔe, ki bia mɔk buksin. Li paak ki a baar a tan barii tɔb na.”

29Ki Defid boiɔ a, “N biir bee? N ki mɔk yaak ki saa paki-i?” 30Ki Defid ŋmat jiant jalɔɔ nna paak, ki bia boi li buboit. Ki wuu boi wunba kur, bi tuu turɔ jiinu ki li tee yomme.

31Ki jasiab gbat Defid nba piak maan nba na, ki bi saan wann Sɔɔl, ki Sɔɔl yiinɔ. 32Ki Defid bet Sɔɔl a, “Chanbaa, sɔɔ daa tiin Filistia nirɔ na. N saa saan ki kɔn nanɔwa.”

33Ki Sɔɔl yetɔ a, “Aaii, a saa teen nlee ki kɔn nan jɔɔ na? A daa tee bike, ŋaan jɔɔ na ŋarin tee kunkɔnkɔnnɔe u bisin niŋa.”

34Ki Defid bia lek yet Sɔɔl a, “Min a toontunnɔ tuu kpaar n baa pei-e, ki li-i tee yanbɔr koo naamuuk tan baar ki soor pei na, 35n tuu wei berɔ ki saa faau, ki fat peeuk na u mɔb ni, ki li-i tee ki u ŋmant n paaki, n tuu soor u turue ki faa kpiu. 36Min a daabir ban kpii yanbɔra nan naamuuta, ki Filistia nirɔ nba ki waa Yennu na sii tee nan bi yenɔ nae, kimaan u butin Yennu nba fo na kunkɔnkɔnnawa. 37Yennu nba nyinnin yanbɔra nan naamuut mɔi ni na, ŋɔɔe bia saa te ki man nyi Filistia nirɔ na nuu ni.”

Ki Sɔɔl bet Defid a, “Ii saa, ki Yennu-ii be nana.” 38Tɔn, ki Sɔɔl jii u tiɔŋ jatiat ki lann Defid: U lannɔ kut liatir, ki bia yirimɔ u kut fokirik. 39Ki Defid nɔɔn Sɔɔl jukbanjiak, kut liatir na paak; ki koor a wun somm, ŋaan gbar sommir, kimaan u ki liar ki li maani. Ki u yet Sɔɔl a, “N kan fit jii linba na nba ki kɔn kɔnni. N ki lia tiat nba na ki li maani.” Li paak ki u liat li kur, 40ŋaan jii u pekpaargbiak, ki gann tanŋiŋara ŋanŋmu, kpenu ni, ki wuun u pakir ni, ki kub naaluubuk u nuu ni, ki ji saan a wun took Goliaf.

Biaŋinba ki Defid nyann Goliaf

41Ki Filistia nirɔ Goliaf chari ki nakii Defid, ki jɔɔ nba dia u naagbankɔŋir na somm u nuntɔɔr ni, ki chari nakii. 42Yoo nba ki Goliaf tan nakin Defid ki lau fanu na, ki u yisimɔ kimaan u la nan Defid tee bike ki bia tee naasinŋaŋ. 43Ki u boi Defid a, “N tee bɔke, ki a dia lanbann ki baat n boori-i?” Ki u ji yi u tingbana sana, ki sat mɔtont Defid paak, 44ki yet a, “Baat nna, ki min jii a gbanant ki tur nɔɔnii nan muuk ni bonkobit, ki bin ŋmama.”

45Ki Defid jiin a, “A tookitin nan takoobuko nan kpann nan kpanporuŋ, ŋaan min ŋarin tookita nan Yabint daanɔ sann nie, wunba tee Israel kunkɔnkɔnna Yennu nba ki a sarikitɔ na. 46Dinna nba na, Yennu saa jiia, ki kubin n nuu ni, ki n saa nyanna ki pot a yur, ŋaan jii Filistia kunkɔnkɔnna nba biar na gbanant ki tur nɔɔnii nan muuk ni bonkobit ki bin ŋman, ki durinya na kur saa bann nan Israel teeb mɔk Yennu, 47ki sɔɔ kur nba be nna saa la nan Yennu ki kpaan kpana nan takoobii kaawa, ki fit tint u niibi. Tɔb na tee Yennu yare, ki u saa nyann, ki jii i kur ki kubin ti nuu ni.”

48Goliaf nba chari ki nakii Defid na, ki Defid chiar yian ki chetɔ, 49ki tun pakir na ni ki jii tann, ki wuun naaluubuk na ni, ki fuun jaar Goliaf, ki tann na soor u yugbiar ki put u yukpabir, ki u baa ki fabin tiŋ ni.

50Tɔn, ki Defid ki mɔk jukbanjiaki, ŋaan nyann Goliaf, ki kpiiu nan naaluubuk tann. 51Ki Defid chiar saan u boor, ki saa ŋmaau, ŋaan saat ŋɔɔ Goliaf jukbanjiak, ki pot u yur, ki u kpo.

Yoo nba ki Filistia jab na bann nan bi yudaanɔ kpowa na, ki bi ji chiar. 52Ki Israel jab nan Juda jab ji yikin ki waab, ki weib halii ki saa diamm Gaaf, ki bia saa baar Ekronn doo tammɔi boor, ki kpiib, ki bi gbanankpeena dɔɔ sɔnii ni, laa nyii sɔnu nba saa Saaraim, ki saan tuu Gaaf nan Ekronn na. 53Israel jab nba wei Filistia jab ki jen yoo nba, ki bi saat Filistia jab kaaŋ na. 54Ki Defid jii Goliaf yur ki saan nann Jerusalem, ŋaan bir Goliaf jatiat na ŋɔɔ Defid lanbouŋ ni.

Biaŋinba ki bi jii Defid ki baar nanɔ Sɔɔl boor

55Yoo nba ki Sɔɔl bo la Defid ki u saa a wun kɔn nan Goliaf na, ki Sɔɔl boi Abner, wunba tee kunkɔnkɔnna saakɔɔ na a, “Ŋmee bike na?”

Ki Abner yetɔ a, “Chanbaa, n ki mi.”

56Ki Sɔɔl yet a, “Boin ki laan ŋmee bike.”

57Tɔn, Defid nba kpii Filistia nirɔ na ki jen yoo nba, ki Abner jiiu ki baar nanɔ Sɔɔl boor, ki Defid bia daa dia Goliaf yur, u nuu ni. 58Ki Sɔɔl boi Defid a, “Naasimɔ, a tee ŋmee bike?”

Ki Defid jiin a, “N tee a toontunnɔ nba ki bi yiu Jese, wunba nyii Betlehem na bijae.”

18

1Defid nba pak nan Sɔɔl ki gbenn na poor poe, ki Sɔɔl bija Jonatann niɔŋ kɔɔ Defid ni, ki u loonɔ nan waa loon u mɔŋ biaŋinba na. 2Laa nyii li daar, ki Sɔɔl dia Defid, ki ki te ki u ŋmat kun u baa ŋaaki. 3Ki Jonatann por kat nan Defid sii tee u yɔɔke, kimaan u loon Defid maan nan u mɔŋ nae. 4Ki Jonatann liat liatir nba ki u bo lia na ki tur Defid, ki bia pukinɔ kunkɔnliatir nan u jukbanjiak nan tɔrbann nan gbanbobinkar. 5Siaminba kur ki Sɔɔl din tuu tun Defid, u tuu saan ki nyanna. Li paak, ki Sɔɔl jiiu ki teenɔ u kunkɔnkɔnna saakab yenɔ. Linba na din maŋ Sɔɔl jab nan bi saakab kur.

Sɔɔl nba mɔk funfunn nan Defid biaŋinba

6Defid nba din kpii Goliaf na poor poe, ki jab na ji din ŋmat kun bi doi ni, ki Israel doi kur ni, poob nyii a bin took kpanbar Sɔɔl, ki yiin parpeenn yanii ki waa waak, ki ŋakin siiyakii, ki bia faa kɔna. 7Poob na nba kpamm nae ki bi yiin yaŋ na a, “Sɔɔl kpii tusire, ŋaan ki Defid kpii tusaa piik piik.” 8Ki Sɔɔl ki loon nna, ki u wutoor doo bonchiann, ki u yet a, “Bi dontir Defid ki teenɔ tusaa piik piik, ŋaan teen min tusir. U ji saa gaar bee, li-i kii tee naangbouŋ na kaa-a?” 9Laa nyii li daare ki Sɔɔl kɔɔ funfunn, ki ji gorii Defid ninbiik.

10Laa yent sanyiɔk, ki sebiik nyii Yennu boor ki kɔɔ Sɔɔl ni ki mukisirɔ, ki u be u ŋaak ni ki piak nan waatɔ na. Defid din faa kɔnne nan waa tuu faa daar kur biaŋinba na. Sɔɔl din dia kpanne u nuu ni, 11ki yet u mɔŋ a, “N saa yekɔe ki saar tabinɔ nan dikpinn,” ŋaan yek Defid kpann na taar munlee, ki Defid lii li kurawa.

12Sɔɔl ji din tiin Defid jaŋmaaniie, kimaan Yennu din be nanɔ, ŋaan nyik ŋɔɔ Sɔɔl. 13Li paak ki u ji din te Defid bɔkit u mɔŋ nanɔ, ki turɔ kunkɔnkɔnna tusir. Ki Defid jii jab maŋ ki saan namm tɔb. 14Ki linba kur Defid tun, u din tuu nyanne, kimaan Yennu be nanɔ. 15Sɔɔl din diit ki la Defid nyannu nba tee, ki jaŋmaanii ŋamm kɔɔu. 16Ki binba kur be Israel nan Juda tiŋ ni din loon Defid maan, kimaan u din tee tɔɔndaanɔ nba laat nyannue.

Biaŋinba ki Defid kɔɔn Sɔɔl bipoo

17Tɔn, ki Sɔɔl yet Defid a, “N bipoo Merab-e na. N saa jiiu tura ki a kɔɔnɔ, li-i tee ki a sii tuunin ki mɔk par ki bia taa n po, ki fit kɔn tɔb nba tee Yennu yar na.” (Sɔɔl din dukin nan u saa teen nnae ki Filistia teeb na n kpi Defid, ŋaan ki u daa kpiu u tiɔŋu.)

18Ki Defid jiin a, “N tee ŋmee, koo n naakuuk ni niib tee lamme, ki n tan sii tee kpanbar diammi?” 19Tɔn, laa din tan jaŋ nan Sɔɔl n jii u bipoo ki tur Defid na, ki bi ji din kpint ki jiiu tur jɔɔ nba ki bi yiu Adriel, ki u nyii Mehola na.

20Sɔɔl bipoo bonbik po Mikal niɔŋ din kɔɔ Defid ni, ki bi yet Sɔɔl ki jiin li po, ki Sɔɔl mɔk parpeenn, 21ki din dukin ki tur u mɔŋ a, “N saa jii Mikal ki tur Defid ki u sii tee baruk ki soorɔ, ki Filistia jab na n ji tan kpiu.” Tɔn, taar munlee niŋe ki Sɔɔl bet Defid a, “A ji sii tee n diamme.” 22Ki Sɔɔl yet u toontunna saakab a bin bɔr pak nan Defid, ki yet a, “Kpanbar mɔk parpeenn nana, ki u saakab mun loon a maan, ki mɔtana li ji tee yoo nba ŋane nan fin kɔɔn u bipoo.”

23Saakab na din ŋamm pak mɔbona maŋ ki tur Defid. Ki Defid yet a, “I dukii nan li tee jeruko nan nirɔ-ii tee kpanbar diammi, ki n namii, ki bia ki tee nijaann.”

24Ki Sɔɔl toontunna na saan ki wann Sɔɔl maan nba ki Defid yet. 25Ki Sɔɔl yet a, “Betir Defid nan kpanbar na ki loon poo diiuk, see Filistia kpeena punjoot gbananbɔŋ kobik, ki lin te ki wun fit pa jiin ŋɔɔ Sɔɔl datai.” Sɔɔl nba din lor biaŋinbae na, a lin te Filistia teeb na n kpi Defid. 26Ki Sɔɔl toontunna na yet Defid maan nba ki Sɔɔl pak. Ki Defid ji din mɔk parpeenn nan waa sii tee kpanbar diamm na. Pookɔɔnt daar nba din per na, 27ki Defid nan u jab nyii ki kpii Filistia jab kobii ŋanlee ki pot bi punjoot na, ki saan nann kpanbar na boor, ki saa kan li kur u numm ni, a lin te wun teen kpanbar diamm. Ki li te Sɔɔl jii u bipoo Mikal ki turɔ.

28Ki Sɔɔl ji bann fanu nan Yennu be nan Defid, ki bia bann nan u bipoo Mikal loon Defid. 29Ki jaŋmaanii ŋamm kɔɔ Sɔɔl, ki u tiin Defid, ki ji din tee u dataak nan ŋɔɔ Sɔɔl kuun.

30Filistia kunkɔnkɔnna din tuu baare ki kɔn namm, ŋaan tɔb kur ni Defid din tuu nyanne ki gar Sɔɔl kunkɔnkɔnna saakab kur. Li paak ki Defid sann din doo.

19

Sɔɔl nba din koor biaŋinba a wun kpi Defid

1Sɔɔl din yet u bija Jonatann-e nan u kunkɔnkɔnna saakab kur a bin kpi Defid, ŋaan Jonatann din loon Defid maan, 2ki din kumiiɔ, ki yet a, “N baa kpaan sɔniie a wun kpiia. Ii guu a mɔŋ wonn sanyiɔk ni, ki saan bɔr siar po, kii be leŋ. 3N saa nyi ki saan set kpian n baa, muuk ni, ki lii tee siaminba ki a bɔr na, ki n saa pakɔ ki jiin a po. Ki mi-i la linba kur, n saa te ki a bann.”

4Ki Jonatann pak ki dont Defid, Sɔɔl numm ni, ki yet a, “Chanbaa, a daa biir a toontunnɔ Defid. U ki ban tun siar ki biirani. Waa tun linba kur, li tura sommire. 5U din chibin u saaŋmaŋe, yoo nba ki u din kpii Goliaf na, ki Yennu te Israel teeb kur la nyannu. Faa din la nna na, ki a mɔk parpeenn, ki bee teen ki a loon fan kpi niŋanɔ Defid, ki li ki mɔk paak nan waama?”

6Sɔɔl din gbiint Jonatann pinpakit na, ki por kat, ki yet a, “N por Yennu nba fo na sann ni, n kan kpi Defid.” 7Tɔn, ki Jonatann ji yiin Defid ki wannɔ maan na kur, ŋaan jiiu ki saan nanɔ Sɔɔl boor, ki Defid ji tuun Sɔɔl toona nan waa poŋ tuu tuun na.

8Li poor po ki tɔb ŋamm fiir, ki Defid saan ki kɔn nan Filistia jab na, ki nyannib, ki bi chiar.

9Dasiar ki sebiik nba nyii Yennu boor na kɔɔ Sɔɔl ni, ki mukisirɔ. U din kar u ŋaak nie ki dia kpann u nuu ni, ki Defid mun be leŋ ki faa kɔnn. 10Ki Sɔɔl koor a wun yek Defid kpann na ki saar tabinɔ nan dikpinn, ki Defid lii, ŋaan kpann na saan yek dikpinn, ki Defid chiar bɔr.

11Li daar nyiɔk ki Sɔɔl tun nisiab, a bin saan guur Defid ŋaak, ki won kpiu sanyiɔk ni. Ki Mikal, wunba tee Defid ŋaapoo na kumiiɔ a, “Li-i tee ki a ki yaat nyiɔk na a manfoor paaki, bi won saa kpia wonna.” 12Ki Mikal nyinn Defid takoru ni, ki u chiar bot. 13Ki Mikal jii ŋaak patir, ki paan gado paak, ki bir yukpakitir nba ki bi jii buunii kobit ki wuunir na, ki li dɔɔ yur po, ŋaan pinnir chinchenn. 14Yoo nba ki Sɔɔl toomii baar a bin soor Defid na, ki Mikal yetib a, “Defid yiare.” 15Ki Sɔɔl ŋamm tun toomii na a bin ŋmat ki saa la Defid nan bi numm, ki bia yetib a, “Ii jiiu nan u dɔɔnii ki baar nanɔ, min tan kpiu.” 16Ŋaan jab na nba kɔɔ diiuk na ni, ki bi la patir na paa gado paak, ki buunii kobit yukpakitir na be li yur po. 17Ki Sɔɔl boi Mikal a, “Bee ki a kpannin ki te ki n dataak boti?”

Ki Mikal betɔ a, “U yaa mi-i kii sommɔ ki u chiari, u saa kpime.”

18Ki Defid chiar saan Samuel boor, Rama doo ni, ki saa wannɔ linba ki Sɔɔl tun turɔ. Ki Defid nan Samuel saan Nayof ki saa be leŋ. 19Ki bi din tan bet Sɔɔl nan Defid be Nayof nba be Rama doo ni na. 20Tɔn, ki u din tun jasiab a bin saan soor Defid. Ki jab na la Yennu sɔkiniinba ki bi waa waak ki yikin, ki Samuel be namm ki tee bi tɔɔndaanɔ. Ki Yennu Seek sik Sɔɔl jab na paak, ki bi mun jak waak ki yikin ki hoot. 21Sɔɔl nba gbat nan bi tun nna na, ki u ŋamm tun toomii, ki bi mun bia saa jak waak ki yikin ki hoot. Ki Sɔɔl ŋamm tun toomii taar muntaa ni, ki li bia saa baarib nna. 22Ki u mɔŋ fiir ki soor Rama sɔnu. Yoo nba ki u saa baar bunbungbeŋir nba be Seku na, ki u boi Samuel nan Defid nba be sian, ki bi betɔ nan bi be Nayof. 23Waa saa ki saa per yoo nba, ki Yennu Seek sik u pak mun, ki u ji waa waak ki yikin ki hoot ki saa Nayof, 24ki liat u liant ki waa ki yikin Samuel tɔɔnn, ki dɔɔ yann tiŋ ni, li daar nan li nyiɔk kur. Li paak teen ki niib yaa, “Sɔɔl mun ji tee Yennu sɔkiniie-e?”

20

Jonatann nba somm Defid biaŋinba

1Tɔn, ki Defid nyii Nayof nba be Rama na, ki saan Jonatann boor ki saa boiɔ a, “N tun bee? N tun bonbilanne? N tun ki biir a baa bee, ki u loon wun kpimi?”

2Ki Jonatann yet a, “Yennu n bɔr, a kan kpo. N baa ki tuun siar ki bɔriimi, laa tee toongbeŋir koo toonbiki, ki nlee ki u saa bɔrin linba na? Li ki tee nna kaa.”

3Ki Defid yet a, “A baa mi fanu nan a loon n maan, ki u ji lor nan u kan wanna waa dukii wun tun linba, kimaan li saa daamiiwa. N por nan Yennu nba fo na nan n ji ki fɔk nan kuumi.”

4Ki Jonatann yet Defid a, “Linba kur ki a loon ki min tun, n saa tun ki turawa.”

5Ki Defid yetɔ a, “Gotirii, wonne tee ŋmaapaaŋ jaamm, ki li tee min won di nan kpanbar na, ŋaan li-i tee ki a sak nna, n won saa gare ki saan bɔr ki saa tuu daarpo daajoouk. 6Li-i tee ki a baa ki lan jeet dindiboori, fan betɔ nan n miar sɔnu ki saan Betlehem, n dandoo niwa, kimaan yoo jaŋ nan n ŋaateeb n di binn maruŋ jaamma. 7Li-i tee ki u yet a, ‘Li ŋan,’ ŋann n saa tinna. U wutoor-i muni doo, a ji saa bann nan u lor a wun kpime. 8Fin n tun a lomm ki wann min a yɔɔk, kii dia mɔlor nba ki a sat nanin na, ŋaan li-i tee ki n mɔk biit, fan kpin a tiɔŋ. Bee ki a saa jiin ki tur a baa ki wun kpimin?”

9Ki Jonatann jiin a, “A daa ban dukii nna. Li-i bonni tee ki n mi fanu nan n baa loon wun kpiiani, n bo kan betani-i?”

10Ki Defid boi a, “Ŋmee saa kumiimi, li-i tee ki a baa jiin nan wutoori?”

11Ki Jonatann yet a, “Baat ki tin saan muuk ni.” Ki bi kur lakin saan. 12Ki Jonatann bet Defid a, “Yabint daanɔ nba tee Israel teeb Yennu na-ii tee ti siara nan daar po nna yoo, n saa boi n baa. Ki li-i tee ki u binbeŋ ŋani, n saa tura mɔb. 13Li-i muni tee ki n baa lor a wun kpiia, ŋaan ki n ki wanna ki te ki a chiari, Yennu n faa kpin. Yennu-ii be nana, nan waa din be nan n baa biaŋinba na. 14Li-i tee ki n mɔk manfoori, fii dia mɔlor nba ki a lor nanin na, kii man nanin; ŋaan li-i tee ki n kpo, 15fan dia mɔlor maŋ nan n ŋaateeb ki saa tuu yoo nba kaa gbennu. Yoo nba ki Yennu tan boont a datai kuri, 16ŋaan mɔlor nba ki ti sat nan leeb na daa biir. Li-i tee ki a biirir, Yennu saa dat a tubir.”

17Ki Jonatann bia ŋamm te Defid sat mɔb nan u sii loon u maan yoo kur, kimaan Jonatann loon Defid nan u mɔŋ nae. 18Tɔn, ki Jonatann yetɔ a, “Wonn nba tee ŋmaapaaŋ jaamm na, bi won saa la nan a kaa, kimaan a kaanu won sii dɔɔ yanne. 19Ki daar po bi bia saa ŋamm la nan a kaa. Li-i baat yenlekir po, fan saan siaminba ki a daan bɔr na, ki bɔr tana nba poo na poor po. 20Ki n saa yekir tɔrbann peenii ŋantaa, ki li-i tee nan poot na, 21ki n saa yet n ŋaatoontunnɔ ki wun saan ki kpaanir, ki li-i tee ki n yetɔ a, ‘Gotirii, peenii na be a poor po, jiin ki baar nann nna na,’ ki li saa wann nan a tinna, ki a ji nyi. N por Yennu nba fo na nan a kan kɔɔ daŋ ni. 22Ŋaan li-i tee ki n betɔ a, ‘Peenii na be a tɔɔnn po,’ fan nyi yaat, kimaan Yennu loon fan yaate. 23Ŋaan mɔlor nba ki ti sat nan leeb na, Yennu-e saa te ki tin diar nan yoo nba kaa gbennu.”

24Ki Defid bɔr muuk na ni. Ki yoo nba tan jaŋ nan ŋmaapaaŋ jaamm na dinu, ki kpanbar Sɔɔl baar a wun di jeet, 25ki saan kar waa tuu kaar siaminba, ki li kpia dikpinn. Ki Abner kar ki kpianɔ, ki Jonatann kar ki took u baa. Ki Defid yiar dɔɔ yann. 26Ki Sɔɔl ki yet siar li daar, kimaan u dukin nan siare sii teenɔ ki u ki be fanu. 27Ki li yent sanyiɔk ŋmaapaaŋ daaŋanlee ni, ki Defid yiar bia dɔɔ yann, ki Sɔɔl boi Jonatann a, “Bee teen Defid ki baar jeet na dinu li wonn, koo dinna?”

28Jonatann jiin a, “Defid miar sɔnue a wun saan Betlehem, 29ki yet a, ‘Chanbaa, ŋaant ki min saan, kimaan ti ŋaateeb yaa bin mann maruŋo doo na ni, ki n yɔɔrɔ yiinin a mii be leŋ. Li paak, li-i tee ki a tee n yɔɔki, ŋaant ki min saan ki saa gɔn n nikpiimm.’ Ŋanne teen ki u ki be u kaanu ni.”

30Ki Sɔɔl wutoor doo Jonatann paak, ki u yetɔ a, “Fin nba tee nan poo mɔyêtuk daanɔ nba kan pak mɔnii na, mɔtana n ji bann nan a mɔk lor nan Defid. A ki mi nan a dint a mɔŋ nan poo nba mara na feie-e? 31A ki mi nan Defid-i be u manfoor ni, a kan ban di doo na naami-i? Ii saa mɔtana ki saa lommɔ ki baar nanɔ nna, kimaan li tee wun kpoe.”

32Ki Jonatann boi u baa a, “Bee paake ki u saa kpo? U biir bee?”

33Li yoo na ki Sɔɔl yek Jonatann kpann a wun kpiu, ki Jonatann ji bann nan u baa set lor a wun kpi Defid-e. 34Ki Jonatann wutoor doo, ki u fiir yiama u kaanu ni, ki ki dii siar li daar. Ki li daar tee ŋmaapaaŋ daaŋanlee daar. Ki u par biir nan linba saa baar Defid na paak, kimaan u baa dinn Defid feiwa. 35Laa yent sanyiɔk, ki Jonatann saan muuk ni a wun took Defid, nan baa won lor biaŋinba na, ki jii naasinbik ki saan nanɔ, 36ki yet naasinbik na a, “Chiat ki saan kpaan peenii nba ki n yaa man yek na.” Bik na chiar, ki Jonatann yek peenu, ki li gar liit bik na. 37Yoo nba ki bik na saa baat siaminba ki peenu na baa na, ki Jonatann tant u paak a, “Peenu na yakir faa be sian nawa. 38A daa kpan see leŋi. Ii kakii.” Ki bik na tɔkir peenu na, ki jen nann u chanbaa boor, 39ŋaan ki mi li paak nba tee linba, see Jonatann nan Defid kɔɔe mi. 40Ki Jonatann jii u jatiat ki tur naasinbik na, ki yetɔ a, “Jiin kii ŋmat nann doo ni.”

41Naasinbik na nba yaat saan yoo nbae, ki Defid fiir tankɔruk na niigaŋ po, ki gbaan taar muntaa, Jonatann tɔɔnn, ki u numm tiib tiŋ ni. Ki Defid nan Jonatann kur mɔ ŋaan mɔɔtir leeb tankpina.20.41 Bi binbeŋ ni, bi din teen nnae, ki li want lomm. Defid par din biir ki gar Jonatann yara. 42Ki Jonatann yet Defid a, “Ii be nan parmaasir, kimaan ti por kat nan leeb, Yennu sann niwa. Yennu sii be min nan fin sinsuuk ni, ki bia sii be n yaaboona nan a yaaboona sinsuuk ni, ki te ki bin dia mɔlor nba ki ti sat nan leeb Yennu sann ni na.” Ki Defid yaat, ki Jonatann mun ŋmat saan doo ni.

21

Biaŋinba ki Defid chiar Sɔɔl boor ki saan Nob

1Ki Defid saan Nob, manntɔɔ Ahimelek boor, ki Ahimelek gbanu jek, waa lau yoo nba, ki boiɔ a, “Bee ki a somm a kɔɔ, ki ki tɔk nan sɔɔ?”

2Ki Defid jiin a, “Kpanbare tumin nan mɔmaan, ŋaan yaa n daa te ki sɔɔ bant waa yaa n tun linba. N jab ŋarin, n betib maa bin chetin siar po. 3Tɔn, a mɔk bee a nuu ni? Turimin boroboro kuna ŋanŋmu, koo linba kur ki a mɔk.”

4Ki manntɔɔ na yet Defid a, “N ki mɔk boroboro yanni, ŋaan n mɔk Yennu boroboro kɔɔe. A saa fit gaarir, li-i tee ki a jab na ki dɔɔ nan poob daaŋanlee nna.”

5Ki Defid yet a, “Barmɔnii, bi ki nakin poobi. N jab na tuu soor bi mɔŋe ki be fanu, li-i lekii tee ki bi gɔrimi, ŋma ji boi dinna sommir nba be li kɔɔ na.”

6Ki manntɔɔ na tur Defid Yennu boroboro na, kimaan ŋanne din tenn ki tee boroboro nba ki u jikit ki teen Yennu. Bi din nyinn Yennu boroboro nba tuu paa kasii sentir paak nawa, ŋaan tɔɔn boroboro paann.

7Ki Sɔɔl pekpaarbat, wunba ki bi yiu Doeg, ki u nyii Edom na be leŋ li daar, a wun ŋamm u mɔŋ.

8Ki Defid yet Ahimelek a, “A ki mɔk kpann koo jukbanjiak nna ki turimi-i? Kimaan kpanbar na tontii te ki n nyii yiama, n ki la yoo ki jii n jukbanjiak koo jatiɔko.”

9Ki Ahimelek jiin a, “N mɔk Goliaf, wunba din tee Filistia nirɔ ki a din kpiiu Ela baauk ni na jukbanjiake. Li be manntɔɔ liat jabik na poor po, ki pɔɔb chinchenn ni. Li-i tee ki a loon, fan jii, ŋanne tee jatiɔk nba be nna.”

Ki Defid yet a, “Jiin turin, jatiɔk ji ki be siar boor ki gar na.”

10Ki Defid yaat leŋ ki saan Gaaf, ki saa be bat Akis boor, kimaan Sɔɔl paak. 11Ki bat Akis saakab na yetɔ a, “Defid nba na kaa tee kpanbar u tiŋ ni na-a? Jɔɔ nae ki poob yiin yanii ki waa waak, ki yaa Sɔɔl kpii tusire, ŋaan ki Defid kpii tusaa piik piik na.”

12Bi mɔbona na din daamii Defid bonchiann, ki jaŋmaanii soorɔ, ki u tiin bat Akis. 13Li paak, yoo nba kur ki Defid be nammi, u tuu tee nan u yur labir nae, ki bii koor a bin diŋɔ ki u tee nan waatɔ na, ki bɔ bɔɔnii doo na tammɔi nan gana paak, ki sut mɔsant ki lant u tiaŋ. 14Ki bat Akis yet u ŋaasaakab a, “Gotirii, jɔɔ na waate. Bee ki i baar nanɔ ki turimi? 15Waatib ki jaŋime-e? Bee ki i baar nan lɔɔ ki u daamiin nan u waat marima n ŋaak na niŋi?”

22

Biaŋinba ki Defid be Adulam nan Mispa doi ni

1Defid din nyii Gaaf doo ni, ki yaat saan kɔɔ tanfiiɔk nba kpia Adulam doo na. Ki u yɔɔrib nan u ŋaateeb nba din tan gbat nan u be leŋ na, ki bi saan pukinɔ. 2Binba kur din be ninbaatir niŋ, nan binba ki pana soorib, nan binba be parbiir ni, ki bi saan u boor. Bi kur din teen nan niib kobii ŋanna nawa, ki u tee bi tɔɔndaanɔ.

3Defid din nyii leŋ ki saan Mispa, ki li be Moab booru yent ni, ki saan yet Moab bat a, “Chanbaa, a kan te n baa nan n naa n baar kii taŋi be a boor ni, ki saa tuu yoo nba ki n tan saa bann linba ki Yennu saa tun turimi-i?” 4Tɔn, ki Defid nyik u damm, ki bi biar be Moab bat boor, yoo nba kur ki Defid din bɔr tanfiiɔk ni na.

5Yennu sɔkinii Gaad din baar Defid boor ki yetɔ a, “A daa be tanfiiɔk na niŋi. Fiit yiama ki saan Juda tiŋ ni.” Ki Defid nyii li ni ki saan Heref fɔɔr ni.

Biaŋinba ki Sɔɔl kpii mannteeb, Nob doo ni

6Dasiar ki Sɔɔl be Gibea, ki kar naan tiik nyakir, ki li be kunkonn paak, ki dia kpann u nuu ni. Saakab kur din see u boor ki lintɔwa. Bi din tan bet Sɔɔl nan bi la Defid nan u jab nba be siama. 7Ki Sɔɔl yet u saakab na a, “Gbiintir man, yimm Benjaminn jab, Defid saa fit tur i kur sarwaat nan tilontii kpaanta-a? U saa fit teeni u kunkɔnkɔnna saakaba-a? 8Li paake ki i lorin a yin biirimi-i? I sɔɔ ki ban betin nan n tiɔŋ bik mɔk lor nan Defid-i. I sɔɔ baka kaa n po, ki ki fit betin nan n bija lor nan Defid, a wun kpaan sɔnii ki kpin, nan waa tun biaŋinba dinna na.”

9Ki Edom nirɔ nba ki bi yiu Doeg na see nan Sɔɔl saakab, ki yet a, “N la Defid yoo nba ki u saa Ahimelek boor, wunba tee Ahitub bija ki be Nob na. 10Ki Ahimelek boi Yennu, Defid nba saa tun linba po, ki bia tur Defid jeet nan Goliaf nba din tee Filistia nirɔ na jukbanjiak.”

11Ki kpanbar Sɔɔl te ki bi saan yiin manntɔɔ Ahimelek nan u ŋaateeb kur nba tee mannteeb ki be Nob na, ki bi kur baar u boor. 12Ki Sɔɔl yet Ahimelek a, “Gbiintirii, Ahimelek.”

Ki Ahimelek jiin a, “N gbiin, chanbaa.”

13Ki Sɔɔl boiɔ a, “Bee ki fin nan Defid lorin a yin kpimi? Bee ki a turɔ jeet nan jukbanjiak, ki bia boi Yennu waa saa tun linba? Mɔtana u ŋmant n paake, ki kpaan sɔnii a wun kpin.”

14Ki Ahimelek jiin a, “Defid kɔɔe tee a nimɔnɔ ki gar saakab nba ki a mɔk na, u tee a tiɔŋ diamme, ki tee binba guua na saakɔɔ, ki binba kur be a ŋaak na ni chɔrimɔ. 15Nn, n boi Yennu ki turɔwa. N daa ki piin kaa na, ŋaan chanbaa, a daa biirin koo n ŋaasɔɔ a ti lorin tin kpiiani, kimaan n ki mi maan na po.”

16Ki kpanbar na yet a, “Ahimelek, a saa kpo nnae, fin nan a nikpiimm kur.” 17Ki kpanbar na yet binba guu-u ki see kpiau na a, “Kpimin Yennu mannteeb na, kimaan bi mun bia lor nan Defid-a. Bi mi nan u yaatir ki nyikinime, ŋaan ki bi ki betimi.” Ki kpanbar ŋaasaakab na ki loon bin jii bi nii ki sii Yennu mannteeb na. 18Tɔn, ki Sɔɔl yet Doeg a, “Fin n kpib.” Ki Doeg kpii bi kur. Li daar ki u kpii mannteeb piinniin nan banŋmu, binba saa fit lia parbiir paak liatjabik. 19Ki Sɔɔl bia te ki bi kpii niib kur nba be Nob, ki li tee mannteeb doo na: Li jab nan poob nan waas nan sanpantii nan nei nan bonii nan pei, ki bi kpii bi kura.

20Ki Ahimelek bija nba ki bi yiu Abiatar na bot, ki saan taan Defid, 21ki betɔ biaŋinba ki Sɔɔl kpii Yennu mannteeb. 22Ki Defid yetɔ a, “Daar nba ki n la Doeg ki u be leŋ na, ki n mi nan u saa yet Sɔɔl-a. N paake ki bi kpii a nikpiimm kur. 23Ii be n boor ki daa tiin jaŋmaanii. Sɔɔl loon wun kpi min nan fine; a be n boor, a saa tinna.”

23

Biaŋinba ki Defid tinn Keila doo

1Defid din gbat nan Filistia teeb tuu lek Keila dooe, ki fiar bi jepaant nba ki bi jaan na. 2Ki u boi Yennu a, “N saan ki lek Filistia teeb na-a?”

Ki Yennu jiin a, “Nn, ii saa ki lekib, ki tinn Keila doo.”

3Ŋaan Defid jab na betɔ a, “Taa be Juda tiŋ ni na, ti mɔk jaŋmaanii, ki ti-i ji kii saan Keila doo ni ki kɔn nan Filistia teeb na, li saa pukine.” 4Ki Defid bia ŋamm boi Yennu, ki Yennu betɔ a, “Ii saa Keila, kimaan n saa te ki a nyann Filistia teeb nawa.” 5Tɔn, ki Defid nan u jab saan Keila ki saa lek Filistia teeb, ki kpiib bonchiann, ki jii bi bonkobit, ki tinn Keila niib.

6Yoo nba ki Ahimelek bija Abiatar din bot ki saan taan Defid, Keila doo ni na, u din jii mannteeb liatjabik nae ki saan nann.

Biaŋinba ki Sɔɔl waa beer Defid

7Bi din bet Sɔɔl nan Defid saan Keila-wa, ki Sɔɔl yet a, “Yennu jii Defid ki kubin n nuu niŋa. Defid soor u mɔŋ baruk, kimaan u kɔɔ doo nba ki bi maa joona ki linta, ki li tammɔi mɔk gankparkara.” 8Ki Sɔɔl yiin u kunkɔnkɔnna kur, ki bi teen siir nan bin faa tɔb, ki saan Keila doo ni a bin saa soor Defid nan u jab.

9Yoo nba ki Defid gbat nan Sɔɔl lorin a wun lekɔ na, ki u yet manntɔɔ Abiatar a, “Baat nan manntɔɔ liatjabik na.” 10Ki Defid yet a, “N Yomdaanɔ, Israel teeb Yennu, n gbat nan Sɔɔl lorin a wun baar Keila na ki tan biirir, min yaa paak. 11Keila doo ni niib na saa jiin ki kubin Sɔɔl-aa? Sɔɔl set saa baar nan maa gbat nawa-a? N Yomdaanɔ, Israel teeb Yennu, n barimae, a turin gatu.”

Ki Yennu jiin a, “Sɔɔl saa baara.”

12Ki Defid ŋamm boi a, “Keila doo ni jab saa jii min nan n jab ki kubin Sɔɔl-aa?”

Ki Yennu yetɔ a, “Bi saa teena.”

13Ki Defid nan u jab tee nan kobii ŋanloob na, ki nyii Keila doo ni yiama, ki somm kaar. Yoo nba ki Sɔɔl gbat nan Defid nyii Keila doo niŋa na, ki u ji ki saan leŋi.

Ki jiin Defid benu, kunkona tiŋ na ni po

14Defid din bɔr kunkona tiŋ nie, ki li be kunkoouk nba kpia Sif na. Sɔɔl lek din koor a wun lon u boore, ŋaan Yennu din ki jii Defid ki turɔ. 15Defid din la nan Sɔɔl yaa wun kpiue.

Ki Defid be Hores, kunkoouk nba kpia Sif na. 16Ki Jonatann saan u boor leŋ, ki saa turɔ chekinii ki jiin Yennu sommir po, 17ki beerɔ a, “A daa tiin jaŋmaanii. N baa Sɔɔl kan fit kpiiani, u mi fanu nan fine sii tee Israel teeb kpanbar, ki n sii waa a paak.”

18Ki bi niib banlee na sat mɔb ki tur Yennu, nan bi naasinyɔɔsir sii tun be-e. Ki Defid biar Hores, ŋaan Jonatann mun ŋmat kun u doo ni.

19Ki nisiab nyii Sif ki saan Sɔɔl boor, Gibea doo ni, ki saa yetɔ a, “Defid bɔr ti yent nie, Hores doo nba be Hakila kunkonn paak na, ki li be niigaŋ po, Judea muuk ni. 20Chanbaa, ti mi faa loon ki a soorɔ biaŋinba. Baat ti yent ni, yoo nba kur ki a loon, ki tin somma ki a soorɔ.”

21Ki Sɔɔl jiin a, “Yennu n teen piisin i paak nan yaa loon n maan na. 22Ii saa man ki saa ŋamm fiit fanu, ki bann Defid nba be siaminba, nan waa gɔrin sian, nan wunba lau. N gbat nan u sub halii. 23Ii lomɔ fanu, siaminba ki u kpan bɔr, ŋaan yabir jen na, ki tan kumiin yiama, ki min nan yimm n saan. Li-i tee ki u be yent na ni, mi-i lekii saa lomɔ Juda tiŋ kur po, see ki n lau.”

24Tɔn, ki bi ŋmat saan Sif ki liit Sɔɔl. Defid nan u jab din be Maonn muuk ni, ki li be baauk nba dɔɔ yann na ni, Judea muuk nba be niigaŋ po na. 25Ki Sɔɔl nan u jab piin ki kpaan Defid. Yoo nba ki bi yet Defid li po na, ki u saan kɔɔ jɔkunkonn nba be Maonn kunkoouk paak na. Sɔɔl nba gbat nan u be leŋ na, ki u saan Moann ki waa beerɔ. 26Sɔɔl nan u jab din be kunkonn na bɔkire, ki Defid nan u jab mun be bɔkleer, ki koor a bin nyi Sɔɔl nuu ni. Sɔɔl nan u jab nba nakii Defid nan u jab a bin soorib yoo nba, 27ki toomii baar yet Sɔɔl a, “Jenin yian na, ki Filistia teeb yaa bin kɔɔ ti tiŋ nie.” 28Ki Sɔɔl nyik ki ji ki waa Defid, ŋaan ŋmat ki saa kɔn nan Filistia teeb na. Li paak teen ki bi yi leŋ Bɔkitu Kunkonn. 29Defid din nyii leŋe ki saan En-gedi yent ni, ki saa bɔr li tanfiat ni.

24

Biaŋinba ki Defid nyik ki ki nyinn Sɔɔl manfoor

1Sɔɔl nba din saan kɔn nan Filistia teeb ki jen yoo nba, ki bi betɔ nan Defid be En-gedi kunkoouk paak. 2Ki Sɔɔl jii Israel kunkɔnkɔnjaana tusaa ŋantaa ki saan namm yondopo, ki jiin piarii tanpiit na po, a wun kpaan Defid nan u jab, 3ki saa baar tanfiiɔk nna boor, ki li be sɔnjokpiŋ ki kpia peloi, ki u kɔɔ tanfiiɔk na ni a wun fat u mɔŋ, ŋaan sɔɔ Defid nan u jab dɔŋ kɔɔ tanfiiɔk maŋ niwa, ki be li linn po. 4Ki Defid jab na yet a, “Daar nba nae ki Yennu din paka nan u saa jii a dataak ki kubin a nuu ni, ki a saa fit teenɔ faa loon biaŋinba.” Ki Defid bɔk soon nna ki saa bɔkin, ki pot Sɔɔl liatir mɔgbann, ki Sɔɔl ki banni. 5Li poor poe ki Defid yan ŋmat nan waa pot Sɔɔl liatir mɔgbann na. 6Ki u bet u jab na a, “Yennu n bɔr ki n daa nyint n chanbaa manfoori, koo ki jii n nuu ki siinɔ, kimaan ŋɔɔe tee wunba ki Yennu gannɔ ki teenɔ kpanbar na.” 7Defid jii mɔbona nae ki yakii nan u jab, a bii mi ki bin lek Sɔɔl.

Ki Sɔɔl nyii tanfiiɔk na ni ki soor sɔnu ki saa. 8Ki Defid nyii ki wei Sɔɔl poor ki yiinɔ a, “N kpanbar.” Ki Sɔɔl jiant ki got, ki Defid baa fabin tiŋ ni nan jirima, 9ki yetɔ a, “Bee teen ki a gbia niib nba yeena nan n koor a n kpiiani? 10Dinna daar nba na, a la nan a numm, biaŋinba ki Yennu jiia ki kubin n nii ni, tanfiiɔk na ni, ki n jab na siab yaa min kpiia, ŋaan ki ninbaauk soorin nana, ki n yet a, ‘N kan ban jii n nuu ki sii fin chanbaa, kimaan fine tee daanɔ nba ki Yennu gann, a fii tee kpanbar.’ 11Gotir, n baa. A la a liatchabir nba ki n dia nawa. N bo saa fit kpiia, ki n nyika, ŋaan pot a liatir mɔgbann. Mɔtana, a ji bann nan n ki dukii bonbiir ki jiin a po, n bia ki yêen a mɔb. N ki biir a siar, ŋaan ki a waa beerin a fan kpin. 12Yennu n bu min nan fin buut, ki wann wunba biir lɔɔ. Yennu n te linba ki a tun turin na, ki lin jir a paak, kimaan n kan ban jii n nuu ki siiani. 13A mi barŋar na, nan baa yaa, ‘Toonbiit nyi nibiiuk nie.’ Li paak ki n kan jii n nuu ki siia. 14Gotir, Israel kpanbar nba koor a wun kpi bona nba na. Gotir bona nba ki u waa beer. Li tee bɔkpeenne, koo biabike-e? 15Yennu-e saa bu ti buut ki wann daanɔ nba biir lɔɔ. Yennu n got maan maŋ ni ki kɔn n paak, ki te man nyi a nuu ni.”

16Defid nba pak ki gbenn yoo nba, ki Sɔɔl yet a, “Fin n bija Defid-ee?” ki piin bui sanpaapowa, 17ki yet Defid a, “A mɔk mɔnii, mine mɔk biit. A tun ki ŋammima, ŋaan ki min tuun biira. 18Mɔtanae ki a wannin faa tun ki ŋammin biaŋinba. Yennu-e jiin ki kubin a nuu ni, ŋaan ki a ki kpiimi. 19Taar munŋaae ki nirɔ saa soor u dataak ki ŋaau yann ki kan turɔ daŋi? Yennu saa teen piisin fanu a paak, nan faa tun linba ki turin dinna na. 20N mi nan a set saa di Israel naama, ki naangbouŋ na saa wei a dianu yoo. 21Ŋaan satir mɔb ki turin, Yennu sann ni, nan a saa nyik n maaru ki bii be, ki lin te ki n sann nan n baa ŋaateeb sana daa boori.” 22Ki Defid sat mɔb ki tur Sɔɔl.

Ki Sɔɔl ji ŋmat kun u ŋaak ni, ki Defid nan u jab mun ŋmat saan bi bunbɔr boor.

25

Ki jiin Samuel kuun po

1Ki Samuel kpo, ki Israel teeb kur taan ki bui fabin u po, ŋaan piiu u ŋaak ni, Rama doo ni.

Biaŋinba ki Abigail somm Defid

Li poor po ki Defid saan Parann kunkoouk paak. 2-3Jasɔɔ nnae din be, ki tee Kaleb booru ni nirɔ, ki u sann tee Nabal, ki nyii Maonn doo ni, ki din mɔk tinsiar, ki li kpia doo nba ki bi yi Kamel na. U din tee jakpaatire, ki mɔk pei tusaa ŋantaa nan buunii tusir. U ŋaapoo Abigail din fan, ki bia mɔk yan bonchiann, ŋaan ki ŋɔɔ Nabal tee jawudaanɔ ki bia tee nitouŋ. U din be Kamel ki koor u pei.

4Ki Defid nba din be kunkoouk paak na gbat li po, 5ki tun toomii, ki bi tee jab piik, a bin saan Kamel ki saa lon chanbaa Nabal boor, ki turɔ foontii, 6ki betɔ a, “A yɔɔk Defid teena foontii, u foont fin nan a ŋaateeb ki teen linba kur be a ŋaak ni na laafia foontii. 7U gbat nan a koor a peie, ki u loon fan bann nan a pekpaarii nba din be ti boor na siar din ki daamii. Yoo nba kur ki bi din be Kamel na, bi siar din ki bot. 8Fin n boi a toontunna na, ki bi saa beta. Ti baar a jaamm daare, ki a bija Defid yet nan a gaarit saauŋ fanu, ki turit linba kur ki a saa fit tur.”

9Yoo nba ki Defid jab na baar Nabal boor, ki yetɔ Defid mɔmaan na, ŋaan guur waan. 10Ki Nabal jiin Defid toomii na a, “Ŋmee tee Defid-i? N daa ki ban gbat u sanni. Daaŋanlee na, digbann na ji gbeen nan daaba nba nyikin bi chanbaanbae. 11N ki yaa man jii n boroboro nan nyun nan bonkobit nba ki n kpiib ki bo yaa man tur binba koor pei na, ki tur jab nba ki n ki mi baa nyii sian.”

12Ki Defid jab na ŋmat u boor ki saa kumiiɔ linba ki Nabal yet. 13Ki Defid yet u jab na a, “Jiin i jukbanjai man.” Ki jab na jii bi jukbanjai, ki Defid mun jii u jukbanjiak. Ki Defid fiir yaat nan jab kobii ŋanna, ŋaan nyik jab kobii ŋanlee ki bi guu bi tiat.

14Ki Nabal ŋaatoontunyenɔ yet Nabal ŋaapoo Abigail a, “A gbat maan nawa-a? Defid tun toomii ki bi nyii kunkoouk paak ki baar a bin foont chanbaa, ŋaan ki u jak sukiib. 15Niib na tuu ŋan ki turit. Bi tuu ki diat yana yana, ki yoo nba kur ki ti be muuk ni na, ti siar bia ki ban boti. 16Ki bi tuu guut yonnu nan nyiɔk kur, yoo nba ki ti tuu be namm ki kpaar pei na. 17Ti naa, tiat linba na po, ŋaan dukin faa saa teen biaŋinba. Linba na saa fit biir ti chanbaa nan u ŋaateeb kur. U tee nitouŋ nba kan sak ki gaar kpaaniie.”

18Ki Abigail kakit yian ki taan boroboro kuna kobii ŋanlee, nan tilɔɔna daan bujakɔra ŋanlee, nan pepurika banŋmu, nan dibinsiŋa tatilaŋmanbana ŋanlee, nan tilɔɔnkoonsɔkita kobik, nan tilɔɔnkoonsɔkitlia kobii ŋanlee, ki jii li kur ki paan bonii paak, 19ŋaan bet u toontunna a, “Yimm n liit kii gaar, ki n saa wei,” ŋaan u din ki yet u sɔrɔ Nabal-i.

20Abigail nba jak u boŋ ki lintir kunkonn na, li taakpaak ni ki u took Defid nan u jab, ki bi baat. 21Ki Defid dukii a, “Bee paake ki n daan gorii nirɔ nba na faar kunkoouk na paaki, ki u siar bonmintik nna gbaa ki boti, waa ji tun linbae na ki pa jiinin sommir nba ki n sommɔ na paak? 22Yennu n faa kpin, li-i tee ki li yent, ki n ki kpii ŋɔɔ nan u jab kuri.”

23Yoo nba ki Abigail la Defid na, ki u kakit ki sik u boŋ paak yiama, ki baa fabin tiŋ ni, Defid tɔɔnn, 24ki yetɔ a, “Chanbaa, gbiintir ki turin. Ŋaant nyiiruk na-ii be n paak. 25A daa fiin Nabal25.25 Nabal paake tee “jatuk.” po, nifoyann nba ki mɔk nyɔɔt na, u kpan tee-e nan u sann nba tee na, jatuk. Chanbaa, n daan ki be yoo nba ki a toomii baar na. 26Yennu-e te ki a ki lek ki kpii a datai na, ki mɔtana, n por kat nan Yennu nba fo na sann ni, a datai nan binba kur biira saa la tubdatu nan Nabal na. 27Chanbaa, gaat piinii nba ki n baar nann maa min tura, ki fan tur a jab na. 28Chanbaa, nyikin chab n biit nba kur ki n tun biira. Yennu saa dinna naan, ki bia tan dinn nan a yaaboonawa, kimaan a kɔn u kɔnae, ki kan tun bonbisiar nan faa tan saa kpo. 29Li-i tee ki wunba kur tan leka, a wun kpiia, ŋaan ti Yomdaanɔ Yennu-e saa tinna, ki guura nan jɔɔ nba tuu guu u mɔkint na. A datai ŋarin, u saa lube nan jɔɔ nba tuu jii tann ki teen naaluubuk ni ki luur na. 30Ki li-i te yoo nba Yennu tan tun bonŋana nba ki u sat mɔb nana na ki gbenni, ki dinna Israel naami, 31a par sii mei nan faa ki kpii binba ki biir a siar, koo ki pa jiinib na. Chanbaa, yoo nba Yennu tan teen piisin a paaki, fan tiar n po.”

32Ki Defid yet Abigail a, “Pakin Yennu, wunba tee Israel teeb Yennu, ki tuma a fan chetin dinna na. 33Yennu n gaar niipoouk nan a yan nba ki a mɔk, nan linba ki a tun dinna ki gɔɔrin, ki n ki nyinn sɔn daar na ni ki jiin pann na. 34Yennu-e gɔɔrin ki n ki turi daŋi, ŋaan n por nan Yennu nba fo ki tee Israel teeb Yomdaanɔ na, nan fi-i bonii kii kakit ki tookin yiami, li won bo tan sii yentir na, ki Nabal koo u jasɔɔ ji ki biar be u manfoor ni.” 35Tɔn, Defid nba gaar piinii na yoo nba, ki u yetɔ a, “Ii kun nan parmaasir, n gbat a mɔmaama. N saa tun faa loon biaŋinba.”

36Yoo nba ki Abigail ŋmat Nabal boor na, ki Nabal di jaamm nan u tee kpanbar na, ki nyuu yib, ki ji tan ki mi u mɔŋ boor. Li paak ki Abigail din ki fit pakɔ siar nan laa tan yent. 37Li sanyiɔk ni nba ki Nabal numpo yent na, ki u ŋaapoo ji pakɔ linba tun, ki u yan put, ki u gbanant kpo. 38Li din jii nan daapiik naewa, ki Yennu faa ŋɔɔ Nabal ki kpiiu.

39Yoo nba ki Defid gbat nan Nabal kpowa na, ki u yet a, “Pakin Yennu man, wunba bu Nabal buut nan waa sukiin na paak, ki bia gɔɔrin ki n ki tun bonbiir na. Yennu-e te ki Nabal biit ŋmat u paak.”

Ki Defid ji tun bet Abigail a wun sak kii tee u ŋaapoo. 40Ki u toontunna na saan Abigail boor, Kamel doo ni, ki saa yetɔ a, “Defid-e tunt a tin baar jiia ki wun kɔɔna ki fii tee u poo.”

41Ki Abigail baa fabin tiŋ ni, ŋaan yet a, “N tee u daabire, ki teen siir nan min wuur u toontunna taawa.” 42Ki Abigail fiir yiama ki jak u boŋ, ki u daabpoi banŋmu wei ki chianɔ, ki bi tɔk nan Defid toomii na ki saan, ki Abigail saa teen Defid poo.

43Defid din kɔɔn Ahinoam wunba nyii Jesreel naewa, ki Abigail tan kunɔ. 44Ŋaan sɔɔ Sɔɔl din jii u bipoo Mikal, wunba ki Defid kɔɔnɔwa na, ki tur Lais bija Palti, wunba nyii Galim doo ni na.

26

Biaŋinba ki Defid ki nyinn Sɔɔl manfoor taar munlee ni

1Ki jasiab nyii Sif ki saan Sɔɔl boor, Gibea tiŋ ni, ki saa yetɔ a, “Defid bɔr Hakila kunkonn, tanfiiɔk ni, ki li kpia Judea kunkoouk.” 2Sɔɔl din fiire yiama, ki jii Israel kunkɔnkɔnjaana tusaa ŋantaa, ki saa namm Sif kunkoouk paak, a bin saa kpaan Defid, 3ki saan chaan bi kaaŋ sɔnjokpiŋ, ki li kpia Hakila kunkonn. Defid lek daa din be kunkoouk na niŋe, ŋaan yoo nba ki u gbat nan Sɔɔl baar ki kpaanɔ na, 4ki u tun dobiiteeb, ki bi saan dobii ki la nan Sɔɔl set baar leŋa. 5Ki ŋɔɔ Defid saan yiama ki saa got la siaminba ki Sɔɔl nan Ner bija Abner, wunba tee Sɔɔl kunkɔnkɔnna saakɔɔ na dindɔɔr boor. Sɔɔl din dɔɔ kaaŋ na niŋe, ki u kunkɔnkɔnna na dɔɔ ki lintɔ.

6Ki Defid boi Ahimelek, wunba tee Hef booru ni nirɔ na, nan Joab naa bik nba ki bi yiu Abisai, ki bi naa tee Seruya na a, “I banlee na ŋmee ki min nan ŋɔɔ saa saan Sɔɔl kaaŋ ni?”

Ki Abisai yet a, “N saa saana.”

7Tɔn, li daar nyiɔk, ki Defid nan Abisai kɔɔ Sɔɔl kaaŋ na ni, ki la Sɔɔl dɔɔ gɔɔnt kaaŋ na sinsuuk ni, ki u kpann chaa, ki kpia u yur, ki Abner nan kunkɔnkɔnna na dɔɔ ki lintɔwa.

8Ki Abisai yet Defid a, “Yennu jii a dataak ki kubin a nuu ni dinna nyiɔk nawa, mɔtana ŋaant man ŋmuu-u nan u kpann na yomkɔɔ, ki tabinɔ nan tiŋ, ki daa pukii munlee.” 9Ki Defid yet Abisai a, “A daa teeu daŋi. Ŋmee saa jii u nuu ki sii Yennu niganntɔɔ na, ŋaan kan kɔɔ biit ni?” 10Ki Defid tukin ki yet a, “Barmɔnii nan Yennu nba fo na, n mi nan Yennu tiɔŋo saa kpi Sɔɔl. Laa sii tee u yooe tan saa baar ki wun yiar ki kpo, koo u tan saa saan tɔbe ki saa kpakin li ni. 11Yennu n bɔr ki n daa jikit n nuu ki siin Yennu niganntɔɔ na. Ŋaant ki tin jii u kpann nan u nyun lenn nba see ki kpia u yur na, ki yaat nann.” 12Ki Defid jii kpann nan nyun lenn nba see ki kpia Sɔɔl yur na, ki bi yaat nann. Ki sɔɔ ki bann koo ki la linba tumi, koo ki bi sɔɔ fit fiiri. Ki bi kur gɔɔnt, kimaan Yennu-e te ki bi gɔɔn kpo.

13Tɔn, ki Defid lɔɔr baauk na bɔkleer po, ki doo jɔɔr na paak, ki chat fɔkit waama, 14ŋaan tant yiin Sɔɔl kunkɔnkɔnna nan Ner bija Abner a, “Abner, a kan tooni-i?”

Ki Abner yet a, “A tee ŋmee ki tantir ki fiint kpanbari?”

15Ki Defid jiin a, “Abner, a ki tee nijaann kaa Israel tingbouŋ na ni-i? Ki bee teen ki a ki guu a chanbaa kpanbar na? Mɔtamɔtanae, ki sɔɔ kɔɔ kaaŋ na ni, a wun kpi a chanbaa kpanbar na. 16Abner, a gbar a toonna. N por Yennu nba fo na sann ni nan fin nan a niib kur tee yin kpoe, kimaan i ki fit guur i chanbaa nba ki Yennu gannɔ ki teenɔ kpanbar na. Gotirii, kpanbar kpann na be lia? Ki u nyun lenn nba bo see kpia u yur na be lia?”

17Ki Sɔɔl bann Defid kunkɔr, ki boi a, “N bija Defid, li tee fine-e?”

Ki Defid jiin a, “Nn, mine, kpanbar,” 18ki bia yet pukin a, “Bee ki n yomdaanɔ waa beer min u daabiri? N tun bee? N tun bonbilanne? 19Kpanbar, gbiintir maa saa yet linba na. Li-i tee Yennu-e ŋmanta ki yaa a tookimii, Yenpiiniie ki ti saa jii turɔ ki lebit u dudukit; ŋaan li-i tee nisaariie tun nna, ŋann Yennu mɔtont n baa bi paak, kimaan bi ber nyinnin Yennu tiŋ na niwa, ki yetin a, ‘Saant ki jiant pata.’ 20I daa te ki bi kpin tiŋ gaŋ nba fɔk nan Yennu boori. Bee paake ki Israel kpanbar baar a wun kpi min biabik na? Bee paake ki u saa wei berin nan kpanyuur na?”

21Ki Sɔɔl jiin a, “N tun yanbɔmma. I jent na, n bija Defid, n kan ban tura daŋi, kimaan a ki nyinn n manfoor nyiɔk na. N tuu tee jatuko, ki tun kpet bonchiann.”

22Ki Defid yetɔ a, “Bat kpanne na, ŋaant jab na yenɔ n baar ki tan gaar. 23Yennu pa paatii ki teen damm nba tee nimɔmm ki tee kasiie. Yennu jiia ki kubin n nuu ni dinna nba na ni, ŋaan ki n ki jii n nuu ki sii fin nba ki Yennu gann ki teena kpanbar na. 24Nan maa ki nyinn a manfoor dinna biaŋinba na, Yennu n mun tun nna ki turin, ki te ki min nyi daamii kura ni.”

25Ki Sɔɔl yet a, “Yennu saa teen piisin fin n bija Defid paak. A saa tun toongbeŋa ki set nyann.”

Tɔn, ki Defid soor u sɔnu, ki Sɔɔl mun ŋmat kun.

27

Biaŋinba ki Defid be Filistia teeb boor

1Defid dukin ki tur u mɔŋ a, “Sɔɔl saa kpin daa na niwa. Maa saa tun linba ki lin werikin tee man bot ki saan Filistia teeb boore, ki Sɔɔl saa nyik ki kii kpaanin Israel tiŋ ni, ki n ji saa la laafia.” 2Li paak ki Defid nan u kunkɔnkɔnna kobii ŋanloob nyii yiama ki saan Maok bija Akis boor, wunba tee Gaaf bat na. 3Ki Defid nan u kunkɔnkɔnna nan bi ŋaateeb kur saan kar Gaaf. Defid din mɔk poob banlee, ki bi be u boor. Bi tee Ahinoam, ki u nyii Jesreel, nan Abigail ki u mun nyii Kamel, ki tee Nabal pakɔɔk. 4Yoo nba ki Sɔɔl gbat nan Defid chiar saan Gaaf-a na, ki u ji nyik, ki ki kpaan u boori.

5Ki Defid yet Akis a, “Li-i tee ki a tee n yɔɔk, ŋaant ki min gaar digbanbik kii kar leŋ. Li ki kpaa talas ki min nan fin n lakin kii be digbansaakar na ni.” 6Ki Akis jii Siklag doo ki turɔ, ki li ji teen Juda teeb tiŋ nan dinna. 7Defid din kar Filistia teeb yent ni ŋmaarii piik nan ŋanloobe.

8Li yoo maŋ Defid nan u kunkɔnkɔnna din tuu lek Gesur teeb nan Girsi teeb nan Amalek teebe, binba din be yent maŋ ni sianyoowa na, ki saan sik baar Sur doo nan Ijipt tiŋ. 9Yoo nba kur ki Defid saan lek yent nba ni, u din tuu kpi li jab nan poobe, ŋaan jii li pei nan nei nan bonii nan laagumiinba nan li chinchena, ki ji ŋmat jen bat Akis boor. 10Akis-i taŋi boi yoo nba kur a, “A saan lee ki fat bona dinna?” Defid tuu yet nan u saan Juda yent niidiitu poe, koo u saan Jerameel booru yent nie, koo Kenn teeb nba kɔɔ sian na. 11Defid din tuu kpi sɔɔ kure, li jab nan poob, ki li te sɔɔ ki saa Gaaf ki want bat Akis linba ki Defid nan u jab tuun na. Defid nba din tun toona nbae na, yoo nba ki u din be Filistia yent ni na. 12Akis din teen Defid yada, ki yet u mɔŋ a, “Defid tiɔŋ niib Israel teeb yêtɔwa, li paak, li kpaa talas ki wuu tuunin nan u kuun.”

28

1Binn maŋ ni ki Filistia teeb taan bi kunkɔnkɔnna a bin kɔn nan Israel teeb. Ki Akis yet Defid a, “Li loon ki fin bann nan fin nan a jab saa pukin ti po, ki tin saan tɔb na.”

2Ki Defid jiin a, “Li kpan tee nnae. N tee a toontunnɔe. A saa la maa saa tun linba ki tura.”

Ki Akis yetɔ a, “Li ŋan, n saa te ki fii guun yoo kur.”

Biaŋinba ki kpanbar Sɔɔl saan ninnyɔdaanɔ boor

3Li yoo maŋ ki sɔɔ Samuel kpo, ki Israel teeb kur bui ki fabin u kuun po, ki piiu u doo ni, Rama-wa. Sɔɔl din ber jabaabuura nan ninnyɔdamm ki nyinnib Israel tiŋ ni.

4Ki Filistia teeb taan leeb ki chaan bi kaaŋ ki kpian Sunem doo, ki Sɔɔl mun taan Israel jab kur, ki bi chaan bi kaaŋ Gilboa kunkonn paak. 5Yoo nba Sɔɔl la Filistia jab na, ki jaŋmaanii soorɔ. 6Ki u boi Yennu waa saa teen biaŋinba, ŋaan Yennu ki turɔ gatu damiit ni, koo ki sɔkin ki tur sɔkiniinba ni, koo tana nba ki bi yir Yurim nan Tumim28.6 Bi din dia bona nba ki bi yir Yurim nan Tumim nae ki bant Yennu loomm. na ni. 7Ki Sɔɔl yet u toontunna na a, “Ii kpaan poo nba tee ninnyɔdaanɔ, ki min saan u boor ki saa bu.”

Ki bi yetɔ a, “Yenɔ be Endor doo ni.”

8Ki Sɔɔl lebit u liant a lin te ki bi daa bantɔ. Li daar ki ŋɔɔ nan jab banlee fiir nyiɔk ki saan poo na boor, ki saa yetɔ a, “N loon fan boi kpeemme ki turin, ki bin wannin linba saa tun. A yiin kpeemmɔ nba ki n saa tura u sann.”

9Ki poo na yetɔ a, “Barmɔnii, a mi toonn nba ki Sɔɔl tun. U mukis jabaabuura nan ninnyɔdamm, ki bi nyii Israel tiŋ ni. Bee ki a yaa a piin baruk, ki bin kpimi?”

10Ki Sɔɔl por kat ki tur Yennu a, “Sɔɔ kan dat a tubir, li-i tee ki a yiin kpeemmɔ.”

11Ki poo na boi a, “Ŋmee ki n saa yiinɔ turani?”

Ki Sɔɔl jiin a, “Yiint Samuel.”

12Poo na nba la Samuel yoo nba, ki u yikin kunkɔpaarir ki yet Sɔɔl a, “Bee ki a kpannimi? Fine tee kpanbar Sɔɔl.”

13Ki kpanbar Sɔɔl yet poo na a, “A daa tiin jaŋmaanii, a la bee?”

Ki poo na jiin a, “N la kpeemmɔe, ki u nyii tiŋ ni.”

14Ki kpanbar na boi a, “A la ki u tee nlee?”

Ki poo na jiin a, “N la jakpere, ki u nyii tiŋ ni ki do, ki lia baauŋ.”

Ki Sɔɔl bann nan li tee Samuel-e, ki u gbaan nan chɔruŋ, ki u numm faab tiŋ ni.

15Ki Samuel yet Sɔɔl a, “Bee ki a daamiin, ki fiinimi?”

Ki Sɔɔl jiin a, “N be parbiir nie. Filistia teeb nyii a bin faan tɔbe, ki Yennu mun nyikima, u ji ki gat teenin ki li nyi u sɔkiniinba masɔkinkar, koo damiit ni. Li paake teen ki n yiina, maa a wannin maa saa teen biaŋinba.”

16Ki Samuel yet a, “Bee teen ki a yiinin, ŋaan Yennu nyikawa, ki tee a dataake? 17Yennu tun toonn nba ki u din wannin, ki n beta nae. U nyinn naangbouŋ na a nuu niwa, ki jii tur a lɔɔ Defid, 18kimaan faa ki sak Yennu mɔb ki ki kpii Amalek teeb kur, ki bia ki biir linba kur ki bi mɔk na paake, ki Yennu ji tuun linba na kur ki teena. 19U saa jii fin nan Israel teeb ki tur Filistia teeb. Wonn, fin nan a bonjai won sii be n boor. Yennu bia saa jii Israel kunkɔnkɔnna ki tur Filistia jab.”

20Li taakpaak ni, ki Sɔɔl baa ki tant tiŋ ni, ki jek, nan maan nba ki Samuel yet na. U din baŋe, kimaan u din ki dii jesiat li yonnu ni nan li nyiɔk kur. 21Ki poo na saan u boor ki saa la nan jaŋmaanii soorɔ bonchiann. Ki u yetɔ a, “Chanbaa, n chibin n saaŋmaŋe ŋaan tun faa boin biaŋinba. 22Li paak, tumin maa saa wanna linba. Ŋaant ki man senna jeet. See ki a dii, ki la paŋ ki fit saan sɔnu na.”

23Ki Sɔɔl yêt jeet na dinu ŋaan yet a, “N kan di.” Ŋanne ki Sɔɔl jab banlee na betɔ a wun di jeet na. Ki u ji sak ki fiir tiŋ ni, ki kar kok foouk paak. 24Ki poo na kakit ki soor naagann nba ki u tuu goon na, ki kpiiu, ki jii yon ki ŋammir, ki pur boroboro ki ki teen datiŋ li ni, 25ki jii jeet na, ki senn Sɔɔl nan u jab banlee na tɔɔnn, ki bi dii. Li daar nyiɔk ki bi fiir yaat.

29

Biaŋinba ki Akis ŋaan Defid ŋmat Siklag doo ni

1Ki Filistia teeb na taan bi kunkɔnkɔnna kur, ki bi be Afek, ki Israel jab mun chaan bi kaaŋ ki kpian nyuntonn nba be Jesreel baauk ni na. 2Filistia batnba banŋmu nba nyii nan bi jab ki somm namm koonn kobik kobik nan tusir tusir na, ki Defid nan u jab lakin ki somm nan bat Akis, ki waa bi poor po. 3Ki Filistia saakab na lab ki boi a, “Hiibru teeb29.3 Israel teeb sanleere tee Hiibru teeb. na tuun bee nna na?”

Ki Akis jiin a, “Li tee Defid-e. U din tee Israel teeb kpanbar Sɔɔl ŋaasaakayenɔe. U be n boor ki li gar binn na, ŋaan waa nyii Sɔɔl boor ki baar nna na, n ki la bisiat u ni.”

4Ki Filistia kunkɔnkɔnna saakab na wutoor doo Akis paak, ki bi yet a, “Jɔɔ na n ŋmat doo nba ki a turɔ na ni. A daa te ki u waat ki saa tɔbi. U tan saa ŋmant ti paake tɔb nani. Sɔnjouk lannpoe ki u saa jii ki maan u chanbaa pari, li-i kii tee ki u kpii ti niib kaa-a? 5Defid nba ki bi jiiu sann ki yin yanii ki waa waak na, ki yiin a, ‘Sɔɔl kpii tusire, ki Defid kpii tusaa piik piik na.’ ”

6Tɔn, ki Akis yiin Defid ki yetɔ a, “N por nan Israel teeb Yennu nba fo na sann ni nan a tee nimɔnɔe, ki li bo sii manin, li-i tee ki a pukin n kunkɔnkɔnna na po. Laa nyii daar nba ki a baar n boor ki tan tuu dinna na, n ki la bisiat a ni, ŋaan doo na kunkɔnkɔnna saakab ki sak nana. 7Li paak, ŋmatir kii kun nan parmaasir. A daa tuun siar ki li saa biir Filistia saakab na para.”

8Ki Defid yetɔ a, “Chanbaa, bonbilann poe ki n tumi? Li-i tee nan faa yet nan a ki la bisiat n ni, laa nyii daar nba ki n tuun a toona ki tan tuu dinna, bee ji saa teen ki n kan saan nan fin nba tee n chanbaa, ki bia tee n bat na, ki kɔn nan a datai?”

9Ki Akis yetɔ a, “N saka. Barmɔnii, n numm gbooa nan a tee Yennu malaka nae, ŋaan Filistia saakab nae yet nan fin Defid kan tɔk ki saan nant tɔbi. 10Li paak, Defid, fin nan a jab nba kur din nyik Sɔɔl ŋaan baar n boor ni na, li ŋan ki yin won fiir sanyapob ni, ki yaat.”

11Tɔn, ki Defid nan u jab dɔŋ fiir sanyapob ni, ki ŋmat saan Filistia yent ni, ki Filistia jab na mun saan Jesreel.

30

Biaŋinba ki Defid faa tɔb nan Amalek jab

1Daaŋanlee poor poe ki Defid nan u jab baar Siklag, ki sɔɔ Amalek jab saan lek Juda teeb nba be niidiitu po na, nan Siklag doo, ki joo Siklag doo muu, 2ki soor doo maŋ poob nan waas kur. Bi din ki kpii bi sɔɔ, bi din ji bi kure ki yaat saan namm. 3Yoo nba ki Defid nan u jab jen Siklag na, ki bi la Siklag dii muuwa, ki bia ki la bi poob nan waas, ki siab sooriba. 4Tɔn, ki Defid nan u jab na bui, halii ki paŋ ji tan kaa nan mɔni. 5Defid poob banlee nba tee Ahinoam ki u nyii Jesreel na, nan Abigail, ki u mun tee Nabal pakɔɔk ki nyii Kamel na gbaa, bi din sooriba.

6Defid ji din be parbiir nie, kimaan u jab na para din biir nan baa kɔŋ bi bonjai nan bonpoi na, ki bi ji piak nan bin jaat Defid tana. Ki ti Yomdaanɔ Yennu chee Defid par. 7Ki Defid yet manntɔɔ Abiatar, wunba tee Ahimelek bija na a, “Jiin manntɔɔ liatjabik na ki baar nann n boor.” Ki u jii baar nann. 8Ki Defid boi Yennu a, “N wei ber fat-teeb na-a? N saa sooriba-a?”

Ki u jiin a, “Wein. A saa sooriba, ki fat niib nba ki bi soorib na.”

9Ki Defid nan u jab nba tee kobii ŋanloob na nyii soor sɔnu, ki saa baar Besor kpenu ni, ki siab biar leŋ. 10Ki Defid jii jab kobii ŋanna ki yaat namm, ŋaan nyik kobii ŋanlee na, kimaan bi din bak, ki kan fit poot kpenu na. Ki Defid nan jab kobii ŋanna maŋ wei ber datai na. 11Ki jab nba tɔk nan Defid na saa la Ijipt naasinbik muuk ni, ki jiiu baar nanɔ Defid boor, ki turɔ nyun nan jeet nan tilɔɔnkoona, 12ki u dii ki nyuu foor, kimaan u din ki dii jeet, ki bia ki nyuu nyun yontunmuna ŋantaa nan nyɔtunmuna ŋantaa. 13Ki Defid boiɔ a, “A yomdaanɔ tee ŋmee? ki a nyii lee?”

Ki u yet a, “N tee Ijipt nirɔe, ki tee Amalek nirɔ daabir. N daan yiare, ki n chanbaa nyikin daaŋantaa nba gar na. 14Ti daan lek Cheref teeb nba be Juda niidiitu po na, nan Kaleb booru ni yent, ki bia joo Siklag doo muu.”

15Ki Defid boiɔ a, “A saa fit wannin sɔnu, ki n saan fat-teeb na boori-i?”

Ki u jiin a, “N saa fit wanna, li-i tee ki a saa por kat nan Yennu nan a kan kpimi, koo ki kan jiin ki kubin n chanbaa.” 16Ki u ŋmakit Defid sɔnu, ki bi saan Amalek teeb boor.

Amalek teeb maŋ din yate ki be lokir kur po, ki di, ki nyu, ki kpamm, kimaan tiat bonchiann nba ki bi fat Filistia nan Juda tiŋ ni na paak. 17Ki li tan yentir sanyafaar na, ki Defid lekib ki kɔn namm yonnu tan baa. Bi sɔɔ din ki biari, see jab kobii ŋanna nba din jak laagumiinba nae din chiar yaat. 18Ki Defid fat niib nan tiat nba kur ki Amalek teeb jan na, u poob banlee na din pukin. 19Bi siar din ki boti, Defid din wei gaar u kunkɔnkɔnna na bonjai nan bonpoi nan mɔkint nba kur ki Amalek teeb nyiar na. 20U bia din gaar bonkobit na kura, ki u jab na piamm ki liimm, ŋaan waa ki yeen a, “Linba na tee Defid yare.”

21Tɔn, ki Defid tan jen jab kobii ŋanlee nba bo bak ki ki fit wei ki saan nanɔ, ŋaan biar Besor kpenu ni na boor, ki bi nyii a bin chet Defid nan jab nba be nanɔ na. Ki Defid saan bi boor ki saa foontib fanu. 22Ŋaan jab nba waa Defid poor na, bi siab tee nɔɔntont nan kpikpiruk damm, ki bi yet a, “Jab kobii ŋanlee nba biar na, bi kan la tiat na tori, kimaan bi ki wei saani. Baa saa gaar bi poob nan bi waas na, li saa jaŋiba.”

23Ki Defid jiin a, “Aaii, n ninjamm, i kan fit jii linba ki Yennu turit na ki teen nna. Yennu-e guut, ki te ki ti nyann binba lekit ki fatit na. 24Sɔɔ kaa ki saa sak linba ki i yeen na. I kur saa biite deedee, wunba kur biar ki guu tiat saa gaar tor deedee nan wunba saan tɔb na.” 25Defid din jii ki li tee sennue, ki li bia daa be nna Israel tiŋ ni, ki tan tuu dinna.

26Yoo nba ki Defid din tan ŋmat Siklag na, u din jii tiat nba ki u fat na waan, ki tur u yɔɔsnba nba tee Juda booru saakab na, nan mɔmaan na a, “Piinii na tee tiat nba ki ti fat Yennu datai boor nae.” 27U din jii piinii maŋ, ki bi saan nann Betel niib boor, nan Rama niib nba be Juda niidiitu po na, ki bia saan nann niib nba be Jatir 28nan Aroer nan Sifmof nan Estemoa 29nan Rakal doi ni na, ki bia tur Jerameel booru nan Kenn teeb, 30nan niib nba kɔɔ Horma nan Borasann nan Atak 31nan Hebronn. U din jii piinii na ki te ki bi saan nann, doi nba kur ki ŋɔɔ nan u jab din tuu lin na ni.

31

Ki jiin Sɔɔl nan u waas kuun po

(1 Barkperii 10.1-12)

1Filistia jab din faa tɔb nan Israel jab, Gilboa kunkonn paak. Bi din kpii Israel jab bonchiann leŋ. Ki kpanbar Sɔɔl nan u bonjai nan Israel jab nba biar na chiar. 2Ŋaan Filistia jab na din wei soor Sɔɔl bonjai bantaa ki kpiib, ŋamme tee Jonatann nan Abinadab nan Malkisua. 3Tɔb na din paar ki tur Sɔɔl, ki u datai piinii soorɔ ki turɔ daŋ. 4Ki u yet naasimɔ nba dia u jatiat na a, “Saatir a jukbanjiak ki ŋmuu kpin, ki daa te ki Filistia jab nba ki waa Yennu na dintin biak ki kpimi.” Ŋaan ki jaŋmaanii soor naasimɔ na, ki u ki fit tun nna. Ŋanne Sɔɔl jii u mɔŋ jukbanjiak ki chaan ŋaan baa li paak. 5Ki naasimɔ na la nan Sɔɔl kpowa, ki u mun jii u jukbanjiak ki chaan ŋaan baa li paak, ki lakin kpo nan Sɔɔl. 6Sɔɔl nan u bonjai bantaa nan u jatiat jikirɔ na, nan u jab kur lakin ki kpo dayenn kɔɔ. 7Israel teeb nba din kɔɔ Jesreel baauk ni, nan binba din be Jɔɔdann mɔkir pootir yondo po na nba la nan Israel jab chiara, ki Sɔɔl nan u bonjai mun kpowa na, ki bi nyik bi doi ŋaan chiar. Ŋanne Filistia teeb baar ki kɔɔ bi doi maŋ ni.

8Tɔb na sanyafannuko, ki Filistia jab saan a bin jii nikpeena na tiat, ki la Sɔɔl nan u bonjai bantaa na gbanant, ki li dɔɔ Gilboa kunkonn paak. 9Ki bi pot Sɔɔl yur, ki bia liat u jatiat, ŋaan tun toomii ki bi lin Filistia tiŋ kur po, ki mɔɔnt labamann maŋ ki tur bi pata nan bi niib na, 10ki kɔɔn Sɔɔl kunkɔnliatir na, tingbann nba tee Astarte ŋasaakak ni, ki kpaa Sɔɔl gbanant ki tabin Bef-sann doo dikpinn.

11Jabes doo niib nba be Gilead yent ni na nba gbat Filistia teeb nba tun Sɔɔl biaŋinba na, 12ki bi pardamm fiir ki somm nyiɔk ki saan Bef-sann, ki saa jɔnt Sɔɔl nan u bonjai gbanant Bef-sann doo dikpinn paak, ki ŋmat jen nann Jabes, ki joor muu leŋ, 13ki jii bi kpaba ki pii naantiik nyakir, ki li see doo na ni, ŋaan lor mɔi daaŋanlore.