Hɩnkarɛ Ci

HƖNKARƐ CI

Hɩnkarɛ Ci bɩ

gasʊʊrɛ

N y’a gɩngarɛ n ʊ, Zaan kʊ Yeezuu karɩndanyɩ m an Yeezuu Krista lemim nyɩnta ci ba an ciro kaakʊrɔ wɔɔ ba b’ɩ Hɩnkarɛ Ci bɩ ba sɔ.

A ɩ gɔɔta Kristazibəəzannɔ bueerehɩɩyɔɔ wɔɔ barla an gusi. N n a nyasʊ Krista kasɛtɩ bɩ karɛ tɔ ma n nɩ ta m kʊ k’a nɩ hi bire ma n n’a birm Patmɔs ʊ b’ʊ. Woso n hɔ k’an ta ʊ an nɩ zɛm bɩ bʊr bɩ hɩnka m k’a n a da ci ʊ, an a nyɔɔ sɩrakənno sokʊmarɔ kʊ ŋ nɩ fɩr yɩm Krista tɔ ma am a hɔ bɩ m nɔ wɔɔ ma, kʊ ŋ nɩ gɔɔta ŋnɩ jɩm kɔɔkɔɔ ŋn’a tɔ ʊ, bala, kristagʊɔɔ kʊ ŋ nɩ kʊrɔ kʊ Rɔm a ga m, an a so ʊ ŋ rɔ wɔɔ haay ɩ fɩr yɩm gʊta Krista tɔ ma. Nyɩnta Zaan ʊ Azii minɛɛr ʊ. Kristagʊɔɔ sokʊmarɔ k’a ci bɩ nyɔɔ ŋ ma rɔ wɔɔ saanhɩna, nyɩnta ŋ y’a ʊ kʊ bɩ do ʊ sɔ.

Ci bɩ, Krista k’a paŋŋa bʊr a jɩnnɔ ra an nɩ zɛm bɩ ŋ da an a ka a sɩrakənno wɔɔ m mɛnyɔɔ yɩ, ŋnɩ cirbəə bɩ kan a kɩ heernyɔɔ kan laafɩɩ kɩ nɔ ʊ bɩ mim an a dɩndam makrarɔ nɔ ʊ.

N n ci bɩ ba k’a nyibəə da sɩrakənno wɔɔ ma y, bɩ k’a ŋ heer yo durnya bɩ dɔmɩnnɔ kʊsɩrɔ nɔ ʊ. Hɩnkarɛ Ci bɩ makrarɔ wɔɔ, a da ŋ nawʊm wɔɔ han kʊ Krista zɛ bɩ kan a mɩmbɔʊrɛ kɩ zibəə bɩ nyɔɔdʊ k’an ta ʊ her kan booti kɩ bɩ dɔ mɩŋŋa.

Gasʊʊrɛ

¹Yeezuu Krista bɩ, Woso y’a ka ʊ, k’an hɔ k’a nɩ zɛm bɩ nyɩnta ʊ dɩɩtaa bɩ hɩnka a zibəənyɩnɔ m. A malɛɛka a nyɔɔ k’an b’a hɩ a zibəənyɩ Zaan m. ²A n nɩ Woso lemim bɩ hɩrɛ, an Yeezuu Krista kasɛtɩ ka kan hɔ haay k’a a yɩ bɩ kɩ. ³Mimbirenyɩntazaa m gʊaa k’a nɩ karɩnda bam, kan gʊɔɔ kʊ ŋ n’a tʊr kam wosolɛsinnɩsora meerbaa ma rɔ wɔɔ kɩ, ŋn’ɩ zum hɔ kʊ ŋ y’a gʊrsɩra ba b’ʊ. Bala, wakatɩ b’a zɔ.

Yaadarɛ kristagʊɔɔ kʊ ŋ nɩ Azii ʊ

⁴Mɔɔ mɩŋŋa Zaan m nɩ gʊrsɩra naa do bam kristagʊɔɔ sokʊmarɔ saanhɩnarɔ kʊ ŋ nɩ Azii kʊ ʊ rɔ wɔɔ ma:

K’a barka kan laafɩɩ kɩ yɩ, gʊaa k’an ta ʊ, an nyɩnta ʊ, an nɩ zɛm bɩ zi, kan ɛspri saanhɩnarɔ kʊ ŋ n a duu jɩr ʊ rɔ wɔɔ kɩ zi, ⁵kan Yeezuu Krista, kasɛtɩzaa paan…, k’a lɛɛ ka an a mɩm bɔ ʊ gəəno bire ʊ, a m durnya cinno wɔɔ cir bɩ kɩ zi.

Bɔ nɩ wɔɔ ŋʊam, an wɔɔ mimbʊnyaarɔ sʊrgɔ a ma m, ⁶an a ka, wɔɔ n ʊ ba a cirbəə mannɩbənno a Zɩ Woso zibəə minto. A y’a ga lɛbɔʊrɛ m kan paŋŋa kɩ dɔmɩm k’a nyarɛ ba ʊ. Amina!

⁷Ba n nɩ, a ɩ zɛm warkʊ nɔ ʊ, bɩ gʊaa haay y’a yɩm, baa gʊɔɔ kʊ ŋ y’a zɛ rɔ wɔɔ y’a yɩm sɔ. Tara burə gʊɔɔ heerzarlɛ nyi karɛ a minto. Ɩɩn…, k’an yɩ maam!

⁸Zuuba Woso a hɩ, a ʊ: Mɔɔ m lɛɛkarɛzaa, mɔɔ m jɛzaa. Mɔɔ n ta ʊ, m nyɩnta ʊ, m n nɩ nyɩntaŋ ʊ, hɔ haay Zuuba.

Zaan Gʊaanyɩ bɩ makra yɩ

⁹Mɔɔ mɩŋŋa Zaan, awɔɔ danyɩ awɔɔ zukuuzaa, fɩryɩrɛ, cirbəə kan tʊntɔʊrɛ kɩ Yeezuu zuure nɔ ʊ, nyɩnta mɔɔ ʊ, m nɩ tara deem kʊ hi bɩr ma, n n’a hɩm ma Patmɔs ʊ, Woso lemim kan Krista kasɛtɩ karɛ kɩ minto. ¹⁰*Sɛnt-Ɛspri zer mɔɔ ra Zuuba dɔmɩm deem hinni ʊ, mɔɔ n leer paŋŋazaa ma m jɛ ʊ, ɩ ʊ, huure n n’a hɛm, an n’a hɩrɛ, a ʊ: ¹¹Hɔ k’ɩbɩɩ n’a yɩm bɩ gʊrsɩra ba ci ʊ, ɩ nyɔɔ kristagʊɔɔ sokʊmarɔ saanhɩnarɔ wɔɔ ma: Efɛɛzɩ ʊ, Simɩrnɩ ʊ, Pɛrgam ʊ, Tɩyatɩɩr ʊ, Sardɩ ʊ, Filadɛlfii ʊ, kan Lawodisee kɩ ʊ.

¹²Mɔɔ n bɔ kʊ m dɩga gʊaa k’a nɩ meer bam kan mɔɔ kɩ bɩ ma. Bɩ kʊ mɔɔ m wusigə bɩ, mɔɔ sarma fɩtɩrɛrɔ yɩ saanhɩna. ¹³Fɩtɩrɛrɔ wɔɔ bire ʊ bɩ, mɔɔ gʊaa yɩ, an bɔ kʊ ʊ ɩ ʊ, Gʊaanyɩ m, an huu jintə da a ra, an sarma hɔsoaʊ so a cɩ ʊ. ¹⁴A mim bɩ kan a minkə bɩ kɩ nyɩnta fu fɩtɩtɩ ɩ ʊ, ser ka m, gɛɛ lajaa m, a mɩnyaarɔ wɔɔ nɩ yɩrɛ ʊ, sɛwurə m. ¹⁵A gannɔ bɔ kʊ ʊ kan zaan kʊ n y’a sʊr, an nɩ yɔm bɩ kɩ. A leer nɩ yɩrɛ ʊ hiro gʊtɔɔ susur m, ¹⁶an nɩ monyaa saanhɩna m a bɩsɩ ʊ. Kargʊ lɛ hɩɩya nɩ bɔrɛ a lɛ ʊ. A meer nɩ yɔrɛ ɩ ʊ, woso nɩ gum kan paŋŋa kɩ. ¹⁷Kʊ mɔɔ yɩ bɩ, mɔɔ m do a taa ɩ ʊ ga mɔɔ ʊ. A n a bɩsɩ wɔ ka mɔɔ ra, an a hɩ, a ʊ: Ɩ da bɩ bɔ ʊ y, mɔɔ m lɛɛkarɛzaa, mɔɔ m jɛzaa, ¹⁸mɔɔ n mɩsɩr. Mɔɔ nyɩnta, m ga, bɩ ba n nɩ, mɔɔ mɩsɩr dɔmɩm k’a nyarɛ ba ʊ nɔ ʊ, bɩ mɔɔ ɩ zɛ cɛlɛnyɩnɔ m kan gəənokʊ hɔɔ kɩ. ¹⁹Hɔ k’ɩbɩɩ yɩ bɩ gʊrsɩra ba, kan hɔ kan ta ʊ kɩ, kan hɔ k’a nɩ zɛm bɩ bʊr bɩ kɩ. ²⁰Ba monyaa saanhɩnarɔ k’ɩbɩɩ ŋ yɩ mɔɔ bɩsɩ wɔ ʊ kan sarma fɩtɩrɛrɔ saanhɩnarɔ wɔɔ kɩ jɩ n na: Monyaa saanhɩnarɔ wɔɔ, kristagʊɔɔ sokʊmarɔ saanhɩnarɔ wɔɔ malɛɛkarɔ m. Fɩtɩrɛrɔ saanhɩnarɔ wɔɔ kristagʊɔɔ sokʊmarɔ saanhɩnarɔ wɔɔ m.

Lemim Efɛɛzɩ kristagʊɔɔ sokʊma minto

¹Gʊrsɩra ba Efɛɛzɩ kristagʊɔɔ sokʊma malɛɛka bɩ ma ncɩnaaʊ:

Gʊaa k’an ta monyaa saanhɩnarɔ wɔɔ m a bɩsɩ ʊ, an nɩ tam sarma fɩtɩrɛ saanhɩnarɔ bire ʊ, ²bɩ y’a hɩ, a ʊ: Mɔɔ ɩbɩɩ kɔrɛ kan ɩ tʊntɔʊrɛ kɩ dɔ, ɩbɩɩ bɩr yɛm gʊɔɔ bʊnyaarɔ ma y. Ɩbɩɩ gʊɔɔ kʊ ŋ n’a hɩrɛ a ma kristazibəəzannɔ, bɩ kristazibəəzannɔ bɛɛ nɩ ŋ mɩ rɔ wɔɔ ka lɛɛ. Ɩbɩɩ bɩ ŋ dɔ ŋʊaarzannɔ. ³Tʊntɔʊrɛ ta ɩbɩɩ ʊ: ɩbɩɩ fɩr yɩ mɔɔ tɔ ma, b’ɩbɩɩ n ɩ bɔ ɩ jɛ nɩ y. ⁴Bɩ mim kʊ mɔɔ n ta m kan ɩbɩɩ kɩ bɩ, ɩbɩɩ wɔ saa ɩ lɛɛkarɛ ŋʊarɛ kan mɔɔ kɩ bɩ ma. ⁵Bɩncɛ k’ɩbɩɩ nyɩnta ʊ, ɩ ɩ bɔ ʊ bɩ tɔ da ɩ nɔ ʊ. Ɩ ɩ bɔ ɩ taam k’ɩ biisi zibəəro wɔɔ bɔɔta. Kʊ n bɛɛ nɩ, mɔɔ zɛrɛ ɩbɩɩ zi. Bɩ k’ɩbɩɩ n ɩ bɔ ɩ taam, mɔɔ y’ɩbɩɩ fɩtɩrɛ bɩ sarɛ a bɩncɛ ʊ. ⁶Hɔ niŋŋə k’ɩbɩɩ n ta m bɩ, ɩbɩɩ nyi sɔ Nikola gʊɔɔ wɔɔ zibəəro m, amba mɔɔ hɔ bɩ m.

⁷Gʊaa k’a lɛ n taa, k’an hɔ kʊ Sɛnt-Ɛspri n’a hɩm kristagʊɔɔ sokʊmarɔ wɔɔ m bɩ ma.

Damazaa bɩ, mɔɔ mɩsɩrbaa gɔ k’a nɩ arzana ʊ nyɩ kaŋ ʊ an a bɩ.

Lemim Simɩrnɩ kristagʊɔɔ sokʊma ma

⁸Gʊrsɩra ba Simɩrnɩ kristagʊɔɔ sokʊma malɛɛka bɩ ma ncɩnaaʊ:

A m lɛɛkarɛzaa, a m jɛzaa. A nyɩnta an ga, an a bɔ an bʊr mɩsɩrbaa nɔ ʊ, bɩ n nɩ meer naa do barɛ: ⁹Mɔɔ ɩbɩɩ fɩryɩrɛ dɔ kan ɩ ŋʊa kɩ. Bɩ arzakazaa n’ɩbɩɩ m, mɔɔ gʊɔɔ kʊ ŋ ʊ zɩɩfʊrɔ n’a mɩ, ŋnɩ bɔkarɛ zɩɩfʊrɔ bɛɛ nɩ ŋ mɩ rɔ wɔɔ tɔzarlɛ zibəə kʊ ŋ nɩ ta m bɩ dɔ, Sʊtaana sokʊmacɛ nɩ ŋ mɩ. ¹⁰Ɩ bɩ nyi ba hɔ k’a n’a kam k’ɩ fɩr yɩ bɩ ma y. Sʊtaana y’ɩbɩɩ gʊɔɔ gɔsɩnnɔ dum lɔnnɔcɛ ʊ, k’a a gɩnga awɔɔ ma, b’awɔɔ fɩr yɩm dɔmɩm bu. Jɩm kɔɔkɔɔ k’an ta an ɩ zɛ ku. Mɔɔ mɩsɩrbaa firgə karɛ ɩ ʊ.

¹¹Gʊaa k’a lɛ n taa, k’an hɔ kʊ Sɛnt-Ɛspri n’a hɩm kristagʊɔɔ sokʊmarɔ wɔɔ m bɩ ma.

Damazaa bɩ bɩ fɩr yɩm zɛ hɩɩya hɔ ma fɩɩga y.

Lemim Pɛrgam kristagʊɔɔ sokʊma ma

¹²Gʊrsɩra ba Pɛrgam kristagʊɔɔ sokʊma malɛɛka bɩ ma ncɩnaaʊ:

A n nɩ kargʊ lɛ hɩɩyazaa m bɩ nɩ meer naa do barɛ: ¹³Mɔɔ bɩncɛ k’ɩbɩɩ n ta ʊ bɩ dɔ. Sʊtaana cirbəəduu bɩncɛ m. Ɩbɩɩ gɔɔta ɩ nɩ nyasʊm mɔɔ tɔ m, ɩbɩɩ n sɩra ka mɔɔ ʊ to y, baa dɔmɩm niŋŋə kʊ ŋ mɔɔ kasɛtɩzaa paan… Antipas zɛ ʊ gər awɔɔ zi bɩncɛ kʊ Sʊtaana n ta ʊ b’ʊ. ¹⁴Bɩ mɔɔ ɩ mim m kan ɩbɩɩ kɩ. Gʊɔɔ gɔsɩnnɔ y’awɔɔ bire ʊ, ŋnɩ yɛ Balam2.14 K’a dɩga 2 Pɩyɛɛr 2.15-16; Ziidi 11 bɩncɛ ʊ. mim ma. A ɩ dʊndɔrɛ bʊnyaa ka Balak ʊ k’an Israyɛl nyɩnɔ nyʊnnyɔɔta kʊ ŋ nɩ *wosobaawɔnnɔ mannɩ sim sʊ kan jaandarɛ do haay kɩ. ¹⁵Ɩbɩɩ zi sɔ bɩ, gʊɔɔ gɔsɩnnɔ ta ʊ, ŋnɩ yɛ Nikola gʊɔɔ hɔdɩndarɛ ma. ¹⁶Bɩ minto bɩ, ɩ bɔ ɩ taam, kʊ n bɛɛ mɔɔ zɛrɛ ɩbɩɩ zi dɩɩtaa, m bɩ yar ba kan ŋ kɩ, m lɛ kargʊ bɩ m.

¹⁷Gʊaa k’a lɛ n taa, k’an hɔ kʊ Sɛnt-Ɛspri n’a hɩm sokʊmarɔ wɔɔ m bɩ ma.

Damazaa bɩ, mɔɔ *mann k’a nyaakʊm da kaŋ ʊ, m jaa fu kʊ n tɔdaa gʊrsɩra ba ma bɩ ka ʊ. Gɔsɩ n tɔ bɩ do dɔ kʊ gʊaa k’a a si bɩ bɛɛ y.

Lemim Tiyatɩɩr kristagʊɔɔ sokʊma ma

¹⁸Gʊrsɩra ba Tɩyatɩɩr kristagʊɔɔ sokʊma malɛɛka bɩ ma ncɩnaaʊ:

Woso Nyɩ k’a mɩnyaarɔ bɔ kʊ ʊ kan sɛwurə kɩ, a gannɔ m bɔ kʊ ʊ kan zaantɔzaa kɩ bɩ nɩ meer naa do barɛ: ¹⁹Mɔɔ ɩbɩɩ zibəəro, ɩbɩɩ ŋʊarɛ, ɩ sɩrakarɛ, ɩ zibəə kan ɩ tʊntɔʊrɛ kɩ dɔ. Ɩ zibəəro k’ɩbɩɩ ŋ ba jɛ ʊ rɔ wɔɔ lɛ da biisi hɔɔ wɔɔ ra. ²⁰Bɩ, mɔɔ heer bɩ nyɩnta kan ɩbɩɩ kɩ y. Ɩbɩɩ k’ɩ yɛ Zezabɛl ma. Lʊ naa do n’a hɩrɛ a ma wosolɛsinnɩsorazaa, an nɩ mɔɔ zibəənyɩnɔ nyʊnnyɔɔm, an nɩ hɔ dɩndarɛ ŋ nɩ kʊ ŋ nɩ jaan da, kʊ ŋ nɩ wosobaawɔnnɔ mannɩ sim sʊ. ²¹Mɔɔ toore ka ʊ k’an a bɔ a taam, b’a lɛ baa k’a a bɔ taam a jaandarɛ nɔ ʊ y. ²²Dɩga! Mɔɔ y’a karɛ an wʊta yaaba m, an fɩr yɩ, a muno jaandənno wɔɔ maam sɔ, kʊ ŋ n a bɔ a taam a zibəəro wɔɔ nɔ ʊ y. ²³Mɔɔ y’a nyɩnɔ wɔɔ zɩnzɛm. Bɩ kristagʊɔɔ sokʊmarɔ wɔɔ haay y’a dɔrɛ ŋ ʊ: mɔɔ m gʊaa k’a gʊaa haay lɛtaama dɔ kan a heer kɩ. Bɩ mɔɔ y’awɔɔ gʊaa biyəə hɔ kaŋ ʊ, an a ga kʊ ʊ kan a zaa zibəə kɩ.

²⁴B’awɔɔ gʊɔɔ k’a nɩ Tɩyatɩɩr ʊ, a gɔɔta a n yɛ hɔdɩndarɛ naa do ma bɩ, awɔɔ n yɛ hɔ kʊ n’a hɩm ma Sʊtaana minno kʊ ŋ y’a nyaakʊm da rɔ wɔɔ ma y, awɔɔ n a ka ma k’a ŋ dɔ y. Maam bɩ mɔɔ bɩ m yarɛ m mɔr gorezaa ka awɔɔ m la y. ²⁵Bɩ, k’a nyasʊ hɔ k’awɔɔ n ta m bɩ m bala kɔɔkɔɔ, k’an ta an mɔɔ zɛrɛ dɔmɩm ku. ^26-28Damazaa bɩ, gʊaa k’a nyasʊ mɔɔ zibəə bɩ m an ta an a nyarɛ ku, mɔɔ paŋŋa kʊ mɔɔ mɩŋŋa a yɩ m Zɩ zi bɩ kaŋ ʊ: Mɔɔ y’a karɛ an a so do gʊta ʊ, a y’a sore ŋ ʊ kʊsɩ-kʊsɩ, a yɩ ŋ zɔrɛ amba nɩ gedro zɔm bɩ m. Mɔɔ dɔmɩrɛ monyaa kaŋ ʊ.

²⁹Gʊaa k’a lɛ n taa, k’an hɔ kʊ Sɛnt-Ɛspri n’a hɩm kristagʊɔɔ sokʊmarɔ wɔɔ m bɩ ma.

Lemim Sardɩ kristagʊɔɔ sokʊma

ma

¹Gʊrsɩra ba Sardɩ kristagʊɔɔ sokʊma malɛɛka bɩ ma ncɩnaaʊ:

Gʊaa k’a nɩ Woso ɛspri saanhɩnarɔ m kan monyaa saanhɩnarɔ kɩ bɩ nɩ meer naa do barɛ: Mɔɔ ɩbɩɩ zibəəro dɔ, ŋ y’a lɛ bɔrɛ ɩbɩɩ ʊ ŋ ʊ, ɩ mɩsɩr, bala gər n’ɩ mɩ. ²Ɩ tɔ ʊ, ɩ b’a ka an gɔɔta an n’a ŋʊam k’a ga bɩ n a nyambʊr y, a mɩm bɔ ʊ. Bala, mɔɔ yɩ, ɩbɩɩ zibəə bɩ mɩŋŋabaa bɩ gʊta mɔɔ Woso mɩm ʊ y. ³Hɔ k’ɩbɩɩ yɩ, ɩ ma sɔ bɩ tɔ da ɩ nɔ ʊ. Nyasʊ m k’ɩ ɩ bɔ ɩ taam. K’ɩbɩɩ n dundo ɩ zi, mɔɔ zɛrɛ am koor hɔ bɩ m. B’ɩbɩɩ bɩ wakatɩ kʊ mɔɔ n nɩ zɛm bɩ daata zɛ ɩbɩɩ ra bɩ dɔrɛ y. ⁴Bɩ kan bɩ kɩ, ɩbɩɩ gʊɔɔ gɔsɩnnɔ ɩ Sardɩ ʊ, ŋ n dintim ka a huuro ma y. Ŋ zum kʊ ʊ kan mɔɔ kɩ, huu furo n a ma, bala, ŋ y’a ga m. ⁵Damazaa bɩ, huu fu dure a ma ncɩnaaʊ, mɔɔ b’a tɔ bɔm mɩsɩrbaa ci b’ʊ y. Mɔɔ y’a kasɛtɩ kam m Zɩ kan a malɛɛkarɔ kɩ taa, mɔɔ ʊ, mɔɔ gʊaa m.

⁶Gʊaa k’a lɛ n taa, k’an hɔ kʊ Sɛnt-Ɛspri n’a hɩm kristagʊɔɔ sokʊmarɔ wɔɔ m bɩ ma.

Lemim Filadɛlfii kristagʊɔɔ sokʊma ma

⁷Gʊrsɩra ba Filadɛlfii kristagʊɔɔ sokʊma malɛɛka bɩ ma ncɩnaaʊ:

Gʊaa mɩŋŋa, sɩrazaa bɩ, k’a nɩ Davɩd cɛlɛnyɩ m, an a gʊm bɩ gɔsɩ b’a dam ma a n a ta y, an n’a tam bɩ gɔsɩ b’a dam ma an a gʊ y bɩ nɩ meer barɛ, a ʊ: ⁸Mɔɔ ɩbɩɩ zibəəro dɔ: Ba n nɩ, mɔɔ cɛlɛ gʊ, ɩ lɛɛ, bɩ gɔsɩ b’a dam ma an a ta y. Ɩbɩɩ paŋŋa bɩ bɩ gʊta y, bɩ kan bɩ kɩ, ɩbɩɩ gɔɔta ɩ zu mɔɔ lemim ʊ, ɩbɩɩ n bɩsɩ ka mɔɔ tɔ ma y. ⁹Sʊtaana sokʊmacɛ gʊɔɔ kʊ ŋ ʊ, zɩɩfʊrɔ n’a mɩ rɔ wɔɔ, ŋʊaar ŋn’a barɛ, zɩɩfʊrɔ bɛɛ n ŋ mɩ y. Mɔɔ y’a karɛ, ŋnɩ bʊr, ŋnɩ bɩ kukurə zɛ ɩbɩɩ taa, bɩ ŋn’a dɔm ma ŋ ʊ, mɔɔ ɩbɩɩ ŋʊa. ¹⁰Bala, ɩbɩɩ ɩ zum mɔɔ lemim ʊ kan tʊntɔʊrɛ kɩ, mɔɔ dɔrɛ ɩbɩɩ ma sɔ fɩryɩrɛ k’a nɩ zɛm bɩ bʊr durnya jilli nɔ ʊ k’a bɩ durnyazannɔ makra ba bɩ dɔmɩm ʊ. ¹¹Mɔɔ zɛm zɔɔ, nyasʊ hɔ k’ɩbɩɩ ta m bɩ m kɔɔkɔɔ, kʊ gɔsɩ b’ɩbɩɩ firgə bɩ yɔ ɩ nɩ y. ¹²Damazaa bɩ, mɔɔ y’a bam mɔɔ Zɩ Wosocɛ bɩ sagɔ, a bɩ bɔm dɔ fɩɩga y. Bɩ mɔɔ yɩ m Woso tɔ gʊrsɩra bam ma, kan mɔɔ Woso kʊ tɔ kɩ, Zerizalɛm daa k’a a to brama mɔɔ Woso zi an nɩ zerm bɩ kɩ, kan mɔɔ tɔ daa bɩ kɩ.

¹³Gʊaa k’a lɛ n taa, k’an hɔ kʊ Sɛnt-Ɛspri n’a hɩm kristagʊɔɔ sokʊmarɔ wɔɔ m bɩ ma.

Lemim Lawodisee kristagʊɔɔ sokʊma ma

¹⁴Gʊrsɩra ba Lawodisee kristagʊɔɔ sokʊma malɛɛka bɩ ma ncɩnaaʊ:

Ba hɔ kʊ Amina, kasɛtɩzaa paan…, sɩrazaa, an a zɛ kʊ ra kan Woso kɩ hɔ haay darɛ sɩŋŋɩda ʊ bɩ n’a hɩm na: ¹⁵Mɔɔ ɩbɩɩ zibəəro dɔ. Ɩbɩɩ bɩ nyɔɔrɛ, b’ɩbɩɩ bɩ kaarɛ y. A ŋʊa mɔɔ ʊ k’ɩbɩɩ n bɩr nyɔɔrɛ gɛɛ kaarɛ. ¹⁶Bɩ k’ɩbɩɩ n zaarɔɔ, ɩbɩɩ bɩ nyɔɔrɛ, b’ɩbɩɩ bɩ kaarɛ bɩ, mɔɔ y’ɩbɩɩ bɔrɛ m lɛ. ¹⁷Bala, ɩbɩɩ y’a hɩrɛ, ɩ ʊ: Hɔnyɩzaa n’ɩ mɩ, mɔɔ m ba hɔnyɩzaa, mɔɔ bɩr m kam hɔsɩ ma dɔ y, bɩ k’ɩbɩɩ n a dɔ ɩ ʊ, ɩ ɩ fɩr nɔ ʊ, cicir nɔ ʊ, ɩ m ŋʊazaa, ɩ m bʊʊ, ɩ m dɩgɩ bɩ. ¹⁸Ɩbɩɩ dʊndɔ mɔɔ nawʊm k’ɩ sarma kʊ ŋ y’a sʊr bɩ si mɔɔ zi k’ɩ ba hɔnyɩzaa, k’ɩ huuro furo si, k’ɩ du ɩ ma, k’ɩ nyannɩ nyaakʊm da m. Ɩ hɔ si ɩ tɔ ɩ mɩm la k’ɩ ɩ da ma ɩ lɛɛ yɩ. ¹⁹Gʊɔɔ haay kʊ mɔɔ ŋʊa rɔ wɔɔ, mɔɔ nɩ ŋ bɔm zaa ʊ, m nɩ ŋ hʊnhʊrm. Ncɩnaaʊ bɩ, ɩ tɔ ʊ, k’ɩ ɩ bɔ ɩ taam! ²⁰Ba mɔɔ jɩm cɛlɛ ma, m n’a zɛm na. Kʊ gʊaa mɔɔ leer ma, an cɛ bɩ lɛ gʊ, mɔɔ gasʊm zi. M hɔ bɩ kan kɩ, an a bɩ kan mɔɔ kɩ. ²¹Damazaa bɩ, mɔɔ y’a karɛ, an nyɩnta kan mɔɔ kɩ, m cirbəəduu ra, amba mɔɔ m da ma sɔ, m ta m aa nyɩnta kan m Zɩ kɩ a cirbəəduu ra bɩ m.

²²Gʊaa k’a lɛ n taa, k’an hɔ kʊ Sɛnt-Ɛspri n’a hɩm kristagʊɔɔ sokʊmarɔ wɔɔ m bɩ ma.

Woso daʊrɛ Arzana ʊ

¹Bɩ jɛ ʊ bɩ, mɔɔ m ya m a yɩ cɛlɛ n a gʊ brama, bɩ leer kʊ mɔɔ lɛɛ ka m a ma, an meer ba kan mɔɔ kɩ an bɔ kʊ ʊ kan huure leer kɩ b’a hɩ mɔɔ m, a ʊ:

Der naa ʊ, kʊ m hɔ k’a nɩ zɛm bɩ nyɩnta ʊ bɩ hɩnka ɩ m.

²Lɛɛm bɩ, Sɛnt-Ɛspri zer mɔɔ ra. Bɩ, mɔɔ duu yɩ brama b’ʊ, gʊaa nɩ nyɩntam la. ³Gʊaa k’a nɩ nyɩntam la bɩ, bɔ a kʊ ʊ kan jaa kʊ n n’a birm zaspɩ, n n’a birm sardʊannɩ bɩ kɩ. Bramahɔwosɩʊrɛ k’a bɔ kʊ ʊ kan jaa kʊ n n’a birm emerodɩ bɩ n bɩr duu bɩ ma. ⁴Duuro buhɩra a yaa si ɩ bɩr duu bɩ ma, bɩ duuro wɔɔ duro burə ʊ, gʊɔɔgusinno buhɩra a yaa si ɩ nyɩnta ŋ la, ŋnɩ huuro furo du a ma, sarma firgəro nɩ ŋ mim ma. ⁵Brama nyakɩ nɩ bɔm duu bɩ nɔ ʊ kan leerlo kɩ, kan bramahəənsire kɩ. Fɩtɩrɛ saanhɩnarɔ nɩ cirbəəduu bɩ jɩr ʊ, ŋn’ɩ yɔm kan paŋŋa kɩ, brɔɔ m Woso ɛspri saanhɩnarɔ wɔɔ. ⁶Duu bɩ lɛɛ bɩ, bɔ a kʊ ʊ, ɩ ʊ, higʊta hi k’a nɩ yɔm pɛkʊ-pɛkʊ am kristal hɔ bɩ m bɩ m.

Hɔɔmɩsɩɩrɔ si ɩ bɩr duu bɩ ma. Ŋ nɩ mɩnyaarɔ m a mɛ ma jilli lɛɛ kan jɛ kɩ. ⁷Lɛɛkarɛ hɔmɩsɩr bɩ, bɔ a kʊ ʊ kan poozaa kɩ. A hɩɩya hɔ bɩ, bɔ a kʊ ʊ kan ŋʊaapoo kɩ. A kaakʊ hɔ bɩ meer ɩ bɔ kʊ ʊ kan gʊaa hɔ kɩ. A si hɔ bɩ bɔ a kʊ ʊ kan caa gʊta k’a wer bɩ kɩ. ⁸Hɔɔmɩsɩɩrɔ wɔɔ za sɔrdɩ-sɔrdɩ, mɩnyaarɔ n bɩr ŋ ma jilli, kan ŋ nɔ ʊ kɩ. Sinuu ʊ kan a gunuu ʊ kɩ, a hɩ nawʊm ncɩnaaʊ bɩ ŋ bɩr a tore y, ŋ ʊ:

«Mɩŋŋa, Mɩŋŋa, Mɩŋŋa, Zuuba, Woso paŋŋa k’a jirə ba ʊ, a ɩ nyɩnta ʊ, an ta ʊ, an nɩ zɛm bɩ.»

⁹Bɩ kʊ hɔɔmɩsɩɩrɔ wɔɔ bʊr ŋn’ɩ laa lɔm ŋn’a lɛ bɔm bɔ nɩ nyɩntam duu bɩ ra an mɩsɩr dɔɔraa k’a nyarɛ ba ʊ nɔ ʊ b’ʊ, ŋn’a daŋ ʊ, ŋn’ɩ yaa dam nɩ barka, ¹⁰*gʊɔɔgusinno buhɩra a yaa si rɔ wɔɔ ɩ kukurə zɛrɛ bɔ nɩ nyɩntam duu burə ʊ an mɩsɩr dɔɔraa k’a nyarɛ ba ʊ nɔ ʊ bɩ taa, ŋn’a daŋ ʊ, ŋn’a firgəro wɔɔ zom duu bɩ lɛɛ, ŋn’a hɩrɛ, ŋ ʊ:

¹¹«Zuuba wɔɔ Woso, ɩbɩɩ ɩ ga lɛbɔʊrɛ, daʊrɛ kan paŋŋa kɩ m. Bala, ɩbɩɩ ɩ hɔ haay da: ɩbɩɩ yɩ ŋ ŋʊa, kʊ ŋ nɩ bɩr ta ʊ, bɩ y’a ka, ɩ ŋ da.»

Ci kan sinnyɛɛm kɩ

¹Mɔɔ ci yɩ gʊaa k’a nɩ nyɩntam duu bɩ ra bɩ bɩsɩ wɔ ʊ, n n a gʊrsɩra ba a nɔ ʊ kan a burə kɩ, n n a kʊsɩ kʊsɩrɛ saanhɩna m. ²Mɔɔ malɛɛka paŋŋazaa yɩ, an n’a hɩm kan paŋŋa kɩ, a ʊ:

Nka y’a ga m, an ci bɩ gʊ, an a kʊsɩrɛrɔ wɔɔ cincer?

³Bɩ gʊaa ba ʊ an nɩ brama gɛɛ, tara burə ʊ gɛɛ, tara noom ʊ, an n’a dam ma, an ci bɩ gʊ, gɛɛ an dɩga a y. ⁴Bɩ, mɔɔ heer a zar kʊ n n gʊaa yɩ an a ga m an ci bɩ gʊ, gɛɛ, an dɩga a bɩ tɔ ma. ⁵Gʊɔɔgusinno wɔɔ gʊaa deem n a hɩ mɔɔ m, a ʊ:

Ɩ b’ɩ heer zar y. Ba n nɩ, Ziida do poozaa k’an Davɩd yaŋŋa bɩ, k’a yɩ damazaa bɩ, an nɩ ci bɩ gʊm kan a kʊsɩrɛrɔ saanhɩnarɔ wɔɔ kɩ.

⁶Kɛɛrɛ bɩ, mɔɔ sinnyɛɛm yɩ an jɩm, ɩ ʊ, a zɛ n y’a ʊ, duu bɩ bire ʊ, hɔɔmɩsɩɩrɔ wɔɔ kan gʊɔɔgusinno wɔɔ kɩ m bɩr ma. A mɩnnɔ saanhɩna kan a mɩnyaarɔ kɩ saanhɩna, ŋ mɩŋŋɔɔ n Woso ɛspri saanhɩnarɔ k’a ŋ nyɔɔ tara burə ʊ rɔ wɔɔ. ⁷A a zɔ k’a ci bɩ si bɔ nɩ nyɩntam duu bɩ burə ʊ bɩ bɩsɩ wɔ ʊ. ⁸K’a ci bɩ si bɩ, hɔɔmɩsɩɩrɔ si rɔ wɔɔ kan gʊɔɔgusinno buhɩra yaa si rɔ wɔɔ kɩ kukurə zɛ sinnyɛɛm bɩ taa. Gʊaa biyəə nɩ kɔnnɩ m kan sarma laagarɔ kɩ, tidəər nyisi nɩ ŋ hɩnhan. Wosogʊɔɔ yaadarɛ m. ⁹Ŋ nɩ laa daa lɔrɛ, ŋ ʊ:

«Ɩbɩɩ y’ɩ ga m ɩ ci bɩ si,

ɩ kʊsɩrɛrɔ wɔɔ cincer,

bala, n y’ɩbɩɩ zɛ ɩbɩɩ n gʊɔɔ bʊmbɔ do haay nɔ ʊ,

lemim biyəə nɔ ʊ,

kʊrɔ y’a hʊnhɔ kɩ nɔ ʊ,

tara y’a hʊnhɔ ɩ ma bɩ m,

ɩ ŋ ka Woso ʊ.

¹⁰Ɩbɩɩ ŋ ba cinno,

mannɩbənno wɔɔ Woso minto,

bɩ ŋ cirbəə bɩm tara burə ʊ.»

¹¹Mɔɔ dɩga, m malɛɛkarɔ cir leer ma, ŋ lɛ tisi-tisi kan tisi-tisi k’a lɛ ba ʊ y, ŋnɩ bɩr duu bɩ ma kan hɔɔmɩsɩɩrɔ kɩ, gʊɔɔgusinno kɩ. ¹²Ŋ n a leer busu kan paŋŋa kɩ, ŋn’a hɩrɛ, ŋ ʊ:

«Sinnyɛɛm kʊ ŋ y’a zɛ b’a ga m an paŋŋa yɩ kan arzaka kɩ, mindɔrɛ kɩ, kan dama kɩ, daʊrɛ kɩ, cirbəə kɩ, lɛbɔʊrɛ kɩ.»

¹³Hɔɔdarɛ haay k’a nɩ brama, an nɩ tara burə ʊ, tara noom ʊ kan hi burə kɩ hɔɔmɩsɩɩrɔ haay kʊ ŋ nɩ ta ŋ ʊ rɔ wɔɔ, mɔɔ ma ŋn’a hɩrɛ, ŋ ʊ:

«Bɔ nɩ duu burə ʊ kan sinnyɛɛm bɩ kɩ m lɛbɔʊrɛ, daʊrɛ, cirbəə kan paŋŋa kɩ yɩ dɔɔraa k’a nyarɛ ba ʊ nɔ ʊ.»

¹⁴Hɔɔmɩsɩɩrɔ siro wɔɔ n’a hɩrɛ, ŋ ʊ: «Amina!» Gʊɔɔgusinno wɔɔ n kukurə zɛ, ŋn’a daŋ ʊ.

Lɛɛkarɛ kʊsɩrɛrɔ sɔrdɩrɔ wɔɔ hʊnhʊrlɛ

¹Kʊ sinnyɛɛm bɩ lɛɛkarɛ kʊsɩrɛ bɩ hʊr saanhɩnarɔ wɔɔ bar la bɩ, mɔɔ yɩ, m a ma hɔɔmɩsɩɩrɔ siro wɔɔ lɛɛkarɛzaa bɩ həən si bramahəənsire m, a ʊ: «Bʊr!» ²Bɩ, mɔɔ sisi fu yɩ. Gʊaa k’a da ʊ bɩ n sa nyasʊ a wɔ ʊ. N n cirbəə firgə ka ʊ, an ta k’a yaa yar ba, a ɩ dama m, b’a dama yɩm.

³K’a kʊsɩrɛ hɩɩya hɔ bɩ hʊr bɩ, mɔɔ ma hɔmɩsɩr hɩɩya hɔ bɩ n həən si, a ʊ: «Bʊr!» ⁴Sisi vanta n a hɩnka piin…: N lɛ ka gʊaa k’a da ʊ b’ʊ k’an laafɩɩ bɔ durnya ʊ kʊ gʊɔɔ n bɩr kʊ zɩnzɛm, n kargʊ jintə ka ʊ sɔ.

⁵K’a kʊsɩrɛ kaakʊ hɔ bɩ hʊr bɩ, mɔɔ ma, hɔmɩsɩr kaakʊ hɔ bɩ həən si, a ʊ: «Bʊr!» Bɩ, mɔɔ sisi kundə yɩ. Gʊaa k’a da ʊ bɩ nɩ hɔ kʊ n nɩ mɔr gore makra bam nɩ bɩ n’a wɔ ʊ. ⁶Bɩ, mɔɔ hɔ niŋŋə ma an bɔ kʊ ʊ kan leer kɩ hɔɔmɩsɩɩrɔ siro wɔɔ bire ʊ, an n’a hɩrɛ, a ʊ: «Yɩryaa makra ba deem, hindeem zibəə busoo ma, naanyaa makra kaakʊ, hindeem zibəə busoo ma. K’a gɔɔta nyɔɔ bɩ ma kan dɩvɛn bɩ kɩ, ɩ b’ɩ wɔ da ma y.»

⁷K’a kʊsɩrɛ si hɔ bɩ hʊr bɩ, mɔɔ ma hɔmɩsɩr si hɔ bɩ m həən si, a ʊ: «Bʊr!» ⁸Bɩ, mɔɔ sisi vɔnnɩmɛzaa yɩ. Gʊaa k’a da ʊ bɩ bir n nawʊm «zɛ» gəənokʊ n zu a jɛ ʊ. Ŋ paŋŋa ka ŋ ʊ kʊ ŋ n’a so tara burə zɛkumbir si kər bɩ deem ʊ, kʊ ŋ nɩ gʊɔɔ zɩnzɛ kargʊ m, nɔ m, yaaba bʊnyaa m kan poohɔɔ kɩ m.

⁹K’a kʊsɩrɛ soor hɔ bɩ hʊr bɩ, mɔɔ gʊɔɔ kʊ ŋ yɩ ŋ zɩnzɛ Woso lemim kan kasɛtɩ kʊ ŋ y’a ka bɩ minto rɔ wɔɔ nyiro yɩ, mannɩduu bɩ lɛtaa. ¹⁰Ŋ n’ɩ zee dam kan paŋŋa kɩ, ŋ ʊ: «Zuuba mɩŋŋa, sɩrazaa, ɩbɩɩ maasɩrɛ barɛ an ta an dɔmɩm kara ku k’ɩ bɔkarɛ ɩ dʊdɔ ka, ɩ wɔɔ ma bɩ zɩm bɔ durnyazannɔ ma?» ¹¹N n huu fu ka ŋ gʊaa biyəə ʊ, n n a hɩ ŋ nɩ, kʊ ŋ n’a ya, ŋnɩ bʊr a ma poore, k’an ta, an ŋ zibəəkɔɔnrɔ kan ŋ danyɩnɔ kʊ ŋ nɩ zɛm bɩ ŋ zɩnzɛ am ŋ hɔ bɩ m nɔ wɔɔ lɛzerle dɔmɩm ku.

¹²Bɩ, k’a kʊsɩrɛ sɔrdɩ hɔ bɩ hʊr bɩ, mɔɔ taranyiŋŋəre gʊta yɩ. Woso n a ba kundə ɩ ʊ pɛɛra kʊ n y’a ba hɔmɩsɩr ka kundə m, mom bɩ jilli n a ba ɩ ʊ ma m. ¹³Monyaarɔ n sur tara ʊ, ɩ ʊ, hɩnhɛr gandaara ɩ sɔɔn jɩngɩr sur. ¹⁴Brama n a gʊr ɩ ʊ, wʊtaa n y’a gʊr. Ciro haay kan tararɔ kʊ ŋ nɩ hi bire ʊ rɔ wɔɔ kɩ n’a gaa a bɩncɛrɔ ʊ. ¹⁵Tara burə cinno, gʊɔɔ gʊtɔɔ, yarbənno cinno, arzakazannɔ kan paŋŋazannɔ kɩ, lɔnnɔ kan soamɩŋŋaʊzannɔ kɩ, ŋ haay, a nyaakʊm dɩnda ciyaarɔ kan cigəəziro kɩ ʊ. ¹⁶Ŋ n a hɩ ciro kan jaarɔ wɔɔ kɩ m, ŋ ʊ: «K’a dɩnda wɔɔ ra, k’a wɔɔ nyaakʊm da laatʊ gʊaa k’a nɩ nyɩntam cirbəəduu burə ʊ bɩ meer ma, kan sinnyɛɛm bɩ nɔmaa kɩ. ¹⁷Bala, ŋ nɔmaa dɔmɩm gʊta ɩ bʊr, nka n n’a dam ma an bɔlɛ nɩ?»

Gʊɔɔ kʊ ŋ Woso makra yɩ rɔ wɔɔ

¹Bɩ jɛ ʊ bɩ, mɔɔ malɛɛkarɔ yɩ si, ŋnɩ jɩm tara gʊrga si bɩ nɔ ʊ. Ŋ nɩ tara burə hɩnhɛr si bɩ nyasʊ, kʊ hɩnhɛr sɩ b’a da ma an hɔn tara burə ʊ, higʊta burə ʊ, gɛɛ gɔ deem taan… burə ʊ y. ²Mɔɔ malɛɛka vanta yɩ, an a to dɔgʊr ʊ, an Woso mɩsɩr bɩ hɔ makra sa a wɔ ʊ. A n a leer busu gʊta an a hɩ malɛɛkarɔ siro kʊ ŋ nɩ paŋŋa m, ŋn’a dam ma, ŋn’a bʊnyaa ba tara kan higʊta kɩ m nɔ wɔɔ m, a ʊ: ³«A bɩ hɔsɩ ba tara m kan higʊta kɩ, gɔrɔ wɔɔ kɩ m, kʊ wɔɔ n makra da wɔɔ Woso zibəənyɩnɔ wɔɔ tusə ʊ y.» ⁴Bɩ, mɔɔ gʊɔɔ kʊ ŋ Woso makra bɩ yɩ a tusə ma rɔ wɔɔ lɛ ma: Ŋ tisi-tisi zɔrɔ busi yaa si, ŋnɩ makra bɩ yɩ, Israyɛl nyɩnɔ paryaa bueerehɩɩya bɩ nɔ ʊ. ⁵Ziida paryaa ma, gʊaa tisi-tisi bueerehɩɩya, ŋ makra bɩ nɔ ŋ tusə ma. Rubɛn paryaa ma, ŋ tisi-tisi bueerehɩɩya; Gaad paryaa ma, ŋ tisi-tisi bueerehɩɩya; ⁶Asɛɛr paryaa ma, ŋ tisi-tisi bueerehɩɩya; Nɛftalii paryaa ma, ŋ tisi-tisi bueerehɩɩya; Manase paryaa ma, ŋ tisi-tisi bueerehɩɩya; ⁷Sɩmɩnyɔn paryaa ma, ŋ tisi-tisi bueerehɩɩya; Levii paryaa ma, ŋ tisi-tisi bueerehɩɩya; Isakaar paryaa ma, ŋ tisi-tisi bueerehɩɩya; ⁸Zabɩlɔn paryaa ma, ŋ tisi-tisi bueerehɩɩya; Zozɛf paryaa ma, ŋ tisi-tisi bueerehɩɩya; Bɛnzamɛn paryaa ma, ŋ tisi-tisi bueerehɩɩya, ŋnɩ makra bɩ m a tusə ma.

Gʊɔɔ cir k’a lɛ ba ʊ

⁹Bɩ jɛ ʊ bɩ, mɔɔ gʊɔɔ cir gʊta yɩ, gʊaa b’a dam ma, an ŋ lɛ sa y. Tara y’a hʊnhɔ, do y’a hʊnhɔ, kʊrɔ y’a hʊnhɔ, lemim y’a hʊnhɔ gʊɔɔ m. Ŋ n jɩm brama cirbəəduu bɩ kan sinnyɛɛm bɩ kɩ taa, ŋnɩ zaba huuro du a ma, ŋn’ɩ bɛ lɛɛrɔ m a wɔ ʊ. ¹⁰Ŋ n a leer busu brama, ŋn’a hɩrɛ, ŋ ʊ: «Bʊmbɔrɛ bɩ, a to a ʊ wɔɔ Woso k’a nɩ nyɩntam cirbəəduu ra kan sinnyɛɛm bɩ kɩ zi!» ¹¹Malɛɛkarɔ haay kʊ ŋ y’a zɛ kʊ ra ŋnɩ bɩr cirbəəduu bɩ ma rɔ wɔɔ kan gʊɔɔgusinno wɔɔ kɩ, hɔmɩsɩr siro wɔɔ kɩ kukurə zɛ ŋn’a meer ku tara ma duu bɩ lɛ ʊ, ŋn’ɩ Woso daŋ ʊ. ¹²Ŋ n’a hɩrɛ, ŋ ʊ: «Amina! Wɔɔ Woso n daʊrɛ yɩ kan lɛbɔʊrɛ kɩ, mindɔrɛ, barka yaa, cirbəə kan paŋŋa kɩ yɩ dɔɔraa k’a nyarɛ ba ʊ nɔ ʊ. Amina!»

¹³Gʊɔɔgusinno wɔɔ gʊaa deem meerbaa sa, an a hɩ mɔɔ m, a ʊ: Gʊɔɔ nɔɔn duro kʊ ŋ zaba furo du a ma rɔ wɔɔ, nkɔɔ nɩ? A to ŋ y’a ʊ ka?

¹⁴Mɔɔ n a nyɩ bɔ nʊ, mɔɔ ʊ: Mɔɔ Zuuba, ɩbɩɩ y’a dɔ! A n a hɩ mɔɔ m, a ʊ: Bɔ ŋ y’a ʊ fɩr gʊta bɩ nɔ ʊ. A huuro wɔɔ sʊrgɔ ŋ y’a ʊ, sinnyɛɛm ma bɩ nɔ ʊ, ŋ fu n bɔ. ¹⁵Bɩ minto y’a ka, ŋn’ɩ jɩnɩm Woso cirbəəduu bɩ lɛ ʊ, ŋn’ɩ daʊrɛ zi bam sinuu ʊ kan a gunuu ʊ kɩ a cɛ ʊ b’ʊ. Bɩ, bɔ nɩ nyɩntam a cirbəəduu bɩ ra bɩ dɔrɛ ŋ ma. ¹⁶Nɔ bɩ ŋ zɛm dɔ, mɩsɩ bɩ ŋ nyasʊm dɔ y, wosogure kan sɩnsɛɛm kɩ bɩ narɛ ŋ ma dɔ y. ¹⁷Bala, sinnyɛɛm k’a nɩ jɩnɩm cirbəəduu bɩ burə ʊ bɩ n nɩ yɩrɛ ŋ dundor. A karɛ ŋ lɛɛ, an ta ŋ nɩ mɩsɩrbaa himinyaarɔ bɩncɛ ʊ. Bɩ Woso yɩ ŋ nyifeer do haay gʊngʊm ma.

Kʊsɩrɛ saanhɩna hɔ hʊrlɛ

¹Kʊ sinnyɛɛm bɩ kʊsɩrɛ saanhɩna hɔ bɩ hʊr bɩ, lɛɛ zɛ sɩɩ… brama ʊ, an ta, an miniti bukərku ku. ²Bɩ, mɔɔ malɛɛka saanhɩnarɔ kʊ ŋ nɩ Woso taa rɔ wɔɔ yɩ. Ŋ n huurero gʊtɔɔ ka ŋ ʊ saanhɩna.

³Malɛɛka vanta n bʊr an bɩ jɩm mannɩjaa bɩ lɛ ʊ. A n tidəər nyisi laaga kʊ n y’a ba sarma m bɩ sa a wɔ ʊ, n n tidəərlo ka ʊ gʊta k’an a zɛ kʊ ra kan wosogʊɔɔ wɔɔ haay yaadarɛrɔ kɩ k’a nɩ ŋ ka Woso ʊ sarma mannɩjaa k’a nɩ cirbəəduu bɩ lɛ ʊ bɩ burə ʊ. ⁴Tidəər siŋŋə bɩ n a to malɛɛka bɩ wɔ ʊ kan wosogʊɔɔ wɔɔ yaa darɛ kɩ, an der an ta Woso taa. ⁵Malɛɛka bɩ n tidəər nyisi mɔr bɩ sa, an mannɩduu bɩ sɛ sa an a da ʊ, an a han, an a zo tara burə ʊ. Bramahəənsirero, leerlo kɩ, brama nyakɩ kan taranyiŋŋəre kɩ nyɩnta ʊ.

Lɛɛkarɛ huurero sɔrdɩrɔ wɔɔ

⁶Malɛɛka saanhɩnarɔ kʊ ŋ nɩ huurero saanhɩnarɔ wɔɔ m bɩ, ŋ y’a banka ka ŋ hɛ.

⁷Lɛɛkarɛzaa b’a huure bɩ hɛ: Lajaa kan sɛ kɩ an a war kʊ ma kan ma kɩ sur tara burə ʊ. Sɛ n tara burə zɛkumbir kaakʊ bɩ deem sa kan tara burə zɛkumbir kaakʊ bɩ deem gɔrɔ kɩ, burbutur do haay kɩ.

⁸Malɛɛka hɩɩya hɔ bɩ n a huure bɩ hɛ: Hɔ m, an bɔ kʊ ʊ kan ci gʊta kʊ sɛ a sa, n n a nyɔɔta n a da higʊta ʊ kɩ. Higʊta bɩ zɛkumbir kaakʊ bɩ deem a ba ma. ⁹Higʊta bɩ hɔɔmɩsɩɩrɔ wɔɔ zɛkumbir kaakʊ bɩ deem nɔ n gɩnga, kɔɔlʊʊ gʊta-gʊtarɔ wɔɔ zɛkumbir kaakʊ bɩ deem n a zar.

¹⁰Malɛɛka kaakʊ hɔ bɩ n a huure bɩ hɛ: Monyaa gandaa n a to brama an a da an nɩ bɩrɛ, ɩ ʊ sɛwurə m. A da a ʊ kɔyaarɔ zɛkumbir kaakʊ bɩ deem kan himinyaarɔ wɔɔ kɩ ra. ¹¹Monyaa bɩ do tɔ m «kʊsɩ-kʊsɩ». Hiro wɔɔ zɛkumbir kaakʊ bɩ deem n a ba «kʊsɩ-kʊsɩ», gʊɔɔ n gɩnga gʊta hiro wɔɔ kʊ ŋ y’a ba kʊsɩ-kʊsɩ minto.

¹²Malɛɛka si hɔ bɩ n a huure bɩ hɛ: Wosogure zɛkumbir kaakʊ bɩ deem kan mom zɛkumbir kaakʊ bɩ deem kɩ, monyaarɔ zɛkumbir kaakʊ bɩ deem kɩ n a ba monsigə. Sinuu zɛkumbir kaakʊ bɩ deem n a ba monsigə, gunuu maam sɔ.

¹³Mɔɔ n dɩga, m cɛda yɩ werle ma brama nɔyaa ʊ, m a ma, an n’a hɩm kan paŋŋa kɩ, a ʊ: «A yɩm kʊsɩ! A yɩm kʊsɩ! A yɩm kʊsɩ, tara burə gʊɔɔ wɔɔ ma huurero kʊ malɛɛkarɔ kaakʊrɔ wɔɔ n nɩ zɛm k’a b’a hɛ bɩ minto.»

¹Malɛɛka soor hɔ bɩ n a huure bɩ hɛ: Mɔɔ n monyaa yɩ, an a to brama ʊ, an b’a da. N n yaa gandaa k’a nɔ tɛkka ba ʊ bɩ cɛlɛnyɩ ka ʊ. ²A n yaa gandaa k’a nɔ tɛkka ba ʊ bɩ lɛ gʊ, siŋŋə n bɔ ʊ, ɩ ʊ, sɛ gandaa siŋŋə m. Siŋŋə bɩ n a ka woso kan hɩnhɛr kɩ n a ba kundə. ³Bɩsɩnɔ n bɔ siŋŋə bɩ do nɔ ʊ, ŋn’a kərgu tara burə ra. N n paŋŋa ka ŋ ʊ, am tara burə bɔɔrɔrɔ hɔ bɩ m. ⁴N n lɛ ka ŋ ʊ: Kʊ ŋ bɩ hɔsɩ ba tara burə bur nɩ, bɩ ŋ bɩ hɔsɩ ba gɔ m, gɛɛ hɔ k’a nɩ lɛɛ dam tara burə ʊ bɩ nɩ y. Bɩ kʊ ŋ n nyaa ba kan gʊɔɔ kʊ Woso makra ba ŋ tusə ʊ rɔ wɔɔ kɩ bala. ⁵N zaa ka ŋ ʊ kʊ ŋ n fɩr ka gʊɔɔ wɔɔ ma mom soor tɔr, bɩ kʊ ŋ bɩ ŋ zɩnzɛ y. Bɩ fɩr kʊ ŋ n’a kam gʊɔɔ ma bɩ bɔ kʊ ʊ kan bɔɔrɔ k’a nɩ gʊaa hanm bɩ kɩ. ⁶Dɔmɩnnɔ wɔɔ duro ʊ bɩ, gʊɔɔ zɛ birm, bɩ ŋ b’a yɩrɛ y. Ŋ y’a ŋʊam k’a gɩnga, bɩ zɛ bɩ y’a sire ŋ lɛɛ.

⁷Bɩsɩnɔ wɔɔ duro bɔ ŋ y’a ʊ kʊ ʊ kan sisiro kʊ ŋ mɔr da ŋ ma k’a ta ŋ nɩ yar ʊ rɔ wɔɔ kɩ. Ŋ minno wɔɔ ra bɩ, a k’an naa ɩ ʊ, sarma firgəro m. Ŋ meerlɔ wɔɔ n bɔ kʊ ʊ kan gʊɔɔ hɔɔ kɩ. ⁸Ŋ minkəro n bɔ kʊ ʊ kan lannɔ hɔɔ kɩ, ŋ sɔrɔ n bɔ kʊ ʊ kan poozaa sɔrɔ kɩ. ⁹Ŋ cɩrɔ wɔɔ k’an naa ɩ ʊ, pɔyaa goŋŋoro ŋ yɩ ŋ ka a ma, ŋ zarɔ wɔɔ bʊgʊr bɩ n bɔ kʊ ʊ kan sisiro tɛrkʊrɔ kʊ ŋ bra si ŋn’ɩ tam yar ʊ rɔ wɔɔ bʊgʊr kɩ. ¹⁰Ŋ monno wɔɔ n bɔ kʊ ʊ kan bɔɔrɔrɔ monno kɩ, ŋ karɔ n ta ʊ. Ŋ monno wɔɔ ŋ paŋŋa bɩ n ta ʊ, k’a fɩr ka gʊɔɔ ma mom soor tɔr. ¹¹Ŋ cir bɩ m yaa gandaa k’a nɔ tɛkka ba ʊ malɛɛka kʊ n n’a birm *ebree lemim m «Abadɔn», n n’a birm grɛkkɩ m «Apoliyɔn» bɩ m.

¹²Lɛɛkarɛ kʊsɩ bɩ cem: Ba kʊsɩ vantɔɔ hɩɩyɔɔ n nɩ zɛm k’a b’a nya ʊ na.

¹³Malɛɛka sɔrdɩ hɔ bɩ n a huure bɩ hɛ: Bɩ, mɔɔ leer ma an a to sarma mannɩjaa kɔɔn siro k’a nɩ Woso lɛɛ bɩ zeezi. ¹⁴A n n’a hɩm malɛɛka sɔrdɩ hɔ k’a nɩ huure bɩ m bɩ m, a ʊ: «Bar zɛ malɛɛkarɔ siro kʊ ŋ yɩ ŋ sur Efratɩ kɔ gʊta burə ʊ rɔ wɔɔ ma.» ¹⁵N n bar zɛ malɛɛkarɔ siro kʊ ŋ y’a banka ŋn’ɩ dɔm wakatɩ, dɔmɩm, mom kan dɔɔraa kɩ minto, k’a bɩ zamaa zɛkumbir kaakʊ deem zɛ rɔ wɔɔ ma. ¹⁶Bɩ, mɔɔ sisiro zannɔ wɔɔ lɛ ma: Ŋ miliyɔn zɔɔhɩra. ¹⁷Siirozannɔ kʊ ŋ y’a hɩnka mɔɔ m makra bɩ nɔ ʊ rɔ wɔɔ ba n nɩ: Goŋŋoro ŋ yɩ ŋ ka a ma, ŋnɩ bɔ kʊ ʊ kan sɛ kɩ, bʊramɛ kɩ, kidibirmɛ kɩ. Sisiro wɔɔ minno wɔɔ n bɔ kʊ ʊ kan poozannɔ minno kɩ, sɛ n nɩ bɔrɛ ŋ lɛ ʊ kan siŋŋə kɩ, kidibir kɩ. ¹⁸Kʊsɩ kaakʊrɔ nɔɔm, sɛ, siŋŋə kan kidibir kʊ ŋ nɩ bɔrɛ ŋ lɛrɔ ʊ, gʊɔɔ zɛkumbir kaakʊ deem zɛ. ¹⁹Bala, sisiro wɔɔ paŋŋa bɩ, ŋ lɛrɔ an ta ʊ kan ŋ monno kɩ sɔ. Kʊ sɩra nɩ, ŋ monno wɔɔ bɔ ŋ y’a ʊ kʊ ʊ kan mɩnnɔ kɩ, ŋ minno n tɩnta ʊ, bɩ n’a karɛ ŋn’a dam ma, ŋn’ɩ fɩr kam gʊɔɔ ma.

²⁰Kʊ gʊɔɔ kʊ ŋ gɔɔtarɔ wɔɔ nɩ, gʊɔɔ kʊ ŋ n gɩnga fɩryɩrɛrɔ nɔɔn duro nɔ ʊ rɔ wɔɔ, ŋ n a bɔ a taam ŋn’a wɔbʊmbɔ a zibəəro wɔɔ ʊ y. Ŋ gɔɔta, ŋn’ɩ zinəro, *wosobaawɔnnɔ kʊ ŋ yɩ ŋ ba sarma m gɛɛ wanzur m, gɛɛ zaan m, gɛɛ jaa m, gɛɛ gɔ m, kʊ ŋ b’a dam ma, ŋnɩ lɛɛ yɩ, ŋnɩ mim ma, ŋnɩ ta rɔ wɔɔ daŋ ʊ y. ²¹Ŋ n a bɔ a taam ŋn’a wɔbʊmbɔ a gərzɛrɛ, a wɔkurero, a jaandarɛ kan a kombaarɔ wɔɔ kɩ ʊ y.

Malɛɛka kan ci poore kɩ

¹Bɩ jɛ ʊ bɩ, mɔɔ malɛɛka paŋŋazaa deem yɩ, an a to brama, an nɩ zerm, warkʊ n a kurə ɩ ʊ, huu m. Brama hɔwasɩʊʊrɛ n a bɩr a mim ma, a meer nɩ yɩrɛ ɩ ʊ wosogure m. A gannɔ nɩ yɩrɛ ɩ ʊ sɛ y’a zaa da. ²Ci poore n’a wɔ ʊ, an gʊ. A n a bɩsɩ gam tɔ higʊta ra, an a jɩsa gam tɔ tara ra. ³A n zee gʊta da, an bɔ kʊ ʊ kan poozaa baadarɛ kɩ. K’a zee bɩ da kan paŋŋa kɩ bɩ, bramahəənsire saanhɩnarɔ wɔɔ baa da. ⁴Kʊ bramahəənsire saanhɩnarɔ wɔɔ baa da bɩ, mɔɔ nyɩnta kʊ m a gʊrsɩra ba, mɔɔ leer ma an a to brama, an n’a hɩm mɔɔ m, a ʊ: Bramahəənsire saanhɩnarɔ wɔɔ leer nyaakʊm da, ɩ bɩ ŋ da ci ʊ y.

⁵Malɛɛka kʊ mɔɔ nyɩnta m a yɩ, an nɩ jɩnɩm higʊta kan tara kɩ burə ʊ bɩ, a a bɩsɩ wɔ busu brama, an a wer si ⁶k’an bɔ m mɩsɩr dɔɔraa nyarɛ ba ʊ bɩ nɔ ʊ, an brama da kan tara kɩ kan hɔɔ haay kʊ ŋ nɩ ŋ nɔ ʊ rɔ wɔɔ kɩ, an higʊta da kan hɔ k’a n’a nɔ ʊ bɩ kɩ m, a ʊ: Dɔmɩm darɛ ba ʊ dɔ y. ⁷Dɔmɩm kʊ malɛɛka saanhɩna hɔ bɩ n n’a huure bɩ hɛŋ ʊ bɩ, Woso mim k’a nyaakʊm da bɩ kʊ yɩrɛ, amba a hɩ a zibəənyɩnɔ lɛsinnɩsorazannɔ padarɛ m bɩ m.

⁸Leer kʊ mɔɔ ma an a to brama b’a ya an a hɩ mɔɔ m, a ʊ: Ta, ɩ ci kʊ n y’a gʊ malɛɛka k’a nɩ jɩnɩm higʊta burə ʊ kan tara kɩ wɔ ʊ bɩ si.

⁹Mɔɔ nɩ m zɔ malɛɛka bɩ ma, m a yɛ han k’an ci poore bɩ ka m ʊ. A n a hɩ mɔɔ m, a ʊ: A si, ɩ sʊ. A nyɩntam kʊsɩ-kʊsɩ ɩbɩɩ nɔ ʊ. Bɩ, a nyɩntarɛ am zɔɔn hɔ bɩ m ɩbɩɩ lɛ ʊ.

¹⁰Mɔɔ n ci poore bɩ si malɛɛka bɩ wɔ ʊ, m a sʊ. Mɔɔ lɛ ʊ bɩ a nyɩnta am zɔɔn hɔ bɩ m. Bɩ kʊ mɔɔ sʊ bɩ, mɔɔ nɔ a ba kʊsɩ-kʊsɩ.

¹¹N n a hɩ mɔɔ m, n ʊ: A a ga m k’ɩbɩɩ n ɩ ya, ɩ Woso lɛ si ɩ so ra kʊrɔ gʊta minto, tararɔ gʊta minto, lemim gʊta kan cinno gʊta kɩ minto.

Kasɛtɩzannɔ hɩɩyɔɔ

¹Bɩ jɛ ʊ bɩ, n n niigə gɔ ka mɔɔ ʊ, an bɔ kʊ ʊ kan hɔ makra barɛ gʊra kɩ, n n’a hɩ mɔɔ m, n ʊ: wuti, ɩ Wosocɛ bɩ makra ba kan mannɩjaa bɩ kɩ, k’ɩ gʊɔɔ kʊ ŋ nɩ Woso daŋ ʊ b’ʊ rɔ wɔɔ lɛ sa. ²Bɩ kʊ Wosocɛ jɛɛr bɩ nɩ, k’ɩ to maam, ɩ b’a makra ba y. Bala, a da n y’a ʊ doro vantɔɔ kʊ ŋ nɩ zɛm bɩ tʊntɔ tara mɩŋŋa bɩ ra mom busi a yaa hɩɩya nɔ ʊ rɔ wɔɔ wɔ ʊ. ³Bɩ mɔɔ y’a kam mɔɔ kasɛtɩzannɔ hɩɩyɔɔ wɔɔ m yɔrgɔrɔ huuro du a ma, ŋnɩ Woso lɛ si ŋnɩ so ra dɔmɩm tisi kan a zɔɔhɩra a busɔrdɩ kɩ nɔ ʊ.

⁴Kasɛtɩzannɔ hɩɩyɔɔ wɔɔ, oliviyee hɩɩyɔɔ wɔɔ m kan fɩtɩrɛ cɩntarahɔɔ hɩɩyɔɔ kʊ ŋ nɩ jɩnɩm durnya Zuuba taa rɔ wɔɔ kɩ m. ⁵Kʊ gʊaa ʊ k’a bʊnyaa ba ŋ nɩ, sɛ n nɩ bɔrɛ ŋ lɛ ʊ, an ŋ jɩnnɔ wɔɔ bɩ. Denter, kʊ gʊaa ʊ k’a hɔ bʊnyaa ba ŋ nɩ, a a ga m, k’an ga ncɩnaaʊ. ⁶Bala, ŋ y’ɩ lɛ m k’a brama ta, bɩ la b’a dam ma, an tɔkʊ ŋ wosolɛsinnɩsora meerbaa dɔmɩm ʊ y. Ŋ y’a da ma, ŋn’a ka hi n a lʊr ma. Ŋ y’a da ma ŋn’a ka fɩr do haay n bʊr durnya ʊ, dɔmɩm kʊ ŋ y’a ŋʊa ma.

⁷Bɩ kʊ ŋ kasɛtɩ bɩ ka ŋn’a nya, hɔnyaazaa k’a n’a tom yaa gandaa k’a nɔ tɛkka ba ʊ b’ʊ bɩ wutim yarm kan ŋ kɩ, an bʊr ŋ la, an ŋ zɩnzɛ. ⁸Ŋ gəəro wɔɔ gɔɔtam kʊ gʊta kʊ n n’a birm makra nɔ ʊ Sodɔm kan Eziptɩ kɩ bire ma. Bɩncɛ bɩ do n yɩ ŋ Zuuba bɩ wɔ ʊ gɔdarkʊra ma bɩ. ⁹Kʊrɔ y’a hʊnhɔ, do y’a hʊnhɔ, lemim y’a hʊnhɔ, kan tararɔ y’a hʊnhɔ kɩ zɛm bɩ dɩga ŋ gəəro ma dɔmɩm kaakʊ kan a kur kɩ, bɩ, ŋ bɩ yɛrɛ ŋ birle ma y. ¹⁰Durnyazannɔ y’a heer nyɔɔrɛ ŋ mim ma, ŋ nyɩntam heer nyɔɔ nɔ ʊ, ŋ ganwʊrɛ nyɔɔm kʊ ma, kʊ wosolɛsinnɩsorazannɔ hɩɩyɔɔ nɔɔn duro fɩr ka ŋ ma gʊta bɩ minto. ¹¹Bɩ dɔmɩm kaakʊ kan a kur kɩ rɔ nɔɔn duro jɛ ʊ bɩ, Woso a ka mɩsɩrbaa hoonsi n gasʊ ŋ ʊ, ŋnɩ wuti, ŋnɩ jɩnjɩm. Bɩ, nyibəə gʊta gasʊ gʊɔɔ kʊ ŋ nɩ dɩgarɛ ŋ ma rɔ wɔɔ ʊ. ¹²Ŋ leer gʊta ma an a to brama, an n’a hɩrɛ ŋ nɩ, a ʊ: «K’a der naa ʊ!» Bɩ ŋ der brama warkʊ nɔ ʊ, ŋ jɩnnɔ wɔɔ mɩm m. ¹³Wakatɩ bɩ do ʊ bɩ, taranyiŋŋəre paŋŋazaa nyɩnta ʊ. Tara bɩ do nɔ ʊ, cɛ bu barla, cɛ deem wurgə haay, bɩ gʊaa tisi saanhɩna ɩ gɩnga tara bɩ nyiŋŋəre nɔ ʊ. Nyibəə gasʊ gʊɔɔ kʊ ŋ gɔɔta rɔ wɔɔ ʊ, ŋn’a lɛ bɔ brama Woso ʊ.

¹⁴Kʊsɩ hɩɩya hɔ bɩ cem. Ba «kʊsɩ» kaakʊ hɔ n nɩ zɛm lɛɛm na.

Huure saanhɩna hɔ

¹⁵Malɛɛka saanhɩna hɔ b’a huure bɩ hɛ: Leer gʊtɔɔ n a to brama, ŋn’a hɩrɛ, ŋ ʊ: «Wɔɔ Zuuba Woso kan a Krista kɩ y’a so durnya cirbəə b’ʊ kɛɛrɛ. A cirbəə bɩm dɔɔraa k’a nyarɛ ba ʊ nɔ ʊ.» ¹⁶Gʊɔɔgusinno buhɩra a yaa si rɔ kʊ ŋ nɩ Woso taa rɔ wɔɔ, ŋn’ɩ nyɩntarɛ a cirbəəduuro ra rɔ wɔɔ kukurə zɛ, ŋn’a meer ku tara ma, ŋn’a daŋ ʊ, ¹⁷ŋn’a hɩrɛ, ŋ ʊ:

«Wɔɔ ɩ barka darɛ ɩbɩɩ m Zuuba Woso paŋŋa k’a jire ba ʊ, ɩbɩɩ n ta ʊ, ɩ nyɩnta ʊ. Bala, ɩbɩɩ ɩ paŋŋa gʊta hɩnka ɩ ɩ cirbəə cɩnta. ¹⁸Tara cinno wuti nɔmaa m, b’ɩbɩɩ nɔmaa ɩ bʊr. Gəəno dʊdɔkarɛ dɔmɩm m naa, ɩbɩɩ zibəənyɩnɔ lɛsinnɩsorazannɔ ganwʊrɛ yɩrɛ dɔmɩm m naa, kan wosogʊɔɔ wɔɔ kɩ, gʊɔɔ kʊ ŋ nɩ nyi barɛ ɩbɩɩ tɔm nɔ wɔɔ kɩ, gʊɔɔ poorero kan gʊɔɔ gʊtɔɔ kɩ. Gʊɔɔ kʊ ŋ nɩ durnya zarm nɔ wɔɔ zɩnzɛrɛ dɔmɩm m naa.»

¹⁹Bɩ jɛ ʊ bɩ, Wosocɛ k’a nɩ arzana ʊ b’a gʊ, *gʊaasɩbabaa daka bɩ n a hɩnka Wosocɛ ʊ b’ʊ. Kɛɛrɛ bɩ, brama nyakɩrɔ, leerlo kan bramahəənsirero kɩ, taranyiŋŋəre kɩ lajaa paŋŋazannɔ kɩ nyɩnta ʊ.

Lʊ kan mɩnda gandaa kɩ

¹Makra gandaa a hɩnka brama. Lʊ m, an wosogure du a ma, mom n’a gannɔ taa, an monyaa bueerehɩɩya ku a mim ma, ɩ ʊ, firgə m. ²A n nɩ jɩsɩ m, an nɩ zee darɛ a nyoosibarɛ nɔbusu nɔ ʊ.

³Makra vanta n a hɩnka brama. Mɩnda gandaara m bʊmbʊɛɛda yoyy… A mim saanhɩna, a mɩnnɔ bu, firgəro saanhɩna n a minno wɔɔ ma. ⁴A mom bɩ n brama monyaarɔ zɛkumbir kaakʊrɔ wɔɔ deem waa, an a sur tara ʊ. Mɩnda bɩ n a da lʊ k’a nɩ nyɩ yɩm bɩ lɛ ʊ, kʊ nyɩ bɩ bɩ bɔ k’a a da ma a mom. ⁵Lʊ bɩ n nyɩ bɩ yɩ yar. A n n’a so tara burə kʊrɔ haay ʊ kʊsɩ-kʊsɩ. Bɩ, n y’a nyɩ bɩ busu, n n der m Woso zi a cirbəəduu bɩ jɩr ʊ. ⁶Kɛɛrɛ bɩ, lʊ bɩ bra si an ta poohɔɔn ʊ. Poohɔɔn bɩ do Woso bɩncɛ banka ʊ a tɔ ma, kʊ n n’a tʊr ʊ dɔmɩm tisi zɔɔhɩra busɔrdɩ nɔ ʊ.

⁷Yar nyɩnta ʊ brama b’ʊ: Misɛl kan a malɛɛkarɔ kɩ yar ba kan mɩnda bɩ kɩ. Mɩnda bɩ kan a malɛɛkarɔ kɩ nɩ yar bam sɔ. ⁸Bɩ, Misɛl kan a malɛɛkarɔ kɩ bʊr ŋ la. Mɩnda kan a malɛɛkarɔ kɩ ba bɩncɛ m brama dɔ y. ⁹N n mɩnda gʊta bɩ bra n n a da tara ʊ. A m mɩm gusire, n n’a birm minkagʊaarazaa gɛɛ Sʊtaana, a lɛ taa k’a hɩ, a ʊ, jɩm, a m nɩ bra bam durnya haay m bɩ. N y’a bra n n a da tara ʊ kan a malɛɛkarɔ kɩ.

¹⁰Mɔɔ n leer paŋŋazaa ma brama, an n’a hɩrɛ, a ʊ: «Wɔɔ Woso bʊmbɔrɛ dɔmɩm a ku. Wɔɔ Woso paŋŋa kan a cirbəə kɩ dɔmɩm n a ku, a Krista paŋŋa dɔmɩm a ku. Bala, bɔ nɩ mim kam wɔɔ danyɩnɔ ra Woso taa sinuu ʊ kan a gunuu ʊ kɩ bɩ, n bɩ bra n n a da tara ʊ: ¹¹Bɩ wɔɔ danyɩnɔ wɔɔ bʊr la sinnyɛɛm bɩ ma paŋŋa m, kan ŋ mɩŋŋɔɔ kasɛtɩ karɛ kɩ m. Bala, ŋ yɛ ŋnɩ kaanm a mɩsɩrbaa m, ŋnɩ yɛ zɛ ma. ¹²Arzana kan a gʊɔɔ kɩ k’a heer nyɔɔ, tara kan higʊta kɩ kʊsɩ ɩ kan awɔɔ kɩ. Bala, Sʊtaana zer awɔɔ zi nɔmaa n a heer ʊ, bala, a a dɔ a ʊ, a dɔmɩm n gɔɔta hɔsɩ y.»

¹³Mɩnda bɩ k’a bɩ dɩga a, ŋ y’a bra ŋn’a dam bɩ, a a da a ra, an nɩ lam lʊ k’a nyɩ yɩ yar bɩ ra. ¹⁴Bɩ, n cɛda za hɩɩyɔɔ wɔɔ ka lʊ b’ʊ kan wer an ta poohɔɔn ʊ bɩncɛ kʊ n y’a ka ʊ, k’an nyɩnta ʊ kʊ n n’a tʊr ʊ b’ʊ dɔɔraa kaakʊ kan a kur kɩ nɔ ʊ, laatʊ mɩnda bɩ ma. ¹⁵Kɛɛrɛ bɩ, mɩnda bɩ hi bɔ a rɛ gʊta am kɔyaa hɔ bɩ m, lʊ bɩ jɛ ʊ, k’an a gaa an cenim. ¹⁶Tara n bʊr an b’a da lʊ bɩ han, an yar ʊ, an kɔyaa kʊ mɩnda b’a bɔ a rɛ bɩ mom. ¹⁷Mɩnda bɩ k’a heer nɩ busum kan lʊ bɩ kɩ bɩ, a yar bɩ lɛ bɩr kan lʊ bɩ yaŋŋɔɔ kʊ ŋ gɔɔta ŋn’ɩ zum Woso lɛrɔ ʊ, ŋnɩ gɔɔta Yeezuu kasɛtɩ nɔ ʊ rɔ wɔɔ kɩ. ¹⁸A m bɩ, an gɔɔta higʊta nyɩntaa bɩ ra.

Hɔɔturmɔɔ hɩɩyɔɔ

¹Kɛɛrɛ bɩ, mɔɔ hɔturma yɩ an wuti an nɩ bɔm higʊta b’ʊ. A mɩnnɔ bu, a mim saanhɩna. A mɩnnɔ wɔɔ, firgəro bu nɩ ŋ la. A minno wɔɔ ra bɩ, Woso sʊnsɔ tɔ n ta ŋ ma. ²Hɔturma kʊ mɔɔ yɩ bɩ, bɔ a kʊ ʊ kan bɔnla kɩ. A gannɔ n bɔ kʊ ʊ kan *ursi gannɔ kɩ, a lɛ n bɔ kʊ ʊ kan poozaa hɔ kɩ, mɩnda bɩ n a paŋŋa ka ʊ kan a cirbəə kɩ, lɛ gʊta kɩ. ³A minno wɔɔ deem nɩ yɩrɛ ɩ ʊ, a sakʊ n y’a ʊ, k’an ga, b’a sakʊrɛ maam-maam bɩ nyim bɩ nya. Durnya haay n a lɛ bɔ ʊ, ŋnɩ zu a jɛ ʊ. ⁴Ŋ n mɩnda bɩ da ʊ, bala, a ɩ paŋŋa ka hɔturma b’ʊ, ŋn’a da ʊ, ŋ ʊ: «Nka n’a makra bam kan hɔturma bɩ kɩ? Nka y’a da ma, an zoo ba kan kɩ?»

⁵N n a da meerbaa ma k’an a lɛ bɔ a ʊ, k’an Woso sʊnsɔ wʊ. N lɛ ka ʊ k’an zi ba mom busi a yaa hɩɩya. ⁶A n a lɛ gʊ, an nɩ Woso sʊnsɔ wʊrɛ an n’a tɔ kan a har bɩ kɩ sʊnsɔ wʊrɛ, kan gʊɔɔ kʊ ŋ nɩ arzana ʊ rɔ wɔɔ kɩ. ⁷N lɛ ka ʊ k’an yar ba kan wosogʊɔɔ wɔɔ kɩ, k’an bʊr ŋ la. N paŋŋa ka ʊ do y’a hʊnhɔ, kʊ y’a hʊnhɔ, lemim y’a hʊnhɔ kan tara y’a hʊnhɔ kɩ burə ʊ. ⁸Kʊ durnya gʊɔɔ haay n a da ʊ kan gʊɔɔ niŋŋoo kʊ ŋ n ŋ tɔ gʊrsɩra ba sinnyɛɛm kʊ n y’a zɛ bɩ mɩsɩrbaa ci b’ʊ hal durnya sɩŋŋɩda ma rɔ wɔɔ kɩ.

⁹«Gʊaa k’a lɛ n taa bɩ k’an a ma! ¹⁰Kʊ n y’a cɩnta kʊ gʊaa m ta lɔmbaa ʊ, ta an nawʊm lɔmbaa ʊ. Kʊ n y’a cɩnta kʊ kargʊ n gʊaa zɛ, kargʊ n n’a zɛm. Wosogʊɔɔ tʊntɔʊrɛ wakatɩ m naa kan ŋ sɩrakarɛ kɩ.»

¹¹Mɔɔ m ya, m hɔturma vanta yɩ, an nɩ bɔm tara ʊ. A mɩnnɔ hɩɩya, an bɔ kʊ ʊ kan sinnyɛɛm mɩnnɔ kɩ. A n nɩ meer barɛ am mɩnda bɩ hɔ bɩ m. ¹²A n nɩ lɛɛkarɛ hɔturma bɩ paŋŋa m haay, an nɩ zi bam lɛɛkarɛ hɔturma bɩ mɩm m. A n a ka durnya kan gʊɔɔ kʊ ŋ nɩ durnya nɔ ʊ rɔ wɔɔ kɩ nɩ lɛɛkarɛ hɔturma kʊ n y’a sakʊ maam-maam, a nyi m n nya bɩ daŋ ʊ. ¹³A ɩ makrarɔ gʊta bam. A a ka sɛ n’a tom brama sɔ an nɩ zerm tara burə ʊ, gʊaa haay mɩm ʊ. ¹⁴Bra an n’a bam tara burə gʊɔɔ m kan makrarɔ gʊtɔɔ kʊ n yɩ ŋ ka ʊ k’a nɩ ŋ ba lɛɛkarɛ hɔturma bɩ mɩm ʊ rɔ wɔɔ kɩ. A a hɩ durnyazannɔ wɔɔ m, a ʊ, ŋnɩ hɔturma kʊ n y’a sakʊ kargʊ m, a nyim n nyɔɔ bɩ bɔkʊrɛ ba. ¹⁵N paŋŋa ka hɔturma hɩɩya hɔ b’ʊ k’an meeyaa ka hɔturma bɩ bɔkʊrɛ b’ʊ, k’a n’a da ma an meer ba sɔ. Gʊaa haay k’a bɩr hɔturma bɩ bɔkʊrɛ bɩ daŋ ʊ bɩ, k’an a ka kʊ ŋ nɩ ŋ zɩnzɛ. ¹⁶Hɔturma b’ɩ paŋŋa bam gʊɔɔ ma, gʊɔɔ poorero gɛɛ gʊɔɔ gʊtɔɔ, arzakazannɔ gɛɛ ŋʊazannɔ, soamɩŋŋaʊzannɔ gɛɛ lɔnnɔ, an nɩ gʊrsɩra barɛ ŋ bɩsɩ wɔ ma gɛɛ ŋ tusə ma. ¹⁷Gʊaa b’a dam ma an hɔ hɛɛ gɛɛ an hɔ si k’a ba hɔturma bɩ makra m, a tɔ gɛɛ a tɔ bɩ lɛsarɛnyɩ m a mɛ ma y.

¹⁸Mindɔrɛ bɩncɛ n naa: Bala, gʊaa k’a hɔɔn ta ʊ k’an lɛsarɛnyɩ kʊ hɔturma bɩ n ta m bɩ jɩ hɩ. Gʊaa makra m lɛsarɛnyɩ bɩ m. Lɛsarɛnyɩ bɩ zɔrsɔddɩ busɔrdɩ yaa sɔrdɩ.

Sinnyɛɛm kan gʊɔɔ kʊ ŋ bʊmbɔrɛ yɩ rɔ kɩ

¹Bɩ, mɔɔ m ya, m dɩga, m sinnyɛɛm bɩ yɩ, an jɩm *Siyɔn ci bɩ burə ʊ, gʊaa tisi-tisi zɔrɔ busi a yaa siro kʊ ŋ y’a tɔ kan a zɩ tɔ kɩ gʊrsɩra ba ŋ tusə ma rɔ wɔɔ nɩ kan kɩ. ²Mɔɔ leer ma, an a to brama an bɔ kʊ ʊ kan higʊtɔɔ susur bɩncɛ kɩ, an bɔ kʊ ʊ kan bramahəənsire paŋŋazaa kɩ. Bɩ, leer kʊ mɔɔ ma bɩ, bɔ a kʊ ʊ kan kɔnnɩ zenno kʊ ŋ n’a kɔnnɩ zɛm nɔ laa leer kɩ. ³Ŋ n’ɩ laa daa lɔrɛ cirbəəduu kan hɔɔmɩsɩɩrɔ siro wɔɔ kɩ, gʊɔɔgusinno wɔɔ kɩ taa. Bɩ gʊaa ba ʊ, an b’a dam ma an laa bɩ do dɩnda kʊ gʊaa tisi-tisi zɔrɔ busi a yaa siro kʊ ŋ bʊmbɔrɛ yɩ tara burə ʊ rɔ wɔɔ bɛɛ y.

⁴Gʊɔɔ m, ŋ n a mɩŋŋɔɔ zar kan lannɔ kɩ y, ŋ n dintim zi ba kan lannɔ kɩ y. Zu ŋ nawʊm kʊ ʊ kan sinnyɛɛm bɩ kɩ bɩncɛ haay k’a nɩ taŋ ʊ b’ʊ. Ŋ bʊmbɔrɛ yɩ gʊɔɔ bire ʊ, ŋnɩ lɛɛkarɛ gʊɔɔ, n nɩ ŋ ka Woso ʊ kan sinnyɛɛm bɩ kɩ ʊ. ⁵Ŋʊaar n nyɩnta ŋ lɛ ʊ y, bala, kʊrɔma ba ŋ gʊr zi y.

Malɛɛka kaakʊrɔ lemim

⁶Mɔɔ malɛɛka vanta yɩ an wer brama yaa ʊ, an nɩ lemim nyɩnta k’a nyarɛ ba ʊ bɩ m, k’a pa da gʊɔɔ kʊ ŋ nɩ tara burə ʊ rɔ wɔɔ m, tara y’a hʊnhɔ kɩ, do y’a hʊnhɔ kɩ, lemim y’a hʊnhɔ kɩ, kʊ y’a hʊnhɔ kɩ m. ⁷A n n’a hɩm leer paŋŋazaa m, a ʊ: «K’a nyi ba Woso m, k’a a lɛ bɔ ʊ, bala, a dʊdɔkarɛ wakatɩ a ku. K’a bɔ ɩ brama da kan tara kɩ, higʊta kan himinyaarɔ kɩ bɩ da ʊ!»

⁸Malɛɛka vanta n zu lɛɛkarɛzaa bɩ jɛ ʊ, an n’a hɩrɛ, a ʊ: «A a da! A a da! *Babɩlɔnnɩ kʊ gʊta b’a da! A y’a ka tararɔ haay n a jaandarɛ bʊnyaabaa dɩvɛn bɩ mi!»

⁹Malɛɛka kaakʊ hɔ n zu malɛɛka hɩɩyɔɔ wɔɔ jɛ ʊ, an n’a hɩrɛ kan leer paŋŋazaa kɩ, a ʊ: «Kʊ gʊaa hɔturma bɩ bɔkʊrɛ bɩ da ʊ kan a mɩŋŋa kɩ, k’a a makra bɩ yɩ a tusə ma gɛɛ a wɔ ma, ¹⁰a zaa Woso nɔmaa dɩvɛn bɩ mire. A heerbusu dɩvɛn paan…, dɩvɛn k’a a tɔ nɔmaa laaga ʊ bɩ, a bɩ mim sɔ. B’a fɩryɩrɛ dɔm sɛ ʊ kan kidibir sɛ kɩ malɛɛkarɔ mɩŋŋɔɔ wɔɔ kan sinnyɛɛm bɩ kɩ mɩm ʊ. ¹¹Ŋ fɩryɩrɛ sɛ siŋŋə bɩ derm dɔɔraa k’a nyarɛ ba ʊ nɔ ʊ. Bɩ, gʊɔɔ kʊ ŋ hɔturma bɩ da ʊ kan a bɔkʊrɛ bɩ kɩ, ŋnɩ yɛ a tɔ makra ma rɔ wɔɔ bɩ mɛnyɔɔ yɩm sinuu ʊ kan a gunuu ʊ kɩ y.»

¹²Gʊɔɔ kʊ ŋ nɩ zum Woso lɛrɔ ʊ, ŋnɩ sɩra ka Yeezuu ʊ rɔ wɔɔ tʊntɔʊrɛ dɔmɩm m naa.

¹³Mɔɔ leer ma brama, an n’a hɩrɛ, a ʊ: naa gʊrsɩra ba: «Mimbirenyɩntazannɔ m gʊɔɔ kʊ ŋ gɩnga Zuuba zaa zuure nɔ ʊ rɔ wɔɔ m dɩɩtaa.» «Sɛnt-Ɛspri a hɩ, a ʊ: sɩra m, kʊ ŋ n a kɔrɛ mɛnyɔɔ da. Bala, ŋ zibəəro mɩŋŋɔɔ wɔɔ ɩ zure ŋ jɛ ʊ.»

Hɔdarɛ durnya ʊ

¹⁴Mɔɔ m ya, m warkʊ yɩ fu. Warkʊ bɩ burə ʊ bɩ, gʊaa nɩ nyɩntam, an bɔ kʊ ʊ kan gʊaa nyɩ kɩ. Sarma firgə n’a mim ma, gore lɛzaa n’a wɔ ʊ. ¹⁵Bɩ jɛ ʊ bɩ, malɛɛka vanta n bɔ Wosocɛ ʊ b’ʊ, an a leer busu, an a hɩ gʊaa k’a nɩ nyɩntam warkʊ burə ʊ bɩ m, a ʊ: «Ɩ gore bɩ sa, ɩ hɔ dam, bala, hɔdarɛ dɔmɩm y’a ku. Bala, hɔ ma tara burə ʊ.» ¹⁶Gʊaa k’a nɩ warkʊ burə ʊ bɩ n a gore bɩ sa, an a nyɔɔ tara burə ʊ, an hɔ k’a nɩ tara burə ʊ bɩ da.

¹⁷Mɔɔ m ya, m malɛɛka deem yɩ, an bɔ Wosocɛ ʊ arzana ʊ. Guere lɛzaa n’a wɔ ʊ sɔ.

¹⁸Malɛɛka vanta n a ya, an bɔ mannɩjaa bɩ bɩncɛ ʊ. A paŋŋa n bʊr sɛ ra. A n a leer busu kan paŋŋa kɩ an a hɩ malɛɛka k’a nɩ gore lɛzaa bɩ m, a ʊ: «Ɩ gore lɛzaa bɩ nyɔɔ, ɩ tara burə dɩvɛn gɔ bɩ nyɩ bɩ nɔ m. Bala, a nyɩ bɩ ma.» ¹⁹Malɛɛka bɩ n a gore bɩ sa, an a nyɔɔ tara burə ʊ, an tara burə dɩvɛn gɔ nyɩ bɩ nɔ m, an a nyɔɔ an a zar Woso nɔmaa mɔr gʊta ʊ. ²⁰N n tʊntɔ ra mɔr gʊta b’ʊ kʊ bɩ toore ma. Ma n bɔ an der an b’a dam ma an sisi mom an a sarbɩr ku, an bra, an yar an a zɔ cilo zɔɔhɩra bunɛɛhʊ ma.

Malɛɛka saanhɩnarɔ kan kurmə kʊsɩrɔ kɩ

¹Mɔɔ m ya, m makra vanta yɩ brama gandaa ʊ, a dɩgama sʊra n ta ʊ. Malɛɛkarɔ saanhɩnarɔ nɩ kʊsɩrɔ saanhɩna m a wɔ ʊ. Kʊsɩrɔ jɛzannɔ m, bala, brɔɔ nɩ Woso heerbusu bɩ zibəə nyambʊrlɛ.

²Mɔɔ m higʊta hi k’a nɩ yɔm pɛkʊ-pɛkʊ an bɔ kʊ ʊ kan kristal kɩ yɩ, an a war kʊ ma kan sɛ kɩ. Mɔɔ yɩ sɔ gʊɔɔ kʊ ŋ bʊr hɔturma bɩ ra kan a bɔkʊrɛ bɩ kɩ, kan a tɔ bɩ lɛsarɛnyɩ bɩ kɩ ra rɔ wɔɔ n jɩm higʊta hi k’a nɩ yɔm pɛkʊ-pɛkʊ am kristal hɔ bɩ m bɩ jɩr ma, ŋn’ɩ Woso kɔnnɩrɔ m. ³Ŋ n’ɩ laa kʊ Moyiisi, Woso zibəənyɩ a lɔ bɩ lɔrɛ, sinnyɛɛm bɩ hɔ kɩ, ŋ ʊ:

«Zuuba Woso paŋŋa k’a jire ba ʊ zaa, ɩbɩɩ zibəəro wɔɔ gʊta, ŋnɩ mɩŋŋa paan…, ŋn’a ga dɩgama m. Tararɔ haay cir, ɩbɩɩ n’a bam haay bɩ tɩrga, sɩra m sɔ, Zuuba! ⁴Nka ɩ bɩ nyi barɛ ɩbɩɩ tɔ m, an a lɛ bɔ ʊ? Bala, ɩbɩɩ y’ɩ deem n mɩŋŋa. Tararɔ haay zɛrɛ ŋnɩ b’ɩbɩɩ da ʊ. Bala, ɩbɩɩ dʊdɔkarɛ b’a hɩnka.»

⁵Bɩ jɛ ʊ bɩ, mɔɔ yɩ Wosocɛ kʊ gʊaasɩbabaa kasɛtɩ pɛɛracɛ bɩ n ta ʊ bɩ n a gʊ brama. ⁶Malɛɛka saanhɩnarɔ kʊ ŋ nɩ ta kʊsɩ saanhɩna rɔ wɔɔ n bɔ Wosocɛ ʊ b’ʊ. Ŋ n huu furo kʊ ŋ nɩ yɔm nɔ wɔɔ du a ma, ŋnɩ sarma hɔsoaʊrɔ so a cɩ ʊ. ⁷Hɔɔmɩsɩɩrɔ siro wɔɔ deem n sarma laaga saanhɩnarɔ ka malɛɛkarɔ saanhɩnarɔ wɔɔ ʊ, Woso k’an mɩsɩr dɔɔraa k’a nyarɛ ba ʊ bɩ nɔmaa nɩ ŋ hɩnhan. ⁸Siŋŋə n Wosocɛ bɩ han, Woso lɛbɔʊrɛ kan a paŋŋa gʊta bɩ kɩ minto. Bɩ gʊaa b’a dam ma, an gasʊ Wosocɛ b’ʊ kʊ kʊsɩ saanhɩnarɔ kʊ malɛɛkarɔ saanhɩnarɔ wɔɔ bʊr ŋ nɩ rɔ wɔɔ n nya y.

Laaga saanhɩnarɔ

¹Mɔɔ leer gʊta ma an a to Wosocɛ bɩ zeezi, an n’a hɩm malɛɛka saanhɩnarɔ wɔɔ m, a ʊ: «K’a ta, a Woso nɔmaa k’a nɩ laaga saanhɩnarɔ wɔɔ ʊ rɔ wɔɔ lo tara burə ʊ!»

²Lɛɛkarɛ malɛɛka bɩ n ta, an aa a laaga hɔ bɩ lo tara burə ʊ. Nyim bʊnyaa k’a nɩ busum gʊta y’a da gʊɔɔ kʊ ŋ nɩ hɔturma bɩ makra m, ŋn’a bɔkʊrɛ bɩ daŋ ʊ rɔ wɔɔ ʊ.

³Malɛɛka hɩɩya hɔ bɩ n a laaga hɔ bɩ lo higʊta burə ʊ. Hi bɩ n a ba am gər ma hɔ bɩ m. Hɔɔmɩsɩɩrɔ kʊ ŋ nɩ hi bɩ nɔ ʊ rɔ wɔɔ n gɩnga.

⁴Malɛɛka kaakʊ hɔ bɩ n a laaga hɔ bɩ lo kɔyaarɔ ʊ, himinyaarɔ kɩ ʊ, ŋn’a ba ma. ⁵Mɔɔ malɛɛka k’a so hi ʊ bɩ leer ma, an n’a hɩrɛ, a ʊ: «Ɩbɩɩ k’ɩ n ta ʊ, ɩ nyɩnta ʊ bɩ, ɩbɩɩ tɩrga. Ɩbɩɩ mɩŋŋa, bala, ɩbɩɩ ɩ dʊdɔ ka kan tɩrgabaa kɩ. ⁶Kʊ ŋ y’a ka wosogʊɔɔ ma n bra kan ɩ lɛsinnɩsorazannɔ hɔ kɩ bɩ, kɛɛrɛ bɩ, ɩbɩɩ ma ka ŋ ʊ kʊ ŋ n’a mi sɔ, naa ŋ y’a ga m.» ⁷Mɔɔ ma mannɩjaa bɩ n’a hɩrɛ, a ʊ: «Sɩra m, Zuuba Woso paŋŋa k’a jire ba ʊ zaa, ɩbɩɩ dʊdɔkarɛrɔ wɔɔ sɩra m, bɩ ŋ tɩrga sɔ.»

⁸Malɛɛka si hɔ bɩ n a laaga hɔ bɩ lo wosogure burə ʊ. N n paŋŋa ka ʊ k’a sɛ n gʊɔɔ bɩ. ⁹Fɩnfɩr gandaara n na gʊɔɔ wɔɔ ma. Ŋ n Woso k’a so kʊsɩrɔ nɔɔn duro ʊ bɩ sʊnsɔ wʊ. Ŋ lɛ baa k’a bɔ a taam, k’a a lɛ bɔ Woso ʊ y.

¹⁰Malɛɛka soor hɔ bɩ n a laaga hɔ bɩ lo hɔturma bɩ cirbəəduu bɩ ra. A cirbəə bɩncɛ bɩ n a ba monsigə bimm…. Gʊɔɔ n’a nɛɛm sʊm fɩryɩrɛ nɔ ʊ. ¹¹Ŋ n arzana Woso bɩ sʊnsɔ wʊ, ŋ fɩryɩrɛ kan ŋ nyinno wɔɔ kɩ minto, bɩ ŋ heer n a lʊr a zibəə bʊnyaarɔ wɔɔ minto y.

¹²Malɛɛka sɔrdɩ hɔ bɩ n a laaga hɔ bɩ lo Efratɩ kɔ gʊta b’ʊ. Hi bɩ n gaan k’a zaa to cinno kʊ ŋ n’a tom dɔjɩr ʊ rɔ wɔɔ cenle minto. ¹³Bɩ jɛ ʊ bɩ, mɔɔ zinəro yɩ kaakʊ, ŋnɩ bɔ kʊ ʊ kan ŋʊɩɩkannɔ kɩ, ŋnɩ bɔ mɩnda bɩ lɛ ʊ kan hɔturma bɩ lɛ kɩ, ŋʊaarlɛsinnɩsorazaa lɛ kɩ. ¹⁴Zinəro wɔɔ duro nɩ hoserlo barɛ. Ta ŋ nawʊm durnya haay cinno wɔɔ zi k’a yaa ŋ so kʊ ma yar k’a nɩ nyɩntaŋ ʊ Woso paŋŋa k’a jire ba ʊ zaa dɔmɩm gʊta hinni ʊ bɩ tɔ ma.

¹⁵«Ba n na: Zɛ mɔɔ nawʊrɛ, am koor hɔ bɩ m. Mimbirenyɩntazaa m gʊaa k’a nɩ dɔrɛ a huuro ma, a n a zu a ʊ y, a yaa ta dɩgɩ, a a nyannɩ hɩnka bɩ m.»

¹⁶Zinəro wɔɔ cinno wɔɔ so kʊ ma bɩncɛ kʊ n n’a birm *ebree lemim m Armagedɔn b’ʊ.

¹⁷Malɛɛka saanhɩna hɔ bɩ n a laaga hɔ bɩ lo hɩnhɛr nɔ ʊ. Leer paŋŋazaa n a to cirbəəduu bɩ zeezi Wosocɛ ʊ b’ʊ, an n’a hɩrɛ, a ʊ: «A ba an nya!» ¹⁸Kɛɛrɛ bɩ, bramanyakɩrɔ, leerlo kan bramahəənsirero kɩ, taranyiŋŋəre paŋŋazaa kɩ nyɩnta ʊ. Hɔ kʊ gʊaa bʊr durnya ʊ, taranyiŋŋəre naa do lɔɔ n nyɩnta ʊ cɩna y. ¹⁹Kʊnɔ gʊta bɩ n a zɛ kumbir lɛ kaakʊ, tararɔ kʊnɔrɔ n wurgə. Woso *Babɩlɔnnɩ gʊta bɩ tɔ da a nɔ ʊ, k’a nɔmaa dɩvɛn laaga k’a nɩ hirm bɩ kɩnka ma. ²⁰Kʊrɔ kʊ hi bɩr ŋ ma rɔ wɔɔ haay n nyaam, n n a ya, n n ciro yɩ sɔ y. ²¹Lajaa gandaarɔ ŋ cilo n a zɔ busi-busi ma n a to brama, ŋnɩ b’a da gʊɔɔ wɔɔ ra. Gʊɔɔ wɔɔ n Woso sʊnsɔ wʊ, kʊsɩ lajaa k’a nyɔɔ bɩ minto, bala, kʊsɩ m, a paŋŋa n ta ʊ gʊta.

Jaandər gʊta

¹Malɛɛka saanhɩnarɔ wɔɔ deem k’a nɩ laaga saanhɩnarɔ wɔɔ n b’a zɔ, an a hɩ mɔɔ m, a ʊ:

«Bʊr kʊ m hʊnhʊrlɛ niŋŋə kʊ jaandər gʊta bɩ n’a yɩm bɩ hɩnka ɩ m. Jaandər bɩ do, kʊ gʊta k’a nɩ bɔrkɔrɔ lɛ ra bɩ m. ²Durnya cinno wɔɔ jaan da ma, durnyazannɔ n a jaandarɛ dɩvɛn mi an ŋ zɛ.»

³Ɛspri n gasʊ mɔɔ ʊ, malɛɛka bɩ n mɔɔ gaa, an ta mɔɔ m poohɔɔn ʊ. Bɩ, mɔɔ lʊ yɩ an nɩ nyɩntam hɔturma piin… ra. Hɔturma bɩ mim saanhɩna, a mɩnnɔ bu. N n Woso sʊnsɔrɔ gʊrsɩra ba a mɛ bɩ ma. ⁴Lʊ bɩ n huu piinə wɩsɩ du a ma, kan sarma mɔdrɔ kɩ, jaa tɔzannɔ kɩ, nyɛɛnnɔ kɩ da a ma. Sarma laaga n’a wɔ ʊ, hɔ bʊnyaa n a han: a jaandarɛ bɩ dintim m. ⁵Tɔ k’a jɩ n dɔ n’a tusə ma: «*Babɩlɔnnɩ gʊta, jaandənno kan durnya hɔɔ bʊnyaarɔ kɩ da.» ⁶Bɩ mɔɔ lʊ bɩ yɩ, an wosogʊɔɔ ma kan Yeezuu kasɛtɩzannɔ ma kɩ mi, an n’a zɛrɛ.

Kʊ mɔɔ yɩ bɩ, mɔɔ n zɛ kədə. ⁷Malɛɛka bɩ n a hɩ mɔɔ m, a ʊ: «Bɔ minto ɩbɩɩ n zɛ kədə? Mɔɔ lʊ bɩ kan hɔturma k’a da ʊ a minno saanhɩna, a mɩnnɔ bu bɩ jɩ k’a nyaakʊm da bɩ hɩrɛ ɩbɩɩ m. ⁸Hɔturma k’ɩbɩɩ yɩ bɩ nyɩnta ʊ, b’a ba ʊ dɔ y. A bɔm yaa gʊta k’a nɔ tɛkka ba ʊ b’ʊ an ta nyaanlɛ bɩncɛ ʊ. Bɩ durnyazannɔ kʊ ŋ n tɔ gʊrsɩra ba mɩsɩrbaa ci b’ʊ hal durnya sɩŋŋɩda ʊ rɔ wɔɔ zɛm kədə hɔturma bɩ yɩrɛ tɔ ma. Bala, a nyɩnta ʊ biisi, b’a ba ʊ dɔ y, b’a y’a bɔrɛ an bʊr.

⁹Naa ʊ bɩ, mimpʊnɔ kan mindɔrɛ kɩ bɩncɛ m. Mim saanhɩnarɔ wɔɔ lɛ taa k’a hɩ a ʊ, ciro saanhɩnarɔ kʊ lʊ bɩ nɩ nyɩntarɛ ŋ burə ʊ rɔ wɔɔ m, cinno saanhɩnarɔ m sɔ. ¹⁰Cinno soorlɔ wɔɔ cirbəə nya, a sɔrdɩ hɔ bɩ gɔɔta an nɩ cirbəə ʊ, a saanhɩna hɔ bɩ n bʊr cɩna y, bɩ k’a bɩ bʊr, a bɩ maasɩrɛ barɛ y. ¹¹Hɔturma k’a nyɩnta ʊ, b’a ba ʊ dɔ bɩ, a mɩŋŋa m cir sinnyə hɔ. A nyɩnta cinno saanhɩnarɔ wɔɔ barla, b’a ɩ tam nyaanlɛ bɩncɛ ʊ.

¹²Mɩnnɔ buro k’ɩbɩɩ ŋ yɩ rɔ wɔɔ, cinno bu kʊ ŋ n cirbəə bɩ cɩna rɔ m. Bɩ, wakatɩ deem nɔ ʊ, ŋ yirm cirbəə ma ŋn’a bɩ kan hɔturma bɩ kɩ. ¹³Cinno buro wɔɔ haay lɛ bɩ deem: Ŋ y’a paŋŋa kan a cirbəə kɩ sam, ŋn’ɩ zi bam hɔturma bɩ minto. ¹⁴Ŋ yar bam kan sinnyɛɛm bɩ kɩ, bɩ sinnyɛɛm bɩ bʊrlɛ ŋ la. Bala, a m zuubarɔ haay Zuuba, cinno Cir. A kan a gʊɔɔ wɔɔ kɩ bʊrlɛ ŋ la. Gʊɔɔ kʊ n yɩ ŋ bir, n ŋ nyʊkɔ ʊ, a lɛsirezannɔ m.»

¹⁵Malɛɛka bɩ n a ya, an a hɩ mɔɔ m, a ʊ:

«Hiro k’ɩbɩɩ ŋ yɩ bɩncɛ kʊ jaandər bɩ n ta ʊ bɩ, do y’a hʊnhɔ m, gʊɔɔ ciiro m, tararɔ m kan leminno kɩ m. ¹⁶Mɩnnɔ buro kan hɔturma bɩ kɩ k’ɩbɩɩ ŋ yɩ rɔ wɔɔ, ŋ sɔm lʊ jaandər bɩ m, ŋ hɔ k’an ta m yɔm nɩ, ŋn’a to dɩgɩ. Ŋ y’a nyasʊrɛ ŋn’a sʊ, ŋn’a mɩsɩ zar sɛ ʊ. ¹⁷Bala, Woso hɔɔndarɛ da ŋ heer ʊ, hɔɔndarɛ deem ŋn’ɩ zi bam nɩ: kʊ ŋ n’a cirbəə bɩ sa ŋnɩ zi ba m hɔturma bɩ minto, k’an ta an Woso meerbaarɔ wɔɔ kʊyɩrɛ dɔmɩm ku.

¹⁸Bɩ, lʊ k’ɩbɩɩ yɩ bɩ, kʊ gʊta k’a a so durnya cinno wɔɔ bɩ m.»

Babɩlɔnnɩ darɛ

¹Bɩ jɛ ʊ bɩ, mɔɔ malɛɛka vanta yɩ an a to brama an nɩ zerm. Paŋŋa gʊta an ta m, a gure n tara bɔ a ʊ jilli. ²A n zee da kan paŋŋa kɩ, a ʊ: «A a da, *Babɩlɔnnɩ gʊta b’a da. A a ba zinəro bɩncɛ. A tara b’a ba ɛspri bʊnyaarɔ haay bɩncɛ kɛɛrɛ. Bɛnnɔ bʊnyaarɔ do haay kʊ ŋ dɩgama sʊra ba ʊ rɔ bɩncɛ. ³Bala, a a jaandarɛ waasɩ bɩ dɩvɛn kɩnka tararɔ haay ma. Durnya cinno jaan da ma, durnya terbənno n a ba arzakazannɔ a hɔnta paŋŋa minto.»

⁴Mɔɔ m ya, m leer vanta ma, an a to brama, an n’a hɩrɛ, a ʊ: «Mɔɔ gʊɔɔ wɔɔ, k’a bɔ kʊ naa do bire ʊ a mimbʊnyaarɔ wɔɔ yaa zar da a ma, kʊsɩ k’a nɩ zɛm la bɩ yaa a ku. ⁵Bala, a mimbʊnyaarɔ wɔɔ a sonso kʊ ra an ta an brama ku. Bɩ, Woso a zibəə bʊnyaarɔ wɔɔ tɔ da a nɔ ʊ. ⁶K’a ba m sɔ, amba a a ba awɔɔ m bɩ m. Hɔ k’a ba awɔɔ m bɩ, k’a suutə gallɛm hɩɩya. Dɩvɛn k’a tɔ a laaga ʊ an a ka awɔɔ ʊ bɩ, k’a dɩvɛn k’a paŋŋa lɛ da a hɔ bɩ ra gallɛm hɩɩya bɩ tɔ nʊ. ⁷K’a hʊnhʊrlɛ kan kʊsɩ kɩ k’a ka a mɩŋŋa ʊ tɔkama kan gʊɛrɛ kɩ m bɩ ka ʊ maam sɔ. A y’a hɩrɛ a mɩŋŋa m, a ʊ: Nyɩnta mɔɔ nawʊrɛ m cirbəə nɔ ʊ naa ʊ, zoro bɛɛ m mɔɔ nɩ y, mɔɔ bɩ zɛheerzar dɔrɛ y. ⁸Bɩ y’a ka, kʊsɩrɔ kʊ n yɩ ŋ banka awɔɔ minto bɩ zɛm hindeem ʊ, an b’awɔɔ zɛ: zɛ, zɛheerzar, nɔ kɩ. Sɛ n n’a bɩm. Bala, Zuuba Woso k’a n’a dʊdɔ kam bɩ, paŋŋa gʊtazaa m.»

⁹Durnya cinno wɔɔ kʊ ŋ jaan da ma kan a hɔɔ mɩŋŋɔɔ wɔɔ kɩ rɔ wɔɔ baa darɛ, ŋ y’a wʊnwʊrŋ ʊ kʊ ŋ bʊr ŋn’ɩ sɛ k’a n’a bɩm bɩ siŋŋə bɩ yɩm. ¹⁰Ŋ jɩnɩm laatʊ, a hʊnhʊrlɛ bɩ nyibəə minto. Ŋ y’a hɩrɛ, ŋ ʊ: «Waay… waay…. Babɩlɔnnɩ tara gʊta ra, Babɩlɔnnɩ gʊta k’a paŋŋa n ta ʊ! Wakatɩ deem taan… ɩbɩɩ hʊnhʊrlɛ bɔ ra?»

¹¹Bɩ durnya terbənno wɔɔ ɩ baa dam sɔ ŋn’a zɛnyi da ʊ, kʊ gɔsɩ bɩr ŋ mɔdrɔ wɔɔ sim dɔ bɩ minto. ¹²Sarma kan wanzur kɩ, jaa tɔzannɔ kan nyɛɛnnɔ kɩ, pɛɛrarɔ kʊ ŋ yɩ ŋ ba pannɩ mɩŋŋɔɔ furo m kan pɛɛrarɔ mɩŋŋɔɔ piinoo kɩ, sʊa kɩ, gɔ mɩŋŋa k’a ji n ta ʊ k’a yɩrɛ wer n ta ʊ kan mɔdrɔ do haay kʊ n y’a ba yɩbɩr sɔ m nɔ wɔɔ kɩ, gɔrɔ mɩŋŋɔɔ, zaan kan pɔyaa mɔdrɔ kɩ, jaa mɩŋŋɔɔ mɔdrɔ n nɔ wɔɔ kɩ. ¹³Kanɛl kan dʊrɔ kɩ, tidəər, miir kan tidəər nyisi kɩ, dɩvɛn, nyɔɔ, nyisi kan ble kɩ, dono kan seero kɩ, sisiro kan tɛrkʊrɔ kɩ, lɔnnɔ kan gʊɔɔ kʊ ŋ yɩ ŋ gʊr yar ʊ rɔ kɩ. ¹⁴Malɛɛka bɩ n a ya, a ʊ: «Mɔdrɔ mɩŋŋɔɔ k’ɩbɩɩ ŋʊa k’ɩ yɩ rɔ wɔɔ nyaam ɩbɩɩ lɛɛ. Ɩbɩɩ arzaka bɩ haay kan ɩbɩɩ hɔ mɩŋŋa bɩ kɩ a zar, b’ɩbɩɩ bɩ ɩ yarɛ, ɩ ŋ yɩ fɩɩga y!» ¹⁵Terbənno k’a ŋ ba arzakazannɔ terbarɛ naa do jɛ ʊ rɔ wɔɔ ɩ jɩnɩm laatʊ a fɩryɩrɛ nyibəə minto. Ŋ baa darɛ ŋnɩ zɛnyi da ʊ, ¹⁶ŋ ʊ: «Waay… waay…, bɔ hʊnhʊrlɛ ɩ kʊ gʊta yɩ! A pannɩ mɩŋŋa huu da a ra, kan pɛɛrarɔ piinoo mɩŋŋɔɔ kɩ, sarma mɔdrɔ n a bɔ mɩŋŋa, jaa tɔzannɔ kɩ, nyɛɛnnɔ kɩ! ¹⁷Wakatɩ deem taan… ɩbɩɩ hʊnhʊrlɛ bɔ, k’ɩbɩɩ arzaka haay n a zar!»

Kɔɔlʊʊ gʊtɔɔ kənno haay, gʊɔɔ haay kʊ ŋ nɩ zi bam higʊta burə ʊ bɩ zeezi, kan gʊɔɔ kʊ ŋ nɩ zi bam kɔɔlʊʊ gʊtɔɔ burə ʊ kɩ, kan gʊɔɔ kʊ ŋ n’a lɛhɔ yɩm higʊta zibəə minto rɔ wɔɔ kɩ jɩm laatʊ, ¹⁸ŋn’ɩ zee darɛ a sɛ siŋŋə kʊ ŋ y’a yɩ bɩ minto: «Kʊ kara ɩ nyɩnta an kʊ gʊta naa do ku?» ¹⁹Ŋ taapuu gʊr, ŋn’a lore a mim la, ŋn’ɩ baa darɛ, ŋn’ɩ zɛnyi daŋ ʊ, ŋ ʊ: «Waay… waay…, bɔ hʊnhʊrlɛ ɩ kʊ gʊta yɩ! A arzaka minto y’a ka higʊta kɔɔlʊʊ zannɔ a ba arzakazannɔ haay. Wakatɩ deem taan… nɔ ʊ a a do hɔ haay ma!»

²⁰Brama, ɩ heer nyɔɔ a darɛ minto! K’a heer nyɔɔ wosogʊɔɔ, kristazibəəzannɔ kan wosolɛsinnɩsorazannɔ kɩ! Bala, Woso a dʊdɔ ka, k’a zibəə bʊnyaa ba awɔɔ m bɩ minto.

²¹Malɛɛka paŋŋazaa deem jaa busu an bɔ kʊ ʊ kan jɛnlajaa gʊta kɩ, an a nyɔɔ an a da higʊta ʊ, an n’a hɩrɛ, a ʊ: «Kʊ gʊta Babɩlɔnnɩ bɩ busu n nawʊrɛ n n a da ncɩnaaʊ kan paŋŋa kɩ, bɩ n b’a yarɛ, n a yɩ fɩɩga y. ²²N b’a yarɛ, n n kɔnnɩzenno, kan hɔzenno kɩ leer ma ɩbɩɩ zi y. Hirhenno kan huurehenno kɩ leer b’a yarɛ, an bɔ ɩbɩɩ zi y. N b’a yarɛ n n zibəəsɩzaa yɩ ɩbɩɩ zi y. N b’a yarɛ n n jaalɔrɛ nyi ma ɩbɩɩ zi y. ²³Fɩtɩrɛ lɛɛgure b’a yarɛ an yɔ ɩbɩɩ zi fɩɩga y. N b’a yarɛ n n lʊdaa kan a zim kɩ leer ma ɩbɩɩ zi y. Ɩbɩɩ terbənno wɔɔ ɩ nyɩnta terbənno paŋŋazannɔ durnya naa nɔ ʊ, bɩ kan ɩbɩɩ ŋʊaar zibəəro wɔɔ kɩ, ɩbɩɩ bra ba gʊɔɔ wɔɔ m haay.»

²⁴Babɩlɔnnɩ fɩr yɩ, bala, n wosolɛsinnɩsorazannɔ ma kan wosogʊɔɔ kɩ ma, kan gʊɔɔ haay kʊ n yɩ ŋ zɩnzɛ tara burə ʊ ma rɔ wɔɔ kɩ ma yɩ tara naa do nɔ ʊ.

Babɩlɔnnɩ darɛ bʊr heernyɔɔ m arzana ʊ

¹Bɩ jɛ ʊ bɩ, mɔɔ gʊaa cir gʊta leer paŋŋazaa ma brama ʊ, an n’a hɩrɛ, a ʊ: «K’a Woso da ʊ! Bʊmbɔrɛ, kan cirbəə kɩ, paŋŋa gʊta kɩ bɩ, wɔɔ Woso hɔɔ m. ²A dʊdɔkarɛrɔ mɩŋŋa, ŋnɩ tɩrga. Bala, a jaandər gʊta bɩ dʊdɔ ka, k’a gʊɔɔ zar gʊta tara burə ʊ a jaandarɛ bɩ minto, n bɩ dʊdɔ ka. Woso hʊnhʊrlɛ ka ʊ an a zibəənyɩnɔ k’a ŋ zɩnzɛ rɔ wɔɔ zɩm bɔ ma.» ³Ŋ n a ya, ŋn’a hɩ, ŋ ʊ: «K’a Woso da ʊ! Bɩ kʊ gʊta bɩ sɛ siŋŋə bam bɩr derm dɔɔraa k’a nyarɛ ba ʊ nɔ ʊ.» ⁴Bɩ, gʊɔɔgusinno buhɩra a yaa si rɔ wɔɔ kan hɔɔmɩsɩɩrɔ siro wɔɔ kɩ kukurə zɛ ŋnɩ Woso k’a nɩ nyɩntarɛ cirbəəduu ra bɩ da ʊ, ŋn’a hɩrɛ, ŋ ʊ: «*Amina, Aleluya!»19.4 ‹Aleluya› a lɛ taa k’a hɩ, a ʊ: ‹K’a Woso da ʊ!›.

Sinnyɛɛm lʊsarɛ cibsa hɔbɩrɛ

⁵Leer n a to cirbəəduu bɩ ra, an n’a hɩrɛ, a ʊ: «Awɔɔ haay k’an Woso zibəənyɩnɔ, awɔɔ k’a nɩ nyi bam nɩ, gʊɔɔ poorero kan gʊɔɔ gʊtɔɔ kɩ, k’a wɔɔ Woso bɩ da ʊ!» ⁶Mɔɔ m ya, m a ma ɩ ʊ, gʊaa cir gʊta leer m, ɩ ʊ, higʊta surle m, ɩ ʊ, bramahəənsire paŋŋazaa leer m. Ŋ n’a hɩrɛ, ŋ ʊ: «K’a Woso da ʊ! Bala, Zuuba, wɔɔ Woso paŋŋa k’a jire ba ʊ b’a cirbəə hɩnka. ⁷Ʊ ʊ heer nyɔɔ k’ʊ saŋŋa ba, k’ʊ ʊ lɛ bɔ ʊ, bala, sinnyɛɛm bɩ lʊsarɛ cibsa m. A lʊ b’a banka, ⁸ŋ zaa ka ʊ k’an huu fu k’a nɩ yɔm bɩ du a ma, a fu n ta ʊ.» Bala, huu fu bɩ, wosogʊɔɔ wɔɔ zibəə mɩŋŋɔɔ m.

⁹Malɛɛka deem n a hɩ mɔɔ m, a ʊ: A gʊrsɩra ba! Mimbirenyɩntazannɔ m gʊɔɔ kʊ ŋ yɩ ŋ bir sinnyɛɛm lʊsarɛ hɔbɩrɛ ma rɔ wɔɔ m.

A n a ya, an a hɩ mɔɔ m, a ʊ: Woso mɩŋŋa leminno m.

¹⁰Mɔɔ n kukurə zɛ a taa kʊ m a da ʊ, an a hɩ mɔɔ m, a ʊ:

Ɩ b’a ka ɩ naa ba y. Ɩ zibəəkɔɔn m mɔɔ m, ɩbɩɩ kan ɩ danyɩnɔ kʊ ŋ nɩ sɩra zi bam Yeezuu zuure nɔ ʊ rɔ wɔɔ kɩ. Woso ɩbɩɩ ɩ ga m, ɩ da ʊ, bala,

Yeezuu kasɛtɩ bɩ nɩ wosolɛsinnɩsorazannɔ wɔɔ hɔɔn gum.

Gʊaa k’a da sisi fu ʊ

¹¹Kɛɛrɛ bɩ, mɔɔ brama yɩ an a gʊ: sisi fu n bɔ, gʊaa k’a da ʊ bɩ tɔ m, gʊaa paan… sɩrazaa, dʊdɔ an n’a kam, an nɩ zoo bam kan tɩrgabaa kɩ. ¹²A mɩnyaa bɩ, bɔ a kʊ ʊ kan sɛwurə kɩ. A mim la bɩ, cinno firgəro gʊta ta ma, n n tɔ k’a deem y’a dɔ bɩ ba a mɛ ma. ¹³A n huu gʊta kʊ n y’a gɔrmɩ ma ʊ du a ma b’a tɔ m: ‹Woso lemim›. ¹⁴Brama yarbənno n da sisi furo ʊ, ŋnɩ huu furo kʊ ŋ fu n ta ʊ rɔ du a ma, ŋn’ɩ zure a jɛ ʊ. ¹⁵Kargʊ lɛzaa nɩ bɔrɛ a lɛ ʊ k’a tararɔ zɛ m. A y’a sore ŋ ʊ kʊsɩ-kʊsɩ, b’a Woso k’a paŋŋa jire ba ʊ bɩ nɔmaa gʊta lom tara burə gʊɔɔ ra. ¹⁶A huu gʊta burə kan a ganda burə kɩ ma, n tɔ gʊrsɩra ba ŋ ma ncɩnaaʊ: ‹Cinno wɔɔ Cir, zuubarɔ wɔɔ Zuuba›.

¹⁷Mɔɔ malɛɛka deem yɩ, an nɩ jɩnɩm wosogure nɔ ʊ. A n zee da kan paŋŋa kɩ bɛnnɔ kʊ ŋ nɩ werm brama yaa ʊ rɔ wɔɔ m, a ʊ: «K’a bʊr, a a zɛ kʊ ra hɔbɩrɛ gʊta kʊ Woso a ka awɔɔ ʊ bɩ tɔ ma. ¹⁸K’a bʊr a cinno mɛsim sʊ, kan yarbənno lɛɛzannɔ mɛsim kɩ, paŋŋazannɔ mɛsim kɩ, k’a sisiro sim sʊ kan gʊɔɔ kʊ ŋ nɩ darɛ ŋ ʊ rɔ wɔɔ mɛsim kɩ. K’a gʊɔɔ haay mɛsim sʊ, lɔnnɔ mɛsim kan soamɩŋŋaʊzannɔ mɛsim kɩ, gʊɔɔ gʊtɔɔ kan gʊɔɔ poorero mɛsim kɩ.»

¹⁹Bɩ, mɔɔ hɔturma bɩ yɩ, tararɔ cinno kan a yarbənno kɩ n a zɛ kʊ ra k’a yar ba kan gʊaa k’a da sisi b’ʊ bɩ kɩ, a yarbənno kɩ. ²⁰N hɔturma bɩ nyasʊ kan hɔdɔrɛŋʊaarzaa bɩ kɩ. A ɩ hoserlo ba hɔturma bɩ mɩm ʊ bɩ. A ɩ hoserlo ba an bra ba gʊɔɔ kʊ ŋ hɔturma bɩ makra yɩ, ŋn’a bɔkʊrɛ bɩ daŋ ʊ rɔ wɔɔ m. N yɩ ŋ hɩɩya haay zar sɛ haarɛ gʊta kʊ kidibir sɛ nɩ bɩŋ ʊ b’ʊ hɩɩya haay mɩsɩr. ²¹Kargʊ k’a nɩ bɔm gʊaa k’a da sisi ʊ bɩ lɛ ʊ bɩ bɔ ɩ gɔɔta rɔ wɔɔ zɩnzɛ, bɛnnɔ haay nɩ ŋ sinno bɩ, an ŋ ka.

Dɔɔraa tisi cirbəə bɩrɛ

¹Bɩ jɛ ʊ bɩ, mɔɔ malɛɛka deem yɩ an a to brama an nɩ zerm. A n nɩ yaa gandaa k’a nɔ tɛkka ba ʊ bɩ lɛ nyɩ m, kan baŋŋa gandaa kɩ a wɔ ʊ. ²A mɩnda gʊta bɩ nyasʊ, mɩm gusire bɩ, n n’a birm minkagʊaarazaa gɛɛ Sʊtaana bɩ, a lɛ taa k’a hɩ, a ʊ, jɩm bɩ, an a sur dɔɔraa tisi minto. ³A n a nyɔɔ an a da yaa gandaa k’a nɔ tɛkka ba ʊ b’ʊ, an a lɛ bɩ ta, an a nyɩ da ʊ, an a naasʊ, k’a b’a da ma dʊntɔ, an bra ba tararɔ wɔɔ nɩ y, kʊ dɔɔraa tisi bɩ n ta an a ku. Bɩ jɛ ʊ bɩ, a a ga m, kʊ n n wɔ saa ma dɔmɩm poore minto.

⁴Bɩ jɛ ʊ bɩ, mɔɔ cirbəəduuro yɩ. Gʊɔɔ kʊ ŋ nɩ nyɩntarɛ ŋ la rɔ wɔɔ, n paŋŋa ka ŋ ʊ kʊ ŋ nɩ gʊɔɔ dʊdɔ ka. Mɔɔ gʊɔɔ kʊ n yɩ ŋ mim gʊngʊ ma Yeezuu kasɛtɩ karɛ kan Woso lemim kɩ minto rɔ wɔɔ nyiro yɩ sɔ, kan gʊɔɔ kʊ ŋ n hɔturma bɩ gɛɛ a bɔkʊrɛ bɩ kɩ da ʊ, bɩ ŋ n makra yɩ a tusə ma gɛɛ a wɔ kɩ ma rɔ wɔɔ nyiro kɩ sɔ. Ŋ y’a mɩm bɔ ʊ, ŋnɩ bɩ cirbəə bɩ dɔɔraa tisi nɔ ʊ kan Krista kɩ. ⁵Gəəno gɔsɩnnɔ wɔɔ b’a bɔrɛ ŋnɩ bʊr mɩsɩrbaa nɔ ʊ kʊ dɔɔraa tisi bɩ n a ku y. Lɛɛkarɛ mɩmbɔʊrɛ m bɩ. ⁶Gʊɔɔ kʊ ŋ nɩ lɛɛkarɛ mɩmbɔʊrɛ bɩ nɔ ʊ rɔ wɔɔ, mimbirenyɩntazannɔ m, wosogʊɔɔ m sɔ. Zɛ hɩɩya hɔ bɩ paŋŋa ba ŋ zi y. Ŋ nyɩntam Woso kan Krista kɩ mannɩbənno. Ŋ cirbəə bɩm kan kɩ dɔɔraa tisi bɩ nɔ ʊ.

Sʊtaana darɛ

⁷Kʊ dɔɔraa tisi b’a ku, n Sʊtaana bɔrɛ a dujɩ ʊ b’ʊ. ⁸Bɩ, a tarɛ an aa bra ba tararɔ kʊ ŋ nɩ durnya gʊrga siro wɔɔ ʊ rɔ wɔɔ m, Gɔg kan Magɔg kɩ m. A yɩ ŋ som kʊ ma yar bɩ barɛ minto. Ŋ lɛ gʊtabaa do m higʊta nyɩntaayaa m. ⁹Ba ŋ y’a kərgu durnya burə ʊ jilli, ŋnɩ bɩr wosogʊɔɔ wɔɔ bɩncɛ bɩ ma kan kʊ kʊ Woso a ŋʊa bɩ kɩ ma na. Bɩ, sɛ a to brama, an ŋ bɩ. ¹⁰Bɩ, minkagʊaarazaa k’a nɩ bra barɛ ŋ nɩ bɩ, n y’a nyɔɔ, n n a da sɛ haarɛ kʊ kidibir sɛ nɩ bɩŋ ʊ b’ʊ, hɔturma bɩ kan hɔdɔrɛŋʊaarzaa bɩ kɩ zi. Ŋ fɩr yɩm b’ʊ gʊta sinuu ʊ kan a gunuu ʊ kɩ, dɔɔraa k’a nyarɛ ba ʊ nɔ ʊ.

Dʊdɔkarɛ

¹¹Bɩ jɛ ʊ bɩ, mɔɔ cirbəəduu gʊta yɩ fu, a zaa nɩ nyɩntam la. Brama kan tara kɩ n nyaam a lɛɛ fɩɩgaa. ¹²Mɔɔ gəəno yɩ sɔ, gʊɔɔ gʊtɔɔ kan gʊɔɔ poorero kɩ, ŋn’ɩ jɩnɩm cirbəəduu bɩ lɛ ʊ. N n ciro gʊngʊ, n n a ya, n nɩ ci vanta gʊ: mɩsɩrbaa ci bɩ. N n gəəno wɔɔ dʊdɔ yar an a gakʊ ʊ ba kan ŋ zibəəro kɩ, amba n y’a gʊrsɩra ba ciro wɔɔ nɔ ʊ bɩ m. ¹³Higʊta, zɛ kan gəənokʊ kɩ a gəəno bɔ a rɛ. Ŋ gʊaa biyəə dʊdɔ ka an a gakʊ ʊ ba kan a zibəə kɩ. ¹⁴Kɛɛrɛ bɩ, n zɛ kan gəənokʊ kɩ nyɔɔta n nɩ ŋ da sɛ haarɛ b’ʊ. Sɛ haarɛ bɩ do m zɛ hɩɩya hɔ bɩ. ¹⁵Gʊaa kʊ n n’a tɔ yɩ mɩsɩrbaa ci b’ʊ bɩ, bɩ n y’a nyɔɔta, n n a da sɛ haarɛ b’ʊ.

Brama daa kan tara daa kɩ

¹Bɩ jɛ ʊ bɩ, mɔɔ brama daa yɩ kan tara daa kɩ. Bala, lɛɛkarɛ brama bɩ kan lɛɛkarɛ tara bɩ kɩ nyaam, bɩ higʊta bɩ ba ʊ dɔ y. ²Mɔɔ kʊ mɩŋŋa bɩ yɩ, Zerizalɛm daa bɩ. Mɔɔ yɩ, an a to brama Woso zi an nɩ zerm. A n a banka am lʊ daa k’a gar ba a zim minto bɩ hɔ bɩ m. ³Mɔɔ leer paŋŋazaa ma an a to cirbəəduu bɩ zeezi, an n’a hɩrɛ, a ʊ: «Ba Woso a har cɩnta gʊɔɔ bireyaa ʊ na. A gɔɔtam kan ŋ kɩ. Ŋ nyɩntarɛ a gʊɔɔ, a mɩŋŋa n nyɩnta ŋ Woso, an bɩr kan ŋ kɩ. ⁴A yɩ ŋ nyifeer do haay gʊngʊm ma. Zɛ bɩ nyɩntaŋ ʊ dɔ y. Heerzar bɩ nyɩntaŋ ʊ dɔ kan zee kɩ, fɩr kɩ y. Bala, durnya gusire bɩ cem.»

⁵Bɔ n nɩ nyɩntam cirbəəduu ra bɩ n a hɩ, a ʊ: «Kɛɛrɛ naa hɔ haay daarɔ mɔɔ n nɩ ŋ bam.» A n a ya, an a hɩ, a ʊ:

«A gʊrsɩra ba: Meerbaa paan…rɔ m nawɔnnɔ, n a ga m, n ŋ si sɩra m sɔ.»

⁶A n a ya, an a hɩ mɔɔ m, a ʊ:

«Hɔ haay nya. Mɔɔ m lɛɛkarɛzaa, mɔɔ m jɛzaa. Mɔɔ n’a sɩŋŋɩda, mɔɔ n’a nyarɛ. Gʊaa kʊ mɩsɩ n’a zɛrɛ, mɔɔ mɩsɩrbaa himinyaa hi kaŋ ʊ, an a mi vam. ⁷Damazaa bɩ ganwʊrɛ naa do yɩm, mɔɔ nyɩntarɛ a Woso, a m nyɩnta mɔɔ nyɩ. ⁸Kʊ nyibəəzannɔ wɔɔ nɩ, sɩrakarɛwarzannɔ wɔɔ, dintinzannɔ wɔɔ, gərzenno wɔɔ, jaandənno, nyɩsɩzannɔ wɔɔ, gʊɔɔ kʊ ŋ nɩ wosoro bawɔnnɔ daŋ ʊ rɔ wɔɔ kan ŋʊaarzannɔ wɔɔ kɩ haay, ŋ hɔjirlehɔ ɩ sɛ haarɛ kan kidibir sɛ kɩ nɔ ʊ. Zɛ hɩɩya hɔ bɩ m bɩ.»

Zerizalɛm daa

⁹Malɛɛka saanhɩnarɔ kʊ ŋ nɩ laaga saanhɩnarɔ kʊ kʊsɩ jɛzannɔ saanhɩnarɔ wɔɔ a hɩnhan rɔ wɔɔ deem bʊr, an b’a hɩ mɔɔ m, a ʊ:

«Bʊr kʊ m lʊdaa k’a m sinnyɛɛm bɩ lʊ bɩ hɩnka ɩ m.»

¹⁰Sɛnt-Ɛspri n zer mɔɔ ra, malɛɛka bɩ n mɔɔ gaa an ta mɔɔ m ci gandaa k’a nɩ mim ʊ nɩʊʊ… b’ʊ, an kʊ mɩŋŋa Zerizalɛm, k’a a to Woso zi brama an nɩ zerm bɩ hɩnka mɔɔ m. ¹¹A n nɩ yɔm Woso mɩŋŋa lɛbɔʊrɛ nɔ ʊ. A yɔrɛ bɩ bɔ kʊ ʊ kan jaa tɔzaa yɔrɛ kɩ, an nɩ yɔrɛ ɩ ʊ jaa kʊ n n’a birm zaspɩ bɩ m. ¹²A pəŋŋə bɩ nyɩnta jintə brama, a dəu n ta ʊ. A lɛrɔ bueerehɩɩya. Malɛɛka bueerehɩɩyɔɔ nɩ dɔrɛ ŋ ma. N n Israyɛl paryaa bueerehɩɩyɔɔ wɔɔ tɔ bɩmba cɛlɛrɔ bueerehɩɩyɔɔ wɔɔ ma. ¹³Dɔjɩr ʊ cɛlɛ kaakʊ, meer ʊ cɛlɛ kaakʊ, jɩsadɔpaasɩ ma cɛlɛ kaakʊ bɩsɩdɔpaasɩ ma cɛlɛ kaakʊ. ¹⁴Kʊ bɩ pəŋŋə bɩ jɩr jaa bueerehɩɩya, n sinnyɛɛm bɩ zibəəzannɔ bueerehɩɩyɔɔ wɔɔ tɔ gʊrsɩra bɩmba jaarɔ wɔɔ ma.

¹⁵Malɛɛka k’a nɩ meer bam kan mɔɔ kɩ bɩ nɩ makra ba hɔ m a wɔ ʊ, sarma bənkə m, k’a kʊ bɩ kan a cɛlɛrɔ, a pəŋŋəro kɩ makra ba m. ¹⁶Kʊnɔ bɩ pəŋŋə bɩ gʊrga si, b’a jintəbaa kan a hɛ kɩ hɔdeem. Malɛɛka bɩ kʊ bɩ makra ba a bənkə bɩ m. A jintəbaa bɩ cilomɛtɩr tisi hɩɩya kan a zɔɔhɩra kɩ. A hɛ kan a jintəbaa burə kɩ hɔdeem sɔ. ¹⁷Malɛɛka bɩ n pəŋŋə bɩ makra ba. A jintəbaa burə bɩ mɛtɩr busaanhɩna a yaa hɩɩya. Makra bɩ ba a ʊ gʊɔɔ makra barɛ m. ¹⁸Pəŋŋə bɩ dɔ n y’a ʊ jaa kʊ n n’a birm zaspɩ bɩ m. Kʊ bɩ mɩŋŋa dɔ n y’a ʊ sarma paan… m, an nɩ yɩrɛ ɩ ʊ jaa pɛkʊ-pɛkʊda fɩrr… m. ¹⁹Kʊnɔ bɩ pəŋŋə bɩ jɩr banka n y’a ʊ *jaa tɔzaa do haay m. A jɩr bɩ lɛɛkarɛ jaa bɩ, zaspɩ m, a hɩɩya hɔ bɩ, safɩɩr, a kaakʊ hɔ bɩ, agatɩ, a si hɔ bɩ, emerodɩ, ²⁰a soor hɔ bɩ, oniksi, a sɔrdɩ hɔ bɩ, sardʊannɩ, a saanhɩna hɔ bɩ, krizolitɩ, a sinnyə hɔ bɩ, beril, a nɛɛhʊ hɔ bɩ, topaazɩ, a bu hɔ bɩ, krizopraazɩ, a bueeredeem hɔ bɩ, tɩrkʊaazɩ, a bueerehɩɩya hɔ bɩ, ametistɩ m. ²¹Cɛlɛ bueerehɩɩya rɔ wɔɔ nyɛɛnyaa bueerehɩɩyɔɔ m. Cɛlɛ biyəə bɩ ba n y’a ʊ nyɛɛnyaa deem m. Kʊ bɩ bire ma bɩ, sarma n y’a wʊta ra, an nɩ yɔrɛ am jaa pɛkʊ-pɛkʊda hɔ bɩ m.

²²Mɔɔ n Wosocɛ yɩ kʊ bɩ do nɔ ʊ fɩɩga y, bala, a Wosocɛ bɩ m Zuuba Woso k’a paŋŋa jire ba ʊ bɩ m, kan sinnyɛɛm bɩ kɩ m. ²³Kʊ bɩ bɩr a kam wosogure ma, a bɩr a kam mom gure ma sɔ kʊ ŋ nɩ lɛɛ gu a nɩ y. Bala, Woso lɛbɔʊrɛ bɩ nɩ guŋ ʊ, a sinnyɛɛm bɩ m fɩtɩrɛ. ²⁴Tararɔ tarɛ a lɛɛgure bɩ nɔ ʊ, durnya cinno zɛrɛ a arzakarɔ m. ²⁵N bɩ kʊ bɩ cɛlɛrɔ wɔɔ tɩntam sinuu ʊ fɩɩga y, bɩncɛ bɩ do ʊ gunuu bɩ nyɩntaŋ ʊ dɔ y. ²⁶N zɛm tararɔ arzaka m kan a daʊrɛ kɩ m kʊ b’ʊ. ²⁷Bɩ dintim sɩ bɩ gasʊm kʊ bɩ do ʊ y. Gʊɔɔ kʊ ŋ nɩ dintim zi bam kan ŋʊaar kɩ rɔ wɔɔ bɩ gasʊŋ ʊ sɔ y. Gʊɔɔ kʊ n yɩ ŋ tɔ gʊrsɩra ba sinnyɛɛm bɩ mɩsɩrbaa ci ʊ rɔ wɔɔ, brɔɔ bala n nɩ gasʊŋ ʊ bala.

¹Malɛɛka b’a ya, an mɩsɩrbaa kɔyaa hi hɩnka mɔɔ m, an nɩ yɔm am jaa kristal hɔ bɩ m, an nɩ bɔm Woso cirbəəduu kan sinnyɛɛm bɩ kɩ bɩncɛ ʊ. ²Hi bɩ nɩ bram kʊ bɩ bire ʊ. Kɔyaa bɩ gəm biyəə ra bɩ, mɩsɩrbaa gɔ nɩ b’ʊ, an nɩ nyɩ dam gallɛm bueerehɩɩya dɔɔraa deem nɔ ʊ. Mom biyəə, a ɩ nyɩ dam. A lɛɛ bɩ, yaaba nyɩsɩ m tararɔ minto. ³Ler kʊsɩ bɔrɛ bɩ nyɩntaŋ ʊ dɔ y.

Woso kan sinnyɛɛm bɩ kɩ cirbəəduu nyɩntam kʊ b’ʊ, a zibəənyɩnɔ y’a daŋ ʊ. ⁴Ŋ y’a meer yɩrɛ, bɩ, a tɔ nyɩntarɛ ŋ tusə ma. ⁵Gunuu bɩ nyɩntaŋ ʊ dɔ y. Gɔsɩ b’a kam fɩtɩrɛ lɛɛgure ma gɛɛ woso gure ma dɔ y. Bala, Zuuba Woso y’a lɛɛgure kərgure ŋ la. Bɩ ŋ cirbəə bɩm dɔɔraa k’a nyarɛ ba ʊ nɔ ʊ.

Yeezuu a bɔ an nɩ zɛrɛ

⁶Malɛɛka bɩ n a ya, an a hɩ mɔɔ m, a ʊ:

«Meerbaarɔ paan…rɔ n’awɔɔ m, n a ga m, n ŋ si sɩra m sɔ. Woso k’a m Zuuba, k’a n’a lɛsinnɩsorazannɔ hɔɔn gum Sɛnt-Ɛspri m bɩ, a malɛɛka nyɔɔ k’an hɔ k’a nɩ zɛrɛ an a zɔ bɩ hɩnka a zibəənyɩnɔ m.»

⁷Yeezuu a hɩ, a ʊ: «Mɔɔ zɛm dɩɩtaa. Mimbirenyɩntazaa m gʊaa k’a nɩ ci naa do meerbaarɔ kʊ ŋ nɩ Woso hɔɔnhɔ hɩnkam sim an nɩ zuŋ ʊ bɩ m.»

⁸Mɔɔ mɩŋŋa Zaan hɔɔ nɔɔn duro ma, m ŋ yɩ sɔ. Kʊ mɔɔ hɔɔ nɔɔn duro ma, m ŋ yɩ sɔ bɩ, mɔɔ kukurə zɛ malɛɛka k’an ŋ hɩnka mɔɔ m bɩ taa. ⁹Malɛɛka bɩ n a hɩ mɔɔ m, a ʊ:

«Ɩ b’a ka ɩ naa ba y. Ɩ zibəəkɔɔn n mɔɔ m kan ɩbɩɩ danyɩnɔ wosolɛsinnɩsorazannɔ kan gʊɔɔ kʊ ŋ nɩ ci naa do meerbaarɔ sim ŋn’ɩ zuŋ ʊ rɔ wɔɔ kɩ. Woso ɩbɩɩ ɩ ga m ɩ da ʊ.»

¹⁰A n a ya, an a hɩ mɔɔ m, a ʊ:

«Ɩ bɩ ci naa do wosolɛsinnɩsora meerbaarɔ to ɩ nɔ ʊ y, bala, dɔmɩm b’a zɔ. ¹¹Kʊ gʊaa bʊnyaa n gɔɔta an bɩr a bʊnyaa bam, kʊ dintinzaa n gɔɔta, an bɩr a dintim zi bam. Kʊ sɩrazaa n gɔɔta an bɩr a sɩra ra, kʊ gʊaa mɩŋŋa n bɩr a mɩŋŋabaa dam la.»

¹²«K’a tʊr ka, mɔɔ zɛm dɩɩtaa. Bɩ, mɔɔ ɩ zɛrɛ m ganwʊrɛ m, m n’a kam gʊaa biyəə ʊ, amba a a ga a zibəə m. ¹³Mɔɔ m Alfa, mɔɔ m Omega. Mɔɔ m lɛɛkarɛzaa, mɔɔ m jɛzaa. Mɔɔ n’a sɩŋŋɩda, mɔɔ n’a nyarɛ.»

¹⁴Mimbirenyɩntazannɔ m gʊɔɔ kʊ ŋ n’a huuro sʊrgɔm k’a b’a da ma a zaa yɩ, a mɩsɩrbaa gɔ bɩ nyɩ bɩ, k’a b’a da ma, a gasʊ kʊ b’ʊ a cɛlɛrɔ rɔ wɔɔ m. ¹⁵Bɩ jino, wɔkunno kan jaandənno kɩ, gerzenno kan wosoro ba a wɔ m nɔ daʊrɛzannɔ wɔɔ kɩ, kan gʊaa k’a ŋʊaar ŋʊa gɛɛ an n’a zi bam bɩ kɩ, brɔɔ haay gɔɔtam garga ra.

¹⁶«Mɔɔ mɩŋŋa, Yeezuu, m malɛɛka bɩ nyɔɔ mɔɔ ʊ k’an bɩ kasɛtɩ naa do ka mɔɔ gʊɔɔ sokʊmarɔ wɔɔ ʊ. Davɩd yaŋŋa m mɔɔ m. Dɔgta Monyaa k’a nɩ yɔm bɩ m mɔɔ m.»

¹⁷Sɛnt-Ɛspri kan lʊdaa bɩ kɩ y’a hɩrɛ, ŋ ʊ: «Bʊr!»

Kʊ gʊaa k’a n’a mam bɩ na hɩ, a ʊ: «Bʊr!» Kʊ gʊaa kʊ mɩsɩ n’a zɛm bɩ n bʊr!

Kʊ gʊaa k’a lɛ n taa mɩsɩrbaa hi ma bɩ n a yɩ vam!

Nyarɛ

¹⁸Mɔɔ mɩŋŋa Zaan, awɔɔ haay k’a n’a tʊr kam wosolɛsinnɩsora meerbaarɔ nɔɔn duro ma ci naa do nɔ ʊ bɩ n’a hɩrɛ awɔɔ m, mɔɔ ʊ: Kʊ gʊaa hɔ zu hɔ kʊ Woso a hɩ bɩ ra, Woso kʊsɩrɔ kʊ n yɩ ŋ gaa da ci naa do nɔ ʊ rɔ wɔɔ zure a zaa m la. ¹⁹Bɩ kʊ gʊaa hɔ bɔ hɔ kʊ Woso a hɩ ci naa do nɔ ʊ b’ʊ, Woso mɩsɩrbaa gɔ bɩ, kan kʊ mɩŋŋa kʊ n yɩ ŋ hɩnka ci naa do ʊ kɩ bɩ, hɔjirle k’a zaa n n’a yɩm bɩ yɔm nɩ.

²⁰Gʊaa k’a nɩ naa haay kasɛtɩ kam bɩ n’a hɩrɛ, a ʊ: «Denter m, Mɔɔ zɛm dɩɩtaa.»

Amina, Zuuba Yeezuu, bʊr!

²¹Kʊ Zuuba Yeezuu barka n nyɩnta awɔɔ haay mim ʊ.