KPANBARA

labaar munlee

Ki jiin 2 Kpanbar gbouŋ na po

Gbouŋ na beerit Israel naan yent nan Juda naan yent poe, ki tan tuu yoo nba ki Yennu te ki bi datai kɔn nyann yent ŋanlee maŋ, ki soor li niib ki yaat saan namm tinganii ni, kimaan bi din yɔɔ jiantir yenbise, ki ki waa Yennu kuukɔɔ. Kpanbara sinsinn gbouŋ nan kpanbara gbouŋ ŋanlee din tee gboun-yemmire, ki bi tan bɔkit ki li tee gbant ŋanlee. Baatusir ni, bi yi gbouŋ maŋe 2 Kiŋs.

1

Ki jiin Elaija nan kpanbar Ahasia po

1Israel kpanbar Ahab kuun poor poe ki Moab teeb yêt Israel teeb jiantu.

2Israel kpanbar Ahasia din nyii u ŋaak paak, Samaria doo ni, ki tan baa ki la daŋ bonchiann, ki din tun siab a bin saan la Baal-sebub, wunba tee Filistia teeb doo Ekronn yenbik na, a ki laan u saa la laafiawa-a? 3Ŋaan ki Yennu malaka pak Elaija, wunba tee Yennu sɔkinii ki nyii Tisbe na, a wun chet kpanbar Ahasia toomii na ki boib a, “Bee ki i saa a yin la Baal-sebub, wunba tee Ekronn yenbik na? I dukii a Yennu kaa Israel tiŋ na nie-e? 4Ii pak kpanbar na a Yennu yet a, ‘A kan la laafia a daŋ na ni. A saa kpowa.’ ”

Ki Elaija tun nan Yennu nba wannɔ biaŋinba na. 5Ki toomii na ŋmat kpanbar na boor, ki kpanbar na boib a, “Bee ki i ŋmat jeni?”

6Ki bi jiin a, “Jasɔɔ nna chetit ki yetit a ti jen ki tan paka nan Yennu piak ki teena a, ‘Bee ki a tun toomii a bin saan ki la Baal-sebub nba tee Ekronn doo yenbik na? A dukii nan Yennu kaa Israel tiŋ na nie-e? A kan la laafia a daŋ na ni. A saa kpowa.’ ”

7Ki kpanbar na boib a, “Jɔɔ maŋ ninnauŋ tee nlee?”

8Ki bi jiin a, “U bo lia bonkobit gbant liatfoouko, ki bia boob bonkobuk gbann.”

Ki kpanbar na yet a, “Li tee Elaija-e.”

9U din tun tɔɔndaanɔ nan u jab piinŋmu, a bin saan ki jen nan Elaija. Ki tɔɔndaanɔ na saan la Elaija, ki u kar jɔkunkonn paak. Ki u yet Elaija a, “Yennu nirɔ, kpanbar na yeena a fan sik.”

10Ki Elaija jiin a, “Mi-i tee Yennu nirɔ, muu n nyi sanpaapo ki sik tan di fin nan a jab na.” Li yoo na ki muu nyii sanpaapo ki sik tan dii tɔɔndaanɔ na nan u jab na.

11Ki kpanbar na bia tun tɔɔndaanlɔɔ nan u jab piinŋmu, ki bi doo ki saa yet Elaija a, “Yennu nirɔ, kpanbar na yeena a fan sik mɔtana.”

12Ki Elaija jiin a, “Mi-i tee Yennu nirɔ, muu n nyi sanpaapo ki sik ki tan di fin nan a jab na.” Li yoo na ki Yennu te muu nyii sanpaapo ki sik tan dii tɔɔndaanɔ na nan u jab na.

13Ki kpanbar na bia ŋamm tun tɔɔndaanɔ nan u jab piinŋmu. Ki tɔɔndaanɔ na doo jɔkunkonn na paak, ki saa gbaan duna paak Elaija tɔɔnn, ŋaan fabin nan Elaija a, “Yennu nirɔ, ii mɔk ninbatinu min nan n jab na paak. A tinn ti manfoa. 14Muu nyii sanpaapo ki dii tɔɔndamm banlee nan bi jab nawa, ŋaan yabit kii mɔk ninbatinu nanin.”

15Ki Yennu malaka na pak Elaija a, “Fin nan ŋɔɔ-ii siik. A daa tiin jaŋmaanii.” Ki Elaija nan tɔɔndaanɔ na tɔk ki sik kpanbar na boor. 16Ki Elaija saa yet kpanbar na a, “Yennu nba piaka linbae na, ‘Faa tun toomii a bin saan la Baal-sebub nba tee Ekronn doo yenbik na, ki li tee nan Yennu kaa Israel tiŋ ni ki a bo saa lau na, a kan la laafia. A saa kpowa.’ ”

17Kpanbar Ahasia din kpo nan biaŋinba ki Yennu te Elaija pak nae. Ahasia din ki mɔk bonjak, li paak, ki u ninja Joram gaar u naan. Li din tee Juda kpanbar Jehosafat bija Jehoram naan bina ŋanlee nie.

18Linba kur ki kpanbar Ahasia din tun pukin, li sɔb Israel kpanbara barkperii gbant ni.

2

Biaŋinba ki Yennu jii Elaija ki doo nanɔ yendɔuŋ ni

1Yoo din baar nan Yennu n jii Elaija sajaperinn ni ki donnɔ yendɔuŋ ni. Elaija nan Elaisa din saa Gilgal, 2ki Elaija saa yet Elaisa a, “Ii bee nna; Yennu wannin a man saan Betel.”

Ŋaan ki Elaisa jiin a, “Fin nan Yennu nba be na sann ni, n kan nyika.” Ki bi tɔk saan Betel.

3Ki Yennu sɔkiniinba nba be Betel na baar Elaisa boor ki boiɔ a, “A mi nan Yennu saa jii a chanbaa ki yaat nanɔ dinna-a?”

Ki Elaisa jiin a, “Nn, n mi, ŋaan i daa te ki ti piak li po.”

4Ki Elaija yet Elaisa a, “Ii be nna. Yennu wannin a n saan Jeriko.”

Ŋaan ki Elaisa jiin a, “Fin nan Yennu nba be na sann ni, n kan nyika.” Ki bi tɔk saan Jeriko.

5Ki Yennu sɔkiniinba nba be leŋ na boiɔ a, “A mi nan Yennu saa jii a chanbaa ki yaat nanɔ dinna-a?”

Ki Elaisa jiin a, “Nn, n mi, ŋaan i daa te ki ti piak li po.”

6Ki Elaija yet Elaisa a, “Ii be nna. Yennu wannin a man saan Jɔɔdann mɔkir boor.”

Ŋaan ki Elaisa jiin a, “Fin nan Yennu nba be na sann ni, n kan nyika.” Ki bi tɔk saan. 7Ki Yennu sɔkiniinba na piinŋmu weib ki saan Jɔɔdann mɔkir boor. Ki Elaija nan Elaisa saan set kpian mɔkir na, ŋaan ki sɔkiniinba na see ki fɔk namm waama. 8Ki Elaija liat u liatfoouk ki pɔbinir, ŋaan jiir ki faa nyun na, ki nyun na bɔkit, ki ŋɔɔ nan Elaisa somm tinkooŋ paak ki poot. 9Leŋe ki Elaija pak Elaisa a, “Wantin faa loon man tun linba ki turawa, ki Yennu n jiin ki yaat nanin.”

Ki Elaisa jiin a, “Ŋaant ki man gaar a yiikoo na bɔkitu taar munlee, linba saa te ki n teen a gaartɔɔ.”

10Ki Elaija jiin a, “Linba ki a boi li po na turu paar, ŋaan li-i tee ki a lan yoo nba ki Yennu jiin ki yaatir nanin a boor na, a saa gaarira; ŋaan fi-i kii lan, a kan gaariri.”

11Ki bi piak ŋaan saa; ki li taakpaak ni, ki taantorit nba ki muu di, nan taanii nba ki muu di na daarir na baar bi sinsuuk ni, ki sajaperinn jii Elaija ki doo nanɔ yendɔuŋ ni. 12Ki Elaisa lar, ki yikin, ki pak tur Elaija a, “N baa, n baa, Israel teeb fat-tɔjaann, a saana.” U ji din ki mi la Elaija.

Elaisa par din biir, ki u pat u liatfoouk na chena ŋanlee. 13Li poorpo ki u tɔkir Elaija liatfoouk nba baa na, ki ŋmat set Jɔɔdann mɔkir boor, 14ki jii Elaija liatfoouk na ki faa nyun na, ŋaan yet a, “Elaija Yomdaanɔ Yennu na be lia?” ŋaan ŋamm faa nyun na, ki li bɔkit, ki u somm ki poot. 15Ki Yennu sɔkiniinba piinŋmu nba nyii Jeriko na lau, ki yet a, “Elaija yiikoo na be Elaisa paak,” ki saan a bin chetɔ, ki baa fabin tiŋ ni, u tɔɔnn, 16ki yet a, “Ti tee piinŋmue nna na, ki tee pandamm. Ŋaant ti saan ki lon a chanbaa. Li ki gar Yennu Seeke jiiu ki yaat nanɔ ki saa nyikɔ kunkonn nba fɔk na paak, koo baasiɔk ni.”

Ki Elaisa jiin a, “Aaii, i daa saa.”

17Ŋaan ki bi nunii mɔn nan waa tan tat chabib ki bi saan. Sɔkiniinba piinŋmu na din saa lon Elaija, gaŋ nan diitu po, ki saa jaŋ daa ŋantaa, ŋaan bi din ki lau. 18Li poorpo ki bi jen Elaisa nba be Jeriko ki guub na boor. Ki u yetib a, “N daan ki paki nan i daa saa-a?”

Ki jiin Elaisa bakitnauŋ toona po

19Ki Jeriko jasiab saan Elaisa boor ki saa yetɔ a, “Chanbaa, a poŋ mi doo na tee doo nba fane, ŋaan li nyun na ki ŋani, li te bona ki pɔti.”

20Ki Elaisa yetib a, “Teent yaarin senpaaŋ ni ki baar nann ki tan turin.” Ki bi baar nann turɔ. 21Ki u saan nyuntonn boor, ki lu yaarin na nyun na ni, ŋaan yet a, “Linba nae ki Yennu piak a, ‘N teen nyun na kasii, ki li ji kan kpi kuun, koo ki biir poa.’ ” 22Ki nyun na din yɔɔ tee nyunŋanin nan Elaisa nba yet a li sii tee na.

23Elaisa din nyii Jeriko ki saa Betel, ki bonjasai nyii dosau ni ki chetɔ sɔnu paak, ki laau ki yeen a, “Yukokiruk na, nyimin nna.”

24Ki Elaisa ŋmant ki gotib, ŋaan jii Yennu sann ki mɔ mɔtont, ki naamunaant banlee nyii tiinii ni, ki pat pat bonjai na piinna nan banlee.

25Ki Elaisa ji saan Kamel kunkonn paak, ki li poorpo ki u ŋmat saan Samaria.

3

Biaŋinba ki Israel jab nan Moab jab faa tɔb

1Juda kpanbar Jehosafat naan bina piik nan ŋanniin nie, ki Ahab bija Joram dii Israel naan, ki kar Samaria bina piik nan ŋanlee. 2U din tun biit ki tur Yennu, ŋaan u din ki mantik tee nibiiuk nan u baa, koo u naa Jesebel na; u din bet Baal tingbann nba ki u baa din maa ki jiantir nawa. 3Ŋaan u din tee nan Nebat bija kpanbar Jeroboam nba din gar ki u wei nae, ki kɔɔn Israel teeb biit ni, ki poŋ ki sak wun nyik u toonbiiti.

4Moab kpanbar Mesa din joon pei, ki binn kur u din tuu pa pegana tusaa kobik, nan pei tusaa kobik kobit, ki teen Israel teeb kpanbar, ki li tee u pann. 5Ŋaan Israel kpanbar Ahab nba kpo yoo nba, Mesa ji din mɔk mɔyêtuko nan Israel teeb. 6Ki kpanbar Joram nyii Samaria ki taan u kunkɔnkɔnna yiama. 7U din tur Juda kpanbar Jehosafat mɔb a, “Moab teeb kpanbar yêt n mɔba, a kan sommin ki man faau tɔbi-i?”

Ki kpanbar Jehosafat jiin a, “Nn, n saa saka. N be a nuu ni, ki n jab nan n taanii kur bia be a nuu ni. 8Ti saa tɔkin nlee ki woribi?”

Ki Joram jiin a, “Ti saa tɔkin sɔnfoouk nae, ki gar Edom kunkoouk paak.”

9Ki kpanbar Joram nan Juda nan Edom kpanbara nyii tɔkin sɔnu. Baa somm daa ŋanlore na ki bi nyun gbenn, ki nan nyun tiintika kaa ki jab na saa nyu, koo ki bi bonkobit saa nyu. 10Ki Israel kpanbar na yet nan kunkɔpaarir a, “Bee na? Yennu nyinn timm kpanbara bantaa na a wun tan jiit ki teent Moab jab nuu nie-e?”

11Ki kpanbar Jehosafat boi a, “Yennu sɔkinii be nna ki ti saa lau ki wun pak nan Yennu turiti-i?”

Ki kpanbar Joram kunkɔnkɔnna saakɔɔ jiin a, “Safat bija Elaisa be nna. U din tee Elaija sommtɔɔe.”

12Ki kpanbar Jehosafat gat a, “U tee Yennu sɔkiniie nan mɔnii.” Ŋanne ki kpanbara bantaa na saan Elaisa boor.

13Ki Elaisa yet Israel kpanbar na a, “Bee paake ki n saa sommani? Ii saa ki pak nan yenbis sɔkiniinba nba ki a baa nan a naa din piak namm na.”

Ki Joram jiin a, “Aaii, Yennu jii timm kpanbara bantaa na ki teent Moab teeb kpanbar nuu niwa.”

14Ki Elaisa jiin a, “Manfoor Yennu nba ki n jiantirɔ na sann ni, n por nan mi-i bonni kii teen a lɔɔ Juda kpanbar Jehosafat baakir, n bo kii mɔk siar ki saa tun tura. 15Yiint bafaarɔ ki turin.”

Ki bafaarɔ na nba faa biɔk yoo nba, ki Yennu yiikoo sik Elaisa paak, 16ki u yet a, “Yennu nba pak linbae na; ‘Lukit bunbuna baauk na kur po. 17Yaa lek kan la saak koo wouŋ na, ŋaan baauk na saa gbee nan nyume, ki yimm nan i bonkobit sii mɔk nyun bonchiann ki nyu.’ ” 18Ki Elaisa bia yet a, “Ŋaan linba na tee bonbike ki Yennu saa tun, u bia saa turi nyannu Moab jab boor. 19I saa nyann bi digbanŋana nba tee digbanpaara na, ki chɔɔ bi tilontii, ki saa jit bi nyuntona, ki bia gbeen bi tinŋaŋ na tana ki biirir.”

20Laa fant sanyaleeuk, ki jaŋ nan yoo nba ki bi tuu mann sanyiɔk ni maruŋ na, ki nyun pubir ki nyii Edom po ki baar piin tiŋ na.

21Moab jab nba gbat nan kpanbara bantaa na baar a bin lekib na, ki bi jab nba saa fit dia jatiat kur, laa nyii nikpera ki saan tuu nipaauŋ, bi din nyinnibe ki bi saan be kpaar paak. 22Laa fant sanyiɔk ki bi fiir, ki yonnu nyikint nyun na paak, ki li mɔn ki naan sɔn. 23Ki bi pak nan kunkɔpaara a, “Li tee sɔme. Kpanbara bantaa na kunkɔnkɔnnae sii kɔn ki kpii bi leeb. Ii ŋaan ti saan ki saa jii bona nba be bi kaaŋ ni na.”

24Ŋaan baa baar kaaŋ na ni yoo nba, ki Israel jab na worib ki ber jiimm. Israel jab na din waa Moab jab na ki kpib, 25ki biir bi doi. Israel jab na-i gar kpaab nba mɔk koorin ni, sɔɔ kur tuu jii tanne ki lu leŋ, nan tiŋ na nba tan saa gbee nan tana; bi bia din biir bi nyuntona nan bi tilontiiwa. Ki li joontik digbansaakar nba tee Kir Heres nae tan biar, ki tanluur-teeb na bia gob ki worir.

26Ki Moab kpanbar na nba bann nan u kan nyann na, ki u jii jab kobii ŋanlore nba kɔn nan takoobii, a wun yabir gar u datai na sinsuuk ni ki chiar, ŋaan u din ki fiti. 27Ki u jii u bijakper, wunba tan saa gaar naan, ki kpiiu ki mann maruŋ doo na joonjouk paak ki tur Moab teeb yenbik. Jaŋmaanii din soor Israel jab na, ki bi nyii doo na ni ki ŋmat kun bi tiɔŋ doo ni.

4

Biaŋinba ki Elaisa somm pakɔtalas daanɔ

1Ki Yennu sɔkiniinba na yenɔ pakɔɔk nyi saan Elaisa boor ki yetɔ a, “Chanbaa, n sɔrɔ kpowa. Barmɔnii, u tuu tee wunba waa Yennu-e, ŋaan tuu dia jasɔɔ pann, ki jɔɔ na baar a wun soor n bonjai banlee ki teemm daaba, pann na paak.”

2Ki Elaisa boiɔ a, “A loon man tun nlee ki turani? A mɔk bee ŋaak ni?”

Ki u jiin a, “N ki mɔk siar ki pukin olif tiinii kpan ki li be kpasɔbik ni.”

3Ki Elaisa betɔ a, “Saant a leeb boor ki kpent kpasɔkoona ki lii yaba. 4Li poorpo fin nan a bonjai na n kɔɔ diiuk ni ki loon tammɔb, ŋaan kii liakit kpan na kpasɔa maŋ ni. Sɔɔr nba tuu gbee, yin jii ki bakin kpiŋ.”

5Ki poo na nan u bonjai na kɔɔ diiuk ni ki loon tammɔb, ŋaan jii kpasɔbik nba be nan olif tiinii kpan na, ki u kpaan kpan na ki liakit sɔa na ni, ki u waas na jikit sɔkoona na ki teenɔ. 6Baa gbeen sɔa na kur, ki u boi ki laan sɔlia bee. Ki u bonjai na yenɔ yet a, “Li kuri na.” Ki olif tiinii kpan na ji nyik nyinu. 7Ki poo na ŋmat Yennu sɔkinii Elaisa boor, ki u yetɔ a, “Kɔin olif tiinii kpan maŋ ki pa a pana kur, ŋaan likirii bia saa tenn ki yaba, ki fin nan a bonjai na sii di.”

Biaŋinba ki Elaisa somm Sunem poo

8Dasiar ki Elaisa saan Sunem, siaminba ki pookpaatir nna be. Ki poo na gaar Elaisa saauŋ, ki wuu jikii baar Sunem yoo nba kur, u tuu di, poo na ŋaake. 9Ki poo na tan pak u sɔrɔ a, “N dukin jɔɔ nba yɔɔ baat nna na tee Yennu nirɔe. 10Ŋaant ki ti maa dibik ti ŋaak yur paak,4.10 Bi ŋei yura paak, bi din tuu sere. ki kɔɔn dɔɔnu nan kok nan teebul nan fitir leŋ, ki yoo nba kur ki u tuu baar, wun dɔɔr leŋ.”

11Dasiar ki Elaisa jen Sunem ki kɔɔ u diiuk ni a wun foi. 12U din tun u toontunnɔ Gehasi a wun saan yiin poo na. Waa baar yoo nba 13ki Elaisa pak Gehasi a, “Boimɔ ki laan n tun bia ki turɔ, kimaan waa di wahala nba ki tuun taa loon linba na paak. Li ki gar u loon man saan kpanbar boor, koo lanjimanba saakɔɔ boor, ki saa pak mɔbonŋansiar ki jiin u po.”

Ki poo na jiin a, “N be n niib boore ki laat linba kur ki n loon.”

14Ki Elaisa boi Gehasi a, “N saa tun bee ki turɔ yenni?”

Ki Gehasi jiin a, “Tɔn, u yen ki mɔk bonjaki, ki u sɔrɔ bia kpeta.”

15Ki Elaisa yet a, “Pakimɔ ki wun baar nna.” Ki u baar ki tan set tammɔb boor. 16Ki Elaisa pakɔ a, “Binn po, nna yoo, a sii dia bonjak a nuu ni.”

Ki u jiin a, “Chanbaa, daa fa ki teenin. A tee Yennu nirɔe.”

17Nan Elaisa nba yet na, binn po li yoo nba baar, ki u mar bonjak.

18Laa teen bina ŋanŋaa nna ki dijaan-yoo, bik na tan saan u baa boor kpaab ni, sanyiɔk ni, ki sɔɔ ki u baa nan dijaanteeb be. 19U din tan yikin ki yiin u baa a, “N yur yiare, n yur yiare.”

Ŋanne ki u baa yet toontunna na yenɔ a, “Jiin bik na ki kun turɔ u naa.” 20Ki u kun nanɔ ki saa turɔ u naa, ki u naa diau pana paak, ki saa tuu yonsuuk ni, ki bik na kpo. 21Ki u jiiu ki doo nanɔ Elaisa diiuk na ni, ki saa birɔ dɔɔnu paak, ŋaan ŋmat nyii ki loon tammɔb. 22Li poorpo ki u yiin u sɔrɔ ki pakɔ a, “A te ki a toontunna na yenɔ n baar nan boŋ nna. N loon man saan Yennu sɔkinii Elaisa boore. N saa jen mɔtana.”

23Ki u sɔrɔ boiɔ a, “Bee teen ki a loon fan saan dinna? Li ki tee foon daar, li bia ki tee ŋmaapaaŋ jaamm daari.”

Ki u jiin a, “Daa te ki li daamiia.” 24Ŋanne ki poo na te ki bi lor bonkokit, ki u yet toontunnɔ na a wun te boŋ na-ii saa yian yian, ki daa diŋit, li-i kii tee ki u tan wannɔ nna-i kaa. 25Ki u yaat saan Kamel kunkonn paak, siaminba ki Elaisa be na.

Waa daa be banfɔkira na ki Elaisa lau, ki yet u toontunnɔ Gehasi a, “Gotir, Sunem poo nae baat na. 26Kakitir ki chetɔ, ki laan bont kur ŋan ki tur ŋɔɔ nan u sɔrɔ nan u bija-a.”

Ki u bet Gehasi a bont kur ŋan, 27ŋaan waa baar Elaisa boor, ki u gbaan Elaisa tɔɔnn ki soor Elaisa taa. Ki Gehasi yaa wun tutɔ, ŋaan ki Elaisa pak Gehasi a, “Nyikimɔ. A ki la nan u be yanyêtuk nba yab nie-e? Ŋaan Yennu ki pakin siar ki jiin li po.”

28Ki poo na yet Elaisa a, “Chanbaa, n din boia bonjak po-o? N din ki paka nan a daa fiint n dindanni-i?”

29Ki Elaisa ŋmat Gehasi paak ki yetɔ a, “Kakitir. Jiin n patu kii saa. A daa see sɔnu ni ki foont wunba kur ki a chet, ki wunba chet ki foonta, a daa biir yoo ki gaan u foontii. Ii saa ki saa kɔɔ ŋaak na ni, ki donn n patu na kii goon bik na paak.”

30Ki poo na yet Elaisa a, “N por fin nan Yennu nba be na sann ni nan n kan nyika.” Ŋanne ki bi banlee soor sɔnu ki ŋmat. 31Ki Gehasi gar ki saa goon Elaisa patu na, bik na paak. Ŋaan siar din ki damm, koo nyinsiar din kaa ki jiin manfoor po. Ki u ŋmat took Elaisa ki yetɔ a, “Bik na ki fiiri.”

32Elaisa nba baar yoo nba, ki u kɔɔ siaminba ki bik na dɔɔ kpeent na, u kuukɔɔ, ki la ki bik na dɔɔ dɔɔnu paak kpeent. 33Ki u loon gann ŋaan miar Yennu. 34Li poorpo ki u fabin bik na paak, ki u mɔb nan u ninbina nan nii took nan bik na mɔb nan ninbina nan nii. Waa dɔɔr ŋaan tant bik na paak yoo nba, ki bik na gbanant piin ki toŋit. 35Ki Elaisa fiir ki somm somm diiuk na ni, ŋaan ŋmat ki yaan tant u mɔŋ bik na paak. Ki bik na chisin taar munlore, ŋaan munt. 36Ki Elaisa yiin Gehasi a wun yiin bik na naa. Waa kɔɔ yoo nba ki Elaisa yetɔ a, “A bijae na.” 37Ki poo na baa fabin tiŋ ni, Elaisa tɔɔnn. Li poorpo ki u jii bik na ki nyii.

Ki jiin bakitnauŋ nyina ŋanlee po

38Kon din baa tiŋ na kur po binsiar, ki Elaisa ŋmat saan Gilgal. Waa want Yennu sɔkiniinba Yennu maan yoo nba, ki u pak u toontunnɔ a wun yakin bob-gbeŋir muu paak, ki ŋaa kpint ki turib. 39Ki bi yenɔ saan muuk ni a wun jii kpinfaat, ki saa la tunpori, ki pɔɔr bonchiann ki kun nann, ki tan biir biir ki teen kpint na ni, ŋaan u din ki mi laa tee linba. 40Baa bat kpint na, a bin di, ki lemm yoo nba, ki bi yet Elaisa a, “Li tee lɔbiie,” ki yêt dinu. 41Ki Elaisa boi yon waan po, ki jii lu kpint na ni, ŋaan yet a, “Ŋammit bat ki turib.” Li yoo na ki bi la kpint na ji man.

42Li poorpo ki jasɔɔ nyii Baal Salisa, ki baar nan boroboro kuna piinlee, ki li tee sinsinn dii nba ki bi jaan li binn ni na boroboro, nan karwant-paana, a wun tur Elaisa; ki Elaisa pak u toontunnɔ a wun jiir ki dinn Yennu sɔkiniinba na. 43Ŋaan ki u boi Elaisa a, “A dukin nan linba na saa jaŋ jab kobika-a?”

Ki Elaisa jiin a, “Turimm ki bin di, kimaan Yennu yet a bi saa di ki tan gooe.” 44Ŋanne ki toontunnɔ na chent jeet na ki turib. Jab na din dii jeet maŋ ki saa gooe, nan Yennu nba yet biaŋinba na.

5

Biaŋinba ki kunkɔnkɔnna saakɔɔ Naamann la laafia

1Naamann din tee Siria kunkɔnkɔnna saakɔɔe, ki Siria kpanbar teenɔ baakir nan chɔruŋ bonchiann. Yennu din somm Naamann, ki ŋɔɔ nan u kunkɔnkɔnna na laat nyannu. U din tee yudaanjaanne, ŋaan ki ŋaauk5.1 Bi maan ni, ŋaauk paak tee gbanant paak yiar yoonne. be u paak bonchiann. 2Ŋamm nan Israel jab din kɔn nan leeb, ki bi soor Israel sapaanbik ki kun nanɔ, ki u teen Naamann ŋaapoo yommik. 3Dasiar ki yommik na tan yet Naamann ŋaapoo a, “N sunman ki n chanbaa n saan Yennu sɔkinii nba be Samaria na boore. U bo saa te ki u yiaru na n gbenna.” 4Naamann nba gbat nna, ki u saan yet kpanbar na linba ki sapaanbik na pak. 5Ki kpanbar na jiin a, “Ii saa Israel kpanbar boor nan gbouŋ na.”

Ki Naamann jii likbina tusaa piintaa nan salinkuna tusaa ŋanloob nan chinchenŋana piik. 6Gbouŋ nba ki Naamann din dia na sɔb a, “Gbouŋ nae saa wanna nan kunkɔnkɔnna saakɔɔ Naamann-e na. N loon ki fan te ki u ŋaauk na n gbenne.”

7Israel kpanbar nba karin gbouŋ maŋ, ki u pat u tiat nan yanyêtuk, ŋaan pak sanpaapo a, “Nlee ki Siria kpanbar saa dukin nan man te ki jɔɔ na n la laafia? U dukii nan n tee Yennu-e, ki mɔk manfoor nan kuun paŋi-i? Li want nan u loon wun bannin nan kɔnne.”

8Ki Yennu sɔkinii Elaisa nba gbat linba tun na, ki u tur kpanbar na mɔb a, “Bee ki a yan mantik puti? A te jɔɔ na n baar n boor, ki n saa wannɔ nan Yennu sɔkinii be Israel tiŋ ni.”

9Ki Naamann jii u taanii nan taantorit ki saan ki saa set Elaisa ŋaak tammɔb ni. 10Ki Elaisa tun u toontunnɔ a wun pak Naamann ki wun saan Jɔɔdann mɔkir ni, ki saa kpii nyun na ni taar munlore, ki u ŋaauk saa gbenn. 11Ŋaan ki Naamann jia seet nan wutoor ki yeen a, “Min bo dukii nan u saa nyi baar n boore, ki miar u Yomdaanɔ Yennu, ki ŋak u nuu fiat na paak ki man la laafia. 12Ki jenna, Abana mɔkir nan Farpar mɔkir nba be n doo ni Damaskus na ki chee Israel mɔka kuri-i? N daan bo saa kpii leŋe ki la laafia.”

13Ki u toontunna nakin u boor ki yet a, “Chanbaa, Yennu sɔkinii na-i bonni wanna bonpaarir, a bo saa tuma. Bee ki a kpan kan kpii nan waa yeta na ki la laafia?” 14Ki Naamann saan Jɔɔdann mɔkir ni, ki sik kpii taar munlore, nan Elaisa nba wannɔ biaŋinba na, ki u ŋaauk na gbenn fas, ki u gbanant ŋarik ki faŋ, ki naan bik gbanant. 15Ki ŋɔɔ nan u jab kur ŋmat Elaisa boor ki yetɔ a, “Mɔtana, n mi nan Yennu kaa siar boor, see Israel teeb Yennu na kuukɔɔ; li paak, chanbaa, gaat n piinii na.”

16Ki Elaisa jiin a, “N por Yennu nba fo, wunba ki n jiantirɔ na sann ni, nan n kan gaar piinii.”

Ki Naamann gbaa a Elaisa n gaar, ŋaan ki Elaisa yêt. 17Ki Naamann yet a, “Li-i tee ki a kan gaar n piinii, ŋaan fan chabin ki man jii tiŋ na tant ki lii tee bonii banlee jika, ki kun nann, kimaan laa nyii mɔtana ki saa, n kan mann maruŋ, koo mujoonu piinii ki tur yensiar see Yennu kɔɔ. 18N mɔk dindann nan Yennu saa nyik chabin, li-i tee ki n chian n kpanbar ki saan tingbann Rimonn jiantu diiuk ni, linba tee Siria teeb yar na, ki gbaan u tɔɔnn, Yennu n nyik chabin.”

19Ki Elaisa yetɔ a, “A kun manuwa.” Ki Naamann yaat kun.

U din saan waaminnae, 20ki Elaisa toontunnɔ Gehasi yet u mɔŋ a, “N chanbaa te ki Naamann yaat ŋaan ki pa siar. U bo saa gaar linba ki Siria nirɔ maŋ turɔ nae. Yennu nba fo na sann ni, see ki n chiar wei gaar siar u boor.” 21Ŋanne ki u wei dinn Naamann paak. Naamann nba la ki nirɔ waa tiin na, ki u jakit taantoruk paak ki sik cheu, ki boiɔ a, “Labaari-i?”

22Ki Gehasi jiin a, “Siar kaa, ŋaan n chanbaae tumin a man paka nan Yennu sɔkiniinba banlee nyii Efraim teeb kunkona tiŋ na ni ki baar mɔtana, ki u loon fan turib likbina tusaa ŋantaa nan chinchenŋana ŋanlee.”

23Ki Naamann yetɔ a, “Gaat likbina tusaa ŋanloob.” Ki Naamann gbaa a Gehasi n gaar, ki jii likirii na wuun bɔtoot ŋanlee ni ki lor, ki pukin chinchenŋana ŋanlee na po, ki tur u toontunna banlee, ki bi jii gar Gehasi tɔɔnn. 24Baa baar kunkonn paak, siaminba ki Elaisa be na, ki Gehasi gaar bɔtoot na ki kɔɔ nann ŋaak ni, ŋaan chab Naamann toontunna, ki bi ŋmat Naamann boor. 25Li poorpo ki u kɔɔ ŋaak na ni. Ki Elaisa boiɔ a, “A bo saan lee?”

Ki u jiin a, “Chanbaa, n ki saan siari.”

26Ŋaan ki Elaisa yetɔ a, “N seek bo kaa a boor yoo nba ki jɔɔ na jakit u taantoruk paak ki cheta na-a? Yoo na kaa tee sii gaan likirii nan chinchena nan kpan tilontii, nan daan tilontii kpaant, nan pei nan nei, koo toontunna. 27Mɔtana, Naamann ŋaauk na saa baa a paak, ki fin nan a yaaboona kur sii yɔɔ be nan ŋaauk.”

Ki ŋaauk baa Gehasi paak, ki u nyii. U gbanu din penn nan gbent nae.

6

Biaŋinba ki bi la pabin nba bot

1Dasiar ki Yennu sɔkiniinba nba ki Elaisa tee bi saakɔɔ na pak Elaisa a, “Taa be siaminba na waabita. 2Turint yaak ki tin saan Jɔɔdann mɔkir boor ki saa chɔɔ tiinii ki tan chaan binbeboor kii be.”

Ki Elaisa jiin a, “Ii saa man.”

3Ki bi yenɔ yet a Elaisa n chianib. Ki Elaisa too, 4ki bi tɔk saan. Baa baar Jɔɔdann mɔkir boor, ki bi piin toonn. 5Bi yenɔ nba chɔɔn tiik na, ki u pabin tan fokit ki baa nyun ni; ki u yet Elaisa a, “Chanbaa, n saa teen nlee? Li tee pakpentkare.”

6Ki Elaisa boi a, “Li baa lee?”

Ki jɔɔ na wannɔ laa baa sian, ki Elaisa chɔɔ lanbann, ki lur nyun na ni, ki li te pabin na pukit paan. 7Ki u yet a, “Jiin.” Ki jɔɔ na bɔɔn jii.

Biaŋinba ki bi nyann Siria kunkɔnkɔnna

8Siria kpanbar din faa tɔb nan Israel jab. U din pak nan u saakab ki gann waa saa teen u kaaŋ sian. 9Ŋaan Elaisa din tur Israel kpanbar mɔb ki kpaanɔ a u daa nakii leŋ, kimaan Siria jab na laa muuk nie. 10Ŋanne ki Israel kpanbar kpaan u jab nba be li po na ki bi teen siir. Linba na din tun fuunu munŋaaewa.

11Siria kpanbar wutoor din doo bonchiann, ki u yiin u saakab ki boib a, “I ni na, ŋmee see Israel kpanbar poorpo?”

12Ki yenɔ yet a, “Chanbaa, ti sɔɔ ki see u poorpo. Yennu sɔkinii Elaisa-e piak Israel kpanbar na linba ki a bɔr pak a diiuk ni gbaa.”

13Ki kpanbar na tur mɔb a bin lon Elaisa, ki wun te bin soorɔ.

Baa pakɔ nan Elaisa be Dotann na, 14ki u tun kunkɔnkɔnna saama nan taanii nan taantorit. Bi din baar doo na ni nyiɔko ki ŋaa loonir. 15Laa yent sanyapob ni, ki Elaisa toontunnɔ fiir ki nyii, ki la Siria kunkɔnkɔnna nan bi taanii nan taantorit, ki bi ŋaa loon doo nawa. Ki u ŋmat kɔɔ Elaisa boor ki yetɔ a, “Chanbaa, ti kɔɔ biak niwa. Ti saa teen nlee?”

16Ki Elaisa jiin a, “Daa tiin jaŋmaanii. Binba be nante yab ki gar binba be namm na.” 17Ŋanne ki Elaisa miar Yennu a, “Yennu, muntir u ninbina ki ŋaan wun la.” Ki Yennu gat Elaisa miaru, ki u toontunnɔ na gokit got kunkonn na paak ki la ki li gbee nan taanii nan taantorit nba tee muu ki lint Elaisa.

18Siria jab nba worib na, ki Elaisa miar Yennu a, “Yennu, a te ki jab na n jɔɔn.” Ki Yennu gat u miaru ki te jab na jɔɔn. 19Ki Elaisa saan bi boor ki yetib a, “I tɔk sɔnganue na; doo nba ki i loon na kaa na. Ii waan man, ki man saan nani jɔɔ nba ki i loonɔ na boor,” ki jiib ki saan namm Samaria.

20Baa kɔɔ doo na ni yoo nba, ki Elaisa miar Yennu a, “Yennu, muntir bi ninbina ki te bin la.” Ki Yennu gat u miaru na, ki munt bi ninbina, ki bi la nan bi be Samaria doo nie.

21Israel kpanbar nba la Siria jab maŋ, ki u boi Elaisa a, “Chanbaa, n kpibi-i? N kpib amii?”

22Ki u jiin a, “Aaii. Fi-i soor kunkɔnkɔnna tɔb ni gbaa, a kan kpibi. Turimm jeet nan nyun ki bin di ki nyu, ki ŋmat kun bi kpanbar boor.” 23Ki Israel kpanbar teen jaamm ki turib. Baa dii ki nyuu na ki u kunnib ki tur Siria kpanbar. Laa nyii leŋ, Siria jab ji ki kɔn nan Israel jabi.

Ki jiin Samaria leku po

24Li poorpowa ki Siria kpanbar Ben-hadad din tan jii u kunkɔnkɔnna kur, a bin kɔn nan Israel jab, ki dɔɔr lint Samaria doo. 25Baa dɔɔ guu na paak, ki jeet din pɔɔr doo na ni bonchiann, ki bi kɔi bonyur likbina piinniin, ki nɔɔŋ-naatɔa waaminna tee likbina ŋanŋmu.

26Ŋanne ki Israel kpanbar somm doo joonjouk paak, ki poosɔɔ yikin a, “Sommitin, chanbaa.”

27Ki u jiin a, “Li-i tee ki Yennu kan somma, n saa tura bee? N mɔk dii, koo daami-i? 28Bee daamiiani?”

Ki u jiin a, “Wonn, poo na won yet a ti ŋman n bik, a ki li-i yent, tin ŋman u yɔɔ. 29Ki ti yakin n bik ki ŋman. Laa yent, ki n pakɔ nan ti ŋman u bik na, ki u jii u bik na ki bɔr.”

30Kpanbar nba gbat nna ki u pat u tiat nan yanyêtuk, ki binba kpia leŋ la ki u lia bɔtoot liatir u tiat tiŋ po. 31Kpanbar na din pak nan kunkɔpaarir a, “Yonnu-i baa dinna ki n daa ki kpii Elaisa, Yennu n faa kpin.” 32Li yoo na ki u tun toomu a wun baar nan Elaisa.

Ki sɔɔ ki Elaisa be ŋaak ni nan saakasiab nba baar a bin foontɔ. Kpanbar toomu din tan kɔɔ na, ki sɔɔ Elaisa yet saakab na a, “Nikpiiruk na tun sɔɔ a wun kpin. Wu-u nakin, yin loon gann ki daa te ki u kɔɔ. Kpanbar na mɔŋ sii be u poorpo.” 33U ki pak gbenn kaawa, ki kpanbar na tiɔŋ dɔkit ki yet a, “Yennu-e baar nan daamii na ti paak. Bee ki n saa guur ki wun tun siari?”

7

1Ki Elaisa jiin a, “Gbiintir linba ki Yennu piak: Wonn nna yoo, i won saa daa boroboro yonŋanin yonnann ŋmaŋ muntaa, koo yonlia yonnann ŋmaŋ munloob salimpeenn yennkɔɔe.”

2Ki kpanbar ŋaasaakɔɔ nba be nanɔ na yet Elaisa a, “Yennu tiɔŋ-u lekii loot Yendɔuŋ gana taakpaak nna, ŋaan linba na kan tun.”

Ki Elaisa jiin a, “A saa la ki lin tun, ŋaan a kan di jeet maŋi.”

Ki jiin Siria kunkɔnkɔnna na yaatu po

3Jab banna din yiar ŋaauk ki be Samaria doo na nanyer po, ki tan yet bi leeb a, “Bee ki ti sii be nna ki tan kpo yanni? 4Ti-i kɔɔ doo ni, li ki mɔk nyɔɔt, kimaan kome saa kpit; ŋaan ti-i biaki be nna, ti bia saa kpowa. Ŋaant ki tin saan Siria jab kaaŋ na ni. Baa saa tun bontonn nba mantik ki turint tee bin kpite; ŋaan li ki gar bin nyik ki tinn ti manfoa.” 5Tɔn, laa piin bɔnnu yoo nba, ki bi saan Siria jab kaaŋ na ni, ŋaan baa baar leŋ na, ki bi ki la sɔɔ. 6Yennu bo te ki Siria kunkɔnkɔnna na gbat fuur, ki li naan nan kunkɔnkɔnna bonchianne baat nan taanii nan taantorit na, ki Siria jab na dukin a Israel kpanbar sii jii Hef nan Ijipt kpanbara nan bi kunkɔnkɔnna, ki bi baat a bin worib. 7Li daajoouk ki Siria jab chiar a bin tinn bi manfoa, ŋaan nyik bi lanbont nan bonii nan taanii, ki nyik bi kaaŋ na nan laa tuu tee na.

8Ki jab banna na nba baar kaaŋ na ni, ki bi kɔɔ lanbouŋ ni, ki dii ki nyuu linba be leŋ, ki jii likirii nan salima nan liant nba ki bi la, ki saan bɔrir. Li poorpo ki bi jen ki kɔɔ lanbonleer ni ki tun nna, 9ki ji yet bi leeb a, “Ti daa tuun nna. Ti mɔk labamann, ti daa diar ti kuukɔɔ. Ti-i guur a lin yenta tin kumii, ti saa la tubdatuwa. Ŋaant ti saan yian ki wann kpanbar ŋaasaakab.” 10Ki bi nyik Siria jab kaaŋ na, ŋaan saan Samaria, ki saa yet binba guu tammɔb na a, “Ti saan Siria jab kaaŋ ni ki ki la sɔɔ, koo ki gbat siari. Taanii nan bonii ki loti, kaaŋ na bia tee nan Siria jab nba yaat ŋaan ki li tee biaŋinba nae.”

11Ki tammɔguura na mɔɔnt maan maŋ, ki li baar kpanbar ŋaak. 12Li lek din daa tee nyiɔko, ŋaan ki kpanbar na fiir dɔɔnu paak ki yet u saakab a, “N saa wanni linba ki Siria jab lorin. Bi mi doo na kon po, li paak ki bi yaat a bin saan bɔr doo kpiŋ. Bi dukii a ti saa nyik ti dooe ŋaan saan kpakin jeet lomu ni, bin soorit foot ki nyann ti doo.”

13Ki u saakab na yenɔ yet a, “Niib nba be doo na ni poŋ kɔɔ biiru niwa, nan binba kpo na. Li paak, ŋaant ki ti tun jasiab nan taanii nba biar na banŋmu, ki bann linba baar.” 14Ki bi gann jasiab; ki kpanbar na tumm nan taantorit ŋanlee, a bin saan Siria jab kaaŋ na ni, ki saa laan bee baar Siria kunkɔnkɔnna. 15Ki jab na saan ki saa baar Jɔɔdann mɔkir, ki laat tiat nan liant nba ki Siria jab tiin lubin na sɔnu ni. Li poorpo ki bi jen ki tan wann kpanbar na. 16Ki Samaria niib chiar saan ki jii bona Siria jab kaaŋ na ni. Boroboro yonŋanin yonnann ŋmaŋ muntaa, koo yonlia yonnann ŋmaŋ munloob din daa salimpeenn yennkɔɔe nan Yennu nba daan yet na.

17Tɔn, ki Israel kpanbar na jii u saakɔɔ nba be nanɔ na, ki teenɔ doo tammɔguura na saakɔɔ, ki niib na din ŋmaat saakɔɔ maŋ paak leŋ, ki u tan kpo, nan biaŋinba ki Elaisa bunt buntir, yoo nba ki kpanbar na din baar a wun lau na. 18Elaisa din pak kpanbar na a wonn nna yoo boroboro yon yonnann ŋmaŋ muntaa, koo yonlia yonnann ŋmaŋ munloob saa daa salimpeenn yennkɔɔe, Samaria doo ni, 19ki saakɔɔ na din jiin a, “Li-i lekii tee ki Yennu loot yendɔuŋ gana taakpaak na ni, ŋaan li kan tun.” Ki Elaisa jiin a, “A saa la ki lin tun, ŋaan a kan di li jeet.” 20Li kpan din tun nnae ki turɔ. Niibe din ŋmaat u paak, doo na tammɔb ni, ki u tan kpo.

8

Ki jiin Sunem poo na jenu po

1Elaisa din pak Sunem poo nba ki u din fiin u bija kuun ni na, a Yennu saa te kon n baa doo na ni bina ŋanlore, a ki wun nyi nan u niib ki saan digbansiar. 2Ki poo na sak Elaisa kpaanii na, ki saan nan u niib Filistia tiŋ ni bina ŋanlore.

3Bina ŋanlore na poorpo ki u jen Israel tiŋ ni, ki saan kpanbar na boor a wun boi u ŋaak nan u tiŋ po, ki bin jiin turɔ. 4U din baar ki sɔɔ kpanbar na piak nan Elaisa toontunnɔ Gehasi-e. Kpanbar na din loon wun bann siar ki jiin Elaisa yaarlituk toona po. 5Yoo nba ki Gehasi want kpanbar biaŋinba ki Elaisa fiin kpeemmɔ kuun ni na, ki poo na baar nan u baruŋ kpanbar boor. Ŋanne ki Gehasi yet kpanbar na a, “Chanbaa, poo na bonjake ki Elaisa din fiinɔ kuun ni na. U bonjak maŋe na biak.” 6Kpanbar na din boi poo na li po, ki u wann nan li tee barmɔniie. Ki kpanbar na yiin u saakɔɔ ki pakɔ a wun te bin jiin linba kur tee poo na yar ki turɔ, nan jeet nba ki tiŋ na nan bina ŋanlore nba kur ki poo na tuu kaa na.

Ki jiin Elaisa nan Siria kpanbar Ben-hadad po

7Elaisa din saan Damaskus, yoo nba ki Siria kpanbar Ben-hadad yiar na. Baa pak kpanbar nan Elaisa be yoo nba, 8ki u pak u saakab na yenɔ, wunba ki bi yiu Hasael na a, “Jiin piinii ki saan Yennu sɔkinii na boor ki saa turɔ, ki wun boi Yennu ki laan n saa la laafia amii n kan la laafia.” 9Ki Hasael jii laagumiinba piinna nan bonŋana booru booru nba be Damaskus ki saan Elaisa boor. Hasael nba baar Elaisa boor yoo nba ki u yet Elaisa a, “A daabir kpanbar Ben-hadad-e tumin a man boia ki laan u saa la laafia koo u kan la.”

10Ki Elaisa jiin a, “Yennu fiit wannin nan u saa kpowa, ŋaan ŋmatir kun ki saa pakɔ nan u saa la laafiawa.” 11Li yoo na ki Elaisa kpaa u ninbina Hasael paak halii nan fei nba tan soorɔ. Ki Elaisa ji piin ki mɔ. 12Ki Hasael boiɔ a, “Chanbaa, bee ki a mɔ?”

Ki Elaisa jiin a, “N mi bontona nba ki a saa tun tur Israel teeb. A saa joo bi ŋapaara muuwa, ki kpi bi naasinfanii, ki fibir bi waas ki kpib, ki pit bi podamm poa.”

13Ki Hasael boiɔ a, “Nlee yooe ki n mun tan saa la paŋ na booru? N ki tee sɔɔ.”

Ki Elaisa jiin a, “Yennu wannin nan a tan saa di Siria naama.”

14Ki Hasael ŋmat kpanbar Ben-hadad boor; ki u boiɔ a, “Elaisa yet a bia?”

Hasael din jiin a, “U yet nan a saa la laafiawa.” 15Ŋaan laa yent sanyiɔk, ki Hasael jii kuntir ki suunt nyun ni, ki dɔkin kpanbar na numpo, ki u gbar foon ki kpo.

Li poorpo ki Hasael gaar Ben-hadad naan ki teen Siria kpanbar.

Ki jiin Juda kpanbar Jehoram po

(2 Barkperii 21.1-20)

16Ahab bija Joram nba dii Israel naan, li bina ŋanŋmu ni, ki Jehosafat bija Jehoram dii Juda naan, 17ki mɔk bina piintaa nan ŋanlee, ki kar Jerusalem bina ŋanniin. 18U ŋaapoo din tee Ahab bipooe, li paak, ki ŋɔɔ Jehoram tuun Israel kpanbara biit na booru, nan Ahab ŋaateeb nba din tuun na. U din tun biit ki tur Yennu, 19ŋaan Yennu din ki loon wun biir Juda, kimaan u din senn mɔsonn ki tur u toontunnɔ Defid nan u yaaboonae sii yɔɔ dia u niib.

20Jehoram nba din tee Juda kpanbar yoo nba na, ki Edom teeb yêt bin weiɔ, ŋaan dinn bi tiɔŋ kpanbar. 21Ki Jehoram jii u taantorit ki saan Sair doo ni. Waa baar leŋ yoo nba ki Edom kunkɔnkɔnna ŋaa loon ŋɔɔ nan u kunkɔnkɔnna. Nyiɔk na ki ŋɔɔ nan u taantorit ŋmakit-teeb gbaa ki saa nyii bot, ki u kunkɔnkɔnna na mun yat ki kun bi doi ni. 22Edom ji din nyii Juda yent nie li yoo na. Li yoo maŋe ki Libna doo mun bia yêt Juda weiu.

23Linba kur ki Jehoram din tun, li sɔb be Juda kpanbara barkperii gbant ni. 24Jehoram din kpo, ki bi piiu kpanbara kaat ni, Defid doo ni, ki u bija Ahasia dii naan.

Ki jiin Juda kpanbar Ahasia po

(2 Barkperii 22.1-6)

25Ki Ahab bija Joram nba tee kpanbar ki dia Israel teeb, li bina piik nan ŋanlee nie, ki Jehoram bija Ahasia dii Juda naan, 26ki tee bina piinlee nan ŋanlee, ki kar Jerusalem binyennkɔɔ. U naa din tee Atalia, ki tee kpanbar Ahab bipoo, ki tee Israel kpanbar Omri yaaboonn. 27Ahasia diamm nba din tee Ahab na, u din tun ki biir Yennu nan Ahab ŋaateeb nba din tun nae.

28Kpanbar Ahasia din taan Israel kpanbar Joram po, ki bi faa tɔb ki took Siria kpanbar Hasael. Kunkɔnkɔnna na din took leeb, Ramof doo nba be Gilead tiŋ ni na, ki Joram la daŋ tɔb na ni. 29U din jen Jesreel doo nie a wun teb u mɔŋ, ki Ahasia saan leŋ a wun foontɔ.

9

Biaŋinba ki bi dinn Jehu naan

1Yennu sɔkinii Elaisa din yiin sɔkinpaanii na yenɔ ki yetɔ a, “Teent siir ki saan Ramof doo nba be Gilead tiŋ ni na. Jiin olif tiinii kpan sɔɔr, 2ki fi-i baar leŋ, fan lon Jehu boor, wunba tee Jehosafat bija, ki tee Nimsi yaaboonn na. Nyintɔ u leeb boor ki kɔɔ nanɔ diiuk ni, i banlee, 3ki kpaar olif tiinii kpan na u yur paak, ŋaan yetɔ a, ‘Yennu yeen nan u dinta Israel naan.’ Li poor po fan yaat yiama.”

4Ki Yennu sɔkiniipaaŋ na saan Ramof, 5ki saa la kunkɔnkɔnna saakab mɔk tintaanu. Ki u yet a, “Chanbaa, n mɔk nakinii ki loon man wanna.”

Ki Jehu boiɔ a, “A piak nan ti ŋmee?”

Ki u jiin a, “Chanbaa, n piak nan fine.” 6Ki bi banlee kɔɔ diiuk ni, ki sɔkiniipaaŋ na kpaar olif tiinii kpan na ki mɔɔn Jehu yur paak, ŋaan yetɔ a, “Yennu nba tee Israel teeb Yomdaanɔ na yeen a, ‘N dinna naan, ki a teen n niib Israel teeb kpanbar dinna. 7A kpi a chanbaa kpanbar, wunba tee Ahab bija na, ki man fit dat Jesebel tubir, kimaan waa din kpii n sɔkiniinba nan n toontunlia na paak. 8Ahab ŋaateeb nan u yaaboona kur tee bin kpoe; see ki n boon u booru ni jab kur, saakab nan waas kur yomm. 9N saa tun u ŋaateeb nan maa tun Israel kpanbara nba tee Jeroboam nan Baasa ŋaateeb biaŋinba nae. 10Bi kan pii Jesebel. Bɔie saa di u gbanant, Jesreel yent ni.’ ” Sɔkiniipaaŋ na nba pak gbenn, ki u nyii chiar.

11Jehu din ŋmat u saakaleeb na boor; ki bi boiɔ a, “Labaarii? Waatɔ maŋ yaa bee a boori?”

Ki Jehu jiin a, “I mi waa loon linba.”

12Ki bi yet a, “Aaii, ti ki mi. Pakin timm waa yet linba.”

Ki u jiin a, “U pakin nan Yennu yeen a u dinnin Israel naama.”

13Li yoo na ki Jehu saakaleeb na lat bi liata taaŋmaata paak, a Jehu n set li paak, ki peeb naatuna ki hoot a, “Jehu-e tee kpanbar.”

Ki jiin Israel kpanbar Joram kpinu po

14-15Jehu din lor bonbiir ki jiin Joram po, ki sɔɔ ki Joram be Jesreel, ki teeb u daŋ nba ki u din la tɔb ni, Ramof, yoo nba ki bi kɔn nan Siria kpanbar Hasael na. Jehu din yet u saakaleeb a, “Li-i tee ki i see n poorpo, yii mi ki sɔɔ saa ŋmiat ki nyi Ramof ki saan kpaan binba be Jesreel na.” 16Waa yet nna, ki u kɔɔ u toruk ni ki saa Jesreel. Joram din daa ki la laafia, ki Juda kpanbar Ahasia be leŋ ki foontɔ.

17Guutɔɔ nba be toonn ni, difoouk paak, Jesreel na, din la Jehu nan u jab baat. Ki u yet a, “N la jasiab baat.”

Ki Joram jiin a, “Tumin taanjakirɔ ki wun saan laan bi tee yɔɔsnba amii dataie.”

18Ki toomu na jak u taamm ki saan yet Jehu a, “Kpanbar na loon wun bann faa baat naasinyɔɔsir koo dataare.”

Ki Jehu jiinɔ a, “Li ki tee a toonn kaa. Ii waa n poor.”

Ki guutɔɔ nba be difoouk paak na yet a toomu na baar niib nawa, ŋaan u ki jenti. 19Ki bi ŋamm tun toomu, ki u saan boi Jehu li buboit booru; ki Jehu jiin a, “Li ki tee a toonn kaa. Ii waa n poor.”

20Ki guutɔɔ na ŋamm yet a toomu na baar niib nawa, ŋaan u ki jenti; a wunba gar tɔɔnn na ŋmakitir u toruk nan u tee waatɔ nae, nan Jehu nba ŋmakitir biaŋinba na.

21Ki kpanbar Joram tur mɔb a bin teen u taantoruk siir. Ki bi teen siir, ki ŋɔɔ nan kpanbar Ahasia kɔɔ, sɔɔ kur nan u toruk, ki saan a bin chet Jehu. Bi din saa chetɔ Nabof sarwaauk nie. 22Ki Joram boiɔ a, “A baat manu baaru amii?”

Ki Jehu jiin a, “Manu saa piin nlee ki be, yoo nba ki jabaabunu nan patmannu nba ki a naa Jesebel din piin na bia daa be na?”

23Ki Joram pak nan kunkɔsaakar a, “Ahasia, nabiiuk, nabiiuk.” U yet nnae, ŋaan ŋmant u taantoruk ki chiar. 24Ki Jehu jii u tɔrbann nan peenu ki tɔ soor Joram bɔpiat ni, ki li saar u wub, ki u baa u taantoruk ni ki kpo. 25Ki Jehu pak Bidkar, wunba tee u sommtɔɔ na a, “Jiin u gbanant na ki lu Nabof sarwaauk na ni. Tiat nan min nan fin nba daan waa kpanbar Joram baa Ahab poorpo na, Yennu daan pak mɔbona nae ki tur Ahab a, 26‘N won la Nabof nan u bonjai kpinu, ki senn nan n mun saa dat a tubir sarwaauk na niŋe.’ ” Ki Jehu pak u sommtɔɔ Bidkar a, “Jiin Joram gbanant ki lu Nabof sarwaauk na ni, ki lin gbeen Yennu mɔsonn na.”

Ki jiin kpanbar Ahasia kpinu po

27Kpanbar Ahasia nba la linba tun na, ki u be u taantoruk paak ki chiar saan Bef Hagann, ki Jehu waa beerɔ. Jehu din pak u jab a, “Kpin u mun man.” Ki bi paanɔ daŋ, yoo nba ki u be u taantoruk paak ki tɔk sɔnu nba saa Gur, ki li kpia nan Ibleam doo na, ŋaan u din yabir ki saan ki saa baar Megido dooewa, ki ji kpo. 28U saakab din jii u gbanant ki kpeen toruk ni, ki kun nann Jerusalem, ki saa pii kpanbara kaat ni, Defid doo ni.

29Ahab bija Joram nba din dii Israel naan, li bina piik nan yenn nie, ki Ahasia dii Juda naan.

Ki jiin kpanbar ŋaapoo Jesebel kpinu po

30Jehu din baar Jesreel. Jesebel din gbat linba tun kur, ki lon chɔrɔ, ki ŋamm u yut, ki ji be kpanbar ŋaadiiuk ni sanpaapowa, ŋaan dɔɔn takorbonn ni, ki gorii sɔnu paak. 31Ki Jehu nba tan baar kɔɔ doo na tammɔb na, ki Jesebel yikin ki yetɔ a, “Fin nba tee a tɔɔndaanɔ kpiirɔ nan Simri nba din tee biaŋinba na, a loon bee nna?”

32Ki Jehu gokit got ŋaan tian a, “Ŋmee taa n po?” Ki kpanbar ŋaasaakab banlee koo bantaa dɔɔnt takorbonn ni ki got Jehu. 33Ki Jehu yetib a, “Lumin poo maŋ tiŋ ni na man.” Ki bi jiiu ki lu-u; ki u sɔn put ki lann dikpinn nan taanii na. Ki Jehu jii u taanii nan taantorit ki ŋmaa u gbanant, 34ki gar kɔɔ kpanbar ŋaak ki dii jeet. Li poor poe ki u yet a, “Jiin poo nba ki mɔtont waau na ki piiu, kimaan u tee kpanbar bipooe.” 35Ŋaan binba din sik a bin jiiu ki pii na din ki la u gbananti, see yukpabuk kuukɔɔ, ki pukin u nii nan u taa kpaba. 36Baa wann Jehu linba na ki u yet a, “Yennu nba wann nan linba saa tume na, yoo nba ki u din te ki u toontunnɔ Elaija pak a, ‘Bɔie saa ŋman Jesebel gbanant, Jesreel yent ni. 37U gbanant saa biar dɔɔ nan naabint nae, ki sɔɔ kan fit yet a, Jesebel gbanante na.’ ”

10

Ki jiin Ahab yaaboona kpinu po

1Ahab yaaboona din tee piinlore-e, ki kar Samaria doo ni. Jehu din sɔb gbant ki tur doo na diateeb nan tɔɔndamm, nan Ahab waas got-teeb. 2Gbouŋ maŋ mɔmaan din tee a: “Kpanbar yaaboona na be i nuu nie, ki taanii nan taantorit nan jatiat nan digbanpaara na bia be i nuu ni. Li paak, yi-i la gbouŋ na yoo nba, 3yin nyinn kpanbar yaaboona na ni wunba jaŋ, ki dinnɔ naan, ki tuu kɔn sommɔ.”

4Jaŋmaanii din soor Samaria doo diara na, ki bi piak a, “Ti saa teen nlee ki kɔn nyann Jehu? Kpanbar Joram nan kpanbar Ahasia gbaa din ki fit kɔn nyannɔ.” 5Ki saakɔɔ nba gorii kpanbar ŋaak na nan saakɔɔ nba gorii doo na paak, nan tɔɔndamm nan kpanbar waas got-teeb na kur taan ki tur Jehu mɔb nba na a, “Ti tee a toontunnae, ki teen siir nan tin tun linba kur ki a wann. Ŋaan ti kan dinn sɔɔ naami. Tumin linba kur ki a loon.”

6Ki Jehu ŋamm sɔb gbouŋ ki yetib a, “Li-i tee ki i mi nan i see n poor ki teen siir nan yin tun linba kur ki n wanni, wonn nna yoo, ii won baar nan kpanbar Ahab yaaboona yura ki turin, Jesreel doo ni.”

Ahab yaaboona piinlore na din be Samaria tɔɔndamm na nii nie, ki bi wubiib. 7Baa la Jehu gbounleer na yoo nba, ki bi kpii Ahab yaaboona piinlore na kur, ki jii bi yura kpeen kpanchibit ni, ki saan tur Jehu, Jesreel doo ni.

8Ki Jehu nba gbat nan bi baar nan Ahab yaaboona yura na, ki u yetib a bin poonir kpeka ŋanlee, doo na tammɔb ni, ki lii dɔɔ ki saa tuu sanyaleeuk. 9Laa yent sanyiɔk, ki u baar tammɔb na ni ki tan pak niib nba be leŋ na a, “Mine din lor bonbiir kpanbar Joram paak, ki kpiiu. Li biit ki waa i sɔɔ; ŋaan lamme kpii niib na kuri? 10Nae want nan Yennu nba din pak linba kur ki jiin Ahab yaaboona po na saa mann mɔnii. Yennu tun linba ki u din senn mɔsonn ki te ki u sɔkinii Elaija pak nawa.” 11Li yoo ki Jehu kpii binba kur din tee Ahab nikpiimm, ki be Jesreel doo ni na kur, nan u toona saakab, nan u yɔɔsnba, nan u patmannteeb kur. Nan yenɔkɔɔwa din ki biari.

Ki jiin kpanbar Ahasia nikpiimm kpinu po

12Ki Jehu nyii Jesreel ki saa Samaria, ki saa baar siaminba ki bi yi “Pekpaarii Kaaŋ” na, 13ki chet Ahasia nba din tee Juda kpanbar na nikpiimm, ki boib a, “I tee lamme?”

Ki bi jiin a, “Ti tee kpanbar Ahasia nikpiimme. Ti saa Jesreel-e a ti saa foont kpanbar ŋaapoo Jesebel waas, nan binba tee naan diira na.” 14Ki Jehu yet u jab na a, “Sootib foot.” Ki bi soorib, ki u kpiib bootuk nba be leŋ na boor. Bi kur din tee niib piinna nan banlee-e. Nan yenɔkɔɔwa din ki biar.

Ki jiin Ahab nikpiimm nba biar na kpinu po

15Jehu din ŋamm soor sɔnu ki saa ki saa chet Jonadab, ki u tee Rekab bija. Jehu din foontɔ ŋaan yet a, “Min nan fin dudukit tee yommo. A saa set n poora-a?”

Ki Jonadab jiin a, “N saa set a poora.”

Ki Jehu ji yet a, “Tantir a nuu.” Ki u tant u nuu, ki Jehu datɔ ki donnɔ toruk na paak, 16ki yetɔ a, “Baat ki tan la nan a ninbinn maa jii n mɔŋ ki tur Yennu biaŋinba.” Ki bi kur jak toruk na ki saan Samaria. 17Baa baar leŋ yoo nba ki Jehu kpii Ahab nikpiimm kur, ki nan yenɔkɔɔwa ki biari. Yennu din poŋ pak Elaija nan linba na tan saa tuma.

Ki jiin tingbann Baal jiant-teeb kpinu po

18Ki Jehu yiin Samaria niib kur ki yetib a, “Kpanbar Ahab din jiant tingbann Baal na waame, ŋaan min Jehu saa jiantɔ bonchiann. 19Yiint Baal sɔkiniinba na kur, nan u jiant-teeb kur, nan u mannteeb kur, ki bin lakin. Sɔɔ daa biati; n yaa n mann marunjaanne ki tur Baal, ki wunba ki baar leŋ, see ki bi kpiiu.” (Jehu din teen selimiie, a wun kpi Baal jiant-teeb na kur.) 20Li poorpo ki Jehu yet a, “Sent Baal jiantu daar man, ki lin tur Baal baakir.” Ki bi mɔn daar maŋ, 21ki Jehu tur mɔb Israel kur po. Binba din jiantir Baal na kur din baare; nan yenɔkɔɔwa din ki biar. Ki bi kur kɔɔ Baal jiantu diiuk na ni, ki gbee li kur po. 22Li yoo na ki Jehu pak manntɔɔ nba gorii Baal jiantu liant paak na, a wun baar nann, ki tan tur Baal jiant-teeb na. 23Li poor po ki Jehu nan Rekab bija Jonadab kɔɔ Baal jiantdiiuk ni, ki pak niib na a, “Ŋaant man ki binba jiantir Baal na kuukɔɔe-ii be nna. I daa te ki binba jiantir Yennu na pukii nna.” 24Ki ŋɔɔ nan Jonadab kɔɔ a bin mann maruŋ, ki joo piinii ki tur Baal, ŋaan sɔɔ ki u senn jab piinniin nanyer ki yetib a, “Ii kpi niib na kur; wunba ŋaan ki bi yenɔkɔɔ paak, li daanɔ manfoore saa pa wunba chiar na paak.”

25Jehu nba jii piinii nan maruŋ na ki tur Baal ki gbenn, ki u yet guuteeb nan toona saakab na a, “Kɔɔn man ki kpi bi kur. I daa te ki bi sɔɔ paakiti.” Ki bi nɔɔt bi jukbanjai ki kɔɔ kpii bi kur, ki nyinn bi gbanant nanyer. Li poorpo ki bi kɔɔ nɔɔk ni diiuk na ni, 26ki nyinn tingbann Baal na ki joor muu, 27ki biirir nan u jiantu diiuk na, ki kpint jiantu diiuk na ki teenir baanjira; li daa tee baanjira nan dinna.

28Jehu din teen nnae ki piin Baal jiantu, Israel tiŋ ni. 29Ŋaan u din tokii kpanbar Jeroboam, wunba din kɔɔn Israel teeb biit ni, ki bi jiantir salima naajabis nba ki u din senn Betel nan Dann doi ni na. 30Ki Yennu yet Jehu a, “Linba kur ki n loon fan tun ki tur Ahab maaru, a tuma. Li paak n sent mɔsonn ki teena, nan a yaaboona ki saa tuu yaaboonna ni, bi sii tee Israel kpanbarae.” 31Ŋaan Jehu din ki sak Israel teeb Yomdaanɔ Yennu na mɔb nan u par kur; u din tokii Jeroboam nba din kɔɔn Israel teeb biit ni na marimae.

Ki jiin Jehu kuun po

32Li yoo Yennu din piin ki waant Israel teeb yente. Siria kpanbar Hasael din kɔn nyann Israel yent 33nba be Jɔɔdann mɔkir yondo po na, ki saan diitu po ki saa baar Aroer doo nba be Arnonn mɔkir po na. Linba na din kpab nan Gilead nan Basann yent, siaminba ki Gaad nan Rubenn nan Manase booru yent din be na.

34Linba kur ki Jehu tun ki pukin, nan u par toona, li sɔb be Israel kpanbara barkperii gbant ni. 35U din kpo, ki bi piiu Samaria, ki u bija Jehoahas gaar u naan. 36Jehu din dii Israel naan ki kar Samaria bina piinlee nan ŋanniime.

11

Ki jiin Juda poobat Atalia po

(2 Barkperii 22.10–23.15)

1Yoo nba ki kpanbar Ahasia naa Atalia gbat u bija kpinu maŋ po na, ki u tur mɔb a bin kpi niib nba kur tee naan ŋaateeb na. 2Ahasia bija Joas kɔɔe din tan tinn. Bi din yaa bin kpi ŋɔɔ nan leeb nae, ŋaan ki u poorɔ Jehoseba tinnɔ. Jehoseba din tee kpanbar Jehoram bipooe, ŋaan tee Ahasia niipoo. U din jii ŋɔɔ nan wunba yɔɔrɔ nae ki kɔɔmm didɔɔtuk ni, Yenjiantu ŋasaakak na ni, ki bɔrɔ, ki Atalia ki kpiiu. 3Jehoseba din bɔrɔ bina ŋanloobe ki goriiɔ, ki u be Yenjiantu ŋasaakak na ni, li yoo na ki Atalia tee poobat.

4Ŋaan bina ŋanlore ni ki Yennu manntɔɔ Jehoyada tun boi kpanbar guuteeb, nan kpanbar ŋaak guuteeb saakab po, ki pakib nan bin baar Yenjiantu ŋasaakak boor. Leŋe ki u te ki bi por ki lor mɔlor nan bi saa sak waa yaa wun tun linba na. U din wannib kpanbar Ahasia bija Joas, 5ŋaan turib sennu na a: “Yi-i baar toonn jiantu daar, i bɔkitu muntaa ni yenn sii guu kpanbar ŋaake, 6ki bɔkleer na guu Sur tammɔb, ki bɔkir nba biar na mun guu tammɔb nba be guuteeb poorpo na. 7Koonn munlee nba foi jiantu daar na tee bii guu kpanbar Joas-e, Yenjiantu ŋasaakak na boor. 8Li tee yin nyinn i jukbanjaie kii guu kpanbar na, siaminba kur ki u saa. Ii kpi wunba kur nakini.”

9Ki saakab na sak Jehoyada mɔb, ki baar nan bi jab u boor, binba foi jiantu daar maŋ nan binba tuun toonn kur. 10U din jii kpana nan naagbankɔŋa nba tee kpanbar Defid yar, ki din tuu be Yenjiantu ŋasaakak ni na ki turib, 11ki senn jab na nan bi saata Yenjiantu ŋasaakak na tɔɔnn po, a bin guur kpanbar na. 12Ki Jehoyada nyinn kpanbar Joas nanyer, ki jii naan fokirik ki yirimɔ, ki jii gbouŋ nba ki mɔmaan nba ŋmakitir naan be leŋ na ki turɔ. Li yoo ki bi kaan Joas naangbant paak, ki mɔɔnt, ki niib na poi niipoot ki hoot a, “Kpanbar na manfoor n fɔkit.”

13Ki poobat Atalia gbat fuut nba ki guuteeb nan niib fu na, li paak ki u kakit saan Yenjiantu ŋasaakak na boor, siaminba ki nibur tikir na. 14Leŋe ki u la kpanbarpaaŋ maŋ see ki kpia jiantu ŋasaakak na kunkɔɔ boor, nan bi kaar nba tee na. Saakab nan naatunpebira din see ki lintɔwa, ki niib na yikin nan kpinkpammuk, ki peeb naatuna. Atalia wutoor din doo, ki u pat u tiat ŋaan tantir a, “Nabiiuk, nabiiuk.”

15Jehoyada din ki loon bin kpi Atalia Yenjiantu ŋasaakak na boori. Ŋanne ki u yet kunkɔnkɔnna saakab na a, “Jiimɔ ki gar nanɔ guuteeb na sinsuuk ni. Wunba loon wun tinnɔ, yin kpi li yɔɔ.” 16Ki bi soorɔ ki saan nanɔ kpanbar ŋaak, ki saa kpiiu taamm tammɔb na ni.

Biaŋinba ki Jehoyada lebit niib na binbeŋ

(2 Barkperii 23.16-21)

17Ki manntɔɔ Jehoyada te kpanbar Joas nan niib na lor mɔlor nan Yennu, a bi sii tee Yennu niib; u bia din te ki kpanbar na nan u niib lor mɔlora ki tur bi leeb. 18Ŋanne niib na saan yeer tingbann Baal jiantu diiuk na, ki bet maruŋ binbinta nan pata, ki kpii Baal manntɔɔ Matann, binbinta na tɔɔnn po.

Jehoyada din senn guuteeb, Yenjiantu ŋasaakak na boore, 19ŋaan ki ŋɔɔ nan kunkɔnkɔnna saakab na, nan kpanbar guuteeb na, nan kpanbar ŋaak guuteeb na chian kpanbar na, ki nyii nanɔ Yenjiantu ŋasaakak ni, ki saan nanɔ u ŋaak ni, ki niib na wei saan. Joas din kɔɔ guuteeb tammɔb na ni, ki kar naan gbant paak. 20Niib na kur din gbee nan parpeenne, ki doo na ŋmin, kimaan bi kpii poobat Atalia, naan ŋaak niwa.

21Joas din mɔk bina ŋanlore-e ki dii Juda naan.

12

Ki jiin Juda kpanbar Joas po

(2 Barkperii 24.1-16)

1Israel kpanbar Jehu naan bina ŋanlore nie, ki Joas dii Juda naan, ki kar Jerusalem bina piinna. U naa sann din tee Sibia-e, ki nyii Beerseba. 2Joas manfoor ni kur, u din tuun linba mei Yennu par, kimaan manntɔɔ Jehoyada-e din kɔɔntɔ yan, 3ŋaan u din ki biir patmannboa na, ki niib na din mann maruŋ ki jokit bonnunubit leŋ.

4Ki Joas tun yiin mannteeb na, ki tan betib a bii bɔrii likirii nba ki bi gaan ki jiin Yenjiantu ŋasaakak maruŋ po, linba ki niib na pa ki li tee yoo kur maruŋ, nan yanbɔɔ piinii po na. 5Manntɔɔ kur tee sii dia waa mann binba maruŋ na likiriie, bi sii dia likirii maŋe ki ŋammi Yenjiantu ŋasaakak na, laa kpaa talas biaŋinba na.

6Ŋaan mannteeb na din ki ŋamm siar, Yenjiantu ŋasaakak na ni, ki saa tuu Joas naan bina piinlee nan ŋantaa ni. 7Ŋanne ki kpanbar na yiin Jehoyada nan mannteleeb ki boib a, “Bee ki i ki ŋamm jiantu ŋasaakak na? Laa nyii mɔtana ki saa, i ji kan dia likirii maŋ, ii jii tur, ki bii ŋamii jiantu ŋasaakak na.” 8Ki mannteeb na sak maan na, ki bia sak nan bi kan ŋamm siar bi tiɔŋ jiantu ŋasaakak na ni.

9Ki Jehoyada jii lakir ki fut fɔnn li yur paak, ki sennir maruŋ binbintir na boor, jiantu ŋasaakak na tammɔb diitu po, ki mannteeb nba guu tammɔb boor na jii likirii nba ki jiant-teeb tur na kur, ki teen lakir na ni. 10Yoo nba kur ki likirii na yabit lakir na ni, kpanbar ŋaagbansɔbirɔ nan mannteeb yudaanɔ na tuu baare, ki kan likirii na ki wuun bɔtoot ni. 11Bi-i sɔb li mɔb yoo nba, bin jii ki tur binba gorii jiantu ŋasaakak ŋammu toona na, ki bin pa kanpintanba na, nan tanmaara na, 12nan tankpeerteeb na, ki bia daa taabii nan tana nba ki bi saa jii ŋamm ŋasaakak na, ki bia pa panlia nba be. 13Bi din ki nyint likirii maŋ ni ki naan nyubitii, koo kutsɔnii, koo naatuna, koo fita bona, koo salimpeena koo salimmɔna bonsiari. 14Bi din dia li kur ki pa toontunna nae, ki bia daa Yenjiantu ŋasaakak na ŋammu bona. 15Binba din gorii toonn na paak na din tee nimɔmme, li paak li din ki kpaa talas ki bin wann saakab na baa jii likirii na ki tun toona biaŋinba. 16Likirii nba ki niib tur ki li tee pann panu piinii, nan biit paak Yenpiinii na, bi din ki tee ŋann lakir na ni; ŋann tee mannteeb na yare.

17Li yoo na, kpanbar Hasael nba tee Siria kpanbar na lek Gaaf doo ki nyannir. Li poor po ki u lor a wun lek Jerusalem. 18Ki Juda kpanbar Joas jii piinii nba kur ki kpanbara nba din gar, ki tee Jehosafat nan Jehoram nan Ahasia na, din tur Yennu na, ki pukin u piinii nan salima nba kur be Yenjiantu ŋasaakak ni, nan kpanbar ŋaak, ki turir ki li tee piinii ki teen kpanbar Hasael. Li yoo na ki kpanbar Hasael jii u kunkɔnkɔnna ki nyii namm Jerusalem.

19Kpanbar Joas nba tun linba kur ki pukin, li sɔb be Juda kpanbara barkperii gbant ni.

20-21Kpanbar Joas saakab din lor bonbiir ki jiin u po, ki bi ni banlee nba tee Simeaf bija Josakar, nan Somer bija Jehosabad din kpiiu, ŋaak nba ki bi maa tiŋ nba ki bi din gbeen na ni, ki li be Jerusalem yondo po, ki kpia sɔnu nba saa Sila na. Bi din pii Joas kpanbara kaat nie, Defid doo ni, ki u bija Amasia gaar u naan.

13

Ki jiin Israel kpanbar Jehoahas po

1Ki Ahasia bija Joas nba dii Juda naan li bina piinlee nan ŋantaa nie, ki Jehu bija Jehoahas dii Israel naan, ki kar Samaria bina piik nan ŋanlore. 2U din tee nan kpanbar Jeroboam nba gara ki u wei nae, ki tun biir Yennu ki kɔɔn Israel teeb biit ni; u din ki nyik u yanbɔntoona. 3Li paak ki Yennu wutoor doo Israel teeb paak, ki u te ki Siria kpanbar Hasael nan u bija Ben-hadad kɔn ki nyant Israel teeb yoo nan yoo.

4Ki Jehoahas miar Yennu, ki Yennu nba la Siria kpanbara dia Israel teeb nan biak na, ki u gbat u miaru. 5Yennu din tur Israel teeb tɔɔndaanɔ, ki u nyinnib Siria teeb nuu ni, ki Israel teeb na ji din be bi yamani nan sinsinn na. 6Ŋaan bi din ki nyik bi biit nba ki kpanbar Jeroboam din kɔɔmm li ni na, ki tukin tee biit damm, ki te chicherpook Asera ninnauŋ na be Samaria.

7Jehoahas kunkɔnkɔnna nba din tenn na tee taanjakira piinŋmue, nan taantorit piik, nan kunkɔnkɔnna tusaa piik nba somm taatiŋ, kimaan Siria kpanbar din kpii binba biar na kura, ki ŋmaa yotib nan tant na.

8Linba kur ki kpanbar Jehoahas tun pukin, nan u par toona kur sɔb be Israel teeb barkperii gbant ni. 9U din kpo, ki bi piiu Samaria, ki u bija Jehoas gaar u naan.

Ki jiin Israel kpanbar Jehoas po

10Juda kpanbar Joas naan bina piintaa nan ŋanlore nie, ki Jehoahas bija Jehoas dii Israel naan ki kar Samaria bina piik nan ŋanloob. 11U mun bia din tun biir Yennu, ki wei kpanbar Jeroboam nba din kɔɔn Israel teeb biit ni na taa. 12Linba ki kpanbar Jehoas tun, ki pukin u parcheenn kɔnn nba ki u din kɔn nan Juda kpanbar Amasia na, li sɔb be Israel kpanbara barkperii gbant ni.

13Jehoas din kpo, ki bi piiu kpanbara kaat ni Samaria, ki u bija Jeroboam nba pukin banlee na gaar u naan.

Ki jiin Elaisa kuun po

14Yiarjaann din soor Elaisa, ki waa dɔɔ ki tee saa kpo na, ki Israel kpanbar Jehoas baar a wun foontɔ, ki mɔ ŋaan yeen a, “N baa, n baa. Fine tuu tee Israel fat-tɔɔ nba paar.”

15Ki Elaisa yetɔ a, “Lomin tɔrbann nan peenii waan.” Ki Jehoas lon. 16Ki Elaisa yet a wun teen siir nan tɔnu, ki kpanbar na teen nna, ki Elaisa jii u nii ki paan kpanbar na nii paak. 17Kpanbar na din wei Yennu sɔkinii na nba wannɔ biaŋinba ki loot takorbonn nba took Siria po na, ki Elaisa yetɔ a, “Tɔn peenu maŋ.” Kpanbar na nba tɔ peenu na yoo nba ki Elaisa pak nan kunkɔsaakar a, “Fine tee Yennu peenu nba ki u saa jii ki nyann Siria teeb. A saa kɔn nan Siria jab na Afek doo ni nan yoo nba ki a tan saa nyannib.”

18Elaisa din yetɔ a wun jii peenii nba biar na ki faa tiŋ. Ki kpanbar na jii faa tiŋ taar muntaa ŋaan nyik. 19Ki Elaisa wutoor doo, ki u yet kpanbar na a, “A bo saa faa munŋmu koo munloobo, ki a bo saa nyann Siria jab fas fas, ŋaan a ji saa nyannib muntaa kɔɔe.”

20Elaisa din kpo, ki bi piiu.

Binn kur, Moab jab din kɔn nan Israel jabe. 21Dasiar ki Israel teeb tan yaa bin pii nirɔ, ki la Moab jab na baat a bin lekib, ki bi jii kuun na ki lu Elaisa kaauk ni, ŋaan chiar, ki kpeemmɔ na gbanant nba sii Elaisa kpaba yoo nba, ki kpeemmɔ na yeent ki fiir kuun ni ki see.

Ki jiin Israel nan Siria tɔb po

22Kpanbar Jehoahas naan yoo, Siria kpanbar Hasael din tuu dia Israel teeb diabiike, 23ŋaan Yennu din ŋan ki bia mɔk ninbatinu namm. Yennu din ki chab ki Siria teeb biirib, ŋaan u din sommitibe, kimaan u mɔlor nba ki u lor nan Abraham nan Aisak nan Jakɔb na paak. U din ki ban tamm u niib po.

24Siria kpanbar Hasael kuun poorpo, u bija Ben-hadad-e din gaar u naan. 25Ki Israel kpanbar Jehoas kɔn nyann Ben-hadad taar muntaa, ki fat doi nba ki Ben-hadad din gaar, yoo nba ki Jehoas baa Jehoahas dia Israel yent na.

14

Ki jiin Juda kpanbar Amasia po

(2 Barkperii 25.1-24)

1Jehoahas bija Jehoas nba dii Israel naan bina ŋanlee ni, ki Joas bija Amasia dii Juda naan, 2ki tee bina piinlee nan ŋanŋmu. U din kar Jerusalem bina piinlee nan ŋanyia. U naa din nyii Jerusalem-e, ki u sann tee Jehoadinn. 3U din tuun linba gboot Yennu numm, ŋaan u din ki tee nan u yeeja kpanbar Defid na; u din tun linba ki u baa Joas din tun na boorue. 4U din ki bet patjiantboa na, ki niib na tukin ki mann maruŋ leŋ, ki jokit bonnunubit.

5Amasia nba gaar yiikoo ki gbenn na, ki u kpii kpanbar ŋaasaakab nba din kpii u baa na. 6U din ki kpii bi waasi. U din tun nan Yennu nba wann Moses sennu ni nae a, “Wadamm ki tee bin kpo bi waas toonbiit paaki; ki waas mun ki tee bin kpo bi baanba toonbiit paaki, nisaarik tee wun kpo toonbiit nba ki u mɔŋ tun paake.”

7Amasia din kpii Edom kunkɔnkɔnna tusaa piik, Yaarin Baauk ni. U din nyann Sela doo tɔb ni, ki purir Jokteel, ki li tee li sann nan dinna.

8Amasia din tun toomii Israel kpanbar Jehoas boor, ki loon bin kɔn. 9Ŋaan ki kpanbar Jehoas jiin mɔb a, “Sianyoo ki Lebanonn kunkonn paak kunkoŋ tun toomu kpek boor a, ‘Jiin a bipoo ki tur n bija ki wun kɔɔn;’ ki muuk ni bonkobuk gaar ki ŋmaa kunkoŋ na ki kpii. 10Tɔn, fin Amasia nyann Edom jaba, ki ji mɔk parbifaant. Ŋaant ki a japaat maŋ n jaŋa, ki fii be ŋaak ni. Bee ki a kpaan biak nba saa di fin nan a niibi?”

11Ŋaan Amasia din ki sak gbiinti, ki kpanbar Jehoas jii u jab ki saan kɔn nanɔ, Bef-semes, Juda tiŋ ni. 12Bi din nyann Amasia jab na, ki u jab maŋ kur chiar kun bi doi ni. 13Jehoas din soor Amasia, ki kɔɔ Jerusalem, ki bet joonjouk na, laa nyii Efraim Tammɔb boor ki saa tuu Lɔtik Tammɔb boor, ki li fɔkint tee taakaabii kobii ŋanlee. 14U din jii likirii nan salima nba ki u la kur, nan Yenjiantu ŋasaakak ni bona kur, nan kpanbar ŋaak ni mɔkint kur, ki kun nann Samaria, ki bia soor siab ki kun namm.

15Linba kur pukin ki kpanbar Jehoas din tun, ki kpab nan u partɔb nba ki u faa Juda kpanbar Amasia na, li kur sɔb be Israel kpanbara barkperii gbant ni. 16Jehoas din kpo, ki bi piiu kpanbara kaat ni, Samaria doo ni, ki u bija Jeroboam gaar u naan.

Ki jiin Juda kpanbar Amasia kuun po

(2 Barkperii 25.25-28)

17Ki Israel kpanbar Jehoas kuun poorpo, Juda kpanbar Amasia din dii bina piik nan ŋanŋmu. 18Linba kur pukin ki kpanbar Amasia din tun, li sɔb be Juda kpanbara barkperii gbant ni.

19Jerusalem teeb din lor a bin kpi Amasia, ki u chiar ki saan Lakis, ŋaan ki u datai na wei leŋ ki saa kpiiu. 20Bi din paan u gbanant taamm paake, ki ŋmat nann Jerusalem, ki saa piiu kpanbara kaat ni, Defid doo ni. 21Ki Juda teeb dinn u bija Yusia naan, ki sɔɔ ki u tee bina piik nan ŋanloob. 22Yusia baa kuun poorpo, u din ŋamm fat Elaf ki ŋamm maar.

Ki jiin Israel kpanbar Jeroboam-lɔɔ na po

23Ki Joas bija Amasia nba dii Juda naan bina piik nan ŋanŋmu ni, ki Jehoahas bija Jeroboam dii Israel naan, ki kar Samaria bina piinna nan yenn. 24U din tun ki biir Yennu, ki wei kpanbar toŋ Jeroboam nba tee Nebat bija ki din kɔɔn Israel teeb biit ni na taatɔk. 25U din kɔn fat yent nba kur tuu tee Israel teeb yar sinsinn na, laa nyii Hamaf gaanu gaŋ po, ki saa tuu Mɔk-kpeenn na diitu. Linba nae ki Israel teeb Yomdaanɔ Yennu din senn mɔsonn ki te ki u toontunnɔ Jona, wunba tee u sɔkinii na pak. Jona baa din tee Amitai-e, ki nyii Gaaf Hefer.

26Yennu din la Israel teeb nba di biak bonchiann biaŋinba, ki sɔɔ din kaa ki saa sommibi. 27Ŋaan li din ki tee Yennu lor kaa nan wun biir Israel teeb chain chaini. Li paak ki u te ki kpanbar Jeroboam nba tee Jehoas bija na nyinnib biak maŋ ni.

28Linba ki Jeroboam maŋ din tun ki pukin, u partɔbii nba ki u faa, nan waa din fat Damaskus nan Hamaf doi ki tur Israel teeb na, li kur sɔb be Israel kpanbara barkperii gbant ni. 29Jeroboam din kpo, ki bi piiu kpanbara kaat ni, ki u bija Sekaria gaar u naan.

15

Ki jiin Juda kpanbar Yusia po

(2 Barkperii 26.1-23)

1Israel kpanbar Jeroboam-lɔɔ na naan bina piinlee nan ŋanlore niŋe, ki Amasia bija Yusia dii Juda naan, 2ki mɔk bina piik nan ŋanloob, ki kar Jerusalem bina piinŋmu nan ŋanlee. U naae din tee Jekolia, ki nyii Jerusalem. 3Yusia din tuun toonŋana Yennu tɔɔnn nan u baa nba din tuun nae. 4Ŋaan u din ki biir tingbann jiant boa na, ki niib na tukin ki mann maruŋ leŋ, ki jokit bonnunubit. 5Yennu ji din te ŋaauk baa Yusia paak, ki saa tuu u kuun. U din kɔɔ u kɔɔe, ki bi bia te ki u nyik toona kur, ŋaan ki u bija Jotam ji dia tiŋ na.

6Linba kur ki Yusia tun ki pukin, li sɔb be Juda kpanbara barkperii gbant ni. 7Yusia din kpo, ki bi piiu kpanbara kaat ni, Defid doo ni; ki u bija Jotam gaar u naan.

Ki jiin Israel kpanbar Sekaria po

8Juda kpanbar Yusia naan bina piintaa nan ŋanniin niŋe, ki Jeroboam-lɔɔ na bija Sekaria dii Israel naan, ki kar Samaria ŋmaarii ŋanloob. 9U din tee nan kpanbara nba gar ki u wei nae, ki tun biir Yennu. U din tokii Nebat bija kpanbar Jeroboam nba din kɔɔn Israel yanbɔmm ni na toonbiite. 10Jabes bija Salum din lor biit ki jiin Sekaria po, ki kpiiu Ibleam doo ni, ŋaan gaar u naan.

11Linba kur ki Sekaria tun, li sɔb be Israel kpanbara barkperii gbant ni.

12Ki Yennu nba din senn mɔsonn nba tur Jehu na gbee. U din yet a, “A yaaboona ki saa tuu maaru munna ni sii yɔɔ di Israel naame.”

Ki jiin Israel kpanbar Salum po

13Juda kpanbar Yusia naan bina piintaa nan ŋanyia niŋe, ki Jabes bija Salum dii Israel naan ki kar Samaria ŋmaayeŋkɔɔ.

14Gadi bija Menahem din nyii Tirsa ki saan Samaria ki kpii Salum, ŋaan gaar u naan. 15Linba kur ki kpanbar Salum tun ki pukin, u lorbiit nba jiin kpanbar Sekaria po na sɔb be Israel kpanbara barkperii gbant ni. 16Menahem nba din nyii Tirsa ki saa na, ki u biir Tapua doo na fas fas, nan li niib nan yent nba lintir kur, kimaan doo maŋ niib din ki jii bi mɔŋ ki turɔ. U bia din pit poob nba mɔk poa nae.

Ki jiin Israel kpanbar Menahem po

17Juda kpanbar Yusia naan bina piintaa nan ŋanyia niŋe, ki Gadi bija Menahem dii Israel naan, ki kar Samaria bina piik. 18U din tun biir Yennu, kimaan u tokii Nebat bija kpanbar Jeroboam nba din kɔɔn Israel teeb biit ni na toonbiite nan u kuun. 19Asiria kpanbar Tiglaf Pileser din lek Israel, ki Menahem turɔ salimpeena ankɔra piintaa nan ŋanniin, a wun turɔ sommir, ki ŋɔɔ Menahem-ii mɔk yiikoo tiŋ na paak. 20Menahem din mia Israel mɔkitae, ki sɔɔ kur pa salimpeena kuna piinŋmu-ŋmu. Ki Tiglaf Pileser ji ŋmat kun u doo ni.

21Linba kur ki Menahem din tun ki pukin, li sɔb be Israel kpanbara barkperii gbant ni. 22U din kpo, ki bi piiu, ki u bija Pekahia gaar u naan.

Ki jiin Israel kpanbar Pekahia po

23Juda kpanbar Yusia naan bina piinŋmu niŋe, ki Menahem bija Pekahia dii Israel naan, ki kar Samaria bina ŋanlee. 24U din tun biir Yennu, ki tokii Nebat bija kpanbar Jeroboam nba din kɔɔn Israel teeb biit ni na toonbiit. 25Pekahia kunkɔnkɔnna saakɔɔ nba ki u sann tee Peka, ki u baa sann tee Remalia na, din lor nan Gilead jab piinŋmu, ki kpii Pekahia, naan ŋaak dipaaruk na ni, Samaria doo ni, ŋaan gaar u naan.

26Linba kur ki Pekahia din tun ki pukin, li sɔb be Israel kpanbara barkperii gbant ni.

Ki jiin Israel kpanbar Peka po

27Juda kpanbar Yusia naan bina piinŋmu nan ŋanlee niŋe, ki Remalia bija Peka dii Israel naan, ki kar Samaria bina piinlee. 28U din tun ki biir Yennu, ki wei Nebat bija kpanbar Jeroboam nba din kɔɔn Israel teeb biit ni na toonbiit.

29Yoo nba ki Peka din tee kpanbar nae, ki Asiria kpanbar Tiglaf Pileser kɔn nyann Ijonn nan Abel Bef Maaka nan Janoa nan Kedes nan Hasor doi, nan Gilead nan Galilii nan Naftali yentnba, ki jii niib na ki saan namm Asiria, ki teenib yommii.

30Juda kpanbar Yusia bija Jotam naan bina piinlee niŋe, ki Ela bija Hosea lor lorbiiuk, ki kpii kpanbar Peka, ŋaan gaar u naan. 31Linba kur pukin ki Peka tun, li sɔb be Israel kpanbara barkperii gbant ni.

Ki jiin Juda kpanbar Jotam po

32Israel kpanbar Remalia bija Peka naan bina ŋanlee niŋe, ki Yusia bija Jotam dii Juda naan, 33ki tee bina piinlee nan ŋanŋmu, ki kar Jerusalem bina piik nan ŋanloob. U naae din tee Jerusa, ki u tee Sadok bipoo. 34Jotam din wei u baa Yusia binbeŋe, ki tun linba ŋan Yennu tɔɔnn. 35Ŋaan u din ki bet tingbann jiant boa na; ki niib na tukin ki mann maruŋ, ki jokit bonnunubit leŋ. Jotam-e din ŋamm maa Yenjiantu ŋasaakak gaŋ po tammɔb na.

36Linba kur ki Jotam tun ki pukin, li sɔb be Juda kpanbara barkperii gbant ni. 37Waa din tee kpanbar yoo nba nae, ki Yennu sint tun Siria kpanbar Resinn, nan Israel kpanbar Peka, ki bi saan wor Juda. 38Jotam din tan kpo, ki bi piiu kpanbara kaat ni, Defid doo ni, ki u bija Ahas gaar u naan.

16

Ki jiin Juda kpanbar Ahas po

(2 Barkperii 28.1-27)

1Israel kpanbar Remalia bija Peka naan bina piik nan ŋanlore niŋe, ki Jotam bija Ahas dii Juda naan, 2ki tee bina piinlee, ki kar Jerusalem bina piik nan ŋanloob. U din ki tuun u yeeja kpanbar Defid toonŋana na booru, ŋaan tuun linba ki mei Yennu par, 3ki tokii Israel kpanbara toonbiit. U din fit kpii u tiɔŋ bija ki mann mujoonu maruŋ ki tur tingbann, ki tokii marinbiit nba ki niib na tuun. Niib maŋe ki Yennu din ber nyinnib tiŋ na ni, ŋaan ki Israel teeb kɔɔ na. 4Tingbann jiant boa kur, li kunkona paak nan tijakpera nyaka, Ahas din mann maruŋo ki jokit bonnunubit.

5Siria kpanbar Resinn nan Israel kpanbar Peka din ŋaaloon Jerusalem ki lekir, ŋaan bi din ki nyann Ahas-i. 6(Li sakir niŋe ki Edom kpanbar din ŋmat fat Elaf doo yiikoo, ki ber nyinn Juda teeb nba kɔɔ leŋ na. Edom teeb na din kɔɔ Elaf-e, ki bia daa be leŋ.) 7Ahas din tun toomii Asiria kpanbar Tiglaf Pileser boor nan mɔmaan na a, “N tee a daabire nan a bija. Baat ki tan fatin Siria nan Israel kpanbara nba lekin na nuu ni.” 8Ahas din jii likirii nan salima nba be Yenjiantu ŋasaakak ni na, nan kpanbar ŋaak beka ni, ki tur kpanbar na, ki li tee piinii. 9Tiglaf Pileser din tun Ahas loomm na, ki jii kunkɔnkɔnna ki lek Damaskus, ki nyannir, ki kpii kpanbar Resinn, ki soor u niib ki teemm yommii, ki saan namm Kir.

10Ki kpanbar Ahas nba saan Damaskus a wun chet kpanbar Tiglaf Pileser na, ki u la maruŋ binbintir leŋ, ki tun toomii nan li ninnauŋ ki wann manntɔɔ Yuria laa naan biaŋinba chib chib. 11Ki Yuria maa maruŋ binbintir nba tee nan ŋann na, ki gbennira ki Ahas fit jen. 12Ahas nba nyii Damaskus ki jen, ki u la nan bi maa binbintir nawa, 13ki u joo bonkobit maruŋ nan jeet piinii li paak, ki bia mɔɔn daan piinii nan weinanleeb piinii maruŋ na sɔn li paak. 14Kutmɔnt binbintir nba ki bi din jii tur Yennu na din see binbint-paann na nan Yenjiantu ŋasaakak na sinsuuk nie, ki Ahas chatir ki senn binbint-paann na gaŋ po. 15Li poorpo ki u tur Yuria mɔb a, “Ii mann sanyiɔk ni mujoonu maruŋ, nan daajoouk jeet maruŋ, nan mujoonu piinii, nan jeet piinii nba tee kpanbar yar, nan niib na yar, nan niib na daan piinii, n binbint-gbeŋir na paak. A jii bonkobit nba kur ki a kɔtib na sɔn ki mɔɔn li paak. Ŋaan a nyik kutmɔnt binbintir na ki lii tee buntir.” 16Ki Yuria tun nan kpanbar nba wannɔ na.

17Kpanbar Ahas din tukit tukit kutmɔnt torit nba be na, ki jii kutsɔnt nba tuu be li paak na. U bia din tɔɔt kutmɔnt nyunbuuk nba tɔɔ kutmɔnt naajai piik nan banlee poorpo na, ki sennir tana fiakir paak. 18Ahas nba bia din loon wun maan Asiria kpanbar par na, ki u nyinn naan binbintir taaŋmaata nba be Yenjiantu ŋasaakak ni na, ŋaan loon kpanbar yur po tammɔkɔɔkir nba kɔɔ Yenjiantu ŋasaakak ni na.

19Linba kur ki kpanbar Ahas din tun, li sɔb be Juda kpanbara barkperii gbant ni. 20Ahas din kpo, ki bi piiu kpanbara kaat ni, Defid doo ni, ki u bija Hesekia gaar u naan.

17

Ki jiin Israel kpanbar Hosea po

1Juda kpanbar Ahas naan bina piik nan ŋanlee niŋe, ki Ela bija Hosea dii Israel naan ki kar Samaria bina ŋanyia. 2U din tun biir Yennu-wa, ŋaan u biit na din ki baar kpanbara nba din dia Israel teeb sinsinn na yari. 3Asiria kpanbar Salmaneser din faa kpanbar Hosea tɔb, ki Hosea jii u mɔŋ ki chabɔ, ki teenɔ jiɔŋ binn kur. 4Ŋaan binsiar Hosea din tun toomii Ijipt kpanbar nba ki bi yiu So na boor, ki boi sommir po, ki ji nyik binn kur jiɔŋ nba ki u tuu pa teen kpanbar Salmaneser na. Yoo nba ki Salmaneser bann linba na, ki u te ki bi soor Hosea ki kɔɔnɔ dansarik.

Ki jiin Samaria baak po

5Salmaneser din wor Israel ki ŋaa loon Samaria. Waa ŋaa loon na, li bina ŋantaa ni, 6ki li tee Hosea naan bina ŋanyia ni, ki Asiria kpanbar Salmaneser nyann Samaria, ki soor Israel teeb na ki teenib yommii, ki kun namm Asiria yent ni, ki saa kaan siab Hala doo ni, ki kaan siab ki kpian Habor mɔkir ki li be Gosann yent ni, ki kaan leeb Media doi ni.

7Samaria din baa, kimaan Israel teeb tun ki biir bi Yomdaanɔ Yennu nba din fatib Ijipt kpanbar boor, ki nyinnib Ijipt tiŋ ni nawa. Bi din jiantir patae, 8ki waa niib nba ki Yennu ber nyinnib ŋaan ki bi kɔɔ na marinbiit, ki bia waa marinbiit nba ki Israel kpanbara tuun na. 9Israel teeb na din tuun linba ki bi Yomdaanɔ Yennu yet nan li ki ŋan nae. Bi din maa tingbana jiant boae bi doi kur ni, laa nyii li digbanbis ki saa tuu li digbangbeŋa. 10Jɔɔr kur paak nan tijakper kur nyakir ni, bi din chaan jiantu tanchaakaa, nan chicherpook Asera ninnant, 11ki jokit bonnunubit, tingbana maruŋ binbinta paak, ki waa niib nba ki Yennu ber nyinnib na marinbiit. Bi toonbiit na din donn Yennu wutoore. 12Bi din yêt Yennu sennu nba yaa bi daa jiantir yenbis nawa.

13Yennu poŋ din tun u toomii nan u sɔkiniinba a bin kpaan Israel nan Juda teeb na a, “Nyikin i toonbiit na, ŋaan sak n sennii nba ki n din tur i yeejamm, ki tan gaan tur n toontunna nba tee sɔkiniinba, ki bi turi na.” 14Ŋaan bi din ki saki, ki tee tubkangbata nan bi yeejamm nba din tee, ki ki teen bi Yomdaanɔ Yennu yada na. 15Bi din yêt Yennu wannue, ki ki dia mɔlor nba ki Yennu lor nan bi yeejamm na, ki ki fiin u kpaanii na po. Bi din jiantir yenbise, linba kaa nyɔɔti, ki bi mɔŋ tan kaa nyɔɔti, ki waa niib nba kɔɔ kpiab na taa, ki yêt Yennu sennu nba ki u yet a bi daa tokii leeb na. 16Bi din biir bi Yomdaanɔ Yennu sennii kur, ŋaan nan kut naajabis banlee, ki bia kpeer chicherpook Asera ninnauŋ, ki jiantir ŋmaabira nan tingbann Baal. 17Bi din kpi bi bonpoi nan bonjaie ki li tee mujoonu maruŋ ki teen tingbana. Bi din saa tanbiinpɔɔrii nan ninnyɔɔn damm boa, ki tuun toona nba ki mei Yennu pari, ki u wutoor doo. 18Yennu maŋ wutoor din doo ŋamm Israel teeb paak, ki u ber yatib u boor, ŋaan nyik Juda booru kɔɔ.

19Ŋaan Juda teeb na mun bia din ki sak bi Yomdaanɔ Yennu mɔbi, bi din tokii Israel teeb marimae. 20Ki Yennu yêt Israel teeb na kur, ki dat bi tuba, ki jiib kubin databiit nuu ni, nan waa tan boontib ki gbenn fas fas.

21Yennu nba din bɔkit Israel teeb ki nyinnib Juda teeb ni na, ki Israel teeb jii Nebat bija Jeroboam ki teenɔ bi kpanbar. Jeroboam din te ki bi yêt Yennu, ki te ki bi kɔɔ yanbɔngbeŋir ni. 22Bi din wei Jeroboam, ki tun biit nba kur ki u tun na, 23ki tan tuu yoo nba ki Yennu yat bi kur fas fas; nan waa din kpaanib biaŋinba, ki li nyii u toontunna nba tee sɔkiniinba na mɔi ni, a u saa teemm na. Ki Asiria jab soor Israel teeb na, ki saan namm yommisin ni, ŋamm Asiria teeb tiŋ ni, siaminba ki bi daa be na.

Biaŋinba ki Asiria teeb kar Israel tiŋ ni

24Asiria kpanbar din nyinn niib Babilonn nan Kuf nan Ifa nan Hamaf nan Sefarfaim doi ni, ki kaanib Samaria doi ni, ki bi set Israel teeb nba ki bi nyinnib na taar ni. Bi din yent doi na ki kɔɔ leŋ. 25Baa din sint kar leŋ na, bi din ki jiantir Yennu, ki ŋɔɔ Yennu tun yanbɔra, ki bi kpii niib maŋ siab. 26Asiria kpanbar na din gbat nan niib nba ki u kaamm Samaria doi ni na ki mi tiŋ na tingbann sennii, a li paak ki tingbann na tun yanbɔra ki bi kpii niib maŋ, 27ŋanne ki kpanbar na tur mɔb a, “Mannteeb nba ki ti baar namm, ki bi tee yommii na, yii te bi yenɔ n ŋmat leŋ, kii tumiib tiŋ na tingbann sennii.” 28Ki Yennu mannteeb nba ki bi din soorib Samaria ki yaat namm na yenɔ ŋmat saan kar Betel, ki tumii niib na biaŋinba ki bi sii jiantir Yennu.

29Ŋaan niib nba be Samaria na din tukin maa yenbis ki sent jiantu diit nba ki Israel teeb din maa na ni, ki kaann kur niib maa bi yenbis, doi nba ki bi kɔɔ na ni: 30Babilonn teeb din maa bi tingbann Sukof Benof yenbik ninnauŋ nie, ki Kuf teeb maa bi tingbann Nergal yenbik ninnauŋ ni, ki Hamaf teeb maa bi tingbann Asima yenbik ninnauŋ ni, 31ki Ifa teeb maa bi tingbana Nibas nan Tartak yenbis ninnant ni, ki Sefarfaim teeb kpi bi waas ki mann mujoonu maruŋ ki teen bi yenbis Adra-melek nan Ana-melek. 32Niib na bia din jiantir Yennu, ki gann bi ni booru booru ki teemm mannteeb, tingbann jiantu boa, a bii mann maruŋ leŋ kii teemm. 33Bi din jiantir Yennu, ŋaan bia jiantir tingbana, nan bi digbana nba ki bi nyii na kaar nba tee.

34Bi bia daa dia bi kaar maŋ nan dinna. Bi ki jiantir Yennu, bi bia ki dia u sennu nan u wannu nba ki u din tur Jakɔb nba ki u purɔ Israel na yaaboona na. 35Yennu din lor mɔlore nan Israel teeb ki yetib a: “I daa jiantir pata. I daa gbaant bi tɔɔnn koo ki jiantib, koo ki mann maruŋ ki teemm. 36Li tee yin sak min Yennu mɔbe. Mine nyinni Ijipt tiŋ ni nan yiikoo nan panchiɔŋ; li tee yin jiant mine ki mann maruŋ ki turin. 37Yoo kur, ii saak n sennu nan n mɔmaan nba ki n sɔb turi na. I daa jiantir yenbis. 38I daa tammit mɔlor nba ki n lor nani na. 39Ii saak min i Yomdaanɔ Yennu mɔb man, ki n saa nyinni i datai nuu ni.” 40Ŋaan boorganu nba kar Israel tiŋ ni na din ki gbiinti, ŋaan waa bi mɔŋ kaar.

41Niib maŋ din jiantir Yennu ŋaan bia jiantir yenbis; ki bi yaaboona bia daa tuun nna nan dinna.

18

Ki jiin Juda kpanbar Hesekia po

(2 Barkperii 29.1-2; 31.1)

1Ela bija Hosea nba din dii Israel naan bina ŋantaa niŋe, ki Ahas bija Hesekia dii Juda naan, 2ki mɔk bina piinlee nan ŋanŋmu, ki kar Jerusalem bina piinlee nan ŋanyia. U naa sanne tee Abija, ki tee Sekaria bipoo. 3U din wei u yeeja kpanbar Defid taar, ki tun linba ŋan Yennu boor. 4U din biir tingbann jiant boa, ki yeer tanchaakaa na, ki bia biir chicherpook Asera ninnant na. U bia din biir kutmɔnt waauk nba ki Moses nan, ki li sann tee Nehustann na. Li yoo maŋ niib bia din jokit bonnunubit ki teenir baakir. 5Hesekia din teen Israel teeb Yomdaanɔ Yennu yada. Juda teeb ki mi la kpanbar ki u tee nan Hesekia na, waa din daa ki dii naan, nan u naan poorpo kurawa. 6U din saak Yennu mɔb ki gaan u maan, ki dia sennii nba kur ki Yennu tur Moses na fanu, ki ki ban yêt Yennu mɔb. 7Ki Yennu be nanɔ, ki u laat nyannu linba kur ki u tuun ni. U din kɔn nan Asiria kpanbar ki yêt u mɔb. 8U din nyann Filistia teeb ki saat bi kaaŋ kur, laa nyii digbanbis ki saan tuu digbangbeŋa, ki kpab Gasa nan li yent kur.

9Hesekia naan bina ŋanna ni, Hosea nba din dii Israel naan bina ŋanlore niŋe na, ki Asiria kpanbar Salmaneser wor Israel tiŋ ki ŋaa loon Samaria. 10Baa ŋaa loonir li bina ŋantaa nie, ki bi nyannir. Hesekia naan bina ŋanloob niŋe na, ki li mun tee Hosea naan bina ŋanyia ni. 11Asiria kpanbar na din soor Israel teeb ki teenib yommii, ki saan namm Asiria, ki saa kaan siab Hala doo ni, ki kaan siab ki kpian Habor mɔkir ki li be Gosann yent ni, ki kaan leeb Media doi ni.

12Samaria doo din baa, kimaan Israel teeb na din ki sak bi Yomdaanɔ Yennu mɔb, ŋaan biir mɔlor nba ki u lor namm na, ki bia yêt sennii nba ki Yennu toontunnɔ Moses turib na. Bi din ki gbiint, ki bia ki sakiri.

Biaŋinba ki Asiria jab yaa bin lek Jerusalem

(2 Barkperii 32.1-19; Aisaya 36.1-22)

13Kpanbar Hesekia naan bina piik nan ŋanna niŋe, ki Asiria kpanbar Senakerib lek Juda doi nba ki bi maa joona ki lint na, ki nyannib. 14Ki Hesekia tur Senakerib mɔb, Lakis doo ni a, “N tun biira, nyikin kɔnn na, ki n saa pa-a linba kur ki a loon.” Kpanbar na gatu din tee a Hesekia n turɔ salimpeena tusaa piik, nan salimmɔna tusir. 15Hesekia din turɔ likirii nba kur be Yenjiantu ŋasaakak ni, nan u naan likbɔrboor. 16U bia din jii salimmɔna nba ki u tiɔŋ din teen gana nan ganchaata paak, Yenjiantu ŋasaakak ni na ki tur Senakerib. 17Ki Asiria kpanbar na nyinn kunkɔnkɔnna bonchiann, ki bi nyii Lakis, ki saan wor Hesekia, Jerusalem doo ni. Ki u saakajaana bantaa nba ŋmakitir kunkɔnkɔnna na nba baar Jerusalem yoo nba, ki bi yent sɔnu nba ki tanluura be, ki li kpia bunbuŋ nba ki nyun tɔkii ki nyi paapo nyundɔɔnn ni na. 18Ki bi tun ki yiin kpanbar Hesekia, ki u saakab bantaa chetib. Ŋamme tee Eliakim, ki u te Hilkia bija ki gorii kpanbar na ŋaak paak; nan Sebna, ki u tee kpanbar na gbansɔbirɔ, nan Asaf bija Joa, wunba sɔbin naan maan na. 19Asiria saakab na yenɔ din yetib nan kpanbar na loon wun bann linbae tur Hesekia parcheenn nna. 20U din yet a, “I dukin nan mɔbona saa fit set tɔb yan nan tɔb paŋ niwa-a? I dukii ŋmee saa taani ki yin kɔn nan Asiria teebi? 21I dukii nan Ijipt-e saa taani; ŋann sii tee nan nirɔ nba saa jii mɔɔnpeenn ki teen patu nae; li saa jinte ki sɔr li daanɔ nuu. Ijipt kpanbar tee nnae ki tur wunba kur maa u paak.”

22Asiria tɔɔndaanɔ na din ŋamm yet a, “Koo i saa fit pakin nan i jii i mɔŋ ki gaan i Yomdaanɔ Yennu paake-e? Yenjiantu diit nan u maruŋ binbintae ki Hesekia din biir, yoo nba ki u yet Juda nan Jerusalem teeb a bii jiantir Yennu, maruŋ binbintir nba be Jerusalem na kuukɔɔ boor. 23N saa jii kpanbar na sann ni ki pooni. N saa turi taanii tusaa ŋanlee, li-i tee ki i saa fit la jab ki bin jakib. 24I poŋ kan fit ŋmaa Asiria saakɔɔ nba joont taar ni, ŋaan loon Ijipt teeb n turi taantorit nan taanjakira. 25I dukin nan Yennu kaa sommin ki n kɔn nyann i tiŋ na-a? Yennu tiɔŋo pakin nan man lek i tiŋ na ki biirir.”

26Ki Eliakim nan Sebna nan Joa pak tɔɔndaanɔ na a, “Chanbaa, pakin Aram teeb maan ni ki turit. Ti gbia li maan. Daa piak Hiibru teeb maami, niib nba kur be joonjouk paak na gbiine.”

27Ki tɔɔndaanɔ maŋ jiin a, “I dukii a yimm nan kpanbar kuukɔɔ paake te ki kpanbar na tumin a man tan pak linba na ki turini-i? Aaii. N bia piak ki teen binba kar joonjouk paak nae; bi tan saa di bi tiɔŋ bint ki nyu bi tiɔŋ nyarin, nan yaa tan saa di i bint ki bia nyu i nyarin biaŋinba.”

28Li poorpo ki tɔɔndaanɔ maŋ fiir set, ŋaan pak Hiibru maan ni nan kunkɔsaakar a, “Gbiintir linba ki Asiria kpanbar piakii na. 29U kpaani nan i daa te ki kpanbar Hesekia kparimiini. Hesekia kan fit tinni. 30I daa te ki u daaki ki i maa Yennu paaki. I daa dukii nan Yennu saa tinni, ki ber Asiria kunkɔnkɔnna ki bi kan kɔn nyann i doo. 31I daa gbiin Hesekia maami. Asiria kpanbar piaki a yin nyi doo na ni, ki jii i mɔŋ ki turɔ. U bo saa chabi ki yin di i tiinii lɔɔna, ki bia nyu i bunbuna ni nyun, 32ki tan tuu yoo nba ki kpanbar maŋ saa kaani tiŋ nba tee nan i yar na, siaminba ki daan tiinii kpaant be, ki i sii laat daan, ki boroboro dii be, ki i sii tee boroboro; li tee tiŋ nba gbee nan kpan tiiniie, kpan nan siat be leŋ. Li-i tee ki i tun linba ki u wanni na, i kan kpo, ŋaan i sii be-e. I daa te ki Hesekia kpanni ki i dukii nan Yennu saa tinni. 33Digbansiar tingbann mi tinnir Asiria kpanbar nuu ni-i? 34Hamaf nan Arpad tingbana na be lia mɔtana? Sefarfaim nan Hena nan Ifa tingbana na be lia? Bi sɔɔ din tinn Samaria-waa? 35Nlee yooe ki digbana na kur tingbana din ban tinnib, ki nyinnib ti kpanbar na nuu ni? Ki bee teen ki i dukii nan Yennu saa fit tinn Jerusalem-i?”

36Niib na din ŋmine, nan kpanbar Hesekia nba wannib na, ki ki pak nan mɔbona. 37Eliakim nan Sebna nan Joa din pat bi tiate nan parbiir, ŋaan saan ki wann kpanbar Hesekia linba kur ki Asiria tɔɔndaanɔ na pak.

19

Biaŋinba ki kpanbar na boi Aisaya kpaanii po

(Aisaya 37.1-7)

1Kpanbar Hesekia nba gbat maan na yoo nba, ki u pat u tiat nan parbiir, ŋaan lia bɔtoouk liatir,19.1 Li want nan u mɔk parbiire. ki saan kɔɔ Yenjiantu ŋasaakak ni. 2U din tun Eliakim, wunba tee u ŋaasaakɔɔ; nan Sebna nan mannteeb saakab, a bin saan Amos bija Aisaya, wunba tee Yennu sɔkinii na boor. Bi mun bia din lia bɔtoot liatae. 3Waa din turib mɔb nba a bin tur Aisaya-e na a: “Dinna tee biak daare; bi dat ti tuba, ki ti dii feiwa. Ti tee nan poo nba tuu yaa wun mar, ŋaan paŋ kaa nan matuk nae. 4Asiria kpanbar tun u saakawakitire, ki u baar sukii Yennu nba fo na. A Yomdaanɔ Yennu n gbat sukit na, ki dat binba sukii na tuba. Li paak, a miar Yennu ti niib nba tinn na paak.”

5Aisaya nba gbat kpanbar Hesekia mɔb na, 6ki u tur gatu na a, “Yennu beera nan a daa te ki Asiria jab na jeenta, nan baa yeen a ŋɔɔ Yennu kan fit tinna na. 7Yennu saa te ki kpanbar maŋ n gbat biyaa maan, ki ŋmat kun u tiɔŋ doo ni, ki ŋɔɔ Yennu n te ki bin kpiu leŋ.”

Ki jiin jeenu munlee na po

(Aisaya 37.8-20)

8Asiria tɔɔndaanɔ na din gbat nan kpanbar na nyii Lakis-a, ki kɔn nan doo nba kpia nan Lakis, ki bi yir Libna nae; ki u saan leŋ a wun pak nanɔ. 9Mɔmaan din baar Asiria jab na, a Sudann kpanbar Tirhaka gar Ijipt kunkɔnkɔnna tɔɔnn, ki baat a bin worib. Kpanbar na nba gbat nna, ki u tur Juda kpanbar Hesekia gbouŋ, 10ki yetɔ a, “Yennu nba ki a teenɔ yada na paka nan a kan baa n nuu ni, ŋaan a daa te ki li kpannani. 11A gbia linba kur ki Asiria kpanbar tuun ki teen digbann nba kur ki u dukin a wun biirir. A dukii nan a saa fit mir bota-a? 12N yeejamm din biir Gosann nan Harann nan Resef doi, ki kpii Bef-edenn niib nba din be Telasa na, ki bi tingbana din ki fit tinnibi. 13Doi nba tee Hamaf nan Arpad nan Sefarfaim nan Hena nan Ifa na bat nba be lia?”

14Ki kpanbar Hesekia gaar gbouŋ na toomii na boor ki karin. Li poorpo ki u saan Yenjiantu ŋasaakak ni, ki saa paan gbouŋ na Yennu tɔɔnn, 15ŋaan miar Yennu a, “Yennu nba tee Israel teeb Yennu, fin nba kar a naan binbintir paak, bona nba mɔk kpinkpant19.15 Bi maan ni, bi yib “cherubime”, ki bi naan bonkobit, ŋaan mɔk kpinkpant. na paapo, fin kɔɔe tee Yennu, ki dia durinya na digbana kur. Fine nan tingbouŋ nan sanpaak. 16Yennu, gotir linba tuun ki teent mɔtana na. Gbiintir linba ki Senakerib piak ki sukii fin Yennu nba fo na. 17Yennu, ti kur mi nan Asiria kpanbara maŋ biir digbana bonchiann, ki yaan li doi, 18ki joo bi tingbana nba tee bonninnant nan tikpeet nan tana ki nisaarii teen, ki li kaa nyɔɔt na. 19Ti Yomdaanɔ Yennu, nyintit Asiria jab na nuu ni, ki tingbouŋ na ni digbana kur n bann nan fin Yennu kɔɔe tee Yennu.”

Ki jiin kpanbar Senakerib baak po

(Aisaya 37.21-38)

20Ki Aisaya nakin ki pak kpanbar Hesekia a Yennu yet a, “N gbat a miaru ki jiin kpanbar Senakerib powa. 21Min Yennu yeen a: Jerusalem doo la fin Senakerib-e ki yisima. 22A dukii a tuu sukii ki fiakit ŋmee na? A ki tur min Israel teeb kasii Yennu baakiri. 23A tun toomii a bii dont bi mɔŋ n boor, nan fin nan a taantorit kɔn nyann Lebanonn jɔjaana. A want a mɔŋ nan a chɔɔ leŋ kpek-foot nan leŋ tiŋanii, ki kɔɔ ki saa baar tiiuk na sinsuuk ni. 24A want a mɔŋ nan a gbiir bunbuna digbangana ni, ki nyuu li nyun, a ki a kunkɔnkɔnna taa tɔŋ Nail mɔkir nyun, ki fɔɔrir.

25“A ki mi gbat nan n lor linba na sianyooewa-a? Ki mɔtana ki n ji tumir. Mine tura yiikoo, ki a tunn dojaana ki teenir langbent. 26Binba din kɔɔ leŋ na din kaa paŋ. Bi din tiin jaŋmaaniie ki yorib. Bi din tee nan kpaab ni mɔɔt nae, koo mɔɔt nba pia mɔpinn paak na, ki wɔruk baar koorib.

27“Ŋaan n mi a benu kur, faa tuun linba nan faa saa sian. N mi faa donn wutoor n paak biaŋinba. 28N gbat labaar ki jiin a wutoor nan a parbifaant maŋ powa, ki mɔtana n saa tuun janpeenu a miar ni, ki kɔɔn garika a mɔb ni, ki tɔkin nana sɔnu nba ki a tɔkin baar na, ki jiina.”

29Ki Aisaya yet kpanbar Hesekia a, “Linba saa tun na sii tee nyinne. Binn na nan binn nba waa na, i daa sii di muuk ni bonpipiate. Ŋaan binn nba ji saa wei na, i saa bur i dii ki jaanir, ki bur tiinii ki di li lɔɔna. 30Binba tinn ki be Juda na sii bintir nan tiik nba jiina tuu sik tinpɔɔr ni ki u loon lɔɔna nae. 31Niib sii be Jerusalem nan Sayɔnn kunkonn paak ki tee binba tinn, kimaan Yennu loon linba na n tume.

32“Yennu nba pak linba ki jiin Asiria kpanbar na poe na: ‘U kan kɔɔ doo na ni, koo ki tɔ peenu ki jiin li po. Kunkɔnkɔnna nba lia naagbankɔŋa kan nakin doo na, koo ki maa tɔb taaŋmaata ki lintiri. 33Sɔnu nba ki u bo tɔkin baar na, u saa ŋmat tɔkin li sɔnue ki kun, ki poŋ kan kɔɔ doo ni kaawa. Min Yennu-e pak na. 34N saa kɔn doo na paak, ki saa tekirir, kimaan n tiɔŋ baakir paak, nan mɔsonn nba ki n senn ki tur n toontunnɔ Defid na paak.’ ”

35Li daar nyiɔk ki Yennu malaka saan Asiria jab kaaŋ na ni, ki saa kpii kunkɔnkɔnna tusaa kobik nan piinniin nan ŋanŋmu. Li tan yent sanyiɔk, ki bi dɔɔ kpowa. 36Ki Asiria kpanbar Senakerib chiar saan Ninefe. 37Dasiar ki u tan jiantir u tingbann Nisrok, li jiantu diiuk ni, ki u bonjai banlee nba tee Adra-melek nan Sareser na jii bi takoobii ki kpiiu, ŋaan chiar saan Ararat tiŋ ni. Ki u bonjaleek, wunba sann tee Esar-hadonn na gaar u naan.

20

Ki jiin Hesekia baatuk nan u paaku po

(Aisaya 38.1-8, 21-22; 2 Barkperii 32.24-26)

1Yoo na ni ki kpanbar Hesekia dɔɔ nan baatuk, ki ki fɔk nan kuun. Ki Amos bija Aisaya, wunba tee Yennu sɔkinii na saan a wun lau, ki yetɔ a, “Yennu piaka nan li tee fan ŋmakit bont kur fanue, kimaan a kan paaki. Teent siir nan kuun.”

2Ki Hesekia ŋmant u numm ki tor dikpinn, ŋaan miar Yennu a, 3“Yennu, tiat nan n waa-a fanu nan baakir, ki yiab yoo kur a man tun linba ki a loon.” Li yoo na ki Hesekia piin ki mɔ nan parbiir.

4Ki Aisaya yaat kpanbar na boor, nan waa tan gaar kpanbar ŋaasinsuuk ni dindouŋ na, 5ki Yennu pakɔ a wun ŋmat Hesekia, wunba dia ŋɔɔ Yennu niib na boor, ki pakɔ a, “Min Yennu nba tee a yeeja Defid Yennu na gbat a miaru, ki bia la a ninnyuut nawa. N saa tura laafia, ki daa ŋantaa ni a saa saan Yenjiantu ŋasaakak ni. 6N saa te ki a manfoor n fɔkit ki pukin bina piik nan ŋanŋmu. N saa tinn fin nan Jerusalem doo na, Asiria kpanbar nuu ni. N saa kɔn doo na paak, kimaan n tiɔŋ baakir, nan mɔsonn nba ki n senn tur n toontunnɔ Defid na paak.”

7Ki Aisaya pak kpanbar ŋaatoontunna na a bin jii kinkana ki nann ki pɔr u fiɔk na, ki u saa la laafia. 8Ki kpanbar Hesekia boi a, “Lanne sii tee nyinn ki wann nan Yennu saa turin laafia, ki daa ŋantaa ni n saa saan Yenjiantu ŋasaakak ni?”

9Ki Aisaya jiin a, “Yennu saa tura nyinn ki lin wann nan u saa dia u mɔsonn. Tɔn, a loon ki taaŋmaata yunyuŋ n saan tɔɔnn piik koo ki ŋmat poor piike?”

10Ki Hesekia jiin a, “Li ki paar nan taaŋmaata yunyuŋ n saan tɔɔnn piiki, ŋaant lin ŋmat poor piik.”

11Ki Aisaya miar Yennu, ki u te ki taaŋmaata nba ki Ahas ŋmaa na yunyuŋ ŋmat poor piik.

Ki jiin toomii nba nyii Babilonn na po

(Aisaya 39.1-8)

12Li sakir ni ki Babilonn kpanbar Merodak Baladann, wunba tee Baladann bija na, gbat nan Hesekia kaa laafia, ki u turɔ gbouŋ nan piinii. 13Hesekia din gaar toomii na, ki wannib u mɔkint, nan likirii nan salima nan bonnunubit nan tulaarii, nan u jatiat kur, siar din ki biar u bonbibekit diit ni, koo u yent ni, ki u ki wannibi. 14Ki Yennu sɔkinii Aisaya baar u boor ki boiɔ a, “Jab na nyii lee, ki bi pak bee ki turani?”

Ki Hesekia jiin a, “Bi nyii Babilonn-ewa.”

15Ki Aisaya boiɔ a, “Bi la bee fin kpanbar ŋaak na ni?”

Ki Hesekia yet a “Bi la bont kura. Siar ki tenn bonbibekit diit na ni ki n ki wannibi.”

16Ki Aisaya pak kpanbar na a, “Yennu piak 17nan yoo baat ki linba be a ŋaak na ni, linba ki a yeejamm din bɔr ki tan tuu dinna, Babilonn jab tan saa jiir ki kun nann. Siar tan kan biar. 18Bi tan saa jii a tiɔŋ yaaboona na siab ki saan namm Babilonn, ki bi tan sii tee jatɔɔka, Babilonn kpanbar ŋaak.”

19Hesekia din bann maan maŋ paak, ki mi nan parmaasir nan manu sii be yoo nba ki u be u manfoor ni na, ŋanne ki u jiin a, “Maan nba ki Yennu paka ki a wannin na ŋan.”

Ki jiin Hesekia naan joontu po

(2 Barkperii 32.32-33)

20Linba kur pukin ki kpanbar Hesekia din tun, u par toona, nan waa din bir nyunbuur ki bia bir nyunlɔɔnu ki kɔɔn doo na ni, li kur sɔb be Juda kpanbara barkperii gbant ni. 21Hesekia din kpo, ki u bija Manase gaar u naan.

21

Ki jiin Juda kpanbar Manase po

(2 Barkperii 33.1-20)

1Manase din mɔk bina piik nan ŋanlee-e ki dii Juda naan, ki kar Jerusalem bina piinŋmu nan ŋanŋmu. U naa sanne din tee Hefsiba. 2Manase din wei niib nba ki Yennu ber nyinnib tiŋ maŋ ni ŋaan ki u niib kar na toonbilankante, ki tun biir Yennu. 3U din ŋamm maa tingbana jiantboa nba ki u baa Hesekia din bet na; u din maa tingbann Baal maruŋ binbinta, ki kpeer chicherpook Asera ninnauŋ, nan Israel kpanbar Ahab nba din tun na. Manase bia din jiantir ŋmaabirae. 4U din maa tingbana maruŋ binbintae, Yenjiantu ŋasaakak ni, siaminba ki Yennu wann nan bii jiantirɔ na. 5Yenjiantu ŋasaakak dindont ŋanlee na ni, u din maa ŋmaabira jiantu binbintae. 6U din kpii u bija ki li tee mujoonu maruŋ. U din waa tanbiinpɔɔrii nan nyɔkdamm, ki saa jabaabunu nan kpinkpaarii damm boa. U din biir Yennu bonchiann ki donn u wutoor. 7U din senn chicherpook Asera ninnauŋ, Yenjiantu ŋasaakak ni, siaminba ki Yennu pak ki tur Defid nan u bija Solomonn a, “Jerusalem, jiantu ŋasaakak na nie, ki n gann Israel booru piik nan ŋanlee na yentnba ni, ki li tee n jiantu boor. 8Li-i tee Israel teeb na saa sak n maan, ki dia n sennii kur nba ki n toontunnɔ Moses turib na, n bo kan te ki siab n berib ki nyinnib tiŋ nba ki n tur bi yeejamm na ni.” 9Ŋaan Juda teeb na din ki sak Yennu mɔb, ki Manase bia te ki bi tun toonbiit nba gar niib nba ki Yennu din ber nyinnib ŋaan te ki u niib kɔɔ na yar.

10Yennu din te ki u sɔkiniinba pak niib na a, 11“Kpanbar Manase tun bonbilankanta, ki li gar Keenann teeb nba din tun linba nawa, ki jiant yenbis ki kɔɔn Juda teeb biit ni. 12Li paak, min Israel teeb Yomdaanɔ Yennu saa baar nan biak Jerusalem nan Juda paak, ki wunba kur gbat li po saa wɔb nii. 13N saa dat Jerusalem teeb tuba nan maa dat Samaria teeb tuba na, nan maa bia dat Israel kpanbar Ahab nan u yaaboona tuba na. N saa piar Jerusalem niib nan baa tuu sokir saaŋmaŋ ki fiar chibin nae. 14N saa yêt niib nba tinn na, ki jiib kubin bi datai nuu ni, ki bin nyannib ki yent bi tiŋ. 15N saa tun linba na ki tur n niib kimaan bi tun biirin, ki donn n wutoor, yoo nba ki bi yeejamm din nyii Ijipt nawa ki tan tuu mɔtana.”

16Manase din kpii niib bonchiann, binba ki mɔk biit, ki Jerusalem sɔnii ji tan puub nan sɔn. U din tun nna ki pukin waa kɔɔn Juda teeb yenbis jiantu ni, ki te ki bi tun biir Yennu.

17Manase nba din tun linba, ki pukin u biit nba ki u tun na po, li sɔb be Juda kpanbara barkperii gbant ni. 18Manase din kpo, ki bi piiu naan kpabik nba tee Usa yar na, ki u bija Amonn gaar u naan.

Ki jiin Juda kpanbar Amonn po

(2 Barkperii 33.21-25)

19Amonn din mɔk bina piinlee nan ŋanlee-e ki dii Juda naan, ki kar Jerusalem bina ŋanlee. U naae din tee Mesulemef, ki tee Harus bipoo, ki nyii Jotba doo ni. 20U din tun biir Yennu nan u baa Manase nae. 21U din gaar u baa marimae, ki jiantir yenbis nba ki u baa din jiantir na. 22U din yêt u yeejamm Yomdaanɔ Yennu nae, ki bia yêt u sennii.

23Amonn saakab din lor biit ki jiin u po, ki kpiiu naan ŋaak na ni. 24Juda niib na din kpii u nikpiirit na kure, ŋaan jii u bija Josaya ki dinnɔ naan.

25Linba kur ki Amonn tun, li sɔb be Juda kpanbara barkperii gbant ni. 26Bi din pii Amonn, Usa kpabik nie, ki u bija Josaya gaar u naan.

22

Ki jiin Juda kpanbar Josaya po

(2 Barkperii 34.1-2)

1Josaya din mɔk bina ŋanniime ki dii Juda naan, ki kar Jerusalem bina piintaa nan yenn. U naa sanne din tee Jedida, ki u tee Adaya bipoo, ki nyii Boskaf doo ni. 2Josaya din tuun linba ŋan Yennu boor. U din waa u yeeja kpanbar Defid binbeŋ, ki saak Yennu sennii fanu fanu.

Ki jiin sennu gbouŋ na lanu po

(2 Barkperii 34.8-28)

3Kpanbar Josaya naan bina piik nan ŋanniin niŋe ki u tun u ŋaagbansɔbirɔ Safann, wunba tee Asalia bija, ŋaan tee Mesulam yaaboonn na, Yenjiantu ŋasaakak ni nan mɔmaan na a: 4“Saant mannteeb yudaanɔ Hilkia boor, ki saa di labaar ki jiin likirii nba ki mannteeb nba be toonn ni gaan niib boor, Yenjiantu ŋasaakak tammɔb boor na po. 5A pakɔ ki wun jii likirii maŋ ki tur binba gorii Yenjiantu ŋasaakak ŋammu paak toona na. Li tee bin pa 6kanpintanba nan maara nan serteeb nae, ki bia daa taabii nan tana nba ki bi saa jii ŋamm ŋaak na. 7Jab nba gorii toonn maŋ paak na tee nimɔmme. Li paak, li ki kpaa talas ki bin te bin wann baa jii likirii na ki tun nann toonn biaŋinba.”

8Safann din saan nan kpanbar mɔmaan na ki tur Hilkia. Ki Hilkia betɔ nan u la Yennu sennu gbouŋ na, Yenjiantu ŋasaakak na ni. Hilkia din jii gbouŋ na ki tur Safann, ki u karin. 9Li poorpo ki u ŋmat kpanbar na boor ki yetɔ a, “A toontunna jii likirii nba be Yenjiantu ŋasaakak ni na ki tur binba gorii li ŋammu toona paak nawa,” 10ki bia yet a, “Hilkia turin gbouŋ, ki n dia nna,” ŋaan karin gbouŋ maŋ ki wann kpanbar na.

11Kpanbar na nba gbat gbouŋ na mɔmaan, ki u yan put, ki u pat u tiat, 12ŋaan jii mɔmaan na ki tur manntɔɔ Hilkia nan Safann bija Ahikam nan Mikaya bija Akbor, nan Safann, wunba tee naan gbansɔbirɔ, nan Asaya, wunba tee kpanbar ŋaasaakɔɔ a: 13“Saant man ki pak nan Yennu, n paak nan Juda teeb kur paak, ki jiin gbouŋ na tumiiu po. Yennu wutoor doo ti paake, kimaan ti yeejamm din ki tun linba ki gbouŋ na want na.”

14Ki Hilkia nan Ahikam nan Akbor nan Safann nan Asaya saan a bin la poo nba ki u sann tee Hulda, ki u tee Yennu sɔkinii, ki kɔɔ Jerusalem bɔk-paann po na. (U sɔrɔ din tee Salum, ki tee Tikfa bija, ŋaan tee Harhas yaaboonn. U sɔrɔ maŋe din gorii Yenjiantu ŋasaakak ni liant paak.) Bi din wann poo na linba tun, 15ki u yetib a bin ŋmat ki saa pak kpanbar na 16mɔmaan nba nyii Yennu boor na a: “N yaa n dat Jerusalem nan li niib kur tubae, nan laa sɔb sennu gbouŋ ni biaŋinba ki kpanbar karin na. 17Bi yêtime, ŋaan mann maruŋ ki teen tingbana, ki donn n wutoor nan linba ki bi tun kur. N wutoor doo Jerusalem paaka, ki kan maaki. 18Kpanbar na tiɔŋ ŋarin, min Israel teeb Yomdaanɔ Yennu yeenɔ a: A gbiint linba sɔb gbouŋ na ni, 19ki lebit, ki mɔ kɔɔ biit maŋ paak, ki sikin a mɔŋ n boor, ki pat a tiat ŋaan bui, yoo nba ki a gbat maa lor man dat Jerusalem nan li niib tuba biaŋinba na. N saa teenir boor nba sii mɔk yanputuko, ki nisaarii saa jii boor maŋ sann ki teen mɔtont. Ŋaan fin ŋarin, n gbat a miaruwa, 20ki tubdatu nba ki n saa baar nann Jerusalem paak na kan baar mɔtana. A saa kpoewa ki lin tan baar. N saa te ki fan tan kpo nan parmaasire.”

Ki jab na jii mɔmaan na ki ŋmat nann kpanbar Josaya boor.

23

Biaŋinba ki Josaya biir tingbann jiantu boa

(2 Barkperii 34.3-7, 29-33)

1Kpanbar Josaya din tun yiin Jerusalem nan Juda saakab kur, 2nan mannteeb, nan Yennu sɔkiniinba, nan niib nba be kur, li paarib nan tarii, ki bi saan Yenjiantu ŋasaakak ni. Kpanbar maŋ din karin gbouŋ nba ki bi lar Yenjiantu ŋasaakak ni na mɔmaan kur, niib na kur numm ni. 3U din set naan tootir boore, ŋaan senn mɔsonn ki tur Yennu nan u saa sak Yennu mɔb, ki dia u sennu nan u wannu na, nan u par nan u seek kur, ki saa tun linba ki mɔlor na wann, nan laa sɔb gbouŋ maŋ ni na. Ki niib na kur senn mɔsonn nan bi saa dia mɔlor na.

4Ki Josaya yet mannteeb yudaanɔ Hilkia, nan mannteeb nba waa u paak, nan guuteeb nba be toonn ni, Yennu ŋasaakak tammɔb boor na, a bin nyinn tingbann Baal jiantu bona, nan chicherpook Asera jiantu bona, nan ŋmaabira jiantu bona nba be Yenjiantu ŋasaakak ni na. Kpanbar na din joo bona maŋ kure doo na nanyer po, ki li kpia nan Kidronn baauk, ki jii li tanpent ki saan nann Betel. 5U din ber mannteeb nba ki Juda kpanbara kaanib ki bi mann maruŋ tingbann binbinta paak, Juda doi ni, nan boa nba kpia Jerusalem nae, ŋamme tee mannteeb nba kur mann maruŋ ki teen tingbann Baal, nan yonnu nan ŋmaarik nan ŋmaajara nan ŋmaabira. 6U din jii chicherpook Asera ninnauŋ Yenjiantu ŋasaakak na ni, ki nyii nann doo kpiŋ ki saa joor muu Kidronn kpenu baauk ni, ki nann li tanpent ki li baŋ dɔk dɔk, ki u jiir ki yatir kaat ni. 7U din yeer didɔɔtuk nba be Yenjiantu ŋasaakak ni, ki tingbann jiantu bonchonchona be leŋ na. (Leŋe ki poob din luu tiat nba ki bi lia ki jiantir chicherpook Asera na.) 8U din jii mannteeb nba tuu be Juda doi ni na ki baar namm Jerusalem, ki biir digbann na munn po binbinta nba ki niib na din tuu mann maruŋ li paak na. U bia din yeer binbinta nba ki bi maa ki tur narinbiit, ki li kpia tammɔb nba ki Joosua, wunba tee doo yudaanɔ na din maa, ki li be gaŋ po na, li-i tee ki a kɔɔ doo na ni. 9U din ki sak ki mannteeb maŋ ji tuun toonn Yennu ŋasaakak ni, ŋaan bi din mɔk yaak ki saa di boroboro nba kaa datiŋ, ki tee mannteleeb yar na.

10Kpanbar Josaya bia din biir tingbann jiantu boor nba be Hinom baauk ni, ki bi yir Tofef na, a sɔɔ daa fit kpi u bija koo u bipoo ki li tee mujoonu piinii ki teen tingbann Molek. 11U bia din nyinn taanii nba ki Juda kpanbara jii tur, ki li tee yonpeeuŋ jiantu taanii na, ki joo torit nba ki bi dia jiantir na. (Linba na din be Yenjiantu ŋasaakak dindouŋ na nie, ki kpia tammɔb, ki bia ki fɔk nan Natann Melek nba tee saakɔɔ na diiuk.) 12Kpanbar Josaya din bet binbinta nba ki Juda kpanbara maa kpanbar ŋaayur paak, ki li be kpanbar Ahas diiuk yur paak23.12 Bi diit yura paak, bi din tuu sere. na, ki kpab nan kpanbar Manase nba maa binbinta nba ki li be Yenjiantu ŋasaakak dindont ŋanlee ni na. U din yeer binbinta na ki lur Kidronn baauk ni. 13Josaya din biir tingbana binbinta nba ki kpanbar Solomonn maa, ki li be Jerusalem yondo po, ŋaan tee Olif tiinii kunkonn diitu po na. Li din tee tingbanbiit na jiantu yare. Ŋamme tee Sidonn tingbanpook Astarte, nan Moab teeb tingbann Kemos, nan Amonn teeb tingbann Molek. 14Kpanbar Josaya din fukit tanchaaka na ki yeerir, ki chɔɔ chɔɔ chicherpook Asera ninnant na ki lu, ki jii nisaarii kpaba ki gbeen laa tuu see siaminba na. 15Ŋɔɔ Josaya bia din biir Nebat bija Jeroboam nba din maa tingbann jiantu boor nba Betel doo na. Jeroboam maŋ din kɔɔn Israel teeb biit ni. Josaya din biir tingbann maruŋ binbintir na, ki yeer li tana na buri buri, ki nannir yon, ki bia joo chicherpook Asera ninnauŋ na muu. 16Li poorpo ki u jiant ki la kaat kunkonn paak, ki te ki bi nyinn kpaba kaat maŋ ni, ki joor muu tingbann na maruŋ binbintir paak. U din teen nnae ki biir tingbann binbintir na, nan biaŋinba ki Yennu sɔkinii din wann, yoo nba ki kpanbar Jeroboam din see ki kpia binbintir maŋ, jaamm yoo na. Kpanbar Josaya din ŋmant ki la Yennu sɔkinii nba din bunt maan maŋ na kaauk, 17ki boi a, “Ŋmee kaauko na?”

Ki Betel teeb na jiin a, “Sɔkinii nba din nyii Juda ki bunt linba kur ki a tun ki tur binbintir na na kaauko.”

18Ki Josaya yet a, “Nyikin ki lii tee nna, sɔɔ daa nyint u kpaba.”

Bi din ki nyinn u kpaba, ki bia ki nyinn Yennu sɔkinii nba din nyii Samaria na kpaba.

19Israel doi kur po, Josaya din biir tingbann jiantu boa na kure, linba ki Israel kpanbara din maa ki li donn Yennu wutoor na. U din biir binbinta maŋ nan waa biir Betel binbinta nae. 20U din kpii tingbann mannteeb na kur, binbinta nba ki bi tuu mann maruŋ na paake, ki joo nisaarii kpaba binbinta maŋ paak. Li poorpo ki u ŋmat Jerusalem.

Biaŋinba ki Josaya dii yukitgar tiaru jaamm

(2 Barkperii 35.1-19)

21Kpanbar Josaya din wann niib na a bin di yukitgar tiaru jaamm na ki baak bi Yomdaanɔ Yennu, nan laa sɔb mɔlor gbouŋ ni na. 22Israel kpanbara koo Juda kpanbara ki mi dii yukitgar23.22 Yennu malaka din kpii Ijipt teeb bijakpera, ŋaan nyik Israel yab. (Nyinu 12.29) tiaru jaamm na booru, laa nyii yoo nba ki barbuura din dia doo nawa. 23Josaya naan bina piik nan ŋanniin nie, ki bi dii yukitgar tiaru jaamm na, Jerusalem doo ni.

Ki jiin bonlia nba ki Josaya lebit po

24Kpanbar Josaya nba din loon waa saa teen biaŋinba ki niib n dia sennu nba be gbouŋ nba ki mannteeb yudaanɔ Hilkia la Yenjiantu ŋasaakak ni na, ki u boon jabaabuura nan kpinkpaarii damm nan ŋaak yenbis nan tingbana nan yenbis jiantbona kur, Jerusalem nan Juda dolia ni. 25Kpanbar sɔɔ din ki mi kar ki wei Yennu nan u par kur nan u seek kur nan u paŋ kur, nan Josaya na. U din saak Moses sennii kur. Li poorpo, kpanbar sɔɔ din kaa ki tee nan ŋɔɔ na.

26Ŋaan Yennu wutochiɔŋ poŋ din doo Juda paak, ki daa ki maak, kimaan kpanbar Manase nba din tun linba na paak. 27Yennu din yet a, “N saa tun ki tur Juda nan maa din tun biaŋinba ki tur Israel nae. N saa ber Juda niib n boor, ki saa yêt Jerusalem doo nba ki n din gann na, nan jiantu ŋasaakak nba ki n yet a bii jiantirin leŋ na.”

Ki jiin Josaya naan joontu po

(2 Barkperii 35.20–36.1)

28Linba kur ki kpanbar Josaya din tun pukin, li sɔb be Juda kpanbara barkperii gbant ni. 29Yoo nba ki Josaya din tee kpanbar na, Ijipt kpanbar Neko din jii u kunkɔnkɔnna, ki bi saan Yufrates mɔkir boor a bin somm Asiria kpanbar. Kpanbar Josaya din yabir a wun gɔɔr Ijipt kunkɔnkɔnna na Megido, ŋaan ki bi kpiiu tɔb na ni. 30U saakab din kpeen u gbanant toruk ni, ki kun nann Jerusalem, ki saa piiu kpanbara kaat ni.

Juda teeb na din gann Josaya bija Joahas-e ki dinnɔ naan.

Ki jiin Juda kpanbar Joahas po

(2 Barkperii 36.2-4)

31Joahas din mɔk bina piinlee nan ŋantaae ki dii Juda naan, ki kar Jerusalem ŋmaarii ŋantaa. U naa sanne din tee Hamutal, ki u tee Jeremaya bipoo, ki nyii Libna. 32Joahas din wei u yeejamm taatɔke ki tun biir Yennu. 33U naan din gbenn, yoo nba ki Ijipt kpanbar Neko teenɔ yommik, Ribla doo, Hamaf tiŋ ni, ki te ki Juda teeb pa salimpeena tusaa ŋantaa nan kobii ŋanna, nan salimmɔnkuna piintaa nan ŋanna, ki li tee jiɔŋ nae. 34Kpanbar Neko din dinn Josaya bija Eliakim-e Juda naan, ki u gaar u baa Josaya, ki Neko lebit Eliakim sann ki li tee Jehoyakim. Kpanbar Neko din jii Joahas ki saan nanɔ Ijipt, ki u saa kpo leŋ.

Ki jiin Juda kpanbar Jehoyakim po

(2 Barkperii 36.5-8)

35Kpanbar Jehoyakim din gaar niib na lampo ki jaŋ nan bi mɔkint nba tee biaŋinba, a bin fit la likirii ki pa naan jiɔŋ nba ki Ijipt kpanbar jiarib na.

36Jehoyakim din mɔk bina piinlee nan ŋanŋmue ki dii Juda naan, ki kar Jerusalem bina piik nan yenn. U naa sann din tee Sebida, ki u tee Pedaya bipoo ki nyii Ruma doo ni. 37Jehoyakim din wei u yeejamm taaboote ki tun biir Yennu.

24

1Yoo nba ki Jehoyakim din tee kpanbar na, ki Babilonn kpanbar Nebukanesar lek Juda, ki mia Jehoyakim, ki u teenɔ jiɔŋ ki saa tuu bina ŋantaa, ŋaan li poorpo ki u ji yêt wun turɔ jiɔŋ. 2Ki Yennu te ki kunkɔnkɔnna bonchiann nyii Babilonn nan Siria nan Moab nan Amonn, a bin kɔn nan Jehoyakim ki biir Juda tiŋ, nan ŋɔɔ Yennu nba din te ki u toontunna nba tee sɔkiniinba pak na. 3Yennu-e din te ki linba na tun, a wun ber Juda niib na u boor, kimaan kpanbar Manase nba din tun ki biirɔ na paak, 4mantik nan waa din kpii nikaat nba na, Yennu din ki fit nyik chab Manase li paaki.

5Linba ki kpanbar Jehoyakim din tun, li sɔb be Juda kpanbara barkperii gbant ni. 6Jehoyakim din kpo, ki u bija Jehoyachinn gaar u naan.

7Ijipt kpanbar nan u kunkɔnkɔnna ji din ki ban kɔn kɔnni, kimaan Babilonn kpanbare ji din dia yent nba tuu tee Ijipt kpanbar yar, ki nyii Yufrates mɔkir ki saa tuu Ijipt gaŋ po kpaar na.

Ki jiin Juda kpanbar Jehoyachinn po

(2 Barkperii 36.9-10)

8Jehoyachinn din mɔk bina piik nan ŋanniime ki dii Juda naan, ki kar Jerusalem ŋmaarii ŋantaa. U naa sanne din tee Nehusta, ki u tee El-natann bipoo, ki nyii Jerusalem. 9Jehoyachinn din wei u baa marima ki tun biir Yennu.

10U naan sakir niŋe ki Babilonn kunkɔnkɔnna nba ki kpanbar Nebukanesar kunkɔnkɔnna saakab din ŋmakitirib na baar, ki ŋaa lint Jerusalem. 11Li leku niŋe, ki Nebukanesar tiɔŋ din baar Jerusalem, 12ki kpanbar Jehoyachinn nan u naa nan u waas nan u saakab nan u nijaana kur jii bi mɔŋ ki chab Babilonn jab na. Nebukanesar naan bina ŋanniin nie ki u soor kpanbar Jehoyachinn, 13ki jii mɔkint nba be Yenjiantu ŋasaakak ni, nan linba be kpanbar ŋaak ni kur, ki saan namm Babilonn. Nan Yennu nba din pak na, Nebukanesar din jii salima bona nba ki kpanbar Solomonn din kɔɔn Yenjiantu diiuk ni ki bi dia tuun toona na kure. 14Nebukanesar din soor Jerusalem niib nae ki teemm yommii, ŋamme tee kpanbar na nijaana kur nan tɔɔndamm na, ki bi tee tusaa piik, ki kpab nan binba mi nuu toona na, nan binba kur saauk kur, ŋaan nyik binba kan fit teen siar na kɔɔ Juda tiŋ ni.

15Nebukanesar din soor Jehoyachinn ki teenɔ yommik, ki kpab u naa nan u ŋaapoob nan u saakab nan Juda tɔɔndamm kur, ki saan namm Babilonn. 16Nebukanesar din jii nijaana na kure ki saan namm Babilonn; bi kur din tee tusaa ŋanlore; nan binba mi toona, nan binba kur saauk mun tusir, ki bi kur na tee pandamm nba saa fit saan tɔb.

17Nebukanesar din dinn Jehoyachinn baa naa bik Matania-e Juda naan, ki lebit u sann, ki purɔ Sedekaya.

Ki jiin Juda kpanbar Sedekaya po

(2 Barkperii 36.11-12; Jeremaya 52.1-3a)

18Sedekaya din mɔk bina piinlee nan yenne ki dii Juda naan, ki kar Jerusalem bina piik nan yenn. U naa sanne din tee Hamutal, ki tee Jeremaya bipoo, ki u nyii Libna. 19Kpanbar Sedekaya din tun ki biir Yennu nan Jehoyakim nba din tun na. 20Yennu wutoor din doo Jerusalem teeb nan Juda teeb paak bonchiann, ki u din berib u boor ni.

25

Ki jiin Jerusalem baak po

(2 Barkperii 36.13-21; Jeremaya 52.3b-11)

1Kpanbar Sedekaya din yêt Babilonn kpanbar Nebukanesar weiu, ki Nebukanesar baar nan kunkɔnkɔnna, ki wor Jerusalem, Sedekaya naan bina ŋanyia ni, li ŋmaarii piik, dapiik daar. Bi din teen bi kaaŋ doo na nanyer poe, ki maa taaŋmaata ki lint doo na, 2ki ŋaa loonir ki saa tuu Sedekaya naan bina piik nan yenn ni. 3Binn maŋ ni, ŋmaarii ŋanna ni, daa ŋanyia daar, ki sɔɔ kon din be bonchiann, ki niib ki laat jeet ki di na. 4Ki kunkɔnkɔnna na yeer doo na joonjot. Babilonn kunkɔnkɔnna na nba lek loon doo maŋ na, ŋaan ki Sedekaya kunkɔnkɔnna na kur chiar ki nyii nyiɔk. Bi din tɔkin naan kpabik na poe, ki yaat ki tɔkin doo tammɔb nba ki joonjot ŋanlee na che leer na, ki chiar tɔkin Jɔɔdann mɔkir baauk po. 5Ŋaan Babilonn kunkɔnkɔnna na din wei ber kpanbar Sedekaya, ki saa soorɔ paanu nba kpia Jeriko na ni, ki u kunkɔnkɔnna na chiar ŋaan nyikɔ. 6Bi din jii kpanbar Sedekaya ki saan nanɔ Nebukanesar boor, Ribla doo ni; ki Nebukanesar bu u buut leŋ. 7Sedekaya numm niŋe ki bi din kpii u bonjai. Li poorpo ki Nebukanesar te ki bi kpakir Sedekaya ninbina, ki baanɔ bant, ki saan nanɔ Babilonn.

Ki jiin Yenjiantu ŋasaakak biiru po

(Jeremaya 52.12-23)

8Babilonn kpanbar Nebukanesar naan bina piik nan ŋanyia ni, li ŋmaarii ŋanŋmu daa ŋanlore daare, ki Nebusaradann, wunba tee kpanbar na ŋmakit-tɔɔ, ki bia tee kunkɔnkɔnna ŋmakit-tɔɔ na din kɔɔ Jerusalem. 9U din joo Yenjiantu ŋasaakak na muu, nan kpanbar ŋaak nan Jerusalem nijaana kur ŋei. 10Ki u kunkɔnkɔnna bet doo na joonjot. 11Li poorpo ki Nebusaradann soor niib nba biar doo na ni, nan nuu toontunna, nan binba jii bi mɔŋ ki tur Babilonn kunkɔnkɔnna na kur, ki saan namm Babilonn, 12ŋaan nyik nandamm nba ki mɔk faar na Juda, ki te ki bi gorii daan tiinii ki tuun kpaab toona.

13Babilonn jab na din yeer kutmɔnt toota nan torit nba be Yenjiantu ŋasaakak ni na, ki kpab nan kutmɔnt nyunbuuk na, ki jii kutmɔnt maŋ ki saan nann Babilonn. 14Bi bia din yaat nan sofira nan tanpent sipiat nba ki bi tuu dia ŋamii maruŋ binbintir nae, nan baa dia linba ki ŋamii fita na, nan baa dia senii nba ki tekint maruŋ bonkobit sɔn na, nan baa tee bonnunubit senii nba ni ki jokit na, nan kutmɔnt bona nba kur ki bi dia ki tuun Yenjiantu ŋasaakak ni toona. 15Bi din jii linba kur tee salimpeena koo salimmɔna bont ki kpab nan senbis nan sipiat nba ki bi mɔi muu na. 16Kutmɔnt bona nba ki kpanbar Solomonn din kur ki teen Yenjiantu ŋasaakak ni na, ki li tee toota ŋanlee, nan torit, nan nyunbuuk na din kpai paak nan bikinuwa. 17Toota ŋanlee na din jame. Yenn kur fɔkint sanpaapo din tee taabatii piinlee nan ŋanlore, ki kutmɔnt bont be li yur paak, ki li fɔkint tee taabatii ŋanna nan bonjinn sanpaapo, ki bi faŋir nan kutmɔnt bonluluut nan kutmɔnt bona nba naan lɔɔna.

Biaŋinba ki bi soor Juda teeb ki saan namm Babilonn

(Jeremaya 52.24-27)

18Kunkɔnkɔnna ŋmakit-tɔɔ Nebusaradann din soor mannteeb yudaanɔ Seraya, nan Sefania, ki u tee wunba waa Seraya paak, nan tammɔguura bantaa na, ki yaat namm. 19U bia din soor wunba ŋmakitir kunkɔnkɔnna na, nan kpanbar kpaanteeb banŋmu nba biar be doo na ni, nan wunba waa paa ŋmakit-tɔɔ na paak ki gorii kunkɔnkɔnna gbant paak na, ki pukin nijaana piinloob doo na ni. 20Nebusaradann din jii niib na ki saan namm Babilonn kpanbar boore, Ribla doo ni, 21ki li be Hamaf yent ni. Leŋe ki kpanbar na te ki bi kpiib.

Nna bannue ki bi din jii Juda teeb ki yaat namm ki teemm yommii.

Biaŋinba ki Gedalia tee Juda yudaanɔ

(Jeremaya 40.7-9; 41.1-3)

22Li poorpo ki Babilonn kpanbar Nebukanesar jii Gedalia, wunba tee Ahikam bija, ŋaan tee Safann yaaboonn na, ki teenɔ Juda yudaanɔ, ki jii binba ki u din ki saan namm Babilonn na ki teen u nuu ni. 23Ki Juda kunkɔnkɔnna saakab nan kunkɔnkɔnna nba din ki jii bi mɔŋ chab Nebukanesar na nba gbat linba na, ki bi baar Mispa ki pukin Gedalia po. Ŋamme din tee Netania bija Ismael, nan Karea bija Johanann, nan Tanhumef bija Seraya, ki u nyii Netofa, nan Jesania ki u nyii Maaka. 24Gedalia din yetib a, “N teeni mɔsonn nan i daa tiin Babilonn saakabi. Karin tiŋ na ni man, kii tee Babilonn kpanbar jiamm, ki bont kur saa saan fanu ki turi.”

25Ŋaan binn maŋ ŋmaarii ŋanlore ni, ki Ismael, wunba tee Netania bija ŋaan tee Elisama yaaboonn, ki tee kpanbar nikpiimɔ na, jii jab piik ki saan Mispa ki saa lek Gedalia ki kpiiu. U bia din kpii Israel jab nan Babilonn jab nba kɔɔ leŋ na. 26Li yoo na ki Israel teeb na, paarib nan tarii kur, ki kpab nan kunkɔnkɔnna saakab na, din yaat ki saan Ijipt, kimaan bi tiin Babilonn jab na.

Biaŋinba ki bi nyinn Jehoyachinn dansarik ni

(Jeremaya 52.31-34)

27Binn nba ki Efil Merodak dii Babilonn naan na, u din wann Juda kpanbar Jehoyachinn lomm ki nyinnɔ dansarik ni. Linba na din tun Jehoyachinn dansarik kɔɔnu bina piintaa nan ŋanlore ni, li ŋmaarii piik nan ŋanlee, dapiinlee nan ŋanlore daare. 28Efil Merodak din dia Jehoyachinn nan lomm, ki turɔ baakir nba gar kpanbarlia nba ki bi mun din soorib ki saan namm Babilonn nawa. 29Jehoyachinn ji din liat u dansarik liant nae ki lia taŋant, ki bia kar nan kpanbar na ki di jeet daar kur, u manfoor ni kur. 30Daar kur bi din teenɔ u bonloŋae, u manfoor ni kur.