DANIEL

gbouŋ

Ki jiin Daniel gbouŋ na po

Daniel nba din tee naasimɔ yoo nba nae, ki Babilonn kunkɔnkɔnna kɔn ki nyann Jerusalem doo, ki soor ŋɔɔ nan Israel teleeb ki teemm yommii ki saan namm Babilonn. Gbouŋ na beerit biaŋinba ki Daniel nan u yɔɔsnba bantaa din wei Yennu fanu, boorganu tiŋ ni nae. Daniel bia din la yirintii bonchiann, ki sɔbir gbouŋ na ni. Gbouŋ na bia beerit Yennu nba nyinn Daniel yɔɔsnba bantaa musaakau dinu ni, nan waa guur Daniel, yanbɔra bootuk ni biaŋinbae.

1

KI JIIN DANIEL NAN U YƆƆSNBA PO

(1.1–6.28)

Naasimm na nba be kpanbar Nebukanesar boor biaŋinba

1Jehoyakim din dii Juda naan bina ŋantaae ki Babilonn kpanbar Nebukanesar lek Jerusalem, ki ŋaa loon doo na. 2Yennu din te ki u soor kpanbar Jehoyakim, ki fat Yenjiantu ŋasaakak na bonyena. U din teen siab yommiie ki ŋmat namm Babilonn. Ki tiat nba ki u fat na, ki u saa kɔɔn bir tingbanŋaak tiat diit na ni.

3Kpanbar na din yet u toontunna saakɔɔ Aspenas a wun gann Israel naasimm nba tee yommii na siab, binba nyii naan ŋaak nan binba nyii nijaana ŋei. 4Li ŋan ki bii tee naasinŋanii, kii mɔk yan, kii tee binba la tumiiu fanu, kii bant bona paak yian yian, ki daa mɔk daŋ bi gbanant paaki, ki lin te bin fit jaŋ nan bii tuun kpanbar na ŋaatoona. Aspenas-e din tee wunba saa tumiib Babilonn maan ni gbouŋ karuŋ nan sɔbu. 5Kpanbar na bia din tur mɔb a bii teen naasimm na jebooru nan dabooru nba ki bi teen kpanbar mɔŋ na. Bi din saa diab bina ŋantaae ki tumiib fanu, li poor po, ki bin ji piin kii tuun kpanbar ŋaatoona. 6Binba ki bi din gannib na, bi siab din tee Daniel nan Hanania nan Misael nan Asaria. Bi din nyii Juda booru nie. 7Toontunna na saakɔɔ din turib sanpaanae; ki Daniel sann tee Beltesasar, ki Hanania sann tee Sadrak, ki Misael sann tee Mesak, ki Asaria sann tee Abednego.

8Daniel din lor nan u kan di kpanbar jeet na ki bia nyu kpanbar daan na, ki kɔɔ jakint ni, li paak ki u yet Aspenas a wun sommɔ. 9Ki Yennu te Aspenas tin Daniel ninbaauk. 10Aspenas lek din tiin kpanbar na jaŋmaanii, ŋanne ki u yet Daniel a, “Kpanbar na dɔŋ dukin yaa sii di ki bia nyu linbawa, ki li-i tee ki a ki nɔr nan naasinleeb na, ŋann u saa kpima.”

11Ŋanne Daniel fiir saan jɔɔ nba ki Aspenas te ki u guu ŋɔɔ Daniel nan u yɔɔsnba bantaa na boor, 12ki yet a, “Chanbaa, bikint a daaba dapiik ki got, kii teent toa nan nyun kuukɔɔ, ki tii di ki bia kii nyun, 13ki tan bikin ti gbanant nan naasimm nba di kpanbar ŋaajeŋant na gbanant, ki laan ti bɔkitu nba sii tee.”

14Ŋanne ki u sak, ki te ki bi bikin ki saa dian dapiik. 15Dapiik na gbennue, ki bi mɔk gbananmansin, ki bia wakii ki gar naasimm nba di kpanbar na ŋaajeŋant na. 16Li paak, laa nyii li daar ki jɔɔ nba guub na te ki bi ŋamii di toa, ŋaan ki ki di jeet nba kpanbar yaa bii teemm na.

17Yennu din tur naasimm banna na gbouŋ bannu, nan yanfoon booru kur. U bia din tur Daniel yanfoon nba fit kpintir yirintu, nan damiit bunta.

18Bina ŋantaa nba ki kpanbar senn na gbennue, ki Aspenas jii naasimm na kur ki saan namm kpanbar Nebukanesar boor. 19Kpanbar na din pak nan bi kur, ki u numm gboo Daniel nan Hanania nan Misael nan Asaria-e ki gar naasimm nba biar na kur. Ŋanne ki bi teemm kpanbar ŋaatoontunna. 20Buboit nba kur kpanbar na boi, koo daamiit nba kur ki u baar nann, jab banna na tuu bann li paak taarfuunu piik, ki gar jabaabuura koo ninnyɔɔn damm nba kur be u yent ni. 21Daniel din biar be naan ŋaake ki tan tuu Peesia kpanbar Sairus nba din tan kɔn nyann Babilonn teeb yoo nba.

2

Ki jiin kpanbar Nebukanesar damiit po

1Nebukanesar nba din dii naan bina ŋanlee niŋe, ki u damii damiit. Li din daamiiɔ bonchiann, ki u ki fit gɔɔn; 2ŋanne ki u tun yiin u yandamm nan jabaabuura nan nyɔkdamm nan ninnyɔdamm nan bannteeb, a bin baar ki wannɔ damiit na paak. Baa baar ki set kpanbar maŋ boor yoo nba, 3ki u yetib a, “N damii damiite, ki li daamiin, ki n loon min bann li paak.”

4Ki bi yetɔ na Aram maan2.4 Aram maame din tee kpanbar na danmaan. ni a, “Kpanbar, ii be manfoor ni nan yoo nba kaa gbennu. Betirit damiit na, ti saa wanna li paaka.”

5Ki kpanbar na yetib a, “N lor nan yin yetin damiit na ki bia wannin li paak, ki li-i tee ki i ki fit wannin, n saa patie burii burii, ki te ki i ŋei n kpant langbent. 6Ŋaan li-i tee ki i saa fit yetin damiit na ki bia wannin li paaki, n saa pai paatii, ki pi-i piinii, ki turi baakir. Yetirin damiit na ki bia wannin li paak.”

7Ki bi bia ŋamm yet kpanbar na a, “Chanbaa, betirit damiit na, ki tin wanna li paak.”

8Ŋanne kpanbar na jiin a, “Li tee nan maa dukin biaŋinba nae. I loon ki yin biir n yooe na, kimaan i bann nan n lor 9man tur i kur tubdatu deedee-e, li-i tee ki i ki fit wannin damiit na. I lor i taŋmiɔŋ ni nan yii fa faie kii teenin, kimaan i daan nan yoo baat ki bona saa lebit. Ii betin damiit na nba tee linba, ki n saa bann nan i saa fit wannin damiit na paak.”

10Ki ninnyɔdamm na jiin kpanbar na a, “Sɔɔ kaa tingbouŋ na ni ki saa fit wann fin kpanbar faa loon linba na. Kpanbarsɔɔ kaa, li kpanbar jaana nan kpanbar gbeŋa nba be, bi sɔɔ daa ki ban boi jabaabuura nan nyɔkdamm nan ninnyɔdamm maboorik na. 11Kpanbar, faa boi linba na paar bonchiann, ki sɔɔ kan fit bannir see yenbis kuukɔɔ, ŋaan yenbis ki kɔɔ nan nisaarii kaa.”

12Ki bi maan na te kpanbar wutoor doo, ki u tur mɔb a bin kpi yandamm nba kur be Babilonn doo ni. 13Ŋanne mɔmaan na din lin doo na kur po, a bin kpi yandamm na kur, ki pukin Daniel nan u yɔɔsnba mun.

Biaŋinba ki Yennu fiit damiit na paak ki tur Daniel

14Ŋanne Daniel fiir saan Ariok, wunba tee kpanbar guura saakɔɔ na boor, ŋɔɔe ki bi din turɔ mɔb a wun kpi yandamm na. Daniel din pak nan Ariok yanfoon maan nan sikin-n-mɔŋ, 15ki boiɔ linba paake teen ki kpanbar na tur mukir sennu nba na. Ŋanne Ariok yet Daniel linba teen.

16Ki Daniel kakit yian ki saan kpanbar na boor ki gaar yoo ki pukin, a lin fit te wun wann kpanbar na u damiit na paak. 17Ki Daniel ji ŋmat kun ŋaak ni, ki saa yet u yɔɔsnba Hanania nan Misael nan Asaria linba tun, 18ki yetib a bii mei Yennu nba be Yendɔuŋ ni, ki wuu mɔk ninbatinu, ki bia boiɔ ki wun fiit damiit na paak ki turib, ki bi daa kpi ŋamm nan yandanleeb nba be Babilonn na. 19Tɔn, li daar nyiɔko ki Yennu fiit damiit na ki tur Daniel ki bia wannɔ li paak, yirintu ni. Ki Daniel pak dont Yennu nba be Yendɔuŋ ni na, ki yet a:

20“Yennu mɔk yan nan yiikoo.

Pakin ki dontɔ mɔkmɔk nan mɔkmɔk.

21Ŋɔɔe te yoo nan sakir lebitir.

Ŋɔɔe dint naan ki bia liatir naan; ŋɔɔe teen yan nan bannu.

22Ŋɔɔe fiitir maan nba sumii, ki be bɔr ni.

U mi linba bɔr bunbɔnn ni, ŋaan ki u mɔŋ be yentu ni.

23N yeejamm Yennu, n piaka ki baakit a sann.

Fine turin yan nan paŋ.

A gat n miaruwa, ki wannit maan nba ki ti saa yet kpanbar na.”

Biaŋinba ki Daniel yet kpanbar na damiit ki bia wannɔ li paak

24Ŋanne Daniel fiir saan Ariok nba ki kpanbar daan turɔ mɔb a wun kpi kpanbar na kpaanteeb na boor, ki yetɔ a, “A daa kpibi, jiimin ki tin saan kpanbar na boor, ki man saa wannɔ u damiit na paak nba tee.”

25Li taabaak ni, ki Ariok jii Daniel saan nanɔ kpanbar Nebukanesar boor, ki yet kpanbar na a, “Chanbaa, n la Juu yommii na yenɔ, ki u saa fit wanna a damiit na paak.”

26Ki kpanbar na yet Daniel, wunba ki bi din purɔ Beltesasar na a, “A saa fit wannin damiit nba ki n damii na, ki bia wannin li paaka-a?”

27Ki Daniel jiin a, “Chanbaa, nyɔkdaanɔ koo ninnyɔdaanɔ koo jabaabuurɔ koo banntɔsɔɔ kaa ki saa fit wanna damiit na paaki, 28ŋaan Yennu nba be Yendɔuŋ ni na, ŋɔɔe fiitir woonin ni maan. Chanbaa, ŋɔɔe wanna linba tan saa tun. Mɔtana, n saa wanna bona nba ki a la damiit ni na paaka.

29“Chanbaa, faa bo dɔɔ gɔɔnt yoo nba, ki a damii ki la linba saa tun; ki Yennu nba fiitir woonin ni maan na wanna linba tan saa tun. 30Tɔn, Yennu fiit woonin ni maan na ki wannima, li ki tee a n mɔk yan ki gar sɔɔ kur kaa, ŋaan li tee a fin kpanbare n bann a damiit na paak, ki bia bann a dudukit nba ki a dukii na paak.

31“Chanbaa, a damiit na ni, a la siar see a tɔɔnn, ki tee nifopaaruk ninnauŋ, ki nyirii nyɔkit, ki mɔk jaŋmaanii nan fan got. 32Ki bi jii salinŋann ki nan li yur; ki jii salimpeena ki nan li parbiir nan kpinkpant; ki jii kutmɔnt ki nan li siak nan pana, 33ki jii kut ki nan li taa, ki jii kut nan nɔɔnn ki nan li taapant. 34Faa goriir yoo nbae, ki tanpiiuk nyii jɔɔr paak, ŋaan ki sɔɔ ki siiri, ki tan jaar nifopaaruk na taapant nba ki bi nann kut nan nɔɔnn ki nan na, ki yeerir burii burii. 35Li yoo na, ki kut nan nɔɔnn nan kutmɔnt nan salimpeena nan salimmɔna na yeer burii burii, ki li naan nan piar jarik ni tangbiruŋ na. Ki wouŋ pebir li kur ki yaat nann, ki ki tenn nan siara. Ŋaan ki tann na ji yabit ki tee jɔjaann, ki piin tingbouŋ na kur po.

36“Chanbaa, a damiit maŋe na. N saa wanna li paak. 37Chanbaa, fine tee kpanbarjaann ki gar kpanbara kur. Yennu nba be Yendɔuŋ ni nae teena kpanbar, ki tura paŋ nan yiikoo nan baakir. 38U te ki a tee kpanbar ki dia niib nba be tingbouŋ na ni, ki te ki a gorii bonkobit nan nɔɔnii kur. Fine tee salima yur na. 39A naan na poor po, naangbounleer saa fiir, li kii paar nan a yar na, ki li poor po naangbounleer saa fiir muntaa ni, ki sii paar nan kutmɔnt na, ki dia tingbouŋ na kur. 40Ki naangbounleer saa fiir munna ni, ki sii paar nan kut na, ki saa yeer ki bia but bont kur. Nan kut nba but bont kur biaŋinba na, li saa but ki bia nann digbanlia na. 41A bia la nan nifopaaruk na taapant nan li taabira tee nɔɔnn bɔkir nan kut bɔkire. Linba na want nan naangbouŋ na saa bɔkita, ki li sii mɔk pansiak ki paar nan kut na, kimaan bi bo ŋmat kut nan nɔɔnne. 42Taabira nba ki bi jii kut nan nɔɔnn ki nan na, li want nan naangbouŋ na bɔkir sii paar, ki bɔkir ki paari. 43A bia la nan kut na ŋmat nan nɔɔnne. Linba na want nan naangbouŋ maŋ diara sii koor a bin taan bi ŋaateeb yomm, ki bii kɔɔnt leeb, ŋaan bi kan fit teen nna, kimaan kut nan nɔɔnn kan fit ŋmat. 44Naangbouŋ maŋ diara yoo, Yennu nba be Yendɔuŋ ni saa kaan naangbouŋ siar, ki li sii be nan yoo nba kaa paak. Sɔɔ kan ban nyannir, ŋaan li saa boont naangbounlia na kurawa, ki li sii be mɔkmɔk nan mɔkmɔk. 45A la tanpiiuk nba ki sɔɔ ki siir, ki li nyii jɔɔr paak ki jaar nifopaaruk nba ki bi jii kut nan kutmɔnt nan nɔɔnn nan salimpeena nan salimmɔna ki nammir nawa, Yabint Yennu yeen fin kpanbar linba tan saa tume. N beta damiit nba ki a damii nawa, ki bia wanna li barmɔnii paak nba teewa.”

Ki jiin paatii nba ki kpanbar na tur Daniel na po

46Ŋanne kpanbar Nebukanesar gbaan ki tibin ki u yugbiar siit tiŋ, Daniel tɔɔnn, ki turɔ baakir, ŋaan te ki bi jii piinii nan bonnunubit ki tur Daniel, ki li tee maruŋ. 47Ki kpanbar na yet a, “A Yennu nae tee Yennu nba gbeŋ ki gar yennii kur, ki tee kpanbara Yomdaanɔ, ŋɔɔe bia fiitir woonin ni maan. Faa fit wann woonin ni maan na paake te ki n bannir.” 48Ŋanne ki u ji tur Daniel yudantuk ki pukin piinŋanii nba yab, ki te ki u gorii Babilonn yent, ki bia te ki u tee u kpaanteeb na kur tɔɔndaanɔ. 49Daniel din yet kpanbar na a wun te Sadrak nan Mesak nan Abednego-ii tee toona saakab, Babilonn yent ni. Daniel ŋarin din biar be kpanbar na boore.

3

Ki jiin nirɔ ninnauŋ nba ki Nebukanesar nan na po

1Kpanbar Nebukanesar din jii salima ki nan nirɔ, ki li fɔkint tee taabana piintaa, ki yarin taabana ŋantaa, ki te ki bi sennir Dura paanu ni, ki li be Babilonn yent ni. 2Ki kpanbar Nebukanesar tun yiin u saakab kur nba tee doo diara, nan toontunna yudamm, nan kunkɔnkɔnna saakab, nan yent saakab, nan likdiara saakab, nan barbuura, nan piamnba, nan yent saakab booru kur nba be yent na ni, a bin baar ki tan loot nirɔ ninnauŋ nba ki ŋɔɔ kpanbar Nebukanesar nan senn na jiantu. 3Saakab na nba taan leeb yoo nba a bin loot nirɔ ninnauŋ maŋ jiantu na, ki bi set li tɔɔnn; 4ki lanwokir faarɔ tant kunkɔpaarir ki mɔɔnt a, “Baa yaa i tun linbae na, yimm digbana kur niib, nan nibooru kur nan mabooru kur niib: 5Yoo nba ki i tan gbat naatuna mɔnii nan yerii nan kɔna nan bonmumɔɔt booru kur nba be, yin gbaa gbaan ki jiant salima nirɔ nba ki kpanbar Nebukanesar nan ki senn na. 6Wunba ki gbaan ki jiant salima nirɔ ninnauŋ na, bin soorɔ yian ki lu-u muu nba yab bonchiann bootuk ni.” 7Li paak, digbana kur, nan nibooru kur, nan mabooru kur niib nba gbat bonmumɔɔt na mɔnii yoo nba, ki bi gbaa gbaan ki jiantir salima nirɔ nba ki kpanbar Nebukanesar nan na.

Biaŋinba ki bi pak biir Daniel yɔɔsnba bantaa na

8Yoo nba na ki Babilonn tesiab pak biir Juu teeb, 9ki yet kpanbar Nebukanesar a, “Chanbaa, a manfoor n fɔkit ki saa tuu yoo nba kaa paak. 10Chanbaa, a senn nan wunba kur gbat bonmumɔɔt na, wun gbaa gbaan ki jiant salima nirɔ na, 11a ki wunba ki gbaa gbaan jiant salima nirɔ maŋ, bin soorɔ ki lu-u muu nba yab bonchiann bootuk ni. 12Ŋaan Juu tesiab be, ki a teenib Babilonn toona saakab, ŋamme tee Sadrak nan Mesak nan Abednego. Bi mɔk mɔyêtuku nan fin kpanbar sennu. Bi ki jiant a tingbana na, koo ki gbaa gbaan salima nirɔ nba ki a nan senn na tɔɔnni.”

13Li paak ki kpanbar Nebukanesar wutoor doo, ki u te ki bi yiin jab bantaa nba na, Sadrak nan Mesak nan Abednego. 14Ki u boib a, “Sadrak nan Mesak nan Abednego, li tee barmɔniie nan i yêt yin jiant n tingbana ki bia gbaan salima nirɔ nba ki n nan senn na tɔɔnni-i? 15Mɔtana jik, li-i tee ki i gbat naatuna nan naagbai nan yerii nan biat nan kɔna mɔnii, koo bonmumɔɔt nba be mɔnii, yin gbaan ki jiant nirɔ ninnauŋ na. Li-i tee ki i ki jiantiri, bi saa lui muu nba yab bonchiann na bootuk nie yiama. I dukii nan Yensau be ki saa fati n nuu niwa-a?”

16Ki Sadrak nan Mesak nan Abednego jiin a, “Chanbaa, li ki kpaa talas ki tin nɔi ti mɔŋ paak maan na ni. 17Li-i tee ki a lut muu nba yab bonchiann na bootuk ni, Yennu nba ki ti jiantirɔ na saa fit tinnit li ni, ki bia fatit ki tin nyi a nuu ni, li-i tee ki u loon; 18ŋaan wuu leki kii tinniti, kpanbar, ti sii loon ki a bann nan ti kan jiant a tingbana, koo ki jiant salima nirɔ nba ki a nan senn na.”

Biaŋinba ki bi kɔɔn Daniel yɔɔsnba bantaa na muu ni

19Ki Nebukanesar wutoor doo bonchiann, Sadrak nan Mesak nan Abednego paak, ki u numm lebit. Ki u te jab na ŋamm bekin muu na, ki li toŋ gar sinsinn yar na fuunu munlore. 20Ki u yet u kunkɔnkɔnna nba tee pandamm a bin soor jab bantaa na ki lorib, ki lub muu nba yab bonchiann na bootuk ni. 21Ŋanne ki bi soor jab bantaa na, ki bi lia bi liatfoot, ki yoo kurii, ki bia yir yufintii nan liant nba pukin, ki lorib ki lub muu maŋ ni. 22Kpanbar sennu na nba din paar ki te muu na toŋ bonchiann na, li muyeruk din dii guura nba jii Sadrak nan Mesak nan Abednego ki lub li ni nae. 23Ki jab bantaa na be nan bant ki baa muu nba yab bonchiann bootuk na ni.

24Li taabaak ni ki li bakit kpanbar Nebukanesar, ki u yukir toor u taa paak yiama, ki boi u saakab na a, “Ti bo ki lor jab bantaa kaa ki lub muu na ni-i?”

Ki bi jiin a, “Nn, chanbaa, ti bo lub li bannue.”

25Ki kpanbar na yet a, “Gotir, n laat jab banna somm lin muu na ni, ki ki baa bant, ki siar bia ki teenibi, ki wunba pukin banna na naan Yennu bijae.”3.25 Yennu bija, koo malaka.

Ki jiin jab bantaa na ŋaanu po

26Ki kpanbar Nebukanesar fiir saan muu bootuk na mɔgbann, ŋaan yiin a, “Sadrak, Mesak, Abednego, Yabint Yennu toontunna, nyimin, ki baar n boor.” Ŋanne ki Sadrak nan Mesak nan Abednego nyii muu na ni. 27Ki kpanbar na doo diara kur, nan toontunna yudamm, nan kunkɔnkɔnna saakab, nan kpanbar ŋaasaakaleeb nba be tikir lint jab bantaa na, ki la nan muu na ki sii bi gbananti, koo ki gabir bi yuti. Bi liant din ki dii muu, bi gbanant bia din ki nubir mudiina.

28Ki Nebukanesar yet a, “Pakin ki dont Sadrak nan Mesak nan Abednego Yennu na; u tun u malaka ki u tinn jab nba teenɔ yada ki jiantirɔ nawa. Bi yêt n sennu ŋaan yit bi manfoa sarik nan bi kan gbaan ki jiant yensau see bi Yennu kuukɔɔ.

29“Li paak, mɔtana, n sent sennu nan wunba kur tee digbann nba nurɔ, koo nibooru nba, koo mabooru nba kur ki pak biir Sadrak nan Mesak nan Abednego Yennu, bin patɔ burii burii, ki te ki u ŋaak n set langbouŋ. Yensau ki be ki saa fit tinn nan wunba na na.”

30Ki kpanbar na donn Sadrak nan Mesak nan Abednego, ki turib paŋ Babilonn yent ni.

4

Ki jiin kpanbar Nebukanesar damiit taar munlee ni po

1Kpanbar Nebukanesar tur mɔmaan nba nae ki bi lin wann digbana kur, nan nibooru kur, nan mabooru kur durinya na ni a: “N foonti. 2Li tee n par lomme nan man wanni bakitnauŋ nan yaarlituk toona nba ki Yabint Yennu tun turin.

3Yennu nba fiit u bakitnauŋ toona nba ki tur niib,

li yab bonchiann.

Yaarlituk toona nba ki u tun na mɔk paŋ.

Yennu-e tee kpanbar nan yoo nba kaa gbennu.

U sii dia u niib maaru n tuu maaru.

4“Min Nebukanesar tuu be n yamanie n ŋaak ni, ki mɔkitir nan kpinkpammuk, 5ŋaan tan damii jaŋmaansooruk damiit, ki la chiŋ chiŋ yirintu gɔɔn ni. 6Ki n tun yiin n kpaanteeb kur nba be Babilonn a bin baar ki tan wannin n damiit na paak. 7Tɔn, ki ninnyɔdamm nan nyɔkdamm nan jabaabuura nan bannteeb kur baar n boor, ki n betib damiit na, ŋaan ki bi ki fit wannin damiit na paaki. 8Ki Daniel baar n boor. (Bi bia yi ŋɔɔe Beltesasar, ki sann na gaa nan n tingbann.) Kasii Yennu Seek be u ni; ŋanne ki n wannɔ damiit nba ki n damii ki yetɔ a: 9Beltesasar, fin nba tee ninnyɔdamm bat na, n mi nan kasii Yennu Seek be a ni, ki a fit bant bunbɔri maan kur paak. N damiit maŋe na, wantin li paak.

10“Maa dɔɔ dɔɔnu ni ki la yirintu nbae na. N la tifoouk see tingbouŋ na sinsuuk ni, 11ki kpaat ki saa tuu sanpaak, ki sɔɔ kur laatɔ tingbouŋ na kur po. 12Ki li tutuut mɔk fant, ki tiik na bia gbee nan lɔɔna nba ki durinya na niib kur saa di gboo, ki muuk ni bonkobit foi li maasu, ki nɔɔnii tia bi tiat li yiinii paak, ki bonfoa kur nba be di li lɔɔna.

13“Maa dukii yirintu na po yoo nbae, ki n la malaka nyii Yendɔuŋ ni, ki diitir fanu. 14Ki u pak nan kunkɔpaarir a, ‘Chɔɔn tiik na ki lu, ki pot li yiinii, ki suur li tutuut, ŋaan yat li lɔɔna. Berin bonkobit nba see li lɔŋ ni na, ki bia yɔɔ nɔɔnii nba tɔɔ li yiinii paak na, 15ŋaan bobin li nyakir kutbin nan kutmɔnt, ki lii see muuk ni.

“ ‘Ŋaant marin n baa jɔɔ na paak, ki te ki wuu be nan bonkobit nan bonbuburit. 16Li saa jii bina ŋanlore ki u kii mɔk nisaarik yan, ŋaan sii mɔk bonkobuk yame. 17Malaka nba diitir fanu na lore na, a niib nba be lokir kur po n bann nan Yabint Yennu mɔk paŋ nisaarii naan paak, ki fit dint wunba kur ki u loon na naan, li-i lekii tee nibutiŋ nba joont gbaa.’ ”

18Ki kpanbar Nebukanesar ŋamm yet a, “Damiit nba ki n damiie na. Tɔn, Beltesasar, betirin damiit na paak. Binba tee n kpaanteeb na, sɔɔ kaa ki fit wannin li paak, ŋaan fin saa fit wannin li paaka, kimaan kasii Yennu Seek be a ni.”

Biaŋinba ki Daniel wann damiit na paak

19Ki jijeet kɔɔ Daniel, wunba ki bi yiu Beltesasar na, ki u ki fit yet siar. Ki kpanbar na yetɔ a, “Beltesasar, a daa te damiit na, koo li paak mɔka jaŋmaanii.”

Ki Beltesasar jiin a, “Chanbaa, n sunman damiit na, nan laa want linba, lii bonii gaa a datai paake, ŋaan bo daa tee fini. 20Tiik nba ki a la na kpaat, ki mɔk paŋ, ki li yiinii tuut sanpaak, ki sɔɔ kur saa fit lar, tingbouŋ na kur po, 21ki li tutuut mɔk fant, ki mɔk lɔɔna bonchiann ki saa fit gboon durinya niib kur, ki muuk ni bonkobit foi li maasu, ki nɔɔnii luu bi tiat li yiinii paak, 22chanbaa, fine tee tiik nba fɔk ki bia paar maŋ. A yiikoo kpaat ki tuut sanpaak, ki a naan lat gbenn durinya na kur po. 23Chanbaa, a la malaka ki u nyii Yendɔuŋ ni, ki yet a, ‘Chɔɔn tiik na ki biirɔ, ŋaan nyik nyakir na ki lii see, ki bobinir kutbin nan kutmɔnt, ki nyikir ki lii see muuk ni, ki te marin-ii baa li paak ki lii be nan bonkobit, bina ŋanlore.’

24“Chanbaa, damiit na paak nba tee-e na, linba nae ki Yabint Yennu senn, ki li saa baara. 25Bi saa ber nyinna niib binbeboor, ki a sii be nan muuk ni bonkobit, ki sii ŋman mɔɔt nan naab na bina ŋanlore, ki sii dɔɔ yeenin ni, siaminba ki marin saa baa a paak. Bina ŋanlore saa gar a paak, ŋanne ki a saa bann nan Yabint Yennu-e dia nisaarii naan kur, ki u fit jikitir ki teen wunba kur ki u gann. 26Malaka na yet nan tiik na nyakir nan li jiina n biar tiŋ ni. Li paak tee, a saa ŋamm dia a naan, yoo nba ki a sak nan Yennu-e yen durinya kur na. 27Li paak, chanbaa, yabit a mɔŋ paak ki gaar n kpaanii na; nyikin toonbiit tumu, kii tuun linba ŋan, kii mɔk ninbatinu nan tatimm. Fi-i tuun nna, a saa biar be a yamanie.”

28Tɔn, Nebukanesar damiit na din tan teen barmɔniiwa. 29Ŋmaarii piik nan ŋanlee poor poe ki kpanbar na somm u ŋaak ditɔɔtuk paak, Babilonn doo ni, 30ki yet a, “Gotir Babilonn nba yab biaŋinba. Mine maar, a lii tee n digbansaakar, ki man wann n paŋ nan yiikoo nan baakir nan n yabint nba tee.”

31Mɔbona na nba nyii u mɔb ni yoo nba, ki kunkɔr nyii Yendɔuŋ ni ki yet a, “Kpanbar Nebukanesar, gbiintir maa yaa n beta linba na. A naan yiikoo nyii a nuu ni dinnawa. 32Bi saa ber nyinna niib binbeboor. Ki a sii be nan muuk ni bonkobit, ki ŋman mɔɔt nan naab na bina ŋanlore. Ki a ji saa bann nan Yabint Yennu mɔk yiikoo nisaarii naan paak, ki u fit jikitir ki teen wunba kur ki u gann.”

33Ki li taabaak ni, mɔmaan nba pak ki jiin Nebukanesar po na set gbee, ki bi ber nyinnɔ niib ni, ki u ŋman mɔɔt nan naab na. Ki marin nyi sanpaapo ki baa u paak, ki u yut kpaat ki fɔk nan baakir kobit na, ki u taanyarii fɔkit nan nɔɔŋ taanyarit na.

Biaŋinba ki Nebukanesar pak ki dont Yennu

34Bina ŋanlore gare ki min Nebukanesar gokit got sanpaapo, ki n yan jen, ki n ji pak dont yabint Yennu ki turɔ baakir nan dontir a:

“Ŋɔɔe tee daanɔ nba be nan yoo nba kaa gbennu.

U naan yɔɔ be-e mɔkmɔk nan mɔkmɔk.

35U gorii nisaarii tingbouŋ na paak, ki bi ki tee siar u boor;

li malakanba nba be Yendɔuŋ ni, nan niib nba be tingbouŋ na ni,

bi kur gur u lɔŋ nie.

Sɔɔ kaa ki saa fit gɔɔr Yennu waa loon wun tun linba,

koo ki bia yetɔ a bee ki u tun linba na.

36“Tɔn, n yan nba jen yoo nbae, ki n baakir nan naan dontir ŋmat jen n paak. Ki n saakab nan nijaana gaarin ki jiin n naan yiikoo ki turin, ki li mɔk baakir ki gar sinsinn yar na.

37“Mɔtana, min Nebukanesar piak ki baakit ki dont Kpanbar nba be Yendɔuŋ ni na. Waa tuun linba kur, li ŋan, ki took, ki u fit sikint wunba kur donn u mɔŋ.”

5

Ki jiin dikpinn paak sɔbinii po

1Yoo nba ki Belsasar din tee kpanbar na, ki u teen jaangbeŋir ki yiin nijaana tusir, ki lakin nyuu daan namm. 2Baa nyu daan na yoo nbae, ki Belsasar te ki bi jii salimmɔna nan salimpeena nyubitii nan li senii nba ki u baa Nebukanesar din jiir Yenjiantu ŋasaakak nba be Jerusalem ni na. Kpanbar Belsasar din tun a bin jiir, ki ŋɔɔ nan u saakab nan u ŋaapoob nan u poobis n nyu li nie. 3Yiama, ki bi baar nan salima nyubitii na u boor, ki bi kur jiir ki nyuu daan, 4ki ji piak dont tingbana nba ki bi jii salimmɔna nan salimpeena nan kut nan daat nan tana ki nan na.

5Li taabaak ni, ki nisaarik nuu dɔkit, ki piin sɔbin kpanbar ŋaadikpinn paak, siaminba ki fitir yeen ki took na, ki kpanbar na la nuu na sɔbin. 6Ki jaŋmaanii soorɔ, ki u numpo lebit, ki u taa jekir. 7Ki u te ki bi yiin nyɔkdamm nan ninnyɔdamm nan bannteeb, ki u yetib a, “Wunba fit karin sɔbinii na ki bia wann li paaki, n saa lannɔ naan liatir, ki bia lannɔ salima laamm nba mɔk baakir u turu ni. Ki u sii tee digbann na yiikoo daanɔ nba saa pukin bantaa ni.” 8Ki kpanbar na kpaanteeb na kur nyii set tɔɔnn po, ŋaan ki bi sɔɔ ki fit karin sɔbinii na, koo ki fit wann kpanbar li paak nba tee. 9Ŋanne kpanbar Beltesasar numpo ŋamm lebit nan jaŋmaanii, ki u nijaana na ji ki mi baa saa teen biaŋinba.

10Ki kpanbar na naa gbat fuut nba ki kpanbar nan u saakab fu na, ki faar kɔɔ jaamm diiuk na ni, ki yet a, “Kpanbar, ii be manfoor ni nan yoo nba kaa paak; a daa tiin jaŋmaanii ki bia daa te ki a numpo lebitiri. 11Jasɔɔ be a naan yent na ni, ki kasii Yennu Seek be u ni. Yoo nba ki a baa din be ki tee kpanbar na, jɔɔ na subinii nan bannu nan yanfoon din tee nan yennii yar nae, ki a baa kpanbar Nebukanesar din teenɔ ninnyɔdamm nan nyɔkdamm nan jabaabuura nan bannteeb saakɔɔ. 12Ŋɔɔe tee Daniel, jɔɔ nba ki kpanbar Nebukanesar pur u sann Beltesasar na. U mɔk yan nan bannu ki bia fit kpintir damiit paak, ki fit want barjokit paak, ki bia fit piak ki gbintir maan nba paar. Li paak, tumin yiin ŋɔɔ Daniel, ki wun karin wanna sɔbinii na paak.”

Biaŋinba ki Daniel wann sɔbinii na paak

13Ki bi jii Daniel ki baar nanɔ yiama kpanbar Belsasar tɔɔnn. Ki kpanbar na yetɔ a, “Fine tee Daniel ki tee yommii nba ki n baa kpanbar nyii namm Juda na yenɔ-ɔ? 14N gbat nan Yennu Seek5.14 Yennu Seek, koo yennii seek. be a ni, ki a mɔk bannu nan yanfoon nan subinii. 15Ki bi yiin n kpaanteeb nan nyɔkdamm ki baar namm n boor, a bin karin sɔbinii na, ki wannin li paak, ŋaan bi ki fiti. 16Mɔtana, n gbat nan a fit bant bunbɔri maan paak, ki bia fit gbintir maan nba paar. Li-i tee ki a saa fit karin sɔbinii na, ki wannin li paaki, n saa lanna naan liatmɔnwuwur, ki bia lanna salima laamm nba mɔk baakir a turu ni, ki a sii tee digbann na yiikoo daanɔ nba saa pukin bantaa ni.”

17Ki Daniel yet kpanbar na a, “Ii dia a piinii ki lii tee a yar, koo ki tur sɔɔ a piinii maŋ. Chanbaa, n saa karin sɔbinii na ki tura, ki bia wanna li paak.

18“Yabint Yennu-e teen a baa Nebukanesar batgbeŋir, ki turɔ sann nan baakir nan mɔkint nba yab. 19Waa din mantik tee kpanbar jaann na paake te ki digbana kur nan nibooru kur nan mabooru kur niib tiinɔ jaŋmaanii ki jekir. Ki li-i tee ki u loon wun kpi sɔɔ, u tuu kpiue. Ki li-i tee ki u loon wun tinn sɔɔ manfoor, u tuu tinne. U tuu fit baakit koo ki dint fei wunba kur ki u loon wun teenɔ nna. 20Ŋaan ki u din tan teen tubkangbatir, ki donn u mɔŋ ki bia ton. Li paak, ki Yennu liat u naan, ki u kɔŋ u baakir. 21Bi din ber nyinnɔ niib binbeboor, ki u yan ji tee nan bonkobit yar na, ki u din be nan bɔnii, ki ŋman mɔɔt nan naajak na, ki lin dɔɔ yeenin ni, ki siar kaa ki dɔɔkɔ ki marin kan fit baa u paaki. Li poor poe ki u tan bann nan Yabint Yennu-e yen nisaarii naan yent kur, ki fit jikitir ki teen wunba kur ki u gann.

22“Fin nba tee u bik na, a lek mi linba na kurawa, ŋaan ki ki sikin a mɔŋi, 23ki tun biir Yennu nba be Yendɔuŋ ni, ki jii nyubitii nan senii nba din tuu be Yenjiantu ŋasaakak ni na; ki fin nan a saakab nan a poob nan a poobis jiir ki nyuu daan, ki ji dont yennii nba ki i jii salimmɔna nan salimpeena nan kutmɔnt nan kutbin nan daat nan tana ki nan, ki bi kan fit la koo ki gbat koo ki bann maan paak na, ŋaan ki i ki baakit Yennu nba senn yaa sii be i manfoor ni, koo yaa saa kpo po. Ŋɔɔe yen linba kur ki i tuun na. 24Li paake teen ki Yennu tun nuu na a lin sɔb mɔmaan na.

25“Mɔmaan nba din sɔbe na, ‘Kann, kann, nan kpaiu nan bɔkitu.’ 26Li paak nba tee-e na. Kann paak tee: Yennu kan daa nba be a naan niwa, ki te ki li gbenn. 27Kpaiu paak tee: Bi bikin a kpiau, ki la nan a fukii; 28Bɔkitu paak tee: Bi bɔkit a naan yent ki tur Mede nan Peesia teeb.”

29Ki li taabaak ni ki Belsasar yet u toontunna na a bin lann Daniel naan liatmɔnwuwur, ki bia lannɔ salima laamm nba mɔk baakir u turu ni. Ki kpanbar na turɔ paŋ, ki u tee yiikoo daanɔ nba paa bantaa ni, u naan yent ni. 30Li daar nyiɔko ki bi kpii Belsasar, wunba tee Babilonn kpanbar na. 31Ki Darius, wunba tee Mede nirɔ na din gaar u naan yent, ki tee bina piinloob nan ŋanlee.

6

Biaŋinba ki Daniel be yanbɔra bootuk ni

1Kpanbar Darius din gann yent saakab kobik nan piinlee, ki bi gorii toona kur nba be u yent ni. 2U din gann saakab bantaa ki bi gorii yent saakab maŋ, ki Daniel tee bantaa na ni yenɔ. Saakab bantaa na din tee bii gorii yent saakab na fanue, ki te yent na ni toona n saan fanu. 3Li din ki wei kaawa ki Daniel toona wann nan u saa tun toonn na ki gar yent saakab na, koo u saakaleeb nawa. Waa din tuun toonn na fanu na paake teen ki kpanbar na din dukin nan wun teenɔ yent na munn toona saakɔɔ. 4Li paak te ki u saakaleeb na, nan yent saakab na koor a bin la Daniel toonkpetir yent na ni, ŋaan bi din ki fit la, kimaan Daniel din tee niŋanɔe; u din ki tun biir sɔɔ, koo ki ŋmab sɔɔ. 5Ki bi pak nan leeb a, “Ti kan ban la Daniel toonkpetir nba ki ti saa pak biirɔ, li-i kii tee linba jiin u Yenjiantii po-i kaa.”

6Ŋanne ki yent saakab nan saakaleeb na fiir saan kpanbar boor ki saa yet a, “Chanbaa Darius, ii be a manfoor ni nan yoo nba kaa paak. 7Timm nba kur tee saakab nan yent saakab nan kpaanteeb nan saakaleeb na kur sak nan fin kpanbar n senn sennu, ki lii see kenken. Sent nan laa nyii dinna ki saa tuu daa piintaa, sɔɔ daa jiantir yensau, koo ki miarɔ siar, ŋaan ki li ki tee fin kpanbari. Wunba kur biir sennu na, fan sikinɔ bootuk nba gbee nan yanbɔra na ni. 8Li paak, chanbaa, a te bin sɔb sennu na, ki a sɔb a sann li paak, ki lii tee Mede nan Peesia teeb sennii nba kan ban lebit.” 9Ŋanne te ki kpanbar Darius senn sennu na ki sɔb u sann. 10Yoo nba ki Daniel gbat nan bi senn sennu na na, ki u fiir kun ŋaak ni. U din tan doo u ŋaak ditɔɔtii paak, ki gbaan, takoru nba loot ki tor Jerusalem po na boor, ki mei Yennu nan waa tuu mei biaŋinba na, taar muntaa daar nɔɔk ni.

11Yoo nba Daniel datai la nan u mei Yennu na, 12ki bi kur fiir saan kpanbar na boor, a bin pak biir Daniel, ki yet a, “Chanbaa, a senn sennu nan laa nyii dinna ki saa tuu daapiintaa, a wunba kur jiant yensau, koo ki miarɔ siar daa maŋ ni, bin lu-u yanbɔra bootuk na ni.”

Ki kpanbar na jiin a, “Nn, sennu na see-e kenken, ki tee Mede nan Peesia teeb sennu nba kan ban lebit.”

13Ŋanne ki bi yet kpanbar na a, “Chanbaa, Daniel nba tee yommii nba nyii Juda tiŋ ni yenɔ na, u ki chɔrin a naan koo sennu nba ki a sɔb na. U bia mei Yennu-e taar muntaa daar nɔɔk ni.”

14Kpanbar na nba gbat nna yoo nba, ki u la parbiir, ŋaan koor a wun lon sɔnu ki fat Daniel, ki yabir u mɔŋ paak a wun fatɔ, ki yonnu tan baa. 15Ŋanne niib na kur jen kpanbar na boor, ki yetɔ a, “Chanbaa, tiat nan Mede nan Peesia teeb sennii wann nan kpanbar-i senn sennu nba, li kan ban lebiti.”

16Li paak ki kpanbar na yet a bin soor Daniel ki lu-u bootuk nba gbee nan yanbɔra na ni. Kpanbar na din yet Daniel a, “Ŋaant Yennu nba ki a jiantirɔ fanu na n fata.” 17Ki bi birint tann ki biin bootuk na mɔb. Ki kpanbar na te ki bi pɔr mɔb na, ŋaan ki u jii u baŋ nan u saakab banii ki dinn li paak, a lin te sɔɔ daa nyint Daniel. 18Ki kpanbar na ji ŋmat kun u ŋaak ni, ki li nyiɔk ki u ki dii jesiat, ki ki te sɔɔ teen siar ki maan u par. U bia din ki fit gɔɔni.

19Ki li tan yentir sanyafaar ki u fiir kakit saan yanbɔra bootuk na boor. 20Waa saa per yanbɔra bootuk na yoo nba, ki u be nan yanputuk, ŋaan yiin Daniel nan kunkɔpaarir a, “Daniel, Yennu nba fo na toontunnɔ, Yennu nba ki a jiantirɔ fanu na fit fata yanbɔra mɔb niwa-a?”

21Ki Daniel jiin a, “Chanbaa, ii be a manfoor ni nan yoo nba kaa paak. 22Yennu-e tun u malaka ki u baar ki soor yanbɔra na mɔi, ki bi ki fit teenin siari. Yennu teen nna, kimaan u mi nan n ki mɔk biiti, ki n bia ki biir fin chanbaa siari.”

23Ki kpanbar na par penn, ki u kpamm, ki tur mɔb a bin donn Daniel bootuk na ni. Ki bi dat donnɔ, ki la nan siar ki dammɔ nan waama, kimaan waa teen Yennu yada na paak. 24Ŋanne kpanbar na te ki bi soor jab nba kur bo pak ki biir Daniel na, nan bi poob nan bi waas, ki lub bootuk nba gbee nan yanbɔra na ni. Baa siik ki saa per tiŋ na, ki yanbɔra na tabintib ki kɔnn bi kpaba kur.

25Ŋanne kpanbar Darius sɔb gbouŋ ki tur digbana kur nan nibooru kur nan mabooru kur nba be tingbouŋ na ni a:

“N foonti. 26N senn sennu nan wunba kur be n naan yent ni, wun tin jaŋmaanii ki bia baakit Daniel Yennu na.

U tee Yennu nba foe, ki be mɔkmɔk nan mɔkmɔk.

U naangbouŋ kan ban biiri, ki u yiikoo kaa gbennu.

27U fiar ki bia tint manfoor.

U tuun bakitnauŋ nan yaarlituk toona, sanpaapo nan tiŋ na ni.

U tinn Daniel, ki yanbɔra ki kpiiu.”

28Daniel ji din teen nijaanne kpanbar Darius naan yoo, nan Peesia kpanbar Sairus naan yoo.

7

KI JIIN DANIEL YIRINTII PO

(7.1–12.13)

Biaŋinba ki Daniel la yirintu ki jiin bonkobit banna po

1Belsasar nba din dii Babilonn naan, u sinsinn binn na nie ki min Daniel damii damiit dɔɔnu ni nyiɔk, ki la yirintu damiit maŋ ni, ki sɔb damiit maŋ. 2Maa la linba nyiɔk maŋ tee nnae:

Wouŋo da loka ŋanna na kur po ki fiint mɔkgbeŋir na nyunpana. 3Ki muuk ni bonkob-gbeŋa banna nyii mɔkgbeŋir na ni, ki bisɔɔ ki naan lɔɔ. 4Sinsinn yɔɔ na naan yanbɔre, ŋaan mɔk kpinkpant nan baakir na. Maa goriiɔ yoo nba, ki u kpinkpant maŋ tabit, ki u fiir set nan nirɔ na. Ki Yennu turɔ nisaarik yan.

5Bonkobuk nba waa banlee na tee bonkob-susoouk, ki fiir set u nanii paak, ki bab kapirkpaba ŋantaa nan u nyana; ki kunkɔr yetɔ a, “Fiit ki ŋman nant gboo.”

6Linba na poor poe, ki n got la bonkob-lɔɔ lekit set ki naan naamuuk, ŋaan ki kpinkpant ŋanna chaa u paak ki naan nɔɔŋ yar, ki u mɔk yura ŋanna. Ki bi turɔ yiikoo ki u saa fit dia doo.

7Li poor po, ki n got la bonkobuk nba wei banna na lekit, ki mɔk paŋ, ki yab, ki mɔk jaŋmaansooruk, ki fit jikit u kut nyangbeŋa na ki so ŋman, ki bia chibit linba biar na paak. Ki ŋɔɔ ki tee nan bonkob-leeb na, ki mɔk yina piik. 8Maa gorii yina na yoo nbae, ki n la yinbik, ki li put leeb na sinsuuk ni, ki do, ki yinbik maŋ gbiat yina ŋantaa, yina piik na ni, ki bia mɔk ninbina ki li tee nan nisaarik yar na, ki mɔk mɔb ki piak karinbaanmaan.

Yirintu ki jiin daanɔ nba mɔk manfokangbennuk na po

9Maa gorii yoo nbae ki bi senn naan kokii li sinsetboa. Ki daanɔ nba be mɔkmɔk nan mɔkmɔk na kar naan kok yeŋ paak. Ki u liant peen nan sakaana na, ki u yut peen nan gbent na. Ki u naan kok tee nan mupeenu na, ki li taa kur bia tee nan mupeenu na, 10ki mupeenu puub nan kpenu na, ki nyi leŋ; ki niib tusaa tusaa be u boor ki tuun, ki niib tusaa piik taar tusaa piik set u tɔɔnn. Ki buut na piin, ki bi pɔbitir gbant na.

11Maa gorii yoo nbae ki n bia gbat yinbik na piak ki dont u mɔŋ. Maa gorii na, ki bi kpii bonkobuk nba wei banna niŋ na, ki lu-u mupeenu na ni, ki u dii boont. 12Ki bi nyinn bonkob-leeb na yiikoo, ŋaan te ki bi be ki sii mɔk manfoor yoo waaminna.

13Yirintu nba ki n la nyiɔk na, n la siar ki li naan nisaarik, ki tookitin; ki sanpagbant lintɔwa, ki bi jiiu ki saan nanɔ daanɔ nba be mɔkmɔk nan mɔkmɔk na boor. 14Ki u turɔ yiikoo nan baakir nan naan paŋ, a lin te digbana kur nan nibooru nan mabooru kur niib n sak u mɔb. Ki u yiikoo sii be nan yoo nba kaa paak, ki u naan kan ban gbenni.

Ki jiin yirintii maŋ paak po

15Yirintii nba ki n la na put n yan, ki daamiin. 16Ki n fiir saan binba see leŋ na yenɔ boor, ki saa betɔ maa wun wannin li paak. Ŋanne ki u wannin li paak, 17ki yet a, “Muuk ni bonkob-gbeŋa banna nba na tee digbanjaana ŋannae na, ki sii be tingbouŋ na paak. 18Ki Yabint Yennu niib na saa gaar tingbouŋ na yent, ki diar mɔkmɔk nan mɔkmɔk.”

19Ŋanne ki n loon man bann muuk ni bonkob-gbeŋir nba pukin banna ki be u kɔɔ, ki tee bonkob-susoouk, ki mɔk kut nyana nan kutmɔnt taanyarit, ki so ki bia ŋman ki chibit linba biar na paak. 20Ki n bia loon man bann yina piik nba be bonkobuk maŋ yur paak, nan yenbik nba put bi sinsuuk ni na paak. Ki yenbik na nba put yoo nba, ki u te yina ŋantaa gbiat baa, ki yenbik na mɔk ninbina, ki bia mɔk mɔb, ki piak dont u mɔŋ, ki mɔk jaŋmaansooruk ki gar yinlia na.

21Maa goriiɔ yoo nba, ki yinn maŋ kɔn nan Yennu niib, ki nyannib. 22Ki daanɔ nba be u manfoor ni nan yoo nba kaa paak na baar ki tan bu buut, ki tur Yabint Yennu niib mɔnii. Ki yoo jaŋ nan Yennu niib n gaar tingbouŋ na yent.

23Ki wunba see leŋ na yetin a: “Muuk ni bonkobuk nba wei paan banna na tee digbanjaann nba pukin banna na po, ki sii be tingbouŋ na paake, ki sii be u kɔɔ nan digbanlia, ki u saa kɔn biir tingbouŋ na kur, ki chibit bi paak. 24Ki yina piik na tee kpanbara piike, ŋamme saa dia digbanjaann maŋ, ki kpanbarlɔɔ saa dɔkit, ki sii be u kɔɔ, ki kii tee nan leeb na, ki saa ber fiin kpanbara bantaa. 25Ki u saa pak biir Yabint Yennu, ŋaan te Yennu niib n di biak. U saa yabir a wun lebit Yenjiantu sennii nan li jaamm. Ki Yennu niib sii be u paŋ ni bina ŋantaa nan ŋmaarii ŋanloob. 26Ŋaan Yendɔuŋ ni barbuura tan saa kar bu u buut, ki gaar u paŋ ŋaan biirɔ fas fas. 27Ki bi saa jii tingbouŋ na digbana kur paŋ nan li yabint ki tur Yabint Yennu niib, ki bi naan paŋ kan ban gbenn. Ki tingbouŋ na diara kur sii jiantirib, ki saak bi mɔi.”

28Yirintii maan maŋ kure na. Ki jaŋmaanii soor min Daniel, ki n numpo lebit, ŋaan ki n te maan maŋ kpakin n ni.

8

Biaŋinba ki Daniel la yirintu ki jiin pejak nan bujak po

1Belsasar naan bina ŋantaa nie ki min Daniel la yirintu taar munlee ni. 2Yirintu maŋ ni ki n be Susa, doo nba ki joonn maa lint, ki li be Elam yent ni na. N din see kpia Ulai mɔkire. 3Leŋe ki n la pejak, ki u mɔk yinfoot ŋanlee, ki yenn fɔk ki gar leer, ŋaan linba fɔk nae din yɔɔnt. 4Ki n gorii pejak na ki u dia u yina na, ki jobit yonbaa po nan niigaŋ po nan niidiitu po. Ki bonkob-sɔɔ kaa ki saa fit gɔɔrɔ, koo ki nyi u paŋ ni. Ki u tuun waa loon biaŋinba, ki u dont-n-mɔŋ pukii.

5Maa dukii man bann li paak nba tee biaŋinbae, ki bujak nyii yonbaa po, ki tiin nan paŋ, ki li naan u taa ki siit tiŋ. Ki yinjaann chaa u ninbina sinsuuk ni. 6Ki u faar nan jat ki tookit pejak nba ki n lau ki u see kpia mɔkir na. 7Ki n lau ki u lek pejak na nan wutoor, ki faa gbiat u yina ŋanlee na. Pejak na ki mɔk paŋ nba saa fit kɔn nanɔ. Ki bujak na faau ki bir tiŋ ni, ŋaan chibit u paak, ki sɔɔ kaa ki saa fit fat pejak na.

8Ki bujak na ŋamm kɔɔ karinbaanii ki pukin, ŋaan yoo nba ki u be u panchiɔŋ ni na, ki u yinn na gbiat. Ki yina ŋanna put li fɔnn ni, ki yinn kur tor lokyenn po. 9Yina ŋanna na ni, ki yinleer put yenn paak, ki piin tee bonbik, ki u paŋ tan yabit, ki saa tuu niigaŋ po nan yondo po nan tinŋaŋ8.9 Tinŋaŋ na tee Israel tiŋe. na po. 10Ki li yabit ki fit kɔn nan ŋmaabira, ki li tee Yendɔuŋ ni kunkɔnkɔnna8.10 Li pasiar, li paake tee Yennu niib. na tiɔŋ, ki lu siab ki sikimm tiŋ ni, ki chibit bi paak. 11U din kɔn nan Yennu nba tee Yendɔuŋ ni kunkɔnkɔnna na tɔɔndaanɔ, ki gɔɔr daar kur maruŋ nba ki bi tuu mann ki teenɔ na, ki bia biir Yenjiantu ŋasaakak na. 12Niib na din mɔk mɔyêtuk, ki nyik daar kur maruŋ, ki bia nyik barmɔnii jiantii. Yinn na din laat nyannu, toona nba kur ki u tuun ni.

13Ki n gbat malaka yenɔ boi lɔɔ a, “Li saa jii yoo nlee ki bona nba be yirintu ni na tuumi? Ŋanne tee daar kur maruŋ po, nan mɔyêtuk damm nba te ki bona biar yann, nan biaŋinba ki bi ŋmaat jiantu ŋasaakak na, nan Yendɔuŋ ni kunkɔnkɔnna na po.”

14Ki malakalɔɔ na jiin a, “Li saa jii daa tusir nan daa kobik nan piinŋmue, ki bi kan mann sanyiɔk ni nan daajoouk maruŋ na. Li poor po ki bi saa ŋamm Yenjiantu ŋasaakak na.”

Biaŋinba ki malaka Gabriel wann yirintu na paak

15Min Daniel nba koor man bann yirintu na paak yoo nba, li taabaak ni ki sɔɔ set n tɔɔnn. 16Ki n gbat kunkɔr nyii Ulai mɔkir ni a, “Gabriel, want jɔɔ na yirintu nba ki u la na paak.” 17Ki Gabriel baar set ki kpianin, ki jaŋmaanii soorin, ki n baa tiŋ ni.

Ki u yetin a, “Nisaarik, bant yirintu na paak. Yirintu na jiin durinya na gbennu poe.” 18Waa piak yoo nbae, ki n fib, ŋaan ki u soor n nuu ki fiin sennin, 19ŋaan yet a, “N loon ki man wanna Yennu wutoor nba saa tun linbae. Yirintu na saan gaan durinya na gbennu poe.

20“Pejak nba ki a la ki u mɔk yina ŋanlee na see Mede nan Peesia kpanbara taar nie. 21Ki bujak na see Griis kpanbar taar ni, ki yingbeŋir nba put u ninbina ŋanlee sinsuuk ni na tee sinsinn kpanbar. 22Yina ŋanna nba bo put nyii yinn nba gbiat fɔnn ni na want nan digbanjaann maŋ saa bɔkit ki tee digbana ŋannae, ŋaan bi sɔɔ kii mɔk paŋ nan baa bo taan tee digban-yenn na.

23“Ki digbana maŋ gbennu yoo-i nakini, li niib saa mantik teen tondamm ki jaŋ nan tubdatu. Li yoo na kpanbar sii be ki tee tubkangbatir nan tondaanɔ nan kpinkpannii daanɔ. 24Ki u sii mɔk paŋ, ŋaan li kii tee u mɔŋ yiikoo kaa. Ki u saa baar nan biiru bonchiann, ki sii laat nyannu linba kur ki u tuun ni. U saa baar nan biiru nijaana nan Yennu niib paak. 25Kimaan waa tee kpinkpannii daanɔ na paak, u saa kpar niib ki nyann. U sii mɔk karinbaanii, ki saa kpir biir niib bonchiann, ki saa kɔn nan Kpanbar nba gar kpanbara kur.8.25 Kpanbar na tee Yennu-e. Ŋaan bi tan saa biirɔ, ki li ki tee nisaarik yiikoo. 26Yirintu nba jiin daajoouk nan sanyiɔk ni maruŋ po, ki bi wanna li paak na, saa teen barmɔniiwa, ŋaan ii diar ki lii tee bunbɔri maan, kimaan li saa wei bonchiannewa ki lin tan tun.”

27Ŋanne ki min Daniel baŋ ki yiar daa waan, ki tan fiir ki ŋmat tuun kpanbar toonn na. Ŋaan ki yirintu na ŋmat n yan. N ki bann li paak nba tee.

9

Biaŋinba Daniel miar Yennu ki jiin u niib po

1Mede nirɔ nba ki u sann tee Darius na din tee Serses bijae, ki dii naan ki dia Babilonn yent. 2U naan binsinsinn niŋe, ki min Daniel din karin Yennu gbouŋ, ki dukii bina piinlore nba ki Jerusalem saa kpant langbent na po, ki tee nan biaŋinba ki Yennu yet u sɔkinii Jeremaya na. 3Ŋanne ki n ŋmant n Yomdaanɔ Yennu paak, ki miarɔ, ki fabin nanɔ, ki lor mɔb ki lia bɔtoouk liant,9.3 Bi din jii buunii kobit ki luu bɔtoouk liant na, ki lia ki want nan bi mɔk parbiir. ki kar tanpent ni. 4Ki n miar n Yomdaanɔ Yennu, ki pak kat n niib biit ki turɔ, ki yet a:

“Yomdaanɔ Yennu, a paŋ yab bonchiann, ki ti baakita. A dia a mɔlor fanu nan a niib, ki want a lomm nba kaa paak ki teen a niib nba loona ki saak a sennii na.

5“Ti tun biira, ti tee tondamme, ti tun yanbɔmma. Ti yêt faa wannit linba a ti tuma, ki yêt tin tun linba ŋan. 6Ti ki gbiint linba ki a toontunna nba tee a sɔkiniinba na pak a sann ni, ki tur ti kpanbara, nan ti doo diara, nan ti yeejamm, nan ti tiŋ niib kura na. 7Fin Yennu-e tuun linba ŋan yoo kur, ŋaan timme yɔɔ tuun ki dint ti mɔŋ fei, timm nba be Juda nan Jerusalem, nan Israel niib nba kur ki a yatib digbana nba naak nan digbanbanfɔka na, kimaan bi din tun biit ki yêtawa. 8Ti kpanbara nan ti doo diara nan ti yeejamm tun fei toonn ki biir fin Yennu-wa. 9A mɔk ninbatinu nan nyikinchab, nan taa lek tun ki biira nawa. 10Ti ki sak gaar fin ti Yomdaanɔ Yennu sennii nba ki a tur a toontunna nba tee a sɔkiniinba a bin wannit na. 11Israel teeb kur biir a sennii na, ki yêt bin gbiint linba ki a wannib nawa. Ti tun yanbɔmm ki biirawa, ki li te ki a mɔtont nba sɔb a toontunnɔ Moses sennii gbouŋ ni na baa ti paak. 12A tun linba ki a din yet a a saa tun tur timm nan ti doo diara nawa, ki baar nan biiru ti paak. Tingbouŋ na kur po, siar boor daa ki ban la tubdatu nan linba baar Jerusalem na na. 13Nan biaŋinba ki li sɔb Moses sennu gbouŋ ni na, biiru na kur baarita, ŋaan ti lek ki bikii a tin penn fin ti Yomdaanɔ Yennu par ki nyik ti yanbɔmm, ŋaan gbiint a barmɔnii na. 14Fin ti Yomdaanɔ Yennu ki taantir nan fan te biiru n baariti, kimaan a tuun linba ŋane yoo kur, ŋaan ti lek ki sak a mɔb.

15“Ti Yomdaanɔ Yennu, fine jii a yiikoo ki nyinn a niib Ijipt tiŋ ni, ki li te ki a sann be nan dinna. Ti tun yanbɔmma, ti tun kpeta. 16Yennu, faa tuun kasii toona na, paatir a wutochiɔŋ na Jerusalem nba tee a doo nan a kasii kunkonn na paak. Ti yanbɔmm nan ti yeejamm biit na te niib nba kɔɔ kpiat na yi Jerusalem nan timm nba tee a niib na yann. 17Yennu, gbiintir n miaru nan fabinii na. Ŋammit maa jiantu ŋasaakak nba ki bi bet na. Ŋammitir ki lin te sɔɔ kur n bann nan fine tee Yennu. 18Yennu, gbiintir kii goriit, ki la daamii nba ki ti be li ni, nan fara nba be doo nba ki a sann be li ni na. Ti meia, kimaan a mɔk ninbatinue, ŋaan li ki tee a ti tuun fanu kaa. 19Yennu, gbiintir. Yennu, nyikin chabit. Yennu, ii gbiin, ki tun siar. A daa taantir, ki lin te sɔɔ kur n bann nan fine tee Yennu. Doo na nan niib na tee a yabe.”

Biaŋinba ki Gabriel wann masɔkinkar na paak

20Ki n ŋamii mei Yennu, ki kat n yanbɔmm, nan n niib Israel teeb yanbɔmm, ki boi n Yomdaanɔ Yennu, a wun ŋamm maa u kasii jiantu ŋasaakak na. 21Maa mei Yennu yoo nba nae ki n la Gabriel, wunba ki n lau yirintu nba gar ni na, ki u yukir baar maa see siaminba na. Li din tee daajoouk maruŋ yooe. 22Ki u yetin a, “Daniel, n baar nna na maa n wanna masɔkinkar na paake. 23Yoo nba ki a piin ki fabin teen Yennu nae, ki u gat a miaru maŋ. U loona, li paak te ki n baar man wanna li gatu nba tee. Mɔtana, teent soon, ki n wanna li paak.

24“Yennu senn nan bina piinlore taar munlore poorpoewa, ki u tan saa ŋaa a niib nan a kasii doo na, ki bin nyi bi yanbɔmm nan biit ni. Yennu tan saa nyik chab yanbɔmm, ŋaan baar nan ŋant nba kaa paak, ki yirintu nan masɔkinkar na saa teen barmɔnii, ki bi saa ŋamm kasii jiantu ŋasaakak na. 25A diit bann na paak: laa nyii yoo nba ki sennu senn a bin ŋamm maa Jerusalem na, ki saa tuu Yennu niganntɔɔ nba tee tɔɔndaanɔ na baaru, bina ŋanlore taar munlore-e saa gar. Bi saa ŋamm maa Jerusalem nan li sɔnii nan joonpaara, ki gɔɔr doo na. Ki doo na sii be bina piinloob nan ŋanlee taar munlore, ŋaan li sii tee daamii yooe. 26Yoo maŋ joontik ki bi tan saa kpi Yennu niganntɔɔ nba tee tɔɔndaanɔ na kaat. Ki digbanjaann na diarɔɔ kunkɔnkɔnna saa baar ki tan biir doo na nan Yenjiantu ŋasaakak na. Joontu na tan saa baar nan nyunmɔnn nae, ki baar nan tɔbii nan biiru nba ki Yennu dɔŋ senn na. 27Ki diarɔɔ maŋ sii mɔk mɔlor jaann nan niib bonchiann, ki tuu bina ŋanlore, ki bina ŋanlore maŋ sinsuuk ni, u saa gɔɔr maruŋ nan Yenpiinii turu, ki saa paan bonbiir nba ki Yennu kɔɔ na, Yenjiantu ŋasaakak na yur paak, ki li sii be leŋ, ki saa tuu yoo nba ki Yennu saa biir daanɔ nba paanir na.”

10

Ki jiin Tigris mɔkir boor yirintu na po

1Sairus nba din dii Peesia naan li bina ŋantaa ni, ki mɔmaan baar Daniel, ŋɔɔe ki bi bia din yiu Beltesasar. Mɔmaan na din tee barmɔniie, ŋaan paar nan bannu. Maan na paak din fiit wannɔ damiit nie.

2Li yoo maŋ, ki min Daniel be parbiir ni dapiinlee nan yenn, 3ki ki dii jeŋant, koo ki ŋman nant, koo ki nyuu daami,10.3 Bi din dia tilɔɔnae ki tee daan. koo ki saat n yut, nan dapiinlee nan yenn na nba tan gar.

4Ki binn maŋ ni, ŋmaasinsinn daapiinlee nan ŋanna daar, ki n see Tigris mɔkjaann na gbingbann, 5ki gokit got ki la nirɔ, ki u lia liatpeennyinyir, ki boob salima gbanŋann. 6Ki u gbanant nyirii nan tanbinyinyir nba daauk paar na, ki u numpo nyɔkit nan sanyikintii na, ki u ninbina tee nan muu na, ki u kpinkpant nan taa nyirii nan kutmɔnt nba nyirii na, ki u kunkɔr naan nibur yar.

7Min Daniel kɔɔe la yirintu na. Jab nba be nanin na ŋarin ki la siari, ŋaan ki jaŋmaanii soorib, ki bi chiar bɔr. 8Ki n biar see n kuukɔɔ, ki gorii yaarlituk yirintu na, ki pansiak ki biar n ni, ki n numpo lebit ki penn. 9Maa gbat u kunkɔr yoo nba, ki n fib ki baa faab tiŋ ni. 10Ŋanne ki nuu soorin ki fiinin, ki n be n nii nan duna paak, ki bia daa jekir.

11Ki u yetin a, “Daniel, a daa tiin jaŋmaanii. Yennu loona. Fiit set, ki gbiint maan nba ki n yaa man beta na fanu. Yennu-e tumin a boor.” Waa yet nna yoo nba ki n fiir set, ki bia daa jekir.

12Ki u ŋamm yet a, “Daniel, a daa tiin jaŋmaanii. Yennu gbat a miaru, daar nba ni ki a dukin ki sikin a mɔŋ ŋɔɔ Yennu boor a fan fit la yanfoon naewa. N baar a miaru maŋ poe. 13Peesia yent na diarɔɔ sebiik tuu gɔin dapiinlee nan yenn; ŋanne ki Maikel, wunba tee malakanba saakayenɔ na baar ki tan sommin, kimaan n kuukɔɔe biar be Peesia tiŋ na ni. 14N baar man wanna linba tan saa baar a niib paak wonn poe. Yirintu maŋ jiin linba tan saa tun wonn poe.”

15Waa yet nna yoo nba, ki n tibin tiŋ ni ki ŋmin soon nna. 16Ki wunba pak nanin na tee nan nirɔ na, ki tant u nuu ki sii n mɔgbana. Ki n yetɔ a, “Chanbaa, yirintu na te ki n baŋ ki kan fit nyik jekiru. 17N tee nan yommik nba tuu see u chanbaa tɔɔnn nae. N saa teen nlee ki pak nana ni? N ki mɔk pansiak koo foomi.”

18Ki u ŋamm siin, ki n ji la paŋ. 19Ki u yetin a, “Yennu loona. Li paak, a daa te siar daamiia koo ki jeentani.”

Waa yet nna yoo nba ki n ŋamm la paŋ, ki yetɔ a, “Chanbaa, betirin faa yaa a wannin linba. A turin paŋa.”

20-21Ŋanne ki u yet a, “A mi linba paak teen ki n baar a boori-i? N baar maa n fiit wanna linba sɔb barmɔnii gbouŋ na nie. Mɔtana, n ji saa ŋmate, ki saa kɔn nan Peesia yent diarɔɔ sebiik na, ki li poor po Griis yent diarɔɔ sebiik na saa baar. Sɔɔ kaa ki saa sommin, see Maikel kuukɔɔ, malaka nba tee Israel teeb guutɔɔ na.

11

1Ki li tee u toonn ki u sommitin ki bia guun. 2Maa yaa man beta maan nba na tee barmɔniie.”

Ki jiin Ijipt nan Siria naan yent po

Ki u ŋamm yet a, “Kpanbara bantaa biar ki tan saa dia Peesia yent; ki kpanbar saa wei ki pukin banna, ki saa mɔkit ki gar leeb na. Ki u paŋ nan mɔkint na nba saa pukin yoo nba, u saa jak Griis naan yent.

3“Ki kpanbar jaann saa dɔkit, ŋɔɔe saa dia naangbouŋ nba yab, kii tuun waa loon biaŋinba. 4Ŋaan u paŋ nba tan saa yabit yoo nba, u naan yent saa biir, ki bɔkit yaka ŋanna, ki kpanbara nba ki nyii u maaru nie saa set u seenu ni, ki dia yent na, ŋaan bi kan la yiikoo nan biaŋinba ki u tuu mɔk na.

5“Ijipt kpanbar sii mɔk paŋ, ŋaan u kunkɔnkɔnna saakayenɔ saa garɔ nan paŋ, ki saa dia naan yent nba yab. 6Bina waan saa gar, ki Ijipt kpanbar sii mɔk lor nan Siria kpanbar, ki saa jii u bipoo ki tur Siria kpanbar ki wun kɔɔn, ŋaan bi lor maŋ kan yukir; ki bi saa kpi kpanbar bipoo na, nan u sɔrɔ, nan u bik, nan u ŋaatoontunna nba waa u poor na. 7Li poorpoe ki poo maŋ nikpiimm na yenɔ saa di naan, ki saa saan lek Siria kpanbar kunkɔnkɔnna, ki kɔɔ bi digbanpaarir na ni, ki kɔn nyannib. 8U saa jii bi tingbana bonninnant, nan bonlia nba ki bi ŋammir, nan salimmɔna nan salimpeena, ki jii tur bi tingbana maŋ na, ki ŋmat namm Ijipt. Bina waan saa gar ki gbananmaasu sii be, ki kunkɔna kaa. 9Li poor po, ki Siria kpanbar saa lek Ijipt yent, ŋaan li saa paakɔ ki wun chiar.

10“Ki Siria kpanbar bonjai saa teen siir nan bin faa tɔb, ki saa taan kunkɔnkɔnna bonchiann, ki bi saa baar u boor ki tan gbee, ki tee nan nyunmɔnn na, ki saan bi datai digbanpaarir na ni. 11Ki Ijipt kpanbar saa donn wutoor, ki fiir saan faa Siria kpanbar tɔb, ki soor u kunkɔnkɔnna nba yab na, 12ki sii mɔk karinbaanii u nyannu na paak, nan kunkɔnkɔnna bonchiann nba ki u kpiib na paak, ŋaan u kii mɔk nyannu yoo kuri.

13“Siria kpanbar saa ŋmat ki ŋamm taan kunkɔnkɔnna nba yab ki pukin, ki lin gar waa bo dia sinsinn biaŋinba na. Yoo-i taŋi baar, u saa jen nan kunkɔnkɔnna nba yab nan kunkɔntiat bonchiann. 14Ki niib bonchiann tan saa yêt Ijipt kpanbar, ki kpikpiruk damm siab saa nyi fin Daniel digbann ni, ki yêtɔ, kimaan yirintu nba ki bi la na paak, ŋaan bi kan nyanni. 15Li poor po, Siria kpanbar saa saan lek digbanpaarir na ki nyannir. Ki Ijipt kunkɔnkɔnna ji kan fit kɔn kɔnni; ki bi kunkɔnkɔnna nba paar gbaa ji kii mɔk paŋ nan waama. 16Ki Siria kpanbar maŋ saa teemm waa loon biaŋinba, ki sɔɔ kaa ki saa gɔɔrɔ. U saa set kasii tiŋ11.16 Kasii tiŋ maŋ tee Israel teeb tiŋ. na ni, ki li kur sii be u yiikoo ni.

17“Siria kpanbar saa lor nan wun saan kɔnn, ki dia u kunkɔnkɔnna kur. Ki wun fit kɔn nyann u dataak Ijipt kpanbar na yenti, see ki u maŋ nanɔ ki jii u bipoo ki turɔ wun kɔɔn, ŋaan u kan nyann u lor na ni. 18Ki li poor po, u saa lek digbana nba kook mɔkgbeŋa na, ki kɔn nyann bi bonchiann, ŋaan tɔɔndaanɔ nba nyii digbanganne tan saa kɔn ki nyannɔ, ki gɔɔr u dont-n-mɔŋ maŋ; barmɔnii u saa te Siria kpanbar n di fei ki chiar. 19Kpanbar na saa ŋmat kun u tiɔŋ digbanpaarir ni, ŋaan bi saa kɔn nyannɔwa, ki li ji sii tee u kur kure na.

20“Ki kpanbar lɔɔ bia saa wei u poor po, ki saa tun toona saakɔɔ, ki u sii mian niib ki bi pa lampo, a lin te kpanbar na naan yent na-ii mɔk mɔkint. Ki li kan yukir, ki bi saa kpi kpanbar na, ŋaan li kii tee yeenin ni kaa, li bia kii tee tɔb ni.”

Ki jiin Siria kpanbar touŋ po

21Ki wunba bo piak nanin na ŋamm yet a, “Siria kpanbar nba saa di ki wei poor na, u sii tee jatouŋo, ki li bo kii tee ŋɔɔ kaa saa di naan na, ŋaan u saa dɔkite yiama nan kpinkpannii ki gaar naan maŋ. 22Ki wunba kur biirɔ, u lekii tee Yennu mannteeb yudaanɔ gbaa, ŋaan bi saa kpiue. 23Lora nba ki u lorin nan digbanlia na, u saa kpannib ki sii laat paŋ, ŋaan ki u digbann lek waar. 24U tan saa kpir lek digbann nba mɔk mɔkint, ki saa tun toona nba ki u yeejamm sɔɔ ki ban tumi. Ki u ji saa biit tiat nba ki u fat tɔb ni na ki tur u poorpoweiteeb. U sii mɔk dudukit nan wun lek digbanjaana, ŋaan ki u yoo n jiŋ.

25“U saa jii pare, ki tikir kunkɔnkɔnna bonchiann a wun lek Ijipt kpanbar, wunba mɔk kunkɔnkɔnpaara bonchiann ki saa kɔn tookɔ, ŋaan bi saa kpann Ijipt kpanbar maŋ ki u kan fit kɔn nyanni. 26U kpaanteebe saa baanɔ. Bi saa kpi u kunkɔnkɔnna bonchiann, ki binba biar na saa chiar. 27Ki kpanbara banlee na saa lakin kar di jeet, ŋaan bi dudukit sii tee bonbiire, ki bi saa faar faak ki tur leeb. Bi kan la baa loon linba, kimaan li yoo daa ki baari. 28Siria kpanbar sii ŋmat kun u doo ni nan tiat nba ki u fat na, ŋaan ki u lor tee wun gɔɔr Yennu niibe ki bi daa jiantir Yennu. U saa tun waa loon biaŋinba, ki ji kun u tiɔŋ doo ni.

29“Li poor po, u tan saa ŋamm lek Ijipt, ŋaan yoo nba na bona saa lebite, ki ji kii tee nan sinsinn na. 30Rom teeb saa gbee ŋarint ki baar kɔn nanɔ, ki jaŋmaanii saa soorɔ.

“Ki u saa donn wutoor, ki koor a wun biir Yennu niib Yenjiantii. U saa gaar niib nba yêt Yennu sennu na kpaaniie. 31Ki u kunkɔnkɔnna na siab saa kɔɔn Yenjiantu ŋasaakak na jakint. Bi saa gɔɔr niib, ki bi kii mann daar kur maruŋ na, ŋaan paan bonbiir nba ki Yennu kɔɔ na, Yenjiantu ŋasaakak na paak. 32Kpanbar na saa jii kpinkpanniie, ki lin te niib nba yêt Yenjiantii na n taan u po, ŋaan binba waa Yennu na saa kɔn Yennu paaka. 33Niib na saakab nba tee yandamm na saa biit bi bannu ki tur niib bonchiann, ŋaan bi saa jii yoo waame ki kpi yandamm maŋ siab tɔbii ni, koo ki joob muu, koo ki fat bi siab bona ki kɔɔmm dansarii. 34Ŋaan baa sii kpib yoo nba, ŋamm Yennu niib saa la sommir waan. Niib nba lek saa pukin bi po na, ŋaan bi bonchiann sii tee kpinkpannii damme. 35Bi saa kpi yandamm nba tee saakab na siab, ŋaan linba na saa te ŋamm Yennu niib n ŋamm kii be fanu. Li sii kpan tuun nnae nan li joontu, yoo nba ki Yennu senn na.

36“Siria kpanbar saa tun waa loon biaŋinbae. U saa faa parbiir nan u mɔk yiikoo ki gar yennii nba be, ki gar Yabint Yennu gbaa. U sii fit tuun nna ki laat nyannu, ki tan tuu yoo nba ki Yennu saa dat u tubir. Yennu saa tun fanu nan waa senn biaŋinba na. 37Kpanbar maŋ saa yêt yennii nba ki u yeejamm bo jiantir, nan tingbann nba ki poob loon. Barmɔnii, u saa yêt yennii kurawa, kimaan u ji dukii nan ŋɔɔe mɔk yiikoo ki gar bi kura, 38ŋaan u sii baakit tingbann nba guu digbanpaara nae. U saa jii salimmɔna nan salimpeena nan tanbinyinyira nba daauk paar, nan piinii nba kpai, ki tur tingbann nba ki u yeejamm ki ban jiantir na. 39U saa jii niib nba jiantir tingbanganne, a bin guur u digbanpaara fanu. Ki niib nba gaarɔ nan u tee kpanbar na, u saa turib baakir, ki sennib toongbeŋa ni, ki bia turib tiŋ ki lii tee bi paatii.

40“Siria kpanbar naan gbennu-i nakin yoo nba, Ijipt kpanbar saa lekɔ, ki Siria kpanbar maŋ saa kɔn tookɔ nan u paŋ kur, ki sii dia taantorit nan taanii nan ŋarint bonchiann, ki saa lek digbana bonchiann nan nyunmɔnn nba tuu pubir na. 41U bia saa lek kasii tiŋ na ki kpi jab tusaa piik piik, ŋaan Edom teeb nan Moab teeb, nan Amonn teeb nba biar na, saa chiar paak. 42Yoo nba ki u tan saa lek digbana maŋ kur na, Ijipt gbaa tan kan biari. 43U tan saa jii Ijipt mɔkint nba be bekir ni, ki tee salimmɔna nan salimpeena nan linba kur daauk paar ki yaat nann. U saa kɔn nyann Libia teeb nan Sudann teeb. 44Ki labaar nba saa nyi yonput po nan niigaŋ po saa kɔɔnɔ jaŋmaanii, ki u saa kɔn nan wutoor, ki kpi niib bonchiann. 45U lek saa chaan u naan lanbonjaana na mɔkgbeŋir nan kunkonn nba Yennu ŋasaakak be li paak na sinsuuk ni, ŋaan u lek tan saa kpoe, ki sɔɔ kii be u boor ki sommɔ.”

12

Ki jiin yoo na joontu po

1Ki wunba piak nanin na yet a, “Yoo maŋ, malaka jaann Maikel, wunba guu a niib na saa dɔkit. Tɔn, ki yoo sii be ki tee biiru yoo, li sii bi ki gar biiru nba mi baar, laa nyii durinya na pinpiik niwa. Ki yoo maŋ-i baari, niib nba kur be a digbann ni, ki bi sana sɔb Yennu gbouŋ ni na saa tinn. 2Ki bi bonchiann nba dɔŋ kpo na saa fiir kuun ni. Bi siab saa la manfoor nba kaa gbennu, ki bi siab mun tan saa di fei nba kaa gbennu. 3Tɔɔndamm nba tee yandamm sii nyirii nan sanpagbouŋ na, ki binba mun tumii niib bonchiann a bii tuun linba ŋan na sii nyirii nan ŋmaabira na yoo saaka.”

4Ki u ŋamm yetin a, “Daniel, mɔtana, pɔbint gbouŋ na, ki bɔr li maan nan yoo na joontu. Tɔn, niib bonchiann sii lin yirib, ki bannu saa pukin.”

5Ki n la jab banlee see ki kpia mɔkir, ki jayenɔ see gbingbanyenn, ki lɔɔ see leer po. 6Ki jayenɔ boi jɔɔ nba lia liatpeeŋ, ki see jiin kpen-yur po na a, “Li saa wei nlee ki yaarlituk toona maŋ n tan tumi?”

7Ki jɔɔ maŋ donn u nii sanpaapo, ki n gbat ki u sent mɔsonjaann Yennu nba yɔɔ be na sann ni, ki yet a, “Li saa jii bina ŋantaa nan bonjinne. Yennu niib biak dinu tan sii gbent na ki linba na kur tuma.”

8Ki n gbat waa yet maan nba na, ŋaan ki bann li paaki. Ŋanne ki n boiɔ a, “Chanbaa, li kur tan saa joont nlee?”

9Ki u jiin a, “Daniel, ii saa, kimaan mɔmaan na tee fan bekire, ki lii be bɔr ni, nan yoo na joontu. 10Ki niib bonchiann para tan saa ŋamm fanu. Binba tee biit damm kan bann li paaki, bi sii ŋamii tuun toonbiite; ŋaan binba sub, ŋamme saa bann li paak.

11“Laa saa nyi daar nba ki bi saa gɔɔr daar kur maruŋ ki bia paan bonbiir nba ki Yennu kɔɔ na, daa tusir nan kobii ŋanlee nan daapiinyiae saa gar. 12Damm nba be fanu ki saa tuu daa tusir nan kobii ŋantaa nan piintaa nan ŋanŋmu gbennu, piisin tan sii be bi paak.

13“Fin Daniel, ii be fanu ki saa tuu yoo na joontu. Ki a saa kpo, ŋaan a tan saa fiir ki gaar a paauk, yoo na joontu ni.”