Barŋanii nba ki

MATIU

din sɔb nae na

Ki jiin Matiu gbouŋ na po

Yennu maan nba ki Matiu sɔb na want barŋaniie nan Yiisa-e tee tinntɔɔ nba ki Yennu din senn mɔsonn ki jiin u po na. U niŋe ki Yennu gbeen mɔsonn nba ki u din tur u niib gbounkperuk ni na. Barŋanii na ki tee Juu teeb nba ki bi din mar Yiisa, ki u bia kpaat bi sinsuuk ni na kuukɔɔ yar kaa, ŋaan li tee durinya kur yare.

1

Ki jiin Yiisa yeejamm po

(Luk 3.23-38)

1Yiisa Masia yeejamm piinue na: u din tee Defid yaaboonne, ki Defid mun tee Abraham yaaboonn.

2Abraham din mar Aisak, ki Aisak mar Jakɔb,

ki Jakɔb mun mar Juda nan u waarii.

3Juda din mar Peres nan Sera, ki bi naa tee Tamar;

ki Peres din mar Hesronn, ki Hesronn mar Ram.

4Ram din mar Aminadab, ki Aminadab mar Nasonn,

ki Nasonn mun mar Salmonn.

5Salmonn din mar Boas, wunba naa din tee Rahab na;

ki Boas mar Obed, wunba naa din tee Ruf na;

ki Obed mun mar Jese.

6Jese din mar Kpanbar Defid; ki Defid mun mar Solomonn,

ki u naa din tee Yuria pakɔɔk.

7Solomonn din mar Rehoboam, ki Rehoboam mar Abia,

ki Abia mun mar Asa.

8Asa din mar Jehosafat, ki Jehosafat mar Joram,

ki Joram mun mar Yusia.

9Yusia din mar Jotam, ki Jotam mar Ahas,

ki Ahas mun mar Hesekia.

10Hesekia din mar Manase, ki Manase mar Amonn,

ki Amonn mun mar Josaya,

11ki Josaya mar Jekonaya nan u waarii,

baa din soor Israel teeb ki saan namm Babilonn yoo nba na.

12Baa din soorib ki saan namm Babilonn na poorpo,

ki Jekonaya mar Salatiel, ki Salatiel mun mar Serubabel.

13Serubabel din mar Abiud, ki Abiud mar Elayakim,

ki Elayakim mun mar Asor.

14Asor din mar Sadok, ki Sadok mar Akim,

ki Akim mun mar Eliud.

15Eliud din mar Eleasar, ki Eleasar mar Matann

ki Matann mun mar Jakɔb.

16Jakɔb din mar Joosef, ki Joosef mun tee Meeri sɔrɔ,

ki Meeri mar Yiisa nba ki bi yiu Yennu Niganntɔɔ Masia na.

17Laa din nyii Abraham yoo ki tan tuu Defid yoo din tee yeejamm piik nan bannae. Ki Defid yoo ki tan tuu yoo nba ki bi din soor niib maŋ ki saan namm Babilonn na, din tee yeejamm piik nan banna. Laa din nyii li yoo ki tan tuu Masia maaru yoo, mun din tee yeejamm piik nan bannae.

Baa mar Yiisa Masia biaŋinba

(Luk 2.1-7)

18Baa din mar Yiisa Masia biaŋinbae na: u naa Meeri din tee Joosef sarkpeŋe, ki bi daa ki kɔɔn leeb, ŋaan ki bi din tan la ki u mɔk poor. Yennu Seyeeŋ paŋ nie ki u soor poor maŋ. 19Joosef nba ki u din yaa wun kunɔ na din tee Yennu nipeemɔe. Li paak, u din ki loon wun nyinnir paanu ki lin dinn Meeri fei, ŋaan u din lor u par nie nan u ji kan kɔɔnɔ. 20Waa ji din dukii linba na po nae, ki Yennu malaka baar u boor, damiit ni, ki tan betɔ a “Fin Joosef nba tee Defid yaaboonn na, daa yêen a sarkpeŋ Meeri kɔɔnu, kimaan waa mɔk poor nba na, Yennu Seyeeŋ paŋe te ki u soor poor maŋ. 21U tan saa mar bonjake, ki a saa purɔ Yiisa,1.21 Yiisa paak tee “Yennu tint.” kimaan u tan saa nyinn u niib bi biit ni.”

22Linba na kur din tun, a lin gbeen linba ki Yennu din te ki u sɔkiniisɔɔ pak li po nae a, 23“Sapaanmunn tan saa soor poor ki mar bonjak, ki bi saa purɔ Imanuel.” Li paak tee a “Yennu be nant.”

24Joosef nba din tan fiir gɔɔn ni yoo nba, ki u tun nan Yennu malaka na nba betɔ biaŋinba na, ki ji sak ki gaar u sarkpeŋ Meeri, 25ŋaan u din ki kɔɔnɔ nan waa din tan mar u sapaanmar, bonjak na. Ki Joosef pur u sann Yiisa.

2

Bannteeb nba din nyii yondopo na labaar

1Bi din mar Yiisa Betlehem doo nie, ki li be Judea yent ni. Bi din marɔ Bat Herod yooe. Li yoo na ki banntesiab nyii yondopo ki baar Jerusalem ki tan boi niib a 2“Juu teeb2.2 Israel teeb sanleere tee Juu teeb. kpanbar saakɔɔ nba ki bi marɔ na, u be lee? Ti daan la u ŋmaabire yondopo ki baar a ti tan jiantɔ.” 3Bat Herod nba din gbat nna maŋ, ki li biir ŋɔɔ nan Jerusalem teeb kur para, ki bi ji ki fit kari. 4Ki u yiin mannteeb yudamm nan sennu wannteeb ki tan boib a “Lee ki bi saa mar Yennu Niganntɔɔ Masia na?”

5Ki bi jiinɔ a “Betlehem, doo nba be Judea yent ni na; kimaan Yennu sɔkinii na din sɔb ki yaa Yennu yet a:

6‘Fin Betlehem nba be Juda yent ni na,

a ki tee tinbik kaa Juda yiar ni,

kimaan batsɔɔ tan saa nyi a nie,

ki ŋɔɔe tan sii yen n niib Israel2.6 Juu teeb sanleere tee Israel teeb. teeb.’ ”

7Linba na poorpoe ki Bat Herod yiin bannteeb maŋ woonin ni, ki tan boib, ki fiitib fanu a wun bann yoo nba ki ŋmaabir na daan nyii; 8ki yetib a, “Ii saa man Betlehem ki saa lon bik maŋ fanu; yoo nba ki i lau, yin jenna ki tan betin ki n mun saan ki jiantɔ.” 9-10Bat na nba din pak nna ki gbenn yoo nba, ki bi nyii soor sɔnu; baa saa maŋ, ki bi la ŋmaabir nba daan nyii yondopo na. Baa la ŋmaabir maŋ na ki bi para penn bonchiann. Ki li gar bi tɔɔnn, ki saan set bik maŋ nba be ŋaak nba ni na, sanpaapo. 11Ki bi kɔɔ ŋaak maŋ ni, ki la bik na nan u naa Meeri; ŋanne ki bi gbaan ki jiant bik maŋ, ŋaan biit bi paka ki nyinn piinii ki turɔ; piinii maŋ din tee salima nan tulaarii nba ki bi yir frankinsens nan tulaar-leer nba ki bi yir mir.

12Tɔn, ki Yennu pak ki turib damiit ni, a bi ji daa ŋmat Bat Herod boor; li paak, ki bi ji din tɔkin sɔnjogauŋ ki ŋmat kun bi doo ni.

Joosef nba din chiar saan Ijipt biaŋinba

13Bannteeb na nba din kun na poorpoe ki Yennu malaka baar Joosef boor damiit ni, ki betɔ a “Fiit ki jii sanpantik maŋ nan u naa kii tiin kii saa Ijipt tingbouŋ ni, ki saa kar leŋ nan yoo nba ki n tan saa tura mɔb, kimaan Bat Herod saa lon bik na boore a wun kpiu.”

14Ki u din fiir nyiɔk ki jii bik na nan u naa ki chiar saan namm Ijipt tingbouŋ ni. 15U din be leŋe nan yoo nba ki Bat Herod tan kpo. Linba na kur din tun ki gbeen linba ki Yennu te ki u sɔkiniisɔɔ pak li po nae a “N din yiin n bija maŋ ki u nyii Ijipt tingbouŋ nie.”

Bonjabis kpinu labaar

16Herod nba din tan bann nan bannteeb maŋ kparɔe na, ki li gbatɔ bonchiann, ki u tun kunkɔnkɔnna a bin saan Betlehem nan li digbanbis ni ki saa kpi bonjabis kur; ki bi kpii sanpantii nan binba tee bina ŋanlelee, nan waa daan boi bannteeb maŋ ki bann yoo nba ki ŋmaabir na nyii na.

17Waa kpii waas na biaŋinba na ki li din gbeen linba ki Yennu sɔkinii Jeremaya din pak na a:

18“Fuur fu Rama doo ni,

fuur nba tee kpemɔnii nan fabinii,

ki Rachel mɔ u waas paak,

ki bi barimɔ ki tan goo, kimaan u waas kpowa.”

Joosef nba jen nan Yiisa nan u naa biaŋinba

19Tɔn, ki Bat Herod tan kpo; ki u kuun poorpo ki Yennu malaka bia saan Joosef boor damiit ni, Ijipt tingbouŋ ni, 20ki yetɔ a, “Fiit ki jii bik maŋ nan u naa, ki ŋmat saan Israel2.20 Juu teeb sanleere tee Israel teeb. tingbouŋ ni, kimaan binba din lor a bin kpi bik maŋ na kpowa.” 21Ki Joosef fiir ki jii bik maŋ nan u naa ki ŋmat saan Israel tingbouŋ ni.

22Waa din tan gbat a Akelaus dii naan ki kar u baa Herod naangbant paak Judea yent ni na, ki jaŋmaanii soorɔ nan wun kun leŋ; ki Yennu bia wannɔ damiit ni a wun ŋmat saan Galilii yent ni. 23Ki u din saan ki saa kar doo nba ki bi yi Nasaref na ni, ki li gbeen maan nba ki Yennu sɔkiniinba din sɔb ki jiin Masia maŋ po na a, “Bi tan sii yiu Nasaref nirɔe.”

3

Jɔɔnn nba din wuur niib Yennu nyunwuru na labaar

(Mak 1.1-8; Luk 3.1-18; Jɔɔnn 1.19-28)

1Li poor poe, ki Jɔɔnn nba wuur niib Yennu nyunwuru na be muuk ni, Judea yent ni, ki mɔɔntir Yennu barŋanii ki yeen a 2“Nyikin man i biit, kimaan Yennu ŋaanaan dinu per na.” 3Yennu sɔkinii Aisaya din poŋ sɔb ŋɔɔ Jɔɔnn poewa a:

“Nisɔɔ tan sii be muuk ni ki hoot ki yaa

‘Ŋammit man ti Yomdaanɔ baaru sɔnu ki turɔ,

ki bia ŋamm u sɔnii ki lii took.’ ”

4Jɔɔnn din lia laagumii kobit liatire, ki bia boob gbann u siak ni, ki u jeet tee naasuut nan siat. 5Li yoo ki Jerusalem doo ni teeb, nan Judea yent ni kur teeb, nan Jɔɔdann mɔkir tingbouŋ ni kur teeb, saan u boor, 6ki fiit bi toonbiit, ki u wurib Yennu nyunwuru Jɔɔdann mɔkir na ni.

7Waa din tan la ki Farisiinba nan Sajusiinba3.7 Farisiinba nan Sajusiinba din tuu tee nisiab nba nunii mɔn nan Moses sennu dianu, ŋaan ki mɔk ninbatinu nan niibe, bi mɔk dont-n-mɔŋ kɔɔe. bonchiann mun baat u boor ni a wun wurib Yennu nyunwuru na, ki u yetib a, “Yimm waalabirii na! Ŋmee kpaani a yin tin nyi Yennu wutoor nba yaa lin baar i paak na ni? 8Ii tuun linba saa wann nan i set nyik i biita. 9I daa mɔk parbifaant nan Abraham tee i yeeja. N beerie nan Yennu saa fit fiin tana nba na ki lin kpant Abraham yaaboonawa. 10Pajar poŋ teen siira a wun chɔɔ tiinii; ki tiik nba kur ki loon lɔɔnŋana, bi saa chɔɔre ki lur muu ni. 11Min ŋarin wuuri nyun ki li want nan i nyik i biita, ŋaan wunba yaa wun baar n poor po na cheen; ki n poŋ ki jaŋ nan ki n jii u taasaati; ŋɔɔe saa jii Yennu Seyeeŋ nan muu ki wuur i para. 12U dia u dilenn ŋmaniie ki yaa wun lenn fanu, ki nyinn dibin ki wuun u bɔɔr ni, ŋaan joo fouŋ na muu nba kan mi kpeen ni.”

Jɔɔnn nba din wur Yiisa Yennu nyunwuru biaŋinba

(Mak 1.9-11; Luk 3.21-22)

13Li yoo maŋ ki Yiisa nyii Galilii ki saan Jɔɔdann mɔkir po, ki baar Jɔɔnn boor a wun wurɔ Yennu nyunwuru. 14Ki Jɔɔnn ki saki, ki yetɔ a “Mine bo saa baar a boor ki a wurin, ŋaan ki a mun tan baat n boor ni-i?”

15Ŋaan ki Yiisa yetɔ a “Ŋaant ki lin tun nna mɔtana, kimaan nnae ŋan nan tin tun toonŋana kura.” Li yoo na ki Jɔɔnn sak.

16Waa wur Yiisa Yennu nyunwuru ki gbenn yoo nba, ki Yiisa nyii nyun na ni; li taakpaak ni ki sanpagbouŋ loot, ki u la ki Yennu Seyeeŋ siik ki tee nan ŋmann, ki tan jakin u paak. 17Ki kunkɔr nyii sanpaapo ki yet a “N Bilonkake na, ŋɔɔe ki n numm gboou.”

4

Biaŋinba ki Sintaanii jamm Yiisa

(Mak 1.12-13; Luk 4.1-13)

1Ki Yennu Seyeeŋ te ki Yiisa kɔɔ muuk ni a Sintaanii n saa jammɔ. 2U din be leŋ ki ki dii siar dapiinna, yonnu ni nan nyiɔk, ki kon tan soorɔ. 3Ki Sintaanii baar u boor ki yetɔ a “Li-i tee ki a set tee Yennu Bijaie, fan yet tana na ki lin kpant jeet.”

4Ki Yiisa jiin a, “Li sɔb Yennu gbouŋ ni a ‘Jeet kuukɔɔ paak kaa te ki nirɔ be, ŋaan maan nba kur ki Yennu pak na paake.’ ”

5Li tonton na ki Sintaanii jiiu ki saan nanɔ Jerusalem, ki saa donnɔ Yenjiantu ŋasaakak mɔpin-yerik paak, ŋaan betɔ a 6“Li-i tee ki a set tee Yennu Bijaie, fan yukir ki saa mob, kimaan li sɔb Yennu gbouŋ ni a ‘U saa te ki u malakanba-ii guua; bi sii dia-a nan bi nii, ki a taar kan gbiat tann gbaa.’ ”

7Ki Yiisa yetɔ a, “Li bia sɔb Yennu gbouŋ ni a ‘Sɔɔ daa bikii u Yomdaanɔ Yennu.’ ”

8Ki Sintaanii bia jiiu ki saan nanɔ kunkonn nba fɔk bonchiann paak, ki saa wannɔ tingbouŋ na yent kur nan li mɔkint, 9ŋaan betɔ a, “Li-i tee ki a bo saa gbaan ki jiantin, n bo saa tura yent maŋ kura.”

10Ki Yiisa betɔ a, “Seetir nna Sintaanii. Li sɔb Yennu gbouŋ ni a ‘Nirɔ-ii jiantir u Yomdaanɔ Yennu kuukɔɔ, kii bia kii waa ŋɔɔ kuukɔɔe.’ ”

11Ŋanne ki Sintaanii ji yaat ŋaan nyikɔ, ki Yennu malakanba sik ki tan teenɔ saauŋ.

Yiisa nba din piin u toonn Galilii yent ni biaŋinba

(Mak 1.14-15; Luk 4.14-15)

12Yiisa nba din tan gbat nan bi kɔɔn Jɔɔnn dansarik na, ki u saan Galilii. 13Waa din baar Nasaref na u din ki yukir leŋi, ŋaan gar saan Kapenaum doo nba be mɔk-kpiŋ, Sebulunn nan Naftali tiŋ ni na. 14Linba na din tun a lin gbeen Yennu sɔkinii Aisaya nba din pak linba nae a,

15“Sebulunn tiŋ nan Naftali tiŋ nba be

Jɔɔdann mɔk-pootir po,

ki bia be mɔkgbeŋir boor:

Galilii yent nba ki binba ki tee Juu teeb kar na;

16yimm nba be bunbɔnn ni na la yentjaann;

binba kar kuun bunbɔnn yent ni na la

ki yentu na yentir ki baatib.”

17Li yoo maŋ ki Yiisa piin ki mɔɔntir a, “Nyikin i toonbiit man, kimaan Yennu ŋaanaan dinu per na.”

Yiisa nba din yiin jansoora banna biaŋinba

(Mak 1.16-20; Luk 5.1-11)

18Yiisa nba din somm Galilii mɔkgbeŋir kpiŋ na, ki u tan la wunba ki bi yiu Simonn ki bia yiu Piita na, nan u waarɔ Andru, ki bi lubin janlaauŋ mɔkgbiɔŋ, kimaan bi din tee jansoorae. 19Ki u yetib a “Ii waan man, ki n saa te ki yii daak niib kii teenin.” 20Ki bi set nyik bi janlaant yiama ŋaan waau.

21Waa din nyii leŋ ki saan tɔɔnn waaminna, ki u la Sebedii nan u waas banlee, Jeems nan u waarɔ Jɔɔnn, ki bi be burgbetir ni, ki lik bi janlaant; ki u yiimm. 22Li taakpaak ni, ki bi nyik burgbetir na nan bi baa, ŋaan waa Yiisa.

Biaŋinba ki Yiisa te ki baatib la laafia

(Luk 6.17-19)

23Yiisa din lin Galilii yent kur po, ki want niib Yennu maan, jiantu diit ni, ki mɔɔntir Yennu naan barŋanii mɔɔntii ki teemm, ki te ki yiarboorii kur damm nan binba mɔk danii na kur laat laafia. 24Ki bi din lin mɔɔnt u sann Siria tingbouŋ kur po. Ki bi din jikit baatbooru booru kur, ki baat namm u boor: binba din yiar yiarbooru nba kur, li gbanantont, nan binba din gbee nan narinbiit, nan binba baa gbitgbiia, nan gbanankpeena damm, ki u te ki bi la laafia. 25Ki nibur nyii Galilii, nan Doi-piik, nan Jerusalem, nan Judea, nan Jɔɔdann mɔk-pootir ki bit waau.

5

Parpeenn labaar

(Luk 6.20-23)

1Yiisa nba din la nibur maŋ na, ki u doo kunkonn paak ki kar; ki u poorpoweiteeb lakin u boor. 2Ki u piin ki wantib Yennu maan ki yeen a,

3“Binba mi nan Yennu-e teemm bont kur na,

parpeenn tee bi yare, ŋamme tee Yennu naan ni yab.

4“Binba mɔ ki fabin, parpeenn tee bi yare,

kimaan Yennu saa maan bi parawa.

5“Binba sikin bi mɔŋ, parpeenn tee bi yare,

kimaan ŋamme tan sii yen tingbouŋ na.

6“Binba ninbina mɔn ki bi para lakib nan Yennu toona,

parpeenn tee bi yare,

kimaan Yennu saa gboomm bi para nba lakib linba paaka.

7“Binba mɔk ninbatinu nan bi leeb,

parpeenn tee bi yare,

ŋamme ki Yennu mun saa timm ninbaauk.

8“Binba para yeen, parpeenn tee bi yare,

kimaan ŋamme saa la Yennu.

9“Binba tee sindantinna nan kunkɔnpat-teeb,

parpeenn tee bi yare,

kimaan ŋamme ki Yennu yib u waas.

10“Binba jiantir Yennu ki bi mukisib na,

parpeenn tee bi yare,

ŋamme tee Yennu naan yab.

11“Niib-i sukii-i, ki mukisi, ki fa fabooru kur ki biiri, kimaan yaa tee n poorpoweiteeb na paak, parpeenn tee i yare. 12Bi-i taŋi teei nna, ii mɔk parpeenn bonchiann man, kimaan i nyɔɔt tan sii yab Yendɔuŋ ni; nnae ki bi din mukis Yennu sɔkiniinba nba din be yaayoo ni na.

Ki jiin yaarin nan yentu po

(Mak 9.50; Luk 14.34-35)

13“I tee nan yaarin nae tingbouŋ na ni. Yaarim-i taŋi biir ki ji ki mani, a saa teen nlee ki lin maŋi? Li ji kaa nyɔɔti; see ki bi kpaar mɔɔn tiŋ ni, ki niib somm li paak.

14“Yimme tee tingbouŋ na yentu; doo nba ki bi maa ki senn kunkonn paak kan fit bɔri. 15Sɔɔ mun kan joo fitir ŋaan jii ŋmaŋ ki chibini; see ki u jiir ki tɔɔn linba dɔkii paak ki lin tur ŋaak na niib kur yentu. 16Ii muni be nna; ŋaant ki i yentu n yent tur nisaarii, ki bii laat i toonŋana kii dont i Baa Yennu nba be sanpaapo na.

Ki jiin sennu na po

17“I daa dukii nan n baar maa n tan kpeen Yennu sennu nan u sɔkiniinba maan na; n ki baar maa n tan kpeenn kaa, ŋaan n baar maa n sakir nan barmɔniie; 18kimaan barmɔniie ki n beeri na, sanpaak nan tingbouŋ na tan saa gbenn, ŋaan Yennu sennu na nan li bonmintika kan mi bot, see ki li kur tan tun gbenn. 19Li paak, wunba yêt Yennu sennu maŋ yennkɔɔ gbaa, ki bia wann leeb nna maŋ, u tan sii tee tarike Yennu naan ni; ŋaan wunba waa sennu maŋ fanu, ki bia want u leeb fanu, ŋɔɔe tan sii tee nijaann Yennu naan na ni. 20Kimaan mine beeri nan see ki i toonŋana yab ki gar sennu wannteeb nan Farisiinba5.20 Farisiinba din tee Juu nisiab nba nunii mɔn nan Moses sennu dianu, ŋaan ki mɔk ninbatinu nan niib, bi mɔk dont-n-mɔŋ kɔɔe. yar, li-i kii tee nnai kaa, i kan mi kɔɔ Yennu naan ni.

Ki jiin wutoor po

21“I poŋ gbat ki bi din yeen yaayoo ni niib a ‘Daa kpi nirɔ, kimaan wunba kpii nirɔ tan sii be barii ni barbudaar;’ 22ŋaan min ŋarin beerie nan wunba dont wutoor u naa bik paak ((yann yann, ki li kaa paaki,)) u tan sii be barii ni barbudaar; ki wunba sukir u naa bik a ‘Bon-yann na,’ u tan sii be barii ni; ki wunba bia sukir u naa bik a ‘Bonjatir na,’ u tan sii be barii ni ki kɔɔ muu nba kan mi kpeen na ni. 23Li paak, wunba kɔɔ Yennu diiuk ni a wun pi Yennu piinii, ŋaan tiar nan u mɔk biit nan u naa bik, 24wun nyik u piinii maŋ leŋ, ŋaan ŋmat saan u naa bik na boor ki bin saa ŋamm bi barii ki gbenna, ki wun jen ki jii u piinii maŋ ki tur Yennu.

25“Fin nan sɔɔ-i mɔk maan, ki saa barii maŋ buut, fan ŋaan ki yin taan mɔb ki ŋamm i barii maŋ, yoo nba ki i daa be sɔnu ni na; li-i kii tee nnai kaa, daanɔ maŋ saa jiia ki saan nana barbuurɔ boor, ki barbuurɔ na n mun jiia ki teena dansarguurɔ nuu ni, ki wun kɔɔna dansarik. 26Barmɔniie ki n beera na, a kan mi nyi leŋi, see ki a tan pa pann nba ki bi jiiara na kur, ki jinjema kan tenni.

Ki jiin chonchonsin po

27“I poŋ din gbia ki bi yeen a ‘Daa chommi,’ 28ŋaan min ŋarin beerie nan wunba got poo ki u niɔŋ kɔɔu, u chomm nanɔ u par niwa. 29Li-i tee ki a diitu po ninbinnie te ki a yaa tun toonbiit, fan kpakirɔ lu, kimaan li-i tee ki a kɔŋ a ninbinn yennkɔɔ, li chee nan Yennu n tan kɔɔn a gbanant kur muu nba kan mi kpeen na ni. 30Li-i tee ki a niidiitue te ki a yaa tun toonbiit, fan potɔ lu, kimaan li-i tee ki a kɔŋ a nuu yennkɔɔ, li chee nan a gbanant kur n tan kɔɔ muu ni.

Pooyêtu labaar

(Matiu 19.9; Mak 10.11-12; Luk 16.18)

31“Bi bia din yeen a ‘Wunba loon ki wun yêt u ŋaapoo, wun turɔ pooyêtu gbouŋ;’ 32ŋaan min ŋarin beerie nan wunba kur yêt u ŋaapoo, ki li ki tee u tun bonchonchontoonn kaa, ŋɔɔe saa te ki u poo maŋ n tun bonchonchontoonn, li-i tee ki u kun jɔɔ, ki wunba kɔɔn poo nba ki bi yêtɔ maŋ mun bia tun bonchonchontoonna.

Ki jiin mɔpor po

33“I poŋ gbia ki bi yeen yaayoo ni niib a ‘Ii mi ki a por faak mɔpor, ŋaan li-i tee ki a por mɔpor Yennu sann ni, li ŋan ki a tun gbeen a mɔpor maŋ;’ 34ŋaan min ŋarin beerie, nan ii mi ki a por mɔpor gbaa; daa yeen a ‘N por sanpaak,’ kimaan li tee Yennu naangbouŋo; 35daa yeen a ‘N por tingbouŋ,’ kimaan li tee Yennu taaŋmaatire; a bia daa yeen a ‘N por Jerusalem-i,’ kimaan li tee Yabint Yennu dooe; 36a bia daa yeen a ‘N por n yuri,’ kimaan a kan fit te ki a yukobuk yennkɔɔ n penn koo ki bɔnni; 37ŋaan ŋaant man ki i jiinu-ii tee, ‘Nn,’ koo ‘Aaii.’ Li-i tee ki a yet siar ki pukin linba na paak, li ji nyii Sintaanii boore.

Daa jiint leeb pana man

(Luk 6.29-30)

38“I poŋ din gbia ki bi yeen a ‘Sɔɔ-i kpakir a ninbinn, fan mun kpakir u yar ki jiin pann; sɔɔ-i faa-a ki fokit a nyann, fan mun faau ki fokit u yar ki jiin pann;’ 39ŋaan min ŋarin beerie nan i daa jiint leeb pana; sɔɔ-i peba tanpak a niidiitu po kpianu, fan ŋmant a gaŋ po biak ki wun peb; 40sɔɔ-i saa nana buut boor a wun gaar a soot, fan sak ki wun tont a liatgbakitir kii saa; 41sɔɔ-i mia-a a fan jii u jik-kpiatir ki saan nann maar yennkɔɔ, fan jii ki saan nann maar ŋanlee. 42Wunba miara siar, fan turɔ; ki wunba mun bia loon ki a kpentɔ siar, fan kpentɔ ki daa miinɔ.

Ii mɔk lomm nan i datai man

(Luk 6.27-28, 32-36)

43“I poŋ din gbia ki bi yeen a, ‘Ii loon a naa waas ŋaan kii nan a datai;’ 44ŋaan min ŋarin beerie nan yii loon i datai man, kii yeen wunba sukii-i na a ‘Yennu piisin-ii be a paak;’ kii tuun linba ŋan kii teen binba nami; kii mei Yennu kii teen binba dinti biak na. 45Ŋanne saa te ki i set tee i Baa Yennu nba be sanpaapo na waas, kimaan ŋɔɔe te ki yonnu do nibiit nan niŋamm paak, ki bia te saak baa nibiit nan niŋamm doi ni. 46Li-i tee ki i loon binba looni na kɔɔie, nyɔlannpoe ki i saa la Yennu boori? Li ki tee nna kaa ki nibiit na mun tuumi-i? 47Ki li-i tee ki i foont i naa waas kɔɔie, toonŋanlannpoe ki i tun ki gar leebi? Nna kaa ki binba ki waa Yennu sɔnu na mun tuumi-i? 48Li paak, ii be man fanu nan i Baa Yennu nba be sanpaapo na.

6

Ki jiin burchint po

1“I daa tuun toonŋana a niib n la ki paki kaa, kimaan i-i tuun nna, i kan la nyɔɔt i Baa Yennu nba be sanpaapo na boori.

2“Li-i tee ki a yaa a tur talasdaanɔ piiniie, faa daa mɔɔntir nan kpinkpannii damm nba tuun biaŋinba Yenjiantu diit ni, nan doi ni, a niib n la bi toonŋana ki pakib na. Barmɔniie ki n beeri na, bi poŋ gaar bi nyɔɔta. 3Ŋaan li-i tee ki a yaa a pi talasdaanɔ, fan piu, ki daa te ki a yɔnanmɔŋ gbaa mi li po. 4Tumin woonin ni, ki a Baa Yennu nba laat woonin ni na saa pa-a ((paanu ni.))

Ki jiin Yenmiaru po

(Luk 11.2-4)

5“Li-i tee ki a yaa a miar Yennu, faa daa tuun nan kpinkpannii damm nba tuun biaŋinba na, kimaan bi loon bii see Yenjiantu diit nie, nan sɔnpaata nba be doi ni, kii mei Yennu a niib-ii laatib. Barmɔniie ki n beeri na, bi poŋ gaar bi nyɔɔta. 6Ŋaan li-i tee ki a yaa a miar Yennu-ie, fan kɔɔ a diiuk ni ki loon gann, ŋaan miar a Baa Yennu nba be woonin ni na, ki a Baa Yennu nba laat linba ki a tuun woonin ni na saa pa-a ((paanu ni.))

7“Li-i tee ki a mei Yennu-ie, faa daa mantik mei mɔbona nba yab nan patmannteeb nba mei biaŋinba na; bi dukii nan bi miaru bonchiann na paake ki bi pata saa gbat. 8I daa tee nan ŋamm na, kimaan i Baa Yennu poŋ mi linba ki i loon ki i daa ki miarɔ. 9Yaa sii mei Yennu biaŋinbae na:

‘Ti Baa Yennu nba be sanpaapo,

ŋaant ki a sann n la baakir;

10ŋaant ki a naan n baar;

ŋaant ki a loomm n tun tingbouŋ nna,

nan laa tuun Yendɔuŋ ni biaŋinba na.

11Luunt dinna mann.

12Nyikin chab ti toonbiit

nan taa mun nyikit ki chabit binba tuumit biit biaŋinba na.

13A daa te ki ti kɔɔ jinjammii ni,

ŋaan a nyinnit bonbiir6.13 Bonbiir ni, koo Sintaanii nuu ni. ni.

((Kimaan fine yen naan nan yiikoo nan baakir

mɔkmɔk nan mɔkmɔk.))’

14“Li-i tee ki i nyikit i leeb biit ki chabitibi, i Baa Yennu nba be sanpaapo na mun saa nyik chabiwa; 15ŋaan i-i kii nyikit chabit i leeb biiti, i Baa Yennu mun kan nyik chab i biiti.

Mɔloru labaar

16“Li-i tee ki i yaa i lor mɔi, yaa daa biir i nunii po nan kpinkpannii damm na, kimaan bi tuu biir bi nunii po, a sɔɔ kur n la ki bann nan bi lor mɔie. Barmɔniie ki n beeri na, bi poŋ gaar bi nyɔɔta. 17Li-i tee ki a lor mɔb, fan yibir a numm po ki saat a yut fanu; 18linba nae saa te ki leeb kan bann nan a lor mɔbi, ŋaan a Baa Yennu nba be woonin ni na kuukɔɔe sii mi; ki a Baa Yennu nba laat linba ki a tuun woonin ni ki teenɔ na saa pa-a ((paanu ni.))

Yendɔuŋ ni mɔkint labaar

(Luk 12.33-34)

19“Daa bɔrii a mɔkint tingbouŋ na ni, siaminba ki bonŋmiŋmabit nan tintanii saa biirir; ki nanyukib bia saa kɔɔ ki jami; 20ŋaan bɔrin a mɔkint Yendɔuŋ ni, siaminba ki bonŋmiŋmabit nan tintanii kan fit biirir, ki nanyukib bia kan fit kɔɔ jami; 21siaminba ki a mɔkint be na, a dudukit mun be leŋe.

Gbanant yentu labaar

(Luk 11.34-36)

22“A ninbinae tee a gbanant fitir. Li paak, a ninbina-i ŋani, a gbanant kur po sii mɔk yentue; 23ŋaan a ninbina-i kii ŋani, a gbanant kur sii bɔne. Li paak, li-i tee ki yentu nba be a ni na tan bɔni, li sii tee bunbɔnchiɔŋo.

Tingbouŋ na binbeŋ labaar

(Luk 16.13; 12.22-31)

24“Sɔɔ kan fit tun ki tur yomdamm banlee; u sii nan yenɔe ŋaan loon lɔɔ; koo u sii baakit yenɔe, ŋaan sian lɔɔ na. I kan fit kii waa Yennu ki bia waa mɔkinti.

25“Li paake ki n beeri a i daa te ki li mukisi i binbeŋ po nan yaa saa di linba koo ki nyu linba; ki bia daa te ki li mukisi i gbanant po nan yaa saa lia linba. Manfoor ki gar jeeti-i? ki gbanant mun bia ki gar tiati-i? 26Gotir nɔɔnii nba yuuk ki lin na; bi ki buuri; bi bia ki jaan ki wuu suka nan naapaat ni, ŋaan ki i Baa Yennu nba be sanpaapo na dintib. I ki mɔk nyɔɔt ki gar nɔɔnii-i? 27I manfoor paak daamii kan fit fɔkin i manfoor.

28“Bee ki i mukis i mɔŋ liant paaki? Gotir man mɔɔt puuk nan li fant; ŋaan bi ki tuun koo ki luu bi mɔŋ tiati, 29ŋaan n beerie, Kpanbar Solomonn nba lek din mɔk taŋant biaŋinba, ŋaan u din ki mi lia liant ki li fan nan mɔɔt puuk na gbaa. 30Yennu-i faŋit mɔɔt nba be dinna, ŋaan wonn ki bi joo muuwa na, u kan lannini-i? Yimm yadkanpɔɔna damm na!

31“Li paak, i daa te ki li mukisi ki i dukii a ‘N saa di bee?’ koo ‘N saa nyu bee?’ koo ‘N saa lia bee?’ 32Binba ki mi Yennu na tuu mukis bi dudukit linba na kur paake; ŋaan i Baa Yennu nba be sanpaapo na set mi nan i loon linba na kura. 33Ŋaant man ki i baka-ii be Yennu naan ni nan yentinu labaar ni, ki u saa jii bona nba na kur ki turi. 34Li paak, daa te ki wonn barii mukisini, kimaan wonne saa dukin u mɔŋ po; daar kur mɔk daamii nba jaŋitɔe.

7

Leeb buut bunu labaar

(Luk 6.37-38, 41-42)

1“I daa bu leeb buuti, ki Yennu mun kan bu i buuti, 2kimaan yaa bu leeb buut biaŋinba na, nnae ki Yennu mun tan saa bu i buut; biaŋinba ki i bikii teen i leeb na, nnae ki Yennu mun saa bikin turi. 3Bee ki a laat mɔɔnu nba be a lɔɔ ninbinn ni, ŋaan ki la dajinn nba be a mɔŋ mɔŋ ninbinn ni na? 4Nlee ki a saa bet a lɔɔ a, ‘N yɔɔk, ŋaant ki n nyinn mɔɔnu nba be a ninbinn ni na,’ ŋaan ki ki laat dajinn nba be a mɔŋ ninbinn ni na. 5Fin kpinkpannii daanɔ na, nyint dajinn nba be a ninbinn ni na sinsinn, ki ji fit la fanu ki nyinn mɔɔnu nba be a lɔɔ ninbinn ni na.

6“I daa jikit linba tee Yennu yar ki teen bɔi, kimaan bi saa ŋmat juntie; i daa jikit linba mɔk nyɔɔt ki teen doorii, kimaan bi saa ŋmatir nan tante.

Ki jiin Yenmiaru po

(Luk 11.9-13)

7“Miat Yennu, ki u saa turi; lomin man, ki i saa la; kpaan gann, ki u saa loot ki turiwa, 8kimaan wunba kur mei Yennu gaane; ki wunba mun loon, u laate; ki wunba kpaan gann, ki bi lootir teenɔ. 9Yimm baanba, i ŋmee ki u bik saa miarɔ jeet ki wun jii tann ki turɔ? 10koo ŋmee ki u bik saa miarɔ jaŋ ki wun turɔ waauku? 11Ki li-i tee yimm nba tee biitdamm na mi biaŋinba ki i saa tur i waas bonŋana, i Baa Yennu nba be sanpaapo nae mantik saa tur binba meiɔ na bonŋana.

12“Biaŋinba ki a loon sɔɔ-ii tuun kii teena na, ii muni tuun nna kii teen leeb; kimaan Yennu sennu nan u sɔkiniinba wannu na ni want nnae.

Tammɔyebik kɔɔnu labaar

(Luk 13.24)

13“Kɔɔn man tammɔyebik na ni; kimaan tammɔb nba kɔɔ muu nba kan mi kpeen na ni na yarin hei, ki li sɔnu bia man nan sommir; ki niib bonchianne kɔɔ tammɔb maŋ ni. 14Manfoor tammɔb na ŋarin tee bonyebike, ki li sɔnu bia paar nan tɔkinu; ki niib waaminnae kɔɔ tammɔb maŋ ni.

Ki jiin tiik nan u lɔɔna po

(Luk 6.43-44)

15“Ii mi man faak sɔkiniinba na po, binba baat i boor ki naan pei, ŋaan tee kinkata nan barmɔnii na. 16Bi toona nie ki i saa bann baa tee binba; kunkoŋ ki loon gaa; ki jagotuk mun ki loon kinkana-a. 17Tiŋaŋ kur loon lɔɔnŋanae; ki tikpeeuŋ kur loon lɔɔnbiit. 18Tiŋaŋ kan lon lɔɔnbiiti; tikpeeuŋ mun kan lon lɔɔnŋana. 19Tiik kur nba ki loon lɔɔnŋana, bi saa chɔɔre ki lu muu ni. 20Li paak, faak sɔkiniinba toona nie ki i saa bannib.

Yennu naan ni kɔɔnu labaar

(Luk 13.25-27)

21“Li ki tee binba yin ‘N Yomdaanɔ, n Yomdaanɔ’ na kur kaa tan saa kɔɔ Yennu naan ni, see binba sak n Baa Yennu nba be sanpaapo na mɔb. 22Daar maŋ-i taŋi baar, niib bonchianne tan sii yin ki yeen a ‘Ti Yomdaanɔ, ti Yomdaanɔ, ti din ki sɔkint Yennu maan a sann ni-i? A sann nie ki ti din nyint narinbiit niib ni, a sann nie ki ti bia tun bakitnauŋ toonjaana.’ 23Li yoo ki n mun tan saa yetib a, ‘N ki miini, yimm toonbiit damm na, seetir nna man!’

Ŋamaara banlee labaar

(Luk 6.47-49)

24“Li paak, wunba kur gbia n maan na ki waa-r fanu, n saa nannɔ nan yandaansɔɔ nba din maa u ŋaak tanpiiuk paak nae; 25ki saak tan baa, ki nyun gbee ki yat nan doo, ki wouŋ da, ki nyunpana koon ki liat ŋaak maŋ dikpina, ŋaan ki li lek see kenken ki ki baa, kimaan u maar tanpiiuk paake.

26“Wunba kur gbia n maan na, ŋaan yêt li weiu, n saa nannɔ nan jajatuk nba din maa u ŋaak tanbiinii ni nae; 27ki saak tan baa, ki nyun gbee yat nan doo, ki wouŋ da, ki nyunpana koon ki liat ŋaak maŋ dikpina, ki li bet baa wamm, ho, baa biiuk jiakii!”

Ki jiin Yiisa Masia yiikoo wannu po

28Yiisa nba din pak mɔbona na ki gbenn yoo nba, ki u wannu maŋ bakit nibur na bonchiann, 29kimaan u wannib nan daanɔ nba yen yiikoo nae, ki li ki tee nan sennu wannteeb nba wantib biaŋinba na.

8

Yiisa nba din te ki gbaatir la laafia biaŋinba

(Mak 1.40-45; Luk 5.12-16)

1Yiisa nba din nyii kunkonn maŋ paak ki sik yoo nba, ki niib bonchiann wei u poor. 2Ŋanne ki gbaatsɔɔ baar ki tan gbaan u tɔɔnn ki yeen a “N Yomdaanɔ, li-i tee ki a loon, a saa fit te ki n ŋaauk na n gbenna.” 3Ki Yiisa tant nuu ki siiu ki yetɔ a “N loon nna. A ŋaauk maŋ n gbenn!” Li taakpaak ni ki u ŋaauk na set gbenn. 4Ŋaan ki Yiisa kpaanɔ a “Ii mi ki a bet sɔɔ barii na, ŋaan ii saa Yennu manntɔɔ boor ki jii a mɔŋ ki wannɔ, ki bia mann maruŋ nba ki Moses din senn ki jiin gbaata paaku po na, ki sɔɔ kur n bann nan a ŋaauk maŋ set gbenna.”

Ki jiin Rom tiŋ kunkɔnkɔnna yudaanɔ yada po

(Luk 7.1-10)

5Yiisa nba din kɔɔ Kapenaum yoo nba, ki Rom8.5 Rom teeb din nyann Juu teeb ki diab. tiŋ kunkɔnkɔnna yudaansɔɔ chetɔ sɔnu ni ki barimɔ ki yeen a 6“N Yomdaanɔ, n toontunnɔ yiare, ki u gbanant kpowa, ki li mukisɔ bonchiann, ki u dɔɔ diiuk ni.”

7Ki Yiisa betɔ a “N saa saan ki te wun la laafiawa.”

8Ki u jiin a “N Yomdaanɔ, daa bakint a mɔŋ ki baati; kimaan, n ki ŋan nan fan kɔɔ n ŋaak ni; ŋaan pakin mɔbonne, ki n toontunnɔ na n la laafia. 9Kimaan n mɔk binba garin ki yenin, ki n mun dia kunkɔnkɔnna ki yemm, ki fit tian yenɔ paak a ‘Baat,’ ki u baat; ki tian lɔɔ paak a ‘Saant,’ ki u saa; ki bia te ki n daabir tuun maa loon biaŋinba.”

10Yiisa nba din gbat linba na, ki li yaar litɔ; ki u jiant got niib nba waa u poor po na ki betib a “Barmɔniie ki n beeri na, n daa ki mi la sɔɔ ki u teenin yada na booru yimm Israel8.10 Juu teeb sanleere tee Israel teeb. teeb ni gbaa. 11N beerie, niib bonchiann tan saa nyi yondo po nan yonbaa po, ki ŋamm nan Abraham, nan Aisak, nan Jakɔb n lakin kar ki di jeet, Yennu naan ni; 12ŋaan ki yimm nba tee naan maŋ niib na, bin jii-i ki lu-i nanyer po, bunbɔnn ni; leŋ maŋe ki i tan sii fabin mɔ ki ŋman nyana.” 13Ki Yiisa ŋmant ki yet kunkɔnkɔnna yudaanɔ maŋ a “Ii kun! Faa teen yada biaŋinba na, lin tun nna ki tura.” Ki u toontunnɔ na set din la laafia li yoo na.

Biaŋinba ki Yiisa te ki baatib bonchiann la laafia

(Mak 1.29-34; Luk 4.38-41)

14Tɔn, ki Yiisa saan kɔɔ Piita ŋaak, ki la Piita dianpook dɔɔ yiar ki u gbanu ton. 15Ki Yiisa sii u nuu; ki u gbanantouŋ na gbenn, ki u fiir ki teemm saauŋ.

16Li daar maŋ daajoouk, bi din jii niib bonchiann nba ki narinbiit be bi ni na, ki baar namm Yiisa boor; ki u kpan pak mɔbonn ki nyinn narinbiit na; ki bia tur binba yiar na kur laafia. 17Waa din tuun biaŋinba na tee nan Yennu sɔkinii Aisaya nba din pak nae a, “U mɔŋ mɔŋe gaar ti gbanantouŋ nan ti yiarbooru booru ki yaat nann.”

Binba loon bin wei Yiisa na labaar

(Luk 9.57-62)

18Yiisa nba din la ki nibur lintɔ yoo nba, ki u yet u poorpoweiteeb na a bin fiir ki bin saan mɔkgbeŋir na pootir po. 19Ki Yennu sennu wanntɔsɔɔ baar ki tan yetɔ a, “Wanntɔɔ, n saa weia siaminba kur ki a saa.”

20Ki Yiisa yetɔ a, “Lunlona mɔk fɔrii, ki nɔɔnii mun bia mɔk tiat, ŋaan min nisaarik Bik ki mɔk dindɔɔboori.”

21Tɔn, ki u poorpoweiteeb yenɔ mun tan yetɔ a, “N Yomdaanɔ, ŋaant ki n pii n baawa.”

22Ki Yiisa jiinɔ a, “Ii waan, ŋaan nyik ki kpeemm-ii8.22 Kpeemm tee binba ki waa Yiisa nae. pii bi leeb.”

Wouŋ nan nyun nba sak Yiisa mɔb biaŋinba

(Mak 4.35-41; Luk 8.22-25)

23Yiisa nba din kɔɔ burgbetir ni yoo nba, ki u poorpoweiteeb na mun wei kɔɔ. 24Ki wonpaaruk fikit ki da mɔkgbeŋir maŋ paak, ki nyunpana pir kɔɔ burgbetir na ni ki tan yaa lin gbee; ŋaan ki Yiisa dɔɔ gɔɔnt. 25Ki u poorpoweiteeb na baar ki fiinɔ, ki yetɔ a “Ti Yomdaanɔ, tintit, ti be kuun nie.”

26Ki Yiisa yetib a “Yimm yadkanpɔɔna damm na, bee ki i tiin jaŋmaanii?” ŋaan fiir ki tian wouŋ nan nyunpana na paak a bin ŋmin, ki bi set ŋmin soon.

27Ki li yaar litib, ki bi ji boi leeb a “Nirɔ na tee niboorbee? ki wouŋ nan nyunpana saak u mɔb gbaa.”

Ki jiin jab banlee nba ki narinbiit din be bi ni na po

(Mak 5.1-20; Luk 8.26-39)

28Yiisa nba din poot Galilii mɔkgbeŋir ki kɔɔ Gerasa tiŋ ni na, ki jab banlee nba gbee nan narinbiit na nyii kaat ni ki chetɔ; bi din mɔk jaŋmaansooruk hei, ki sɔɔ ki fit gaar baa be siami. 29Ki bi din yikin sanpaapowa ki yeen a, “Fin Yennu Bija, timm nan fin, nlee mantiki? A baar nna a fan dinnit farae-e? ŋaan ki li yoo daa ki baari.”

30Tɔn, doorii bonchiann din see kpiŋ po nna, ki di, ki ki fɔk nammi. 31Ki narinbiit maŋ din barin Yiisa bonchiann ki yetɔ a, “Li-i tee ki a nyinnit, fan chabit ki tin saan kɔɔ doorii na ni.” 32Ki Yiisa betib a “Ii saa man.” Ki bi nyii jab maŋ ni, ki saan kɔɔ doorii na ni; ki doorii na kur tin birrr, ki sik kunkonn na ki saan baa mɔkgbeŋir na ni ki dii nyun.

33Ki binba guu doorii maŋ fiir ki chiar saan doo ni, ki saa mɔɔnt linba kur teen, nan biaŋinba ki narinbiit nyii jab na ni. 34Ki doo na niib kur bit ki saan ki saa took Yiisa. Baa din lau yoo nba, ki bi barimɔ a wun nyi bi tiŋ ni.

9

Yiisa nba din te ki gbanankpeenn daanɔ la laafia biaŋinba

(Mak 2.1-12; Luk 5.17-26)

1Ŋanne ki Yiisa ŋmat kɔɔ burgbetir na ni, ki poot mɔkgbeŋir na gbingbanleer, ki kun u doo ni. 2Nisiab din tan jii jasɔɔ ki u gbanant kpowa; ki bi paanɔ liaŋ paak ki baar nanɔ Yiisa boor. Yiisa nba la baa teenɔ yada biaŋinba na, ki u yet baatɔɔ na a “N bik, ii mɔk parcheenn; n nyik chab a biita.”

3Ki sennu wanntesiab ji dukii bi para ni a “Jɔɔ na yekint u mɔŋ nan Yennu-e.”

4Yiisa ŋarin din bann bi dudukit maŋa, ki boib a “Bee teen ki i dukii dudukbiit na i para ni? 5Maa yet baatɔɔ na a ‘N nyik chab a biit’ koo maa saa yetɔ a ‘Fiit kii somm na,’ maan munlee na lannpoe paari? 6N ji saa wanni nan min nisaarik Bik mɔk yiikoo tingbouŋ na ni ki saa nyik chab niib bi biit,” ŋaan jiant bet jɔɔ nba ki u gbanant kpo na a “Fiit ki jii a liaŋ kii kun.”

7Ki jɔɔ maŋ fiir ki kun. 8Nibur na nba la nna maŋ, ki jaŋmaanii soorib; ki bi piak dont Yennu nan waa tur nisaarik yiikoo na booru na.

Yiisa nba din yiin Matiu biaŋinba

(Mak 2.13-17; Luk 5.27-32)

9Ki Yiisa nyii leŋ ki saa, ki saa la jasɔɔ, ki bi yiu Matiu, ki u kar u toonn paak lampogaar-diiuk ni; ki Yiisa betɔ a “Fiit kii waan.” Ki u fiir ki waau.

10Yiisa nba din saan Matiu maŋ ŋaak ki saa kar di jeet yoo nba, ki lampogaarteleeb nan biitdamm bonchiann kɔɔ ki tan kar pukin Yiisa nan u poorpoweiteeb po ki di namm. 11Farisiinba na nba din la nna maŋ, ki bi boi u poorpoweiteeb na a “Bee ki i wanntɔɔ maŋ di nan nibooru na?”

12Ki Yiisa gbat bi pinpauk maŋ ki yetib a “Binba mɔk laafia ki loon tebtɔɔ; binba yiar, ŋamme loon tebtɔɔ. 13Li sɔb Yennu gbouŋ ni a ‘Yennu loon ninbatinue ki gar maruŋ.’ Ii saa man ki saa tumii ki bann linba na paak. N ki baar a n yiin popeendamm kaa; ŋaan n baar a n yiin biitdamme, ki bin nyik bi biit.”

Mɔloru labaar

(Mak 2.18-22; Luk 5.33-39)

14Ki Jɔɔnn nba wuur niib Yennu nyunwuru na poorpoweiteeb tan baar Yiisa boor ki boiɔ a “Timm nan Farisiinba lorin mɔi yoo kura; bee teen ki a poorpoweiteeb ki lorimi?”

15Ki Yiisa jiin ki boib a “Poochiann-i be, saamm sii mɔk parbiir, yoo nba ki pooyookir sɔrɔ daa be bi boor ni nawa-a? Aaii. Ŋaan yoo baat, ki bi tan saa nyinn pooyookir sɔrɔ na bi boor; li yooe ki bi saa lor mɔi.

16“Sɔɔ kan jii chabpaann ki lik takperi; li-i tee ki u teen nna, chabpaann na saa pat takper nae, ki li patimin saa ŋamm pukin. 17Sɔɔ bia kan sak liak dapaanin wajakɔrkper ni; wunba tun nna, dapaanin na-i taŋi mɔ, li saa put kɔruk nae, ki daan na n mɔɔn, ki kɔruk na n mun biir. Ŋaan bi tuu jii dapaanin ki liak kɔrpaann nie, a li kura daa biiri.”

Yudaansɔɔ bonpobik kuun labaar

(Mak 5.21-43; Luk 8.40-56)

18Yiisa nba din daa piak ki teemm yoo nba na, ki yudaansɔɔ baar ki tan gbaan u tɔɔnn, ki yetɔ a “N bipoo dɔɔ ki kpowa; li paak, baat ki tan jii a nuu ki yii u paak, ki wun la manfoor.”

19Ki Yiisa nan u poorpoweiteeb weiɔ, ki bi saa.

Poosɔɔ nba sii Yiisa liatir ki la laafia biaŋinba

(Mak 5.25-34; Luk 8.42-47)

20Poosɔɔ mun din be, ki siik fabouŋ ki tan jaŋ bina piik nan ŋanlee; ki din tan baar ki bar lint Yiisa poorpo ki sii u liatir mɔgbann; 21kimaan u poŋ din dukin u par niewa a, “Mi-i lekii sii u liatir gbaa, n saa la laafiawa.”

22Ki Yiisa jiant ki la poo na, ki betɔ a, “N niipoo, ii mɔk parcheenn. Faa teenin yada na paake te ki a la laafia.” Li taakpaak ni, ki u set la laafia.

Yiisa nba fiin bonpobik na kuun ni biaŋinba

(Mak 5.35-43; Luk 8.49-56)

23Yiisa nba din saa baar yudaanɔ maŋ ŋaak ni yoo nba, ki u la yerpebira peeb yerii, ki nibur bia bui kpemɔnii ki fabin. 24Ki u betib a “Ii nyi man; bonpobik na ki kpo kaa, ŋaan u gɔɔnte.” Ki bi laau. 25Ŋanne ki bi ber niib maŋ ki nyinnib; li yoo na ki Yiisa kɔɔ ki soor bonpobik na nuu, ki u yeent ki fiir. 26Ki bi din mɔɔnt li labaar tingbouŋ maŋ kur po.

Yiisa nba nyɔɔnt jɔɔnii banlee biaŋinba

27Yiisa nba din nyii leŋ ki gaar saa tɔɔnn po na, ki jab nna banlee tee jɔɔnii ki waa u poorpo, ki yikin yeen a “Fin Defid yaaboonn, a tint ninbaauk.”

28Yiisa nba din saan ki saa kɔɔ ŋasiak nna ni yoo nba, ki jɔɔnii na baar ki kɔɔ leŋ. Ŋanne ki u boib a “I teen yada nan n saa fit turi laafiawa-a?”

Ki bi jiin a “Ti Yomdaanɔ, nn.”

29Ŋanne ki u jii u nuu ki sii bi ninbina, ki betib a “Yaa teen yada biaŋinba na, lin tun nna ki turi.” 30Ki bi ninbina maŋ nyɔɔnt; ki u kpaamm fanu a bii mi ki bin bet sɔɔ li po.

31Ŋaan ki bi nyii ki mɔɔnt u labaar tiŋ maŋ ni kura.

Biaŋinba ki Yiisa te muuk pak

32Baa din fiir ki nyii yoo nba, ki siab mun baar nan jasɔɔ, wunba ki narinbimuuk be u ni na, Yiisa boor. 33Ki Yiisa nyinn narinbimuuk na jɔɔ na ni, ki u ji piin ki piak li yoo. Li din yaar lit nibur maŋ, ki bi ji yeen a “Ti daa ki mi la bonbooru na, timm Israel teeb9.33 Juu teeb sanleere tee Israel teeb. tiŋ ni na.”

34Ŋaan ki Farisiinba na daan nyatuk a “Narinbiit bate teenɔ yiikoo a wuu nyint narinbiit niib ni.”

Biaŋinba ki Yiisa mɔk ninbatinu nan niib

35Tɔn, Yiisa din kak lin doi nan digbanbis kur ni, ki kɔɔ Yenjiantu diit ni, ki mɔɔntir Yennu naan barŋanii ki want niib, ki te binba yiar yiarboorii boorii kur la laafia. 36Waa din la nibur maŋ, ki ninbaauk soorɔ, kimaan bi din tee tatimme ki kaa sommtɔɔ, ki naan pei nba kaa pekpaarik. 37Ŋanne ki u bet u poorpoweiteeb a “Dii na beer ki bia yaba, ŋaan ki dijaara waar. 38Li paak, ii mei man kpaab maŋ daanɔ ki wun ŋamm pukin dijaara, ki te ki bin saan jaan u dii maŋ.”

10

Ki jiin toomiinba piik nan banlee na po

(Mak 3.13-19; Luk 6.12-16)

1Yiisa din yiin u poorpoweiteeb piik nan banlee na, ki turib yiikoo a bii nyint narinbiit niib ni; ki te ki binba yiar yiarboorii boorii kur n la laafia. 2U toomiinba10.2 Bi yi u poorpoweiteeb piik nan banlee maŋe toomiinba. piik nan banlee maŋ sanae na: Sinsinn yɔɔe tee Simonn, wunba sann bia tee Piita na; nan u waarɔ Andru; nan Jeems nan u waarɔ Jɔɔnn, binba din tee Sebedii waas na; 3nan Filip nan Batolomiu; nan Tomas, nan Matiu, wunba din tee lampogaartɔɔ na; nan Jeems nba din tee Alfeus bija na, nan Tadeus; 4nan Simonn nba din loon ŋamm Juu teeb-ii yen bi mɔŋ na, nan Judas Iskariot wunba din tan nyii Yiisa poor na.

Yiisa nba din tun u poorpoweiteeb maŋ biaŋinba

(Mak 6.7-13; Luk 9.1-6)

5Ki Yiisa tun u poorpoweiteeb piik nan banlee maŋ, ŋaan kpaamm a bii mi ki bin saan binba ki tee ŋamm Israel teeb10.5 Juu teeb sanleere tee Israel teeb. na boor, a bii mi ki bin kɔɔ Samaria teeb doi ni, 6a ŋaan bin saan Israel teeb nba tee nan pei nba bot na boor kuukɔɔ. 7U din yetib a, “Yaa saa na, yii mɔɔntir Yennu naan barŋanii na, kii yeen a ‘Yennu naan dinu per na,’ 8ki te ki baatib-ii laat laafia, kii fiint kpeemm, ki bia te ki gbaata-ii laat laafia, kii bia kii nyint narinbiit niib ni. I gaar yanne, ii muni teen man yann. 9I daa jikit likirii. Ii mi man ki yin jii kobu gbaa ki teen i likbɔɔrii ni. 10Ii mi man ki yin jii paka ki saan i sɔnu maŋ, koo liata ŋanlelee, koo taasaati, koo kii dia patii; kimaan li ŋan ki toontunnɔ n di u toona ni.

11“Ŋaan digbangbeŋa koo digbanbis nba ni ki i saa kɔɔ, yin boi ki la popeendaanɔ ŋaaka, ki kɔɔ kii be leŋ nan i fiiru daar. 12Ki yoo nba ki i yaa i kɔɔ ŋaak nba ni, yin foont ŋaak maŋ ni teeb fanu. 13Ŋaak maŋ teeb-i tee burchimm, i parmaasir n biar bi paak; ŋaan burchimm-i kaa leŋi, i parmaasir maŋ n jen i boor. 14Wunba saa yêt i gaaru, ki bia yêt wun gbat i barŋanii mɔɔntii maŋ, yoo nba ki i nyi ŋaak maŋ ni, koo doo maŋ ni, yin pit pit i taapant ni tant ki lu leŋ maŋ. 15Barmɔniie ki n beeri na, daar nba ki Yennu tan saa bu niib buut na, doo maŋ niib tubdatu tan saa gar Sodom nan Gomora teeb yara.

Biak baaru labaar

(Mak 13.9-13; Luk 21.12-17)

16“Gotir man, n tuumie, ki i sii tee nan pei nba be kinkata sinsuuk ni na. Ii sub man nan wai10.16 Bi yaa waauko mantik sub. na, ŋaan kii be soon nna nan ŋmana na. 17Ii mi man niib po, kimaan bi tan saa soori ki saan nani barbuteeb boor, ki bia booi Yenjiantu diit ni. 18Bi tan saa saan nani tiŋ yudamm nan kpanbara boor ki bin bu i buut, kimaan yaa waan na paak; ŋaan i tan saa bet ŋamm nan binba ki tee Juu teeb na n barŋanii. 19Ŋaan bi-i taŋi saan nani buut damm boor, i daa te ki li daamii-i nan yaa saa pak linba, nan biaŋinba ki i saa pak, kimaan li yooe ki Yennu Seyeeŋ saa turi mɔbona nba ki i saa pak jiinib, 20kimaan li ki tee yimm kaa tan saa paki, ŋaan i Baa Yennu Seyeeŋe tan sii be i ni ki piak.

21“Li yoo maŋ, nirɔ tuu tan saa fikis u mɔŋ mɔŋ ninja ki bin kpiu; ki baanba mun tan saa fikis bi waas ki bin kpib; ki waas mun bia tan saa kɔn nan bi damm ki chabib nan kuun. 22Ki sɔɔ kur tan sii nami kimaan yaa waan na paak; ŋaan wunba tan gubin nan biak yoo na joontu tan saa la tinnuwa. 23Bi-i taŋi mukisi digban-yenn ni, yin nyi leŋ ki lɔɔr digbanleer ni; ŋaan barmɔniie ki n beeri na, i kan fit lin ki gbenn Juu teeb digbana kur kaawa, ki min nisaarik Bik jenna.

24“Tɔn, tumiitɔɔ ki gar u wanntɔɔ; daabir mun bia ki gar u yomdaanɔ. 25Li ŋan ki tumiitɔɔ binbeŋ-ii tee nan u wanntɔɔ binbeŋ na; ki daabir binbeŋ-ii munii tee nan u yomdaanɔ binbeŋ na. Bi-i taŋi pur ŋaadaanɔ narinbiit bat Beelsebul-i, bi ji sii yi u ŋaateeb bia?

Ti saa tin ŋmee jaŋmaanii?

(Luk 12.2-7)

26“I daa tiin niib jaŋmaanii, kimaan barsai kaa ki be woonin ni ki tan kan wooti, koo ki bɔr ki tan kan nyi paanu. 27Linba ki n beeri bunbɔnn ni na, ŋaan nyintir man yeenin ni; ki linba ki n lɔkinii na, nyintir man paanu ni. 28I daa tiin binba saa fit kpi i gbanant, ŋaan kan fit kpi i sei; ii tiin man Yennu, wunba saa fit biir i gbanant nan i sei kura muu ni na. 29Bi kɔi jinjera banlee jinjen kuukɔɔe, ŋaan li-i kii tee i Baa Yennu loommi, bi yenɔkɔɔ gbaa kan baa tiŋ ni. 30Yimm ŋarin, Yennu mi i yut kann gbaa. 31Li paak, i daa tiin jaŋmaanii, kimaan i mɔk nyɔɔt ki gar jinjera bonchiann.

Ii nyint a mɔŋ paanu nan a tee Yiisaweirɔe

(Luk 12.8-9)

32“Wunba nyint u mɔŋ paanu nan u tee n weirɔe, nnae ki n mun tan saa nyinnɔ paanu n Baa Yennu nba be sanpaapo na boor. 33Wunba yaa u ki tee n weirɔ, niib ni, nnae ki n mun tan saa yet a n ki miu, n Baa nba be sanpaapo na boor.

Bɔkitu labaar

(Luk 12.51-53; 14.26-27)

34“I daa dukii nan n baar nan parmaasire tingbouŋ na teeb paak; n ki baar nan parmaasir kaa, ŋaan n baar nan bɔkitue. 35N baar maa n tan tukin bonjake nan u baa, bonpook nan u naa, poo nan u siponaa. 36Nirɔ mɔŋ mɔŋ ŋaateebe tan sii tee u datai.

37“Wunba loon u naa koo u baa ki garin, u ki ŋan nan wun teen n poorpoweitɔɔ; wunba mun bia loon u bija koo u bipoo ki garin, u ki ŋan nan wun teen n poorpoweitɔɔ. 38Wunba ki jii u kuun dapunpunn ki waami, u ki ŋan nan wun teen n poorpoweitɔɔ. 39Wunba dekii u manfoor tan saa kɔŋira, ŋaan wunba likin u saaŋmaŋ n paak, u tan saa la u manfoor maŋ.

Binba tan saa la paauk labaar

(Mak 9.41)

40“Wunba gaari saauŋ, u gaar mine; ki wunba mun gaarin saauŋ, u gaar Yennu nba tumin nae. 41Wunba gaar Yennu sɔkinii saauŋ nan waa tee Yennu sɔkinii na paaki, u tan saa gaar Yennu sɔkinii nyɔɔte. Wunba gaar popeendaanɔ saauŋ nan waa tee popeendaanɔ na paaki, u tan saa gaar popeendaanɔ nyɔɔte. 42Wunba finn nyunmaasin waaminna ki tur n poorpoweitɔɔ yenɔ nba pɔ i ni gbaa, nan waa tee n poorpoweitɔɔ na paak, barmɔniie ki n beeri na, u kan mi kɔŋ li nyɔɔti.”

11

Jɔɔnn nba din wuur niib Yennu nyunwuru na labaar

(Luk 7.18-35)

1Yiisa nba din wann u poorpoweiteeb piik nan banlee na ki gbenn yoo nba, ki u nyii leŋ ki saan bi doi ni ki mɔɔntir Yennu maan ki want niib.

2Tɔn, Jɔɔnn nba din wuur niib Yennu nyunwuru na din be dansarik ni, ki tan gbat Yiisa Masia toona po, ki tun u poorpoweiteeb Yiisa boor 3a bin saa boiɔ a “Fine tee wunba yaa wun tan baar na, koo tii daa kii guu sɔɔ?”

4Ki Yiisa bet Jɔɔnn toomiinba maŋ a “Ii ŋmat man ki saa bet Jɔɔnn linba ki i gbat ki bia la na, 5a i la ki jɔɔnii nyɔɔntir, ki wɔbii taa naatir ki bi somm, ki gbaata ŋaat gbent, ki tuukpaa ji gbia, ki kpeemm fi kuun ni, ki talasdamm gbiintir barŋanii na mɔɔntii. 6Parpeenn be wunba ki birisin na paak.”

7Tɔn, Jɔɔnn toomiinba na nba nyii leŋ ki ŋmat kun yoo nba, ki Yiisa ji piin ki boi niib maŋ buboit ki jiin Jɔɔnn po a “Yaa daan saan Jɔɔnn peŋ muuk ni na, i daan dukii a i saa la bee? I daan mi a i saa la muuk nba ki wouŋ damm nae-e? 8I mantik jia daan saan a i la bee? Nirɔ ki u lia taŋant amii? Binba lia taŋant be kpanbara ŋei nie. 9Ŋaan i mantik jia daan saan a i la bee? I daan dukii a i saa la Yennu sɔkiniie-e? Barmɔniie ki n beeri na, Jɔɔnn ŋarin gar sɔkiniiwa. 10U poe ki Yennu gbouŋ poŋ din sɔb ki want na a, ‘N saa tun toomu ki wun liit ki ŋamm a baaru sɔnu.’ ” 11Ki Yiisa bia yetib a “Barmɔniie ki n beeri na, bi daa ki mi mar sɔɔ ki u chee Jɔɔnn nba daan wuur niib Yennu nyunwuru na, ŋaan wunba joont tarik Yennu naan ni chee Jɔɔnn. 12Laa nyii Jɔɔnn maŋ yoo ki tan tuu mɔtana, binba ninbina mɔn nan bin tan kɔɔ Yennu naan ni na, dia nan ninmɔnne a bin tan kɔɔ nan paŋ. 13Yennu sennu nan u sɔkiniinba maan na poŋ din pak ŋɔɔ Yennu naan poewa, ki Jɔɔnn tan baar. 14Li-i tee ki i loon yin teen linba na yadaie, ŋɔɔ Jɔɔnn-e tee Yennu sɔkinii Elaija, wunba yaa wun tan baar na. 15Wunba mɔk tuba, wun gbiint.”

16Ki Yiisa bia yet a “Yimm, mɔtana nigbouŋ na, n saa bikini nan bee na? I naan nan waas nba tuu tikir kar daak ni ki tian leeb paak nae a 17‘Ti peeb yerii ki teeni, ŋaan ki i ki waa. Ti mɔ kpemɔnii ki teeni, ŋaan ki i ki fabini.’ 18Yimm mɔtana nigbouŋ na naan waas maŋe, kimaan Jɔɔnn din baar ki lorin mɔb, ki bia ki nyu daami, ki i yaa u waate; 19ki min nisaarik Bik mun tan baar ki di ki nyu, ki i bia yaa ‘Gotir man, a u tee podaanɔ nan danyuuruko, ki bia tee lampogaarteeb nan biitdamm yɔɔk.’ Tɔn, Yennu toona nie want nan u bannu na tee barmɔnii.”

Ki jiin binba ki nyik bi toonbiit na po

(Luk 10.13-15)

20Li yooe ki Yiisa piin ki piak biir doi nba daan la u bakitnauŋ toonjaana nba ki u tun leŋ, ŋaan yêt bin nyik bi toonbiit na. 21Ki u yet a, “Li tan sii bi yimm Korasinn teeb paak; li tan sii bi yimm Bef-saida teeb paak mun; kimaan mi-i bonni tun bakitnauŋ toonjaana Taya nan Sidonn doi ni nan maa daan tun i doi ni na, bi daan bo saa nyik bi toonbiite yiama, ki puk bi mɔŋ tanpent ki ŋak faauk ki lin wann nan bi dii sindanta. 22Ŋaan n beerie, daar nba ki Yennu tan saa bu niib buut na, i tubdatu tan saa gar Taya nan Sidonn teeb yarawa. 23Ki yimm Kapenaum teeb, Yennu tan saa donni sanpaapowa-a? Aaii. U tan saa sikini kpeentiŋe, kimaan mi-i bonni tun bakitnauŋ toonjaana Sodom doo ni nan maa daan tun i doo ni na, Sodom doo maŋ bo daa be man. 24Ŋaan n beerie, barbuut daar maŋ, i tubdatu tan saa gar Sodom teeb yarawa.”

Baat n boor ki tan gaar foon man

(Luk 10.21-22)

25Li yoo maŋ ki Yiisa yet a “N Baa Yennu nba tee sanpaapo nan tingbouŋ na Yomdaanɔ, n piaka, kimaan a bɔr a maan na subindamm nan bannteebe, ŋaan fiit wann waas; 26kimaan nnae ki a tuun a toona ki li mana.

27“Tɔn, n Baa Yennu-e wannin barii na kura; ki sɔɔ ki mi maa tee wunba, see n Baa maŋ; ki sɔɔ mun bia ki mi n Baa maŋi, see min, u Bija na, nan binba ki n loon ki n fiit wannib na.

28“Yimm nba tun toona ki jii jik-kpiata ki bak na, baat n boor man, ki n turi foon. 29Ii sak n weiu man, kii tumii n wannu, ki i saa la foon, kimaan n tee sikin-n-mɔŋ daanɔe, ki n par mei. 30N weiu ki paar, ki n jikir bia ki kpai.”

12

Ki jiin foon daar na po

(Mak 2.23-28; Luk 6.1-5)

1Li poor po ki Yiisa nan u poorpoweiteeb tan gaar dii kpaab ni foon daar; ki kon mɔk u poorpoweiteeb na, ki bi kɔnii dikara ki pinii ŋman. 2Farisiinba na nba la nna maŋ, ki bi bet Yiisa a “Gotir, a poorpoweiteeb na tuun linba ki ti sennu ki chab nan tii tuun foon daari.”

3Ki Yiisa boib a “I ki karin Yennu gbouŋ ni Defid nba din tun biaŋinba-a? Kon nba din soor ŋɔɔ nan u jɔɔmu, 4ki u kɔɔ Yennu ŋasaakak ni ki saa jii Yennu boroboro, ki ŋɔɔ nan u jɔɔmu na ŋman; ŋaan ki sennu na din ki chab nan bi sɔɔ n di Yennu boroboro maŋi, see Yennu mannteeb kuukɔɔ. 5Koo i ki karin Yennu sennu gbouŋ ni, mannteeb nba din tuun biaŋinba-a? Bi din tuu yɔɔ tuun toona Yenjiantu ŋasaakak ni foon daar kur, ki biir sennu na, ŋaan kaa biiti. 6Ŋaan n beerie, wunba chee Yenjiantu ŋasaakak na be nna. 7Li sɔb Yennu gbouŋ ni a ‘Yennu loon ninbatinue ki gar maruŋ.’ Li-i tee ki i bo bann linba na paaki, i bo kii piak ki biir binba kaa biiti; 8kimaan min nisaarik Bike yen foon daar.”

Yiisa nba din te ki nuukpeenn daanɔ paak biaŋinba

(Mak 3.1-6; Luk 6.6-11)

9Ki Yiisa nyii leŋ ki saan kɔɔ bi jiantu diiuk ni. 10Ki jasɔɔ mun din be leŋ, ki u nuu kpo. Ki siab din loon bin la Yiisa biit ki biirɔ; li paak, ki bi boiɔ a “Ti sennu sak a nirɔ n te ki baatɔɔ n la laafia foon daari-i?”

11Ki u mun ŋmant boib a “I yenɔ-i mɔk peyenɔkɔɔ, ki peeuk maŋ tan baa bunbunn ni foon daar, u kan donnɔ foon daar na-a? 12I ki mi nan nisaarik mɔk nyɔɔt ki gar peeuku-u? Li paak, sennu na chab a tii tuun toonŋana foon daar.” 13Ŋanne ki u ŋmant bet nuukpeenn daanɔ na a “Tantir a nuu na.” Ki u tant, ki li la paŋ ki tee nan leer na.

14Ki Farisiinba na nyii nanyer, ki lor nan leeb baa saa teen biaŋinba ki kpi Yiisa.

Ki jiin Yennu bigannkak na po

15Ki Yiisa bann bi lor maŋ po, ki nyii leŋ. Ki niib bonchiann waa u poor. Ki u te ki baatib kura la laafia, 16ŋaan kpaamm nan ninmɔnn a bi daa mɔɔntirɔ. 17U din tun nnae a linba ki Yennu sɔkinii Aisaya din sɔkin na n gbee a,

18“N toontunnɔe na, ŋɔɔe ki n gann, ki mantik loonɔ.

N par mei u paak.

N saa jii n Seeke ki teen u ni.

U tan saa mɔɔnt buut nba took

ki tur binba ki tee Juu teeb.

19U tan kii mɔk mɔniɔk,

ki bia tan kii tee kpayɔk daanɔ,

koo ki pak nan kunkɔsaakar sɔnii ni.

20U tan kan kɔnn lanbankɔɔnn ki tonti,

ki bia tan kan kpeen fitir nba ki di fanu.

U tan saa te ki barbuut nba took n la nyannu.

21U sann paake, ki binba ki tee Juu teeb na

tan sii mɔk dindann.”

Yiisa nan narinbiit bat Beelsebul labaar

(Mak 3.20-30; Luk 11.14-23)

22Li yoo na ki nisiab baar nan jasɔɔ ki narinbiit be u ni, ki teenɔ muuk, ki bia teenɔ jɔɔŋ; ki Yiisa te ki u la laafia, ki u ninbina nyɔɔnt, ki u ji laat, ki bia muut ki ji piak. 23Ki li yaar lit niib na kur bonchiann, ki bi boi bi leeb Yiisa po a “Jɔɔ nae nɔk tee Defid yaaboonn na-a?”

24Ŋaan Farisiinba na nba gbat nna maŋ, ki bi yet a “Narinbiit bat Beelsebul-e12.24 Sintaanii sanleere tee Beelsebul. teen jɔɔ maŋ yiikoo, a wuu nyint narinbiit niib ni.”

25Ki Yiisa bann baa dukii linba, ki betib a “Naan niib-i ŋmat kɔn ki tookit bi leeb, bi naan maŋ saa biira. Ki doyennkɔɔ niib koo ŋayeŋkɔɔ niib-i ŋmat kɔn nan leeb, li kan seti. 26Li-i tee ki Sintaanii nyint Sintaanii, li want nan u kɔn ki bɔkitir u mɔŋe; nlee ki u naan na saa seti? 27Ki li-i tee Beelsebul teenin yiikoo a mii nyint narinbiit niib ni, ki yimm muni, ŋmee chab i niib a bii nyint narinbiiti? I mɔŋ niib maŋ toonae want nan i ki mɔk mɔnii. 28Ŋaan min ŋarin, Yennu Seyeeŋ paake ki n nyint narinbiit niib ni; ŋanne mun bia want nan Yennu naan be i boor ni.

Yiisa fit lor Sintaanii

29“Sɔɔ kan fit kɔɔ jawakitir12.29 Jawakitir maŋe tee Sintaanii, ŋaan Yiisa mɔk paŋ ki garɔ, ki lorɔ ŋmiit. ŋaak ni ki bakir u bona ki nyi nann, li-i kii tee li yɔɔ dɔŋ lorɔ ŋmiiti kaawa, ŋaan fit kɔɔ ki bakir u bona maŋi.

30“Wunba ki see n poor, u kɔn nanime; ki wunba mun ki tikii niib ki teenimi, u yatibe. 31Li paake ki n beeri na, Yennu saa nyik chab nisaarik u biit nan barbiit kura; ŋaan wunba sukii Yennu Seyeeŋ, Yennu kan mi nyik chab li daanɔ. 32Wunba piak barbiit ki teen min nisaarik Bik, Yennu saa nyik chabɔ; ŋaan wunba piak barbiit ki teen Yennu Seyeeŋi, Yennu kan mi nyik chab li daanɔ durinya na ni, koo durinya nba tan saa baar na ni.”

Tiik nan u lɔɔna barjouk

(Luk 6.43-45)

33Ki Yiisa bia yet a “Li-i tee ki tiik ŋan, u loon lɔɔnŋanae; ŋaan li-i tee ki tiik ki ŋani, u loon lɔɔnbiite, kimaan tiik lɔɔna nie ki bi bantɔ. 34Yimm waalabirii booru na, yaa tee nifobiit biaŋinba na, nlee ki barŋanii saa nyi i mɔi ni? Kimaan linba ki nisaarik dukii u par ni, ŋanne bia nyi u mɔb ni. 35Niŋanɔe tuun toonŋana, kimaan u par ni ŋan; ki nibiiuk mun tuun toonbiit, kimaan u par ni bi.

36“N beerie, barbuut daar Yennu tan saa bu niib buut nan baa pak baryana kur nba paak, 37kimaan sɔɔ kur pinpako tan saa nyinnɔ koo ki kɔɔnɔ daar maŋ ni.”

Ki jiin binba loon bin la nyina na po

(Mak 8.11-12; Luk 11.29-32)

38Ŋanne ki sennu wannteeb nan Farisiinba na bet Yiisa a “Wanntɔɔ, ti loon ki a tun bakitnauŋ nyinne ki wannit.” 39Ki u jiin a, “Mɔtana nigbouŋ nba tee biitdamm ki bia ki waa Yennu na loon bin la bakitnauŋ nyinae; ŋaan n kan mi tun nyinsiar ki turibi; Yennu sɔkinii Jona nyinbooru na kɔɔe ki n saa wannib: 40Jona nba din be jangbeŋir poor ni yonnu nan nyiɔk ki saan jaŋ daa ŋantaa na, nnae ki min nisaarik Bik mun tan sii be tiŋ ni yonnu nan nyiɔk ki saa jaŋ daa ŋantaa. 41Buut daar, Ninefe teeb tan saa set wann nan mɔtana nigbouŋ na mɔk biit; kimaan Jona nba din mɔɔnt Yennu maan ki turib na, bi din nyik bi biite; gotir man, wunba chee Jona be nna. 42Buut daar, poobat nba din nyii niidiitu po na mun bia tan saa set wann nan mɔtana nigbouŋ na mɔk biit, kimaan u din nyii digbann banfɔkirewa ki tan baar a wun gbiint Bat Solomonn yanfoon na pinpauk; gotir man, wunba chee Solomonn be nna.

Narinbiiuk nba tuu jen kɔɔ nirɔ ni biaŋinba

(Luk 11.24-26)

43“Li-i tee narinbiiuk tan nyii nirɔ ni, u tuu yeeke ki lin kunkoouk paak, ki loon foon boor, ŋaan ki ki laati; 44li paak, u tuu tan yet u mɔŋe a ‘N saa ŋmat saan ŋaak nba ki n daan nyii na nie;’ wu-u ji kii ŋmat baar, ki la ki li dɔɔ yann, ki bi piar ŋamma, 45u ji saa ŋmat nyie ki saa yiin narinbileeb banlore, binba bi ki chee u, ki baar namm, ki bin kɔɔ ki lakin be; nirɔ maŋ binbeŋ sii bi bonchiann ki gar waa daan tuu be sinsinn biaŋinba na. Linba nae tan saa baar mɔtana nigbouŋ nba tee biitdamm na paak.”

Ki jiin Yiisa waarii nan u naa po

(Mak 3.31-35; Luk 8.19-21)

46Yiisa nba din daa piak ki teen niib na yoo nba, ki u naa nan u waarii baar ki see nanyer po, ki tun sɔɔ a wun yiinɔ ki bin pak nanɔ. 47Ŋanne ki sɔɔ betɔ a “Gotir, a naa nan a waarii see nanyer po ki loon bin pak nana.”

48Ŋanne ki Yiisa boi nirɔ nba betɔ na a “Ŋmee tee n naa? ki lamme tee n waarii?” 49ŋaan tant u nuu ki wann u poorpoweiteeb ki yet a “Gotirii, n naa nan n waariie na. 50Wunba kur tuun n Baa Yennu nba be sanpaapo na loommu, ŋɔɔe tee n ninja, nan n niipoo, nan n naa.”

13

Tanburtɔɔ barjouk

(Mak 4.1-9; Luk 8.4-8)

1Li daar maŋ ki Yiisa nyii ŋaak na ni ki saan kar mɔkgbeŋir kpiŋ. 2Ki nibur lakin u boor; li paak, ki u saan kɔɔ kar burgbetir ni, ŋaan ki nibur na see gbingbann. 3Ki u yimm barjokit bonchiann ki yet a “Jasɔɔ din doo kpaab a wun saa bur tan. 4Waa din buur na ki bonboorii na yenn nba yat baa sɔnjouk ni, ki nɔɔnii baar ki dii. 5Ki leer mun baa tanpuut paak, siaminba ki tant ki yabi, ki pia ki kpaat yiama, kimaan tant ki yab leŋi, 6ŋaan yonnu nba din tan toŋ yoo nba, ki li jɔɔk. Laa din ki fit sikin jiina na paak, li kur din kpoe. 7Ki leer mun bia baa kunkonii jiina ni, ki tan lakin pia ki kpaat nan kunkonii na, ŋaan ki kunkonii na ŋmabirir. 8Ki leer mun baa tinŋaŋ ni, ki nan naanŋauŋ; ki siab nan kobik kobik, siab piinloob-loob, ki siab mun piintaa-taa.

9“Wunba mɔk tuba, wun gbiint.”

Barjokit na yinu paak

(Mak 4.10-12; Luk 8.9-10)

10Ŋanne ki Yiisa poorpoweiteeb na baar u boor ki tan boiɔ a “Bee ki a piak barjokit kuukɔɔ ki teen niib na?”

11Ki u betib a “Yimm ŋarin, Yennu chabi a yin bann woonin ni barii ki jiin u naan po, ŋaan ŋamm ŋarin, u ki chabibi. 12Tɔn, wunba mɔk Yennu bannu, ŋɔɔe sii laat pukii ki mɔk bonchiann, ŋaan wunba ki mɔki, u saa kɔŋ linba ki u mɔk na gbaa. 13Li paake te ki n yiimm barjokit, kimaan bi goriie, ŋaan ki ki laati, ki bia gbia, ŋaan ki ki bant li paaki. 14Bi binbeŋ na paake te ki Yennu sɔkinii Aisaya nba din sɔkin linba na set tan gbee nan mɔnii. U din yaa Yennu yet a:

‘Niib maŋ set saa gbat,

ŋaan bi kan bann li paaki.

Bi set saa la,

ŋaan bi kan bann baa la linba maŋ paaki.

15Kimaan niib na yan dɔkine,

bi tuba mun paar,

bi bia mun bi ninbinae,

kimaan bi ki loon bin la siari,

ki bia ki loon bin gbati,

ki bia ki loon bi yan n dɔkiti,

ki bia ki loon bin nyik bi toonbiit,

ki n te ki bin la laafia.’

16“Tɔn, yimm ŋarin, parpeenn tee i yare, kimaan i ninbina laat; ki i tuba bia gbia. 17Ŋaan barmɔniie ki n beeri, Yennu sɔkiniinba nan yentinna bonchiann din loon bin la linba ki i laat na, ŋaan ki la, ki bia din loon bin gbat labaar nba ki i gbia na, ŋaan ki gbati.”

Tanburtɔɔ barjouk na paak

(Mak 4.13-20; Luk 8.11-15)

18Ki Yiisa yet u poorpoweiteeb a “Gbiintir man ki bann tanburtɔɔ barjouk na paak. 19Nirɔ-i gbat Yennu naan barŋanii, ŋaan ki bann li paaki, Sintaanii tuu baare ki tan nyinn linba bo kɔɔ li daanɔ par ni na; ŋanne tee bonboorii nba baa sɔnjouk paak na. 20Bonboorii nba mun baa tanpuut paak na tee nan wunba gbat Yennu maan ki gaar yiama nan parpeenn; 21ŋaan ki li daa ki sik u par ni fanu, u tuu yabir waaminna; ŋaan biak koo mukisuk-u baarɔ Yennu maan na paak, u tuu foke lu yiama. 22Bonboorii nba baa kunkonii jiina ni na mun tee nan wunba gbat Yennu maan na, ŋaan ki tingbouŋ na daamii nan mɔkint lomm nyakin maan maŋ u par ni nae, li kan nami. 23Ki bonboorii nba baa tinŋaŋ ni na tee nan wunba gbat Yennu maan na, ki bann li paak, ki li tan kpaat ki nan; ki siab nan kobik kobik, siab mun nan piinloob-loob, ki siab mun bia nan piintaa-taa nae.”

Dinatimii barjouk

24Ki Yiisa bia yimm barjouk na ki pukin a “Yennu naan tee nan jasɔɔ nba din doo u kpaab ni ki saa bur diboorŋanii, ŋaan ŋmat kun. 25Ki niib tan dɔɔr, ki u dataak saan bur dinatimii ki kɔɔn diboorŋanii na ni, ŋaan yaat. 26Dii na nba din tan puk ki ji maar yoo nba, ki bi ji bann nan dinatimii be leŋ. 27Ŋanne ki u ŋaatoontunna baar ki boiɔ a ‘Chanbaa, diboorŋanii kuukɔɔ kaa ki a daan bur a kpaab na ni-i? Ŋaan li teen nlee ki dinatimii tan be leŋi?’ 28Ki u betib a, ‘Datasɔɔe tun nna.’ Ki bi boiɔ a, ‘Ki a loon tin saan ki ŋabir dinatimii maŋi-i?’ 29Ŋanne ki u jiin a ‘Aaii, kimaan i-i yaa yin ŋabirir, i tan saa kpet ŋabir diŋaniie. 30Li paak, nyikin man ki lii be nan dijaan-yoo; ki dijaan-yooe ki n tan saa bet dijaanteeb na ki bin chɔɔ dinatimii na sinsinn ki poon ki joo muu; ŋaan kpen nan diŋanii na ki tan wuun, n dii sinsoŋ ni.’ ”

Bonboorik barjouk

(Mak 4.30-32; Luk 13.18-19)

31Ki Yiisa bia yimm barjouk na ki pukin a “Yennu naan tee nan kanperik binn nba ki nirɔ din jii ki bur u kpaab ni, 32ki li waar ki gar bonboorii kur, ŋaan ki li tan pia ki kpaat, ki tan teen tiik, ki yab bonchiann, ki nɔɔnii baat ki jak li yiinii paak nae.”

Datiŋ barjouk

(Luk 13.20-21)

33Ki Yiisa bia yimm barjouk na ki pukin a “Yennu naan tee nan datiŋ nba ki poo tuu jii ki ŋmat nan boroboro yon nba yab, ki lin tan miik ki ji fuut do nae.”

Barjokit maŋ yinu paak

(Mak 4.33-34)

34Yiisa din yiin barjokite ki piak linba na kur ki teen nibur na. U din ki pak siar ki turib ki li ki tee barjouk ni kaa. 35U tun nnae a linba ki Yennu sɔkiniisɔɔ din sɔkin na n gbee a,

“N tan saa yaat n mɔb ki yet barjokite,

ki pak fiit wann woonin ni bona nba din woon

ki ki nyii paanu durinya piinu niwa ki tan tuu mɔtana na.”

Dinatimii barjouk na paak

36Ŋanne ki Yiisa nyik nibur maŋ leŋ, ŋaan saan kɔɔ u ŋadɔɔtik ni. Ki u poorpoweiteeb baar u boor ki tan yetɔ a “Betirit dinatimii barjouk na paak.”

37Ki u betib a “Min nisaarik Bike tee wunba bur diboorŋanii na. 38Tingbouŋ nae tee kpaab na; ki diboorŋanii na tee Yennu naan ni niib; ŋaan ki dinatimii na mun tee Sintaanii niib. 39Dataak nba bur dinatimii na mun tee Sintaanii; ki dijaan-yoo na tee durinya na gbennu; ki dijaanteeb na mun tee Yennu malakanba. 40Biaŋinba ki bi tikir dinatimii ki joo muu na, nnae ki li tan sii tee durinya na gbennu daar. 41Min nisaarik Bik tan saa tun n malakanba ki bin gann nibiit kur nba te ki leeb tuun toonbiit, nan biitdamm kur nba be n yent ni, 42ki lub musaakau ni; leŋe ki bi tan sii mɔ fabin ki ŋman bi nyana. 43Ŋaan li yoo maŋ, yentinna kur tan sii be bi Baa Yennu ŋaanaan niewa, ki nyirii nan yonnu nba nyirii na. Wunba mɔk tuba, wun gbiint.

Barjouk nba jiin mɔkint nba bɔr na po

44“Yennu naan tee nan mɔkint nba din bɔr tiŋ ni sɔɔ kpaab ni nae; ki jasɔɔ tan baar ki la ki ŋamm gbiir tant piinir, ŋaan saan nan parpeenn ki saa kɔi waa mɔk linba kura, ki jen tan daa kpaab maŋ.

Tuliat barjouk

45“Tɔn, Yennu naan bia tee nan daakɔɔrɔ nba din kak lin ki loon tuliat nba ŋan, a wun daa nae. 46U din saa la yenn ki li daauk paar bonchiann; ki u ŋmat saa kɔi waa mɔk linba kur, ki saan daa tuliat maŋ.

Janlaauŋ barjouk

47“Yennu naan bia tee nan janlaauŋ nba ki bi lu ki soor janbooru booru nae. 48Laa din gbee yoo nba, ki bi dat donn gbingbann, ki kar gann janŋanii ki teen chibit ni, ŋaan lu janbiit na. 49Li tan sii tee nnae durinya na gbennu daar; Yennu malakanba tan saa baare ki gann niŋamm, ŋaan nyik nibiit. 50Bi tan saa jii nibiit maŋ ki lub musaakau ni. Leŋewa, ki niib tan sii mɔ fabin ki ŋman bi nyana.”

Ki jiin barkperii nan barpaanii po

51Ŋanne ki Yiisa boib a “I bann barjokit maŋ kur paaka-a?”

Ki bi sak a “Nn.”

52Ki u betib a “Li paak, Yennu sennu wanntɔɔ nba kur tumii n wannu, ki jiin Yennu naan po ki bann li paak fanu, u tee nan ŋaadaanɔ nba nyint bonkpera nan bonpaana u mɔkint ni nae.”

Biaŋinba ki Nasaref doo ni teeb yêt Yiisa

(Mak 6.1-6; Luk 4.16-30)

53Yiisa nba din yin barjokit na ki gbenn yoo nba, ki u nyii leŋ, 54ki kun u mɔŋ mɔŋ doo ni, ki saa want niib Yennu maan, jiantu diiuk ni. U wannu maŋ din teen niib na bakitnauŋ bonchiann, ki bi boi bi leeb a “Lee ki jɔɔ na la yanbooru na? Lee ki u la paŋ ki tuun bakitnauŋ toonjaana na? 55Waa! Kanpinta bik na kaa na-a? U naa kaa tee Meeri na-a? U waarii kaa tee Jeems nan Joosef nan Simonn nan Judas na-a? 56U niipoob kaa ki timm nan ŋamm lakin be doo na na-a? U la bannu na kur lee?” 57Li paak, bi din ki teenɔ yada.

Ŋanne ki u betib a “Yennu sɔkinii ki kɔŋit baakiri, see u mɔŋ mɔŋ doo ni, nan u ŋaateeb boor.” 58Li paak, u din ki tun bakitnauŋ toonjaana bonchiann leŋi, kimaan niib maŋ nba ki teenɔ yada na paak.

14

Jɔɔnn nba din wuur niib Yennu nyunwuru na kpinu labaar

(Mak 6.14-29; Luk 9.7-9)

1Li yoo maŋ ki Galilii batsaakɔɔ Herod gbat Yiisa bakitnauŋ toonjaana na po, 2ki yet u jiamm a “Jɔɔnn nba daan wuur niib Yennu nyunwuru na fiir kuun nie na, li paak te ki u mɔk paŋ ki tuun bakitnauŋ toonjaana na.” 3-4Ŋaan sɔɔ Herod maŋ poŋ kpii Jɔɔnn na.

Linba paak ki u daan kpiiu na tee nnae: Herod din fat u mɔŋ mɔŋ waarɔ Filip ŋaapoo Herodias-e ki kɔɔnɔ. Ki Jɔɔnn din tuu beerɔ a “Yennu sennu ki chaba nan fan fat a waarɔ ŋaapoo ki kɔɔni.” Li paak, ki Herod soor Jɔɔnn ki kɔɔnɔ dansarik, ki baanɔ bant, 5ki loon wun kpiu, ŋaan tiin niib jaŋmaanii, kimaan sɔɔ kur mantik din teen Jɔɔnn yada nan u tee Yennu sɔkiniie.

6Ki Bat Herod maaru jaamm daar tan baar; ki Herodias maŋ bipoo baar ki waa siak bi tɔɔnn, ki li maŋ Bat Herod bonchiann. 7Li paak, ki u por mɔpor a u saa tur bonpobik na linba kur ki u saa yet a u loon. 8Ŋanne ki u naa Herodias wannɔ waa saa boi linba po, ki bonpobik maŋ yet Bat Herod a wun pot Jɔɔnn, wunba wuur niib Yennu nyunwuru na yur, ki kpeen tatilaauk ni ki turɔ.

9Linba na din biir bat na par hei; ŋaan waa dɔŋ por mɔpor saamm na tɔɔnn na paak, u ji ki fit yêti; ki chab a bin tun nna, 10ki tun siab a bin saan dansarik ni ki saa pot Jɔɔnn yur. 11Ki bi saan ki saa pot u yur ki kpeen tatilaauk ni, ki tan tur bonpobik maŋ; ki u mun gaar saan tur u naa. 12Ŋanne ki Jɔɔnn poorpoweiteeb baar ki tan jii u gbanant ki pii; ŋaan ji saan ki saa bet Yiisa.

Biaŋinba ki Yiisa dinn jab tusaa ŋanŋmu

(Mak 6.30-44; Luk 9.10-17; Jɔɔnn 6.1-14)

13Yiisa nba gbat Jɔɔnn kpinu po yoo nba, ki u fiir leŋ ki kɔɔ burgbetir, a wun poot kɔɔ muuk. Nibur na nba la nna maŋ, ki bi somm taatiŋ ki kokin mɔkir na ki saa chetɔ mɔk-pootir maŋ. 14Yiisa nba nyii burgbetir ni ki la nibur maŋ na, ki ninbaauk soorɔ bonchiann, ki u te binba yiar ki be leŋ na kura la laafia.

15Yonnu nba tan maakit yoo nba, ki u poorpoweiteeb baar u boor ni, ki yetɔ a “Nna na tee muuk nie, ki yonnu mun yaa lin baae; li paak, ŋaant ki niib na n saan digbanbis nba kpia na ki la jeet ki daa.”

16Ŋanne ki u betib a “Bi daa saa. I mɔŋ n turib jeet ki bin di.”

17Ki bi betɔ a “Boroboro kuna ŋanŋmu nan janbis ŋanlee kuukɔɔe be ti boor ni.”

18Ŋanne ki u betib a “Jiin turin man,” 19ŋaan bet nibur na a bin kar mɔɔt paak. Ki u jii boroboro kuna ŋanŋmu nan janbis ŋanlee na, ki gokit got sanpaapo, ki tur Yennu niipoouk jeet na paak, ki ji ŋmit ŋmit boroboro na ki tur u poorpoweiteeb, ki bi tor nibur na. 20Ki bi kur dii gboo ki tenn. Ki u poorpoweiteeb tikir jeet nba tenn na, ki li gbee kpanchibit piik nan ŋanlee. 21Jab nba din dii jeet maŋ teen nan tusaa ŋanŋmu nawa, ŋaan ki poob nan waas kann ki pukin leŋi.

Yiisa nba din somm nyun paak biaŋinba

(Mak 6.45-52; Jɔɔnn 6.15-21)

22Li poorpo ki Yiisa te ki u poorpoweiteeb kɔɔ burgbetir ni ki tɔk nyunpaanu saa u tɔɔnn po pootir, ŋaan ki u biar a wun chab nibur na. 23Waa chab nibur na ki gbenn yoo nba, ki u doo kunkonn paak a wun miar Yennu. Ki nyiɔk tan baar ki u bia daa be leŋ u kɔɔ. 24Li yoo ki u poorpoweiteeb ŋarin ji be burgbetir na nie nyun ni, ki fɔk nan gbingbanawa, ki nyunpana dia ki labimm, kimaan bi din tookit wouŋo.

25Li poorpoe ki Yiisa tan nyii kunkonn na paak kojomɔɔk ki sik somm nyun paak, ki saa bi boor. 26U poorpoweiteeb nba tan lau ki u somm nyun paak ki baat na, ki jaŋmaanii soorib bonchiann, ki bi yaa “Gotir man, kpeemmɔe,” ŋaan yikin jaŋmaanwuyikinii.

27Li taakpaak ni ki u betib a “Cheen i para man, li tee mine; i daa tiin jaŋmaanii.”

28Ki Piita yetɔ a “N Yomdaanɔ, li-i setiki tee finie, fan te ki n somm nyun na paak ki cheta.”

29Ki u jiin Piita a “Baat na.” Ki Piita nyii burgbetir na ni ki sik nyun na paak, ki piin somm ki che Yiisa. 30Waa la ki wouŋ pir nyunpana ki baat yoo nba, ki jaŋmaanii soorɔ, ki u piint kpii li yoo, ŋaan yikin a “N Yomdaanɔ, tintin!”

31Ki Yiisa tant nuu yiama ki soorɔ, ŋaan boiɔ a “Fin yadkanpɔɔnn na, bee ki a birisimi?”

32Baa ŋmat saan kɔɔ burgbetir na ni yoo nba, ki wouŋ na nyik danu. 33Ki binba be burgbetir na ni baar ki tan gbaan jiantir Yiisa ŋaan yeen a “Barmɔniie, a set tee Yennu Bijae.”

Yiisa nba te ki baatib la laafia biaŋinba

(Mak 6.53-56)

34Baa saa baar mɔkgbeŋir na pootir yoo nba, ki bi nyii doo Genesaret. 35Doo maŋ teeb nba bann Yiisa na paak, ki bi mɔɔnt tur leŋ niib kura, ki bi tikir bi baatib kur ki baar namm u boor ni, 36ki tan barimɔ a wun sak ki baatib maŋ n sii u liatir mɔgbann. Ki binba siir na kura la laafia.

15

Juu teeb yeejamm kaar labaar

(Mak 7.1-13)

1Li yoo na ki Farisiinba nan sennu wannteeb nyii Jerusalem ki baar tan boi Yiisa a 2“Bee ki a poorpoweiteeb ki waa ti yeejamm kaari? Kimaan bi ki waa ti kaar nba yaa ti tuu nit ti niiwa ki di na.”

3Ki u mun boib a “Bee ki yimm ki sak Yennu sennu weiu ŋaan waa i yeejamm kaari? 4Yennu-e senn u sennu a ‘Turin a baa nan a naa baakir; ki wunba tan sukir u naa koo u baa, bin kpiu;’ 5ŋaan yimm ŋarin yaa ‘Nirɔ-i bet u naa koo u baa a, Maa bo saa tura linba na, li kpant Yennu yara, li ki tee miar kaa nan wun tur u damm siari.’ 6Yaa tuun biaŋinba na, i ki dia Yennu sennu na, kimaan i yeejamm kaar weiu na paak. 7Yimm kpinkpannii damm na, Yennu sɔkinii Aisaya nba din pak i po biaŋinba na set tee barmɔniie. U din yet a Yennu yaa,

8‘Niib na teenin baakir bi mɔi ni kuukɔɔe,

ŋaan bi para fɔk nanin bonchiann.

9Bi jiantirin yanne,

kimaan bi dia nisaarii kaare ki want niib,

li ki tee min Yennu sennu kaa.’ ”

Linba be nisaarik par ni labaar

(Mak 7.14-23)

10Ŋanne ki Yiisa yiin nibur na ki tan yetib a “Gbiintir man, ki bann linba ki n yaa n yeti na paak: 11Linba kɔɔ nisaarik mɔb ni ki fit tee jakint u par ni; ŋaan linba be nisaarik par ni ki nyi u mɔb nie teenɔ jakint.”

12Ŋanne ki u poorpoweiteeb na baar u boor ki tan boiɔ a “A mi nan Farisiinba na nba gbat a maan maŋ, bi wutoa doo a paaka-a?”

13Ki u jiin a “Tiik nba kur ki n Baa Yennu nba be sanpaapo na ki bur, see ki bi tan ŋabire ki lu. 14Li paak, ŋaantib man ki bii saa, kimaan bi tee nan jɔɔnii nae ki daar bi jɔɔnlei; ki li-i tee ki jɔɔŋ daar u lɔɔ, see ki bi kur baa bootuk ni.”

15Ŋanne ki Piita betɔ a, “Wantit barjouk na paak.”

16Ki Yiisa jiin a “I mun bia lek daa ki bant n maan na paaki-i? 17I ki mi nan linba kɔɔ mɔb ni, li yaa lin sik poor nie, ki kpant bint ki nyii-i? 18Ŋaan barbiit nba ki nisaarik piak u mɔb ni, li nyii u par nie, ŋann mune teenɔ jakint. 19Nirɔ par nie ki dudukbiit na nyi: nikpinu, nan bonchonchontoona, nan nanyukin, nan faak siara, nan sanjaauŋ. 20Linba na nbae teen nisaarik jakint, ŋaan niijakina dinu kan fit teen nirɔ jakinti.”

Poosɔɔ nba din teen Yiisa yada biaŋinba

(Mak 7.24-30)

21Tɔn, ki Yiisa nyii leŋ ki saan Taya nan Sidonn bɔkir po. 22Ŋanne ki Keenann tiŋ ni poosɔɔ nna mun be bɔkir maŋ po, ki tan baar Yiisa boor ki yet a “N Yomdaanɔ, Defid yaaboonn, tinimin ninbaauk. Narinbiiuk be n bipoo ni, ki mukisɔ bonchiann.” 23Ki Yiisa ki jiin siari; ŋaan ki u poorpoweiteeb betɔ a, “Berin poo na, kimaan u waa ti poor ki mɔk fuut.”

24Ŋanne ki Yiisa jiin a, “Israel teeb15.24 Juu teeb sanleere tee Israel teeb. nba tee nan pei nba bot na, ŋamm kuukɔɔe ki Yennu tumin a man saan bi boor.”

25Ki poo maŋ baar ki tan gbaan Yiisa tɔɔnn ŋaan yetɔ a “N Yomdaanɔ, sommitin.”

26Ki Yiisa jiinɔ a “Li ki ŋan ki nirɔ n jii waas jeet ki tur bɔi.”

27Ŋanne ki poo na jiin a “N Yomdaanɔ, li set tee mɔniie; ŋaan bɔi nba dɔɔ bi daamm saaŋmanii boor ki kɔŋit jebura nba baa ki tɔkii di.”

28Ŋanne ki Yiisa ji yetɔ a “Poo, a teenin yada bonchiann. Linba ki a loon na, lin tun nna ki tura.” Li taakpaak ni ki u bipoo maŋ la laafia.

Yiisa nba din te baatib bonchiann la laafia biaŋinba

29Li poorpoe ki Yiisa nyii leŋ ki gar Galilii mɔkgbeŋir kpiŋ, ki saan doo kunkonn paak ki kar. 30Ki nibur baar u boor ki dia wɔbii, nan jɔɔnii, nan mui, nan dianii, nan binba yiar yiarbooru booru kur, ki tan birib u tɔɔnn; ki u te ki bi kura la laafia. 31Nibur na nba la ki mui piak, ki dianii somm fanu, ki wɔbii somm, ki jɔɔnii laat na, ki li yaar litib, ki bi piak dont ŋamm Israel teeb Yabint Yennu na sann.

Yiisa nba dinn jab tusaa ŋanna biaŋinba

(Mak 8.1-10)

32Ki Yiisa yiin u poorpoweiteeb ki tan yetib a “Ninbaauk mɔkin nan niib na, kimaan daa ŋantaae na ki bi be n boor nna, ki ki mɔk jeet ki di. N ki loon man kunnib komi, ki bi tan saa mann fib.”

33Ki u poorpoweiteeb boiɔ a “Lee ki ti saa la jeet muuk na ni ki tur nichiɔŋ na ki bin di gboo?”

34Ki u boib a “I mɔk boroboro kuna ŋanŋae?”

Ki bi jiin a “Ŋanlore, nan janbis waaminna.”

35Ki u bet niib na a bin kar tiŋ ni; 36ŋaan jii boroboro kuna ŋanlore nan janbis na, ki tur Yennu niipoouk li paak, ŋaan ŋmit ŋmit tur u poorpoweiteeb, ki bi jii tor niib maŋ. 37Ki niib na kur dii ki gboo ŋaan ki li tenn; ki u poorpoweiteeb tikir jeet nba tenn na, ki li gbee kpanchibit ŋanlore. 38Jab nba dii jeet na din tee tusaa ŋanna, ki poob nan waas kann ki pukin leŋi. 39Li poorpo ki Yiisa chab niib maŋ, ŋaan kɔɔ burgbetir ki poot kɔɔ Magadann tingbouŋ ni.

16

Baa loon bakitnauŋ nyinn biaŋinba

(Mak 8.11-13; Luk 12.54-56)

1Ŋanne ki Farisiinba nan Sajusiinba baar Yiisa boor. Baa loon ki bin jammɔ na paak, ki bi yetɔ a wun tun bakitnauŋ nyinn ki lin wann nan Yennu set mi u po. 2Ki u jiin a “Li-i tee ki sanpagbant mɔn daajoouk, i tuu yet a ‘Wonn ŋarin, daar won sii yeen.’ 3Ŋaan li-i tee ki sanyiɔk ni sanpagbant mɔn ŋaan tan bɔnt, i tuu yet a ‘Dinna ŋarin, saak saa baawa.’ I fit buntir sanpagbant nyina, ŋaan ji kan fit bukit mɔtana yoo na. 4Mɔtana niib, biitdamm nba ki waa Yennu na loon bin la bakitnauŋ nyina; ŋaan n kan mi tun nyinsiar ki turibi; Yennu sɔkinii Jona nyinbooru na kɔɔe ki n saa wannib.” U yet nnae, ŋaan seet ki nyikib.

Ki jiin Farisiinba nan Sajusiinba wannu na po

(Mak 8.14-21)

5Tɔn, Yiisa nan u poorpoweiteeb nba din saa poot mɔkgbeŋir na pootir yoo nba, ki u poorpoweiteeb na ji tiar nan bi ki jii boroboro. 6U din betib a “Ii mi man Farisiinba nan Sajusiinba datinii na po.”

7Ki bi ji piin ki beer bi leeb a “Taa ki baar nan boroboro na paake te ki u yeen nna.”

8Ŋanne ki u bann baa yeen linba maŋ, ki boib a “Yimm yadkanpɔɔna damm na, bee ki i beer i leeb nan yaa ki baar nan boroboro na paake? 9I bia lek daa ki bann li paaki-i? I ki tian maa daan jii boroboro kuna ŋanŋmu ki dinn jab tusaa ŋanŋmu na-a? Kpanchibit ŋanŋae ki i daan tikir jeet nba tenn na? 10Ki i bia ki tian jab tusaa ŋanna nba ki n daan jii boroboro kuna ŋanlore ki dinnib na-a? I daan tikir jeet nba tenn na ki gbeen chibit ŋanŋae? 11Bee ki i ki bann nan li ki tee boroboro po kaa ki n piaki? Ii mi man Farisiinba nan Sajusiinba datinii na po.”

12Ŋanne ki u poorpoweiteeb ji bann nan li ki tee datinmɔŋ po kaa ki u piak a bii guu bi mɔŋi; ŋaan Farisiinba nan Sajusiinba wannu na poe.

Piita nba din pak barjaann nba ki jiin Yiisa po

(Mak 8.27-30; Luk 9.18-21)

13Yiisa nba tan baar Siisarea Filipi tiŋ ni yoo nba, ki u boi u poorpoweiteeb a “Niib yaa min nisaarik Bik tee ŋmee?”

14Ŋanne ki bi jiin a “Siab yaa a tee Jɔɔnn nba daan wuur niib Yennu nyunwuru nae, ki siab yaa a tee Elaija-e, ki siab mun yaa a tee Jeremaya-e, koo Yennu sɔkiniisɔɔ nba din be yaayoo niwa nae.”

15Ki u ji boib a “Ki yimm muni, i yaa n tee ŋmee?”

16Ŋanne ki Simonn Piita yetɔ a “Fine tee Yennu nba fo na Bija Masia, wunba ki u gannɔ na.”

17Ki Yiisa betɔ a “Fin Simonn, wunba tee Jona bija na, parpeenn be a paak, kimaan nisaarik kaa fiit barii na ki wannani, ŋaan n Baa Yennu nba be sanpaapo nae fiit ki wanna. 18Fin Piita, min ŋarin beerae, a tee tanne; ki tanpiiuk16.18 Bi maan ni, baa yi tanpiiuk biaŋinba nan baa yi Piita biaŋinba, li naane. na paake ki n saa jii n niib ki senn; ki kuun kan fit nyannibi. 19N saa tura Yennu naan gann peenii; li paak, linba ki a tan lor ki yaa li kɔɔ tingbouŋ na ni, ŋanne mun bia poŋ kɔɔ Yendɔuŋ ni; ki linba ki a bia yaa li ki kɔɔ, ŋanne mun bia poŋ ki kɔɔ Yendɔuŋ ni.”

20Ŋanne ki Yiisa kpaan u poorpoweiteeb na nan ninmɔnn a bii mi ki bin bet sɔɔ nan ŋɔɔe tee Yennu Niganntɔɔ Masia na.

Yiisa nba pak u biakdinu po biaŋinba

(Mak 8.31–9.1; Luk 9.22-27)

21Laa din nyii li yoo maŋ ki jii saa, ki Yiisa piin ki beer u poorpoweiteeb linba tan saa teenɔ. U din yeen a “See ki n fabir saan Jerusalem, ŋaan ti tiŋ saakab, nan Yennu mannteeb yudamm, nan sennu wannteeb saa dinnin biak bonchiann, ki bia tan saa kpima; ŋaan daa ŋantaa daar, Yennu saa fiinin kuun ni.”

22Ki Piita yiinɔ kpiŋ po, ki kpaanɔ a “N Yomdaanɔ, Yennu n bɔr bonbiir na ki li daa baat a paaki.”

23Ŋanne ki Yiisa jiant bet Piita a “Sintaanii na, seetir nna na. A tee tangbiatkare n sɔnu ni, kimaan a ki dukii linba tee Yennu yar po, ŋaan dukii linba tee nisaarik yar,” 24ŋaan bet u poorpoweiteeb a “Wunba-i loon wun wein, see ki u likin u saaŋmaŋ ki jii u kuun dapunpunn kii waan, 25kimaan wunba ki sak wun jii u manfoor ki turin, ŋɔɔe tan saa kɔŋir, ŋaan wunba likin u saaŋmaŋ n paak, ŋɔɔe tan saa la u manfoor nan barmɔnii. 26Li-i tee ki nirɔ yen tingbouŋ na mɔkint kura, ŋaan tan kɔŋ u manfoor, nyɔlannpoe ki u la? Sɔɔ kan fit jii siar ki daa u manfoori. 27Min nisaarik Bik tan saa jen nan n Baa Yennu paŋ, nan n malakanba, li yoo maŋ, n tan saa pa sɔɔ kur nan u toona nba tee biaŋinba. 28Barmɔniie ki n beeri na, siab be nna, ki kan kpo see ki bi tan la min nisaarik Bik naan dinu.”

17

Yiisa gbanant lebitu labaar

(Mak 9.2-13; Luk 9.28-36)

1Li daa ŋanloob daar, ki Yiisa jii Piita, nan Jeems nan u naa bik Jɔɔnn, ki doo namm kunkonfoouk paak, bi kuukɔɔ. 2Li yoo na ki bi la ki u lebit; ki u numm po kpint nyirii nan yonnu na; ki u liant penn ki nyirii bonchiann. 3Ki bi la Moses nan Elaija lekit yomm, ki see piak nanɔ. 4Ŋanne ki Piita yetɔ a, “N Yomdaanɔ, li ŋan nan taa be nna na. Li-i tee ki a bo saa saki, n bo saa faa lanbont ŋantaae, ki yenn-ii tee a yar, ki leer-ii tee Moses yar, ki leer-ii munii tee Elaija yar.”

5Piita mɔb daa ki baa tiŋ kaawa, ki sanpagbounpeeuŋ sik bakin bi paak; ki bi gbat kunkɔsiar nyii sanpagbouŋ na ni, ki yet a “N Bilonkake na, wunba ki n numm gboou, gbiintir u mɔb man.”

6Yiisa poorpoweiteeb na nba gbat kunkɔr maŋ, ki jaŋmaanii soorib, ki bi baa fabin tiŋ ni. 7Ki Yiisa baar ki tan yii yiib, ŋaan betib a “Fiit man. I daa tiin jaŋmaanii.” 8Ki bi gokit got, ŋaan ji ki la sɔɔ bi boor, see Yiisa kuukɔɔ.

9Baa nyii kunkonn na paak ki siik yoo nba, ki Yiisa kpaamm a “I daa beer sɔɔ linba ki i la na, ki saa tuu yoo nba ki min nisaarik Bik tan saa fiir kuun ni.”

10Ŋanne ki u poorpoweiteeb maŋ boiɔ a “Bee ki sennu wannteeb yaa see ki Yennu sɔkinii Elaija baar Masia sinsinni?”

11Ki u jiin a “Li set tee mɔniie nan see ki Elaija maŋ baar sinsinn ki tan ŋamm bonsiar kur ki sennir li sɔnu ni. 12Ŋaan mine beeri na, Elaija poŋ din baara, ŋaan bi din ki bannɔ, ki diau gbaka gbaka nna, baa loon biaŋinba. Nnae ki bi mun bia saa teen min nisaarik Bik na, ki dinnin biak.”

13Ŋanne ki u poorpoweiteeb na ji bann nan u piak Jɔɔnn, wunba din wuur niib Yennu nyunwuru na poe.

Yiisa nba nyinn narinbiiuk naasinbik ni biaŋinba

(Mak 9.14-29; Luk 9.37-43a)

14Ki Yiisa nan u poorpoweiteeb bantaa maŋ tan baar nibur na boor; ki jasɔɔ baar ki tan gbaan Yiisa tɔɔnn, ŋaan yetɔ a 15“N Yomdaanɔ, tinin n bija na ninbaauk, kimaan u baa gbitgbiire; li daamɔ bonchiann ki u baa muu ni, ki bia baa nyun ni yoo kur. 16Ki n baar nanɔ a poorpoweiteeb boor ni, ki bi gbar u tebu.”

17Ki Yiisa jiin boib a “Yimm mɔtana niib nba mantik kaa yada, ki bia ki waa Yennu fanu na, n saa yukir nani nlee? Yoo nlee ki n saa di sukuru nani mantiki? Baat nan bik maŋ nna.” Ki bi baar nanɔ. 18Ki Yiisa tian narinbiiuk na paak, ki u nyii yiama, ki nyik bik na. Li taakpaak ni ki u la laafia.

19Li poorpo, ki Yiisa poorpoweiteeb baar u boor, bi kuukɔɔ, ki tan boiɔ a “Bee ki timm ŋarin bo ki fit nyinn narinbiiuk maŋi?”

20Ki u jiin a, “I yada kaarin paake. Barmɔniie ki n beeri na, li-i tee ki i teen Yennu yada ki li yab nan kanpɔtik binn na, i saa fit yet jɔjaann na a ‘Fiit ki saa baa nawa,’ ki li set saa fiire; i bo saa fit tun bonsiar kura. 21Ŋaan narinbiiuk na booru ŋarimi, i kan fit nyinn see ki i lor mɔi ki mei Yennu.”

Yiisa nba ŋamm pak u kuun po biaŋinba

(Mak 9.30-32; Luk 9.43b-45)

22Tɔn, Yiisa poorpoweiteeb nba tan lakin leeb Galilii yent ni yoo nba, ki u betib a “Bi tan saa jii min nisaarik Bik ki kubin niib nuu ni 23ki bin kpin, ŋaan daa ŋantaa daar ki n saa fiir kuun ni.”

Li din biir u poorpoweiteeb para bonchiann.

Yenjiantu ŋasaakak likgaaru labaar

24Yiisa nan u poorpoweiteeb nba baar Kapenaum yoo nba, ki Yenjiantu ŋasaakak likgaarteeb baar ki tan boi Simonn Piita a “A wanntɔɔ ki pa likirii maŋi-i?”

25Ki Piita jiin a “U pa,” ŋaan kɔɔ ŋaak ni. Li yoo na ki Yiisa dɔŋ piin li barii ki boiɔ a “Simonn, a dukii nlee? Lamme tuu pa lampo ki teen tingbouŋ na kpanbara? Bi mɔŋ booru ni niib amii saamme?”

26Ki u jiin a “Saamme.”

Ki Yiisa yetɔ a “Tɔn, li-i tee nnaie, li want nan bi mɔŋ booru nuu kaa li ni. 27Ŋaan taa ki loon ki tin biir bi para na paak, ii saa mɔkgbeŋir na ni, ki saa lu janpeenu. Jaŋ nba ki a soorɔ sinsinn ki donnɔ na, fan yaat u mɔb; a saa la likirii nba saa fit pa min nan fin paak, ki fan jii pa.”

18

Ŋmee tee nijaanni?

(Mak 9.33-37; Luk 9.46-48)

1Li yoo na ki u poorpoweiteeb baar u boor ki tan boiɔ a “Ŋmee tee nijaann Yennu naan ni?”

2Ki u yiin bik nna ki tan sennɔ bi sinsuuk ni, 3ŋaan betib a “Barmɔniie ki n beeri na, wunba ki lebit u binbeŋ ki li tee nan bik binbeŋ na, u kan kɔɔ Yennu naan ni kaawa. 4Wunba sikint u mɔŋ ki u binbeŋ tee nan bik na binbeŋ na, ŋɔɔe tan sii tee nijaann Yennu naan ni. 5Wunba gaar bik na booru n paak, u gaar mine.”

Jinjammii labaar

(Mak 9.42-48; Luk 17.1-2)

6“Waas nba teenin yada na ŋarin, wunba te ki bi yenɔkɔɔ tun toonbiit, bi-i bonni lann naar li daanɔ turu ni ki tut lu-u mɔkgbeŋir ni ki u dii nyun gbaa, li bo sii sɔ ki turɔ. 7Bonbiir sii be tingbouŋ na teeb nba kpann bi leeb ki bi tuun toonbiit na paak. Jinjammii set saa baara, ŋaan li sii bi ki tur wunba te ki jinjammii maŋ baat niib paak.

8“Li-i tee ki a niipauŋ koo a taapauŋ te ki a yaa a tun toonbiit, fan potir lu. Li-i tee ki a mɔk niipauŋ yennkɔɔ, koo taapan-yennkɔɔ, ki la manfoor nba kaa gbennu, li chee fii mɔk a niipant kur nan a taapant kur ŋaan Yennu n tan kɔɔna muu nba kan mi kpeen na ni. 9A ninbinn-i te ki a yaa tun toonbiit, fan kpakirɔ lu. Li-i tee ki a mɔk ninbin-yenn ki la manfoor maŋ, li chee fii mɔk ninbina ŋanlee ŋaan Yennu n tan kɔɔna muu maŋ ni.

Pebotikauk barjouk

(Luk 15.3-7)

10“Ii mi man ki sɔɔ n sian waas maŋ yenɔkɔɔ; kimaan li tee barmɔniie, bi malakanba nba be sanpaapo na be Yennu tɔɔnne yoo kur. 11Tɔn, min nisaarik Bik baar a n tan tinn binba bote.

12“Li-i tee ki nirɔ mɔk pei kobik, ŋaan ki yenɔkɔɔ tan boti, i dukii u saa teen nlee? See ki u nyik pei piinyia nan banyia na kunkona paak, ŋaan saan ki saa lon pebotikauk na. 13U lau yoo nba, barmɔniie ki n beeri na, u sii mɔk parpeenn nan mɔnii pebotikauk nba ki u lau na paak, ki gar pei piinyia nan banyia nba ki bot na. 14Nnae mun ki i Baa Yennu nba be sanpaapo na ki loon waas na ni yenɔ n boti.

Ti leeb biit nyikinchab labaar

15“A naa bik-i tun siar ki biira, fan saan u boor, yoo nba ki u be u kuukɔɔ na, ki pak wannɔ u biit; ki li-i tee ki u bann u biiti, i bia ŋamm teen naa waase na. 16Ŋaan li-i tee ki u ki sak wun gbat turani, fan yiin niyenɔ, koo niib banlee, ki pukin a paak, ki yin saan u boor, ki niib banlee koo bantaa maŋ n gbat barii maŋ ki teen a siara damm. 17Li-i tee ki u bia ki sak wun gbat ki turibi, fan wann Yennu niib kura; ki li-i tee ki u bia ki sak wun gbat ki tur Yennu niibi, yin ji ŋaan ki wuu tee nan wunba ki tee Yenweirɔ na, koo lampogaartɔɔ na.

Yiisa nba tur u weira yiikoo biaŋinba

18“Barmɔniie ki n beeri na, linba ki i tan lor ki yaa li kɔɔ tingbouŋ na ni, ŋanne mun poŋ kɔɔ Yendɔuŋ ni; ki linba ki i bia yaa li ki kɔɔ, ŋanne mun poŋ ki kɔɔ Yendɔuŋ ni.

19“N bia beerie, i ni banlee-i taan mɔb tingbouŋ na ni ki mei n Baa Yennu nba be sanpaapo na siar paak, u saa tun yaa loon biaŋinba ki turiwa. 20Kimaan siaminba ki niib banlee koo bantaa taan leeb n sann ni, leŋe ki n mun be bi sinsuuk ni.”

Daabir nba kaa nyikinchab barjouk

21Ŋanne ki Piita baar Yiisa boor ki tan boiɔ a “N Yomdaanɔ, li-i tee ki n naa bik tuumin biit, taar munŋaae ki n saa nyik chabɔ? Taar munlore-e?”

22Ki Yiisa jiin a “Aaii, taar munlore kuukɔɔ kaa, ŋaan taar piinlore ki saa jaŋ taar munlore. 23Li paak, Yennu naan tee nan batsɔɔ nba din tan yiin u ŋaadaaba a wun kan bi likirii pana nae. 24Waa piin kanu yoo nba, ki bi kɔɔ nan jasɔɔ nna, ki u dia bat na pann bɔtoouk tusbam-bamm. 25Ki u kan fit la pa; ki bat na tur mɔb a bin kɔi ŋɔɔ nan u ŋaapoo nan u waas, nan waa mɔk linba kur, ki tan pa pann maŋ. 26Ŋanne ki jɔɔ maŋ gbaan bat na tɔɔnn nan baruŋ, ki yeen a ‘Chanbaa, n saa pa li kura; lek din sukuru.’ 27Ki ninbaauk soor bat na bonchiann, ki u chabɔ pann maŋ, a wuu saa.

28“Jɔɔ maŋ nba ŋarin nyii yoo nba, ki u chet u daabilɔɔ, ki u mun dia u pann likirii waaminna; ki u soor u turu ni, ki faa birintɔ, ŋaan beerɔ a ‘Pan n pann na mɔtana.’ 29Ki u lɔɔ na mun gbaan u tɔɔnn nan baruŋ, ki yeen a ‘Din sukuru, ki n saa paawa.’ 30Ki ŋɔɔ ŋarin ji ki sak u lɔɔ na baruŋ na, ŋaan te ki bi jiiu ki kɔɔnɔ dansarik, a see ki u tan pa pann na, ki wun nyinnɔ. 31Ki u daabileeb na nba la nna yoo nba, ki li biir bi para bonchiann, ki bi ŋmat ki saa yet bat na linba kur tun. 32Ki bat na tun a bin yiin jɔɔ maŋ na; ki piin u sukit a ‘Fin bonyoonn na, faa bo barimin na paak, ki n chaba faa dia n pann nba kur. 33Li mun bo ŋan nan fan chab a lɔɔ na ki tinɔ ninbaauk, nan maa bo chaba biaŋinba na.’ 34Bat na wutoor nba doo bonchiann biaŋinba na, ki u jii jɔɔ maŋ ki saan kɔɔnɔ dansarik a wuu be leŋ ki saa tuu daar nba ki u tan saa pa pann na kur.”

35Barjouk na poorpo ki Yiisa ji yet a “Li-i tee ki i ki nyikit chabit i leeb nan i para kuri, nnae ki n Baa Yennu nba be sanpaapo na saa teen i mun.”

19

Pooyêtu labaar

(Mak 10.1-12)

1Yiisa nba pak mɔbona na ki gbenn yoo nba, ki u nyii Galilii ki saan Judea yent nba be Jɔɔdann mɔk-pootir po na. 2Ki nibur wei u poorpo, ki u te binba yiar na kura la laafia leŋ.

3Ki Farisiinba siab baar u boor ki loon bin jammɔ, ki boiɔ a “Yennu sennu chabit nan jɔɔ n yêt u ŋaapoo waa loon biaŋinba-a?”

4Ki u jiin a “I ki karin Yennu gbouŋ nba yet biaŋinba na-a? a ‘Piinu niwa, Yennu din nan jɔɔ nan pooe, 5ki yet a, Li paak, ki jɔɔ saa nyik u baa nan u naa, ŋaan kɔɔn u poo, ki bi niib banlee n taan ki teen gbananyennkɔɔ.’ 6Tɔn, li-i tee nna, bi ji ki tee niib banlee kaa, ŋaan ji tee niyenɔkɔɔe. Li paak, binba ki Yennu taamm, nisaarik-ii mi ki wun bɔkitib.”

7Ki Farisiinba na boiɔ a “Bee ki Moses ŋarin din tur yaak u sennu na ni, nan jɔɔ saa fit tur u ŋaapoo yêtu gbouŋ ŋaan yêtɔ?”

8Ki Yiisa jiin betib a “I tubkangbatin paake ki Moses din tur yaak a yii yêen i ŋaapoob, ŋaan piinu ni li din ki tee nna kaa. 9Barmɔniie ki n beeri, wunba yêt u ŋaapoo, ki li ki tee poo na tun bonchonchontoonni, ŋaan kɔɔn pooganɔ, jɔɔ maŋ tun bonchonchontoonna; ((ki wunba mun kɔɔn poo nba ki u sɔrɔ yêtɔ na, u mun tun bonchonchontoonna.))”

10Ki Yiisa poorpoweiteeb na yetɔ a “Li-i tee nnaie jɔɔ nan u ŋaapoo sinsuuk ni, ŋann ŋarin jɔɔ-i kii kɔɔn poo, li sɔ.”

11Ki u yetib a “Sɔɔ kur kan fit dia wannu maŋi; binba ki Yennu turib li yaak na, ŋamm kɔɔe saa fit diar. 12Kimaan bona bonchianne te ki jasiab ki kɔɔnt poobi; bi tuu mar siab, ki bi ki tee jabi; siab mun, niibe tuu teemm jatɔɔka; ki siab mun, Yennu naan paake tuu te bin yêt poo kɔɔnu; ŋaan wunba saa fit dia wannu maŋ, wun diar.”

Yiisa nba din gaar waas biaŋinba

(Mak 10.13-16; Luk 18.15-17)

13Tɔn, ki nisiab tan baar nan bi waas Yiisa boor, a wun yii u nii bi paak ki miar Yennu ki turib; ŋaan ki u poorpoweiteeb tian niib maŋ paak. 14Ki Yiisa yet a “Ŋaant man ki waas maŋ-ii baat n boor na, ki daa tiammi, kimaan bi boorue yen Yennu ŋaanaan,” 15ŋaan jii u nii ki yii yii bi paak, ŋaan ji seet saan.

Naasin-mɔkitsɔɔ labaar

(Mak 10.17-31; Luk 18.18-30)

16Tɔn, ki naasimɔ nna baar Yiisa boor ki tan boiɔ a “Wanntɔɔ, toonŋanlannpoe ki n saa tun, ki la manfoor nba kaa gbennu?”

17Ki Yiisa jiinɔ a “Bee ki a boin toonŋann po? Niyenɔ kɔɔe tee niŋanɔ; ŋaan li-i tee ki a loon manfoor nba kaa gbennu, fii dia Yennu sennu na.”

18Ki naasimɔ na boi Yiisa a “Sennlanupoe?”

Ki u betɔ a “Daa kpi nirɔ; daa tuun bonchonchonsin; daa jaami; daa tee faak siara; 19ii teen a baa nan a naa baakir; kii loon a lɔɔ nan faa loon a mɔŋ biaŋinba na.”

20Ki naasimɔ na betɔ a “N poŋ waa sennu na kura. Lannpoe ki n bia saa tun pukin linba na paaki?”

21Ki Yiisa betɔ a “Li-i tee ki a loon a binbeŋ-ii tee fanu nan barmɔnii, fii saa ki saa kɔi faa mɔk linba kur, ki jii li likirii ki tur talasdamm, kii mɔk mɔkint Yendɔuŋ ni, ki ji kii waan.”

22Naasimɔ na nba gbat nna yoo nba, ki u seet nan parbiir, kimaan u mɔkint yab bonchiann.

23Ŋanne ki Yiisa ji yet u poorpoweiteeb a “Barmɔniie ki n beeri na, li sii paar bonchiann nan mɔkitɔɔ n tan kɔɔ Yennu naan ni. 24N ŋammit beerie nan li paar nan mɔkitɔɔ n kɔɔ Yennu naan ni ki gar laagumii n kuut kparpeenu miar ni nae.”

25Ki u poorpoweiteeb nba gbat nna maŋ, ki li yaar litib bonchiann, ki bi piin ki boi bi leeb a “Li-i tee nnaie, ŋmee ji saa fit la tinnu?”

26Ŋanne ki Yiisa gokit gotib ŋaan yet a “Nisaarike kan fit tun linba na, ŋaan Yennu ŋarin saa fit tun bont kura.”

27Li yoo na ki Piita yetɔ a “Gotir, timm ŋarin nyik ti bonsiar kure ŋaan waa-a. Ti nyɔɔt tan sii tee bee?”

28Ŋanne ki Yiisa betib a “Barmɔniie ki n beeri na, yoo nba ki min nisaarik Bik na tan kar n naangbant paak nan paŋ bonchiann, durinya paann na ni, yimm nba tee n poorpoweiteeb na mun tan saa kar naangbant piik nan ŋanlee paake, kii bu Israel teeb19.28 Juu teeb sanleere tee Israel teeb. booru piik nan ŋanlee na buut. 29Ki wunba kur nyik u ŋaak, koo u yɔɔrib, koo u waarii, koo u baa, koo u naa, koo u waas, koo u kpaant, n sann paak, u tan saa la li booru kobik, ki bia la manfoor nba kaa gbennu. 30Ŋaan niib bonchiann nba dɔŋ tɔɔnn mɔtana, bi tan saa joont poora; ki bonchiann nba mun bia joont poor tan saa gar tɔɔnna.”

20

Toontunna barjouk

1“Kimaan Yennu naan tee nan ŋaadaanɔ nba din nyii sanyapob ni ki loon niib a wun jiib ki bin ko u kpaab nae. 2Ki bi dii daauk ki u sak ki saa pab daar paauk, ŋanne ki bi doo ki saa jak konu. 3Laa tan baar kut munyia yoo nba, ki ŋaadaanɔ maŋ fiir saan daak ni, ki saa la siab ki bi see ki ki tuun siari. 4Ki u betib a ‘Ii do man n kpaab ni kii saki ko, ki n pai linba jaŋ.’ 5Ki bi doo. Ki li tan baar kut piik nan munlee yoo, ki u bia ŋmat teen nna; ki kut muntaa yoo, ki u bia ŋmat ki teen nna. 6Ki li baar kut munŋmu, ki u bia ŋmat saan ki la siab ki bi lakin see, ki u boib a ‘Bee ki i see nna yann damunn ki ki tuun siari?’ 7Ki bi jiin a ‘Sɔɔ ki jiit toonni.’ Ŋanne ki u betib a ‘Ii muni do man n kpaab ni kii sakii ko.’

8“Laa tan bɔnt yoo nba, ki ŋaadaanɔ na bet u toontunna saakɔɔ a ‘Ii saa ki yiin kpaara maŋ na, ki tan pab. Fi-i yaa a pab yoo nba, fan piin kii pa binba bo joont baar na, ki tan joont binba bo dɔŋ baar na.’ 9Ki u toontunna saakɔɔ maŋ piin ki pa binba bo joont baar na daar paauk. 10Tɔn, laa tan baar binba bo baar sanyapob niwa na paak yoo nba, ki bi dukii a bi yar sii yabe, ŋaan ki u pab daar paauk mun biak. 11Baa gaar bi likirii gbenn yoo nba, ki bi piin ki burin sukii ŋaadaanɔ na, 12ki yeen a ‘Gotir, binba joont ki doo kut munŋmu na koo yoo waaminnae, ŋaan ki timm nba ŋarin la fara sanyiɔk niwa, ki yonnu faat bonchiann na, ŋaan ki timm nan ŋamm tan lakin gaar payouŋ kuukɔɔ.’

13“Ŋanne ki ŋaadaanɔ na yet bi yenɔ a ‘N yɔɔk, gbiintir, n ki ŋmabani, kimaan ti bo dii daauko ki a sak daar paauk. 14Li paak, jiin a yar kii saa. Li tee n lomme nan ki n pa fin nan binba bo joont baar maŋ yomm. 15N ki mɔk yaak ki saa jii n likirii ki tun maa loon biaŋinba-a? Koo a mɔk funfunn nan maa ki wuun na paake-e?’ ”

16Yiisa nba din yin barjouk na ki gbenn na poorpoe, ki u ji betib a “Li paak, binba joont poor tan saa dɔŋ tɔɔnn, ki binba dɔŋ tɔɔnn tan saa joont.”

Yiisa nba pak u kuun po taar muntaa ni biaŋinba

(Mak 10.32-34; Luk 18.31-34)

17Yiisa nba din tan do Jerusalem na, ki u yiin u poorpoweiteeb piik nan banlee na ki tan bɔr betib a 18“Gotir man, ti do Jerusalem-e na; ki bi sa saa jii min nisaarik Bik ki teen mannteeb yudamm nan sennu wannteeb nuu ni, ki bi saa bu n buut ki yet a n ŋan nan kuume. 19Bi tan saa jiin ki tur binba ki tee Juu teeb ki bin fiakin, ki boon kpaasir,20.19 Bi kpaasa din mɔk kut koo tanae li mɔi paak. ki kpaa tabinin dapunpunn paak ki man kpo, ŋaan li daa ŋantaa daar, n saa fiir kuun niwa.”

Ki jiin Jeems nan Jɔɔnn naa miatuk po

(Mak 10.35-45)

20Li yoo na ki Sebedii ŋaapoo jii u waas banlee Jeems nan Jɔɔnn ki baar namm Yiisa boor ki tan gbaan u tɔɔnn, ki miarɔ sommir po. 21Ki Yiisa boiɔ a “A loon bee?”

Ki u jiin a “Turimin mɔsonn nan n waas na yenɔ tan saa kar a diitu po, ki lɔɔ na mun n kar a gaŋ po, yoo nba ki a tan dii a naan na.”

22Yiisa din bet Jeems nan Jɔɔnn a, “I ki mi yaa mei linba. I saa fit jii jik-kpiatir nba ki n yaa n jii nawa-a?”

Ki bi jiin a “Ti saa fita.”

23Ki Yiisa betib a, “Tɔn, i set saa jii n jik-kpiatir nawa; ŋaan n ki mɔk yaak, li ki tee min kaa saa gann wunba tan saa kar n diitu po koo n gaŋ po, kimaan n Baa Yennu mɔŋ mɔŋe gann binba tan saa kar li kinkaanii paak.”

24Yiisa poorpoweiteleeb na nba gbat nna maŋ yoo nba, ki bi wutoa doo banlee maŋ paak. 25Ki Yiisa lakin bi kura u boor ni, ki betib a “I mɔŋ mi nan tingbouŋ na ŋaateeb yudamm dont bi mɔŋe; ki nijaana bia dia bi niib nan ninmɔnne; 26ŋaan yimm ŋarin, li daa tee nna i sinsuuk ni. Li-i tee ki sɔɔ loon yudant i ni, li ŋan wun kpant tarik kii tuun kii teen i kura. 27Ki li-i bia tee ki sɔɔ loon wun tan gar sinsinni, wun kpant i daabir, 28nan min nisaarik Bik nba tee biaŋinba na, kimaan n ki baar maa niib n tun turin kaa, ŋaan n baar maa n tun ki tur niibe, ki bia kpo ki lin te niib bonchiann n la tinnu.”

Yiisa nba din nyɔɔnt jɔɔnii banlee biaŋinba

(Mak 10.46-52; Luk 18.35-43)

29Tɔn, baa din tan nyi Jeriko yoo nba, ki nibur waa Yiisa poorpo. 30Ki jɔɔnii banlee kar sɔnjokpiŋ ki gbat a Yiisa baat a wun gar leŋ. Ki bi piin ki yikin sanpaapowa a “Ti Yomdaanɔ nba tee Defid yaaboonn, tinimit ninbaauk.”

31Ŋanne ki nibur na tian bi paak a bin ŋmin. Ŋaan ki bi ŋamm yikin sanpaapowa a “Ti Yomdaanɔ nba tee Defid yaaboonn, tinimit ninbaauk.”

32Ki Yiisa set ŋaan yiimm ki tan boib a “I loon ki n tun bee ki turini?”

33Ki bi jiinɔ a “Ti Yomdaanɔ, ti loon ki a nyɔɔnt ti ninbinae.”

34Ki ninbaauk soorɔ, ki u sii sii bi ninbina maŋ, ki li nyɔɔnt, ki bi ji waau.

21

Yiisa nba baat Jerusalem ki bi dontirɔ biaŋinba

(Mak 11.1-11; Luk 19.28-40; Jɔɔnn 12.12-19)

1Baa din tan per Jerusalem ki baar Bef-fej doo nba biak kunkonn nba ki bi yir Olif Tiinii kunkonn na, ki Yiisa tun u poorpoweiteeb na banlee u tɔɔnn po, 2ki betib a “Ii saa man digbanbik nba be i tɔɔnn po na ni. I saa la ki bi lor bonnaaŋ nan u bik; ki yin lotib ki baar namm n boor ni na. 3Li-i tee ki sɔɔ boi-i siarie, yin betɔ a i Yomdaanɔe loomm, ki u saa chabi ki yin baar namm.”

4Linba na din tun a lin gbeen linba ki Yennu sɔkinii Aisaya din sɔkin nae, a

5“Yetir Sayɔnn doo teeb a,

‘Gotir man, i kpanbar nae baat i boor na.

U tee wunba sikint u mɔŋe

ki jak boŋ nba set tee bonpaaŋ.’ ”

6Ki Yiisa poorpoweiteeb na set saan ki saa tun nan waa betib biaŋinba na, 7ki baar nan bonnaaŋ na nan u bik, ki tan jii bi liata ki paan bi bɔɔna paak a Yiisa n jak. 8Ki niib na siab lat bi tiat sɔnjouk ni, ki leeb mun chɔɔn tiinii yiinii nan tutuut ki lat sɔnjouk na ni. 9Ki nibur nba gar u tɔɔnn po nan binba din waa u poorpo ji yikin ki yeen a

“Hosaana,21.9 Hosaana paak tee “tintit.” ii piak man Defid yaaboonn maŋ.

Piisin-ii be wunba baat Yennu sann ni na paak.

Yimm nba be sanpaapo, ii hoot man a ‘Hosaana.’ ”

10Waa din tan kɔɔ Jerusalem yoo nba, ki doo maŋ niib kur fiir, ki boi leeb a “Ŋmee na?”

11Ki nibur na jiin a “Yiisa, wunba tee Yennu sɔkinii ki nyii Nasaref nba be Galilii yent ni nae.”

Yiisa nba ŋamm Yenjiantu ŋasaakak biaŋinba

(Mak 11.15-19; Luk 19.45-48; Jɔɔnn 2.13-22)

12Yiisa din kɔɔ Yenjiantu ŋasaakak ni ki ber nyinn binba kɔi nan binba daa na kura, ki labir chibin lik-kpenta teebula nan ŋmankɔi teeb kokii na 13ki betib a “Li sɔb Yennu gbouŋ ni a ŋɔɔ Yennu yet a ‘N ŋaak na sii tee Yenmiaru ŋaake,’ ŋaan yimme kpintir ki teen fat-teeb kinkarboor.”

14Ki jɔɔnii nan wɔbii baar u boor Yenjiantu ŋasaakak na ni, ki u te ki bi kura la laafia. 15Ŋaan mannteeb yudamm nan sennu wannteeb nba la bakitnauŋ toona nba ki u tun na, ki bia gbat ki waas yikin Yenjiantu ŋasaakak ni ki yeen a “Hosaana! Ii piak man Defid yaaboonn na,” ki li donn bi wutoa. 16Ki bi boiɔ a “A gbat baa yeen linba na wa-a?”

Ki u jiin a “Nn, ŋaan li sɔb Yennu gbouŋ ni a ‘A te ki waas nan sanpantii piaka fanu;’ i ki mi karimi-i?”

17Ŋanne ki u nyikib ŋaan nyii Jerusalem ki saan Betani doo ki saa dɔɔ.

Yiisa nba tun kinkaŋ biaŋinba

(Mak 11.12-14, 20-24)

18Laa din yent ki Yiisa nyii leŋ ki ŋmat Jerusalem. Ki kon mɔkɔ; 19ki u la kinkaŋ see sɔnjokpiŋ. Ki u saan a wun pɔɔr kinkana, ki sɔɔ siar kaa kinkaŋ na paaki see faat kuukɔɔ. Ŋanne ki u yet tiik na a “Laa nyii dinna ki saa, a kan mi lon lɔɔna.” Li taakpaak ni, ki tiik na koor.

20U poorpoweiteeb na nba la nna yoo nba, ki li bakitib, ki bi boi bi leeb a “Li teen nlee ki kinkaŋ na taan koor yiama na?”

21Ŋanne ki u betib a “Barmɔniie ki n beeri na, li-i tee ki i teen Yennu yada nan barmɔnii ki ki birisɔ, i mun sii tuun nan maa tun tiik na biaŋinba nae; ŋaan li ki tee nna kuukɔɔ kaa ki i saa tumi, ŋaan li-i tee ki i bet jɔjaann na gbaa a wun fikit ki saa baa mɔkgbeŋir na ni, u saa fikita. 22Linba kur ki i saa miar Yennu li po, li-i tee ki i teen yada a i saa la, i set saa lawa.”

Nisiab nba boi Yiisa u yiikoo po biaŋinba

(Mak 11.27-33; Luk 20.1-8)

23Yiisa nba din saan kɔɔ Yenjiantu ŋasaakak ni ki want niib Yennu maan yoo nba na, ki mannteeb yudamm nan tiŋ maŋ ni saakab baar u boor ki tan boiɔ a “yiikolannpoe ki a mɔk ki tuun linba na kuri? Ki ŋmee chaba li yiikoo?”

24Ki Yiisa jiin a “N mun mɔk buboit ki saa boi-i; li-i tee ki i fit jiini, n mun saa wanni yiikoo booru nba ki n dia ki tuun linba na: 25Jɔɔnn nba din tuu wuur niib Yennu nyunwuru na, Yennu-e chabɔ li yiikoo amii nisaarike?”

Ki bi ŋmant faa leeb baann ki yeen a “Ti-i yet a Yennu-e chabɔ li yiikoo, u saa boit a ki bee teen ki ti ki teenɔ yada; 26ki ti mun bia tiin nibur na jaŋmaanii nan tin yet a ‘Niibe chabɔ li yiikoo,’ kimaan sɔɔ kur teen yada nan Jɔɔnn set din tee Yennu sɔkiniie.” 27Ŋanne ki bi bet Yiisa a “Ti ki mi.” Ki Yiisa mun betib a “Tɔn, n mun kan beti wunba chabin li yiikoo ki n tuun linba na.”

Ki jiin jasɔɔ waas banlee po

28Li poorpoe ki Yiisa boib a “I dukii nlee linba na po? Jasɔɔ nna din mɔk waas banlee, ki tan yet wunba tee saakɔɔ po na a ‘N bik, don kpaab ni ki saa ko dinna.’ 29-30Ŋaan ki u bet u baa a u kan do. Ŋanne ki u baa nyikɔ ki ji yet bonbik po nan waa bo bet u yɔɔrɔ biaŋinba na. Ki ŋɔɔ ŋarin sak ki jiin a ‘N baa, min saa dowa,’ ŋaan ki ki doo. Li poorpoe ki saakɔɔ na ji tan lebit u dudukit ki doo.” 31Yiisa nba din yimm barjouk maŋ ki gbenn na, ki u ji boi niib na a “Waas banlee na ni, ŋmee tun u baa loommu?”

Ki bi jiin a “Saakɔɔ po na.”

Ki Yiisa betib a “Barmɔniie ki n beeri na, lampogaarteeb nan bonchonchona tan saa dɔŋi Yennu naan ni kɔɔnuwa, 32kimaan Jɔɔnn nba daan wuur niib Yennu nyunwuru na daan baar i boor ki wanni yentinu binbeŋa, ŋaan ki i ki teenɔ yada, ŋaan ki lampogaarteeb nan bonchonchona teenɔ yada. Yaa lek la linba na nba kur poorpo, i ki lebit i dudukit ki teenɔ yada.”

Toontunna barjouk

(Mak 12.1-12; Luk 20.9-19)

33Ki Yiisa bia betib a “Gbiintir man barjouk leer. Ŋaadaansɔɔ nnae din be ki koo tilontii kpaab, ki chaan gungouŋ ki lintir, ki bia gbiir gbiouk nba ki bi tuu sii ŋmakii tiinii maŋ lɔɔna nyun leŋ, ki maa difoouk a wuu guu tiinii na; ki jii kpaab na ki teen toontunna nii ni a bii gorii. A li-i taŋi jaŋ nan pɔɔru, bin pɔɔr ki turɔ, ŋaan mun pɔɔr bi yar. Li poorpo ki u yaat saan digbansiar. 34Ki tilɔɔna maŋ punpɔɔr yoo tan baar, ki ŋaadaanɔ na tun u daaba a bin saan toontunna na boor ki saa gaar u tilɔɔna na. 35Ŋaan toontunna na din soor u daaba maŋe, ki boo yenɔ bonchiann, ki kpii lɔɔ, ŋaan jaat lɔɔ na mun tana. 36Ŋanne ki u bia ŋamm tun daabileeb, ki bi yab ki gar sinsinn yab na, ki toontunna na bia teemm nna. 37Linba na poorpo ki u ji tun u mɔŋ mɔŋ bija, ŋaan yeen a ‘N mi nan bi saa baak n bija nawa.’ 38Ŋaan toontunna na nba din tun ninbinn ki la u bija na baat, ki bi bet bi leeb a ‘U fadiirɔe na; ŋaant tin kpiu, ŋaan ki faar na n kpant ti yar.’ 39Bi din soorɔe ki nyii nanɔ kpaab na kpiŋ ki saa kpiiu.”

40Yiisa nba yin barjouk na ki gbenn na ki u boib a “Tɔn, kpadaanɔ maŋ-i taŋi baari, u saa teen toontunna maŋ nlee?”

41Ki bi jiin a, “U saa kpi toonbiit damm maŋ gbenna, ŋaan jii u kpaab maŋ ki tur toontunsiab nba saa sak kii yɔɔ kii teenɔ li lɔɔna, punpɔɔr yoo.”

42Ki Yiisa boib a “I daa ki mi karin laa sɔb Yennu gbouŋ ni biaŋinba-a? Li sɔb a:

‘Tann nba ki tanmaara yêtir na,

ŋanne tan tee lɔtik ni tanŋann,

Yennu-e teen nna, ki li teent bakitnauŋ.’ ”

43Ki Yiisa ji betib a “Barmɔniie ki n beeri na, Yennu tan saa gaar u naan i boor ki tur nibooru nba saa te ki wun di u naan nyɔɔt. 44Ŋaan wunba tan baa tann maŋ paak, u saa but bute, ŋaan tann maŋ-i baa wunba paak, bimm, see ki li nannɔ buk buk nan yon na.”

45Mannteeb yudamm nan Farisiinba na nba din gbat barjokit na ki gbenn, ki bi bann nan Yiisa yin barjokit na ki denn ŋamme. 46Ki bi ji din loon bin soorɔ, ŋaan tiin nibur na jaŋmaanii, kimaan sɔɔ kur teen yada nan u set tee Yennu sɔkiniie.

22

Poochiann jaamm barjouk

(Luk 14.15-24)

1Ki Yiisa bia piin ki yiin barjokit ki teen niib maŋ a: 2“Yennu naan tee nan batsɔɔ nba din teen siir a wun teen poochiann jaamm ki tur u bija nae. 3U din tan tun u daaba a bin saan bet niib nba ki u daan poib na a bin baar; ŋaan ki bi ki loon bin baari. 4Ki u ŋamm tun daabileeb ki betib a ‘Ii saa man ki bet niib nba ki n daan poib na, a jaamm jeet teen siira; n poŋ kpii naajai nan bonkob-kpamma, ki li kur teen siira; li paak, bii saana ki tan di jaamm maŋ.’ 5Ŋaan waa daan poi binba maŋ ki gbiint ki tur u daaba, ŋaan yaat yaat ki saan bi toona ni: ki yenɔ doo u kpaab, ki lɔɔ mun saan bont kɔiu daak ni. 6Ŋaan ki siab mun soor u daaba na ki boob ki saa kpiib. 7Ŋanne ki bat na wutoor doo bonchiann; ki u tun u kunkɔnkɔnna, ki bi saan ki saa kpii nikpiira maŋ, ŋaan joo bi doo muu. 8Li poorpo bat na ji din yiin u daaba ki tan betib a ‘Poochiann jeet na teen siira, ŋaan niib nba ki n daan dɔŋ poib na ji ki ŋan nanni. 9Li paak, ii saa man sɔnjara ni, ki yiin binba kur ki i lab, ki bin baar na ki tan di jaamm maŋ.’ 10Ki u daaba na nyii ki saan sɔnjara ni, ki saa yiin binba kur ki bi lab, li nibiit nan niŋamm; ki bi baar tan gbee poochiann ŋaak na kenken.

11“Tɔn, ki bat na tan kɔɔ a wun gɔn poochiann niib maŋ, ki la jɔɔ nna ki u foo bi sinsuuk ni ki ki lia poochiann jaamm tiati. 12Ki bat na boiɔ a ‘N yɔɔk, a teen nlee ki tan kɔɔ nna ŋaan ki ki lia poochiann jaamm na tiati?’ Ki jɔɔ na ki jiin siari. 13Ki bat na bet u ŋaajab na a, ‘Lorimɔ man, u nii nan u taa, ki nyi saa lu-u nanyer po bunbɔnn ni. Leŋewa ki u sii mɔ fabin ki ŋman nyana.’ ”

14Ki Yiisa joont, ki yet a “Yennu yiin niib bonchianne, ŋaan u tan saa gann waaminnae.”

Ki jiin lampo panu po

(Mak 12.13-17; Luk 20.20-26)

15Ki Farisiinba na saan ki saa lor baa saa teen biaŋinba ki la Yiisa mɔbonkpetir. 16Ŋanne ki bi tun bi poorpoweiteeb nan Bat Herod poorpojɔɔmu Yiisa boor, ki bi saa boiɔ a “Wanntɔɔ, ti mi nan a tee barmɔnpakirɔe, ki want niib Yennu sɔnu nan barmɔnii, ki ki fiin niib po, kimaan a baka kaa nan nisaarik nba tee wunba. 17Li paak, betirit, a dukii nlee ki jiin lampo panu po? Ti sennu chabit nan tii pa lampo kii teen Rom tiŋ kpanbar Siisa, amii ti daa pa?”

18Yiisa din mi bi dudukbiit maŋ. Li paak, ki u jiin betib a “Yimm kpinkpannii damm na, bee ki i loon yin kɔɔnin jinjammii ni? 19Wantin man likirib nba ki ti saa jii pa lampo maŋ.” Ki bi jii likirib ki turɔ. 20Ki u boib a “Ŋmee naauŋ nan sanne be likirib na paaki?” 21Ki bi jiin a “Siisa yare.” Ki Yiisa betib a “Tɔn, ii yenn-ii pa man kii teen Siisa linba tee u yar, ŋaan mun bia kii pa kii teen Yennu linba tee Yennu yar.” 22Baa gbat linba na ki li ji bakitib, ki bi seet nyii, ŋaan nyikɔ.

Ki jiin kpeemm fiiru po

(Mak 12.18-27; Luk 20.27-40)

23Li daar maŋ ki Sajusiinba siab baar Yiisa boor. (Ŋamme din tuu yaa kpeemm tan kan fiir kuun ni na.) 24Bi din bet Yiisa a “Wanntɔɔ, Moses din wann nan li-i tee ki jɔɔ kɔɔn u poo ŋaan kpo ki ki mar biki, a u naa bik n faar u pakɔɔk maŋ ki mar waas tur kpeemmɔ na. 25Jab banlore nba tee naanɔɔk din be doo na ni, ki saakɔɔ po tan kɔɔn poo ki ki mar biki, ŋaan kpo, ki u naa bik faarɔ. 26Ki li tun nna ki tur wunba pukin banlee, nan wunba pukin bantaa ni, ki saa gbenn jab banlore maŋ. 27Li poorpo ki poo na tan joont kpo. 28Li paak, li-i tee ki kpeemm fiiru daar baari, bi ŋmee tan sii yen poo maŋi? Kimaan bi kur din kɔɔnɔwa.”

29Ki Yiisa betib a “I bota, kimaan i ki mi Yennu gbouŋ, ki bia ki mi waa mɔk paŋ biaŋinba. 30Kpeemm-i taŋi fiir kuun ni, bi sii tee nan malakanba nba be Yendɔuŋ ni nae. Pookɔɔnt nan jakunt tan sii kaa. 31Tɔn, ki jiin kpeemm fiiru po, i ki mi karin linba ki Yennu piaki u gbouŋ ni na-a? 32a, ‘Mine tee Abraham Yennu, nan Aisak Yennu, nan Jakɔb Yennu.’ Niib na nba din poŋ kpo sianyoowa na, ŋaan bi bia lek daa fo, kimaan Yennu ki tee kpeemm Yennu kaa, u tee footib Yennu-e.”

33Niib na nba din gbat u wannu maŋ, ki li bakitib.

Sennu nba gar leer labaar

(Mak 12.28-34; Luk 10.25-28)

34Farisiinba na nba din gbat a Yiisa mɔmaan na nyann Sajusiinba na, ki bi taan leeb ki baar. 35Ki bi ni yenɔ nba tee sennu wanntɔɔ na boi Yiisa buboit, a wun jammɔ, a 36“Wanntɔɔ, sennlanupoe tee sennjaann ki gar sennii na kuri?”

37Ki Yiisa jiinɔ a “ ‘Ii loon a Yomdaanɔ Yennu, kii mantik-ii loonɔ nan a par kura, nan a seek kura, nan a dudukit kura.’ 38Sennu na tee sennjaanne ki bia tee sinsinn sennu. 39Linba pukin ŋanlee ni ki tee barkpann mun bia tee nnae, ‘Ii loon a lɔɔ nan faa loon a mɔŋ biaŋinba na.’ 40Moses sennu na kura, nan Yennu sɔkiniinba wannu na kura gaa sennii ŋanlee na paake.”

Ki jiin Masia nba tee wunba po

(Mak 12.35-37; Luk 20.41-44)

41Farisiinba na nba din lakin leeb yoo nba, ki Yiisa boib a 42“I dukin nlee ki jiin Yennu Niganntɔɔ Masia na po? U tee ŋmee yaaboonne?”

Ki bi jiin a “U tee Defid yaaboonne.”

43Ki u ji boib a “Ki bee ki Defid din yiinɔ a ‘Yomdaanɔ?’ Yennu Seyeeŋ nba din gbee Defid na ki u yet a

44‘Yennu din yet n Yomdaanɔ a,

Karin n niidiitu po

mɔkmɔk nan maa tan saa te fan ŋmaa a datai a taapauŋ ni.’

45Li paak, Defid nba din yiin Masia a ‘Yomdaanɔ’ na, nlee ki Masia tee ŋɔɔ Defid yaaboonni?”

46Sɔɔ din ki fit jiin u buboit maŋi; li paak, laa nyii li daar maŋ ki saa, sɔɔ ji din ki mɔk par ki saa boi Yiisa buboisiati.

23

Ki jiin sennu wannteeb nan Farisiinba binbeŋ po

(Mak 12.38-39; Luk 11.43, 46; 20.45-46)

1Ŋanne ki Yiisa piin ki piak teen nibur na nan u poorpoweiteeb a, 2“Sennu wannteeb nan Farisiinba nae ki bi turib yaak nan bii sɔkint Moses sennu na. 3Li paak, li ŋan ki yii saak kii waa baa wanti linba na kura, ŋaan kii mi man ki yin gaar bi binbeŋ, kimaan bi ki tuun baa want linba maŋi. 4Bi jint niib jik-kpiata nba paar nan jiinu, ŋaan kan sak jii bi niibir gbaa ki babir sɔɔ ki wun jii. 5Linba kur ki bi tuun na, bi tuun a niib n la ki pakibe. Gotir baa jii Yennu sennu na waan nba sɔb gbanbis paak, ki lor lor bi yugbia nan bi nii paak, ki li yarin biaŋinba; bia gotir bi liatbaant mɔgbana nba fɔk ki bia yarin biaŋinba. 6Bi-i saan jaamm ni, bi tuu loon bin kar yudamm kinkaanii paake; bi-i kɔɔ Yenjiantu diit ni, bi bia loon nijaana kaanii boae. 7Bi bia tuu loon ki niib-ii foontib burchinfoontii dai ni, kii yib a ‘Wannteeb.’ 8Ŋaan yimm ŋarin, i daa te ki bi yi-i ‘Wannteebi,’ kimaan i kura tee naa waase nan leeb, ki mɔk Wanntɔɔ yenɔkɔɔ. 9I daa yi sɔɔ ‘Baa’ tingbouŋ na ni, kimaan i mɔk Baa yenɔkɔɔe; ŋɔɔe tee Yennu nba be sanpaapo na. 10I bia daa te ki niib yi-i ‘Yomdammi,’ kimaan i mɔk Yomdaanɔ yenɔkɔɔe; ŋɔɔe tee min Yiisa Masia. 11Wunba tee nijaann i ni, wun teen u mɔŋ i kura toontunnɔ. 12Wunba dont u mɔŋ, Yennu tan saa sikinɔwa; ŋaan wunba sikint u mɔŋ, Yennu-e tan saa donnɔ.”

Kpinkpannii damm labaar

(Mak 12.40; Luk 11.39-42, 44, 52; 20.47)

13Yiisa bia yet a “Yimm sennu wannteeb nan Farisiinba nba tee kpinkpannii damm na, li sii bi turi, kimaan yimme loo Yennu naan tammɔb a niib daa kɔɔ. I mɔŋ mɔŋ ki kɔɔ, ŋaan dɔk binba loon bin kɔɔ tammɔb maŋ na. (( 14Yimm sennu wannteeb nan Farisiinba nba tee kpinkpannii damm na, li sii bi turi, kimaan i gaan pakɔi ŋei, ki mei Yennu ki yukii ki kpann a i tee yentinnae, i tubdatu tan sii bi bonchiann.))

15“Yimm sennu wannteeb nan Farisiinba nba tee kpinkpannii damm na, li sii bi turi, kimaan i pootir mɔka ki gaar digbana ki loon wunba saa kpint u binbeŋ kii waa i poorpoe, ki li-i tee ki i tan la sɔɔ ki u waaini, i tuu te ki u biit nba jikitɔ saa Sintaanii muu ni na n ŋamm pukin taar munlee-e ki gar i yara.

16“Yimm jɔɔnii nba daar i leeb na, li sii bi turi. I want niib na a ‘Sɔɔ-i por Yenjiantu ŋasaakak na, li ki kpaa talasi, ŋaan li-i tee ki sɔɔ por likirii nba be ŋasaakak maŋ ni na, a see ki u gbeen u mɔpor na.’ 17Yimm jɔɔnii nba daar i leeb na, bona ŋanlee na ni, lannpoe tee barkpanni, likirii na amii Yenjiantu ŋasaakak nba te ki likirii na tee Yennu yar na? 18Ki i bia yet a ‘Li-i tee ki sɔɔ por maruŋ binbintiri, li ki kpaa talasi, ŋaan li-i tee ki sɔɔ por maruŋ bonkobuk nba paa binbintir na paak na, see ki u gbeen u mɔpor maŋ.’ 19I set tee jɔɔniie nan barmɔnii. Bona ŋanlee na ni, lannpoe tee barkpanni, maruŋ bonkobuk na koo binbintir nba te ki li tee Yennu yar na? 20Li paak, li-i tee ki sɔɔ por maruŋ binbintiri, li want nan u por binbintir na nan linba kur paa li paak nae. 21Li-i tee ki sɔɔ bia por Yenjiantu ŋasaakak na, li want nan u por ŋaak maŋ nan Yennu nba be leŋ nae. 22Li-i bia tee ki sɔɔ por Yendɔuŋ, u por Yennu naangbouŋ nan ŋɔɔ nba kar li paak maŋe.

23“Yimm sennu wannteeb nan Farisiinba nba tee kpinkpannii damm na, li sii bi turi. I jikit baarii nan bukuŋ nan narii nan li bonlia piik nɔɔk ni yennkɔɔ ki teen Yennu, ŋaan nyik linba tee barkpana u sennu ni; ŋanne tee barbunu nba took, nan ninbatinu, nan yada teenu. Linba na nbae bo ŋan nan yii tuun, ki daa nyikit li yenn nba tumu. 24Yimm jɔɔnii nba daar i leeb na, i tuu lot kpajuuke nyun ni ki lu, ŋaan nak laagumii nan nyun.

25“Yimm sennu wannteeb nan Farisiinba nba tee kpinkpannii damm na, li sii bi turi, kimaan i sokii nyunnyuŋmanii nan senii poorpoe, ŋaan ki nɔɔk ni gbee nan fatuk nan jawuuk. 26Yimm Farisiinba nba tee jɔɔnii na, sokit man nyunnyuŋmanii nan senii nɔi ni sinsinn, ki li poorpo saa nyiwa.

27“Yimm sennu wannteeb nan Farisiinba nba tee kpinkpannii damm na, li sii bi turi. I tee nan kaat nba ki bi maa ki pent nae, ki li poorpo fan, ŋaan ki li nɔɔk ni gbee nan kpaba nan pɔiu. 28Nnae ki niib gorii i nanyer po ki i ŋan, ŋaan ki i para gbee nan kpinkpannii nan toonbiit.

Yiisa nba piak bi tubdatu po biaŋinba

(Luk 11.47-51)

29“Yimm sennu wannteeb nan Farisiinba nba tee kpinkpannii damm na, li sii bi turi. I maa Yennu sɔkiniinba kaat, ki jabib, ki sent, ki li tee linba saa tiar niib yentinna kuun po, 30ŋaan yeen a ‘Ti-i diŋi bonni be ti yeejamm yoo, ti din bo kan tun baa din tun linba ki kpii Yennu sɔkiniinba na.’ 31Linba na want nan i set sak nan i tee binba din kpii Yennu sɔkiniinba na yaaboonae. 32Li paak, i yeejamm nba din piin ki tuun toonbiit nba na, tontir man. 33Yimm wai! Yimm waalabirii waas na, nlee ki i tan saa nyi tubdatu nba tee muu nba kan mi kpeen na ni? 34Li paake ki n beeri na, n tan saa tun Yennu sɔkiniinba nan yandamm nan wannteeb i boor ni, ŋaan i tan saa kpi bi siabe, ki kpaa siab dapunpuna paak, ki boo siab Yenjiantu diit ni, ki bia wei tɔkii bi taa ki nyi doyenu ni ki tɔɔtir doleu ni. 35Li paak, baa din kpii yentinna nba na kura tubdatu be i paak, laa nyii nipeemɔ Abel ki saa tuu Berekia bija Sekaria, wunba ki bi din kpiiu Yenjiantu ŋasaakak nan maruŋ binbintir sinsuuk ni na. 36Barmɔniie ki n beeri na, mɔtana nigbouŋ na tan saa la tubdatu, toonbiit maŋ kur paake.

Yiisa nba loon Jerusalem teeb biaŋinba

(Luk 13.34-35)

37“Nbaayoo-o, Jerusalem teeb, yimm nba kpi Yennu sɔkiniinba, ki bia jaat u toomiinba nba ki u tumm i boor na tana, bikinu taar munŋaae ki n gbaa maa n lakini yomm nan korik nba tuu lakin u waas u kpinkpant ni na, ki i ki saki. 38Gotir man, Yennu nyik i jiantu ŋaak nae, ki li dɔɔ yann. 39N beerie, laa nyii mɔtana ki saa, i kan mi lan ki saa tuu daar nba ki i tan saa yet a ‘Piisin be wunba baat Yennu sann ni na paak.’ ”

24

Yenjiantu ŋasaakak biiru po

(Mak 13.1-2; Luk 21.5-6)

1Yiisa nba din nyii Yenjiantu ŋasaakak ni ki saa na, ki u poorpoweiteeb baar u boor ki tan wantɔ jiantu ŋaak maŋ diit. 2Ŋanne ki u boib a “I la linba na nba kura-a? Barmɔniie ki n beeri na, bi tan saa tut li kur ki lu tiŋ niwa, ki li tann yennkɔɔ tan kan biar ki paa leer paaki.”

Mukisuk nan biak labaar

(Mak 13.3-13; Luk 21.7-19)

3Yiisa nba din tan saan kar kunkonn nba ki bi yir Olif Tiinii kunkonn paak na, ki u poorpoweiteeb baar u boor, bi kuukɔɔ, ki boiɔ a “Bia yooe ki linba na kur tan sii tee? Bee tan sii tee a baaru nyinn, nan durinya na gbennu nyinni?”

4Ki u betib a “Ii mi man ki sɔɔ n tan kpanni, 5kimaan niib bonchiann tan saa jii n sanne ki baar ki yeen a ŋamme tee min Masia na, ki kpann niib bonchiann. 6I tan saa gbat tɔb fuut i kɔɔnn ni, nan li labaar banfɔka, ŋaan i daa jee, kimaan li kpaa talase nan linba na kur n tun, ŋaan li ki want nan durinya gbennu baare na. 7Nibooru nan nibooru tan saa kɔn nan leeb, ki kpanbar nan kpanbar mun tan saa took leeb ki kɔn. Ki kon nan tiŋ jekiruk tan sii be loka kur po. 8Linba na nba kur tan sii tee nan matyiaru pinpiik nae.

9“Li yoo maŋ bi tan saa soori ki dinni biak, ki kpi-i, ki booru kur tan sii nami kimaan yaa waan na paak. 10Li yoo maŋ, niib bonchiann tan saa yêt n weiu, ki fikisir leeb, ki bia nan leeb. 11Ki faak sɔkiniinba tan saa nyi ki kpann niib bonchiann. 12Biit nba tan saa mantik yabit tingbouŋ na ni na paak, niib bonchiann lomm tan saa maak. 13Ŋaan wunba tan gubin nan biak yoo maŋ joontu tan saa la tinnuwa. 14Ki bi tan saa mɔɔnt Yennu naan barŋanii mɔɔntii na tingbouŋ na kur po, a nibooru kur n gbata, ki durinya gbennu n yen fit baar.

Jaŋmaanbiiuk labaar

(Mak 13.14-23; Luk 21.20-24)

15“I tan saa la bonbiir nba ki Yennu sɔkinii Daniel din yet li po na, linba ki Yennu kɔɔ na, ki li see Yenjiantu ŋasaakak ni.” (Wunba kur tan karin sɔbu na, wun bann laa want linba.) 16“Li yoo maŋ, binba tan be Judea yent ni, bin chiar kii do kunkona, 17ki wunba tan be u ŋaak yur paak,24.17 Bi ŋei yura paak, bi din tuu sere. waa daa gbaa kɔɔ u diiuk ni a wun jii u siari, 18ki wunba tan be u kpaab ni, u daa ŋmat a wun jii u liatiri. 19Yoo maŋ ni, podamm nan binba dia walai tan saa di biak bonchiann. 20Ii mei Yennu man ki u daa te ki biak na baat sabouŋ, koo foon daari. 21Kimaan li yoo maŋ, biak sii be; Yennu nba nan durinyawa nan dinna, li biak booru daa ki mi baari; li booru mun bia ji kan mi baar linba na poor po. 22Yennu-i taŋi kii wat daa maŋ yabinti, sɔɔ tan kan tinni; ŋaan u nigannkab paak ki u tan saa wat daa maŋ yabint.

23“Li yoo maŋ, sɔɔ-i taŋi beti a ‘Gotir man, Masia be nna,’ amii ‘U be nawa,’ i daa tee li daanɔ yada, 24kimaan li yoo maŋ, faak Masia-nba nan faak sɔkiniinba tan saa nyi ki tuun nyina nan bakitnauŋ toonjaana a bin kpann niib; ki li-i taŋi fit gbaa, bi tan saa kpann Yennu nigannkab tiɔŋa. 25Gbiintir man, n dɔŋ betiewa, ki yoo maŋ daa ki baari.

26“Li paak, bi-i taŋi beti a ‘Gotir man, u be muuk ni,’ i daa saa; koo bi-i beti a ‘Gotir man, u be diiuk ni,’ i daa tee yada, 27kimaan min nisaarik Bik baaru tan sii tee nan sanyikintii nba tuu nyi yondo po ki saan sik yonbaa po nae.

28“Siaminba ki bonkpeenn be, leŋe ki juut tikii.

Yiisa jenu labaar

(Mak 13.24-27; Luk 21.25-28)

29“Biak na poorpo ki yonnu tan saa bɔnn, ki ŋmaarik ji kan yenti; ki ŋmaabira tan saa nyi sanpaapo ki baa, ki linba kur be sanpaapo tan saa damm ki ŋmat ŋmat. 30Li yoo maŋ, niib tan saa la min nisaarik Bik jenu nyinn sanpaapo, ki nibooru booru nba be tingbouŋ na ni kur tan sii fabin, ki la min nisaarik Bik, ki n be sanpagbouŋ ni, ki siik nan paŋ nan yentsaakar. 31Naatunn tan saa mɔ, ki n tun n malakanba ki bin saan ki tikir n nigannkab nba be tingbouŋ na kur po, ki baar namm.

Sinsabik nyinn labaar

(Mak 13.28-31; Luk 21.29-33)

32“Ii jii sinsabik ki tumii yan man; yaa tuu la ki tiik maŋ bintir yoo nba, i ji tuu mi nan siɔk pere na. 33Nnae mun, yoo nba ki i tan laat ki linba na nba kur tuun, yin bann nan n jenu maŋ pere na, li ji kan yukiri. 34Barmɔniie ki n beeri na, mɔtana nigbouŋ na kan kpo ki gbenn kaawa ki linba na kur n tumi. 35Sanpaak nan tiŋ tan saa gara, ŋaan n maan ŋarin kan mi gari.

Sɔɔ ki mi Yiisa jenu daar

(Mak 13.32-37; Luk 17.26-30, 34-36)

36“Ŋaan sɔɔ ki mi daar maŋ koo yoo nba ki n saa jeni; li sanpaapo malakanba, koo min Yennu Bija mɔŋ ki mi, see n Baa Yennu kɔɔe mi. 37Laa din tee biaŋinba Nowa yoo na, li mun bia tan sii tee nnae min nisaarik Bik jenu yoo. 38Nowa yoo maŋ, yoo nba ki nyunchiɔŋ din daa ki baar na, niib din di ki nyu, ki kɔɔnt poob, ki jikit bi waas ki teemm jab, ki tan tuu daar nba ki Nowa kɔɔ ŋaringbeŋir ni na. 39Niib maŋ din bia daa ki bann linba tuumi, ki tan tuu daa nba ki nyungbeeuk baar ki dii bi kur na. Li bia tan sii tee nnae, yoo nba ki min nisaarik Bik tan saa jen. 40Daar maŋ ni, jab banlee tan sii bɔɔ kpaab ni ki ko, ki n tan saa jii yenɔ ŋaan nyik lɔɔ. 41Poob banlee tan sii lakin bɔɔ naan dii, ki n tan saa jii yenɔ ŋaan nyik lɔɔ.

42“Li paak, ii chek i mɔŋ paak man, kimaan i ki mi daar nba ki min i Yomdaanɔ saa jeni. 43Ŋaan bant nan li-i tee ki ŋaadaanɔ poŋ mi yoo nba ki nanyukɔ yaa wun baar u ŋaak ni nyiɔku, u sii kare guu; u kan sak ki nanyukɔ na n tan kɔɔ ki jamɔ. 44Li paak, li ŋan ki i mun teen siir yoo kura, kimaan min nisaarik Bik mun bia tan saa jen, yoo nba ki i ki dukii n jenu poe.

Daabir nba saa sak u yomdaanɔ mɔb biaŋinba

(Luk 12.41-48)

45“Daabilanɔe tee yandaanɔ ki tuun u chanbaa nba wantɔ biaŋinba? Ŋɔɔe tee wunba ki u chanbaa teenɔ daabiyudaanɔ a wuu gorii u daabileeb, kii teemm mann nan li sɔnu. 46Li-i tee ki u chanbaa tan kpen ki la ki u tuun nna, parpeenn sii tee daabir maŋ yare. 47Barmɔniie ki n beeri na, u chanbaa maŋ saa jii u mɔkint kur ki teen daabir maŋ nuu ni, a wuu gorii. 48Ŋaan li-i tee ki daabir maŋ tee daabiyoonn ki dukin a u chanbaa kan kpen yiami, 49ki piin ki boo u daabileeb, ki ŋɔɔ nan danyuurit bia lakin ki nyu ki di, 50u chanbaa maŋ tan saa kpen daar nba ki u ŋaa u kpenu tamae, nan yoo nba ki u ki mi. 51U chanbaa na saa dat u tubir bonbiir, ki teenɔ nan baa tuu teen kpinkpannii damm biaŋinba na. Leŋ maŋe ki u ji sii mɔ fabin ki ŋman nyana.

25

Ki jiin sapaamm piik po

1“Yennu naan labaar tee nan sapaamm piik nba din jii bi fita ki saa a bin took pooyookir sɔrɔ nae. 2Sapaamm maŋ ni banŋmu din tee jatite, ki banŋmu mun tee subindamm. 3Sapaanjata na din jii bi fita, ŋaan ki tenn kpan ki guun bi mɔŋi, 4ki sapaansubindamm na ŋarin jii kpan ki liak salena ni, ki dia pukin bi fita po. 5Pooyookir sɔrɔ maŋ din ki baar yiami, ki gɔɔn tan soor sapaamm na kura, ki bi gɔɔn.

6“Ki tansuunii ki bi tan gbat kunkɔr a ‘Gotir, pooyookir sɔrɔ nae baat na. Nyin man ki tookɔ.’ 7Ki sapaamm piik na kur fiir ki ŋak bi fita na. 8Ŋanne ki sapaanjata na miar subindamm na a ‘I kan turit i kpan na waami-i? Kimaan ti fita na loon lin kpeene.’ 9Ki subindamm na jiin a ‘Aaii, li kan jaŋ timm nan yimmi. Ii saa man binba kɔi kpan boor ki saa daa i yara.’ 10Sapaanjata na nba din yaat ki saan a bin daa kpan yoo nba, ki pooyookir sɔrɔ na dɔkit. Subindamm banŋmu nba teen siir na din wei pooyookir sɔrɔ maŋe, ki saan poochiann ŋaak na ni ki kɔɔ diiuk ni, ki bi loon gann ki kpar.

11“Li poorpo, sapaanjata na nba tan jen yoo nba, ki bi baar see tammɔb na boor ki yi a ‘Chanbaa, chanbaa, lootir gann ki tin kɔɔ.’ 12Ki pooyookir sɔrɔ na jiin a, ‘Barmɔniie ki n beeri na, n ki miini.’ ”

13Yiisa bia din betib a “Ii mi man, kimaan i ki mi daar nba koo yoo nba ki min i Yomdaanɔ tan saa jeni.”

Ki jiin daaba bantaa po

(Luk 19.11-27)

14“Yennu naan labaar bia tee nan ŋaadaansɔɔ nba din lor a wun saan sɔnu, ŋaan yiin u daaba ki tan chentib likirii a bin gaar kii kpentir nae. 15U din tur sinsinn yɔɔ na bɔtoot tusbamm ŋanŋmu, ki tur wunba paa na tusbamm ŋanlee, ki tur wunba joont na tusbamm yennkɔɔ. U din tur sɔɔ kur nan waa mi li yɔɔ kotir nba tee biaŋinbae, ŋaan yaat saan. 16Wunba din gaar tusbamm ŋanŋmu na din nyiie nan u likirii yiama ki piin kpinkpouŋ, ki la nyɔɔt tusbamm ŋanŋmu ki pukin li paak. 17Nnae ki wunba din gaar tusbamm ŋanlee na mun nyii ki kpentir ki la nyɔɔt tusbamm ŋanlee ki pukin li paak. 18Ŋaan wunba gaar tusbamm yenn na ŋarin din nyiie, ki gbiir bootuk, ki pii u yomdaanɔ likirii na.

19“Li din yukir bonchiann, ki ŋaadaanɔ maŋ tan jen, ki yiin u daaba na, a wun kan bi likirii maŋ, ki la baa la nyɔɔt biaŋinba. 20Wunba din gaar tusbamm ŋanŋmu na nba kɔɔ yoo nba, ki u jii tusbamm ŋanŋmu leer ki pukin tur u yomdaanɔ, ŋaan yet a ‘N yomdaanɔ, a din turin tusbamm ŋanŋmue, ŋaan gotir, n mun bia la nyɔɔt tusbamm ŋanŋmu.’ 21Ki u yomdaanɔ na betɔ a ‘N faan, a tee daabiŋanɔe, ki bia tuun fanu; faa dia waaminna fanu biaŋinba na, li paak, n saa jii saamewa ki teen a nuu ni. Parpeenn nba ki n mɔk na, li ji tee min nan fin yare.’

22“Ki wunba mun din gaar tusbamm ŋanlee na kɔɔ ki baar u yomdaanɔ na boor, ki yetɔ a ‘N yomdaanɔ, gotir, a din turin tusbamm ŋanlee-e, ŋaan n kpent ki la nyɔɔt tusbamm ŋanlee pukin.’ 23Ki u yomdaanɔ yetɔ a ‘N faan, a tee daabiŋanɔe, ki bia tuun fanu; faa dia waaminna fanu biaŋinba na, li paak, n saa jii saamewa ki teen a nuu ni. Parpeenn nba ki n mɔk na, li ji tee min nan fin yare.’

24“Ki wunba mun din gaar tusbamm yenn na ŋarin kɔɔ ki baar u yomdaanɔ boor ki yetɔ a ‘N yomdaanɔ, n mi nan a tuu tee wunba di fobite, kimaan linba ki a ki dii fara li paak na, fin ŋarin loon ŋaninbae ki fii di; siaminba ki a lek ki buri ŋaan fin ŋarin jaan leŋe. 25Li paak, n daan tiina jaŋmaaniie, ki jii a tusbamm yenn na ki gbiir pii tiŋ ni. Li paak, ŋanne na. Gaat a bont.’

26“Ŋanne ki u yomdaanɔ na betɔ a ‘Fin daabiyoonn na, a tee gbannyakdaanɔe; a poŋ mi nan n tee wunba di linba ki n ki dii fara li paake, ki bia mi nan n jaan siaminba ki n ki bure, 27ki bee ki a ki kpent niib n likirii maŋ ki bin tan paanin nyɔɔti? Maa bo tan jen na n bo saa la n bont ki nyɔɔt paa li paake. 28Li paak, gaat likirii maŋ u boor man, ki pukin wunba mɔk tusbamm piik na; 29kimaan wunba kur mɔk bona, bi saa pukinɔ ki wun mɔkit bonchiann; ŋaan wunba kɔŋ bont, bi bia saa tont bonmintik nba ki u mɔk nae. 30Ŋaan jayann na ŋarin, jiimɔ man kii nyi ki saa lu-u nanyer po, bunbɔnn ni. Leŋewa ki u sii mɔ fabin ki ŋman nyana.’

Yiisa nba saa bu niib buut biaŋinba

31“Tɔn, min nisaarik Bik-i taŋi jen nan n paŋ nan malakanba kur yoo nba, n saa kar n naangbouŋ paak, ki la baakchiɔŋ, 32ki lakin tingbouŋ na nibooru kur n tɔɔnn, ki bɔkitib nan pekpaarik nba tuu bɔkit pei nan buunii biaŋinba na. 33N tan saa jii pei ki sennib n niidiitu po, ŋaan jii buunii na mun ki sennib n niigaŋ po. 34Ki min Bat saa yet binba see n niidiitu po na a ‘Yimm nba ki n Baa Yennu teen piisin i paak na, ii saana man ki tan kɔɔ naan nba ki Yennu ŋamm ki guuni durinya piinu niwa na, 35kimaan kon din mɔkin, ki i dinnin; ki nyunnyukuru mɔkin ki i turin nyun. N din tee saamɔe, ki i gaarin saauŋ i ŋei ni. 36N din somm yanne, ki i turin tiat; ki n yiar, ki i sommin; bi din kɔɔnin dansarik, ki i yɔɔ gɔntin.’

37“Ki yentinna na tan saa jiin ki boin a ‘Ti Yomdaanɔ, bee yooe ki ti din la-a ki kon mɔka ki ti dinnani? koo bee yooe ki nyunnyukuru din mɔka ki ti tura nyumi? 38koo bee yooe ki ti din la-a ki a tee saamɔ ki ti gaara saauŋ ti ŋei ni? koo ki a somm yann ki ti tura tiati? 39koo bee daare ki ti din la ki a yiar ki ti sommani? koo ki a kɔɔ dansarik, ki ti baar ki gɔnani?’ 40Ki min Bat mun tan saa jiin a ‘Barmɔniie ki n beeri na, yaa din tun linba ki tur wunba tee tatimɔɔ n naa waas sinsuuk ni na, i din tuun ki teen mine.’

41“Li poorpo, n tan saa jiant ki bet binba see n niigaŋ po na a ‘Yimm nibiit nba ŋan nan tubdatu na, seetir nna. Ii saa man ki saa kɔɔ muu nba di ki kaa kpeenu, ki Yennu ŋamm ki guun Sintaanii nan u niib na ni, 42kimaan kon din mɔkin, ŋaan ki i minnin jeet; ki nyunnyukuru mɔkin, ŋaan ki i minnin nyun. 43N din tee saamɔe, ki i ki sak gaarin i ŋei ni; ki n tan somm yann, ŋaan ki i minnin tiat; ki n tan yiar, ki i ki sommin, ki n bia tan kɔɔ dansarik, ki i ki gɔnin.’

44“Li yoo ki bi mun tan saa ŋmat ki boin a ‘Ti Yomdaanɔ, bee yooe ki ti din la-a ki kon mɔka, koo nyunnyukuru mɔka, koo ki a tee saamɔ, koo ki a somm yann, koo ki a yiar, koo ki a kɔɔ dansarik, ŋaan ki ti yêt a sommiri?’ 45Li yoo maŋe ki n saa jiin a, ‘Barmɔniie ki n beeri na, yaa din yêt yin tun linba ki tur wunba tee tatimɔɔ n naa waas sinsuuk ni na, i din yêt yin tun ki tur mine.’ 46Binba na tan saa saan ki saa la tubdatu nba kaa gbennu na, ŋaan ki yentinna na n mun saan ki saa be manfoor nba kaa gbennu na ni.”

26

Yudamm nba lor a bin kpi Yiisa biaŋinba

(Mak 14.1-2; Luk 22.1-2; Jɔɔnn 11.45-53)

1Yiisa nba din pak maan na kur ki gbenn yoo nba, ki u bet u poorpoweiteeb a, 2“I mi nan daarpoe tee yukitgar26.2 Yennu malaka din kpii Ijipt teeb bijakpera, ŋaan nyik Israel yab. (Nyinu 12.29) tiaru jaamm. Bi daan saa jii min nisaarik Bik ki tur niib ki bin kpaan dapunpunn paak.”

3Li yoo maŋ ki mannteeb yudamm nan Juu teeb saakab tikir leeb Kayafas ŋaak ni, wunba tee mannteeb yudamm saakɔɔ na. 4Bi din lor baa saa teen biaŋinba ki bɔr soor Yiisa-e ki kpiu. 5Ŋaan bi din lor nan bi kan soorɔ jaamm daa na ni, kimaan bi-i teen nna, see ki kpikpiruk baar.

Poosɔɔ nba din but tulaarii Yiisa yur paak biaŋinba

(Mak 14.3-9; Jɔɔnn 12.1-8)

6-7Tɔn, Yiisa nba din be Betani doo ni, Simonn nba din tee gbaatir na ŋaak, ki kar di jeet, ki poosɔɔ kɔɔ ki dia salenŋann,26.6-7 Bi din jii tanŋann nba ki bi yir “alabaster” nae ki nan salenn maŋ. ki li gbee nan tulaarii nba daauk paar bonchiann, ki u baar tan but Yiisa yur paak. 8Yiisa poorpoweiteeb na nba la nna yoo nba, ki bi burin nan leeb nan wutoor ki yeen a “Bee ki poo na biir tulaarii na nna mani? 9Bi bo saa fit kɔir ki gaar likirii bonchiann ki somm talasdamm.”

10Ki Yiisa bann bi bunburimii maŋ paak, ki boib a “Bee teen ki i burin ki daamii poo na? Bonŋanne ki u tun ki turin maŋ. 11Talasdamm ŋarin sii yɔɔ be i boore, ŋaan min ŋarin kii yɔɔ be nani kaa. 12Tulaarii nba ki u but n paak na, u teen n piinu siire. 13Barmɔniie ki n beeri na, siaminba kur ki bi saa mɔɔnt barŋanii na tingbouŋ na ni, bi bia saa mɔɔnt poo maŋ nba tun linba na, ki li sii tee tiarin ki jiin u po.”

Judas nba sak nyii Yiisa poor biaŋinba

(Mak 14.10-11; Luk 22.3-6)

14Li yoo na ki Yiisa poorpoweiteeb na ni yenɔ, wunba ki bi yiu Judas Iskariot na, nyii ki saan mannteeb yudamm boor, 15ki saa boib a “I saa turin bee ŋaan ki n lon sɔnii ki Yiisa n kɔɔ i nuu ni?” Ki bi kan salimpeena likbina piintaa ki turɔ. 16Laa din nyii li yoo maŋ ki u lon sɔnii nba ki u saa jii Yiisa ki kubin bi nuu ni.

Yiisa nan u poorpoweiteeb nba din dii yukitgar tiaru jaamm biaŋinba

(Mak 14.12-21; Luk 22.7-13, 21-23; Jɔɔnn 13.21-30)

17Boroboro nba ki bi din ki tee datiŋ na jaamm piinu daar, ki Yiisa poorpoweiteeb baar u boor, ki tan boiɔ a “A loon ki tin saan lee ki teen siir ki guuna yukitgar tiaru jaamm na dinu?”

18Ki u betib a “Ii saa man doo na ni, jasɔɔ nna ŋaak, ki saa betɔ a ‘Ti Wanntɔɔe tunt a ti tan beta a u yoo pera, ki u loon ŋɔɔ nan u poorpoweiteeb n di yukitgar tiaru jaamm na a ŋaak na ni.’ ”

19Ki u poorpoweiteeb na set tun nan waa wannib biaŋinba na, ki teen jaamm maŋ jeet siir.

20Daajoouk nba din tan baar, ki Yiisa nan u poorpoweiteeb piik nan banlee na kɔɔ ki kar a bin di. 21Baa di yoo nba, ki Yiisa yetib a “Barmɔniie ki n beeri na, i ni yenɔ saa nyi n poora.”

22Ki u poorpoweiteeb na para biir bonchiann, ki bi piin ki boiɔ yenɔ yenɔ a “N Yomdaanɔ, barmɔnii, a yeen mine-e?”

23Ki u jiin a, “Wunba ki min nan ŋɔɔ lakin sukii kpinsenyeŋ nie saa nyi n poor. 24Min nisaarik Bik set saa kpo nan Yennu gbouŋ nba wann biaŋinba nae, ŋaan bonbiir sii be wunba yaa wun nyi n poor na paak. Bi-i bonni kii mar li daanɔ gbaa, li bo sɔ.”

25Ŋanne ki Judas nba yaa wun nyi u poor na mun boiɔ a “Wanntɔɔ, a yeen mine-e?”

Ki Yiisa jiin a “Nan faa yaa na.”

Ki jiin ti Yomdaanɔ jeet dinu po

(Mak 14.22-26; Luk 22.14-20; 1 Korint teeb 11.23-25)

26Baa di jeet maŋ yoo nba na, ki Yiisa jii boroboro, ki tur Yennu niipoouk, ŋaan ŋmit ŋmit, ki tur u poorpoweiteeb na, ki betib a “Gaat man ki di. Linba nae tee n gbanant,” 27ki bia jii nyunnyuŋmaŋ nan tilɔɔna nyun, ki tur Yennu niipoouk ki jii turib, ki betib a, “Gaat man, ki i kura n nyu. 28Linba nae tee n sɔn nba gbeen Yennu mɔlor na, sɔn nba tan saa nyi n gbanant ni, nisaarii bonchiann paak, ki Yennu n nyik chab bi biite na. 29N beerie, n ji kan mi nyu tilɔɔna nyun na, see daar nba ki min nan yimm tan saa lakin nyu li bonpaann, n Baa Yennu naan ni.”

30Ŋanne ki bi yin Yenjiantu yanii, ŋaan nyii ki saan Olif Tiinii kunkonn paak.

Yiisa nba yet a Piita saa nɔi a u ki miu biaŋinba

(Mak 14.27-31; Luk 22.31-34; Jɔɔnn 13.36-38)

31Li yoo na ki Yiisa betib a “Nyiɔk na, i kura saa tin ŋaan nyikima, kimaan li sɔb Yennu gbouŋ ni a ‘Yennu tan saa kpi pekpaarik na, ki pei nba ki u tuu kpaarib na saa yat.’ 32Ŋaan mi-i taŋi fiir kuun ni, li poorpo, n saa liit i tɔɔnn ki saan Galilii.”

33Ki Piita jiin a, “N Yomdaanɔ, sɔɔ kur-i lekii taŋi tin nyika, ŋaan min ŋarin kan mi tin ki nyikaani.”

34Ki Yiisa betɔ a “Barmɔniie ki n beera na, dinna nyiɔk na, nan kojosinsinn n tan bui na, ki a nɔi taar muntaawa a a ki mimi.”

35Ki Piita jiin a, “Li-i lekii baar nan min nan fin n lakin kpo gbaa, n kan mi nɔi nan n ki miani.”

Ki Yiisa poorpoweiteeb na kura mun bia yet nna.

Yiisa nba miar Yennu nan ninmɔnn biaŋinba

(Mak 14.32-42; Luk 22.39-46)

36Ŋanne ki Yiisa nan u poorpoweiteeb saan siaminba ki bi yi Gefsemane na; ki u saa betib a “Ii be nna man, ŋaan ki n saan i tɔɔnn po ki saa miar Yennu.” 37Ki u jii Piita nan Sebedii waas banlee na ki pukin u mɔŋ po, ki bi saan. Ki u saa la parbiir nan yanyêtuk, 38ki betib a “Parbibooru nba soorin na per lin kpima. Biat nna man kii nyɔi ki pukin n po.”

39Ŋanne ki u chat saan waaminna bi tɔɔnn, ki baa fabin, ki u yugbiar siit tiŋ, ŋaan mei Yennu ki yeen a “N Baa, li-i bonni saa fiti, fan ŋaan ki biak nba baat n paak na n yakirin. Ŋaan ŋaant ki a loommo n tun, ki li daa tee n loommu.”

40Ki u tan ŋmat u poorpoweiteeb bantaa na boor, ki baar sɔɔ ki bi gɔɔnt; ki u boi Piita a “I lek kan fit kii nyɔi ki pukin n po yoo waami-i? 41Ii nyɔi man ŋaan kii mei Yennu, ki i tan daa kɔɔ jinjammii ni, kimaan i sei ŋarin loon lin tun linba ŋan, ŋaan ki i gbanant kaa paŋi.”

42Ki u din ŋmat taar munlee ni ki saa mei Yennu ki yeen a “N Baa, li-i tee ki biak nba baat n paak na kan fit yakirin ŋaan ki n saa dirie, ŋaant ki a loomm n tun.” 43Ki u ŋmat ki saa baar sɔɔ ki u poorpoweiteeb na bia gɔɔna, kimaan gɔɔn din mɔkib bonchiann.

44Ki u bia ŋmat taar muntaa ni, ki saa mei Yennu ki yeen li biaŋ nan waa bo miar sinsinn na, 45ki tan ŋmat baar u poorpoweiteeb maŋ boor ki boib a “I bia lek daa gɔɔnt ki fɔi-i? Gotir man, yoo maŋ pera. Bi jii min nisaarik Bik na, ki teen biitdamm nuu niwa. 46Fiit man, ki tin saan. Gotir man, wunba nyii n poor na pera.”

Baa soor Yiisa biaŋinba

(Mak 14.43-50; Luk 22.47-53; Jɔɔnn 18.3-12)

47U mɔb daa ki baa tiŋ kaawa, ki Judas, wunba tee u poorpoweiteeb na yenɔ, dɔkit nan nibur, ki siab dia jukbanjai, ki siab mun dia gbajara, ki nyii mannteeb yudamm nan saakab boor. 48Judas, wunba nyii u poor na poŋ daan wann niib maŋ nyinsiare a “Mi-i saki foont wunba ki mɔɔt u tankpinn,26.48 Bi binbeŋ ni, bi din tee nnae ki want lomm. yii mi nan ŋɔɔe na, ki yin soorɔ kenken man.”

49Judas nba tan baar yoo nba, li taakpaak ni ki u saan ki saa set Yiisa peŋ ki yetɔ a “Wanntɔɔ, a nyiɔk po,” ŋaan mɔɔt u tankpinn.

50Ki Yiisa jiant betɔ a “N yɔɔk, toonbooru nba ki a tun na paaki-i?”

Li yoo na ki niib na ji wuur baar ki tan bib Yiisa. 51Ŋanne ki u poorpoweiteeb na ni yenɔ kakit nɔɔt jukbanjiak ki chɔɔ pot mannteeb yudaanɔ daabir tubir. 52Ŋanne ki Yiisa betɔ a “Jiint a jukbanjiak maŋ ki nɔɔn li took ni, kimaan wunba kɔn nan juk, u kpenn juk kuume. 53A ki mi nan n bo saa fit miar n Baa Yennu sommir po, ki u bo saa tun malakanba yiama, ki bin gar tusaa piik nan ŋanlee-e? 54Ŋaan mi-i teen nna, nlee ki li saa tun ki gbeen linba sɔb Yennu gbouŋ ni ki yet a see ki n dii biak nba baat na?”

55Ŋanne ki u boi nibur na a, “I baar nan jukii nan gbajara a i tan soorin nan n tee fat-tɔɔe na-a? N daan tuu be Yenjiantu ŋasaakak ni daar kura ki want niib Yennu maan, ŋaan ki i tuu ki somi. 56Ŋaan linba na kur tun a lin gbeen Yennu sɔkiniinba nba din sɔb linba Yennu gbouŋ ni nae.”

Li yoo ki u poorpoweiteeb na kur chiar ŋaan nyikɔ.

Biaŋinba ki bi jii Yiisa ki baar nanɔ buut boor

(Mak 14.53-65; Luk 22.54-55, 63-71; Jɔɔnn 18.13-14, 19-24)

57Ki binba soor Yiisa na jiiu ki saan nanɔ mannteeb yudaanɔ Kayafas ŋaak, siaminba ki sennu wannteeb nan tiŋ na ni saakab kar ki guu na. 58Baa saa nan Yiisa na, ki Piita waa u poorpo banfɔkira, ki saa baar see mannteeb yudaanɔ maŋ ŋaananyer po, ki tan kɔɔ dindouŋ ni, ki saan kar toontunna na boor, a wun la li joontu. 59Ki mannteeb yudamm nan saakab maŋ kur yabir bi mɔŋ paak a bin gbat faak siara damm mɔi ni ki la Yiisa biit ki kpiu. 60Ki niib bonchiann set dii faak siara u paak, ŋaan kɔŋ u biit. Li poorpo ki jab banlee nyii set ki yet a 61“Jɔɔ na daan yet a u mɔk yiikoo ki saa fit bet Yenjiantu ŋasaakak na, ŋaan bia jii daa ŋantaa ki maar.”

62Ŋanne ki mannteeb yudaanɔ maŋ fiir set, ki boi Yiisa a, “Linba ki jab na piak ki jiin a po na paak tee bee? A ki mɔk li jiinu-u?” 63Ŋaan ki Yiisa ki jiin siari. Ki mannteeb yudaanɔ maŋ ŋamm boiɔ a, “Betirit Yennu nba fo na paak, fine set tee u Niganntɔɔ Masia ki bia tee u Bija na-a?”

64Ki Yiisa jiin a “Nan faa yaa na. Ŋaan n beerie, laa nyii mɔtana ki saa, i tan saa la min nisaarik Bik kar Yabint Yennu niidiitu po, ki bia tan lan ki n be sanpagbana ni ki siik.”

65Ŋanne ki mannteeb yudaanɔ maŋ fɔb u mɔŋ liatir ki pat, ŋaan tian a “U yekint u mɔŋ nan Yennu-e. Ki ti poŋ ji loon siaradamm a ti teen bia? I kura na gbat waa yekint26.65 Bi sennu ni, sɔɔ-i yekint u mɔŋ nan Yennu, li tee bin kpiue. u mɔŋ nan Yennu biaŋinbawa. 66Ki i la nlee?”

Ki bi jiin a “Li tee wun kpoe.”

67Li yoo na, ki bi ji siin mɔsant u paak, ki boou, ki siab pebitɔ tanpakii, 68ŋaan yeen a “Fin Masia, buntir wunba pebita na.”

Piita nba din nɔi a u ki mi Yiisa biaŋinba

(Mak 14.66-72; Luk 22.56-62; Jɔɔnn 18.15-18, 25-27)

69Piita nba kar mannteeb yudaanɔ ŋaadindouŋ ni na, ki ŋaak maŋ ni bonposiak baar u boor ki tan betɔ a “A mun tuu yɔɔ be nan Yiisa nba nyii Galilii na.”

70Ki Piita yet niib maŋ kur boor a “N ki mi faa piak linba na paaki;” 71ŋaan fiir nyii ki saa be tammɔb boor. Ki ŋaak maŋ ni bonpoleek bia nyii lau, ki yet binba be leŋ na a “Jɔɔ na mun tuu yɔɔ be nan Yiisa nba nyii Nasaref na.”

72Ki Piita nɔi ki por a ŋɔɔ taan ki mi jɔɔ maŋi. 73Ki li yann waaminna ki jab nba see leŋ na nakin ki yet Piita a “A set tee bi ni yenɔe, kimaan a maame want.”

74Ki Piita por mɔb a li-i tee ki u faar faakie, Yennu n dat u tubir, a ŋɔɔ ki mi jɔɔ maŋi.

Li yoo maŋ ki kojouk bui. 75Ki Piita ji tiar Yiisa nba bo betɔ linba na a “Kojouk kan bui kaawa ki a saa nɔi taar muntaa a a ki mimi.” Ki Piita nyii nanyer po ki saa bui fabin bonchiann.

27

Baa jii Yiisa ki saan Pailat boor biaŋinba

(Mak 15.1; Luk 23.1-2; Jɔɔnn 18.28-32)

1Laa yent sanyapob ni, ki Yennu mannteeb yudamm nan saakab lor baa saa kpi Yiisa biaŋinba. 2Ki bi baanɔ bant ki saan nanɔ tiŋ yudaanɔ nba ki bi yiu Pailat27.2 Pailat din tee Rom teeb nba nyann Juu teeb na saakayenɔe. na boor.

Biaŋinba ki Judas kpo

(Toona 1.18-19)

3Judas, wunba kɔi Yiisa na nba gbat a bi bu joont ki yaa bi saa kpi Yiisa na, ki u par biir bonchiann; ki u jii salimpeena likbina piintaa na ki ŋmat saa jiin tur Yennu mannteeb yudamm nan saakab maŋ, 4ŋaan yet a “N tun biita, kimaan n kɔi wunba kaa biita.”

Ŋanne ki bi jiin a “Ti baka mun ji be linba na ni-i? Li tee a maame.”

5Ki Judas jii likirii na ki lu Yenjiantu ŋasaakak na ni, ŋaan nyii ki saan jɔnn u mɔŋ.

6Ŋanne ki mannteeb yudamm tɔkir likirii maŋ ŋaan yet a “Linba na ji tee sɔn likiriie, ki ti sennu nba tee biaŋinba na, ti kan fit jii pukin Yenjiantu ŋasaakak likirii ni.” 7Li paak, ki bi kar dukin likirii maŋ po, ki tan jii ki saan daa yɔkmaarɔ tiŋ, a bii pii saamm leŋ. 8Li paake ki bi yi tiŋ maŋ a “Sɔn Tiŋ” ki tan tuu dinna.

9Ki li gbeen Yennu sɔkinii Jeremaya nba din pak linba na a, “Bi jii salimpeena piintaa nba ki Israel tesiab din pa ki li tee u daauk na, 10ki daa yɔkmaarɔ tiŋ, nan Yennu nba wannib biaŋinba na.”

Pailat nba bu Yiisa buut biaŋinba

(Mak 15.2-5; Luk 23.3-5; Jɔɔnn 18.33-38)

11Ki Yiisa see tiŋ yudaanɔ Pailat tɔɔnn; ki Pailat boiɔ a “Fine set tee Juu teeb kpanbar na-a?”

Ki u jiinɔ a “Nan faa yaa na.” 12Ŋaan mannteeb yudamm nan saakab nba fikisirɔ na ŋarin, u ki jiimm siari.

13Ki Pailat bia boiɔ a “A ki gbia baa piak biira biaŋinba maŋi-i?”

14Ŋaan Yiisa ki pak siar jiinɔ, ki li ji bakit Pailat bonchiann.

Pailat nba chab a bin kpi Yiisa biaŋinba

(Mak 15.6-15; Luk 23.13-25; Jɔɔnn 18.39–19.16)

15Tɔn, yukitgar tiaru jaamm dinu kur yoo, tiŋ maŋ yudaanɔ tuu nyinn niyenɔkɔɔe dansarik ni, wunba ki niib na loonɔ, ki ŋaau. 16Sɔɔ din be dansarik ni li yoo, ki u sann yi Barabas, ki niib na miu fanu nan u toona nba tee biaŋinba. 17Baa tan lakin yoo nba, ki Pailat boib a “Ŋmee ki i loon ki n nyinnɔ dansarik ni ki ŋaau? Barabas koo Yiisa nba ki bi yiu Masia na?” 18kimaan Pailat mi nan naŋ paake ki bi soor Yiisa ki teen u nuu ni.

19Pailat nba daa kar buut kok paak na, ki u ŋaapoo tun toomii ki tan betɔ a “Nyint a nuu Yennu nipeemɔ na maan ni, kimaan nyiɔk n won la daamuk bonchiann n daamiit ni u paak.”

20Ki mannteeb yudamm nan saakab maŋ biir niib na a bin yet Pailat a wun nyinn Barabas ŋaan kpi Yiisa. 21Ki Pailat bia ŋamm boib a “Niib banlee na ni, i loon ki n nyinn ŋmee ki ŋaau?”

Ki bi jiin a “Barabas.”

22Ki Pailat bia ŋamm boib a “Ki Yiisa nba ki bi yiu Masia na ŋarimi, i loon ki n teenɔ nlee?”

Ki bi kura jiin a “Kpaamɔ ki tabinɔ dapunpunn paak.”

23Ki Pailat boib a “Bee paake? U biit mantik tee lannpoe?”

Ki bi ŋamm teen fuur sanpaapowa a “Kpaamɔ tabin dapunpunn paak.”

24Pailat nba bann nan wuu piak saa, li kaa nyɔɔt, ki bia saa baar nan dataar nan mɔyêtuk na, ki u jii nyun ki wuur wuur u nii, niib na numm ni, ŋaan yet a “N nuu kaa jɔɔ nba kaa biit na sɔn nyinnu ni. Li tee i maame.”

25Ki niib na jiin a “Nn, u sɔn n jii timm nan ti waas yura paak.”

26Ŋanne ki Pailat nyinn Barabas ki ŋaau, ŋaan te ki bi boo Yiisa kpaasir, ki jiiu tur kunkɔnkɔnna a bin saan kpaau dapunpunn paak.

Kunkɔnkɔnna na nba din sarikit Yiisa biaŋinba

(Mak 15.16-20; Jɔɔnn 19.2-3)

27Ki tiŋ yudaanɔ Pailat kunkɔnkɔnna na jii Yiisa ki kɔɔ nanɔ dindouŋ ni, ki bi kunkɔnkɔnleeb na kur tikir ki lintɔ. 28Bi din liat u liant nae, ŋaan jii liatmuŋ nna ki lannɔ, 29ki luu kunkonii fokirik ki yirimɔ, ki jii patu27.29 Patu maŋ din see dammir taar niŋe. ki kubin u niidiitu ni, ki gbaan u tɔɔnn ki sarikitɔ ki yeen a “Juu teeb bat, ti foonta,” 30ki piin ki siin mɔsant u paak, ŋaan gaar patu nba ki bi bo kubinɔ na ki faa u yur paak. 31Baa tan sarikɔ gbenn yoo nba, ki bi liat liatmuŋ na, ŋaan jii u mɔŋ liant na ki lannɔ, a bin ji saan ki saa kpaa tabinɔ dapunpunn paak.

Baa din kpaa Yiisa ki tabinɔ dapunpunn paak biaŋinba

(Mak 15.21-32; Luk 23.26-43; Jɔɔnn 19.17-27)

32Baa din saa na, ki bi chet Sairene tiŋ ni jasɔɔ nba ki u sann tee Simonn, ki soorɔ, ki miau jinnɔ Yiisa kuun dapunpunn na. 33Baa saa baar siaminba ki bi yi Golgota, ki li paak tee “Yukpabuk boor na” 34ki bi jii daan nba ŋmat nan bonkobuk yan27.34 Li pasiar yan diŋit tonte, li pasiar poosiabe din tur linba na. ki turɔ a wun nyu; ŋaan waa lemm yoo nba, ki u yêt nyunu.

35Baa kpaau ki tabinɔ dapunpunn paak gbenn yoo nba, ki bi tɔ naatɔɔt ki chent u tiat na, 36ŋaan ji kar leŋ ki guu-u. 37Bi din sɔb baa yaa u tun biit nba na, ki tabin u dapunpunn na yur paake. Baa din sɔb linba na want a “Yiisa nba tee Juu teeb Kpanbar nae na.” 38Bi mun bia din kpaa fat-teeb banlee dapunpuna paak leŋ, ki pukin Yiisa po, ki yenɔ be u niidiitu po, ki lɔɔ mun be u niigaŋ po.

39Ki binba somm gaar leŋ na gumii bi yura ki sukiiɔ, 40ki yeen a “Fin nba yaa a saa fit bet Yenjiantu ŋasaakak na ŋaan bia jii daa ŋantaa ki maar na, fine na, tint a mɔŋ. Li-i tee ki a set tee Yennu Bijaie, fan nyi dapunpunn na paak ki sik.”

41Nnae biak ki mannteeb yudamm nan sennu wannteeb nan saakab kura mun din sarikitɔ 42ki yeen a “U tuu tint leebe, ŋaan kan fit tinn u mɔŋi. Tɔn, u yaa u tee Israel teeb27.42 Juu teeb sanleere tee Israel teeb. bate, wun sikin u mɔŋ dapunpunn na paak ki tin mantik teenɔ yada. 43U teen Yennu yadawa, ki yaa u tee Yennu Bijae. Tɔn, li-i tee ki Yennu set loonɔ, ŋaant wun tinnɔ mɔtana.”

44Ki baa kpaa fat-teeb nba banlee ki pukin u po na mun bia sarikitɔ nna.

Yiisa kuun labaar

(Mak 15.33-41; Luk 23.44-49; Jɔɔnn 19.28-30)

45Laa tan baar yonsuuk ni, ki digbann na kur ji bɔnn ki saa tuu yenlekir kut muntaa. 46Kut muntaa maŋ yooe, ki Yiisa yikin sanpaapowa a “Eli, Eli, lema sabaktani?” Li paak tee a “N Yennu, n Yennu, bee ki a nyikimi?”

47Binba see leŋ na nba gbat u yiini maŋ, ki bi siab beer leeb a, “U yi Elaija-e na.” 48Ki bi ni yenɔ tin saa jii saapo ki suunt damiituk nna ni, ki jii sakin daauk paak, ki donn turɔ a wun nyu.

49Ki u leeb na beerɔ a wun nyikɔ, ki laan Elaija saa baar ki tan tinnɔwa-a?

50Ki Yiisa ŋamm yikin sanpaapowa ŋaan ji kpo.

51Li yoo na ki chinchenn nba tuu jɔɔn ki puun Yenjiantu ŋasaakak sinsuuk ni na bɔkit li yur paak ki tan sik tiŋ ni; tiŋ din damme, ki tanpiit bɔkit, 52ki kaat bia loot, ki kpeemm nba din kpo ki tee Yennu niib na bonchiann fiir kuun ni, 53ki nyii bi kaat ni. Ki Yiisa kuun fiiru poorpo ki bi kɔɔ Jerusalem, ki niib bonchiann lab nan bi ninbina.

54Ki kunkɔnkɔnna saakɔɔ nan kunkɔnkɔnna nba pukin u po ki guu Yiisa na nba la tiŋ dammu nan linba kur tun na yoo nba, ki jaŋmaanii soorib bonchiann, ki bi yeen bi leeb a “Barmɔnii, jɔɔ na set tee Yennu Bijae.”

55Ki poob nba din tuu waa Yiisa ki nyii Galilii ki sommitɔ na ji wokir see banfɔkira ŋaan gorii linba tuun maŋ. 56Bi yemme din tee Meeri Magdaliinn, nan Sebedii waas naa, nan Meeri nba din tee Jeems nan Joses naa na.

Yiisa gbanant piinu labaar

(Mak 15.42-47; Luk 23.50-56; Jɔɔnn 19.38-42)

57Ki daajoouk nba tan baar yoo nba, ki Arimatea doo ni mɔkitsɔɔ baar, ki u sann tee Joosef. U mun bia din tee wunba waa Yiisa-e. 58Ki u saan yudaanɔ Pailat boor, ki saa miarɔ a wun chabɔ ki wun kpaat Yiisa gbanant ki pii. Ki Pailat tur yaak a bin saan jii Yiisa ki turɔ. 59Ki Joosef saan ki jii Yiisa gbanant ki pɔbin katin-yeeŋ ni, 60ki jiiu saan ki saa piiu u mɔŋ mɔŋ kapaauŋ nba ki u din gbiir tanpiiuk lokir ni na, ŋaan birint katangbeŋir ki biin kamɔb, ŋaan ji ŋmat kun. 61Ki Meeri Magdaliinn nan Meeri lɔɔ na kar kpia leŋ, ki took kaauk maŋ.

Kunkɔnkɔnna nba guu kaauk maŋ biaŋinba

62Laa yent sanyiɔk, daar nba tee ŋamm Juu teeb foon daar na, ki mannteeb yudamm nan Farisiinba saan Pailat boor ki saa betɔ a 63“Chanbaa, ti tian nan faak daanɔ maŋ nba daan be na, u daan yet a li-i tee ki u tan kpo, a ŋaan daa ŋantaa daar u bia saa fiir kuun niwa. 64Li paak, turin kunkɔnkɔnna na mɔb ki bin saan kii guu u kaauk maŋ bonŋann ki saa tuu daa ŋantaa maŋ daar; li-i kii tee nnai kaa, u poorpoweiteeb tan saa baar ki piitɔe, ŋaan yet niib a u fiir kuun nie. Ki kpinkpannii maŋ tan saa gar sinsinn yar na paaka.”

65Ki Pailat betib a “Jiin guuteeb man ki bin saan kii guu kaauk maŋ yaa loon biaŋinba.”

66Ki bi jii guuteeb ki bi saan saa guu kaauk na, ŋaan buun tant ki pɔr kaauk na fanu.

28

Yiisa kuunfiiru labaar

(Mak 16.1-10; Luk 24.1-12; Jɔɔnn 20.1-10)

1Ki Juu teeb foon daar na gar, ki lasir daar sanyafaar ki Meeri Magdaliinn nan Meeri lɔɔ na nyii saan a bin gɔn kaauk na. 2Tɔn, tiŋ din damm bonchiann, kimaan Yennu malakae nyii sanpaapo sik, ki tan bikit katangbeŋir na ki loot kamɔb, ki ŋmant kar li paak. 3Ki u gbanant nyirii nan sanyikintii na, ki u liant peen nan sanpagbounpeeuŋ na. 4Ki jaŋmaanii soor guuteeb na bonchiann, ki bi ji jekir ki tan baa ki dɔɔ dɔɔ nan kpeemm na.

5Ki malaka na bet poob maŋ a “Yimm daa tiin jaŋmaanii. N mi nan i loon Yiisa nba ki bi daan kpaau dapunpunn paak nae. 6U kaa nna, u fiir kuun niwa nan waa daan yet biaŋinba na. Ii saana man ki tan got waa daan dɔɔ siaminba. 7Ii saa man yian yian, ki saa yet u poorpoweiteeb a u fiir kuun ni ki gar saan Galilii-wa. Leŋewa ki i saa lau. Barmɔniie ki n beeri na.”

8Ki poob na nyii kaauk maŋ boor ki chiar saan a bin saa bet u poorpoweiteeb; ki jaŋmaanii lek mɔkib, ŋaan ki bi bia mɔk parpeenn bonchiann.

9Baa din saa na, ki Yiisa chetib sɔnu ni ki foontib; ki bi gbaan, ki soor u taapant ki jiantɔ. 10Ki u betib a “I daa tiin jaŋmaanii; ii saa man ki saa bet n naa waas maŋ a bin saan Galilii; leŋewa ki bi saa lan.”

Guuteeb na nba ŋmat ki saa pak biaŋinba

11Poob maŋ nba din saa na, ki guuteeb nba guu kaauk na siab ŋmat saan doo ni, ki saa wann mannteeb yudamm na linba teen na kur. 12Ŋanne ki mannteeb yudamm maŋ nan saakab na lakin kar ki lor lor; ki tur guuteeb na likirii bonchiann, 13ŋaan betib a “Ii yet a Yiisa poorpoweiteebe baar tansuunii, yoo nba ki i gɔɔnt na, ki tan jan piit u gbanant; 14ŋaan li-i tee ki tiŋ yudaanɔ na gbat nnaie, timm saa dɔkin i paak u boor ki nyinni.”

15Ki guuteeb maŋ gaar likirii na, ŋaan ŋmat ki saa mɔɔnt, saakab maŋ nba wannib biaŋinba na. Ki Juu teeb gaar maan na ki teen barmɔnii mɔkmɔk nan dinna.

Yiisa nba dɔkit u poorpoweiteeb paak biaŋinba

(Mak 16.14-18; Luk 24.36-49; Jɔɔnn 20.19-23; Toona 1.6-8)

16Ki Yiisa poorpoweiteeb piik nan yenɔkɔɔ na saan Galilii jɔsiar paak, siaminba ki Yiisa din wannib a bin saan na. Ki bi din tan lau leŋ. 17Baa lau yoo nba ki bi gbaan ki jiantɔ; ŋaan bi siab din birisɔwa. 18Ŋanne ki u chat nakimm, ŋaan yet a “Yennu turin sanpaak nan tiŋ yent kurawa. 19Li paak, ii saa man tingbouŋ na ni, nibooru kura boor ki teemm n poorpoweiteeb, ki wurib Yennu nyunwuru, n Baa Yennu maŋ sann ni, nan min u Bija sann ni, nan Seyeeŋ sann ni, 20ki wannib ki bin sak linba ki n wanni na kur. Ŋaan ii tian man nan n sii be i boor yoo kura mɔkmɔk nan durinya gbennu.”