SENNU

na turu munlee ni

Ki jiin Sennu gbouŋ na po

Gbouŋ na beerit biaŋinba ki Moses din ŋamm wann Israel teeb Yennu sennu nawa ki kpoe. Li yoo maŋ, Israel teeb na din yaa bin poot Jɔɔdann mɔkire ki kɔɔ Keenann tiŋ ni. Baatusir ni, bi yi gbouŋ maŋe Duteronomi.

1

1Mɔmaan nae ki Moses pak ki tur Israel teeb, yoo nba ki bi be kunkoouk nba be Jɔɔdann mɔkir yondo po, paanu nba be ki kpia Suf ki foo ki Parann be chianu, ki Tofel nan Labann nan Haserof nan Disahab mun be chianu na. 2Seir jɔɔr sɔnu nba nyi Horeb na, li jikit dapiik nan yenne ki bi somm baat Kades Banea. 3Baa nyii Ijipt binpiinna ni, ŋmaarii piik nan yenn dapinpiik, ki Moses pak mɔmaan ki tur Israel teeb sennu nba ki Yennu yaa wun wannib. 4Waa din kɔn ki nyann bat Sihonn, wunba tee Amor teeb bat, ki din kɔɔ Hesbonn doo ni na, nan bat Og, wunba tee Basann bat ki kɔɔ Astarof, Edrei tingbouŋ ni na poor poe, ki Moses pak mɔmaan maŋ. 5Moab yent nba be Jɔɔdann mɔkir yondo po na, leŋe ki Moses wann Israel teeb sennu na, ki yet a:

6“Ti Yomdaanɔ Yennu pak nant Horeb jɔɔr paak, ki yaa, ‘I wei bonchiann jɔɔr na paaka. 7Tɔɔtir man, ki soor sɔnu kii saa Amor teeb kunkona doi ni, ki bia saan niib nba kpia na boor, li Jɔɔdann mɔkir baauk ni, nan kunkona po, nan paanu ni, nan li tiŋ po yent ni, nan li mɔkgbeŋir gbianu po, ki bia saan Keenann teeb tinii po, nan Lebanonn jɔjaana po ki saa tuu Yufrates mɔkir. 8Gotirii, n jii tiŋ nae ki turi. Ii saa man ki saa kɔɔ yent tiŋ maŋ, tiŋ nba ki min Yennu senn mɔsonn ki tur i baanba Abraham nan Aisak nan Jakɔb nan bi maaru kur nba saa wei bi poor na.’ ”

Ki jiin saakab gannu po

(Nyinu 18.13-27)

9Moses din ŋamm yet Israel teeb a, “Li yoo maŋ ki n beti a, ‘I kpiasu yabit nan min jii-i n kuukɔɔwa. 10I Yomdaanɔ Yennu te ki i pɔta, li paak, dinna i yabint tee nan ŋmaabira nba be sanpaapo nae. 11I Yomdaanɔ Yennu, wunba tee i baanba yɔɔ na, wun teeni yabint tusaa ki gar yaa tee biaŋinba, ki teen piisin i paak nan waa senn mɔsonn biaŋinba na. 12Nlee ki n kuukɔɔ saa jii i daamii nan i jika kii pat i kunkɔna? 13Gant subindamm nba gbia maan paak ki mɔk jirima, ki bin nyi booru kur ni, ki n teemm yudamm ki bii gorii-i.’ 14Ki i jiin ki yet a maa yaa min teen biaŋinba na ŋan. 15Ŋanne ki n jii i booru ni saakab nba tee subindamm ki mɔk jirima, ki sennib a bii mɔk yiikoo i paak. Ki bi siab-ii gorii koonn tusir tusir, siab kobik kobik, siab mun piinŋmu-ŋmu, siab mun piik piik, ki siab mun tee booru booru yiikoo damm. 16Ki n tur barbuura na yaak ki yaa, ‘Gbiintir man i ninjamm maan, kii bu bi barii fanu, sɔɔ kur nan u ninja nan boorganu nba be namm na. 17I daa mɔk ningannii i maan bunu ni, ŋaan kii gbiintir tarii nan nijaana maan; i daa tiin nisaarik numpo, kimaan buut na tee Yennu yare. Ŋaan barii nba paaki, yin baar nann n boor, ki n saa gbiint ki bu turi.’ 18Ki li yoo na ki n beti linba kur ki i saa tun.

Ki jiin dobii teeb na po

(Nikant 13.1-33)

19“Ki ti tun nan ti Yomdaanɔ Yennu nba wann biaŋinba na, ki nyii Sainai jɔɔr boor, ki tɔkin kɔɔ kunkoouk nba yarin ki mɔk jaŋmaanii, ki saa Amor teeb kunkona doi na, ki saa baar Kades Banea. 20Li yoo ki n yeti a, ‘I baar Amor teeb kunkona doiwa, linba ki ti Yomdaanɔ Yennu, wunba tee ti yeejamm Yennu na jikit ki teent na. 21Gotirii, Yennu turi tiŋ nawa. Ii saa man ki saa yentir, nan Yennu nba yet biaŋinba na. Daa tiin jaŋmaanii, i bia daa mɔk birsuku.’

22“Ŋaan ki i kur baar n boor ki betin a ti saa tun toomiie ki bin saan ki pikii ŋmaa tiŋ na ki jen betit taa saa paan sian, nan taa saa kɔɔ digbana nba niŋ. 23Ki maan na maŋin, ki n gann niib piik nan banlee, booru kur ni nirɔ yenɔkɔɔ. 24Ki bi yaat saan kunkona po, ki saa sik baar baauk nba ki bi yi Eskol na, ki fiitir fanu, 25ki pɔɔr leŋ tiinii lɔɔna ki jen nann, ki bia yaa tiŋ nba ki ti Yomdaanɔ Yennu teent na tee tinŋaŋe.

26“Ŋaan ki i yêt i Yomdaanɔ Yennu sennu. Li paak ki i ki kɔɔ tiŋ maŋ ni. 27Ki i burin nan i leeb i ŋei ni, ki yaa ‘Yennu ki loon ti maan, li paak ki u nyinnit Ijipt tingbouŋ ni, a wun jiit ki kubint Amor teeb nuu ni ki bin boontit. 28Bee saa teen ki tin saan leŋi? Jaŋmaanii mɔkit. Ti ninjamm nba ki ti tumm na kɔɔnt birsuka. Bi yaa niib nba be leŋ na tee niwakita ki garita, ki bi doi joona bia fɔk ki saa tuu sanpagbant, ki bia yaa niib na tee nipaarit ki mɔk paŋ ki garit.’

29“Ŋanne ki n beti a, ‘I daa tiin niib maŋ jaŋmaanii. 30Ti Yomdaanɔ Yennu saa liit i tɔɔnn, ki saa kɔn ki turi, nan waa tun biaŋinba Ijipt na, 31nan kunkoouk paak na, siaminba ki u sommi nan baa nba tuu somm u bik na, sɔnu nba kur ki i tɔkin, nan yaa tan baar nna.’ 32Ŋaan linba kur ki n yeen na, i lek ki teen Yennu yada, 33nan waa lek gar i tɔɔnn po ki wanti yaa sii dɔɔ sian, ki teeni muu nyiɔk, ki bia te ki sanpagbant wanti yaa saa tɔkin sian yonnu ni nawa.

Ki jiin Yennu nba dat Israel teeb tuba po

(Nikant 14.20-45)

34“Yennu gbat i bunburimii ki donn wutoor, ki yet a, 35‘Mɔnii, i sɔɔ kan nyi maarbiiuk na ni ki tan kɔɔ tiŋ nba ki n tur i yeejamm na ni, 36see Kaleb, wunba tee Jefune bik na kɔɔe saa kɔɔ leŋ, ki n saa turɔ tiŋ maŋ, kimaan u waan nan u par kur. Ki n saa tur ŋɔɔ nan u yaaboona tiŋ nba ki u tɔkii ki la na.’ 37I paake te ki Yennu donn wutoor nanin ki yet a, ‘Fin Moses gbaa, a kan kɔɔ tiŋ maŋ ni. 38Ŋaan Joosua, wunba tee Nunn bija, ki tee a sommtɔɔ na, a turɔ kpaŋ-n-mɔŋ, kimaan ŋɔɔe saa jii Israel teeb ki bin kɔɔ ki yent tiŋ maŋ.’

39“Ki Yennu yet ti kur a, ‘I waas nba tee nipaauŋ ki ki mi bonŋann nan bonbiir bɔkitu, ki i yaa bi tan saa jiib ki teen daaba na, ŋamme ki n saa turib tiŋ na ki bin kɔɔ. 40Ŋaan yimm ŋarin, ŋmatir man kii saa yiar nba tee kunkoouk ki jir Mɔkmuŋ po na.’

41“Ki i jiin a, ‘Moses, ti biir Yennu-wa, ŋaan mɔtana ti saa took ti dataie nan ti Yomdaanɔ Yennu nba sennit biaŋinba na,’ ki sɔɔ kur teen siir nan kɔnn, ki dukii nan li sii tee dafure nan kunkona doi maŋ leku.

42“Ki Yennu betin a, ‘Yetirib ki bi daa kɔni, kimaan n kii be nammi. Bi datai saa nyanniba.’ 43Li paak ki n beti, ŋaan ki i ki gbiinti, ki yêt Yennu sennu nan karinbaanii, ki soor sɔnu ki took doi maŋ. 44Ki Amor teeb nba kɔɔ kunkona doi maŋ ni na nyii ki pikini nan sapɔɔk na, ki wei-i halii ki saa tuu Horma, ki saa nyanni Edom kunkona doi na ni, 45ki i bui fabin ki tur Yennu ki loon u sommir, ŋaan u ki gbiint koo ki gat ki turini. 46Ki li poor po, ki i kar Kades ki wei bonchiann.

2

Bina nba ki Israel teeb kar kunkoouk paak

1“Ki ti ŋmat tɔkin sɔnu ki do kunkoouk ki took Mɔkmuŋ po, nan Yennu nba wannit biaŋinba na. Ki ti jii daa bonchiann ki lin lintir kunkona nba be Edom yent ni na.

2“Ki Yennu pak nanin, ki yet a, 3‘I jii yoo bonchiann ki lin lintir kunkona na. Mɔtana, ŋmatir kii saa i gaŋ po. 4Want niib na sennu na: I per i ninjamm Esɔɔ maaru nba kɔɔ Edom na doo kpaara. Bi sii tiini jaŋmaaniie. 5Ŋaan i daa piint kunkɔnn nammii, kimaan n ki yaa min ŋmit bi tiŋ na ki turini, koo taaŋmaatir gbaa n kan turini. N jii Edom yent na ki tur Esɔɔ yaaboonawa. 6Ii sii daa jeet nan nyun bi boore.’

7“Tiat nan i Yomdaanɔ Yennu teen piisin linba kur ki i tuun paak, ki goti fanu, yoo nba ki i lintir kunkoouk nba yab paak na. U din be-e nani bina piinna, ki i laat linba kur ki i loon.

8“Ki ti tan baar ki gar ti ninjamm Esɔɔ yaaboona yent na ni. Ki ti nyik Araba sɔnu, linba nyi Elaf nan Esion-Geber na, ŋaan tɔkin sɔnu nba saa Moab. 9Ki Yennu betin a, ‘I daa daamii Moab niibi, bi tee Lot yaaboonae, i daa kɔn nammii. N jii Ar tiŋ na ki turiba. N ki yaa min ŋmit bi tiŋ na ki turini.’ ”

10(Em teeb din tuu kɔɔ Are. Bi din tee niib nba mɔk panii ki bia yabe. Bi bia din fɔk nan Anak teeb nae. 11Bi din tee niwakita nan Anak teeb nae. Moab teeb ŋarin din yib Em teebe. 12Hor teebe din kɔɔ Edom, ki Esɔɔ yaaboona tan berib ki nyinnib. Bi din kpiibe ŋaan kɔɔ bi doi ni, nan biaŋinba ki Israel teeb din tan ber bi datai ŋaan kar tiŋ nba ki Yennu turib na ni.)

13“Ki Yennu yetit a, ‘Mɔtana, fiit ki poot Sered baauk na.’ Ki ti poot baauk maŋ. 14Li din tee bina piintaa nan ŋanniime, taa nyii Kades Banea na poor po. Binba din tee li yoo kunkɔnkɔnna din kpo ki gbenna, nan Yennu nba din yet biaŋinba na. 15Ŋɔɔ Yennu din biiribe nan waa tan boontib.

16“Bi kur nba din tan kpo ki gbenn yoo nba, 17ki Yennu yetit a, 18‘Dinna daar nba na, i saa gar Moab kpaar paak ki tɔkin nyi Ar. 19I-i saa kii per Amonn teeb, binba tee Lot yaaboona na yent, i daa daamiib koo ki piint kunkɔna nammii, kimaan n ki yaa min ŋmit tiŋ nba ki n turib na ki turini.’ ”

20(Yent maŋ, bi din tuu yi niwakita yente, kimaan niwakitae din tuu kɔɔ leŋ. Ŋaan ki Amonn teeb din yib Samsum teeb. 21Niib nba din tee nikakira, ki fɔk nan Anak teeb na, ki bia yab, ŋaan Yennu din boontiba, ŋaan ki Amonn teeb kar bi yent maŋ ni. 22U din tun nnae ki tur Esɔɔ yaaboona nba din kɔɔ Edom na. Waa din boont Hor teeb na ki Esɔɔ yaaboona gaar bi yent ki kar leŋ nan dinna. 23Niib nba din kar Kret mɔkgbeŋir kunkonn paak na, ŋamme ji kɔɔ tiŋ nba kook Sinsuuk ni mɔkgbeŋir na. Bi din boont Af teeb nba din kar leŋ sinsinn nae, ki bia fat yent maŋ ki saa tuu Gasa doo.)

24“Tɔn, taa gar Moab kpaar, li poor po ki Yennu yetit a, ‘Fiit man ki soor sɔnu kii saa ki saa poot Arnonn mɔkir, kimaan n jikit Sihonn, wunba tee Amor teeb bat, ki kɔɔ Hesbonn na, nan u tiŋ ki kubinti. Fiit ki lekɔ kii fiar u yent. 25Laa nyii dinna ki saa, n saa te ki niib-ii tiini siar kur po, ki sɔɔ kur nba gbat i sann, jaŋmaanii saa kɔɔu.’

Biaŋinba ki Israel teeb kɔn ki nyann bat Sihonn

(Nikant 21.21-30)

26“Ki ti be Kedemof kunkoouk paak, ki n tun toomii ki bi saan Hesbonn, bat Sihonn boor, nan mɔmaan nba maant par a, 27‘Ŋaant ki tin gar a yent ni. Ti saa tɔkin sunsonne, ti kan kɔɔ kpaant ni. 28Ti saa pa jeet nan nyun nba ki ti saa di ki bia nyu na paaka, ŋaan taa loon tin tun biaŋinba tee tin somm ki gar a yent nie, 29nan taa tan saa poot Jɔɔdann mɔkir ki kɔɔ tiŋ nba ti Yomdaanɔ Yennu teent na ni. Esɔɔ yaaboona nba kɔɔ Edom, nan Moab teeb nba kɔɔ Ar, bi sak ki ti gar bi yent niwa.’

30“Ŋaan bat Sihonn ki too ki tin gar u yent ni. Ti Yomdaanɔ Yennu-e te ki u tee tubkangbatir nan mɔyêtuk daanɔ, ki te ki ti kɔn nyannɔ, ki fat u yent siaminba ki ti be na.

31“Ki Yennu betin a, ‘Mɔtana, n yaa n jii bat Sihonn nan u tiŋe ki tura. Kɔɔn ki yent u tiŋ maŋ.’ 32Ki Sihonn nan u jab kur nyii a bin took ki kɔn nant, Jahas doo ni. 33Ki Yennu kubinɔ ti nuu ni, ki ti kpiiu nan u jab kur, 34ki nyann ki biir u doi kur li yoo na, ki kpii jab nan poob nan waas, ki ki nyik sɔɔ ki u biari, 35see bonkobit nan mɔkint nba be doi maŋ ni na, ki ti jii ki li tee ti yar. 36Ti Yomdaanɔ Yennu sommit ki ti kɔn ki nyann doi maŋ, laa nyii Aroer doo nan doi nba be Arnonn mɔkir baauk mɔgbann, nan doo nba be baauk na sinsuuk ni, ki tɔkin saa tuu Gilead. Doo din ki biar ki li joona wakii ki gariti. 37Ŋaan ti din ki nakin Amonn teeb yent ni, koo ki nakin Jabok kpengbiɔŋu, koo ki nakin kunkona doi na po, koo siaminba kur po ki ti Yomdaanɔ Yennu sennit a ti daa saa.

3

Biaŋinba ki Israel teeb kɔn ki nyann bat Og

(Nikant 21.31-35)

1“Li poorpo ki ti chat ki saan tɔɔnn po ki tɔk Basann sɔnu. Ki bat Og nan u jab kur nyii tookit, Edrei doo ni, a bin kɔn nant. 2Ŋaan ki Yennu betin a, ‘Daa tiinɔ jaŋmaanii. N yaa n jii ŋɔɔ nan u jab nan u yent kure ki kubin a nuu ni, ki a tun nan faa tun biaŋinba ki tur bat Sihonn, wunba din tee Amor teeb bat ki kɔɔ Hesbonn na.’

3“Ki Yennu bia din kubin Basann bat Og nan u jab kur ti nuu ni. Ki ti kpii bi kur, sɔɔ din ki tenn. 4Ti bia din fat u doi kur li yoo maŋ, ki doo ji din ki biar ki ti ki fat u boori. Argob yent kur din tee digbana piinloob ki Basann bat Og dia. 5Bi din maa joonfoote ki lint doi maŋ. Li tammɔi din tuu looe nan kutlaana. Digbana bonchiann bia din be, ki ki maa joona. 6Ki ti biir bi doi maŋ kur, ki kpii jab nan poob nan waas, nan taa din tun Hesbonn bat Sihonn biaŋinba na. 7Ti din jii bonkobit nan mɔkint nba be doi maŋ nie ki yent.

8“Li yoo ki ti fat Amor teeb batnba banlee na tinii nba be Jɔɔdann mɔkir yondo po na, ki nyii Arnonn mɔkir ki saa tuu kunkonn nba fɔk ki bi yir Hermonn na. 9(Sidonn teeb din yi Hermonn jɔɔr na Sirionn-e. Ki Amor teeb mun yir Senir.) 10Ki ti fat Basann bat Og yent kur, doi nba din be kunkona paak, nan Gilead nan Basann yent, ki saan banfɔkir ki saa tuu Saleka doo nan Edrei doo yondo po.”

11(Basann bat Og kɔɔe din tee niwakitir nba din tenn, ki u gado tee kut, ki li fɔkint tee kpinkpouŋ fɔkint munyia, ki yarimu tee kpinkpeŋ fɔkint ŋanna. Li be Amonn teeb doo nba tee Raba nae nan dinna.)

Booru nba kar Jɔɔdann mɔkir yondo po na labaar

(Nikant 32.1-42)

12“Taa fat yent maŋ ki gbenne, ki n jii tiŋ nba be Areor gaŋ po ki kpia Arnonn mɔkir na ki tur Rubenn nan Gaad booru, ki pukimm Gilead yent nba mɔk kunkona na waan, nan doi nba be leŋ na. 13Ki Gilead bɔkleer na nan Basann yent kur ki n jii tur Manase booru bɔkir, siaminba ki bat Og din yen na, ki li tee Argob yent kur.”

(Basann tiŋ na, bi din yir niwakita yente. 14Ki Manase yaaboonn nba tee Jair na gaar Argob yiar kur nba ki bi bia yir Basann na, ki saa tuu Gesur nan Maaka kpaar paak, ki pur doi maŋ ki gaan nan u sann, ki tan tuu dinna bi mir Jair digbanae.)

15“Ki n jii Gilead ki tur Makir naakuuk nba nyii Manase booru ni na, 16ŋaan tur Rubenn nan Gaad booru tiŋ nba nyii Gilead ki saa tuu Arnonn mɔkir. Mɔkir na sinsuuk nie tee bi niidiitu po terik, ŋaan paapo terik mun tee Jabok mɔkir. Ki li bɔkleer tee Amonn kpaar. 17Li yonbaa po bi kpaar tant ki saa tuu Jɔɔdann mɔkir, laa nyii Galilii mɔkgbeŋir gaŋ po ki saa tuu Mɔk-kpeenn, niidiitu po, ki bia saa dian Pisga jɔɔr, yondo po.

18“Li yoo maŋ ki n turib kpaanii a: ‘Ti Yomdaanɔ Yennu turi tiŋ nba be Jɔɔdann mɔkir yondo po na a yii yen. Mɔtana, barint i jab kunkɔntiat ki tumm ki bin poot Jɔɔdann, ki gar i naa waas Israel teleeb tɔɔnn, ki sommib ki bin gaar yiar ki yent. 19See i poob nan i waas nan i bonkobite saa biar doi nba ki n turi na ni. N mi nan i mɔk bonkobit bonchiann. 20Sommit i naa waas Israel teleeb ki bin gaar tiŋ nba Yennu turib, ki li be Jɔɔdann mɔkir yonbaa po na, ki yabir nan Yennu nba tan saa te ki bin kar nan laafia, nan waa tun biaŋinba ki turi nna na. Li poor po ki yin jen tiŋ nba ki n turi na ni.’

21“Li yoo na ki n yet Joosua a: ‘A la biaŋinba ki i Yomdaanɔ Yennu tun ki tur batnba banlee nba tee Sihonn nan Og nawa. Ki u bia saa tun sɔɔ kur nnae, tiŋ nba kur ki i lek. 22I daa tiimm jaŋmaanii, kimaan i Yomdaanɔ Yennu-e saa kɔn ki turi.’

Biaŋinba ki Moses kan kɔɔ Keenann

23“Li yoo na ki n miar Yennu nan n par kur ki yet a, 24‘Yabint daanɔ Yennu, n mi nan a fiit ki wannin a toongbeŋa nan bakitnauŋ toona nba ki a yaa a tuma. Yensau kaa sanpaapo koo tingbouŋ na ni ki saa fit tun a paŋ toona na leere. 25Yennu, n meia, ŋaant ki min gar ki poot Jɔɔdann mɔkir, ki la tinŋaŋ nba be bɔkleer po na, tinŋaŋ nba mɔk kunkona na, ki bia la kunkona nba fɔk ki be Lebanonn tiŋ na ni.’

26“Ŋaan i paake te ki Yennu donn wutoor n paak ki ki gbiint turin. Ki u yet a, ‘Li jaŋ nnawa. A ji daa piak nna ki teenimi. 27Saant ki do Pisga jɔɔr paak, ki got tɔɔnn nan poor, nan diitu po nan gaŋ po, ki got linba ki a la fanu, kimaan a kan ban poot Jɔɔdann mɔkiri. 28Chekint Joosua nan kpaanii na, ki kpaŋɔ, kimaan ŋɔɔe saa gar niib na tɔɔnn, ki poot namm, ki gaar tiŋ nba ki a saa la na.’

29“Ki ti biar baauk ni ki kpia doo nba tee Bef-peor na.”

4

Biaŋinba ki Moses kpaan Israel teeb a bii mɔk mɔsaku

1Ki Moses ŋamm yet Israel teeb a, “Sakin man sennii nba kur ki n wanti, ki i sii mɔk manfoor, ki kar doo nba ki i Yomdaanɔ Yennu nba tee i baanba yɔɔ na jikit ki teeni na ni. 2I daa pukii siar linba ki n teeni na po, ki bia daa nyint siari. Sakin man i Yomdaanɔ Yennu sennii nba ki n wanti na. 3I mɔŋ la linba ki Yennu tun, Peor jɔɔr boor nawa. U din biir sɔɔ kur nba jiantir yenbik Baal leŋ. 4Ŋaan i siab nba din be fanu nan i Yomdaanɔ Yennu na bia daa be i manfoa ni dinna.

5“N wanni sennii na kura, nan biaŋinba ki n Yomdaanɔ Yennu betin a n tun na. Sakin sennii maŋ, yoo nba ki i be tiŋ nba ki i yaa yin lek na ni. 6Sakin ki weir man fanu, ŋanne saa wann boorganu nba kpia-i na nan i sub. Ki bi-i gbat sennii na kur, bi saa yet a, ‘Yanfoon nan bann boorbee na ki niib na mɔkii?’

7“Digbansiar kaa, li-i tee ki u yabint tee biaŋinba, ŋaan u ki mɔk Yennu nba naakɔ nan ti Yomdaanɔ Yennu nba be nant na. Yoo nba kur ki ti miarɔ, u tuu gat ki turite. 8Digbansiar kaa, li-i tee ki u yabint tee biaŋinba, ŋaan u ki mɔk sennii nba tee fanu nan linba ki n wanti dinna na. 9Ii mi ki daa tammit linba ki i la nan i ninbina, yaa daa be i manfoor ni na, ki tan wann i waas nan i yaaboona 10ki gaan daar nba ki i daan set i Yomdaanɔ Yennu tɔɔnn, Sainai jɔɔr boor, ki u betin a, ‘Taant niib na boyennkɔɔ boor. N loon ki bin gbiint maa yaa n pak linbae. Ki bi saa tumii kii saak n mɔb, baa daa be bi manfoor ni na, ki tan fit wann bi waas ki bii mɔk mɔsaku.’

11“Betir i waas biaŋinba ki i din saan set jɔɔr nba ki munyuuk doo ki tee nan sanpagbouŋ ki dɔkin, ki muyerpeeuŋ do sanpaapo na. 12Betirib biaŋinba ki Yennu pak nani muu na ni, nan biaŋinba ki i gbat ki u piak nani, ŋaan ki i ki laat ninnauŋ siar nan waama. 13Ki u wanni linba ki i saa tun ki gbeen u mɔlor nba ki u senn nan yimm. Ii mɔk man mɔsaku nan sennii piik nba ki u sɔb teen tanpatlai ŋanlee paak na. 14Yennu betin a min wanni sennii na kur, ki yin sak gaarir tiŋ nba ki i yaa yin lek ki fat kar na ni.

Kpaanii ki jiin patmannu po

15“Yoo nba Yennu pak nani, muu ni, Sainai jɔɔr paak na, i din ki la ninnauŋ siari. Li paak, ii mi man, 16ki daa tuun biit ki maa patsiar ki teen i mɔŋi, laa tee jɔɔ koo poo, 17koo bonkobit koo nɔɔnii, 18koo bonbubɔkit koo janii ninnauŋu. 19I daa te ki sɔɔ kpanni nan yin gbaan ki jiant linba ki i laat sanpaapo na, laa tee yonnu koo ŋmaarik koo ŋmaabira. Ti Yomdaanɔ Yennu jiir ki tur nileeb nba tenn nae, a bii jiantir. 20Ŋaan yimme tee niib nba ki u nyinni Ijipt, waruk ni na. U nyinni, a wun jii-i ki teeni u niibe nan yaa tee biaŋinba dinna daar ni na. 21I paake teen ki ti Yomdaanɔ Yennu din donn wutoor nanin, ki por kat nan n kan poot Jɔɔdann mɔkir ki kɔɔ tinŋaŋ nba ki u teeni na ni. 22N saa kpo tiŋ na niŋe, n kan gar yakir Jɔɔdann mɔkiri, ŋaan yimm ŋarin saa gar ki lɔɔra, ki gaar tinŋaŋ na. 23Ii mi man, ki daa tammit i Yomdaanɔ Yennu mɔlor nba ki u lor nani na po. Sakin u mɔb, ki daa naan siar ki li tee patiri, 24kimaan i Yomdaanɔ Yennu tee nan muyeruk nae. U tee funfunn Yennu-e.

25“I-i lekii wei tiŋ maŋ ni biaŋinba, ki mar waas nan yaaboona, ŋaan i daa tuun biit, ki maa patsiar ki teen i mɔŋ. Li tee bonbiire Yennu tɔɔnn, ki saa donn u wutoor. 26N yiin sanpaak nan tingbouŋ a bin di n siara dinna. Li-i tee ki i yêt n mɔb, i saa boonte yiama tiŋ na ni. I kan wei i manfoor ni, tiŋ nba ki i yaa yin kɔɔ Jɔɔdann mɔk-pootir po na, i saa boonte yiama. 27Yennu saa yati digbana kur po, siaminba ki i waaminnae saa tenn ki mɔk manfoor. 28Leŋe ki i sii jiantir yennii nba ki niib naan nan bi nii, yennii nba tee tikpeet nan tana, yennii nba ki laat, ki ki gbia, ki ki di, ki bia ki gbia nubiru. 29Leŋe ki i saa lon i Yomdaanɔ Yennu. Li-i tee ki i lomɔ nan i par kur, i saa lauwa. 30Li-i tee ki i be daamii ni nan linba kur baati, yin ji ŋmant Yennu paak, ki sak u mɔb. 31U tee ninbatinu Yennu-e. U kan nyiki yann, koo ki biirini. U bia kan tamm mɔlor nba ki u mɔŋ lor nan i yeejamm na.

32“Boin ki fiit yoo nba gar, yoo nba ki bi daa ki mari, ki ŋmat poor po ki saa tuu yoo nba ki Yennu nan nisaarik tingbouŋ na paak. Fiitir tingbouŋ na kur po, ki laan bonjaann na booru ban tuma-a, koo sɔɔ ban gbat li booruwa-a, 33koo siab ban gbat ki Yennu4.33 Yennu koo yennii. be muu ni ki piak namm, ŋaan ki bi fo, nan yaa gbia biaŋinba nawa-a? 34Yensau ban bikin nan wun saan digbansiar ki saa nyinn boorsau ki teemm u yab, nan i Yomdaanɔ Yennu nba tun ki turi Ijipt nawa-a? I ninbina nie ki u jii u pangarisuk nan yiikoo ki baar nan yiarii nan tɔbii, ki tun yaarlituk nan bakitnauŋ toona, ki te ki jaŋmaanbona tun. 35Yimme ki u tun ki turi a lin wanni nan u kɔɔe tee Yennu, ki sɔɔ ji ki be ki tee nan ŋɔɔ na. 36U te ki i gbat u kunkɔr ki li nyii yendɔuŋ ni, a lin te wun fit kpaani. Tingbouŋ na paak u din te ki i la u kasii muu, ki u pak nani muu maŋ ni. 37Kimaan waa loon i yeejamm na paak ki u ganni, ki jii u panchiɔŋ ki nyinni Ijipt tiŋ ni. 38Yoo nba ki i nyarii kɔɔ na, ki u ber digbanjaana nba mɔk panii ki gari, a wun kɔɔni bi tinii ni ki lii tee i yar. Tiŋ maŋe tee i yar dinna na. 39Bant dinna daar nba na, ki daa ban tammit nan Yennu-e tee Yomdaanɔ, yendɔuŋ ni nan tingbouŋ na ni, ki yensau ji ki be. 40Sakin u sennu kur nba ki n teeni dinna daar na, ki bont kur saa somm fanu ki tur yimm nan i yaaboona, ki i saa tukin kii be tiŋ nba ki i Yomdaanɔ Yennu turi na ni, ki li sii tee i yar mɔkmɔk nan mɔkmɔk.”

Ki jiin sindant digbana nba be Jɔɔdann mɔkir yondo po

41Ki Moses gann digbana ŋantaa Jɔɔdann mɔkir po, ki jiin yondo po, 42siaminba ki nirɔ saa fit bɔr, li-i tee ki u kpet kpii sɔɔ, wunba ki tee u dataaki. U saa bɔr digbana ŋantaa na yenn nie ki bi ji daa kpiu. 43Rubenn booru ni, bi digbann tee Beser, ki li be dokitir paak, kunkoouk. Gaad booru ni, digbann tee Ramof, ki li mun be Gilead tiŋ ni. Ki Manase booru ni digbann tee Golann, ki li mun be Basann tiŋ ni.

Ki jiin Yennu sennu po

44Ki Moses tur Israel teeb Yennu sennii nan wannu. 45Linba nae tee sennii nba ki Moses pak tur Israel teeb, yoo nba ki bi din nyii Ijipt tiŋ ni, 46ki din be baauk nba be Jɔɔdann mɔkir yondo po ki kpia Bef-peor, ki li be Amor teeb bat Sihonn tiŋ ni na. Ŋɔɔe din kɔɔ Hesbonn, ki Moses nan Israel teeb kɔn ki nyannɔ, yoo nba ki bi nyii Ijipt na. 47Bi din yent u tiŋe, nan Basann bat Og tiŋ. Ŋamme din tee Amor teeb batnba banlee, ki kɔɔ Jɔɔdann mɔkir yondo po na. 48Li tiŋ tant ki nyii Aroer doo nba be Arnonn kpengbiɔŋ ki tɔk nna gaŋ po ki saa tuu Sirionn kunkonn, ŋanne tee Hermonn kunkonn, 49ki bia pukin yent nba be Jɔɔdann mɔkir yondo po na, ki sik diitu po ki saa tuu Mɔk-kpeenn, ki bia jir yondo po ki saa tuu Pisga jɔɔr na.

5

Ki jiin sennii piik na po

(Nyinu 20.1-17)

1Ki Moses yiin Israel teeb kura, ki betib a, “Israel teeb, gbiintir sennii nba kur ki n teeni dinna na, ki tumii kii diar kii mɔk mɔsaku. 2Sainai jɔɔr paake ki ti Yomdaanɔ Yennu lor mɔlor. 3U ki lor mɔlor na ti baanba kuukɔɔ paak kaa, ŋaan nan timm nba kur be manfoor ni dinna na paak. 4Ŋɔɔ Yennu din be muu ni, jɔɔr paak, ki pak nani u tiɔŋ. 5Ki n set yimm nan Yennu sinsuuk ni li yoo na, maa n wanni linba ki u yet, kimaan i tiin muu na jaŋmaaniie, ki ki sak nakin jɔɔr na.

6“Yennu yet a, ‘Mine tee i Yomdaanɔ Yennu, wunba nyinni daabisin ni, Ijipt tingbouŋ ni.

7“ ‘I daa jiantir yensau ki pukin n po.

8“ ‘I daa naan ninnauŋ siar ki teen i mɔŋ ki li tee linba be sanpaapo, koo tingbouŋ na ni, koo nyun ni, koo tinpɔɔr ni. 9I daa baakit koo ki jiantir patsiari, kimaan mine tee i Yomdaanɔ Yennu, ki tee funfunne Yennu. N baat nan tubdatu ki teen binba namin, nan bi maaru, ki saa tuu bi yaaboontaa nan yaaboonna ni. 10Ŋaan n mɔk ninbatinu ki teen yaaboona tusaa tusaa nba saa wei ki loonin ki dia n sennu.

11“ ‘Daa yi n sann ki tuun biit, kimaan min, a Yomdaanɔ Yennu saa dat wunba yiin n sann yann yann tubira.

12“ ‘Ii dia foon daar na fanu, ki lii tee kasii, nan min, a Yomdaanɔ Yennu nba wanna na. 13A mɔk daa ŋanloobe ki saa jii ki tun a toona, 14ŋaan daaŋanlore daar tee foon daare ki turin. Daar maŋ, sɔɔ daa tuun toonn, laa tee fin, koo a waas, koo a daaba, koo boorganii nba kɔɔ a doo ni, koo a bonkobit. A daaba n foi nan fin na. 15Tiat nan a din tee daabire Ijipt tiŋ ni, ŋaan min, a Yomdaanɔ Yennu-e fata nan n yiikoo, nan n pangarisuk. Li paak teen ki n yaa maa a dia foon daar maŋ fanu.

16“ ‘Turin a baa nan a naa baakir nan min, a Yomdaanɔ Yennu nba senna biaŋinba na, ki bont kur saa somm fanu nana, ki a saa wei bonchiann a manfoor ni, tiŋ nba ki n teena na ni.

17“ ‘Daa kpi nirɔ.

18“ ‘Daa chommi.

19“ ‘Daa jaami.

20“ ‘Daa di faak siara ki biir a lɔɔ.

21“ ‘Daa nian a lɔɔ poo, koo ki nian a lɔɔ ŋaak, koo a lɔɔ tiŋ, koo u ŋaadaabir, koo u bonkobit, koo linba kur tee a lɔɔ yari.’

22“Sennu nba nae ki Yennu tur i kura, yoo nba ki i din taan be Sainai jɔɔr boor na. U din be muu ni nan sanpagbouŋ nba bɔn bonchiann ni, ki pak nani nan kunkɔpaarir, ki ji ki pukin siari, ŋaan sɔbir tanpatlai ŋanlee paak ki jii turin.

Ki jiin niib na jaŋmaanii po

(Nyinu 20.18-21)

23“Yoo nba ki jɔɔr na kur di muu ki i gbat kunkɔr, ki li nyii bunbɔnn na sinsuuk ni, ki i booru kur saakab nan tɔɔndamm baar n boor, 24ki yet a, ‘Ti Yomdaanɔ Yennu fiit u yentchiɔŋ nan u yabint, ki ti gbat u kunkɔr ki li nyii muu sinsuuk ni. Ki ti la dinna daar nba na, nan Yennu fit piak nan nirɔ, ŋaan ki u be u manfoor ni. 25Ki mɔtana, bia paake ki ti saa kpo? Li-i tee ki ti Yomdaanɔ Yennu ŋamm pak nant, ti saa kpo nnae. Muchiɔŋ na saa dite. 26Nisaarik ban gbat ki Yennu nba fo na be muu ni ki pak nanɔ, nan taa gbat na, ŋaan bia be u manfoor ni-i? 27Moses, ŋmatir ki saa gbiint linba kur ki ti Yomdaanɔ Yennu saa yet, ki jenna ki tan wannit linba ki u yet, ki ti saa gbiint kii mɔk mɔsaku.’

28“Ki Yennu gbat mɔmaan na, ki betin a, ‘N gbat linba kur niib na yet nawa, bi mɔk mɔnii linba kur bi yet na ni. 29Li-i tee ki bi sii mɔk dudukbooru na yoo kur, ki baakitin, ki saak n sennu kur, ŋann bont kur saa somm fanu namm nan bi waas, mɔkmɔk nan mɔkmɔk. 30Saant ki betib ki bin ŋmat kɔɔ bi diit ni. 31Ŋaan fin Moses, setir nna kii kpian, ki n saa wanna n sennu kur. Wantib sennu maŋ, ki bi saa sakir, tiŋ nba ki n teemm na ni.’

32“Israel teeb, ii cheŋ fanu, ki tun linba kur ki i Yomdaanɔ Yennu wanni. I daa yêen sennii na nan yenna. 33Ii wei sennu nba kur ki i Yomdaanɔ Yennu wanni, ki i sii mɔk manfoor, ki bont kur saa teen fanu ki turi. Ki i bina saa pukin, tiŋ nba ki i yaa yin kar na ni.

6

Ki jiin sennjaann na po

1“Sennii nae ki i Yomdaanɔ Yennu wannin, a min jii ki tumii-i. Ii sakir, tiŋ nba ni ki i saa kɔɔ ki yent na. 2I manfoor niŋ kur, yimm nan i waas nan i yaaboona-ii baakit i Yomdaanɔ Yennu, kii saak u sennu nba ki n teeni na, ki i saa wei bonchiann tiŋ maŋ ni. 3Gbiintir man, Israel teeb, ki sakir, ki bont kur saa somm fanu nani, ki i sii tee digbanjaann, ki kɔɔ mɔkint nan tinkpiasir maŋ ni, nan biaŋinba ki i Yomdaanɔ Yennu nba tee i yeejamm yɔɔ na senn u mɔsonn na.

4“Israel teeb, gbiintir man: ti Yomdaanɔ Yennu tee Yen-yenɔkɔɔe. 5Ii loonɔ nan a par kur, nan a seek kur, nan a paŋ kur. 6Daa tammit sennu nba ki n teeni dinna daar nba na. 7A tumii a waas fanu. A ŋamm tiarir yoo nba ki a be ŋaak ni, nan yoo nba ki a somm sɔnu ni, nan yoo nba ki a foi, nan yoo nba ki a tuun toona. 8A lor tabinir a nii ni, ki tabin a yugbiar paak, ki lii tiana. 9A sɔbir a diit tammɔi paak, nan a ŋaak tammɔb paak.

Ki jiin mɔyêtuk kpaanii po

10“Ti Yomdaanɔ Yennu saa turi tiŋ nba mɔk digbanjaana nba mɔk mɔkint, nan doi nba ki i ki maa, nan biaŋinba ki u senn mɔsonn ki tur ti yeejamm Abraham nan Aisak nan Jakɔb na. 11Li ŋei sii gbee nan bonŋana nba ki i ki kɔɔne, ki bunbuna bia sii be leŋ, linba ki i ki gbiir, nan jeburkat nan tilontii nba ki i ki bur. Li-i tee ki Yennu baar nani tiŋ maŋ ni yoo nba, i sii mɔk linba kur ki i loon yii di. 12Li yoo maŋ, i daa tammit Yennu nba nyinni Ijipt tiŋ ni, siaminba ki i din tee daaba na po. 13A baakit a Yomdaanɔ Yennu kii jiantir u kuukɔɔ, kii sent a mɔsona u kuukɔɔ sann ni. 14A daa jiantir niib nba kpia-i na yennii. 15Li-i tee ki i jiantir yensau, Yennu wutoor saa baar i paak nan muu nae, ki saa di-i ki boonti yiama, kimaan i Yomdaanɔ Yennu, wunba be nani na, tee funfunn Yennu-e.

16“I daa bikii i Yomdaanɔ Yennu, nan yaa din bikinɔ Masa tiŋ ni na. 17Ii dia sennu kur nba ki i Yomdaanɔ Yennu turi na fanu. 18Ii tuun linba kur ki u yet a li ŋan ki bia took na fanu, ki bont kur saa somm fanu ki turi, ki i saa fit ki yent tinkpiasir nba Yennu senn mɔsonn nan i yeejamm nan u saa turib na. 19Ki i saa ber i datai nan waa senn mɔsonn biaŋinba na.

20“Yoo baat ki i waas tan saa boi-i a, ‘Bee ki ti Yomdaanɔ Yennu yet nan tii saak sennu na kuri?’ 21yin betib a ‘Ti din tee daabae kpanbar Faaro yent ni, Ijipt tiŋ ni, ki Yennu nyinnit nan u pangarisuk, 22ki tun bakitnauŋ nan yaarlituk toona, nan jaŋmaansooruk bona, Ijipt teeb nan bi kpanbar nan u tiŋ saakab kura paak, ki ti la nan ti ninbina. 23Ki u nyinnit Ijipt tiŋ ni, a wun baar nant ki tan turit tiŋ na, nan waa senn mɔsonn ki tur ti yeejamm ki yaa u saa tun na. 24Ki ti Yomdaanɔ Yennu sennit a tii saak kii tuun sennu na kur, kii biaki baakitɔ. Ki ti-i tuun nna, u sii guu ti yent, ki tin mɔkit. 25Li-i tee ki ti mɔk mɔsaku fanu Yennu sennu kur ni, u sii mɔk parpeenn nant.’

7

Ki jiin Yennu tiɔŋ niib po

(Nyinu 34.11-16)

1“I Yomdaanɔ Yennu saa baar nani tiŋ nba ki i saa kar na ni. Ki u saa ber nyinn booru bonchiann tiŋ maŋ ni. Yaa saa na, u saa ber digbanjaana ŋanlore, binba mɔk panii ki gari. Ŋamme tee Hef teeb, nan Girgas teeb, nan Amor teeb, nan Keenann teeb, nan Peris teeb, nan Hif teeb, nan Jebus teeb. 2Ki li-i tee i Yomdaanɔ Yennu jii niib na ki kubin i nuu ni, ki i nyannib yoo nba, yin kpi bi kura. I daa lorin namm mɔlor siari, koo ki timm ninbaauku. 3I daa kɔɔnt bi bonpoi, ki i bonpoi mun bia daa kummi. 4Li-i tee ki i kɔɔnt leeb, bi tan saa lebiti, ki i kan jiant Yennu, ŋaan jiant yenbis, ki Yennu saa donn wutoore ki biiri yiama. 5Ŋaan yaa saa tun biaŋinbae na ki turib: Ii bet bet bi maruŋ binbinta, ki yeer yeer bi jiantu tanchaakaa, ki chɔɔ chɔɔ bi chicherpook Asera na, ki joo bi pata muu, 6kimaan i tee kasii damme ki tur i Yomdaanɔ Yennu. Ŋɔɔe ganni durinya nibooru kur ni, a yii tee u niib nba be i kɔɔ, ki gar sɔɔ kur tingbouŋ na ni.

7“Yennu ki looni ki ganni yabint paak kaa. Yimme waar gar booru kur tingbouŋ na ni. 8Ŋaan Yennu looni, ki bia saa gbeen u mɔsonn nba ki u senn i yeejamm na. Li paak ki u nyinni nan u paŋ, daabisin niŋ, kpanbar Faaro nuu ni, Ijipt tingbouŋ ni. 9Ii mi man nan i Yomdaanɔ Yennu kɔɔe tee Yennu, ki tee barmɔnii daanɔ, ki dia u mɔlor nan u ninbatinu ki teen binba loonɔ mɔtana, nan yaaboona nba saa wei tusir. 10U ki taantir nan wun dat binba namɔ tuba. U saa pa sɔɔ kur u biit paaka. 11Li paak, gaat linba ki n tumii-i na, kii mɔk mɔsaku nan sennu nba kur ki n teeni dinna na.

Ki jiin mɔsaku piisin po

(Sennu 28.1-14)

12“Li-i tee ki i gbiint sennu na ki sakir fanu, ŋann i Yomdaanɔ Yennu saa tukin nan u mɔlor, ki bia wanni u lomm nba yɔɔ be na, nan waa senn mɔsonn tur i yeejamm na. 13U sii looni, ki teen piisin i paak, ki te ki yin pɔt kii mɔk waas bonchiann. Ki u saa teen piisin i tiŋ paak, ki i sii mɔk jeet nan tilɔɔna daan nan kpan nan bonkobit bonchiann. U saa turi piisin na kur, tiŋ nba ki u senn mɔsonn ki tur i yeejamm a li sii tee i yar na ni. 14Sɔɔ kaa durinya na ni ki saa la piisingbeŋir nan yimm na. Sɔɔ kaa ki sii tee jɔɔ koo poo ki tee kanmatir, koo bonkobit ni ki tee bonjitirii. 15Yennu saa nyinn yiarii kur i ni, ki kan ban teen Ijipt yiarbooru na i paaki, ŋaan u saa baar nann, i datai kur paak. 16Ii boont booru kur nba ki i Yomdaanɔ Yennu saa jiib ki kubini. I daa tiimm ninbaauk. I daa jiantir bi tingbana, kimaan ŋamme saa turimi.

17“I daa dukii nan niib na yabint gari, ki i kan fit beribi. 18I daa tiimm jaŋmaanii, tiat linba ki i Yomdaanɔ Yennu tun ki tur kpanbar Faaro nan Ijipt teeb na. 19Tiat man yaa la yiarkanbant nan pangarisuk nan yiikoo nan bakitnauŋ toona nba ki i Yomdaanɔ Yennu tun ki nyinni. Nnae ki u bia saa tun tur binba ki i tiimm jaŋmaanii na. 20U saa baar nan yanputuk bi paak, ki bia boont binba kur saa chiar ki bɔr na. 21Li paak, i daa tiin niib maŋ, kimaan i Yomdaanɔ Yennu be nani. U tee Yenjaanne, ki tee wunba ki i sii tiinɔ ki teenɔ baakir. 22Ŋɔɔe sii beer binba ki i saa bi doi ni na waan waan. I daa boontirib yommi. Li-i tee ki li tun nna, ŋann muuk ni bonkob-susoot saa yabite ki tee daŋ ki turi. 23Ŋɔɔ Yennu saa jii i datai ki kubin i nuu ni, ki bi sii lin turin nan yaa tan saa boontib. 24U saa jii bi batnba ki kubini, ki i saa kpib. Ki bi sana ji kii taan tingbouŋ na ni. Ki sɔɔ kan fit gɔɔri, ki i saa kpi sɔɔ kur. 25Ii joo bi pata muu, ki daa kɔɔnt i niɔŋ salima nan likirii nba paa li paak na. I daa jikit ki li tee i yari. Li-i tee ki i jiir, ŋann li saa biiriwa, kimaan Yennu ki loon patmannu. 26I daa jikit pata maŋ ki kɔɔnt i ŋei ni, nna-i kaa, li mɔtont booru saa baa i paak nan laa be li paak biaŋinba nae. Ii yêt ki sarik pata maŋ, kimaan li be Yennu mɔtont nie.

8

Ki jiin tinŋaŋ nba ki bi saa gaar na po

1“Sakin man fanu, sennu nba kur ki n teeni dinna na, ki i sii mɔk manfoor, ki saa pɔt bonchiann, ki kɔɔ yent tiŋ nba ki Yennu senn mɔsonn ki tur i yeejamm na. 2Tiat biaŋinba ki i Yomdaanɔ Yennu ŋmakiti sɔnfoouk nba ki i tɔkin bina piinna nba gar, kunkoouk paak na, ki baar nan wahala ki bikini, ki loon lin fiit i para, ki wun bann yaa saa sak ki dia u sennu na koo yaa kan dia. 3U te ki kon soori, ki bia dinni mana,8.3 Mana tee jeet nba ki Yennu din turib kunkoouk paak nae. jeet nba yimm nan i yeejamm daa din ki ban dii na. U din teen nna a wun wanni nan nisaarik daa maa jeet kuukɔɔ paak kaa, ŋaan kii maa mɔbonn nba kur saa nyi ŋɔɔ Yennu mɔb ni paak. 4Bina piinna na ni, ŋaan i liant ki kpet, koo ki i taa faanti. 5Tiat man, i Yomdaanɔ Yennu-e ŋmakitiri, ki bia daar i tuba nan biaŋinba ki baa tuu dat u bik tubir na. 6Li paak, ii sak i Yomdaanɔ Yennu sennu, kii somm u sɔnu ni fanu nan jaŋmaanii, 7kimaan u kɔɔnti tinŋaŋ nie, tiŋ nba mɔk nyuntona nan kpenii, nan mɔktona ki li puub saa baat nan kunkona nyaka ni, 8tiŋ nba naan jeet bonchiann, ki mɔk tilontii bonchiann nan olif tiinii kpan8.8 Olif tiinii kpan ŋan, ki li daauk bia paar. nan siat, 9tiŋ nba ni ki i sii mɔk jeet ki kan ban kɔŋ siar, tiŋ nba ki li tana mɔk kut, ki li jɔɔt niŋe ki i saa gbiir ki nyinn kutmɔnkpiara. 10I tan saa di gboo, ki tur i Yomdaanɔ Yennu niipoouk nan tinkpiasir nba ki u turi na.

Kpaanii nba jiin tintammii po

11“Ii mi man ki yin tamm i Yomdaanɔ Yennu po. I daa yêen u sennu nba ki n teeni dinna daar na ni dianu nan waama. 12Yoo nba ki i mɔk jeet nba kur ki i saa di, ki bia maa ŋaŋanii ki kɔɔ, 13ki i bonkobit kur pɔt, ki i salima nan i mɔkint kur nɔbir, 14ŋaan ii mi man ki daa mɔk karinbaanii ki tammit i Yomdaanɔ Yennu po, wunba nyinni Ijipt, siaminba ki i din tee daaba na. 15Ŋɔɔe gar i tɔɔnn fɔɔnbiiuk nba mɔk wai nan nanii lɔbii kuukɔɔ, nan tinkoonin, siaminba ki nyun kaa, ŋaan ki u te ki nyun nyii tana ni ki turi na. 16Kunkoouk paake ki u dinni mana, jeet nba ki i yeejamm din ki ban dii, ki baar nan bikina bonchiann a wun bikini, ki li-i tee ki i sikin i mɔŋ, u saa teen piisin i paak, ki turi bonŋana. 17Li paak, daa ban dukii nan i tiɔŋ paŋ nan yiikoo nie ki i mɔkiti. 18Ŋaan ii tiar nan i Yomdaanɔ Yennu-e teeni paŋ ki i mɔkitir. U tuun nna, kimaan u see fanu nan u mɔlor nba ki u din lor nan i yeejamm na. 19I daa tammit i Yomdaanɔ Yennu po, koo ki jiantir yensau. N kpaani dinna nan li-i tee ki i tun nna, i saa boonte ki kpakin. 20Li-i tee ki i ki sak Yennu maŋ sennu, i saa boonte nan booru booru nba ki u saa biirib i tɔɔnn po na.

9

Ki jiin Israel teeb mɔyêtuk po

1“Israel teeb, gbiintir man, i per Jɔɔdann mɔkir pootuwa, ki saa kɔɔ kar tiŋ nba ki leŋ niib yabi ki bia mɔk paŋ ki gari. Ki bi doi yab, ki li joona fɔk ki saa tuu sanpagbant. 2Ki niib na mɔŋ fɔk ki mɔk panii. Bi tee niwakitae. Ki i gbat bi yeen bi po nan sɔɔ kan fit tookibi. 3Ŋaan mɔtana i saa la nan i ninbina nan i Yomdaanɔ Yennu saa liit i tɔɔnn nan muyeruk na. U saa nyannib yoo nba ki i saa na. Ki i saa berib ki boontib yiama, nan waa senn biaŋinba na.

4“I Yomdaanɔ Yennu nba saa berib ki turi na, i daa yeen i para ni nan i toonŋana paake ki Yennu kɔɔni doo na ni, ŋaan bi toonbiit na paake te ki ŋɔɔ Yennu berib ki nyinnib doo na ni. 5Li ki tee i toonŋana nan yaa tuun linba took paak kaa ki Yennu saa turi tiŋ na, ŋaan u saa ber nyinnib kimaan bi biit paak, nan waa loon ki wun gbeen u mɔsonn nba ki u sat nan ti yeejamm Abraham nan Aisak nan Jakɔb na. 6Ii bann nan Yennu ki teeni tinkpiasir na i toonŋana paak kaa. Aaii, i tee tubkangbatae.

7“Tiat, ki daa tammit biaŋinba ki i te i Yomdaanɔ Yennu donn wutoor kunkoouk paak na. Laa nyii daar nba ki i nyii Ijipt ki tan tuu daar nba ki i baar nna na, ki i yêen Yennu mɔb. 8Sainai jɔjaann na boor gbaa ki i donn u wutoor, ki u par bee, ki u yaa wun boonti. 9Maa doo jɔɔr maŋ paak maa n gaar tanpatlai nba ki Yennu sɔb u mɔlor li paak ki turi na, ki n saa be leŋ yontunmuna piinna nan nyɔtunmuna piinna, ki ki dii ki bia ki nyuu. 10Ki Yennu turin tanpatlai ŋanlee nba ki u sɔb nan u mɔŋ nuu, mɔbona nba ki u din pak turi, ki li nyii muu ni daar nba ki i taan be jɔɔr peŋ na. 11Barmɔnii, yonnu ni piinna nan nyiɔk piinna na poor poe ki Yennu turin tanpatlai ŋanlee nba ki u sɔb u mɔlor li paak na.

12“Ki Yennu betin a, ‘Fiit ki sik jɔɔr na yian, kimaan niib nba ki a nyii namm Ijipt na, bi mɔk tonu ki biir bi mɔŋa. Bi dɔŋ yêt sennu nba ki n wannib maa bii dia nawa, ki maa bi mɔŋ yenbik.’

13“Ki Yennu bia ŋamm betin a, ‘N mi niib na nba tee tubkangbata biaŋinba. 14A daa biki a gɔɔrimi. N saa biiriba, ki sɔɔ ji kan ban tiar bi po. N saa fiina, ki fii tee digbansaakar nba sii mɔk paŋ ki garib.’

15“Ki n ŋmat sik jɔɔr na paak, ki tanpatlai ŋanlee nba ki sennu sɔb li paak na be n nuu ni, ki jɔɔr na gaar muu. 16Ki n la nan i tun ki biir i Yomdaanɔ Yennu-wa, ki maa naabik ninnauŋ. I nyik ŋɔɔ Yennu sennu nba ki u wanni nae yiama. 17I numm niŋe ki n jii tanpatlai ŋanlee na ki lu, ki li but but. 18Ki n yaan baa fabin Yennu tɔɔnn, yontunmuna piinna nan nyɔtunmuna piinna, ki ki dii, ki bia ki nyuu. N tun nna kimaan i tun biir Yennu, ki u wutoor doowa. 19Ki jaŋmaanii mɔkin nan Yennu parbiir nan wutoor nba ki u bo yaa wun boonti na, ŋaan ki u ŋamm gbiint ki turin. 20Ki ŋɔɔ Yennu bia donn wutoor Aarɔnn paak ki yaa wun kpiu, li yoo na ki n bia miar Aarɔnn paak. 21Ki n nyinn yanbɔnbont nba ki i nan nan salima ki li tee naabik ninnauŋ na, ki joor muu, ki nannir ki li tan tenn waaminna ki tee nan tant na. Ki n lu tant maŋ kpenu nba puub ki nyi jɔɔr ni na.

22“I donn i Yomdaanɔ Yennu wutoor, yoo nba ki i be Tabera nan Masa nan Kibrof Hatafa na. 23Ki u tumi ki i nyii Kades Banea, ki yeti a ii saa ki kɔɔ tiŋ nba ki u teeni na ni. Ki i yêt u maan, ki ki teenɔ yada, ki ki sak u mɔb. 24Maa banniwa, i tee mɔyêtdamme ki tur Yennu.

25“Li paak ki n baa fabin Yennu tɔɔnn, daa piinna nan nyiɔk piinna, kimaan n bann nan u yaa wun boontie. 26Ki n miarɔ ki yet a, ‘Yabint Yennu, daa boontir a tiɔŋ niibi, niib nba ki a nyinnib Ijipt nan a panchiɔŋ nan a yiikoo nuu na. 27Tiat a daaba Abraham nan Aisak nan Jakɔb po, ŋaan daa gbiin tubkangbata nba tee tondamm nan biit damm na po. 28Nna-i kaa, Ijipt teeb saa yet nan a ki fit jii a niib ki kɔɔ namm tiŋ nba ki a senn mɔsonn ki yaa a saa turib na ni. Bi saa yet nan a jii a niib ki saan namm kunkoouk paak a a saa kpibe, kimaan a ki loon bi maan. 29Li kura ŋaan bi tee a niibe, ki tee a faar, ki tee binba ki a nyinnib Ijipt nan a yabint paŋ.’

10

Biaŋinba ki Moses ŋamm gaar sennu na

(Nyinu 34.1-10)

1“Ki Yennu betin a, ‘Jabit tanpatlai ŋanlee ki lii tee nan sinsinn yar na, ki kpaa taabii lakir ki teenir leŋ, ki baar nann jɔɔr na paak. 2Ki n saa sɔb tana maŋ paak mɔbona nba ki n daan sɔb sinsinn yar nba ki a yeer na paak na, ki a saa jiir ki teen lakir na ni.’

3“Ki n jii kpek taabii ki ŋammir lakir, ki jabir tanpatlai ŋanlee ki li tee nan sinsinn yar na, ki jii doo nann jɔɔr na paak. 4Ki Yennu sɔb tana maŋ paak mɔbona nba ki u daan sɔb sinsinn yar paak na, sennii piik nba ki u din turi, waa din pak nani muu ni, daar nba ki i din taan leeb ki be jɔɔr peŋ na. 5Ki n nyii jɔɔr na paak ki sik, ki jii tanpatlai ŋanlee na ki kɔɔn lakir nba ki n ŋamm na ni, nan Yennu nba wann biaŋinba na. Ki li be leŋ nan dinna.”

6(Ki Israel teeb soor sɔnu ki nyii bunbuna nba tee Jaakann teeb yar na boor, ki saan Mosera. Leŋe ki Aarɔnn kpo, ki bi piiu, ki u bija Eliasar set u seenu ni ki tee manntɔɔ. 7Ki bi nyii leŋ ki saan Gud-goda, ki nyii Gud-goda ki saan Jot-bata, tiŋ nba mɔk nyun bonchiann na. 8Jɔɔr maŋ peŋe ki Yennu bɔkit Liifai maaru, a bii guu mɔlor lakir na, ki bia kii tee mannteeb, kii sat piisin u sann ni. Ŋanne tee bi toona nan dinna. 9Li paak, Liifai booru ki mɔk tiŋ faar nan boorlia nba mɔk na. Bi mɔk yaak nan bii tee Yennu mannteeb nan ŋɔɔ i Yomdaanɔ Yennu nba sennib biaŋinba na.)

10Ki Moses bia ŋamm yet a, “N biar jɔɔr na paak yonnu ni piinna nan nyiɔk piinna nan sinsinn na. Ki Yennu bia gbiint ki turin, ki sak nan u kan biiri, 11ki betin a, ‘Fiit, ki jii niib na ki bin saan gaar tiŋ nba ki n senn mɔsonn ki tur bi yeejamm na.’

Yennu nba loon linba

12“Israel teeb, gbiintir man linba ki i Yomdaanɔ Yennu loon i boor. Ii jiantɔ kii saak u sennu nba kur ki u teeni, kii loonɔ, kii jiantirɔ nan i para kur, 13kii mɔk mɔsaku nan u sennii kur nba ki n teeni dinna na, ki lin sommi. 14Li sanpaak, nan tingbouŋ, nan linba kur be li ni tee Yennu yare. 15Ŋaan Yennu nba din loon i yeejamm bonchiann na paak ki u ganni ki gar nibooru nba kur be. Ki i bia daa tee u nigannkab. 16Li paak, laa nyii mɔtana ki saa, ii mɔk mɔsaku nan Yennu, ŋaan daa tee tubkangbata, 17kimaan i Yomdaanɔ Yennu-e tee Yennu nba gar yennii kur, ki bia gar panii kura. U gbeŋ ki mɔk panchiɔŋ ki tee bii tiinɔ. U ki mɔk ningannii, u bia ki gaan fobit. 18U te ki kpeebii nan pakɔi laat bi barmɔnii, ki loon boorganii nba kɔɔ nant na, ki teemm jeet nan liant. 19Li paak ii loon boorganii na, kimaan i mɔŋ din tee boorganue Ijipt tiŋ ni. 20Sakin kii jiantir i Yomdaanɔ Yennu kuukɔɔ, kii be fanu nanɔ, kii sent i mɔsona u kuukɔɔ sann ni. 21Ii dont u sann, ŋɔɔe tee i Yennu. Ki i la nan i ninbina toonjaana nan yaarlituk bona nba ki u tun ki turi. 22Yoo nba ki i yeejamm saan Ijipt na, bi din tee niib piinlore kɔɔe. Ŋaan mɔtana i Yomdaanɔ Yennu te ki i nɔbir ki tee nan ŋmaabira nba be sanpaapo nae.

11

Ki jiin Yennu paŋ po

1“Li paak, ii loon i Yomdaanɔ Yennu, kii saak u sennii yoo kur. 2Tiat dinna daar nba na linba ki i tumii ki jiin Yennu po, linba ki u tun ki turi na paak. Li din ki tee i waas kaa la linba ki u tun na, ŋaan yimme din la u yabint nan u panchiɔŋ nan bakitnauŋ toona. 3Ki i la linba ki u tun ki tur Ijipt kpanbar Faaro nan u niib kura. 4Ki i la biaŋinba Yennu boon Ijipt kunkɔnkɔnna nan bi taanii nan torit, ki dinnib nyun, Mɔkmuŋ ni, yoo nba ki bi din beeri na. 5Ki i mi linba ki Yennu tun ki turi kunkoouk na paaka, ki i fit lian baar nna. 6I tiar linba ki u tun ki tur Datann nan Abiram, nba tee Eliab waas ki nyii Rubenn booru ni. Sɔɔ kur numm niŋe ki tingbouŋ bɔkit ki mubin ŋamm, nan bi ŋaateeb, nan bi ŋei, nan bi daaba, nan bi bonkobit kur paak. 7Barmɔnii, yimme tee damm nba la bakitnauŋ toona kur nba ki Yennu tun.

Piisin nba be tingannkar na ni

8“Li paak, ii sak sennu nba kur ki n teeni dinna daar na, ki i sii mɔk paŋ ki fit poot mɔkir na, ki kɔɔ yent tiŋ nba ki n teeni na. 9Ki i manfoa saa fɔkit tiŋ nba ki Yennu din senn mɔsonn a u saa tur i yeejamm nan bi yaaboona na, tiŋ nba ki siat nan naabiin puub na ni. 10Tiŋ nba ki i saa kɔɔ ki yent na ki tee nan Ijipt tiŋ nba ki i din be ki ko kpaant ki maant i bonburkara nyun na kaa. 11Ŋaan tiŋ nba ki i tee siir ki saa kɔɔ na tee tiŋ nba mɔk kunkona nan baate, ki tee tiŋ nba ki saak baa, 12tiŋ nba ki i Yomdaanɔ Yennu guu, ki u ninbina kpaa li paak yoo kur, laa nyii binn pinpiik ki saa tuu li joontu.

13“Li paak, sakin sennu nba ki n teeni dinna na. Ii loon i Yomdaanɔ Yennu kii jiantirɔ nan i para nan i sei kura. 14Li-i tee ki i tun nna, u saa te saak n baa i tiŋ paak kpafuur ki saa tuu sakoouk, ki i saa la jeet nan tilɔɔna daan nan kpan. 15Ki mɔɔt saa kpaat, ki i bonkobit ŋman, ki i sii di gboot. 16Ii mi man, ki daa gaan kpinkpannii, kii tan saa mann nyik Yennu jiantu ŋaan wei ki jiant pata. 17Li-i tee ki i tun nna, Yennu saa donn wutoore i paak, ki soor saak, ki i tiŋ saa koor, ki bonburkara n koor, ki yin kpo yian leŋ, ŋaan ki li lek tee tinŋaŋe ki u jii ki turi.

18“Ii tian man sennu na i para nan i dudukit ni. Lorin i nii paak, ki tabin i yugbia paak, ki lii tiani. 19Ii tumii i waas sennii na, kii piak li po i ŋei ni, nan sɔnii ni, nan toona ni, nan i foon yoo. 20Ii sɔbir i diit tammɔi paak nan i ŋei yaŋa paak. 21Ŋanne saa te ki yimm nan i waas n wei bonchiann tiŋ nba ki i Yomdaanɔ Yennu senn mɔsonn ki tur i yeejamm na ni. Sanpaak nba tun jɔɔn biaŋinba na, i mun sii tun be leŋ nnae.

22“Li-i tee ki i saa sak ki dia sennii nba ki n teeni na kur, kii loon i Yomdaanɔ Yennu, kii somm u sɔnu kur ni, kii naakɔ, 23ŋann Yennu saa ber niib nba ki i baatib, ki bi yabi ki mɔk panii ki gari na, ki i saa kɔɔ ki yent bi tiŋ maŋ. 24Tiŋ nba ki i saa ŋmaa kur sii tee i yare, ki i kpaar saa nyi kunkoouk ki saa tuu Lebanonn jɔjaana boor, ki bia nyi Yufrates mɔkir ki saa tuu Sinsuuk ni mɔkgbeŋir. 25Ki siaminba kur ki i saa tɔkin tiŋ na ni, i Yomdaanɔ Yennu saa te ki niib na tiini jaŋmaanii, nan waa senn mɔsonn biaŋinba na, ki sɔɔ kan fit gɔɔri.

26“Dinna daar nba na, ii gann piisin koo mɔtont. 27Piisin tee, li-i tee ki i sak gaar i Yomdaanɔ Yennu sennu nba ki n teeni dinna na. 28Ki mɔtont mun tee, li-i tee ki i yêt sennu nba na ŋaan ŋmant jiantir tingbana nba ki i ki ban jiant. 29Li-i tee ki Yennu baar nani tiŋ nba ki i saa kɔɔ kar na ni, yin mɔɔnt piisin, Gerisim jɔɔr paak, ŋaan mɔɔnt mɔtont, Ebal jɔɔr paak. 30Jɔɔt ŋanlee na be Jɔɔdann mɔkir yonbaa poe, ki be Keenann teeb nba kɔɔ Jɔɔdann baauk ni na yent ni. Jɔɔt maŋ jir yonbaa poe, ki kpia nan More tiinii nba tee tijakpera na, ki ki fɔk nan Gilgal doo. 31I per Jɔɔdann mɔkir pootuwa, ki saa kɔɔ tiŋ nba ki i Yomdaanɔ Yennu teeni na, ki kar leŋ. 32Yoo nba ki i kar leŋ, li kpaa talas ki yii mɔk mɔsaku nan sennii nba ki n teeni dinna daar na.

12

Boyennkɔɔ nba tee jiant boor

1“Sennii nba ki i sii mɔk mɔsaku nanne na, yoo nba ki i be tiŋ nba ki i Yomdaanɔ Yennu nba tee i yeejamm yɔɔ na jikit ki teeni na. Gbiintir man. 2Tiŋ nba ni ki i saa kɔɔ kar na, ii bet bet bi tingbana jinjiantboa, li kunkona nba fɔk nan kunkonlia paak, nan li tiinii nyaka. 3Ii bet bet bi maruŋ binbinta, ki yeer yeer bi jiantu tanchaakaa, ki joo bi chicherpook Asera muu, ki bia biir bi pata nan siaminba ki bi jiantir kur, ki niib na ji daa ban ki jiantir leŋi.

4“I daa jiantir i Yomdaanɔ Yennu nan biaŋinba niib na jiantir bi yennii na. 5I booru kur nba be yent kur po, ŋɔɔ Yennu saa gann boyennkɔɔ boor nba ki i sii jiantirɔe. 6Leŋe ki ii sii jikit i maruŋ nba ki bi sii jokitir muu, nan marunlia, nan i bona piik ni yenn, nan i piinii nba ki i senn mɔsonn ki saa tur Yennu, nan i yanbɔɔ piinii, nan i nei nan pei sinsinn matii. 7Leŋe ki i sii be i Yomdaanɔ Yennu tɔɔnn, wunba teen piisin i paak na, yimm nan i waas sii di ki mɔk parpeenn linba kur ki i tun paak.

8“Li yoo-i baar, i ji daa tuun nan yaa tuu tuun ki sɔɔ kur jiantir waa loon biaŋinba, 9kimaan i daa ki kɔɔ tiŋ nba ki i Yomdaanɔ Yennu jikit ki teeni na ni, siaminba ki i sii be nan parpeenn. 10Yoo nba ki i poot Jɔɔdann mɔkir, Yennu saa te ki yin kɔɔ ki kar tiŋ maŋ ni; u saa gɔɔr i datai ki i sii be laafia ni. 11Yennu saa gann boyennkɔɔ nba ki i sii jiantirɔe. Leŋe ki i saa baar u boor nan linba kur ki n wanni na: I maruŋ nba kur saa joo muu, nan marunlia, nan i bona piik ni yenn, nan i Yenpiinii, nan i piinii nba kur ki i senn mɔsonn ki saa tur Yennu. 12Ki i sii mɔk parpeenn u tɔɔnn po, yimm nan i waas nan i daaba nan Liifai teeb nba kɔɔ i doi ni na. Ii tian man nan Liifai booru kii mɔk bi tiɔŋ tiŋi. 13I daa mann maruŋ siaminba kur ki i la, 14ŋaan ii mann boyennkɔɔ boor nba ki Yennu saa gann i booru ni yenɔ yent ni. Leŋ kuukɔɔe ki i sii mann i maruŋ nba saa joo muu, ki bia tun linba kur ki n wanni na.

15“Ŋaan yaak be ki turi ki i saa fit kpi ki ŋman i bonkobit siaminba ki i be na. I saa fit kpi ki ŋman linba kur Yennu turi na. I kura, wunba tee kasii koo wunba ki tee kasii, i saa fit ŋman nan biaŋinba ki i tuu ŋman muuk ni bonkobuk na. 16Ŋaan i daa jikit bi sɔn ki li tee jeeti. Ii tuu mɔɔn sɔn na tiŋ ni, nan nyun na. 17Siar kaa ki i saa mann maruŋ ki tur Yennu ŋaan bia dir i ŋei ni, laa tee i dii bɔkitu piik ni yenn, koo tilɔɔna daan, koo kpan, koo nei nan pei sinsinn matii, koo piinii nba ki i senn mɔsonn nan i saa tur Yennu, koo i yanbɔɔ piinii, koo piinii nba kur be. 18Yimm nan i waas, nan i daaba, nan Liifai teeb nba kur be i doi ni n di maruŋ na, i Yomdaanɔ Yennu tɔɔnn, boyennkɔɔ boor nba ki u gann na. Ki ii sii mɔk parpeenn toonn kur nba ki i tuun paak. 19Ii yabir man ki daa tammit Liifai teeb na po, yaa saa wei tiŋ maŋ ni biaŋinba.

20“Li-i tee ki i Yomdaanɔ Yennu tant i yent nan waa senn mɔsonn biaŋinba na, i saa fit ŋman nant, yoo nba kur ki i loon. 21Li-i tee ki boyennkɔɔ jiantu boor na fɔk nani, ŋann i saa fit kpi nei koo pei nba Yennu turi na, ki ŋman i ŋei ni nan maa beti biaŋinba na. 22Sɔɔ kur, wunba tee kasii, koo wunba ki tee kasii, saa fit ŋman nant maŋ, nan waa saa fit ŋman muuk ni bonkobuk nant biaŋinba na. 23Ŋaan i daa ŋman bonkobuk nan u sɔmi, kimaan manfoor be sɔn na nie. Ki li paak, i daa kpab manfoor nan nant ki ŋmami. 24I daa jikit sɔn na ki li tee jeeti, ŋaan ii kpaar mɔɔn tiŋ ni nan nyun na. 25Li-i tee ki i sak gaar sennu na, Yennu sii mɔk parpeenn, ki bont kur saa somm fanu nani nan i yaaboona. 26Jiin man i piinii nan mɔsona nba ki i senn ki tur Yennu na, kii saa nann boyennkɔɔ nba tee jiant boor na. 27Leŋe ki i saa mann maruŋ, ki joor muu, Yennu maruŋ binbintir na paak, ki bia mann maruŋ nba ki i saa ŋman li nant na, ŋaan kpaar sɔn na mɔɔn, maruŋ binbintir na paak. 28Sakin man fanu linba kur ki n wanni na, ki bont kur saa somm fanu nani nan i yaaboona mɔkmɔk nan mɔkmɔk, kimaan i sii tuun linba took, nan linba sii pent i Yomdaanɔ Yennu pare.

Kpaanii ki jiin patjiantu po

29“I Yomdaanɔ Yennu saa biir digbana nba ki i saa lek na niib, ki yin kɔɔ yent bi tinii. 30Li-i tee ki Yennu biir doi maŋ, ii mi man ki i saa tokii ki jiant bi yennii, ki bia daa fiitir ki boi a yin bann baa jiantir bi yennii biaŋinba, ki i tan saa mann ki yet a i saa tun nnae, ki li saa biiri. 31I daa jiantir i Yomdaanɔ Yennu nan baa jiantir bi yennii biaŋinba na, kimaan bi yenjiantii niŋe ki bi tuun linba ki ŋan ki biir Yennu par. Bi fit kpi bi waas ki jokitib muu, bi maruŋ binbinta paak.

32“Tumin linba ki n wanti na; i daa pukii siar li paaki, i bia daa nyint siar li ni.

13

1“Sɔkinii koo damiit buntitɔɔ saa fit ki paka bakitnauŋ koo chiŋ chiŋ maan, 2a wun kpanna ki a jiant yennii nba ki a ki ban jianti. Li-i tee maan nba ki u yet set tan gbeeni, 3ŋaan a daa gbiin. Yennu-e jiiu a wun bikina, ki laan a loon ŋɔɔ Yennu nan a par kurii. 4Wein man Yennu kii baakitɔ, ki sak kii dia u sennu, kii jiantirɔ, kii waa ŋɔɔ kuukɔɔ. 5Ŋaan faa kpi damiit buntitɔɔ, koo ninnyɔɔn daanɔ nba beeri a i yêt Yennu, wunba nyinni Ijipt tiŋ ni, siaminba ki i din tee daaba na. Li nibooru tee nibiiuko, ki koor a wun nyinni binbenŋaŋ nba ki Yennu senni a yii be li ni na. Ii kpiu man, ki fit lian fat i mɔŋ binbenbiik na ni.

6“Li-i tee ki a ninja gbaa, koo a bija, koo a bipoo, koo a ŋaapoo nba ki a loonɔ fanu, koo a yɔnanmɔnɔ korima a fan jiant tingbana nba ki fin nan a yeejamm ki ban jianti, daa saaki. 7Bi yenɔ saa korimi kii jiant niib nba kpia-i na yennii, koo niib nba be banfɔka na yennii, 8ŋaan i daa te ki u kpanni, i daa gbiintir u maan, i daa tiinɔ ninbaauk, i bia daa dɔk u paak, 9ii kpiu. Ii tee binba saa jaarɔ tann sinsinn, ki bia te ki sɔɔ kur n jaatɔ. 10Ii jaatɔ tana ki kpiu, kimaan waa koor a wun turimi ki i daa jiantir i Yomdaanɔ Yennu nba nyinni Ijipt tiŋ niŋ, siaminba ki i din tee daaba na paak. 11Ki binba tee Israel teeb kura saa gbat linba tun, ki jaŋmaanii sii mɔkib, ki sɔɔ ji kan ban tun li bonbiir booru.

12“Yoo nba ki i kɔɔ doi nba ki i Yomdaanɔ Yennu teeni na ni, i saa gbat 13nan niyoonsiab be i niib ni ki kpann bi doi niib, ki bi jiantir yennii nba ki i ki ban jianti. 14Li-i tee ki i gbat maan maŋ booru, yin boi ki fiitir fanu; li-i tee barmɔnii nan bonbibooru maŋ tumiie, 15yin kpi niib nba kur be doo maŋ ni, nan bi bonkobit kura. Ii biir doo maŋ, 16ki taan niib na mɔkint kur doo na sinsuuk ni, ki joo doo maŋ nan linba kur be leŋ, ki lii tee maruŋ ki tur i Yomdaanɔ Yennu. Li saa nyinte ki kpant langbent, ki ji daa ban tee doo. 17-18I daa jikit siar, linba bo tee ki yin biir, ki Yennu saa lebit u wutoor ki tinii ninbaauk. Li-i tee ki i gbiint ki sak Yennu sennu nba ki n wanti dinna na, ki tun linba ŋan, u saa tini ninbaauk ki te yin pɔt nan waa senn mɔsonn ki tur i yeejamm na.

14

Kɔɔr nba be kuun marima ni

1“Yimme tee i Yomdaanɔ Yennu niib. Li-i tee ki i mɔ ki fabin kuun paak, ŋaan i daa ŋma i mɔŋ, koo ki koor i yugbia, nan nileeb nba tuun biaŋinba na, 2kimaan yimme tee i Yomdaanɔ Yennu niburchimm nba ki u gann, a yii tee u mɔŋ niib ki gar niib nba kur be tingbouŋ na ni.

Bonkobit nba kɔɔ nan binba ki kɔɔ

(Liifai teeb 11.1-47)

3“I daa ŋman nant nba ki Yennu nyinnir ki yaa li kɔɔ na. 4I saa fit ŋman bonkobit na: nei nan pei nan buunii, 5nan piarii booru booru. 6I saa fit ŋman bonkobit nba ki bi taawoka bɔkit, ki bi bia ŋman mɔɔt ki wukitir. 7Ŋaan daa ŋman bonkobuk kur nba ki u taawoka ki bɔkit, ki u bia ki ŋman mɔɔt ki wukitir. I daa ŋman laagumii nan wonii nan lunlona, kimaan bi ŋman mɔɔt wukitir ŋaan mɔk taawokmuna. Ii jiib ki bii tee kɔɔr ki turi. 8I daa ŋman doorik, kimaan u taawoka bɔkita ŋaan ki u ki wukitir. I daa ŋman nant na booru koo ki siit bi gbanankpeena. Jiin ki lii tee kɔɔr.

9“I saa fit ŋman jaŋ booru kur nba mɔk kunkonii loka ni, nan wakii, 10ŋaan linba kur be nyun ni ŋaan ki mɔk kunkonii nan wakii, i daa ŋman, li tee kɔɔre ki turi.

11“I saa fit ŋman nɔɔnii nba kur ki kɔɔ. 12-18Ŋaan nɔɔnbooru nba nae ki i daa ŋman, li kɔnbiat nan bi booru, nan juut nan li booru, nan ŋmantakarit nan bi booru, nan kpeen-nɔɔnii nan bi booru, nan fiit nan bi booru, nan kinkaat nan bi booru, nan baakaa nan bi booru, nan nanjɔnt nan bi booru, nan janbɔɔnlot nan bi booru.

19“Bonbubɔkit nba kur yuuk tee kɔɔre, i daa ŋman, 20ŋaan i saa fit ŋman bonbubɔkit nba ki kɔɔ.

21“I daa ŋman bonkpeena. Ŋaan binba tee boorganu i doi niŋ saa fit ŋman, koo yin kɔi ki tur boorganu nba be digbanlia ni. Ŋaan yimm tee i Yomdaanɔ Yennu yabe ki tee u niib. I daa ŋaa pebik koo bubik u naa biin ni.

Ki jiin bona piik ni yenn sennu po

22“Nyint bona piik ni yenn linba kur ki a tun ki la binn nɔɔk ni, 23ki saan nann boyennkɔɔ boor nba ki i Yomdaanɔ Yennu gann a lii tee u jiantboor na. Leŋe ki i saa di u tɔɔnn po, i jeet, bona piik ni yenn, nan i tilɔɔna daan, bona piik ni yenn, nan i kpan, bona piik ni yenn, nan i nei nan pei sinsinn matii. Tumin nna, ŋanne saa te ki yin tumii biaŋinba ki i sii baakit i Yomdaanɔ Yennu yoo kur. 24Li-i tee boyennkɔɔ nba tee jiantboor na fɔk nan i ŋei, ki i kan fit dia i bona nba ki Yennu sommi ki i la na li piik ni yenn ki saan nanni, 25ŋann ii kɔi bona piik ni yenn maŋ kur, ki jii li likirii ki saan nann boyennkɔɔ jiantboor maŋ, 26ki daa linba kur ki i loon, li naanant nan pei nant, nan tilɔɔna daan, ki di i Yomdaanɔ Yennu tɔɔnn. Yimm nan i waas saa di kii mɔk parpeenn.

27“I daa tammit Liifai teeb nba kɔɔ i doi ni na, kimaan bi ki mɔk faar nba tee bi tiɔŋ yari. 28Bina ŋantaa joontik kur, ii baar nan i jeet nba tee piik ni yenn kur ki bekirir i doi ni. 29Jeet maŋe sii tee Liifai teeb yar, kimaan bi ki mɔk faari; ki bia sii tee boorganu nan kpeebii nan pakɔi nba kɔɔ i doi ni na yar, ki bi kur saa baar ki tan gaar linba kur ki bi loon. Tumin nna, ki i Yomdaanɔ Yennu saa teen piisin linba kur ki i tun paak.

15

Ki jiin binn nba pukin ŋanlore na po

(Liifai teeb 25.1-7)

1“Bina ŋanlore gbennu kur, yin tuu nyik chab i pandiira kur nba dia i likirii. 2Yaa tuu saa teen biaŋinbae na: Wunba kur kpent likirii ki tur u ninja Israel nirɔ, wun nyik ki piin pann maŋ, ki daa gaan likirii maŋ, kimaan Yennu piin pann maŋ panuwa. 3I tuu saa fit gaar linba ki boorganu kpent na, ŋaan i daa gaan linba ki i ninjamm kpenti.

4“I Yomdaanɔ Yennu saa teen piisin i paak, tiŋ nba ki u teeni na ni. Ki i sɔɔ tan kii tee nandaanɔ. 5Li-i tee ki i mɔk mɔsaku ki bia wei linba kur ki n wanti dinna na fanu, 6Yennu saa teen piisin i paak nan waa senn biaŋinba na, ki i tan sii kpentir likirii ki teen digbana bonchiann niib, ŋaan i tan kan saan ki kpent sɔɔ boori. I tan sii dia doi bonchiann ki ŋmakitirib, ŋaan dosau tan kii ŋmakitiri ni.

7“Li-i tee ki a ninja Israel nirɔ be doi nba be tiŋ nba ni ki i Yomdaanɔ Yennu jikit ki teeni na, ki namii, a daa mɔk jawuuk ki miinɔ, 8ŋaan te ki a nuu-ii yaa, ki kpentɔ linba kur ki u loon. 9A daa yêen nan fin kpentɔ siari, ŋaan yaa pann piinu binn per na. I daa te ki dudukbiit maŋ kɔɔ i yur ni. Li-i tee ki a yêt nan fin kpentɔ, u saa fabine ki lin baar Yennu, ki fin kɔɔ biit ni. 10Turin nan a par kur ŋaan daa mɔk jawuuk, ki Yennu saa teen piisin linba kur ki a tuun paak. 11Israel tesiab sii tun be talase, ki namii, li paak ki n beeri maa i daa mɔk jawuuku.

Biaŋinba ki i saa dia daaba

(Nyinu 21.1-11)

12“Li-i tee ki a lɔɔ Israel nirɔ, jɔɔ koo poo, kɔi u mɔŋ ki tura nan daabir na, wun tun a toona bina ŋanloob; bina ŋanlore na ni, fin ji nyikɔ ki wuu saa. 13Li-i tee ki a nyikɔ, daa te ki u saa niipia, 14ŋaan nyinn siar, linba kur Yennu tura na ni ki turɔ, li pei nan li jeet nan li tilɔɔna daan. 15Ii tiar nan i din tee daabae Ijipt tiŋ ni, ki i Yomdaanɔ Yennu nyinni ki ŋaai yann. Ŋanne teen ki n teeni sennu na.

16“Ŋaan a ŋaadaabir-i kii loon ki wun nyi, kimaan u loon fin nan a ŋaateeb maan, ki u benu manɔ, 17fan jiiu ki saan nakinɔ a ŋaak gann boor, ki fut u tubir, ki u ji sii tee a daabir nan u kuun. A bia teen a ŋaadaab-pook li bannu. 18A daa te ki li tona nan faa saa nyik daabir yann na paaki, kimaan waa tuma toona bina ŋanloob na, ŋaan li gar faa saa jii nirɔ ki wun tuma bina piik nan ŋanlee ki a pau biaŋinbawa. Tumin nna, ki i Yomdaanɔ Yennu saa teen piisin linba kur ki a tuun paak.

Ki jiin bonkobit sinsinn matii po

19“Nyint i bonkobjara nba tee sinsinn matii, li nei koo pei koo buunii, ki lii tee i Yomdaanɔ Yennu yar. I daa jikit nei maŋ ki tuun namm toona, koo ki pori pei na kobit. 20Binn kur, yimm nan i ŋaateeb tuu saa ŋman bonkobit maŋ, Yennu tɔɔnn, siaminba tee boyennkɔɔ jiantboor na. 21Ŋaan li-i tee ki siar daamii bonkobit maŋi: Bi-i tee taakperii, koo ki jɔɔn, koo ki mɔk daŋ bi gbanant paaki, i daa mann maruŋ ki teen i Yomdaanɔ Yennu. 22Ii kpi bonkobit maŋ booru i ŋei ni ki ŋman, i kura, wunba tee kasii nan wunba ki tee kasii. Ii ŋmamir nan yaa ŋman muuk ni bonkobit biaŋinba na. 23Ŋaan i daa jikit bi sɔn ki li tee jeet ki turi, ŋaan ii tuu kpaar mɔɔn tiŋ ni, nan nyun na.

16

Ki jiin yukitgar tiaru jaamm po

(Nyinu 12.1-20)

1“Ii baakit i Yomdaanɔ Yennu, kii di yukitgar tiaru jaamm na, ŋmaarik nba ki bi yir Abib na ni; ŋmaarik maŋ dasiar nyiɔko ki u din nyinni Ijipt. 2Saant man boyennkɔɔ boor nba tee Yenjiantboor na, ki kɔt peeuk koo naab leŋ, ki lii tee yukitgar16.2 Yennu malaka din kpii Ijipt teeb bijakpera, ŋaan nyik Israel yab. (Nyinu 12.29) tiaru jaamm, ki baak i Yomdaanɔ Yennu. 3I daa dir nan boroboro nba ŋmat datiŋi. Ii di boroboro nba kaa datiŋ ki saa tuu daaŋanlore, nan yaa din tun biaŋinba ki nyii Ijipt nan kakisin na. Ii di boroboro na, ki li sann sii tee wahala boroboro, ki i manfoor kur ni ki i sii tian daar nba ki i nyii Ijipt, siaminba tee wahala boor na. 4Sɔɔ daa dia datiŋ i yent ni ki saa tuu daaŋanlore. Bonkobit nba ki i kpii sinsinn daar daajoouk na, ii ŋman nant na kur li daar nyiɔk.

5“Ii kɔt yukitgar tiaru jaamm bonkobit na boyennkɔɔ boor nba tee Yenjiantboor na. Li daa tee siar boor tiŋ nba ki i Yomdaanɔ Yennu saa turi na ni, 6ŋaan kii tee siaminba ki i Yomdaanɔ Yennu saa gann ki li tee u binbeboor na. Leŋ kɔɔe ki i saa mann yukitgar tiaru jaamm maruŋ, daajoouk po, ki li tee yoo nba ki i din nyii Ijipt na. 7Ii pur nant na ki ŋman siaminba ki i Yomdaanɔ Yennu saa gann ki li tee jiantboor na. Ki li-i yent sanyiɔk ni, yin ŋmat kun i ŋei ni. 8Laa jii daaŋanloob, ii kpaŋ-ii di boroboro nba ki mɔk datiŋi, ŋaan daa ŋanlore daar yin taan boyennkɔɔ ki jiant i Yomdaanɔ Yennu, ki daa tuun toonn, daar maŋ ni.

Ki jiin jaanu jaamm po

(Nyinu 34.22; Liifai teeb 23.15-21)

9“Piint yoo nba ki i piin dijaanu na ki kan bakɔi ŋanlore, 10ki ji di dijaanu jaamm ki lin baak i Yomdaanɔ Yennu, ki bia baar nan i yanbɔɔ piinii ki turɔ, nan waa teen piisin i bona kur paak biaŋinba na. 11Ii mɔk man parpeenn Yennu boor, yimm nan i waas nan i daaba nan Liifai teeb nan boorganu nan kpeebii nan pakɔi nba be i yent ni na. Tumin nna boyennkɔɔ nba tee jiantu boor na. 12Ii mi man fanu ki sak sennu na, ki daa tammit nan i din tee daabae Ijipt tiŋ ni.

Ki jiin lanbont jaamm po

(Liifai teeb 23.33-43)

13“Li-i tee ki i boor i jeet kur, ki bia ŋmakir i daan tilɔɔna nyun ki gbenn, yin di lanbont jaamm daa ŋanlore. 14Ii di nan i waas nan i daaba nan Liifai teeb nan boorganu nan kpeebii nan pakɔi nba be i doi ni na. 15Baakit i Yomdaanɔ Yennu ki di jaamm na daaŋanlore, boyennkɔɔ nba tee jiantboor na, kii mɔk parpeenn, kimaan Yennu teen piisin i toona nan i jaauŋ paaka.

16“Jab nba be i doo ni kur saa baar ki tan jiant Yennu taar muntaa binn nɔɔk ni, siaminba tee boyennkɔɔ jiantboor na, li yukitgar tiaru jaamm, nan dijaanu jaamm, nan lanbont jaamm. Jɔɔ kur tuu saa baar nan piinii 17waa fit biaŋinba kur, ki li tee i Yomdaanɔ Yennu nba teen piisin u paak biaŋinba.

Ki jiin barbuura po

18“Gant barbuura nan saakab ki bii be doi kur ni, doi nba ki i Yomdaanɔ Yennu jikit ki teeni na. Jab maŋ-ii bu niib buut fanu. 19Bi daa mɔk burkɔknu koo ningannii bi buut bunu ni. Bi bia daa gaan fobit piinii, kimaan li piinboorik te ki yandamm nan niburchimm ki fit piak barmɔnii, ki te ki bi piak makpeta. 20Ŋaant ki barmɔnii-ii waai yoo kur, ki yin fit kɔɔ kar tiŋ nba ki i Yomdaanɔ Yennu jikit ki teeni na ni, ki i sii be leŋ nan i kuun.

21“Li-i tee ki i maa maruŋ binbintir ki teen i Yomdaanɔ Yennu-ie, i daa sent chicherpook Asera na ki bɔkintir, 22ki bia daa chaant jiantu tanchaakaa. Li tee bonbiire ki tur i Yomdaanɔ Yennu.

17

1“I daa jikit naab koo peeuk nba mɔk daŋ u gbanu paak ki mann maruŋ ki teen i Yomdaanɔ Yennu. Li tee bonbiire ki turɔ.

2“Li-i tee ki i gbat nan i doi ni jɔɔ koo poo tun siar ki kpet Yennu sennu, 3ki li tee mannu, koo ki jiantir tingbanaie, koo yenbis koo ŋmaarik koo yonnu, koo ŋmaabira, linba ki Yennu yet nan i daa tuun na, 4yin boi fiitir fanu. Li-i tee mɔnii nan li toonbiit tun Israel tiŋ ni, 5ŋann yin jii daanɔ maŋ ki nyi nanɔ doo kpiŋ ki jaatɔ tana ki kpiu. 6Li-i tee ki siara damm teen banlee koo ki gar nna, ki pak biirɔ, yin kpiu, ŋaan siara daanɔ-i tee yenɔkɔɔ, i daa kpiu. 7Siara damm nae saa jaatɔ tana sinsinn, ki niib nba biar na n wei ki jaatɔ pukin. Nna bannue ki i saa boon toonbiit maŋ.

8“Li pasiar mayenn nba sii paar ki tur doi ni buut teeb na. Li yenn nba sii tee nan faar paak, koo gbanant paak daŋ, koo nikpinu maan; li-i tee ki linba na teeni, saant boyennkɔɔ nba tee Yenjiantboor na, siaminba ki i Yomdaanɔ Yennu gann, 9ki tur mannteeb nan Liifai teeb nan barbuurɔ nba tuun li toonn li yoo maŋ na boor, ki ŋaan bin gbiint maan maŋ. 10Ki bi-i tura gatu, fan tun nan baa wanna biaŋinba na. 11Gaat bi wannu, ki wei bi kpaanii nyik nyik. 12Wunba kur ki mɔk mɔsaku nan mannteeb koo barbuteeb nba tuun bi toonn, bin kpiu. Nna bannue ki i saa fit nyinn toonbiit na Israel tiŋ ni. 13Ki sɔɔ kur saa gbat li po, ki tin jaŋmaanii, ki ji kan ban tun li booru.

Kpaanii nba jiin kpanbara po

14“Yoo nba ki i kɔɔ kar tiŋ nba ki i Yomdaanɔ Yennu jikit ki teeni na ni, li yooe ki i tan saa dukin a i loon bat, nan digbanlia nba kpia-i na. 15Ii mi man nan wunba ki i saa gannɔ ki u tee i bat na, ŋɔɔe tee wunba ki Yennu gannɔ. I saa gann i tiɔŋ nirɔe. I daa gani boorganu ki u tee i bati. 16Bat na daa mɔk taanii bonchiann ki teen u kunkɔnkɔnna, u bia daa tuun niib ki bi saa Ijipt ki saa daa taanii, kimaan Yennu yet nan u niib ji daa ban saa leŋ. 17Bat na daa kɔɔnt poob ki pukii, kimaan li boorue saa ŋmant u yan ki u kan jiant Yennu. U bia daa pukii u likirii mɔkint koo salima mɔkinti. 18Li-i tee ki u dii ki kar u naan kok paaki, u saa sɔb Yennu sennu nan wannu gbouŋ nba ki Liifai mannteeb dia na ki lɔnn leeb na, ki lii be u boor. 19U sii mɔk gbouŋ maŋ ki li kpiau, ki u sii karin yoo kur. Ŋanne saa tumiiɔ ki wun baakit Yennu, ki bia sii mɔk mɔsaku nan linba kur be li ni, 20ki li saa gɔɔrɔ ki u kan donn u mɔŋ nan u chee u leeb Israel teeb, ki bia kii mɔk mɔyêtuk nan Yennu sennu. Ki u saa fit dia doo bina bonchiann, ki u waas saa dia Israel teeb paabu nan paabu nba baat.

18

Ki jiin mannteeb tor po

1“Mannteeb nba tee Liifai booru na daa gaan tiŋ bɔkitir tor Israel teeb boor, ŋaan bi sii di Yenpiinii nan maruŋ nba jikit ki teen Yennu nae. 2Bi daa mɔk tiŋ faar nan boorlia nba mɔk na. Bi tor tee baa mɔk yaak ki sii tee Yennu mannteeb nae, nan ŋɔɔ Yennu nba senn mɔsonn biaŋinba na.

3“Yoo nba kur ki i mann maruŋ ki kpii naab koo peeuk, li tee yin jii boouko nan yiak nan nɔɔk ni nant ki tur mannteeb na. 4Ŋamme tuu saa gaar sinsinn jeet nba ki i jaan, nan tilɔɔna daan, nan kpan, nan sinsinn pekobit nba ki i koor. 5I booru nba kur be, ŋaan Yennu nyinn Liifai teeb kɔɔe, a bii tee u mannteeb mɔkmɔk nan mɔkmɔk.

6“Wunba kur tee Liifai nirɔ ki nyii Israel doo nba ni ki saan boyennkɔɔ nba tee Yenjiantu boor na, 7u saa fit teen Yennu manntɔɔ, nan Liifai leeb nba mann leŋ na, 8ki sii gaan jeet na deedee nan mannteleeb na, ŋaan u tuu saa gaar linba ki u ŋaateeb baar nann na ki yent.

Kpayakit ki jiin binba ki waa Yennu na marima po

9“Li-i tee ki i baar tiŋ nba ki i Yomdaanɔ Yennu jikit ki teeni na ni, i daa waa niib nba be doo maŋ niŋ na marinbiiti. 10I daa jikit i waas ki mann maruŋ i binbinta paak ki jokitib muu, ki bia daa te ki i niib tokii ki di nyɔkii, koo ki lor niibi, 11koo ki di bandaknyɔku, koo ki tee jabaabuurɔ, koo ninnyɔdaanɔ, koo ki piak nan kpeemmi. 12I Yomdaanɔ Yennu ki loon niib nba tuun bonbiir na booru. Li paak teen ki u saa ber nyinn niib maŋ doi nba ki i saa na ni. 13Yi-i waa Yennu fanu nan i par kur.”

Mɔsonn nba jiin Yennu sɔkinii baaru po

14Ki Moses ŋamm yet a, “Tiŋ nba ni ki i saa kɔɔ na, leŋ niib waa ninnyɔdamm ki bia bu jabaat, ŋaan i Yomdaanɔ Yennu ki sak yin tun nna. 15Ŋɔɔ Yennu saa turi sɔkinii, ki u sii tee nan min na, ki saa nyi i booru ni. Ii sak u mɔb man.

16“Daar nba ki i din taan leeb ki be Sainai jɔɔr boor na, i din barin ki yaa i ji ki ban loon yin gbat Yennu kunkɔr, koo ki la u muyeruku, kimaan i din tiin jaŋmaaniie a i saa kpo. 17Li paak ki Yennu betin a, ‘Niib na boi linba ŋan poe. 18N saa turib sɔkinii nba sii tee nan fin na, ki u saa nyi bi booru ni. N saa wannɔ linba ki u saa pak, ki u saa bet niib na n sennu kur. 19U saa pak n sann nie, ki n saa dat wunba kur yêt gbiintu tubir. 20Ŋaan sɔkinii nba jerintir ki pak n sann ni, maan nba ki n ki wannɔ, u saa kpo nnae li paak, koo wunba kur pak yenbis nba yaa sann ni, see ki li sɔkinii kpo li paak.’

21“Li ki gar yin dukin ki yaa ‘Nlee ki ti saa bann nan mɔmaan na ki nyii Yennu boori?’ 22Li-i tee ki sɔkinii pak Yennu sann ni, ki linba ki u pak na ki tumii, ŋann li ki tee Yennu mɔmaan kaa. Sɔkinii maŋ pak u mɔŋ yiikoo nie, i daa tiinɔ jaŋmaanii.

19

Ki jiin sindant doi na po

(Nikant 35.9-34; Joosua 20.1-9)

1“Yoo nba ki i Yomdaanɔ Yennu biir niib nba ki u jikit bi tiŋ ki teeni na, ki i kɔɔ kar bi doi nan bi ŋei ni, 2-3yin bɔkit yent maŋ taar muntaa ki gann yent kur sinsuuk ni doo, ki li-i tee sɔɔ kpii lɔɔ, u saa fit chiar bɔr li doi yenn ni. 4Li-i tee ki nirɔ kpet kpii lɔɔ nba ki tee u dataaki, u saa fit chiar ki bɔr doi nba na ni yenn ki la manfoor. 5Ti bikin nan li-i tee jab banlee saan muuk ni a bin saa chɔɔ daat, ki yenɔ saan chɔɔn tiik a wun lu, ki pajar na fokit ki saan lia lɔɔ na ki u kpo, wunba chɔɔn na saa fit chiar ki kɔɔ doi na yenn niŋ, ki la manfoor. 6Li-i bonni tee doyennkɔɔie, li bo sii fɔk bonchiann nan wun baar yian, ki kpeemmɔ na nikpiimm bo saa donn wutoore ki soorɔ ki kpiu yian, ŋaan ki li bo daa ki jaŋ nan wun kpo, u bo kpete ki kpii lɔɔ na, ŋaan bi bo ki kɔn kaa. 7Li paake teen ki n yaa maa ii nyinn doi ŋantaa.

8“Li-i tee i Yomdaanɔ Yennu yabin i yent nan waa senn mɔsonn ki tur i yeejamm biaŋinba na, ki turi yent na kur nan waa yet na, 9ŋann i bia saa gann doi ŋantaa ki pukin. Li-i tee ki i sak ki tun maa beeri sennu nba dinna na, ki loon i Yomdaanɔ Yennu, ki bia dia u wannu fanu, u saa jii tiŋ na ki turi. 10Tumin nna man, ki binba ki tee bin kpo na daa kpenn yann yanni, ki i mun daa laat nyiiruk bi kuun paak, tiŋ nba ki Yennu jikit ki teeni na ni.

11“Ŋaan li-i tee ki nirɔ lor ki kpii u lɔɔ, ki chiar kɔɔ doi maŋ ni a wun tinn u manfoori, 12ŋann u doo niŋ saakab n lon u boor. Bi-i lau, bin jiiu kubinɔ jɔɔ nba ki u kpiiu na niib, ki bin kpiu. 13Bi daa tiinɔ ninbaauk. Nyint Israel teeb nikpibooru na ni, ki bont kur saa somm fanu nani.

Ki jiin yaayoo ni kpateri po

14“I tan daa chari i leeb kpateri nba bɔɔr yaayoo niwa, tiŋ nba i Yomdaanɔ Yennu jikit ki teeni na ni.

Ki jiin siara dinu po

15“Niyenɔkɔɔ-i dii siara a lin soor wunba tun toonbiit kan jaŋi, see banlee koo bantaae saa di siara, ki lin lian fit soor wunba tun toonbiit na. 16Li-i tee ki sɔɔ loon wun biir u lɔɔ, ki dii faak siara nan u biir toonn, 17ŋann bi banlee n saan boyennkɔɔ nba tee Yenjiantboor na, ki mannteeb nan barbuura nba tuun toonn li yoo na n bu li buut. 18See ki barbuura fiit maan maŋ ni fanu. Li-i tee ki jɔɔ maŋ dii faak siaraie ki tur u lɔɔ Israel nirɔ, 19u saa gaar u lɔɔ nba ki u bo dii faak siara nan u tun toonbiit na tubdatue. I-i tuun nna, ŋanne saa boon bonbiir i niŋ. 20Ŋanne saa te ki sɔɔ kur n gbat linba tun. Ki bi sii tiin jaŋmaanii, ki sɔɔ ji kan ban tun li bonbibooru. 21Li maan booru, i daa tiin ninbaauk. Li tubdatu tee, fi-i nyinn a lɔɔ manfoor bin mun nyinn a yar, fi-i kpakir lɔɔ ninbinn bin mun kpakir a yar, fi-i fokit lɔɔ nyann bin mun fokit a yar, fi-i kɔnn lɔɔ nuu bin mun kɔnn a yar, fi-i kɔnn lɔɔ taar bin mun kɔnn a yar.

20

Ki jiin tɔb faanu po

1“Li-i tee ki i nyii a yin faa i datai tɔb ki la bi taanii nan bi torit nan kunkɔnkɔnna yab ki garini, ŋaan i daa tiimm jaŋmaanii. I Yomdaanɔ Yennu, wunba nyinni Ijipt tiŋ niŋ na sii be nani. 2Ki yin fit piin kɔnn, see ki manntɔɔ set kunkɔnkɔnna na tɔɔnn ki betib a, 3‘Israel teeb, gbiintir man. Dinna daar nba na ni, i tookit tɔbe. I daa tiin i datai jaŋmaanii, koo ki biris, koo ki i yan puti, 4kimaan i Yomdaanɔ Yennu saa saan nani, ki saa turi nyannu.’

5“Ki kunkɔnkɔnna saakab na saa boi jab na a, ‘Sɔɔ be nna ki maa ŋaak ŋaan daa ki jii tur Yennu-u? Li-i tee ki sɔɔ be, li daanɔ n ŋmat kun ŋaak ni. Nna-i kaa, bi-i kpiiu tɔb ni, sɔɔe tan saa jii u ŋaak na ki tur Yennu. 6Sɔɔ be nna ki koo kpapaaŋ ŋaan daa ki la yaak ki jaani-i? Li-i tee ki sɔɔ be, li daanɔ n ŋmat kun ŋaak ni. Nna-i kaa, bi-i kpiiu tɔb ni, sɔɔe tan saa di u kpaab na jeet. 7Sɔɔ be nna ki bo tee siir a wun kɔɔn sarkpeŋi-i? Li-i tee ki sɔɔ be, li daanɔ n ŋmat kun ŋaak ni. Nna-i kaa, bi-i kpiiu tɔb ni, sɔɔe tan saa kɔɔn u sarkpeŋ na.’

8“Ki kunkɔnkɔnna saakab bia saa ŋamm ki boi jab na a, ‘Sɔɔ be nna, ki u yan put, ki jaŋmaanii mɔkɔ-ɔ? Li-i tee ki sɔɔ be, li daanɔ n ŋmat kun ŋaak ni. Nna-i kaa, u saa ŋmat leeb yama.’ 9Yoo nba ki kunkɔnkɔnna saakab na pak ki tur jab na ki gbenn, bin gann yudamm nba sii gorii kaann kaann.

10“Li-i tee ki i saan a yin lek doo, ii sint tur leŋ niib yaak ki bin ŋak faauk. 11Bi-i loot bi tammɔi ki ŋak faauku, yin soor bi kura ki bii tee i yommii, kii tuun mukir toona kii teeni. 12Ŋaan doo nba niŋ niib ki sak faauk ŋaku, ŋaan sak ki gaari kɔnni, yin jii i kunkɔnkɔnna ki lintib. 13Yoo nba ki i Yomdaanɔ Yennu te ki i kɔn ki nyannibi, yin kpi jɔɔ nba kur be leŋ, 14ŋaan i saa fit jii poob nan waas nan bonkobit nan linba kur be doo maŋ ni. I saa fit jii linba kur tee i datai yar. Yennu-e jiir turi. 15Yaa saa tun biaŋinbae na ki tur doi nba fɔk nan tiŋ nba ki i saa kar li ni na.

16“Ŋaan yi-i kɔn ki nyann doi nba be tiŋ nba ni ki i Yomdaanɔ Yennu jikit ki teeni na, yin kpi sɔɔ kur, 17ki boont sɔɔ kur nba be leŋ, nan ŋɔɔ Yennu nba wann na: Li Hef teeb, nan Amor teeb, nan Keenann teeb, nan Peris teeb, nan Hif teeb, nan Jebus teeb. 18Kpimin bi kur. Nna-i kaa, bi saa tumii-i ki yin wei bi sennii nba ki ŋan nae, ki jiant bi tingbana, ki tun biir Yennu.

19“Li-i tee ki i gbaa a i kɔn nyann doo nba, i daa chɔɔn li tilontii, li-i lekii tee ki kɔnn na wei biaŋinba. Ii di man li lɔɔna, ŋaan i daa chɔɔn tiinii na, tiinii na ki tee i datai kaa. 20I saa fit chɔɔ tiinii nba ki loon lɔɔna ki bir dakpeka ki diin doo na joona, kii ŋmaan kii do nan yaa tan saa nyann.

21

Ki jiin kuun nba dɔɔ ki sɔɔ ki mi wunba kpii po

1“Li-i tee ki bi kpii sɔɔ tiŋ nba ki i Yomdaanɔ Yennu jikit ki teeni na ni, ki i ki mi wunba kpiiu, 2i saakab nan barbuura n nyi ki saan bikin kpeemmɔ na nba dɔɔ sian nan doi nba naak nann. 3Ki doo nba naak nan kpeemmɔ na, li saakab saa gann naasar nba daa ki ban tun toonn. 4Ki bi saa jii ki sik nanɔ kpenu nba ki koot, baauk nba ki bi daa ki ban ki koo ni, leŋe ki bi saa faa naasar na turu ki kɔnn. 5Liifai mannteeb na mun bia saa saan leŋ, kimaan ŋamme saa pak ki ŋamm maan nba tee kɔnn maan kur. I Yomdaanɔ Yennu-e gannib a bii mann, ki bia kii sat piisin u sann ni. 6Ki saakab nba kur be doo nba ni ki kpeemmɔ kpia na, saa nit bi nii naab na paak, 7ŋaan yet a, ‘Ti ki kpii nirɔ na, ti bia ki mi wunba kpiiu. 8Yennu, nyikin chab a niib Israel teeb, binba ki a nyinnib Ijipt tiŋ ni na. Nyikin ki chabit, ki daa daar ti tuba, wunba ki biir siar na kuun paaki.’ 9Yaa tun Yennu nba loon biaŋinba, ŋann u kan dat i tuba kuun na paaki.

Ki jiin poob nba ki bi saa soorib tɔbii ni po

10“Li-i tee ki i Yomdaanɔ Yennu sommi ki i kɔn nyann tɔbii ki soor yommii, 11li ki gar ki i sɔɔ n la poofaŋ nba ki u loon wun kɔɔn, 12wun jiiu ki kun nanɔ u ŋaak ni. Leŋe ki poo na saa koor u yut, ki bia diat u niinyarit, 13ki bia lebit u liant. U sii be jɔɔ na ŋaak nie, ki daa mɔ fabin u nidamm po ŋmaarik, li poor po ki jɔɔ na n lian kɔɔnɔ. 14Li-i taŋi tee ki jɔɔ na ki loonɔie, wun nyikɔ ki wuu saa yann, kimaan jɔɔ na mukisɔe ki kɔɔnɔ, u ji kan fit diau nan daabir na ki tan kɔi-ɔ.

Ki jiin bikperik faar dinu po

15“Li-i tee ki jɔɔ mɔk poob banlee, ki bi kura marɔ bonjai, ŋaan ki u bijakper na ki tee u pooloŋir biki, 16ki jɔɔ na dukin nan wun biit u mɔkint ki tur u bonjai maŋ, u daa mɔk ningannii ki jiin u pooloŋir bik po, ki jikit u bikperik tor ki teen pooloŋir biki. 17Li loon ki wun biit u faar na ki tur bikperik na tor munlee, wu-u leki kii tee pooloŋir biki. Li ŋan ki jɔɔ n bann u bikperik, ki jii linba tee bikperik yar ki turɔ.

Ki jiin bik nba mɔk mɔyêtuk po

18“Li-i tee ki jɔɔ mɔk bonjak ki u tee tubkangbatir, ki bia mɔk mɔyêtuk, ki bi-i lekii dat u tubir gbaa, ŋaan ki u ki saak u damm mɔb, 19u nidamm n jiiu ki saan nanɔ doo na saakab boor, doo na tammɔb ni, 20ki yetib a, ‘Ti bik na tee tubkangbatire, ki bia mɔk mɔyêtuk, ki ki saak ti mɔbi, ki biir likirii, ki bia tee danyuuruk.’ 21Ki doo na ni jab kur saa jaatɔ tana ki kpiu. Nnae ki i saa nyinn bonbiir maŋ booru i ni. Ki wunba kur be Israel tiŋ ni saa gbat linba kur tun, ki sii tiin jaŋmaanii.

Ki jiin sennu booru booru po

22“Sɔɔ-i biir, ki bi kpiiu ki tabinɔ daauk paaki, 23u gbanant daa biat daauk na paak ki li yentiri. Bin piiu daar maŋ ni, kimaan gbanant na-i jɔɔn daauk paaki, li baat nan Yennu mɔtonte tiŋ na paak. Piin gbanant na, ki li daa toŋit tiŋ nba ki i Yomdaanɔ Yennu jikit ki teeni na.

22

1“Li-i tee ki a la a lɔɔ Israel nirɔ naab koo peeuk tiin boor, a daa nyikinɔ, sootɔ ki jiin turɔ. 2Ŋaan li-i tee ki bondaanɔ na kɔɔ banfɔkirie, koo ki a ki mi bondaanɔ, fan soorɔ ki kun nanɔ. Ki bondaanɔ na-i taŋi kpaan, fan jii turɔ. 3Li-i bia kii tee boŋ, koo chinchenn, koo linba kur tee a lɔɔ Israel nirɔ bont ki li bot, fan tun nna.

4“Li-i tee ki a lɔɔ Israel nirɔ boŋ koo naab baa tiŋ ni, a daa nyikinɔ. Sommitɔ ki wun fiin bonkobuk na.

5“Poob daa lia jab tiat, ki jab mun daa lia poob tiati. I Yomdaanɔ Yennu ki loon niib nba tuun nna.

6“Li-i tee ki a la nɔɔntiɔk ki li be tiik paak, koo ki li be tiŋ ni, ki nɔɔnnaauŋ waak jena paak, koo nɔɔnbira paaki, a daa jikin nɔɔnnaauŋ na. 7A saa fit jii nɔɔnbira na, ŋaan nyik nɔɔnnaauŋ ki wuu saa. Ŋanne saa te ki a wei a manfoor ni ki mɔkit. 8Li-i tee ki a maa ŋapaaŋ, teent joonjiŋ ki lint maaru na paak,22.8 Bi ŋei yura paak, bi din tuu sere. ki tan daa laat nyiiruk, li-i tee ki sɔɔ nyii li paak ki baa kpo.

9“A daa buur siar ki ŋmat nan tilontii boyennkɔɔ ni. A-i tun nna, ŋann a kɔɔ fin di tilontii na, koo bonbuburleer nba ki a bur leŋ na.

10“A daa kpab ki yɔkint boŋ nan naajak a bii ko kpaabi.

11“A daa lia liant nba ki bi ŋmat pekobit nan gungunt ki luu.

12“Nyarin gbenta ki gaan a liant mɔgbana ŋanna na paak.

Sennu ki jiin pookɔɔnt po

13“Li-i tee ki jɔɔ kɔɔn poo, ŋaan ki li poor po ki u tan ki loonɔ, 14ki ji baat nan barnaŋi nan u bo ki tee poomunn kaa ki bi kɔɔn leebi, 15ŋann bonpook na nidamm n jii dɔɔnu nba ki bi daan ter dɔɔr ki kɔɔn leeb, ki sɔn too li paak na, ki wann doo na saakab, ki lin wann nan bonpook na daan tee poomunne. 16Bonpook na baa saa bet saakab na a, ‘N jii n bipoo ki tur jɔɔ na, ki u kɔɔnɔ, ŋaan mɔtana u ji ki loonɔ, 17ki jikit barnaŋi ki paau, ki yaa u bo ki tee poomunn kaa, yoo nba ki u kɔɔnɔ na, ŋaan linba nae want nan n bipoo bo tee poomunne, gotir sɔn nba too pookɔɔnt dɔɔnu paak na.’ 18Ki doo na ni saakab saa soor bonpook na sɔrɔ ki boo u, 19ki bia wannɔ paatii salimpeena kobik, ki gaar likirii maŋ ki tur bonpook na baa, kimaan jɔɔ na bo yaa wun dinn Israel bonpook na fei-e. Ŋaan u bia sii yɔɔ tee jɔɔ na pooe, ki u kan ban nyikɔ yaayoo siiyoo.

20“Ŋaan li-i tee ki pootuk na tee mɔnii, ki siara bia kaa nan bonpook na bo tee poomunni, 21ŋann bin jiiu ki nyi nanɔ u baa ŋaananyer, siaminba ki u doo ni jab saa jaatɔ tana ki kpiu, kimaan u tun fei bont Israel teeb sinsuuk niwa, ki dɔɔ nan jɔɔ, yoo nba ki u daa be u baa ŋaak ki daa ki kun jab na. Nna bannue saa te ki yin boon bonbiir na booru.

22“Li-i tee ki bi soor jɔɔ ki u dɔɔ nan u lɔɔ ŋaapoo, yin kpi bi kura. Nna bannue saa te yin boon bonbiir na booru.

23“Li-i tee ki bi soor jɔɔ ki u dɔɔ nan sapaamɔ doo nɔɔk ni, ki u tee u lɔɔ sarkpeŋi, 24yin jiib ki nyi namm doo kpiŋ ki jaatib tana ki kpib. Bonpook na saa kpo, kimaan u ki yikin ki boi sommir po, ŋaan ki li lek tee doo niŋe, bi bo saa gbat u wuyikiniiwa. Ki jɔɔ na mun saa kpo, kimaan waa dɔɔ nan sɔɔ sarkpeŋ na. Nna bannue ki i saa boon bonbiir na booru.

25“Li-i tee ki jɔɔ soor sɔɔ sarkpeŋ muuk ni ki dɔɔ nanɔ, ŋann yin kpi jɔɔ na kuukɔɔe. 26I daa tee bonpook na ŋarin siari, kimaan u ki tun bonbiir nba jaŋ nan kuumi. Maan na booru tee nan jɔɔ nba saa lek u lɔɔ muuk ni ki kpiu nae. 27Jɔɔ maŋ bib sapaamɔ nae muuk ni ki dɔɔ nanɔ, wu-u leki boŋi yikin ŋaan sɔɔ bo ki be leŋ ki saa fatɔ.

28“Li-i tee ki bi soor jɔɔ ki u dɔɔ nan sapaamɔ nba ki mɔk sɔrɔ, 29li tee wun pa salimpeena piinŋmue, biaŋinba ki bi pa sapaamɔ paak, ki tur sapaamɔ na baa, ŋaan ki wuu tee u ŋaapoo, kimaan u mukisɔe ki tan dɔɔ nanɔ. U ji kan ban nyikɔ yaayoo siiyoo.

30“Jasɔɔ daa ban dint u baa fei ki dɔɔ nan u baa poo sɔɔ.

23

Ki jiin binba kan fit pukin Yennu niib po

1“Jatɔɔkir koo wunba ki bi jiar u punn kur, u kan pukin Yennu niib po.

2“Kpiabir koo yaaboona nba nyii u maaru ni, li-i lekii tee yaaboona piik ni gbaa, bi daa pukiib Yennu niib po.

3“Amonn booru koo Moab booru nirɔ, koo bi yaaboona, li-i lekii tee yaaboona piik ni gbaa, bi daa pukiib Yennu niib po. 4Bi din yêt bin turi jeet nan nyun, yoo nba ki i din nyii Ijipt ki paa sɔnu paak na, ki din jɔɔn Balam, wunba tee Beor bija, ki nyii Petor ki li be Mesopotamia tiŋ ni na, a wun mɔi mɔtont. 5Ŋaan i Yomdaanɔ Yennu din ki gbiint ki tur Balam ŋaan ŋmant mɔtont maŋ ki li teen piisin, kimaan waa looni na paak. 6Nan yaa tee digbann na, i daa tuun siar ki li sommit Amonn booru nan Moab booru, koo ki te ki bi mɔkitiri.

7“I daa yêen Edom teeb na; bi tee i nikpiimme. I bia daa yêen Ijipt teeb na, kimaan i ban kɔɔ bi tiŋ niŋa. 8Laa nyii bi yaaboona muntaa ni, i saa fit pukin bi maaru, Yennu niib na po.

Biaŋinba ki jakint sii kaa tɔb kaaŋ na ni

9“Li-i tee ki i be kaaŋ ni ki li tee tɔb yooie, i daa tuun siar ki li saa kɔɔni jakint ni. 10Li-i tee ki i jab niŋ yenɔ dami damiit nyiɔk ki kpaar u jan ki mɔɔni, u be jakint niŋe na. Wun nyi nanyer ki daa be kaaŋ na ni. 11Ki li-i tee daajoouk tan baati, wun wur nyun, ki yonnu-i taŋi baa, wun jen kɔɔ kaaŋ na ni.

12“Ii sii mɔk boyennkɔɔ boor, kaaŋ na nanyer po, siaminba ki i sii nyann. 13I tuu sii dia daauko ki li tee bondiakar yena, ki li-i tee ki i yaa i saan nyarin, yin gbiir bootuk, ki nyann ŋaan jiin piin. 14Ŋaant ki i kaaŋ na ni daa mɔk jakint, kimaan i Yomdaanɔ Yennu be nani, ki guui, ki bia saa te yin nyann i datai. Li paak, ii te ki tɔb kaaŋ na-ii be kasii, ki Yennu daa laat siara biit i ni, ki lekin u numm nani.

Ki jiin sennii booru booru po

15“Li-i tee ki daabir chiar nyii u chanbaa boor ki baar kɔɔ-a sindanti, a daa jiintɔ u chanbaa boori. 16U saa fit kɔɔ doo nba ni ki u loon ki gann, ŋaan i daa diinɔ.

17“Israel jɔɔ koo poo daa jikit u mɔŋ ki tee bonchonchonn, yenbik diiuk ni. 18Ki likirii nba kur ki nirɔ kpaan sɔnbooru maŋ ni, i daa jikit ki baat nann i Yomdaanɔ Yennu ŋaak ni a yin gbeen i mɔsona nba ki i senn na. Yennu ki loon bonchonchonsin.

19“Li-i tee ki a kpent a lɔɔ Israel nirɔ likirii koo jeet koo linba kuri, a daa puki nyɔɔt li paaki. 20Li-i tee ki a kpent linba kur ki tur boorganu, a tuu saa fit pukin nyɔɔt li paak, ŋaan linba ki a kpent ki tur a lɔɔ Israel nirɔ, a daa puki nyɔɔt li paaki. Sakin sennu na, ki a Yomdaanɔ Yennu saa teen piisin linba kur ki a tun paak, tiŋ nba ki a saa kɔɔ kar na ni.

21“Li-i tee ki a senn mɔsonn nan a saa tur a Yomdaanɔ Yennu piinii, a daa taantir nan turu. Yennu saa soora mɔsonn maŋ paaka. Fi-i kii tur, li sii tee biite ki waa-a. 22Li-i tee ki a ki senn mɔsonn nan Yennu, li ki tee biit ki waa-ani, 23Ŋaan li-i tee ki a senn mɔsonn a yama niŋi, li ŋan fan gbeen.

24“Li-i tee ki a gaar nirɔ daan tilontii kpaab ni, a saa fit di tilɔɔna nba kur ki a loon ki jaŋ a mɔŋ, ŋaan a daa jikit kun nann. 25Li-i tee ki a gaar nirɔ kpaab ni, a saa fit jii a nuu ki kɔnn jeet ki di, ŋaan daa jaan nan juki.

24

Ki jiin ki yêt poo ŋaan bia tan kɔɔnɔ po

1“Li-i tee ki jɔɔ kɔɔn poo, ki li poor po ki u numm ki gboo poo na, kimaan u la poo na binbeŋ ki man u po, ki u ji ki loonɔ, ki sɔb pooyêtuk gbouŋ ki turɔ, ki nyinnɔ u ŋaak ni, 2ki li-i tee poo na ŋamm kun jalɔɔ, 3ki u mun bia tan dukin nan u ki loonɔ, ki sɔb pooyêtuk gbouŋ ki turɔ, ki nyinnɔ u ŋaak ni, koo li-i tee ki u sɔrɔ taar munlee na kpo, 4u sinsinn jɔɔ na ji kan fit jiiu ki teenɔ u ŋaapoo, kimaan poo na mɔk jakint. Li-i tee ki u ŋamm kɔɔnɔ, li tee biite Yennu boor. I daa tuun na booru ki biir tiŋ nba ki i Yomdaanɔ Yennu jikit ki teeni ki li sii tee i faar na.

Ki jiin sennii booru booru po

5“Li-i tee ki jɔɔ kɔɔn poopaaŋi, bi daa jikit jɔɔ na ki saa tɔbi, koo ki te ki u tuun niib ni toonsiari. Bin nyinnɔ toona na booru ni binyennkɔɔ. Ki u sii be ŋaak ni, ki te u poo na mɔk parpeenn.”

6“Li-i tee ki a kpent siar ki tur a lɔɔ, ŋaan a daa gaan u naar ki sent waa gaar linba na paaki. Nna saa te ki u ŋaateeb n kɔŋ linba ki bi saa jii teen jeet ki di ki la manfoor.

7“Bi-i soor wunba ki u jan u lɔɔ Israel nirɔ, ki teenɔ yommik, koo ki kɔiɔ, bin kpi nanyukɔ maŋ. Ŋanne saa te ki yin boon bonbiir na booru i sinsuuk ni.

8“Ii mi man, li-i tee ki gbanant paak yiaryoonn soor sɔɔ, yin sak ki tun nan biaŋinba ki Liifai mannteeb saa wanni na. Wein man sennii nba ki n jii turib na. 9Tiat man linba ki i Yomdaanɔ Yennu din tun ki tur Miriam, yoo nba ki i din nyii Ijipt ki baat na.

10“Li-i tee ki a kpent siar ki tur a lɔɔ, ŋaan a daa kɔɔ u ŋaak ni ki gaan u chinchenn ki sent li paaki. 11Setir nanyer po ki ŋaan wun nyi nann, u tiɔŋ. 12Wu-u tee nandaanɔie, a daa bekii u chinchenn ki li baat nyiɔku. 13A tuu jiin turɔ daajoouk kur ki wun dɔɔr ki pin, ki u sii mɔk parpeenn nana, ki Yennu par mun sii mei a paak.

14“A daa ŋmab daabir nba tee nandaanɔ nan fara daanɔ, waa tee a lɔɔ Israel nirɔ, koo boorganu nba kɔɔ i doi yenn ni. 15Daar n tuu daar, pamɔ u daar toonn paaka ki yonnu n baa. U loon likirii maŋe ki gaa li paak. Li-i tee ki a ki pau, u saa fabine tur Yennu, ki a sii be biit ni.

16“I daa kpi bibaanba bi waas toonbiit paaki, ki bia daa kpi waas, bi baanba toonbiit paaki; ŋaan sɔɔ kura saa kpo u mɔŋ toonbiit paake.

17“I daa ŋmab boorganu nan kpeebii bi mɔnii ni. Li-i tee pakɔɔk kpent siar a boori, a daa gaan u chinchenn ki sent li paaki. 18Ii tiar man nan i din tee daabae Ijipt tiŋ ni, ki i Yomdaanɔ Yennu fati ki ŋaai yann. Li paak ki n turi sennu na.

19“Li-i tee ki i jaan i jeet, ki lɔɔt yenn nba, i ji daa ŋmat lei; nyikin ki boorganii nan kpeebii nan pakɔi n leer. Ŋanne saa te ki Yennu n teen piisin linba kur ki i tuun paak. 20Li-i tee ki i pɔɔr kpan tilɔɔna ŋaan lɔɔt yenn nba, i ji daa ŋmat lei linba biar na; nyikin ki boorganii nan kpeebii nan pakɔi n pɔɔr. 21Li-i tee ki i pɔɔr daan tilɔɔna yomm, i ji daa ŋmat li tiinii nyaka ki lei linba biar na; nyikin ki boorganu nan kpeebii nan pakɔi n pɔɔr. 22I daa ban tammit nan i din tee daabae Ijipt tiŋ ni. Li paake ki n turi sennu na.

25

1“Li-i tee ki Israel niib banlee mɔk maan nan leeb, ki saan buut, ki yenɔ bu ki dii mɔnii, ki lɔɔ na bu ki baa, 2ki wunba baa na tubdatu-i tee bootie, barbuurɔ na n te ki wun dɔɔr kii faab tiŋ ni, ŋaan ki bin boou. Kpaasir kann biaŋinba ki u saa gaar na saa nyi toonbiit booru nba ki u tume. 3I saa fit boou nan kpaasir piinna na, ŋaan li daa gaar nna, kimaan li-i tee ki li gar nna, i saa dinnɔ fei niib na niŋa.

4“Daa bobint naajak mɔb, yoo nba ki u boo dii.25.4 Bi booru ni, nei-i boo dii.

Ki jiin kpeemmɔ ninja toona po

5“Li-i tee ki ninjamm banlee lakin kɔɔ, ki yenɔ kpo ŋaan ki mɔk bonjak, u pakɔɔk daa nyi nanyer ki kun jɔɔ. U sɔrɔ ninja nae saa faarɔ ki wuu tee u poo. 6Bi bija sinsinn nba ki bi saa mar na sii see kpeemmɔ na sann nie, ŋanne kan te ki kpeemmɔ na sann n bot Israel maaru ni. 7Ŋaan li-i tee ki kpeemmɔ na ninja ki loon wun faar u ninja pakɔɔki, pakɔɔk na n saan doo na saakab tɔɔnn, ki saa yet a, ‘N sɔrɔ ninja yêt wun tun linba kpaau talasa; u ki sak nan u ninja-ii mɔk tennin Israel booru ni.’ 8Ki doo na saakab saa tikirɔ ki pak nanɔ. Wu bia kii yêt ki ki faarɔ, 9ŋann u ninja pakɔɔk na n saan ki pit jɔɔ na taasaauk, saakab na numm ni, ŋaan bia sat mɔsant u numm po, ki yet a, ‘Linba nae saa tun ki tur daanɔ nba yêt wun te ki u ninja-ii mɔk tennin.’ 10Ki sɔɔ kur sii mi u ŋaateeb Israel booru ni nan ‘Jɔɔ nba ki bi pit u taasaauk na ŋaateebe na.’

Sennii nba pukin

11“Li-i tee ki jab banlee kɔn, ki yenɔ poo loon wun taan u sɔrɔ po, ki ji soor jalɔɔ na kalana, 12i daa tiinɔ ninbaauku, ii pot poo na nuu.

13-14“I daa ŋmab leeb ki bikii linba yab ki li tee i yara, ŋaan teemm linba waari. 15Ii jaŋit barmɔnii bikinu, ŋanne saa te ki yin wei, tiŋ nba ki Yennu jikit ki teeni na ni. 16Yennu ki loon damm nba ŋmaab.

Sennu nba jiin Amalek teeb kpinu po

17“Tiat man linba ki Amalek teeb din tumi, yaa din nyii Ijipt ki baat na. 18Bi din ki mɔk yentinu, ki din leki yoo nba ki i bak ki chɔka na, ki kpii binba din biar poor na kur. 19Li paak, yoo nba ki i Yomdaanɔ Yennu turi tiŋ na, ki te ki i nyann i datai nba kur kɔɔ ki kpia nani na, yin kpi Amalek teeb kur, ki sɔɔ ji daa ban tian bi po. I daa tammit linba na.

26

Ki jiin jeet jaanu piinii po

1“Yoo nba ki i tan kɔɔ ki kar tiŋ nba ki i Yomdaanɔ Yennu jikit ki teeni na ni, 2sɔɔ kur saa jii sinsinn jeet nba ki u jaan na ki teen kpanchibuk ni, ki saan nann siaminba tee boyennkɔɔ Yenjiantboor na, 3ki saan nann manntɔɔ nba be toonn ni li yoo na boor, ki yet a, ‘Mamɔmm, n ji la dinna nan n kɔɔ tiŋ nba ki n Yomdaanɔ Yennu din senn mɔsonn ki tur ti yeejamm nan u saa turit na niwa.’

4“Ki manntɔɔ na saa gaar jeet nan kpanchibuk na u boor; ki jii tɔɔn Yennu maruŋ binbintir na tɔɔnn po. 5Ki Yennu tɔɔnn poe ki jɔɔ na saa yet mɔbona na a, ‘N yeeja din tee Aram bonsunsommuko, ki din jii u ŋaateeb ki saan namm Ijipt tiŋ ni, ki saa kɔɔ leŋ. Bi din ki yab yoo nba ki bi din saan na, ŋaan ti ji yabita ki bia tee digbanjaanne. 6Ki Ijipt teeb ji mukisit bonchiann, ki ti tuun nan daaba na ki teemm. 7Ki ti bui fabin ki tur ti Yomdaanɔ Yennu, wunba tee ti yeejamm yɔɔ na. Ki u gbiint ki turit, ki la ti daamii nan ti ninbaauk. 8Ki u yabint paŋ nan u yiikoo niŋe ki u nyinnit Ijipt tiŋ ni, ki tun bakitnauŋ nan yaarlituk nan jaŋmaansooruk toona, 9ki baar nant nna, ki tan turit tinkpiasir na. 10Li paak ki n ji baar nan n sinsinn jeet nba ki n jaan, maa n tur Yennu, ki li tee linba ki n nyii nann tiŋ nba ki u turin na ni.’

“Ki u saa jii ki sennir Yennu tɔɔnn, ŋaan jiantɔ leŋ. 11Ii mɔk parpeenn nan bonŋana nba ki a Yomdaanɔ Yennu jii tur fin nan a waas na. Ŋaant ki yimm nan Liifai teeb nan boorganii nba kɔɔ nani na n taan kii mɔk parpeenn.

12“Bina ŋantaa kur, ii tuu nyinn jeet bɔkitu piik ni yennkɔɔ, ki tur Liifai teeb nan boorganii nan kpeebii nan pakɔi. Ki li saa te ki jeet-ii be doi kur ni, ki bi kur sii di ki gboot. Li-i tee ki i tun nna ki gbenni, 13yin bet Yennu a, ‘Jeet nba tee a yar na; n ki tenn siar n nuu ni. N jii li kur ki tur Liifai teeb nan boorganii nan kpeebii nan pakɔi, nan faa wannin biaŋinba a n tun nae. N ki yêt ki bia ki tamm a sennii na yenn, ki jiin n bona piik ni yennkɔɔ na po. 14N ki dii li yenn, yoo nba ki n fabin kuun fabinii na, n ki nyii nan li siar n ŋaak ni yoo nba ki n ki be kasii na, ki n bia ki jii li siar ki tur piinii a lii teen kpeemmi. Yennu, n sak a mɔba; n tun linba kur ki a yaa man tun ki jiin bona piik ni yenn po nawa. 15I be yendɔuŋ ni, siaminba tee a kasii boor na, ŋaan got a niib Israel teeb ki teen piisin bi paak. Bia teent piisin tinkpiasir na paak, linba ki a jii turit na, nan biaŋinba ki a senn mɔsonn ki tur ti yeejamm na.’

Ki jiin Yennu tiɔŋ niib po

16“Dinna daar nba na ni, i Yomdaanɔ Yennu beeri a yii mɔk mɔsaku nanɔ nan u sennii kurawa; li paak, sakin man nan i para kur nan barmɔnii. 17I sak dinna daar na niwa nan Yennu-e tee i Yomdaanɔ, ki i sii mɔk mɔsaku nanɔ, nan u sennii kur, ki bia saa tun linba kur ki u wanni. 18Yennu gaari dinna nan i tee u tiɔŋ niibe, nan biaŋinba ki u senn mɔsonn, ki yeti a yii saak u sennii kur na. 19U saa te ki yin teen digbanjaann ki gar binba kur ki u namm. Ki i saa tur u sann dontir nan baakir, kii tee u tiɔŋ niib nan waa senn na.”

27

Ki jiin Yennu sennu nba sɔb tana paak na po

1Tɔn, ki Moses nan Israel saakab pak tur niib na, ki yet a, “Sakin man sennii nba kur ki n teeni dinna na. 2Daar nba ki i tan saa poot Jɔɔdann mɔkir ki kɔɔ tiŋ nba ki i Yomdaanɔ Yennu teeni na, yin chaan tangbeŋa, ki taanir tintaauk, 3ki sɔb Yennu sennu nan wannu na kur li paak. Yoo nba ki i tan kɔɔ tinkpiasir nba ki i yeejamm Yomdaanɔ Yennu maŋ senn mɔsonn ki turi na ni, 4ki ji be Jɔɔdann mɔkir yakleer po na, yin chaan tana maŋ Ebal jɔɔr paak nan maa wanti dinna na, ki bia taanir, 5ki maa maruŋ binbintir leŋ nan tana, ki tur i Yomdaanɔ Yennu, ŋaan daa jikit kut ki yakitir tana maŋ. 6I daa jikit tanjabirkara ki maa maruŋ binbintir ki teen i Yomdaanɔ Yennu. Ii sii jikit i maruŋ nba jokit muu nae, ki jokit binbintir na paak. 7Leŋe ki i saa mann i maruŋ ki bia di i weinanleeb piinii, kii mɔk parpeenn i Yomdaanɔ Yennu tɔɔnn. 8Ii sɔb Yennu sennu mɔbona, tana nba ki i taanir tintaauk na paak fanu.” 9Ki Moses nan Liifai mannteeb pak ki tur Israel teeb kur a, “Israel teeb, ŋminin soon nna, ŋaan gbiint ki turit. Dinna daar nba na, i ji tee i Yomdaanɔ Yennu niibe, 10li paak, ii sak u mɔb man, ki dia u sennu kur nba ki ti teeni dinna na.”

Ki jiin mɔtont nba be mɔyêtuk damm paak po

11Ki Moses yet Israel teeb a, 12“Yoo nba ki i poot Jɔɔdann mɔkir, booru nba na n set Gerisim jɔɔr paak, yoo nba ki bi sat piisin ki want niib na: Ŋamme tee Simeonn booru, nan Liifai booru, nan Juda booru, nan Isakar booru, nan Joosef booru, nan Benjaminn booru. 13Ki booru nba na n mun set Ebal jɔɔr paak, yoo nba ki bi sat mɔtont ki want niib na: Ŋamme tee Rubenn booru, nan Gaad booru, nan Aser booru, nan Sebulunn booru, nan Dann booru, nan Naftali booru. 14Liifai teeb n pak mɔmaan na nan kunkɔpaarir a:

15“ ‘Yennu mɔtont-ii be daanɔ nba jii tann, koo daauk, koo kut ki nan patir ki bɔri jiantir paak; Yennu ki loon patmannu.’

“Ki niib na kur saa jiin a, ‘Lii tee nna.’

16“ ‘Yennu mɔtont-ii be daanɔ nba ki baakit u baa nan u naa paak.’

“Ki niib na kur saa jiin a, ‘Lii tee nna.’

17“ ‘Yennu mɔtont-ii be daanɔ nba chat u lɔɔ kpaterik paak.’

“Ki niib na kur saa jiin a, ‘Lii tee nna.’

18“ ‘Yennu mɔtont-ii be daanɔ nba ŋmant jɔɔŋ sɔnganu paak.’

“Ki niib na kur saa jiin a, ‘Lii tee nna.’

19“ ‘Yennu mɔtont-ii be daanɔ nba ŋmab boorganii, koo kpeebii, koo pakɔi, bi mɔnii ni paak.’

“Ki niib na kur saa jiin a, ‘Lii tee nna.’

20“ ‘Yennu mɔtont-ii be daanɔ nba dinn u baa fei ki dɔɔ nan u baa ŋaapoo paak.’

“Ki niib na kur saa jiin a, ‘Lii tee nna.’

21“ ‘Yennu mɔtont-ii be daanɔ nba dɔɔ nan bonkobuk paak.’

“Ki niib na kur saa jiin a, ‘Lii tee nna.’

22“ ‘Yennu mɔtont-ii be daanɔ nba dɔɔ nan u baa bik, koo u naa bik paak.’

“Ki niib na kur saa jiin a, ‘Lii tee nna.’

23“ ‘Yennu mɔtont-ii be daanɔ nba dɔɔ nan u diamm paak.’

“Ki niib na kur saa jiin a, ‘Lii tee nna.’

24“ ‘Yennu mɔtont-ii be daanɔ nba bɔr ki kpii u lɔɔ paak.’

“Ki niib na kur saa jiin a, ‘Lii tee nna.’

25“ ‘Yennu mɔtont-ii be daanɔ nba sak ki gaar likirii ŋaan saa kpi wunba ki biir siar paak.’

“Ki niib na kur saa jiin a, ‘Lii tee nna.’

26“ ‘Yennu mɔtont-ii be daanɔ nba ki mɔk mɔsaku nan Yennu sennii nan wannu kur paak.’

“Ki niib na kur saa jiin a, ‘Lii tee nna.’

28

Piisin nba be mɔsaku ni

(Liifai teeb 26.3-13; Sennu 7.12-24)

1“Li-i tee ki i mɔk mɔsaku nan i Yomdaanɔ Yennu fanu, ki dia sennii nba kur ki n teeni dinna na, u saa te ki yin teen digbanjaann ki gar sɔɔ kur tiŋ na paak. 2Ii mɔk mɔsaku nan i Yomdaanɔ Yennu, ki piisin na kur sii tee i yar.

3“Yennu saa teen piisin i doi nan i kpaant paak.

4“Yennu saa teen piisin i paak, ki i sii mɔk waas nan jeet nan bonkobit bonchiann.

5“Yennu saa teen piisin i bonbuburit nan jeet nba kur ki i di paak.

6“Yennu saa teen piisin linba kur ki i tun paak.

7“Yennu saa kɔn nyann i datai, li-i tee ki bi leki. Ki bi saa nyi lokyennkɔɔ poe ki leki, ŋaan tan saa chiar loka kur po.

8“I Yomdaanɔ Yennu saa teen piisin i toona paak, ki gbeen i naapaat nan jeet. U saa teen piisin i paak, tiŋ nba ki u teeni na ni.

9“Li-i tee ki i mɔk mɔsaku nan i Yomdaanɔ Yennu, ki tun linba kur ki u wanni, u saa teeni u tiɔŋ niib, nan waa senn mɔsonn biaŋinba na. 10Ki niib kur tingbouŋ na ni saa bann nan Yennu-e ganni a yii tee u tiɔŋ niib, ki bi sii tiini jaŋmaanii. 11Yennu saa turi waas nan bonkobit bonchiann, nan jeburuŋ, tiŋ nba ki u senn mɔsonn tur i yeejamm nan u saa turi na ni. 12U sii teeni saak siɔk kur, ki lin nyi u sanpagbounkpiasir nba mɔk nyun na ni, ki teen piisin i toona kur paak. Ki i saa fit kpent jeet ki tur digbana bonchiann. Ŋaan yimm kii loon siar sɔɔ boori. 13I Yomdaanɔ Yennu saa te ki yii tee yudamm digbana bonchiann ni, ŋaan i kii tee binba waa leeb poor kaa, i sii mɔkitire yoo kur, i kii kɔŋit siar, li-i tee ki i mɔk mɔsaku fanu nan u sennii nba ki n teeni dinna na. 14Ŋaan i daa yêen sennu maŋ, koo ki jiantir ki bia baakit yensau.

Ki jiin tubdatu nba be mɔyêtuk ni

(Liifai teeb 26.14-46)

15“Ŋaan li-i tee ki i ki mɔk mɔsaku nan i Yomdaanɔ Yennu fanu, ki ki dia u sennu nan u wannu kur nba ki n teeni dinna na, bonbiir nba na kur saa baariwa.

16“Yennu saa sat mɔtont i doi nan i kpaant paak.

17“Yennu saa sat mɔtont i bonbuburit nan li jeet nba kur ki i jikit ki di paak.

18“Yennu saa sat mɔtont i paak, ki turi waas waaminna, ki jeet kan nan fanu, ki i bonkobit kii yabi.

19“Yennu saa sat mɔtont linba kur ki i tuun paak.

20“Li-i tee ki i tuun bonbiir ŋaan yêt Yennu sennu, u saa baar nan parbiir i paak, nan kpikpiruk nan daamuk linba ki i tuun kur ni tee-e nan i kur nba tan saa boont. 21U saa tun yiarbooru booru i paak, ki li saa soor i kur; ki sɔɔ tan kan tenn ki kɔɔ tiŋ nba ki u jikit ki teeni na ni. 22Yennu saa beri nan yiarkanbant nan gbanantouŋ nan mɔra. U saa turi yonkoonin nan wɔruk ki lin biir i bonbuburit. Bonbiir na booru sii be nani halii nan yaa tan saa kpo. 23Saak kan ban baa, ki i tiŋ saa koor wakit nan kut na. 24Saak nba bo saa baa na, ŋaan Yennu saa tun tangbiruŋo, ki li sii baa i paak, halii nan yaa tan saa boont.

25“Yennu saa tur i datai paŋ ki bin nyanni. Ki i saa nyi lokyennkɔɔ poe ki lekib, ŋaan tan saa chiar loka kur po. Ki tingbouŋ na niib kur tan sii mi i po, ki i tee jaŋmaankɔɔntuk ki turib. 26Ki li-i tee ki i kpo, nɔɔnii nan muuk ni bonkobite tan saa di i gbanant, ki sɔɔ kii be ki beribi. 27Yennu tan saa te ki mɔra n baa i paak nan waa din te ki li baa Ijipt teeb paak biaŋinba na. Tana nan fiat saa soor i gbanant kur po ki i kpai, ki li sii kaa tebuk. 28Yennu saa te ki i yura n labir, u saa te yin jɔɔn, ki bia ŋmat i dudukit. 29Ki i sii lin turin yonnu ni nan jɔɔŋ nba tuu turin biaŋinba na. Ki i saa lon i sɔnu ki kɔŋ. Ki i kan mɔkit toona nba kur ki i tuun ni. Ki i datai kpan sii diini ki bia fiari. Ki sɔɔ kii be ki sommitini.

30“Ki a sii mɔk sarkpeŋ, ŋaan sɔɔe tan saa kɔɔnɔ; ki i saa maa ŋei, ŋaan kan kɔɔ li ni. Ki i saa bur tilontii ŋaan tan kan di li lɔɔna. 31I numm niŋe ki bi tan saa kɔt i bonkobit, ŋaan i kan ŋman bi nanti. Ki bi saa dat i bonii ki yaat namm, ŋaan ki i gorii, ki bi bia kan jen namm ki turi ni. Ki i datai saa gaar i pei, ŋaan sɔɔ kii be ki sommini. 32Ki bi saa jii i bonjai nan bonpoi ki tur boorganu, ki bin teemm bi yommii, ŋaan ki i gorii. Ki i tuu sii gorii daa kur, i waas jenu po, ki i nunii n tan koor, ŋaan i kan labi. 33Tingaŋ niibe tan saa di i jeet kur nba ki i koo nan ninbinmɔnii na, i kan gaar siari see mukisuk nyɔɔ nyɔɔ. 34I nabsuk saa te ki i yura n labr. 35Yennu saa te ki mɔra n gbar gbar i taa, li bia saa soor i yura ki saa sikin taapant, ki li sii ton bonchiann, ŋaan i kan la li tebuku.

36“Yennu saa jii yimm nan i kpanbar ki yaat saan nani tingaŋ ni, siaminba ki yimm koo i yeejamm ki ban kɔɔ. Leŋe ki i saa sii jiantir yennii nba ki bi jii daat nan tana ki namir na. 37Tiŋ nba ki Yennu saa yati ki saan nani na, li saa bakit leŋ niib nan linba tumi na. Ki bi saa sariki, ki bia dinni butinn.

38“I tuu saa bur bonboorii saama, ŋaan tan saa jaan jeet waaminnae, kimaan naasuut tuu saa ŋman ki kokii i bonbuburita. 39I tuu saa wuu daan tilontii, ki bia gotib fanu ki bin teen tiinii, ŋaan i kan pɔɔr li lɔɔna ki mɔɔ, koo ki nyu li daami, kimaan dundura saa mɔɔ li nyakawa. 40Kpan tiinii sii be-e i tiŋ kur po, ŋaan i kan la li kpami, kimaan li lɔɔna saa siir bonporbiite. 41Ki i sii mɔk bonjai nan bonpoi, ŋaan bi kii tee i yabi, datai sii sobe ki teeb yommii. 42Bonŋmiŋmabite sii ŋman i tiinii nan bonbuburit kur.

43“Boorganii nba kɔɔ i tiŋ ni na sii laat yiikooe ki gaari, ŋaan ki i yar warii yoo kur. 44Ki bi sii mɔk likirii ki kpentir teeni, ŋaan ki yimm kii mɔk siar ki kpentir ki teemmi. Ki li joontu bi tan sii diai, ki i baakitib.

45“Mɔtont na kur tan saa baar i paake tee-e nan yaa tan saa boont, kimaan i ki sak ki gaar i Yomdaanɔ Yennu sennii nba ki u turi na. 46Ki li tan sii tee Yennu buut tubdatu nyinn ki tur yimm nan i yaaboona mɔkmɔk nan mɔkmɔk. 47Yennu teen piisin i bont kur paak, ŋaan i ki jiantɔ nan parpeenn nan i para kuri. 48Li paak, i saa tun tur i datai nba ki Yennu jikiti ki teemm nae. Ki i saa kɔŋ bont kur; kon saa soori, ki nyunnyukuru sii mɔki, ki i bia saa somm yann ki kan yoo siari. Yennu saa te ki bi diini nan yaa tan saa boont. 49Yennu saa nyi nan nisiab banfɔkira, niib nba ki i ki mi bi maami, ki bi saa lan i paak nan kɔnbakper na. 50Ki bi baka kii be sɔɔ po, bi kii mɔk ninbatinu nan sɔɔ, laa tee bik koo nikperi. 51Ki bi saa ŋman i bonkobit nan i bonbuburit, ki i saa kpo kon. Ki bi kan tenn i jeet koo tilɔɔna daan koo kpan koo nei koo pei, ki i saa kpo. 52Bi saa lek doi kur, tiŋ nba ki Yennu jikit ki teeni na ni, ki i joonjaana nba linti, ki i maa bi paak na saa baa tiŋ ni.

53“Li-i tee ki i datai kɔɔ liak i doi, kon saa baa i paak bonbiir, ki i poŋ ji tan sii ŋman waas nba ki i Yomdaanɔ Yennu turi nae. 54-55Ki jaburchimɔ nba nyii mɔkita ŋaak ni gbaa tan saa ŋman u tiɔŋ bik, sakir nba ni ki fara maŋ tan saa baar na, kimaan u ji ki mɔk jesiat. U tan kan sak ki ŋmit u bisiak nant ki tur u ninja, koo u pooloŋir, koo waas nba biar, ki bin ŋmami. 56-57Ki pooburchimɔ nba nyii mɔkita ŋaak ni gbaa, ki tuu mɔk bonchiann, ki ki saak wun somm ki saan siar, mun bia tan saa tun nnae, yoo nba ki datai na tan saa liak doo na. U tan saa ŋakit jeet paak, ki tan saa bɔr ki ŋman u sanpantik nan bar. U tan kan biit ki tur u sɔrɔ nba ki u loonɔ na, koo u waas nba biar na siari.

58“Li-i tee ki i ki wei Yennu sennu nba sɔb gbouŋ na niŋ fanu, ki bia ki baakit i Yomdaanɔ Yennu bakitnauŋ sanjaann na, 59u saa tur yimm nan i yaaboona yiarii nba kaa tebuk, nan yiarlɔɔrkar nba ki i kan fit teb. 60U saa te yiarkanbant nba ki i bo tiinir Ijipt na ki lin soori, ki i kan la laafia. 61U saa turi yiarlɔɔrkara, nan yiarbooru nba kur be, ŋaan ki li sana ki taa Yennu sennu nan wannu gbouŋ na ni, ki lin boonti. 62Yi-i lekii pɔt ki tee nan ŋmaabira na, ŋaan i waaminnae tan saa tenn, kimaan i ki mɔk mɔsaku nan i Yomdaanɔ Yennu. 63Nan laa maŋ Yennu ki u te ki i mɔkit ki bia pɔt na, ŋaan li bia saa maŋɔ nnae ki u saa te yin boont. Ki u saa ŋabiri tiŋ nba ki i kɔɔ a yin kar na ni.

64“Yennu saa yati digbana kur po, tingbouŋ na paak, ki leŋe ki i saa sii jiantir yennii nba ki bi jii daat nan tana ki nan, yennii nba ki yimm koo i yeejamm ki ban jiantir. 65Ki i kan ban la parmaasir siar boor, ki bia kan ban la tiŋ nba sii tee i yari. Ki Yennu saa te ki i yura n gbee nan dudukit, ki i sii be parbiir ni, ki bia kii mɔk dindanni. 66Ki i manfoor sii laŋ, ki i be nan jaŋmaanii yonnu nan nyiɔk kur. Ki i sii yɔɔ mɔk jijeet kuun po. 67Ki i yan paak sii put linba kur ki i laat; ki li-i yent sanyiɔk ni, i tuu sii sunman daajoouk baara; ki daajoouk mun biak, ki i sunman ki li yenta. 68Yennu saa kɔɔni ŋaringbeŋa ni ki yin ŋmat Ijipt. Ŋaan ki li tee sɔnu nba ki Yennu din yet nan i bo kan ban somme. Leŋe ki i saa yabir a yin kɔi i mɔŋ ki tur i datai, a bin daa-i ki i sii tee bi daaba, ŋaan bi sɔɔ kan daa-ini.”

29

Ki jiin Yennu mɔlor nan Israel teeb, Moab tiŋ ni po

1Mɔbona nba nae tee mɔlor nba ki Yennu tur Moses a wun wann Israel teeb, Moab tiŋ ni; linba na kur pukin mɔlor nba ki Yennu din turib, yoo nba ki bi be Sainai jɔɔr boor na.

2Ki Moses yiin Israel teeb kura, ki yetib a, “I mɔŋ la nan i ninbina, linba ki Yennu tun ki tur Ijipt kpanbar nan u saakab nan u tingbouŋ kur. 3I la yiarbiiuk nan yaarlituk toona nba ki Yennu tun nawa. 4Ŋaan nan dinna Yennu ki te ki i bann fanu linba tuun na paak. 5Li jii bina piinnae ki Yennu somm nani kunkoouk paak, ŋaan ki i chinchena nan i taasaat ki chati. 6I ki la boroboro ki ŋman, ki bia ki nyuu daan koo dapaarimi, ŋaan Yennu-e teeni linba kur ki i loon. U tun nna a yin bann nan ŋɔɔe tee i Yennu. 7Taa tan baar nna, ki bat Sihonn, wunba tee Hesbonn bat, nan bat Og, wunba mun tee Basann bat na fiir ki tookit ki kɔn nant. Ŋaan ki ti kɔn nyannib, 8ki fat bi tinii ki biit ki tur Rubenn booru nan Gaad booru nan Manase booru bɔkir. 9Ii mɔk mɔsaku fanu nan mɔbona nba be mɔlor na ni, ŋanne saa te ki yin la nyannu, linba kur ki i tuun ni.

10“Dinna daar nba na, i kura see i Yomdaanɔ Yennu tɔɔnne: I tɔɔndamm, nan i saakab, nan i jab, 11nan i poob, nan i waas, nan boorganii nba kur be nani ki chɔɔn daat ki bia lu nyun ki teeni. 12I be nna dinna na, a yin kɔɔ mɔlor nba ki i Yomdaanɔ Yennu jikit ki teeni, a yin gaarir ki sakir fanu na nie. 13Ŋanne saa te ki ŋɔɔ Yennu n gbeen u mɔsonn mɔtana, nan i tee u niib, ki u mun tee i Yennu, nan waa senn yimm nan i yeejamm Abraham nan Aisak nan Jakɔb biaŋinba na. 14Yimm kuukɔɔ kaa ki Yennu jikit u mɔlor nan u sennu ki teen a yin weir fanu, 15u teen ti kura nba see u tɔɔnn dinna daar nba nae, nan ti yaaboona nba ki ti saa marib.

16“I tian binbeŋ nba ki i din be Ijipt, nan biaŋinba ki i din somm lɔɔn digbangana na ni. 17I din laat bi yennii nba ki bi namir nan daat nan tana nan salimpeena nan salimmɔna, linba ki Yennu ki loon na. 18Ii mi man ki i jɔɔ, koo poo, koo i ŋaateeb, koo i booru niŋ nba see nna dinna na, ki wun yêt ti Yomdaanɔ Yennu, ŋaan jiant digbanlia yennii. Li-i tun nna, li sii tee nan lɔbuk nba tuu pia, ki u kur tee lɔbii nae. 19Ii mi man, i kur nba be nna dinna, ki gbat sennu na. Sɔɔ daa kpann u mɔŋ nan li-i tee ki u tun u yanbɔɔ, bont kur saa somm fanu ki turɔ. Li toonbooru saa biir i kur nba tee niŋamm nan nibiit nawa. 20Yennu kan nyik chab li daanɔ, ŋaan u wutoor saa doe daanɔ maŋ paak, ki bonbiir nba kur sɔb gbouŋ na ni saa baa u paak, ki di boontɔ. 21Yennu saa te ki li daanɔ-ii tee nyinn ki tur Israel booru kur, ki ŋɔɔ Yennu saa te parbiir nan mɔtont nba kur be mɔlor nba sɔb u sennu gbouŋ na ni n baa li daanɔ paak.

22“I yaaboona nba saa fiir ki tee nipaauŋ, nan boorganii nba saa nyi digbanbanfɔka na, saa la nabsuk nan biiru nba ki Yennu jii tur i tiŋ. 23Ki i sarwaat saa saate, ki ji gbee nan sarwuuta nan yaarin; ki i kan fit bur siari, mɔɔt gbaa kan pia leŋ. Ki i tiŋ ji sii tee nan Sodom nan Gomora nan Adma nan Seboyim doi nba ki Yennu biirir, yoo nba ki u wutoor din doo na. 24Ki durinya teeb kur ji sii boi a, ‘Bee ki Yennu tun nna ki tur tiŋ na? Li paak tee bee ki u wutoor doo?’ 25Li jiinu sii tee nnae, ‘Yennu niib na biir mɔlor nba ki ŋɔɔ Yennu, wunba tee bi yeejamm Yennu na lor namm, yoo nba ki u din nyinnib Ijipt nawa. 26Bi ji jiantir yennii nba ki bi ki ban jiante. Yennu ki sak a bii jiantir yennii, 27ŋanne te ki u wutoor doo niib na paak, ki u lu mɔtont nba kur sɔb gbouŋ na ni, bi tiŋ paak. 28Yennu wutoor doo bonchiann, ki u wutoor donu maŋ niŋe ki u ŋabirib bi tiŋ ni, ki saan lub tingaŋ ni, siaminba ki bi ji be mɔtana.’

29“Ti Yomdaanɔ Yennu bɔr mayena nbae ki li be woonin ni, ŋaan fiit u sennu ki turit, a timm nan ti yaaboona n weir mɔkmɔk nan mɔkmɔk.

30

Baa saa teen biaŋinba ki la piisin

1“Tɔn, mɔtana n teeni gannue ki jiin piisin nan mɔtont po. Li-i tee linba na kur baari, ki i ji be tiŋ nba ki i Yomdaanɔ Yennu yati na ni, ki i saa tiar linba ki n wanni na. 2Li-i tee yimm nan i yaaboona saa ŋmant Yennu paak, ki sak gaar nan i para kur sennu nba ki n teeni dinna na, 3ŋann ŋɔɔ i Yomdaanɔ Yennu sii mɔk ninbatinu i paak, ki u saa nyinni tiŋ nba ki u yati ki i be na, ki jen nani, ki te yin mɔkit biak. 4Li-i lekii tee ki i yat ki saa be durinya kpinii po, ŋaan i Yomdaanɔ Yennu saa tikiri ki jen nani boyennkɔɔ boor, 5ki yin bia yent tiŋ nba ki i yeejamm din kɔɔ na. Ki u saa te yin mɔkit ki bia pɔt bonchiann ki gar i yeejamm nba din be na. 6I Yomdaanɔ Yennu saa tur yimm nan i yaaboona mɔsaku par. Ki li saa te ki i loonɔ nan i para munn, ki i sii fit be tiŋ na ni. 7Ki u saa lebit mɔtont na kur ki lin baa i datai paak, binba ki loon i maan ki bia diini na. 8Ki i bia saa ŋamm sak ki dia u sennii kur nba ki n teeni dinna na. 9Yennu saa te ki yin mɔkit toona nba kur ki i tuun ni. Ki i sii mɔk waas nan bonkobit bonchiann, ki i tiŋ saa nan jeet bonchiann. Ki u sii mɔk parpeenn nan wun te ki yin mɔkit, nan waa din mɔk parpeenn nan i yeejamm n mɔkit biaŋinba na. 10Ŋaan see ki i sak ki dia u sennu nan u wannu nba sɔb gbouŋ na ni na. Li tee ki yin gaarɔe nan i para kur.

11“Sennu nba ki n teeni dinna na ki paari, li bia kan gar i paŋ teriki. 12Li ki be sanpagbant ni kaawa ki i sii yaa, ‘Ŋmee saa do sanpagbant ni ki saa jiir ki tan turit, ki tin gbiint ki ji sakiri?’ 13Koo li ki be mɔk-pootir, ki i sii yaa, ‘Ŋmee saa poot mɔkgbeŋir maŋ ki saa jiir ki tan turit, ki tin gbiint ki ji sakiri?’ 14Aaii, mɔmaan na be i boor ni. I mir ki bia saa fit tiara. Li paak, sakin man.

15“Dinna daar nba na, n teeni gannue, ii gann manfoor nan bonŋann, koo kuun nan bonbiir. 16Li-i tee ki i sak ki gaar i Yomdaanɔ Yennu sennu nba ki n teeni dinna na, ki loonɔ, ki sak u mɔb, ki wei u sennu kur, ŋann i saa mɔkite, kii tee digbanjaann. Ŋɔɔ Yennu saa teen piisin i paak, tiŋ nba ki i yaa yin kɔɔ na ni. 17Ŋaan li-i tee ki i ki sak yin gbiintɔ, ki ŋmant ki jiantir yennii, 18dinna daar na ni, n kpaaniie, i saa boonta. I kan wei i manfoor ni, tiŋ nba ki i saa poot Jɔɔdann mɔkir ki kɔɔ kar na ni. 19Mɔtana n teeni yaake ki i gann manfoor koo kuun; i gann Yennu piisin koo Yennu mɔtont. N yi sanpaak nan tiŋ maa bin di siara nan linba ki i gann. Gant manfoor. 20Lomin i Yomdaanɔ Yennu kii mɔk mɔsaku nanɔ fanu, ki yimm nan i yaaboona saa wei, tiŋ nba ni ki u din senn mɔsonn a u saa tur i yeejamm Abraham nan Aisak nan Jakɔb na.”

31

Biaŋinba ki Joosua set Moses seenu ni

1Ki Moses ŋammit piak teen Israel teeb a, 2“Mɔtana n dii bina kobik nan piinleewa, ki ji kan fit teen i tɔɔndaanɔ. Ki linba pukin na po tee nnae, Yennu betin nan n kan poot Jɔɔdann mɔkir. 3I Yomdaanɔ Yennu tiɔŋo saa liit i tɔɔnn ki biir digbana nba be leŋ na, ki lin fit te yin kar bi tiŋ ni. Ki Joosua sii tee i tɔɔndaanɔ nan Yennu nba yet biaŋinba na. 4Yennu saa biir niib maŋa, nan biaŋinba ki u din kɔn ki nyann Amor teeb batnba Sihonn nan Og, ki biir bi doi na. 5Yennu saa te yin nyannib, kii diab nan maa wanni biaŋinba na. 6Ii wakii man, ki chee i para. I daa tiimm jaŋmaanii. I Yomdaanɔ Yennu tiɔŋo sii be nani. U kan ŋaai, u bia kan nyikini.”

7Ki Moses yiin Joosua ki tan pak nanɔ Israel teeb kur tɔɔnn a, “Ii wakii ki bia chee a par; fine tee daanɔ nba saa gar niib na tɔɔnn ki bin kɔɔ kar tiŋ nba ki Yennu senn mɔsonn a u saa tur bi yeejamm na ni. 8Yennu tiɔŋo saa liit a tɔɔnn, ki sii be nana, u kan ŋaa-a, u bia kan nyikaani. Li paak, a daa tiin jaŋmaanii, cheen a par.”

Ki jiin sennu na karuŋ po

9Ki Moses sɔb Yennu sennu na ki jii tur Liifai teeb nba tee mannteeb na, binba din gorii Yennu mɔlor lakir na, nan Israel teeb saakab, 10ki yetib a, “Bina ŋanlore gbennu kur, yoo nba tuu tee pana piinu yoo na, ii karin sennu na sanpaapo, lanbont jaamm ni. 11Ii karin sennu maŋ ki tur Israel teeb, yoo nba ki bi baar a bin jiant i Yomdaanɔ Yennu boyennkɔɔ boor na ni. 12Ii yiin ki taan jab, nan poob, nan waas, nan boorganu nba kɔɔ i doi niŋ na kur. Ŋanne saa te ki sɔɔ kur n gbat ki tumii biaŋinba ki u saa baakit i Yomdaanɔ Yennu, ki bia sak gaar u wannu fanu. 13Nnae saa te ki i yaaboona nba ki ban gbat i Yomdaanɔ Yennu sennu na saa gbat, ki tumii, ki sii mɔk mɔsaku nanɔ, baa saa wei biaŋinba, tiŋ nba ki i saa poot Jɔɔdann mɔkir ki kar na ni.”

Yennu pinpakjoontik nan Moses

14Tɔn, ki Yennu yet Moses a, “A ji ki mɔk yoo saan ki sii be a manfoor ni. Yiint Joosua ki kɔɔ nanɔ n jiantu lanbouŋ ni, ki min pak nanɔ.” Ki Moses nan Joosua kɔɔ lanbouŋ maŋ ni. 15Ki Yennu dɔkit bi paak, ki be sanpagbouŋ nba see lanbouŋ na tammɔb ni.

16Ki Yennu yet Moses a, “A saa kpo mɔtana, ŋaan a kuun poor po, niib na kii jiantirin, bi saa biir n mɔlor nba ki n lor namm nawa. Bi saa nyikin, ŋaan jiant yennii nba be tiŋ nba ki bi yaa bin kɔɔ kar na ni. 17Li-i tee ki li tun nna, n wutoor saa do bi paake, ki n nyikib ki bin boont. Bonbilankant booru booru saa baarib. Ki bi ji saa bann nan bonbibooru na kur baat bi paak kimaan min Yennu ji ki be nammi. 18N saa yête, ki kan sommib, kimaan bi tun bonbiir nba tee yenbis jiantiiwa.

19“Tɔn, sɔbin yaŋ na. Jiin ki tumii Israel teeb, ki li sii be ki tee siara ki teemm. 20Ki n saa jiib ki saan namm mɔkint nan tinkpiasir nba ki n senn mɔsonn a n saa tur bi yeejamm na ni. Leŋ bi sii laat jeet nba kur ki bi loon, ki sii be bi yamani. Ŋaan bi saa ŋmante ki jiantir yenbis, ki yêtin ki biir n mɔlor. 21Ki bonbilankant bonchiann saa baarib. Ŋaan bi bia sii tian ki yiin yaŋ maŋ, ki li sii tee siara ki teemm. Mɔtana gbaa, n mi bi dudukit nba tee linba ŋaan daa ki jiib ki saan namm tiŋ nba ki n senn mɔsonn maa n saa turib na ni.”

22Moses din sɔb yaŋ na daar maŋ niŋe, ki jii tumii Israel teeb.

23Ki Yennu pak nan Joosua, wunba tee Nunn bija, ki yet a, “Ii wakii ki bia chee a par. A sii be Israel teeb tɔɔnn, ki jiib, ki saan namm tiŋ nba ki n senn mɔsonn maa n saa turib na ni, ki n sii be nana.”

24Ki Moses mint sɔb Yennu sennu ki teen gbouŋ ni, ki ki nyik siari. 25Waa gbenn yoo nba, ki u yet Liifai mannteeb nba gorii ŋɔɔ Yennu mɔlor lakir na a, 26“Jiin gbouŋ nba tee Yennu sennu gbouŋ na ki kpeen mɔlor lakir nba tee ŋɔɔ Yennu yar na ni, ki li sii be leŋ ki tee tiarin ki tur u niib. 27N mi bi tubkpaasin nan mɔyêtuk nba tee biaŋinba. Bi yêt Yennu mɔb yoo nba ki n be n manfoor ni nawa, ki bi bia sii mɔk mɔyêtuk bonchiann, n kuun poor po. 28Yiint ki taan i booru yudamm kur nan bi saakab ki bin baar n tɔɔnn, ki n betib linba na kur. N saa yiin sanpaak nan tiŋ ki bi sii tee siara ki turib. 29N mi nan n kuun poor po, niib na sii mɔk tonu, ki bia saa yêt linba ki n tumiib nawa. Ŋaan li kan yukiri ki bonbilankant saa baarib, kimaan bi saa tun linba ki Yennu yaa bi daa tuume, ki li saa te ki u wutoor n do.”

Moses yaŋ

30Ki Moses pak yaŋ na mɔbona kur, ki Israel teeb kur gbiin. Li mɔbonae na:

32

1“Sanpaak nan tiŋ, gbatir n mɔmaan,

gbiintir fanu linba ki n yeen.

2N wannu sii toot nan saak nba tuu toot nae,

ki saa baa tiŋ na paak nan marin na.

N mɔmaan saa baa nan nyun nba ki bi tuu maant bonbuburit nae,

ki sii tee nan samimmiiuk nba tuu baa mɔɔt paak na.

3N saa dont Yennu sanne,

ki u niib saa wann u yabint nba tee biaŋinba.

4“Yennu-e tee i guutɔɔ nba yab,

ki tee kasii nan barmɔnii u sɔnu kur ni.

I Yomdaanɔ be fanu nan barmɔnii,

ki tuun linba kur ŋan fanu.

5Ŋaan i ki be fanu, ki ki jaŋ nan wun yiini u niibi.

I tee nibiit nan kpinkpannii damme.

6Yimm jatit nan yankaarin damm na,

yaa saa dia Yennu biaŋinbae na-a?

U tee i baa nan i naamii daanɔe, ki nami ki i tee digbann.

7“Tiat man linba gar yaayoo niwa;

boin i baanba ki bin wanni linba din tun.

Boin nikpera ki bin wanni linba gar.

8Yabint daanɔ tur digbann kur li yente,

ki bɔkit nibooru kur nan bi kpaar,

9ŋaan gann Jakɔb yaaboona ki bi tee u mɔŋ niib.

10“U lab muuk ni, ki bi lin yirib siaminba tee kunkoouk

ki wouŋ da yoo kur,

ki u guub ki goriib fanu, nan waa saa got u mɔŋ biaŋinba na.

11Nan baakir nba tuu tumii u bonbira yukiru biaŋinba,

ki gɔib ki tiab nan u kpinkpant na,

nnae ki Yennu guur Israel teeb ki bi ki baa.

12Yennu kɔɔe dia u niib, ŋaan ki boi yensau sommir po.

13“U te ki bi gorii tingbouŋ na, ki di linba kur pia kpaant ni,

ki laat siat tanfiat ni, ki bi kpan tilontii pia tansakirii ni.

14Ki bi nei nan buunii teemm biin bonchiann.

Ki bi mɔk peŋanii nan buŋanii nan naaŋanii,

ki mɔk jeet nba ŋan, nan daŋanin.

15“Yennu niib kpaatir nan mɔkint, ŋaan mɔk mɔyêtuk;

ki gbeŋit ki nɔr nan jeet, ki nyik Yennu, bi naamii daanɔ,

ki yêt bi yabint tinntɔɔ.

16Ki bi yenbis jiantu na kɔɔn Yennu funfunn,

ki toonbiit nba ki bi tun na donn u wutoor.

17Ki bi jiantir narinbiit nba ki tee Yennu

nan yenbis nba ki bi yeejamm din ki mi,

yennii nba ki Israel teeb din ki sakir.

18Bi din tamm Yennu po,

wunba tee yabint tinntɔɔ ki turib manfoor na.

19“Yennu nba din la nna na, ki u wutoor doo;

ki u yêt u bonjai nan u bonpoi,

20ki yet a, ‘N ji kan ban sommib, ŋaan la linba saa baarib,

damm nba tee tubkangbata ki ki waan fanu na.

21Bi patmannu nae donn n wutoor.

Li mɔkin funfunn nan bi yenbis na; yensau kaa ki mɔk nyɔɔti.

N saa jii digbanŋmaŋire ki donn bi wutoor,

n saa jii digbanliiŋ nnae ki kɔɔmm funfunn.

22N wutoor saa doe nan muyeruk na,

ki di linba kur be tiŋ na paak.

Li saa di ki baar tinpɔɔr ni, ki bia di kunkona nba fɔk fiaka.

23“ ‘Ki n saa te ki bonbiir n baarib ki sii kaa gbennu.

Ki n saa tɔ n peenii kur bi paak.

24Ki kon nan gbanantouŋ nan yiarbiit saa kpib.

N saa tun bonkob-susoot ki bin lekib, nan waatont ki bin juntib.

25Ki tɔbii saa faa ki kpi niib, doi sɔnjot ni;

ki jaŋmaanii saa soor niib, ŋei ni.

Naasimm nan sapaamm saa kpo;

li sanpantii koo nikpera gbaa kan tenni.

26N bo saa biiribe fas fas, ki sɔɔ kii tian bi po,

27ŋaan n ki loon ki bi datai n donn bi mɔŋ nan ŋamme kɔn

ki nyann n niib na, ŋaan ki li tee n mɔŋe biiribi.’

28“Israel teeb tee digbann nba ki mɔk yame;

bi ki mɔk yanfoon nan waama.

29Bi ki bann linbae teen ki bi datai nyannib.

Bi kan fit bann linba tumi.

30Nlee ki yenɔ kɔn ki nyann bi tusiri,

ki banlee kɔn ki nyann bi tusaa piiki?

Linba na tun kimaan bi Yomdaanɔ Yennu nyikiba.

Bi Yabint Yennu jiib ki turib bi dataiwa.

31Bi datai na mi nan bi mɔŋ yennii na ki mɔk paŋi,

ki ki tee yenjaana nan Israel teeb Yennu na.

32Ki bi datai na tuun ki biir nan Sodom nan Gomora teeb na,

ki tee nan tilontii nba tuu lon lɔɔna ki li ton ki tee lɔbii na,

33ki tee nan daan nba ki bi jii walabiri lɔbii ki ŋaa na.

34“Yennu tian linba ki bi datai tun na po.

U guue a li yoo n baara ki wun dat bi tuba.

35Yennu saa ŋmant bi paak ki dat bi tubawa;

yoo baate ki bi saa ŋat baa, bi biiru daar per na.

36Yennu saa fat u niib, yoo nba ki u la ki bi paŋ gbenn.

U sii mɔk ninbatinu nan damm nba jiantirɔ na,

yoo nba ki u la baa chɔk biaŋinba.

37Yennu saa boi u niib a, ‘Yenbis nba ki i teemm yada na be lee?

38I jii i bonkob-kpamma ki mann maruŋ ki turib,

ki bia mɔɔn tilɔɔna daan bi paak a bin nyu.

Ŋaant ki bin baar ki tan fati mɔtana,

ŋaant ki bin chiar ki tan sommi.

39“ ‘Bant mɔtana nan min kuukɔɔe tee Yennu,

yensau kaa ki tee barmɔnii Yennu.

Min Yennu kpi, ki bia teen manfoor,

n teen daŋ, ki bia teen laafia,

ki sɔɔ ki be ki saa fit fati n nuu ni.

40Barmɔnii nan maa tee Yennu nba tun be na,

n donn n nuu sanpaapoe ki por

41nan n saa ŋat n jukbanjiak ki tun buut toonn.

N saa ŋmat took n dataiwa, ki dat binba ki loonin na tuba.

42N saa te ki n peenii n nyu bi sɔn,

ki n jukbanjiak na saa kpi wunba kur biirin.

N kan nyik bi sɔɔ nba kɔn nanin.

Binba la danii nan yommii na kur saa kpowa.’

43“Digbana teeb, ii dont Yennu niib,

Yennu saa dat binba kpib na kur tuba.

U tuu dat u datai tubae, ŋaan nyik chab u niib bi biit.”

44Ki Moses nan Joosua, wunba tee Nunn bija na ŋamm yet yaŋ na mɔbona, a Israel teeb na n gbat.

Ki jiin Moses kpaanjoontii po

45Moses nba wann niib na Yennu sennu na ki gbenn yoo nba, 46ki u yetib a, “Ii bann i yan ni man, ki sak wei sennu nba ki n teeni dinna na kur fanu. Ii jiir ki wann i waas ki bii dia Yennu sennii maŋ kur. 47Wannu na ki tee mɔbonkoona kaa, li tee i manfoore. Ii mɔk mɔsaku nann, ki i saa wei tiŋ nba be Jɔɔdann mɔk-pootir, ki i saa kɔɔ kar na ni.”

48Daar maŋ niŋe ki Yennu yet Moses a, 49“Ii saa Abarim kunkona peŋ, linba be Moab tiŋ ni, ki yeek nan Jeriko doo na. Domin Nebo kunkonn ki got diit Keenann tiŋ, linba ki n jikit ki teen Israel teeb ki li sii tee bi yent na. 50Ki a saa kpo kunkonn maŋ paak, nan a ninja Aarɔnn nba din kpo Hor jɔɔr paak biaŋinba na, 51kimaan i banlee na ki sak n mɔb, Israel teeb tɔɔnn, yoo nba ki i din be Meriba nyun boor, ki kpia Kades doo, Sinn kunkoouk paak na, ki i ki baakitin niib na tɔɔnn. 52A saa la tiŋ maŋ banfɔkira, ŋaan a kan kɔɔ tiŋ maŋ ni, tiŋ nba ki n jikit ki teen Israel teeb na.”

33

Biaŋinba ki Moses sat piisin Israel teeb paak

1Piisin nba ki Moses, wunba tee Yennu nirɔ na sat ki tur Israel teeb ŋaan kpoe na:

2Yennu nyii Sainai jɔɔr paak ki dɔkit Edom tiŋ paak

nan yonnu nba tuu do na,

ki nyii Parann jɔɔr po, ki nyikint u niib paak.

Ki malakanba tusaa piik be nanɔ;

ki u dia muyeruk nan mulanbaabii u niidiitu.

3Yennu loon u niib, ki guu binba tee u yab,

ki ti gbaant u tɔɔnn ki saak u sennu.

4Ti saak sennu nba ki Moses turit na,

linba tee ti tiŋ burchinmɔkint na.

5Yennu teen kpanbar ki tur u niib Israel teeb,

yoo nba ki bi booru booru nan bi saakab taan ki be na.

6Ki Moses yet ki jiin Rubenn booru po a,

“Rubenn booru daa ban kpenn ki boontiri,

ŋaan u niibe lek waar.”

7Ki u yet jiin Juda booru po a,

“Yennu, gbiintir bi fabinii ki sommib,

turimm mɔtaauk nan bi boorleeb na.

Yennu, kɔnin ki turib, ki bia somm ki fatib bi datai nuu ni.”

8Ki u yet ki jiin Liifai booru po a,

“Fin Yennu, jiin a bona nba ki bi yi Yurim nan Tumim na

ki fiit a loomm ki wann Liifai teeb nba ki a bikimm Masa doo ni,

ki kat wann bi mɔnii nba tee biaŋinba, Meriba nyun boor;

9ki bi set a poor po ki gar baa bo saa set bi damm

nan bi ninjamm nan bi waas poor po na.

Bi sak ki gaar a sennu nan a mɔlor kura nan bi para munn.

10Bi saa wann a niib ki bin sak a sennuwa.

Bi saa mann maruŋ, a maruŋ binbinta paaka.

11Yennu, sommit bi booru ki turib paŋ,

yii mɔk parpeenn nan linba ki bi tuun.

Faan kɔnn bi datai kur, ki daa te ki bi ji mɔk manfoori.”

12Ki u yet jiin Benjaminn booru po a,

“Booru nba nae ki Yennu loomm ki bia guub;

u goriib daar kur ni, ki be bi sinsuuk ni.”

13Ki u yet jiin Joosef booru po a,

“Yennu n teen piisin bi tiŋ paak, ki te ki saak-ii baa,

ki bia te ki nyun-ii nyi tinpɔɔr ni.

14Ŋaant ki piisim-ii be bi tiŋ paak, ki yonnu-ii nyikintir,

ki lii loon lɔɔnŋana, lɔɔnŋana nba sii yab bonchiann li lɔɔna yoo.

15Ŋaant ki yaayoo ni kunkona na n gbee nan jegaŋa.

16Ŋaant ki bi tiŋ na n gbee nan bonŋana kur.

Yennu nba din be muyeruk ni,

jagotuk paak na n teen piisin bi paak.

Ŋaant ki piisin nae-ii be Joosef booru paak,

kimaan u din tee u ninjamm yudaanɔe.

17Joosef booru paŋ tee nan naajak paŋ nae,

ki u yiikoo tee nan naajakookir yina na.

Ki u saa jii ŋanne ki tut nyinn niib ki saan namm banfɔka.

Ki u paŋ tee Manase maaru tusaa tusaa

nan Efraim maaru tusaa piik piik.”

18Ki u yet jiin Sebulunn nan Isakar booru po a,

“Sebulunn saa mɔkit, mɔkgbeŋir paak kpinkpouŋ nie,

ŋaan ki Isakar gor saa pukin ŋaak ni.

19Bi saa poi boorganii ki bin baar bi kunkonn ni,

leŋe ki bi saa mann barmɔnii maruŋ.

Bi sii laat bi mɔkint, mɔkgbeŋir na nie

nan tanbiinii nba kook mɔk-kpiŋ na ni.”

20Ki u yet jiin Gaad booru po a,

“Pakin Yennu, wunba te ki bi yent yarik.

Gaad booru dɔɔ ki guue nan yanbɔr nba tuu guu

ki teen siir nan wun tabit boouk koo yur na.

21Bi gann tinŋaŋe ki tur bi mɔŋ;

bi jii tɔɔndamm tor ki turib.

Bi sak gaar Yennu wannu nan sennu, yoo nba

ki Israel tɔɔndamm taan ki be boyennkɔɔ boor na.”

22Ki u yet jiin Dann booru po a,

“Dann booru tee yanbɔr paaŋe,

ki yuuk mobit Basann yent ni.”

23Ki u yet jiin Naftali booru po a,

“Yennu teen piisin Naftali booru paak bonchiann.

Ki bi yent nyii Galilii mɔkgbeŋir boor ki siik niidiitu po.”

24Ki u yet jiin Aser booru po a,

“Aser booru la piisin ki gar boorleeba.

Ŋaant ki u ninjamm numm n gboou,

ki u tiŋ-ii kpai kii mɔk kpan tiinii,

25ki te ki u doi tammɔi-ii loo kut gana

ki wuu yɔɔ kii be u yamani.”

26Israel teeb, yensau ki tee nan i Yennu na,

wunba purin sanpaapo nan u bonŋana,

ki bia purin sanpagbant ni ki teen siir nan i sommir.

27Yennu nba tun be na yɔɔ tee i sindant boore,

ki u nuu yɔɔ teebi.

Ki u saa ber i datai ki bin fɔkit ŋaan nyiki,

ki beti a yin biir bi kur.

28Jakɔb maaru be parpeenn ni, ki be bi yamani

tiŋ nba gbee nan jeet nan tilɔɔna daan na ni,

siaminba ki marin nyi sanpaapo ki baa maant leŋ tiŋ na.

29Israel teeb, i mɔk parpeenne.

Sɔɔ ki be ki tee nan yimm na.

I tee digbann nba ki Yennu tinnie.

Ŋɔɔe tee i naagbankɔŋir nan jukbanjiak,

ki guu-i ki bia saa turi nyannu.

Ki i datai tan saa baar i boor ni ki barimi a yin nyikib,

ki i tan saa ŋmaatib tiŋ ni.

34

Ki jiin Moses kuun po

1Ki Moses nyii Moab paanu ni ki saan Nebo kunkonn paak, ki saa doo porii Pisga jɔɔr nba be Jeriko yondo po na. Leŋe ki Yennu wannɔ tiŋ na kur, ki li tee Gilead yent, ki fɔkit jir niigaŋ po ki saa tuu Dann doo, 2laa nyii Naftali yent kur, nan Efraim nan Manase yent, nan Juda yent ki fɔkit ki jir yonbaa po ki saa tuu Sinsuuk ni mɔkgbeŋir, 3laa nyii Juda niidiitu po; nan paanu nba be Soar ki saa tuu Jeriko nba mɔk kaatii na po. 4Ki Yennu yet Moses a, “Tiŋ nba nae ki n senn mɔsonn ki tur Abraham nan Aisak nan Jakɔb nan n saa tur bi yaaboona na. N te ki a la tiŋ maŋa, ŋaan n kan te ki a taar n ŋmaa leŋi.” 5Yennu toontunnɔ Moses din kpo Moab tiŋ nie, nan biaŋinba ki Yennu yet a u saa kpo na. 6Ki ŋɔɔ Yennu piiu, Moab baauk ni, ki li be Bef-peor doo bɔkleer po, ŋaan nan dinna, sɔɔ ki mi Moses kakur boor. 7Moses nba din kpo yoo nba na, u din tee bina kobik nan bina piinlee-e; ŋaan u din daa paar bonchiann, ki bia laat fanu. 8Israel teeb din mɔ ki fabin u kuun, daa piintaae, Moab tiŋ ni.

9Joosua, wunba tee Nunn bija din gbee nan yanfoon, kimaan Moses paan nii u paak a wun gaar u seenu, u kuun poorpo. Ki Israel niib kur din sak Joosua mɔb, ki wei sennu nba ki Yennu din tur Moses a wun turib na.

10Sɔkinii daa ki ban be Israel tiŋ ni ki tee nan Moses na; ki Yennu pak nanɔ numm nan numm ni. 11Sɔkinii sɔɔ daa ki ban tun bakitnauŋ nan chiŋchiŋ toona nan biaŋinba ki Yennu din te ki Moses tun ki tur Ijipt kpanbar, nan u saakab, nan u tiŋ kur na. 12Sɔɔ daa ki ban tun toonjaana nan yaarlituk toonbooru nba ki Moses din tun, Israel teeb nunii ni na.