Zaan

Yeezuu Krista lemim nyɩnta kʊ

ZAAN

a gʊrsɩra ba

Yeezuu Krista lemim nyɩnta kʊ Zaan a gʊrsɩra ba bɩ

gasʊʊrɛ

Zaan ɩ ci naa do ba. Cibsa hɔbɩrɛ ma bɩ, a ɩ nyɩnta an gooka Yeezuu tʊr ʊ bɩ. A bɩr a mɩŋŋa tɔ hɩm ci b’ʊ y. A hɩ an nawʊrɛ a mɩŋŋa ma, a ʊ, karɩndanyɩ deem kʊ Yeezuu n n’a ŋʊam bɩ m. (Zaan 13.23-25)

Ci naa do ba a ʊ, k’a hɩnka a ʊ: Yeezuu Krista bɩ, bʊmbɔrɛzaa kʊ wosolɛsinnɩsorazannɔ a ler bɔ biisi bɩ m. Zaan y’a hɩnkarɛ, a ʊ, Yeezuu Krista m lɛɛgure paan…, a m sɩra, a m zaa, a m nɩ mɩsɩrbaa denter kam gʊɔɔ ʊ Woso dɔrɛ nɔ ʊ.

Zaan Ci bɩ sɩŋŋɩda y’a hɩnkarɛ a ʊ, Yeezuu taʊrɛ sɩŋŋɩda ba ʊ b’a nyarɛ ba ʊ sɔ y. A Wosonyɩmbaa bɩ ta ʊ hɔɔ tee…, durnya n bɔkarɛ an nyɩnta ʊ. (Zaan 1.1) Yeezuu Krista zibəəro kʊ Zaan ŋ mim dɩnda ci naa do ʊ bɩ, a dɩnda a ʊ, kʊ gʊaa k’a n’a karɩnda bam bɩ n a da ma, an sɩra ka Yeezuu ʊ, an a dɔ a ʊ, Yeezuu Woso a nyɔɔ k’an bɩ wɔɔ bʊmbɔ. B’an Woso Nyɩ. Maam bɩ, k’a zaa m mɩsɩrbaa k’a nyarɛ ba ʊ kʊ Woso n n’a kam bɩ yɩ. (Zaan 20.31)

Zaan Ci bɩ n bɔ kʊ ʊ kan lemim nyɩnta ciro kaakʊrɔ wɔɔ kɩ y. Matiyee, Markɩ, kan Likki kɩ hɔɔ wɔɔ. A n a ya, an hɔ kʊ brɔɔ a da a ciro wɔɔ ʊ bɩ gʊrsɩra ba gʊta y. Gɔsɩnnɔ a ŋ nyʊkɔ ʊ, an ŋ jɩ dɩnda gʊta an lɛ da brɔɔ m, an minno kʊ brɔɔ n ŋ da a ciro wɔɔ ʊ bɩ gʊrsɩra ba.

Nka m Yeezuu nɩ?

¹A sɩŋŋɩda ʊ bɩ, Lemim bɩ lɛɛ ka an nyɩnta ʊ. Lemim bɩ nyɩnta a ʊ kan Woso kɩ, bɩ Lemim bɩ, Woso m. ²A sɩŋŋɩda ʊ bɩ, a nyɩnta ʊ kan Woso kɩ. ³Hɔ haay bɩ, a y’a da. Hɔ ba ʊ an ba, an nyɩnta a nɔ ʊ y. ⁴*Mɩsɩrbaa bɩ, nyɩnta a ʊ a mɩŋŋa ʊ, bɩ Mɩsɩrbaa bɩ nyɩnta gʊɔɔ Lɛɛgure. ⁵Lɛɛgure bɩ nɩ yɔm monsigə nɔ ʊ, bɩ monsigə bɩ n a si y.1.5 «bɩ monsigə bɩ n a si y.» n y’a da ma, n n a wusigə, n ʊ: «monsigə bɩ n bʊr ma, an a lihi y.»

⁶Gʊaa deem ɩ nyɩnta ʊ, Woso n a nyɔɔ. A tɔ m Zaan. ⁷Bʊr a ʊ kasɛtɩ m, k’a bɩ Lɛɛgure kasɛtɩ ka, kʊ gʊaa haay n a si, a kasɛtɩ bɩ minto. ⁸A bɛɛ m Lɛɛgure y. Bʊr a ʊ, k’a bɩ Lɛɛgure kasɛtɩ ka. ⁹Lɛɛgure paan…, Lemim bɩ m, an bʊr durnya nɔ ʊ k’a bɩ lɛɛ gu gʊaa haay m. ¹⁰A nyɩnta durnya nɔ ʊ, a ɩ durnya da, bɩ, kʊ nka m a mɩŋŋa nɩ, durnyazannɔ n a dɔ y. ¹¹Bʊr a ʊ a dogʊɔɔ bire ʊ, b’a dogʊɔɔ n a si y. ¹²Bɩ gʊɔɔ kʊ ŋ y’a si, ŋnɩ sɩra ka a tɔ ʊ rɔ wɔɔ, a paŋŋa ka ŋ ʊ, kʊ ŋ n’a ba Woso nyɩnɔ. ¹³Brɔɔ n yɩ ma nɔ ʊ, kan mɛsim lɛtaama kɩ, kan gʊaa hɔɔnhɔ kɩ y. Yɩ ŋ y’a ʊ Woso nɔ ʊ.

¹⁴Lemim b’a ba gʊaa, an bɩ nyɩnta wɔɔ bire ʊ, mɩŋŋabaa n a heer han kan sɩra kɩ. Wɔɔ cirbəə yɩ, cirbəə niŋŋə kʊ Zɩ b’a ka Nyɩ k’a vanta ba ʊ b’ʊ. ¹⁵Zaan a kasɛtɩ ka, an n’a pa darɛ, a ʊ: «Ba gʊaa kʊ mɔɔ hɩ ma bɩ n na. A lɛ da mɔɔ m, an nɩ zɛm mɔɔ jɛ ʊ, bala, dɔmɩm kʊ mɔɔ n nyɩnta ʊ bɩ, a ta ʊ.» ¹⁶Woso hɔɔ mɩŋŋɔɔ haay k’a nɩ kan kɩ rɔ wɔɔ, wɔɔ ŋ yɩ barka k’a nyarɛ ba ʊ bɩ nɔ ʊ. ¹⁷*Moyiisi ɩ bʊr *lɛrɔ m, bɩ, Yeezuu *Krista ɩ bʊr barka m kan sɩra kɩ. ¹⁸Gʊaa ba ʊ, an Woso yɩ y. Woso Nyɩ a deem, k’a m Woso, an n’a Zɩ jɩr ʊ bɩ, a a hɩnka wɔɔ m.

Zaan kasɛtɩ

(Matiyee 3.1-12; Markɩ 1.1-8; Likki 3.1-18)

¹⁹Ba Zaan kasɛtɩ k’a ka bɩ n na. Dɔmɩm niŋŋə kʊ zɩɩfʊrɔ jɩtannɔ wɔɔ *wosocɛmannɩbənno kan a daahanzannɔ kɩ nyɔɔ ʊ Zerizalɛm ʊ, kʊ ŋ n’aa laaka naa do da han, ŋ ʊ: «Nka n’ɩbɩɩ nɩ?» ²⁰A n bɩsɩ ka a nyɩbɔʊrɛ ma y, an a hɩ, a ʊ: «*Krista (kʊ Woso a ler bɔ k’a nyɔɔ bɩ) bɛɛ m mɔɔ nɩ y.» ²¹Ŋ n a lar, ŋ ʊ: «Nka n’ɩbɩɩ nɩ? *Elii n’ɩbɩɩ m gɛ?» A n a nyɩ bɔ ʊ, a ʊ: «Elii bɛɛ m mɔɔ nɩ y.» «Wosolɛsinnɩsorazaa bɩ n’ɩbɩɩ m gɛ?» A n a nyɩ bɔ ʊ, a ʊ: «Ayy…» ²²Ŋ n a lar, ŋ ʊ: «Nka n’ɩbɩɩ nɩ? Kʊ aa a nyɩbɔʊrɛ ka gʊɔɔ kʊ ŋ wɔɔ nyɔɔ rɔ wɔɔ ʊ. K’ɩbɩɩ m, nka n’ɩbɩɩ m paan…?» ²³A n a nyɩ bɔ ʊ, amba *wosolɛsinnɩsorazaa Ezayii a hɩ bɩ m: « ‹Leer k’a nɩ bɔm *poohɔɔn ʊ bɩ› m mɔɔ m, ‹k’a Zuuba zaa zɛ a wʊta.› »

²⁴Bala, gʊɔɔ kʊ ŋ yɩ ŋ nyɔɔ rɔ wɔɔ, farizɛɛnrɔ m. ²⁵Ŋ n gɔɔta, ŋn’a larlɛ, ŋ ʊ: «Kʊ *Krista, gɛɛ *Elii, gɛɛ wosolɛsinnɩsorazaa bɩ bɛɛ n’ɩbɩɩ nɩ, bɔ minto ɩbɩɩ nɩ *batɛm karɛ?» ²⁶Zaan a nyɩ bɔ ʊ, a ʊ: «Mɔɔ naa, batɛm mɔɔ n’a kam hi nɔ ʊ. Gʊaa k’awɔɔ n a dɔ bɩ y’awɔɔ bire ʊ. ²⁷A ɩ zɛm mɔɔ jɛ ʊ, bɩ mɔɔ n m ga m, m a kʊsɔrɔ bar hʊr y.»

²⁸Ba naa ʊ Betanii ʊ, kɔ kʊ n n’a birm Zʊrdɛn bɩ lɛ ra zeezi, bɩncɛ kʊ Zaan nɩ batɛm kaŋ ʊ b’ʊ.

Yeezuu bɩ, Woso sinnyɛɛm m

²⁹Bɩ dɔ k’a mɛ bɩ, Zaan Yeezuu yɩ, an nɩ zɛm zi, an a hɩ, a ʊ: «Ba *Woso sinnyɛɛm k’a nɩ mimbʊnyaa k’a nɩ durnya nɔ ʊ bɩ gʊm ma bɩ n na. ³⁰A mɩŋŋa mɔɔ hɩ ma, mɔɔ ʊ: A lɛ da mɔɔ m, an nɩ zɛm mɔɔ jɛ ʊ, bala, a lɛɛ ka mɔɔ m, an ta ʊ. ³¹Mɔɔ mɩŋŋa, mɔɔ n nyɩnta m a dɔ y, kʊ ŋ n’a dɔ *Israyɛl ʊ bɩ minto y’a ka, mɔɔ nɩ *batɛm kam hi ʊ.» ³²Zaan a kasɛtɩ ka, an n’a hɩrɛ, a ʊ: «Mɔɔ *Sɛnt-Ɛspri yɩ, an bɔ kʊ ʊ kan cirpʊʊrɛ kɩ, an a to brama, an bɩ zer a mim ʊ. ³³Bɩ, mɔɔ n nyɩnta m a dɔ y. Bɩ, Woso ɩ mɔɔ nyɔɔ an a hɩ mɔɔ m, a ʊ: kʊ m bɩ batɛm ka hi ʊ. Gʊaa niŋŋə kʊ Sɛnt-Ɛspri n nɩ zerle a mim la bɩ n nɩ zɛm bɩ batɛm ka Sɛnt-Ɛspri nɔ ʊ. ³⁴Mɔɔ mɩŋŋa a yɩ, m n’a kasɛtɩ kam, mɔɔ ʊ, a m Woso Nyɩ.»

Lɛɛkarɛ karɩndanyɩnɔ

³⁵Dɔ k’a mɛ bɩ, Zaan a ya, an ta bɩncɛ bɩ do ʊ kan a *karɩndanyɩnɔ kɩ hɩɩya. ³⁶K’a Yeezuu yɩ, an nɩ cenim bɩ, a a hɩ, a ʊ: «Woso sinnyɛɛm bɩ ba n nɩ.» ³⁷Kʊ karɩndanyɩnɔ hɩɩyɔɔ wɔɔ a ma, an n’a hɩrɛ ncɩnaaʊ bɩ, ŋ zu Yeezuu ʊ. ³⁸Yeezuu n a bɔ an dɩga a kur, k’a ŋ yɩ ŋn’ɩ zure a jɛ ʊ bɩ, a ŋ lar, a ʊ: «Bɔ awɔɔ n’a kam ma?» Ŋ n a nyɩ bɔ ʊ, ŋ ʊ: «Rabi, - a lɛ taa k’a hɩ, a ʊ: karɩnsaamba - ɩbɩɩ har ɩ ka?» ³⁹A n a hɩ ŋ nɩ, a ʊ: «K’a bʊr a dɩga a.» Ŋ n ta, ŋnɩ bɩncɛ bɩ dɔ, ŋnɩ gɔɔta kan kɩ hinni bɩ do ʊ. Nyɩnta a ʊ yirbəə wakatɩ si ma.

⁴⁰Sɩmɔɔn Pɩyɛɛr danzaa Andɩr nyɩnta ŋ gʊɔɔ hɩɩyɔɔ wɔɔ gʊaa deem, ŋn’a tʊr ka Zaan meerbaa bɩ ma, ŋnɩ zu Yeezuu ʊ. ⁴¹Lɛɛm bɩ, a ta, an aa a danyɩ Sɩmɔɔn bɩ yɩ, an a hɩ m, a ʊ: «Wɔɔ *Mesii bɩ yɩ!» - Bɩ lɛ taa k’a hɩ, a ʊ: *Krista. - ⁴²A n a gaa, an ta m Yeezuu zi. Yeezuu n dɩga a sɩɩ… an a hɩ m, a ʊ: «Ɩbɩɩ m Sɩmɔɔn, Zaan nyɩ n’ɩbɩɩ m; n y’ɩbɩɩ birm Sefas.» Bɩ lɛ taa k’a hɩ, a ʊ: Pɩyɛɛr.1.42 Pɩyɛɛr, a lɛ taa k’a hɩ, a ʊ: «ci».

⁴³Bɩ dɔ k’a mɛ bɩ, Yeezuu a hɩ a ʊ, k’a ta Galilee ʊ. A n aa Filipi yɩ, an a hɩ m, a ʊ: «Zu mɔɔ ʊ.» ⁴⁴Filipi bɩ, Bɛtsayɩdaa gʊaa m, Andɩr kan Pɩyɛɛr kɩ kʊ ʊ. ⁴⁵Filipi n aa Natanayɛl yɩ, an a hɩ m, a ʊ: «Gʊaa kʊ n y’a mim dɩnda *Moyiisi ciro nɔ ʊ kan *wosolɛsinnɩsorazannɔ wɔɔ hɔɔ kɩ m bɩ, wɔɔ yɩ. Zozɛf nyɩ Yeezuu, Nazarɛtɩ gʊaa bɩ m.» ⁴⁶Natanayɛl n a hɩ m, a ʊ: «Hɔ mɩŋŋa do bɔm Nazarɛtɩ ʊ ra?» Filipi n a hɩ m, a ʊ: «Bʊr ɩ dɩga a.»

⁴⁷Yeezuu n Natanayɛl yɩ, an nɩ zɛm zi, an a mim dɩnda, a ʊ: «Ba Israyɛl gʊaa paan… n na, a zambʊ ba ʊ y.» ⁴⁸Natanayɛl n a hɩ m, a ʊ: «Ɩbɩɩ mɔɔ dɔ ka?» Yeezuu n a nyɩ bɔ ʊ, a ʊ: «Nyɩnta k’ɩbɩɩ ʊ sɔɔn bɩ taa bɩ, mɔɔ ɩbɩɩ yɩ, bɩ ma bɩ, Filipi n ɩbɩɩ bir y.» ⁴⁹Natanayɛl n a hɩ, a ʊ: «Karɩnsaamba, Woso Nyɩ n’ɩbɩɩ m, ɩbɩɩ m *Israyɛl cir.» ⁵⁰Yeezuu n a nyɩ bɔ ʊ, a ʊ: «Kʊ mɔɔ hɩ, mɔɔ ʊ, mɔɔ ɩbɩɩ yɩ sɔɔn bɩ taa bɩ, bɩ y’a ka, ɩbɩɩ n sɩra ka ra? Ɩbɩɩ hɔ gʊta yɩrɛ, an lɛ da naa m.» ⁵¹A n a ya, an n’a hɩrɛ, a ʊ: «Sɩra paan… mɔɔ n’a hɩrɛ awɔɔ m: awɔɔ brama yɩrɛ an a gʊ, Woso malɛɛkarɔ n bɩr derm, ŋn’ɩ bɩr zerm *Gʊaanyɩ bɩ burə ʊ.»

Lɛɛkarɛ hoser barɛ

¹A dɔmɩm kaakʊ hinni ʊ bɩ, lʊsarɛ cibsa ɩ nyɩnta ʊ Galilee kʊ Kanaa ʊ. Yeezuu da nyɩnta b’ʊ. ²N Yeezuu bir lʊsarɛ cibsa bɩ ma sɔ kan a *karɩndanyɩnɔ kɩ. ³Dɩvɛn bɩ k’a bɩ nya bɩ, Yeezuu da a hɩ m, a ʊ: «Dɩvɛn ba ŋ ʊ dɔ y.» ⁴Yeezuu n a nyɩ bɔ ʊ, a ʊ: «M naa, kara y’ɩbɩɩ ku? Mɔɔ wakatɩ n a ku cɩna y.» ⁵A da bɩ n a hɩ zibəənyɩnɔ wɔɔ m, a ʊ: «K’a hɔ k’a n’a hɩrɛ awɔɔ m haay bɩ ba.» ⁶Sipiro ɩ nyɩnta b’ʊ sɔrdɩ, ŋnɩ tɩr hi tʊntɔŋ ʊ, zɩɩfʊrɔ wɔɔ *hubɔrɛ minto, amba ŋ tɩr a ba a Woso zaa zuure nɔ ʊ bɩ m. Bɩ sipi deem a da ma, an gər si si. ⁷Yeezuu n a hɩ zibəənyɩnɔ wɔɔ m, a ʊ: «K’a hi tʊntɔ sipiro nɔɔn duro ʊ, k’an ŋ hɩnhan.» Ŋ n hi bɩ tʊntɔ ŋ ʊ, an ŋ hɩnhan kan a lɛ kɩ. ⁸Yeezuu n a hɩ ŋ nɩ, a ʊ: «K’a kusi kɛɛrɛ, a ka hɔjirlezaa b’ʊ.» Ŋ n a kusi, ŋn’aa a ka ʊ. ⁹K’a hi k’a lʊr dɩvɛn bɩ da a lɛ ma bɩ, a n a dɔ k’a to a ʊ ka y. Bɩ, zibəənyɩnɔ kʊ ŋ y’a kusi rɔ wɔɔ a dɔ. A lʊ bɩ zim bɩ bir, ¹⁰an a hɩ m, a ʊ: «Gʊaa biyəə naa, dɩvɛn nyɩnta a tɩr lɛɛ ka, an a ka gʊɔɔ ʊ. Kʊ ŋ b’a mi, an ŋ ka, an bɔkarɛ, an bɔ ɩ bɩ nyɩnta bɩ ka ŋ ʊ. Ɩbɩɩ n bɔkarɛ ɩ dɩvɛn nyɩnta bɩ to, an wakatɩ naa do ku!» ¹¹Yeezuu lɛɛkarɛ hoser n naa, an a ba Kanaa ʊ, Galilee kʊ ʊ. A a cirbəə bɩ hɩnka, a karɩndanyɩnɔ wɔɔ n sɩra ka ʊ.

¹²Bɩ jɛ ʊ bɩ, a ta Kapɛrnawum ʊ kan a da kɩ, a danyɩnɔ kɩ, a karɩndanyɩnɔ kɩ. Ŋ yaa nyɩnta b’ʊ, bɩ, ŋ n maasɩrɛ ba y.

Yeezuu la hɔheenno ra Wosocɛ ʊ

(Matiyee 21.12-13; Markɩ 11.15-17; Likki 19.45-46)

¹³Zɩɩfʊrɔ *pakkɩ cibsa a zɔ, Yeezuu n ta Zerizalɛm ʊ. ¹⁴A n aa dɩga a, ŋ yɩ ŋʊannɔ hɛɛnm *Wosocɛ hallu ʊ b’ʊ, kan seero kɩ, cirpʊnnɔ kɩ, busoolʊrlɛzannɔ nyɩnta b’ʊ sɔ. ¹⁵A n bar sa, an a ba madɩr, an la ŋ la haay Wosocɛ hallu ʊ b’ʊ kan seero wɔɔ kɩ, dono wɔɔ kɩ. A busoolʊrlɛzannɔ wɔɔ bɔɔlʊgʊ bɩ hɩsɩga, an ŋ mɔdrɔkuntərehɔɔ wɔɔ hɩnhɩsɩga. ¹⁶A n a hɩ cirpʊnnɔ hɛɛrɛ zannɔ wɔɔ m, a ʊ: «K’a bɔ nawɔnnɔ haay m naa ʊ, a bɩ mɔɔ Zɩ cɛ bɩ sa a ba daasɩ y.»

¹⁷Karɩndanyɩnɔ wɔɔ n hɔ kʊ n y’a gʊrsɩra ba bɩ tɔ da a nɔ ʊ: ‹Ɩbɩɩ har bɩ ŋʊarɛ a so mɔɔ ʊ haay.›

¹⁸Zɩɩfʊrɔ jɩtannɔ wɔɔ n meerbaa bɩ sa, ŋ ʊ: «K’ɩbɩɩ ba ncɩnaaʊ naa, bɔ *makra ɩbɩɩ n n’a hɩnkam wɔɔ nɩ?» ¹⁹Yeezuu n a nyɩ bɔ ŋ nʊ, a ʊ: «K’a Wosocɛ naa do wurgə, mɔɔ yɩ m bɔrɛ m a dɔ dɔmɩm kaakʊ nɔ ʊ.» ²⁰Ŋ n a hɩ m, ŋ ʊ: «Dɔɔraa busi a yaa sɔrdɩ wɔɔ Wosocɛ naa do dɔ, ʊ a nya ma. Ɩbɩɩ n bɔkarɛ, ɩ ʊ, k’ɩ dɔ dɔmɩm kaakʊ nɔ ʊ?» ²¹Bala, Wosocɛ k’a n’a mim hɩm bɩ, a mɩŋŋa mɛ m. ²²Bɩ minto y’a ka, Yeezuu k’a b’a mɩm bɔ ʊ gəəno bire ʊ bɩ, a karɩndanyɩnɔ wɔɔ a tɔ da a nɔ ʊ, ŋ ʊ, a nyɩnta an a hɩ ncɩnaaʊ, ŋnɩ sɩra ka *Wosoci bɩ lemim ʊ kan meerbaa k’a ba bɩ kɩ.

²³Yeezuu k’a nɩ Zerizalɛm ʊ *pakkɩ cibsa dɔmɩm ʊ bɩ, gʊɔɔ gʊta sɩra ka Yeezuu tɔ ʊ makrarɔ k’a ŋ ba ŋn’a yɩ rɔ wɔɔ minto. ²⁴Bɩ, Yeezuu n yɛ, an sɩra ka ŋ ʊ y. Bala, a ŋ dɔ haay, ²⁵a lɛ baa kʊ n n gʊaa kasɛtɩ ka ʊ y. Bala, a hɔ k’a nɩ gʊaa heer ʊ bɩ dɔ.

Yeezuu kan Nikodɛm kɩ sʊʊra

¹Zɩɩfʊrɔ jɩtaarɛ deem ɩ nyɩnta farizɛɛnrɔ wɔɔ barla, a tɔ m Nikodɛm. ²A n bʊr gunuu Yeezuu zi, an b’a hɩ m, a ʊ: «*Rabi, wɔɔ dɔ wɔɔ ʊ karɩnsaamba n’ɩbɩɩ m, ɩ ɩ to Woso zi. Bala, wɔɔ dɔ wɔɔ ʊ, gʊaa b’a dam ma, an makrarɔ k’ɩbɩɩ nɩ ŋ bam nɔ nɔɔn ba, kʊ Woso ba kan a zaa kɩ y.»

³Yeezuu n a nyɩ bɔ nʊ, a ʊ: «Sɩra paan… mɔɔ n’a hɩrɛ ɩbɩɩ m: kʊ gʊaa n a bɔ an yɩ, a bɩ *Woso cirbəə bɩ yɩrɛ y.» ⁴Nikodɛm n a hɩ m, a ʊ: «Kʊ gʊaa gusi, a y’a bam lɔ k’a a ya, a yɩ gɛ? A y’a bɔrɛ, an gasʊ a da nɔ ʊ a hɩɩya hɔ ma k’a yɩ ra?»

⁵Yeezuu n a hɩ m, a ʊ: «Sɩra paan… mɔɔ n’a hɩrɛ ɩbɩɩ m: Kʊ gʊaa n yɩ hi nɔ ʊ kan *Sɛnt-Ɛspri kɩ, a b’a dam ma, an gasʊ Woso cirbəə nɔ ʊ y. ⁶Hɔ k’a yɩ mɛsim nɔ ʊ bɩ, mɛsim m. Hɔ k’a yɩ Sɛnt-Ɛspri nɔ ʊ bɩ, ɛspri m. ⁷Kʊ mɔɔ hɩ ɩbɩɩ m, mɔɔ ʊ, ɩ ɩ ya, ɩ so ɩ ra ɩ yɩ bɩ, ɩ bɩ zɛ kədə y. ⁸Hɩnhɛr bɩ, hɔ an nawʊm bɩncɛ k’a ŋʊa ʊ, ɩbɩɩ n’a bʊgʊr marɛ, b’ɩbɩɩ n a dɔ k’a to a ʊ ka, an nɩ tam ka y. A maam sɔ kan gʊaa k’a nɩ yɩm Sɛnt-Ɛspri nɔ ʊ bɩ kɩ.»

⁹Nikodɛm n a hɩ m, a ʊ: «Naa y’a dam ma, an ba lɔ?» ¹⁰Yeezuu n a nyɩ bɔ ʊ, a ʊ: «Israyɛl karɩnsaamba n’ɩbɩɩ m, b’ɩbɩɩ n hɔɔ nɔɔn duro dɔ y! ¹¹Sɩra paan… mɔɔ n’a hɩrɛ ɩbɩɩ m, hɔ kʊ wɔɔ dɔ bɩ wɔɔ n n’a hɩm, hɔ kʊ wɔɔ yɩ bɩ wɔɔ n’a kasɛtɩ kam, awɔɔ n bɔkarɛ, awɔɔ bɩr wɔɔ kasɛtɩ bɩ sire y. ¹²Kʊ mɔɔ ɩ tara burə minno hɩrɛ b’awɔɔ bɩr ŋ sire, kʊ mɔɔ bɩ brama mim hɩ, awɔɔ y’a bam lɔ k’a si? ¹³Bala, gɔsɩ n ta arzana ʊ y, kʊ n maam *Gʊaanyɩ k’a a to arzana ʊ, an bʊr bɩ m. ¹⁴Amba *Moyiisi k’a mɩm busu brama poohɔɔn ʊ bɩ, pakra m kʊ n n Gʊaanyɩ bɩ busu sɔ. ¹⁵Kʊ gʊaa k’a sɩra ka ʊ bɩ n *mɩsɩrbaa k’a nyarɛ ba ʊ bɩ yɩ.

¹⁶Sɩra m, Woso durnya ŋʊa paan…, hallɩ an a Nyɩ deem bɩ sa an a ka, kʊ gʊaa k’a nɩ sɩra kaŋ ʊ bɩ mɩsɩrbaa b’a zar y, k’an mɩsɩrbaa k’a nyarɛ ba ʊ bɩ yɩ. ¹⁷Bala, Woso n a Nyɩ bɩ nyɔɔ durnya ʊ k’an bɩ durnya dʊdɔ ka y. A nyɔɔ a ʊ, k’an bɩ durnya bʊmbɔ. ¹⁸N bɩ gʊaa k’a sɩra ka ʊ bɩ dʊdɔ karɛ y. Bɔ ɩ nɩ sɩra ka ʊ bɩ, n lɛɛ ka, n n a dʊdɔ ka. Bala, a n sɩra ka Woso Nyɩ a deem b’ʊ y. ¹⁹Ba dʊdɔ bɩ n na: lɛɛgure bʊr durnya ʊ, gʊɔɔ n bɔkarɛ ŋnɩ monsigə ŋʊa an lɛ da lɛɛgure m, bala, ŋ zibəəro wɔɔ nyɩnta bʊnyaa. ²⁰Gʊaa k’a n’a bʊnyaa bam bɩ, a sɔ lɛɛgure m, an nɩ nyi barɛ, a lɛ baa k’a bʊr lɛɛgure ʊ y, a zibəəro bʊnyaarɔ wɔɔ y’a n a hɩnka. ²¹Gʊaa k’a nɩ sɩra zi bam bɩ, zɛ bɩ nawʊm lɛɛgure ʊ, kʊ ŋ n’a zibəəro wɔɔ dɔ, bala, ŋ ba a ʊ Woso tɔ ma.»

Zaan kan Yeezuu kɩ

²²Bɩ jɛ ʊ bɩ, Yeezuu ta kan a *karɩndanyɩnɔ kɩ Zidee kʊ ʊ. A gɔɔta b’ʊ kan ŋ kɩ, an nɩ *batɛm kam. ²³Zaan ɩ batɛm kam sɔ Enɔɔn kʊ ʊ, Salim kʊ jɩr ʊ. Bala, hi ɩ b’ʊ gʊta. Gʊɔɔ wɔɔ n bʊr, ŋn’ɩ batɛm sire. ²⁴Bɩ ma bɩ, n n Zaan du lɔnnɔcɛ ʊ y.

²⁵Bɩsɩkarɛ wuti Zaan karɩndanyɩnɔ wɔɔ bire ʊ kan zɩɩfʊ deem kɩ zɩɩfʊrɔ *hubɔrɛ minto. ²⁶Ŋ n bʊr Zaan zi, ŋnɩ b’a hɩ, ŋ ʊ: «Karɩnsaamba, gʊaa k’a nyɩnta kan ɩbɩɩ kɩ Zʊrdɛn kɔ zeezi bɩ, ɩbɩɩ n a kasɛtɩ ka bɩ, a ɩ batɛm kam kɛɛrɛ sɔ, gʊaa haay nɩ tam zi.»

²⁷Zaan n a nyɩ bɔ ŋ nʊ, a ʊ: «Gʊaa b’a dam ma, an hɔ yɩ, kʊ Woso bɛɛ y’a ka ʊ y. ²⁸Awɔɔ mɩŋŋɔɔ m mɔɔ kasɛtɩzannɔ kan hɔ kʊ mɔɔ hɩ bɩ kɩ: mɔɔ ʊ *Krista bɛɛ m mɔɔ nɩ y, bɩ mɔɔ n yɩ m nyɔɔ kʊ m lɛɛ ka a lɛɛ. ²⁹Gʊaa k’a nɩ lʊ bɩ m bɩ, bɩ n a zim. Lʊzaa bɩ gʊaasɩba bɩ, jɩm an nawʊm b’ʊ, an n’a tʊr karɛ. Heernyɔɔ n a heer han lʊzaa bɩ leer k’a n’a mam bɩ minto. Mɔɔ heernyɔɔ bɩ n naa, a mɩŋŋa paan…. ³⁰Pakra m k’a wɩsɩrabaa n bɩr a dam la, kʊ mɔɔ n bɩr m bɔm lɛ.»

³¹Gʊaa k’a a to brama an bʊr bɩ lɛ da hɔ haay ra. Bɔ y’a to tara ʊ bɩ, tara burə gʊaa m, an nɩ tara burə mim dɩndam. Gʊaa k’a a to brama bɩ, ³²hɔ k’a yɩ, an a ma sɔ bɩ kasɛtɩ an n’a kam. Bɩ gɔsɩ bɩr a kasɛtɩ bɩ sire y. ³³Gʊaa k’a n’a kasɛtɩ bɩ sim bɩ, a sɩra ka an n’a hɩrɛ, a ʊ: Woso bɩ sɩrazaa m. ³⁴Sɩra m, gʊaa kʊ Woso a nyɔɔ bɩ, Woso lemim an n’a hɩm. Bala, Woso *Sɛnt-Ɛspri ka ʊ, b’a jire ba ʊ y. ³⁵Zɩ Woso a Nyɩ ŋʊa, an hɔ haay sa, an a zar a wɔ ʊ. ³⁶Gʊaa k’a nɩ sɩra kam Nyɩ b’ʊ, a ɩ *mɩsɩrbaa k’a nyarɛ ba ʊ bɩ m. Gʊaa k’a kaanm Nyɩ bɩ nɩ, a bɩ mɩsɩrbaa yɩrɛ y, bɩ Woso heerbusu gɔɔtarɛ a mim ʊ.

Yeezuu sʊʊra kan Samarii kʊ lʊ kɩ

¹Kʊ Yeezuu b’a dɔ a ʊ, farizɛɛnrɔ wɔɔ a ma, ŋn’a dɩndarɛ ŋ ʊ, a ɩ *karɩndanyɩnɔ yɩm gʊta, an nɩ *batɛm karɛ an lɛ da Zaan ra bɩ, ^2-3a a hʊr Zidee kʊ ʊ, an a bɔ, an ta Galilee kʊ ʊ. Kʊ sɩra nɩ, Yeezuu mɩŋŋa bɩr batɛm karɛ y, a karɩndanyɩnɔ wɔɔ n’a kam. ⁴Bɩ pakra m, k’an aa bɔ Samarii ʊ.

⁵A yɩ ncɩnaaʊ, ŋn’aa lee ku Samarii kʊ deem kʊ n n’a birm Sikaar bɩ nɔ ʊ. A bɩ laatʊ tara kʊ Zakɔɔb a ka a nyɩ Zozɛf ʊ biisi bɩ ma y. ⁶Bɩncɛ bɩ do Zakɔɔb hiyəə bɩ n ta ʊ. Yeezuu k’a ta, an kɔ bɩ, a nyɩnta hiyəə bɩ lɛ ra. Nyɩnta a ʊ sinsebir ʊ.

⁷Samarii kʊ lʊ deem n bʊr k’a bɩ hi kusi. Yeezuu n a hɩ m, a ʊ: «Hi bɩ kusi, ɩ ka m ʊ, kʊ m a mi!» ⁸Bɩ ma bɩ, a karɩndanyɩnɔ wɔɔ ta tara nɔ ʊ, k’a yaa hɔbɩrɛ si. ⁹Samarii kʊ lʊ bɩ n a hɩ m, a ʊ: «A ba a ʊ lɔ, ɩbɩɩ k’ɩ m zɩɩfʊ, ɩbɩɩ nɩ hi yɛm mɔɔ han k’ɩ mi, bɩ Samarii kʊ lʊ n mɔɔ nɩ?» Kʊ sɩra nɩ, zɩɩfʊrɔ wɔɔ bɩr kʊ mam kan Samarii zannɔ wɔɔ kɩ y. ¹⁰Yeezuu n a nyɩ bɔ nʊ, a ʊ: «Kʊ Woso ganwʊrɛ ɩbɩɩ dɔ, kan gʊaa k’a n’a hɩrɛ ɩbɩɩ m, a ʊ: ɩ hi kusi, ɩ ka m ʊ kʊ m a mi naa kɩ, ɩbɩɩ y’ɩ ga m, ɩ yɛ han, an hi k’a nɩ mɩsɩrbaa kam bɩ ka ɩ ʊ.»

¹¹Lʊ bɩ n a hɩ m, a ʊ: «M Zuuba, poko ba ɩbɩɩ ʊ, ɩ n bɩ hi bɩ kusim nɩ y. Bɩ hiyəə bɩ nɔ ta sɔ. Ɩbɩɩ ɩ hi mɩŋŋa bɩ do m ka? ¹²Lɛ ɩbɩɩ da wɔɔ yaaba Zakɔɔb k’a hiyəə naa do ka wɔɔ ʊ bɩ n na? A mɩŋŋa bɛɛ y’a mi kan a nyɩnɔ kɩ, a hɔbɩsɩrɔ kɩ ra?» ¹³Yeezuu n a nyɩ bɔ nʊ, a ʊ: «Gʊaa k’a nɩ hi naa do mire, mɩsɩ y’a yarɛ an a zɛ. ¹⁴Bɩ, gʊaa niŋŋə k’a nɩ hi kʊ mɔɔ n n’a kaŋ ʊ bɩ mim bɩ, mɩsɩ b’a yarɛ an gʊaa bɩ do zɛ fɩɩga y. Hi kʊ mɔɔ n n’a kaŋ ʊ bɩ y’a bam hi mɩnyaa a mɩsɩrbaa nɔ ʊ, an bɩr surm, an *mɩsɩrbaa k’a nyarɛ ba ʊ bɩ ka ʊ.» ¹⁵Lʊ bɩ n a hɩ m, a ʊ: «Zuuba, hi bɩ do ka m ʊ, kʊ mɩsɩ b’a ya, an m zɛ y, kʊ m bɩ m ya, m bɩ hi kusi naa ʊ y.»

¹⁶Yeezuu n a hɩ m, a ʊ: «Ta ɩ yaa ɩ zim bɩ bir, k’ɩ ɩ bɔ ɩ bʊr naa ʊ.» ¹⁷Lʊ bɩ n a nyɩ bɔ nʊ, a ʊ: «Mɔɔ zim ba ʊ y.» ¹⁸Yeezuu n a hɩ m, a ʊ: «Ɩ gumə ta ʊ, ɩ ʊ, ɩ zim ba ʊ y. Ɩbɩɩ zino nyɩnta ʊ soor, bɩ gʊaa k’ɩbɩɩ nɩ kan kɩ naa ma bɩ, ɩbɩɩ zim bɛɛ y. Bɩ nɔ ʊ bɩ, ɩ sɩra hɩ.»

¹⁹Lʊ bɩ n a hɩ m, a ʊ: «Zuuba, mɔɔ dɔ kɛɛrɛ, mɔɔ ʊ: *wosolɛsinnɩsorazaa n’ɩbɩɩ m. ²⁰Wɔɔ yaabɔɔ Woso da ʊ ci naa do mim ʊ, awɔɔ n bɔkarɛ a hɩ, a ʊ, Woso daʊrɛ bɩncɛ bɩ m Zerizalɛm m.» ²¹Yeezuu n a hɩ m, a ʊ: «Sɩra ka mɔɔ ʊ, lʊ, wakatɩ ɩ zɛm, awɔɔ b’a yarɛ a Zɩ Woso da ʊ ci naa do mim ʊ, bɩ Zerizalɛm nɩ y. ²²Hɔ k’awɔɔ n a dɔ b’awɔɔ n’a daŋ ʊ. Hɔ kʊ wɔɔ dɔ bɩ wɔɔ n’a daŋ ʊ. Bʊmbɔrɛzaa bɩ, a to an nawʊm zɩɩfʊrɔ barla. ²³Bɩ dɔmɩm ɩ zɛm, b’a lee ku kɛɛrɛ. Zɩ Woso daʊrɛ zannɔ paan…rɔ wɔɔ Zɩ bɩ daŋ ʊ a heer ʊ kan sɩra kɩ. Gʊɔɔ ncɩnaaʊ rɔ wɔɔ Zɩ Woso lɛ n taa ŋ ma. ²⁴Woso naa, Ɛspri m, bɩ minto y’a ka, gʊɔɔ kʊ ŋ n’a daŋ ʊ rɔ wɔɔ a ga m, ŋn’a da ʊ a heer ʊ kan sɩra kɩ.»

²⁵Lʊ bɩ n a hɩ m, a ʊ: «Mɔɔ dɔ mɔɔ ʊ, *Mesii kʊ n n’a birm *Krista bɩ zɛm. K’a bɩ bʊr, a hɔ haay hɩm wɔɔ m.» ²⁶Yeezuu n a hɩ m, a ʊ: «A m mɔɔ m, mɔɔ nɩ meer bam kan ɩbɩɩ kɩ naa.»

²⁷Lɛɛm bɩ, karɩndanyɩnɔ wɔɔ lee ku. Ŋ n zɛ kədə, kʊ ŋ Yeezuu yɩ, an nɩ meer bam kan lʊ kɩ bɩ minto. Bɩ, gɔsɩ n a lar, a ʊ: «Bɔ ɩ n’ɩ kam ma gɛ?» gɛɛ «Bɔ minto ɩ nɩ meer bam kan kɩ gɛ?» ²⁸Lʊ bɩ n a gʊ a gər bɩ ma, an ta tara nɔ ʊ, an aa a hɩ gʊɔɔ m, a ʊ: ²⁹«K’a bʊr a dɩga gʊaa k’a hɔ kʊ mɔɔ ba haay bɩ hɩ mɔɔ m. *Krista bɛɛ m barɛm na?» ³⁰Gʊɔɔ wɔɔ n bɔ tara nɔ ʊ b’ʊ, ŋnɩ ta zi.

³¹Dɔmɩm bɩ do ʊ bɩ, a karɩndanyɩnɔ wɔɔ ɩ mam ma, ŋ ʊ: «Karɩnsaamba, hɔbɩrɛ bɩ bɩ.» ³²A n a hɩ ŋ nɩ, a ʊ: «Hɔbɩrɛ niŋŋə n ta ʊ mɔɔ nɩ m ga m, m a bɩ, b’awɔɔ n a dɔ y.» ³³Karɩndanyɩnɔ wɔɔ n a hɩ kʊ m, ŋ ʊ: «Gʊaa ɩ hɔbɩrɛ ka ʊ, an a bɩ gɛ?» ³⁴Yeezuu n a hɩ ŋ nɩ, a ʊ: «Mɔɔ hɔbɩrɛ bɩ ba n nɩ: Woso mɔɔ nyɔɔ kʊ m b’a hɔɔnhɔ ba, kan a zibəə kɩ, m a nya. ³⁵Awɔɔ n a hɩ a zim a ʊ, a gɔɔta mom si mɔsa n n’a kum na? Bɩ mɔɔ y’a hɩrɛ awɔɔ m, k’a a bɔɔta a dɩga: Wuturo wɔɔ a ba fu mɔsa minto. ³⁶Zibəəzaa b’a zibəə nyɔɔdʊ yɩ, an n’a hɔnyɩ bɩ som kʊ ma *mɩsɩrbaa k’a nyarɛ ba ʊ bɩ minto. Bɩ y’a ka, gʊaa k’a nɩ hɔ duum kan gʊaa k’a nɩ hɔ som kʊ ma bɩ kɩ y’a heer nyɔɔm kan kʊ kɩ. ³⁷Bɩ y’a ka, hɔ kʊ bɔɔr naa do a hɩ bɩ sɩra m, a ʊ: gʊaa deem ɩ hɔ duure, gʊaa vanta n nɩ zɛm b’a da. ³⁸Mɔɔ awɔɔ nyɔɔ k’a yaa hɔ k’awɔɔ n a zi ba bɩ da. Gɔsɩnnɔ kɔrɛ yɩ a nɔ ʊ. Awɔɔ n bʊr an n’a nyɔɔdʊ bɩrɛ.»

³⁹Kʊ bɩ do nɔ ʊ, Samarii gʊɔɔ gʊta sɩra ka ʊ, lʊ bɩ kasɛtɩkarɛ naa do minto. «A hɔ haay kʊ mɔɔ ba bɩ hɩ mɔɔ m.» ⁴⁰Kʊ ŋ yaa lee ku zi sɔ bɩ, Samarii zannɔ wɔɔ, ŋ y’a yɛ han k’an gɔɔta kan a kɩ. A n gɔɔta b’ʊ dɔmɩm hɩɩya. ⁴¹Gʊɔɔ kʊ ŋ y’a ya, ŋnɩ sɩra ka ʊ a mɩŋŋa meerbaa bɩ minto bɩ, ŋ gʊta ŋnɩ lɛ da biisi ra. ⁴²Ŋ n’a hɩm lʊ bɩ m, ŋ ʊ: ɩbɩɩ n a hɩ bɩ minto bala bɛɛ y’a ka wɔɔ n sɩra ka ʊ y. Wɔɔ mɩŋŋɔɔ a lɛ meerbaa ma, bɩ wɔɔ dɔ sɔ, sɩra m, durnya bʊmbɔrɛzaa bɩ m.

Hoser hɩɩya hɔ Kanaa ʊ

⁴³Dɔmɩm hɩɩya k’a cem bɩ, Yeezuu a hʊr bɩncɛ bɩ do ʊ, an ta Galilee ʊ. ⁴⁴Bala, a mɩŋŋa nyɩnta an a hɩ, a ʊ, *wosolɛsinnɩsorazaa bɩr daʊrɛ yɩm mɩŋŋa a kʊ ʊ y. ⁴⁵Bɩ, k’a lee ku Galilee ʊ bɩ, Galilee zannɔ wɔɔ a si mɩŋŋa. Nyɩnta ŋ y’a ʊ, ŋnɩ ta Zerizalɛm ʊ cibsa bɩ minto. Ŋ mɩŋŋɔɔ hɔ kʊ Yeezuu a ba haay bɩ yɩ sɔ.

⁴⁶Yeezuu n a bɔ, an bʊr Kanaa ʊ Galilee kʊ ʊ. Bɩncɛ bɩ do a hi ba ʊ dɩvɛn bɩ. *Rɔm cir zibəəzaa jɩtaarɛ deem ɩ nyɩnta Kapɛrnawum ʊ, a nyɩ bɩ laafɩɩ y. ⁴⁷K’a a ma, ŋ ʊ, Yeezuu a to Zidee ʊ, an bʊr Galilee ʊ bɩ, a bʊr an b’a yɩ, an a yɛ han, k’an b’a nyɩ k’a n’a bam k’a ga bɩ waa. ⁴⁸Yeezuu n a hɩ m, a ʊ: «K’awɔɔ n *makrarɔ yɩ kan hoserlo kɩ, awɔɔ bɩ sɩra kam fɩɩga ra!» ⁴⁹Zibəəzaa jɩtaarɛ bɩ n a hɩ m, a ʊ: «Zuuba, bʊr kʊ n bɛɛ m, mɔɔ nyɩ bɩ gam.» ⁵⁰Yeezuu n a hɩ m, a ʊ: «Ta, ɩ nyɩ bɩ mɩsɩr.» Gʊaa bɩ do sɩra ka Yeezuu meerbaa b’ʊ, an a wusigə. ⁵¹K’a nɩ doom bɩ, a zibəənyɩnɔ b’a zɛ ʊ, ŋn’a hɩ, ŋ ʊ: «Ɩ nyɩ bɩ mɩsɩr!» ⁵²A n ŋ lar, a ʊ, wakatɩ kara a waa ma gɛ? Ŋ n a nyɩ bɔ nʊ, ŋ ʊ: «Jim sinuu wakatɩ deem ma mɛmarɛ bɩ zer ma.» ⁵³Nyɩ bɩ zɩ bɩ dɩga a sɔ wakatɩ bɩ do Yeezuu a hɩ a m, a ʊ: «Ɩ nyɩ bɩ mɩsɩr.» Dɔmɩm bɩ do tɛkka ma, a sɩra ka Yeezuu ʊ, a mɩŋŋa kan a har gʊɔɔ kɩ haay.

⁵⁴Yeezuu hoser k’a ba a hɩɩya hɔ ma, a to k’a ʊ Zidee ʊ an ta Galilee ʊ bɩ n naa do.

Yeezuu mɛgarɛzaa waa

sabaa hinni ʊ

¹Bɩ jɛ ʊ bɩ, Yeezuu ta Zerizalɛm ʊ, zɩɩfʊrɔ wɔɔ cibsa deem ma. ²Zerizalɛm ʊ b’ʊ bɩ, lɛɛ nɩ b’ʊ hi m ta ʊ, seero cɛ lɛ jɩr ʊ, ŋn’a birm *ebree lemim m Bɛtzata. A gasʊjɩrɔ soor gʊta-gʊta, n n a dɔ jaarɔ m. ³Bɩncɛ bɩ do gʊɔɔ yaabazannɔ nɩ wʊtarɛ a taa, bʊʊrɔ, lʊgɔrɔ kan mɛgarɛzannɔ kɩ. [⁴Bala, Zuuba Malɛɛka deem ɩ tɩr zer dɔmɩm niŋŋoo ʊ hi b’ʊ, an heer ba ma. Yaabazaa k’a lɛɛ ka, an gasʊ hi bɩ heerbarɛ jɛ ʊ bɩ, laafɩɩ an n’a yɩrɛ, baa k’a yaaba bɩ lʊnlɔ.]

⁵Gʊaa ɩ nyɩnta b’ʊ, an nɩ yaaba m, a yaaba bɩ dɔɔraa bukərku a yaa sinnyə. ⁶Yeezuu n a yɩ, an nɩ wʊtam, bɩ k’a a ma ŋ ʊ, a yaaba bɩ maasɩrɛ ba bɩ, a a lar, a ʊ: «Ɩ lɛ taa k’ɩ waa gɛ?» ⁷Yaabazaa bɩ n a nyɩ bɔ nʊ, a ʊ: «Zuuba, mɔɔ ba gʊaa m, an nɩ mɔɔ gasʊm hi b’ʊ, a heer barɛ dɔmɩm ʊ y. Kʊ mɔɔ kʊ m gasʊ, gʊaa nɩ lɛɛ kam mɔɔ lɛɛ.» ⁸Yeezuu n a hɩ m, a ʊ: «Wuti, ɩ ɩ wʊtarahɔ bɩ sa, ɩ ta.» ⁹Lɛɛm bɩ, gʊaa b’a waa, an a wʊtarahɔ bɩ sa, an nɩ tarɛ.

Hinni bɩ do ʊ bɩ, *sabaa hinni m.

¹⁰Zɩɩfʊrɔ jɩtannɔ wɔɔ n a hɩ gʊaa k’a waa bɩ m, ŋ ʊ: «Sabaa hinni m, a n a ga m, ɩbɩɩ n ɩ wʊtarahɔ bɩ busu y.» ¹¹Gʊaa bɩ n a nyɩ bɔ ŋ nʊ, a ʊ: «Gʊaa k’a laafɩɩ ka mɔɔ ʊ bɩ y’a hɩ mɔɔ m, a ʊ: ɩ wʊtarahɔ bɩ sa, ɩ ta.» ¹²Ŋ n a lar, ŋ ʊ: «Gʊaa bɩ kara ɩ naa hɩ ɩbɩɩ nɩ, a ʊ, ɩ ɩ wʊtarahɔ bɩ sa, ɩ ta?» ¹³Bɩ, gʊaa k’a laafɩɩ yɩ bɩ n a dɔ kʊ nka ɩ laafɩɩ bɩ ka a ʊ y. Bala, Yeezuu a gʊ gʊɔɔ kʊ ŋ nyɩnta b’ʊ rɔ wɔɔ ma laatʊ.

¹⁴Bɩ jɛ ʊ bɩ, Yeezuu b’a yɩ *Wosocɛ ʊ, an a hɩ m, a ʊ: «Ba ɩbɩɩ laafɩɩ yɩ kɛɛrɛ na. Ɩ b’ɩ ya, ɩ mimbʊnyaa ba y, mim y’a ɩ yɩ, an lɛ da biisi hɔ naa ra.» ¹⁵Gʊaa bɩ n ta an aa a dɩnda zɩɩfʊrɔ jɩtannɔ wɔɔ m, a ʊ, Yeezuu y’awɔɔ waa bɩ. ¹⁶Bɩ y’a ka, jɩtannɔ wɔɔ nɩ nyaa m kan Yeezuu kɩ k’a naa ba sabaa hinni b’ʊ bɩ minto. ¹⁷Yeezuu n a nyɩ bɔ ŋ nʊ, a ʊ: «Mɔɔ Zɩ gɔɔta an nɩ zi bam, mɔɔ y’a bam sɔ.» ¹⁸Bɩ y’a ka, brɔɔ n’a kam ma, k’a zɛ gər, k’a nɩ zi bam sabaa hinni ʊ bɩ bɛɛ bala y, k’a nɩ Woso birm a Zɩ, an a mɩŋŋa sa, an a ga kʊ ʊ kan kɩ bɩ minto m sɔ.

Paŋŋa kʊ Woso Nyɩ bɩ n ta m

¹⁹Yeezuu meerbaa bɩ sa, an a hɩ, a ʊ: «Sɩra paan… mɔɔ n’a hɩrɛ awɔɔ m: Woso Nyɩ bɩ b’a dam ma, an hɔsɩ ba a mɩŋŋa paŋŋa nɩ y. K’a Zɩ Woso bɩ yɩ, an hɔ niŋŋə ba, b’a ba. Bala, hɔ kʊ Zɩ n’a bam bɩ, bɩ Nyɩ n’a bam sɔ. ²⁰Kʊ Zɩ a Nyɩ ŋʊa bɩ, a hɔ k’a n’a bam bɩ hɩnkam nɩ haay. A zibəə gʊta hɩnkam nɩ, an lɛ da nawɔnnɔ ra, awɔɔ m zɛ kədə. ²¹Kʊ Zɩ bɩ nɩ gəəno mɩm bɔŋ ʊ an nɩ mɩsɩrbaa karɛ ŋ ʊ bɩ, Nyɩ bɩ, gʊaa k’a lɛ n taa b’a nɩ mɩsɩrbaa kaŋ ʊ sɔ. ²²Zɩ bɩ bɩr gʊaa dʊdɔ karɛ y. A dʊdɔkarɛ haay sa an a ka a Nyɩ b’ʊ, ²³kʊ gʊaa haay n a da ma, an Nyɩ bɩ da ʊ amba ŋn’ɩ Zɩ bɩ daŋ ʊ bɩ m. Gʊaa k’a bɩr Nyɩ bɩ daŋ ʊ bɩ, a bɩr Zɩ k’a Nyɩ bɩ nyɔɔ bɩ daŋ ʊ sɔ y.

²⁴Sɩra paan… mɔɔ n’a hɩrɛ awɔɔ m, gʊaa k’a n’a tʊr kam mɔɔ lemim ma, an nɩ Zɩ k’a mɔɔ nyɔɔ bɩ mim sire, a ɩ *mɩsɩrbaa k’a nyarɛ ba ʊ bɩ m. Ŋ b’a dʊdɔ karɛ y. Bɔ a ʊ zɛ nɔ ʊ, an ta mɩsɩrbaa nɔ ʊ. ²⁵Sɩra paan… mɔɔ n’a hɩrɛ awɔɔ m, wakatɩ ɩ zɛm, b’a lee ku kɛɛrɛ. Gʊɔɔ kʊ ŋ gɩnga rɔ wɔɔ Woso Nyɩ bɩ leer mam, bɩ gʊɔɔ kʊ ŋ y’a ma rɔ wɔɔ y’a mɩm bɔŋ ʊ. ²⁶Bala, kʊ Zɩ b’a so mɩsɩrbaa ʊ bɩ, a a ka, k’a Nyɩ bɩ n nyɩnta mɩsɩrbaasoʊrezaa sɔ. ²⁷Woso paŋŋa ka ʊ k’an dʊdɔ ka, k’a m *Gʊaanyɩ bɩ minto. ²⁸A bɩ zɛ kədə naa haay tɔ ma y! Wakatɩ ɩ zɛm gəəno wɔɔ y’a leer mam. ²⁹Gʊɔɔ kʊ ŋ y’a mɩŋŋa ba rɔ wɔɔ y’a mɩm bɔŋ ʊ, ŋnɩ mɩsɩrbaa yɩ. Gʊɔɔ kʊ ŋ y’a bʊnyaa ba rɔ wɔɔ, ŋ y’a mɩm bɔŋ ʊ, ŋnɩ ŋ dʊdɔ ka. ³⁰Mɔɔ bɩ m dam ma, m hɔsɩ ba, m mɩŋŋa paŋŋa nɩ y. Hɔ kʊ mɔɔ n’a mam bɩ mɔɔ n’a dʊdɔ kam, bɩ mɔɔ dʊdɔkarɛ bɩ tɩrga, bala, mɔɔ bɩr m karɛ m mɩŋŋa hɔɔnhɔ ma y. Zɩ k’a mɔɔ nyɔɔ bɩ hɔɔnhɔ mɔɔ n nɩ m kam ma.

³¹Kʊ m mɩŋŋa kasɛtɩ mɔɔ n’a karɛ, n bɩ mɔɔ kasɛtɩ bɩ sire y. ³²Woso nɩ mɔɔ kasɛtɩ kam, bɩ mɔɔ dɔ sɔ kasɛtɩ niŋŋə k’a n’a kam mɔɔ minto bɩ, sɩra m. ³³Awɔɔ gʊɔɔ nyɔɔ Zaan zi, b’a sɩra kasɛtɩ ka. ³⁴Mɔɔ bɩr m kam gʊaa kasɛtɩ ma y. Meer bɩ ba mɔɔ nawʊm ncɩnaaʊ, k’a bʊmbɔrɛ yɩ. ³⁵Zaan nyɩnta amba fɩtɩrɛ kʊ n nɩ sɛ nyaŋ ʊ, an nɩ yɔm bɩ m. Bɩ, awɔɔ ŋʊa mɩŋŋa k’a a heer nyɔɔ dɔmɩm poore ʊ, a lɛɛgure b’ʊ. ³⁶Mɔɔ ɩ kasɛtɩ m, a gʊtabaa n lɛ da Zaan hɔ bɩ ra. Zibəəro kʊ Zɩ a ka mɔɔ ʊ kʊ m ŋ ba rɔ wɔɔ m. Mɔɔ yɩ ŋ bam, bɩ brɔɔ nɩ mɔɔ kasɛtɩ karɛ, ŋ ʊ, Zɩ b’ɩ mɔɔ nyɔɔ. ³⁷Zɩ k’a mɔɔ nyɔɔ bɩ nɩ mɔɔ kasɛtɩ kam. B’awɔɔ n a leer ma, b’awɔɔ n a meer yɩ sɔ y. ³⁸Woso lemim bɩr gɔɔtarɛ awɔɔ heer ʊ y, bala, awɔɔ n sɩra ka gʊaa k’a nyɔɔ b’ʊ y. ³⁹*Wosoci karɩnda awɔɔ n’a bam, an n’a hɔɔn darɛ, a ʊ, bɩ nɔ awɔɔ n nɩ *mɩsɩrbaa k’a nyarɛ ba ʊ bɩ yɩŋ ʊ. Bɩ, bɩ nɩ mɔɔ kasɛtɩ kam. ⁴⁰Awɔɔ lɛ baa k’a bʊr mɔɔ zi k’a mɩsɩrbaa k’a nyarɛ ba ʊ bɩ yɩ y.

⁴¹Mɔɔ bɩr m kam lɛbɔʊrɛ ma gʊɔɔ zi y. ⁴²Bɩ mɔɔ awɔɔ dɔ, awɔɔ n Woso ŋʊa y. ⁴³Bʊr mɔɔ ʊ, m Zɩ tɔ ma, b’awɔɔ kaanm mɔɔ m. Kʊ gʊaa vanta ɩ bʊr a mɩŋŋa tɔ ra, awɔɔ y’a sim. ⁴⁴Awɔɔ y’a bam lɔ a si, awɔɔ k’a n’a kam daʊrɛ ma a muno zi, a bɩr a kam daʊrɛ k’a a to Woso y’a deem bɩ zi bɩ ma? ⁴⁵A b’a hɔɔn da, a ʊ, mɔɔ n nɩ mim karɛ awɔɔ ra m Zɩ taa y. Hɔ k’a nɩ mim karɛ awɔɔ ra bɩ Moyiisi *lɛrɔ k’awɔɔ nɩ yure ŋ ma rɔ wɔɔ m. ⁴⁶Kʊ nyɩnta awɔɔ ʊ a Moyiisi mim si, awɔɔ mɔɔ mim sim sɔ. Bala, a gʊrsɩra ba a ʊ mɔɔ minto. ⁴⁷K’awɔɔ n hɔ k’a gʊrsɩra ba bɩ si, awɔɔ y’a bam lɔ k’a hɔ kʊ mɔɔ n’a hɩm bɩ si?»

Gʊaa cir tʊrlɛ

(Matiyee 14.13-21; Markɩ 6.30-44; Likki 9.10-17)

¹Bɩ jɛ ʊ bɩ, Yeezuu bra Galilee higʊta kʊ n n’a birm sɔ Tiberiyaadɩ higʊta bɩ gəm deem la. ²Gʊaa cir gʊta zu a jɛ ʊ, bala, gʊɔɔ wɔɔ hoserlo k’a nɩ ŋ bam, an nɩ yaabazannɔ waam nɔ wɔɔ yɩ. ³Gʊaa cir bɩ minto y’a ka, Yeezuu n der ci ra, an nyɩnta b’ʊ kan a karɩndanyɩnɔ kɩ. ⁴Bɩ ma bɩ, *pakkɩ k’a m zɩɩfʊrɔ wɔɔ cibsa b’a zɔ.

⁵Kʊ Yeezuu a bɔɔta an dɩga bɩ, a gʊaa cir gʊta yɩ, an nɩ zɛm zi. A n a hɩ Filipi m, a ʊ: «K’ʊ bur yɩ ka, ʊ a si, kʊ ŋ n’a bɩ?» ⁶Meer bɩ ba a ʊ, ncɩnaaʊ k’a dɩga a. Hɔ k’a mɩŋŋa ʊ k’a ba bɩ, a a dɔ. ⁷Filipi n a hɩ m, a ʊ: «Kʊ wɔɔ bur si *deniyee zɔɔhɩra nɩ, a bɩ bʊr bɔrɛ y, bala, gʊaa biyəə b’a kur yɩm poore y.» ⁸A *karɩndanyɩnɔ wɔɔ deem Sɩmɔɔn Pɩyɛɛr danzaa Andɩr a hɩ m, a ʊ: ⁹«Nyɩyar ɩ naa ʊ, an nɩ bur m soor, kan zɔnɔ kɩ hɩɩya. Bɩ, bɔ naa n n’a bam gʊaa cir naa nɩ?»

¹⁰Yeezuu n a hɩ, a ʊ: «K’a ka kʊ ŋ nɩ nyɩnta.» Lɛɛ bɩ do ʊ bɩ, bur m jilli. Ŋ n nyɩnta. Gʊɔɔ cir bɩ gʊɔɔyaarɔ wɔɔ lɛ a zɔ tisi soor ma. ¹¹Yeezuu n bur bɩ si, an a barka da ʊ, an a ka gʊɔɔ wɔɔ ʊ. A n a ba maam sɔ zɔnɔ wɔɔ m. A n a ka ŋ ʊ amba ŋ lɛ taa bɩ m. ¹²Kʊ ŋ y’a bɩ, an ŋ ka bɩ, Yeezuu a hɩ a karɩndanyɩnɔ wɔɔ m, a ʊ: «K’a kuuro kʊ ŋ gɔɔta rɔ wɔɔ so kʊ ma, a b’a ka deem m nyaam nɩ y.» ¹³Ŋ n bur soor kʊ ŋ y’a bɩ rɔ wɔɔ kuuro so kʊ ma, ŋn’a zar kasɩ ʊ bueerehɩɩya.

¹⁴Kʊ gʊɔɔ wɔɔ hoser k’a ba bɩ yɩ bɩ, ŋ y’a hɩ, ŋ ʊ: «*Wosolɛsinnɩsorazaa paan… k’a a ga m, an bʊr durnya ʊ bɩ m naa.» ¹⁵Bɩ, Yeezuu k’a a dɔ a ʊ, n zɛm b’a nyasʊ, n n’a ba cir bɩ, a a hʊr a deem, an ta ci ra.

Yeezuu ɩ tam hi burə ʊ

(Matiyee 14.22-33; Markɩ 6.45-52)

¹⁶Yirbəə k’a da bɩ, karɩndanyɩnɔ wɔɔ ta higʊta lɛ ra. ¹⁷Ŋ n da kɔɔlʊʊ ʊ, ŋn’ɩ tam Kapɛrnawum zeezi, gəm deem bɩ ra. Bɩ ma bɩ, gum da, bɩ Yeezuu n ŋ ku cɩna y. ¹⁸Hɩnhɛr gʊta nɩ hɔnm, an nɩ hi bɩ wunwusigəm. ¹⁹Kʊ ŋ ta, cilo soor gɛɛ sɔrdɩ bɩ, ŋ Yeezuu yɩ, an nɩ tam hi burə ʊ, an n’a zɔm kɔɔlʊʊ bɩ ma. Nyibəə n gasʊ ŋ ʊ. ²⁰Yeezuu n a hɩ ŋ nɩ, a ʊ: «A da bɩ bɔ ʊ y, mɔɔ m!» ²¹Ŋ y’a ŋʊa k’a busu kɔɔlʊʊ bɩ m. Lɛɛm bɩ, kɔɔlʊʊ bɩ bɩncɛ kʊ ŋ nɩ taŋ ʊ bɩ gəm ku.

Yeezuu m mɩsɩrbaa hɔbɩrɛ

²²Dɔ k’a mɛ bɩ, gʊɔɔ kʊ ŋ gɔɔta kɔ bɩ lɛ ra rɔ wɔɔ kɔɔlʊʊ deem yɩ b’ʊ. Bɩ, Yeezuu n zu kʊ ʊ kan a karɩndanyɩnɔ wɔɔ kɩ ŋ kɔɔlʊʊ deem bɩ nɔ ʊ y. Ta brɔɔ ʊ a minto. ²³Kɔɔlʊʊrɔ y’a to Tiberiyaadɩ ʊ, ŋnɩ bʊr bɩncɛ kʊ Yeezuu bur bɩ barka da ʊ, ŋn’a bɩ bɩ jɩr ʊ. ²⁴Kʊ gʊɔɔ wɔɔ a yɩ Yeezuu ba b’ʊ, bɩ karɩndanyɩnɔ wɔɔ ba b’ʊ sɔ bɩ, gʊɔɔ wɔɔ da kɔɔlʊʊrɔ wɔɔ ʊ, ŋnɩ ta Kapɛrnawum ʊ k’a yaa a ka Yeezuu ma.

²⁵Kʊ ŋ yaa yɩ higʊta bɩ gəm deem la bɩ, ŋ y’a hɩ m, ŋ ʊ: «Karɩnsaamba, ɩbɩɩ lee ku naa ʊ brɔ?» ²⁶Yeezuu n a nyɩ bɔ ŋ nʊ, a ʊ: «Sɩra paan… mɔɔ n’a hɩrɛ, awɔɔ bɩr a kam mɔɔ ma k’awɔɔ hoserlo yɩ bɩ minto y, k’awɔɔ hɔbɩrɛ bɩ an a ka bɩ minto m. ²⁷A bɩ zi ba hɔbɩrɛ k’a n’a zarm bɩ minto y, k’a zi ba, a a ka hɔbɩrɛ k’a nɩ gɔɔtam an nɩ *mɩsɩrbaa k’a nyarɛ ba ʊ bɩ kam bɩ minto. Hɔbɩrɛ bɩ do, *Gʊaanyɩ bɩ n nɩ zɛm b’a ka awɔɔ ʊ, bala, a mɩŋŋa Zɩ k’a m Woso b’a mɩŋŋa jɩ da ʊ.» ²⁸Ŋ n a hɩ m, ŋ ʊ: «Bɔ wɔɔ n’a bam, k’ʊ Woso zi ba?» ²⁹Yeezuu n a nyɩ bɔ ʊ, a ʊ: «Woso zibəə bɩ, k’ɩ sɩra ka gʊaa k’a nyɔɔ b’ʊ.» ³⁰Ŋ n a hɩ m, ŋ ʊ: «Ncɩnaaʊ bɩ, hoser kara ɩbɩɩ n’a bam ʊ a yɩ, k’ʊ sɩra ka ɩbɩɩ ʊ? Ɩbɩɩ zibəə bɩ n kara? ³¹Wɔɔ zɩrɔ hɔbɩrɛ kʊ n’a birm *mann bɩ bɩ poohɔɔn ʊ, amba n y’a gʊrsɩra ba bɩ m: ‹Bur a to arzana ʊ, an a ka ŋ ʊ, ŋn’a bɩ.› »

³²Yeezuu n a hɩ ŋ nɩ, a ʊ: «Sɩra paan… mɔɔ n’a hɩrɛ awɔɔ m, *Moyiisi bɛɛ arzana bur bɩ ka awɔɔ ʊ y. Mɔɔ Zɩ ɩ arzana bur paan… bɩ ka awɔɔ ʊ. ³³Bala, Woso bur bɩ m gʊaa k’a a to arzana ʊ an bʊr, an nɩ *mɩsɩrbaa kam durnya ʊ bɩ m.» ³⁴Ŋ n a hɩ m, ŋ ʊ: «Zuuba, bur bɩ do ka wɔɔ ʊ dɔmɩm haay!»

³⁵Yeezuu n a hɩ ŋ nɩ, a ʊ: «Mɔɔ m mɩsɩrbaa bur bɩ. Gʊaa k’a bʊr mɔɔ zi, nɔ b’a zaa zɛrɛ y. Gʊaa k’a sɩra ka mɔɔ ʊ, mɩsɩ b’a yarɛ an a zaa zɛ y. ³⁶Bɩ mɔɔ hɩ awɔɔ m: Awɔɔ mɔɔ yɩ, b’awɔɔ n sɩra ka mɔɔ ʊ y. ³⁷Gʊaa haay kʊ mɔɔ Zɩ n’a kam mɔɔ ʊ bɩ, ŋ zɛm mɔɔ zi, bɩ gʊaa k’a nɩ zɛm mɔɔ zi bɩ, mɔɔ bɩ kaanm nɩ y. ³⁸Bala, m to mɔɔ ʊ arzana ʊ kʊ m bɩ Zɩ k’a mɔɔ nyɔɔ bɩ hɔɔnhɔ ba, mɔɔ hɔ bɛɛ y. ³⁹Zɩ k’a mɔɔ nyɔɔ bɩ hɔɔnhɔ bɩ, a lɛ baa kʊ gʊɔɔ k’a ŋ ka mɔɔ ʊ rɔ wɔɔ deem m nyaam nɩ y, kʊ m ŋ mɩm bɔ ʊ durnya nyarɛ hinni ʊ. ⁴⁰Mɔɔ Zɩ hɔɔnhɔ bɩ n naa: Gʊaa haay k’a Nyɩ bɩ yɩ, an sɩra ka ʊ bɩ, k’an mɩsɩrbaa k’a nyarɛ ba ʊ bɩ yɩ. Bɩ mɔɔ y’a mɩm bɔŋ ʊ durnya nyarɛ hinni ʊ.»

⁴¹Bɩ tɛkka ma, zɩɩfʊrɔ wɔɔ a sa ma, ŋn’ɩ kukur barɛ a minto. K’a a hɩ, a ʊ, a mɩŋŋa m bur k’a a to arzana ʊ a bʊr bɩ minto m. ⁴²Ŋ n a ya, ŋn’a hɩ, ŋ ʊ: «Yeezuu bɛɛ ra, Zozɛf nyɩ bɩ? Wɔɔ n a zɩ dɔ kan a da kɩ ra? A a ba lɔ kɛɛrɛ, an a hɩ, a ʊ, a to a ʊ arzana ʊ?»

⁴³Yeezuu n a bɔ, an meerbaa bɩ sa, a ʊ: «K’a kukur barɛ bɩ to kan kʊ kɩ! ⁴⁴Gʊaa b’a dam ma, an bʊr mɔɔ zi kʊ mɔɔ Zɩ k’a mɔɔ nyɔɔ bɩ n a gaa y. Bɩ, mɔɔ y’a mɩm bɔŋ ʊ durnya nyarɛ hinni ʊ. ⁴⁵N y’a gʊrsɩra ba *wosolɛsinnɩsorazannɔ ciro ʊ, n ʊ: ‹Ŋ haay hɔdɩndarɛ yɩm Woso zi.› Gʊaa niŋŋə k’a Woso lemim ma, an n’a hɔdɩndarɛ sim bɩ, zɛ an nawʊm mɔɔ zi. ⁴⁶Gʊaa ba ʊ an Zɩ yɩ y. Gʊaa k’a a to Woso zi an bʊr bɩ y’a yɩ bala. ⁴⁷Sɩra paan… mɔɔ n’a hɩrɛ awɔɔ m, gʊaa k’a nɩ sɩra kam bɩ, a ɩ mɩsɩrbaa k’a nyarɛ ba ʊ bɩ m. ⁴⁸Mɔɔ n bur k’a nɩ mɩsɩrbaa kam. ⁴⁹Awɔɔ zɩrɔ *mann bɩ poohɔɔn ʊ, bɩ ŋ gɩnga. ⁵⁰Bur k’a a to arzana ʊ bɩ n naa. Gʊaa k’a bɩ a bɩ garɛ y. ⁵¹Mɔɔ m bur mɩsɩr, m m to arzana ʊ. Gʊaa k’a bur bɩ do bɩ bɩ, a zaa bɩ gam fɩɩga y. Bur kʊ mɔɔ n n’a kam bɩ, m mɩŋŋa mɛsim m, m n n’a kam kʊ durnya n mɩsɩrbaa yɩ.»

⁵²Naa do y’a ka, zɩɩfʊrɔ wɔɔ ŋ wuti bʊgʊr m kan kʊ kɩ, ŋ ʊ: «Naa y’a bam lɔ k’a mɛsim ka wɔɔ ʊ, k’ʊ a sʊ?»

⁵³Yeezuu n a hɩ ŋ nɩ, a ʊ: «Sɩra paan… mɔɔ n’a hɩrɛ awɔɔ m, k’awɔɔ n *Gʊaanyɩ bɩ sim sʊ, k’awɔɔ n a ma mi, awɔɔ bɩ mɩsɩrbaa yɩrɛ y. ⁵⁴Gʊaa k’a mɔɔ sim sʊ, an mɔɔ ma mi b’ɩ mɩsɩrbaa k’a nyarɛ ba ʊ bɩ m, bɩ mɔɔ y’a mɩm bɔŋ ʊ durnya nyarɛ hinni ʊ. ⁵⁵Bala, mɔɔ mɛsim bɩ, hɔbɩrɛ paan… m, mɔɔ ma bɩ, hɔmire paan… m sɔ. ⁵⁶Gʊaa k’a mɔɔ sim sʊ, an mɔɔ ma mi, a zaa ɩ kan mɔɔ kɩ, mɔɔ nɩ kan a zaa kɩ. ⁵⁷Kʊ Zɩ k’an mɩsɩr bɩ mɔɔ nyɔɔ bɩ, bɩ mɩsɩrbaa ba mɔɔ nawʊm Zɩ bɩ minto bɩ, gʊaa k’a nɩ mɔɔ bɩm bɩ, mɔɔ y’a kam an mɩsɩrbaa ba sɔ. ⁵⁸Bur k’a a to arzana ʊ bɩ n naa. A bɩ hɔdeem kan awɔɔ zɩrɔ wɔɔ n a bɩ bɩ kɩ y. Ŋ gɩnga, bɩ gʊaa k’a bur naa do bɩ, a zaa bɩ garɛ y.»

⁵⁹Minno nɔɔn duro Yeezuu a dɩnda gʊɔɔ m Kapɛrnawum sokʊmacɛ ʊ.

Mɩsɩrbaa k’a nyarɛ ba ʊ meerbaa

⁶⁰Karɩndanyɩnɔ gʊta kʊ ŋ naa ma bɩ, ŋ y’a hɩrɛ, ŋ ʊ: «Meerbaa naa do kaŋŋɩda! Nka n’a dam ma, an a si?» ⁶¹Yeezuu k’a a dɔ a zim, a ʊ, a karɩndanyɩnɔ wɔɔ ɩ kukur bam mim naa do minto bɩ, a a hɩ ŋ nɩ, a ʊ: «Busu a ʊ awɔɔ ma ra? ⁶²Bɩ, k’awɔɔ bɔkarɛ a bɩ *Gʊaanyɩ bɩ yɩ an nɩ tam bɩncɛ k’a nyɩnta ʊ biisi b’ʊ? ⁶³*Ɛspri nɩ mɩsɩrbaa kam, mɛsim bɩ zibəə ba ʊ y. Meerbaarɔ kʊ mɔɔ hɩ awɔɔ m bɩ, Ɛspri m kan *mɩsɩrbaa kɩ. ⁶⁴Bɩ gʊɔɔ y’awɔɔ bire ʊ, ŋ n sɩra ka y.» Yeezuu lɛɛ ka, an gʊɔɔ kʊ ŋ n sɩra ka rɔ wɔɔ dɔ, kan gʊaa k’a nɩ zɛm b’a nyasʊ an a ka bɩ kɩ. ⁶⁵A a ya, an a hɩ, a ʊ: «Bɩ minto y’a ka, mɔɔ n a hɩ awɔɔ m, mɔɔ ʊ, gʊaa b’a dam ma, an bʊr mɔɔ zi kʊ Zɩ bɛɛ y’a bir y.»

⁶⁶Dɔmɩm bɩ do tɛkka ma bɩ, *karɩndanyɩnɔ gʊta a bɔ a jɛ ʊ, ŋ n a ya, ŋn’ɩ zum kʊ ʊ kan kɩ y.

⁶⁷Yeezuu n a hɩ bueerehɩɩyɔɔ wɔɔ m, a ʊ: «B’awɔɔ, awɔɔ b’a gʊm mɔɔ ma sɔ ra?» ⁶⁸Sɩmɔɔn Pɩyɛɛr n a nyɩ bɔ nʊ, a ʊ: «Zuuba, k’ʊ ta nka zi? Ɩbɩɩ ɩ mɩsɩrbaa k’a nyarɛ ba ʊ bɩ meerbaarɔ m. ⁶⁹Bɩ wɔɔ si, ʊ a dɔ sɔ, ʊ ʊ, ɩbɩɩ m Krista, Woso Nyɩ mɩŋŋa.» ⁷⁰Yeezuu n a nyɩ bɔ ʊ, a ʊ: «Mɔɔ bɛɛ y’awɔɔ gʊaa bueerehɩɩya bɩ bɔ ʊ ra? Bɩ, Sʊtaana y’a so awɔɔ gʊaa deem ʊ!» ⁷¹Iskarɩyɔtɩ kʊ gʊaa Sɩmɔɔn nyɩ Zidas b’a n’a hɩm ma. Bala, a m bueerehɩɩyɔɔ wɔɔ gʊaa deem, an nɩ Yeezuu nyasʊrɛ, an a ka.

Yeezuu danyɩnɔ n sɩra ka ʊ y

¹Bɩ jɛ ʊ bɩ, Yeezuu cem, an nɩ bɩmbɩrm Galilee kʊ ʊ, a n a ŋʊa k’a ta Zidee ʊ y, bala, zɩɩfʊrɔ jɩtannɔ wɔɔ y’a kam ma k’a zɛ gər.

²Bɩ ma bɩ, zɩɩfʊrɔ cibsa kʊ n n’a birm *buuro cibsa b’a zɔ. ³A danyɩnɔ wɔɔ n a hɩ m, ŋ ʊ: «Ta Zidee ʊ, k’ɩ karɩndanyɩnɔ wɔɔ n’ɩ zibəəro k’ɩbɩɩ nɩ ŋ bam nɔ wɔɔ yɩ sɔ. ⁴Kʊ gʊaa lɛ taa kʊ n n’a dɔ, a bɩr a zibəə bɩ nyaakʊm darɛ y. K’ɩbɩɩ nɩ zibəəro barɛ ncɩnaaʊ bɩ, ɩ hɩnka durnyazannɔ m.» ⁵Yeezuu danyɩnɔ wɔɔ mɩŋŋɔɔ n sɩra ka ʊ y. ⁶Yeezuu n a hɩ ŋ nɩ, a ʊ: «Mɔɔ wakatɩ n a ku cɩna y. B’awɔɔ wakatɩ m dɔmɩm haay m. ⁷Durnya bɩ sɔrɛ awɔɔ nɩ y, bɩ, a ɩ sɔm mɔɔ m, bala, kʊ mɔɔ n’a zibəə bɩ kasɛtɩ kam, mɔɔ ʊ, a bʊnyaa bɩ minto. ⁸K’a ta cibsa bɩ ma, mɔɔ bɩ tarɛ y. Bala, mɔɔ wakatɩ n a ku cɩna y.»

⁹K’a meer bɩ ba ncɩnaaʊ bɩ, a gɔɔta Galilee ʊ. ¹⁰K’a danyɩnɔ wɔɔ ta cibsa bɩ ma bɩ, a zaa sa sɔ, an a nyaakʊm da, an nɩ tam, a lɛ baa kʊ n a dɔ y.

Yeezuu ta buuro cibsa bɩ ma

¹¹Cibsa bɩ dɔmɩm ʊ, zɩɩfʊrɔ jɩtannɔ wɔɔ y’a kam Yeezuu ma, ŋnɩ laaka da, ŋ ʊ: «A ɩ ka?» ¹²Gʊɔɔ wɔɔ bire ʊ, ŋ y’a mim dɩndarɛ: Gɔsɩnnɔ y’a hɩrɛ, ŋ ʊ: «Gʊaa mɩŋŋa m.» Gɔsɩnnɔ ʊ: «Ŋʊaarzaa m, bra an n’a bam gʊɔɔ m.» ¹³Bɩ, gʊaa ba ʊ, an nɩ yɛrɛ, an n’a mim hɩm garga ra y. Bala, ŋ yɩ nyi barɛ a jɩtannɔ wɔɔ m.

¹⁴Kʊ *buuro cibsa bɩ bireyaa a ku bɩ, Yeezuu ta *Wosocɛ ʊ, an nɩ hɔ dɩndam gʊɔɔ m. ¹⁵Zɩɩfʊrɔ wɔɔ zɛ kədə, ŋn’a hɩrɛ, ŋ ʊ: «A a ba lɔ an hɔ dɔ, b’a n karɩnda ba?» ¹⁶Yeezuu n a nyɩ bɔ ŋ nʊ, a ʊ: «Mɔɔ hɔdɩndarɛ bɩ n a to mɔɔ zi y. A to a ʊ Woso k’a mɔɔ nyɔɔ bɩ zi. ¹⁷Kʊ gʊaa lɛ taa k’a Woso hɔɔnhɔ ba, a y’a dɔm kʊ hɔdɩndarɛ naa do, k’a to a ʊ Woso zi, gɛɛ kʊ m mɩŋŋa mim mɔɔ n’a dɩndarɛ. ¹⁸Gʊaa k’a n’a mɩŋŋa mim dɩndam bɩ, a ka an nawʊrɛ a mɩŋŋa lɛbɔʊrɛ ma. Bɩ, gʊaa k’a n’a kam a gʊaa k’a a nyɔɔ bɩ lɛbɔʊrɛ ma bɩ, bɩ bala n sɩrazaa. Zambʊ b’a nɔ ʊ y. ¹⁹Moyiisi bɛɛ *lɛrɔ wɔɔ ka awɔɔ ra? B’awɔɔ gʊaa deem ba ʊ, an nɩ zum lɛrɔ wɔɔ ʊ y. Bɔ minto, an n’a kam mɔɔ garɛ ma?» ²⁰Gʊɔɔ wɔɔ n a nyɩ bɔ ʊ, ŋ ʊ: «Zinə nɩ kan ɩbɩɩ kɩ! Nka y’a hɩ, a ʊ, k’a ɩbɩɩ zɛ?» ²¹Yeezuu a hɩ ŋ nɩ, a ʊ: «Zibəə deem mɔɔ ba *sabaa hinni ʊ, awɔɔ n zɛ kədə haay! ²²Moyiisi *lɛ ka awɔɔ ʊ, k’a gʊɔɔ gasʊ baŋŋʊ ʊ. A to a ʊ awɔɔ yaabɔɔ zi Moyiisi mɩŋŋa bɛɛ bʊr nɩ y. Bɩ, k’a a da sabaa hinni ma, awɔɔ y’a bam. ²³Bɩ, k’a ɩ yɩrɛ ɩ ʊ, kʊ gʊaa gasʊ baŋŋʊ ʊ sabaa hinni ʊ, an bɔ Moyiisi lɛrɔ wɔɔ la nɩ, bɔ minto m, awɔɔ heer nɩ busum kan mɔɔ kɩ gʊaa kʊ mɔɔ waa haay sabaa hinni ʊ bɩ ma? ²⁴A bɩ hɔ k’awɔɔ n’a yɩm mɩm ʊ bɩ dʊdɔ ka bala y, k’a dʊdɔ ka kan sɩra kɩ.»

²⁵Zerizalɛm gʊɔɔ y’a hɩrɛ, ŋ ʊ: «Gʊaa kʊ ŋ n’a kam ma k’a mee bɔ ʊ bɩ bɛɛ m naa ra? ²⁶Ba an nɩ meer bam ŋn’a mam na, bɩ ŋ bɩr hɔsɩ hɩm nɩ y! Wɔɔ tara bɩ lɛɛzannɔ wɔɔ, a dɔ ŋ y’a ʊ paan…, ŋ ʊ, *Krista m gɛ? ²⁷Wɔɔ gʊaa naa do tojɩ dɔ, kʊ *Krista bɩ bʊr, gɔsɩ b’a tojɩ dɔrɛ y.» ²⁸Yeezuu k’a nɩ hɔ dɩndam Wosocɛ ʊ b’ʊ b’a hɩ, a ʊ: «Awɔɔ mɔɔ dɔ! Awɔɔ mɔɔ tojɩ dɔ. Bɩ, mɔɔ n bʊr m zi nɩ y. Sɩrazaa m Zɩ k’a mɔɔ nyɔɔ bɩ m. B’awɔɔ n bɩ zaa dɔ y. ²⁹Mɔɔ mɩŋŋa a dɔ, m to mɔɔ ʊ zi, a ɩ mɔɔ nyɔɔ.» ³⁰Ŋ n’a kam ma k’a nyasʊ, bɩ gʊaa ba ʊ, an a wɔ da ma y. Bala, a wakatɩ n a ku cɩna y.

³¹Gʊɔɔ nyɩnta zamaa bɩ bire ʊ, ŋnɩ sɩra ka ʊ, ŋn’a hɩrɛ, ŋ ʊ: «Kʊ *Krista bɩ bʊr, a hoserlo barɛ an lɛ da naa n a ba rɔ wɔɔ ra gɛ?» ³²Kukur kʊ n n’a bam Yeezuu minto gʊɔɔ wɔɔ bire ʊ bɩ, *farizɛɛnrɔ wɔɔ a ma. A m bɩ, *wosocɛmannɩbənno jɩtannɔ kan farizɛɛnrɔ kɩ n Wosocɛ dɔmazannɔ nyɔɔ kʊ ŋ n’aa a nyasʊ.

³³Yeezuu n a hɩ, a ʊ: «Mɔɔ gɔɔtam kan awɔɔ kɩ dɔmɩm poore nɔ ʊ, kʊ m bɩ m bɔ, m ta Zɩ k’a mɔɔ nyɔɔ bɩ zi. ³⁴Awɔɔ zɛm b’a ka mɔɔ ma, b’awɔɔ bɩ mɔɔ yɩrɛ y. Bala, bɩncɛ kʊ mɔɔ nɩ taŋ ʊ bɩ, awɔɔ b’a dam ma a bʊr b’ʊ y.» ³⁵Bɩ jɛ ʊ bɩ, zɩɩfʊrɔ wɔɔ y’a hɩm kʊ m, ŋ ʊ: «Ta awɔɔ nawʊm ka, wɔɔ b’ʊ yarɛ ʊ a yɩ? Ta awɔɔ nawʊm gʊɔɔ kʊ ŋ hɩsɩga da ŋn’a war kʊ ma kan grɛkkɩrɔ kɩ rɔ wɔɔ zi ra? Gɛɛ, ta an nawʊm k’a yaa hɔ dɩnda grɛkkɩrɔ m na? ³⁶Hɔ k’a hɩ naa jɩ lɛ taa k’a hɩ, a ʊ lɔ: Awɔɔ y’a kam mɔɔ ma, b’awɔɔ bɩ mɔɔ yɩrɛ y, bɩ bɩncɛ kʊ mɔɔ nɩ taŋ ʊ bɩ, awɔɔ b’a dam ma, a bʊr ʊ y?»

Mɩsɩrbaa hi kɔyaarɔ

³⁷Cibsa bɩ nyarɛ ma bɩ, dɔmɩm niŋŋə k’an dɔmɩm gʊta bɩ, Yeezuu jɩm brama, an a leer busu, an n’a hɩrɛ, a ʊ: «Gʊaa kʊ mɩsɩ n’a zɛm k’an bʊr mɔɔ zi, an bɩ hi mi. ³⁸Gʊaa k’a sɩra ka mɔɔ ʊ bɩ, mɩsɩrbaa hi kɔyaarɔ y’a tom zi, amba *Wosoci a hɩ bɩ m.» ³⁹*Sɛnt-Ɛspri kʊ gʊɔɔ kʊ ŋ nɩ sɩra kaŋ ʊ rɔ wɔɔ n’a yɩm bɩ mim an n’a hɩm. Kʊ sɩra nɩ, Yeezuu k’a n lɛbɔʊrɛ yɩ cɩna bɩ, Sɛnt-Ɛspri n bʊr cɩna y.

⁴⁰Gʊɔɔ kʊ ŋ nyɩnta, ŋn’a tʊr ka Yeezuu meerbaa bɩ ma gʊɔɔ cir bɩ bire ʊ rɔ wɔɔ, gɔsɩnnɔ y’a hɩrɛ, ŋ ʊ: «Sɩra m, ba wosolɛsinnɩsorazaa bɩ n na.» ⁴¹Gɔsɩnnɔ y’a hɩrɛ, ŋ ʊ: «*Krista bɩ n naa.» Gɔsɩnnɔ a ya, ŋn’a hɩrɛ, ŋ ʊ: «Krista y’a dam ma, an a to Galilee kʊ ʊ ra? ⁴²Wosoci n a hɩ, a ʊ, ‹bɔ an nawʊm Davɩd do nɔ ʊ›, b’a to an nawʊm tara poore kʊ Davɩd yɩ ʊ, ŋn’a birm Betelehɛm b’ʊ ra?» ⁴³Naa do y’a ka, gʊɔɔ wɔɔ n a gʊngʊ a minto. ⁴⁴Ŋ gʊɔɔ gɔsɩnnɔ a ŋʊa k’a nyasʊ, bɩ gɔsɩ n a wɔ da ma y.

⁴⁵Wosocɛ dɔmazannɔ wɔɔ n a bɔ, ŋnɩ bʊr wosocɛmannɩbənno jɩtannɔ wɔɔ zi kan *farizɛɛnrɔ wɔɔ kɩ. Brɔɔ nɩ ŋ lar, ŋ ʊ: «Bɔ m awɔɔ n bʊr nɩ?» ⁴⁶Wosocɛ dɔmazannɔ wɔɔ n a nyɩ bɔ ʊ, ŋ ʊ: «Gʊaa ba ʊ an meer kʊ gʊaa naa do a ba bɩ lɔɔ ba y.» ⁴⁷Farizɛɛnrɔ wɔɔ n a hɩ ŋ nɩ, ŋ ʊ: «A to awɔɔ ʊ, an awɔɔ hɔɔn da a zi ra? ⁴⁸Jɩtannɔ wɔɔ kan farizɛɛnrɔ wɔɔ kɩ barla bɩ, gʊaa deem taan… ta ʊ, an a mim si ra? ⁴⁹Bɩ, gʊaa cir naa do n *lɛrɔ wɔɔ dɔ y. Ŋ barka ba ʊ y!» ⁵⁰Nikodɛm k’a nyɩnta an ta Yeezuu zi bɩ nyɩnta kan ŋ kɩ, an a hɩ, a ʊ: ⁵¹«N n gʊaa dʊdɔ yar bɩ n n’a meerbaa ma kan hɔ k’a ba bɩ kɩ y. Wɔɔ lɛrɔ wɔɔ n bɩ hɩ ra?» ⁵²Ŋ n a nyɩ bɔ ʊ, ŋ ʊ: «Ɩ to ɩbɩɩ ʊ Galilee ʊ sɔ ra? Bɩ, ɩ ka mɩŋŋa, ɩbɩɩ bɩ *wosolɛsinnɩsorazaa yɩrɛ an bɩr Galilee gʊaa y.»

[⁵³Ŋ haay n a hʊr, ŋnɩ dundoo a harlɔ ʊ.

Lʊ jaandər

¹Yeezuu n a hʊr an ta Oliviyee ci mim ʊ. ²Dɔ k’a bʊr an nɩ mɛm bɩ, a a bɔ an bʊr *Wosocɛ ʊ b’ʊ, gʊaa haay nɩ zɛm zi, an nyɩnta, an nɩ hɔ dɩndarɛ ŋ nɩ.

³*Wosocikarɩnsaambɔɔ kan *farizɛɛnrɔ kɩ bʊr lʊ m b’ʊ, ŋn’a da gʊɔɔ wɔɔ bire ʊ. Sʊr n y’a ʊ ra, an nɩ jaan darɛ. ⁴Ŋ n a hɩ Yeezuu m, ŋ ʊ: «Karɩnsaamba, lʊ naa do, sʊr n y’a ʊ ra, an nɩ jaan darɛ. ⁵*Lɛrɔ nɔ ʊ, Moyiisi a hɩ, a ʊ, n n lannɔ nɔɔn duro zɛ jaarɔ m. B’ɩbɩɩ, ɩbɩɩ ʊ lɔ?» ⁶A hɩ ŋ nawʊrɛ ncɩnaaʊ k’a nyasʊ meerbaa nɔ ʊ, k’a ku a mim ka ra. Yeezuu a zuutə, an n’a nyʊkʊm wʊnwɔsɩm tara ʊ. ⁷Kʊ ŋ gɔɔta ŋn’a larm bɩ, Yeezuu a bɔɔta, an a hɩ ŋ nɩ, a ʊ: «Gʊaa k’a n’awɔɔ bire ʊ, b’a n mimbʊnyaa ba cɩna bɩ n lɛɛ ka, an a gʊɛɛn.» ⁸A n a ya, an a zuutə, an n’a nyʊkʊm bɩ wʊnwɔsɩm tara ʊ. ⁹Kʊ ŋ meerbaa naa do ma bɩ, ŋ cem deem-deem. Gʊɔɔ marɛrɔ wɔɔ ɩ lɛɛ ka ŋnɩ cem, a poorero wɔɔ n a nya ŋ ʊ. Yeezuu n gɔɔta a deem. Kʊ lʊ bɩ gɔɔta an nɩ b’ʊ bɩ, ¹⁰Yeezuu a bɔɔta, an a hɩ m, a ʊ: «Ŋ bee, lʊ ra? Gɔsɩ n’ɩbɩɩ dʊdɔ yar la?» ¹¹A n a nyɩ bɔ ʊ, a ʊ: «Ayy…, Zuuba, gɔsɩ.» Yeezuu n a hɩ m, a ʊ: «Mɔɔ sɔ, mɔɔ b’ɩbɩɩ dʊdɔ yarlɛ y. Ta, b’ɩbɩɩ ɩ ya, ɩ mimbʊnyaa ba y.»]

Yeezuu m durnya lɛɛgure

¹²Yeezuu n a ya, an a hɩ ŋ nɩ, a ʊ: «Durnya lɛɛgure m mɔɔ m. Gʊaa k’a nɩ zum mɔɔ ʊ bɩ bɩ tam monsigə ʊ y. A mɩsɩrbaa lɛɛgure yɩm.»

¹³*Farizɛɛnrɔ wɔɔ n a hɩ m, ŋ ʊ: «Ɩ mɩŋŋa kasɛtɩ ɩ n’a kam na? Ɩbɩɩ kasɛtɩ bɩ, ŋʊaar m.» ¹⁴Yeezuu n a nyɩ bɔ ŋ nʊ, a ʊ: «Sɩra m, m mɩŋŋa kasɛtɩ mɔɔ n’a kam. Bɩ, mɔɔ kasɛtɩ bɩ sɩra m, bala, mɔɔ m tojɩ dɔ, m m tajɩ dɔ. B’awɔɔ, awɔɔ n a dɔ kʊ m to mɔɔ ʊ ka m nɩ tam ka y. ¹⁵Dʊdɔ awɔɔ n’a karɛ am gʊɔɔ hɔ bɩ m. Mɔɔ bɩr gʊaa dʊdɔ karɛ y. ¹⁶Baa kʊ mɔɔ ʊ kʊ m dʊdɔ ka, a ka mɔɔ nawʊm kan sɩra kɩ, bala, mɔɔ bɩ m deem nɩ y. Zɩ k’a mɔɔ nyɔɔ bɩ ta ʊ sɔ. ¹⁷Awɔɔ mɩŋŋɔɔ *lɛrɔ wɔɔ nɔ ʊ, n y’a gʊrsɩra ba, n ʊ, gʊaa hɩɩya kasɛtɩ bɩ, sɩra m. ¹⁸M mɩŋŋa kasɛtɩ mɔɔ n’a kam, bɩ Zɩ k’a mɔɔ nyɔɔ b’ɩ mɔɔ kasɛtɩ kam sɔ.» ¹⁹Ŋ n a nyɩ bɔ nʊ, ŋ ʊ: «Ɩbɩɩ Zɩ b’ɩ ka?» Yeezuu n a nyɩ bɔ ʊ, a ʊ: «Awɔɔ n mɔɔ dɔ y, b’awɔɔ n mɔɔ Zɩ dɔ sɔ y. Kʊ mɔɔ dɔ awɔɔ ʊ, awɔɔ mɔɔ Zɩ bɩ dɔm sɔ.»

²⁰Meerbaarɔ nɔɔn duro ba Yeezuu ʊ bɩncɛ kʊ n nɩ busoo zarŋ ʊ b’ʊ, bɩ ma bɩ, a ɩ hɔ dɩndam Wosocɛ ʊ, gɔsɩ n a wɔ da ma y, bala, a wakatɩ n a ku cɩna y.

²¹Yeezuu n a ya, an a hɩ ŋ nɩ, a ʊ: «Cem mɔɔ n nawʊm, awɔɔ y’a kam mɔɔ ma, bɩ, gɩnga awɔɔ nawʊm a mimbʊnyaarɔ nɔ ʊ. Bɩncɛ kʊ mɔɔ nɩ taŋ ʊ bɩ, awɔɔ b’a dam ma, a ta b’ʊ y.» ²²Zɩɩfʊrɔ wɔɔ n a hɩ, ŋ ʊ: «A ŋʊa an nawʊm k’a mɩŋŋa zɛ gɛ? K’a a hɩ, a ʊ: bɩncɛ kʊ mɔɔ nɩ taŋ ʊ bɩ, awɔɔ b’a dam ma a ta b’ʊ bɩ minto.» ²³Yeezuu n a nyɩ bɔ ŋ nʊ, a ʊ: «Tara burə naa gʊɔɔ n’awɔɔ m, bɩ, m to mɔɔ ʊ brama. Durnya naa gʊɔɔ n’awɔɔ m, bɩ, durnya naa do gʊaa bɛɛ m mɔɔ nɩ y. ²⁴Bɩ y’a ka, mɔɔ n a hɩ awɔɔ m, mɔɔ ʊ, awɔɔ gɩngarɛ a mimbʊnyaarɔ nɔ ʊ. K’awɔɔ n a si, a ʊ: A n ta ʊ bɩ m mɔɔ m,8.24,28 «A n ta ʊ bɩ m mɔɔ m» Woso tɔ deem m. A n a hɩnkarɛ, a ʊ, Woso taʊrɛ sɩŋŋɩda ba ʊ, b’a nyarɛ ba ʊ y. awɔɔ gɩngarɛ a mimbʊnyaarɔ nɔ ʊ.» ²⁵Ŋ n a hɩ, ŋ ʊ: «Nka n’ɩbɩɩ nɩ?» Yeezuu n a nyɩ bɔ ŋ nʊ, a ʊ: «Mɔɔ n’a mim hɩrɛ awɔɔ m tee… bɩ m. ²⁶Awɔɔ minno ta ʊ gʊta, kʊ m ŋ hɩ awɔɔ m, kʊ m ŋ dʊdɔ ka. Zɩ k’a mɔɔ nyɔɔ bɩ, sɩrazaa m, bɩ hɔ kʊ mɔɔ ma zi bɩ, bɩ mɔɔ n’a hɩm durnya m.» ²⁷Ŋ n a dɔ, ŋ ʊ, Yeezuu bɩ, Zɩ Woso mim a a hɩ a nɩ y. ²⁸Yeezuu n a hɩ ŋ nɩ, a ʊ: «Dɔmɩm niŋŋə k’awɔɔ nɩ *Gʊaanyɩ bɩ busuŋ ʊ bɩ, dɔmɩm bɩ do awɔɔ n n’a dɔrɛ, a ʊ: A n ta ʊ bɩ m mɔɔ m. Bɩ mɔɔ bɩr zi bam ŋ mɩŋŋa paŋŋa nɩ y. Hɔ kʊ mɔɔ Zɩ a dɩnda mɔɔ m bɩ mɔɔ n’a hɩm. ²⁹Zɩ k’a mɔɔ nyɔɔ b’ɩ kan mɔɔ kɩ. A n mɔɔ to m deem nɩ y, bala, hɔ k’a ŋʊa bɩ mɔɔ n’a bam dɔmɩm haay.»

³⁰K’a nɩ meer bɩ barɛ ncɩnaaʊ bɩ, gʊɔɔ gʊta sɩra ka ʊ.

Yeezuu kan Abraham kɩ

³¹Yeezuu n a hɩ zɩɩfʊrɔ kʊ ŋ sɩra ka ʊ rɔ wɔɔ m, a ʊ: «K’awɔɔ gɔɔta mɔɔ lemim bɩ nɔ ʊ, mɔɔ karɩndanyɩnɔ paan…rɔ n’awɔɔ m. ³²Awɔɔ sɩra dɔm, bɩ sɩra bɩ y’awɔɔ bam soamɩŋŋaʊzannɔ.» ³³Ŋ n a nyɩ bɔ nʊ, ŋ ʊ: «Abraham yaŋŋɔɔ n wɔɔ m, bɩ gʊaa n wɔɔ ba a lɔnnɔ cɩna y. Ɩbɩɩ ba lɔ, ɩ n’a hɩrɛ, ɩ ʊ: wɔɔ nyɩntam soamɩŋŋaʊzannɔ?» ³⁴Yeezuu n a hɩ ŋ nɩ, a ʊ: «Sɩra paan… mɔɔ n’a hɩrɛ awɔɔ m, gʊaa k’a nɩ mimbʊnyaa barɛ, mimbʊnyaa lɔmbaa nɔ an ta ʊ. ³⁵Lɔ bɩ, har nɔ bɛɛ an ta ʊ dɔmɩm haay y. Har nyɩ b’ɩ har ʊ dɔmɩm haay. ³⁶Bɩ minto y’a ka, kʊ Nyɩ b’awɔɔ bɔ lɔmbaa nɔ ʊ, awɔɔ nyɩntam soamɩŋŋaʊzannɔ.

³⁷Mɔɔ dɔ *Abraham yaŋŋɔɔ n’awɔɔ m. Kʊ mɔɔ lemim bɩ bɩr gasʊrɛ awɔɔ ʊ bɩ, bɩ y’a ka, awɔɔ n’a kam mɔɔ meeyaa ma. ³⁸Hɔ kʊ mɔɔ yɩ m Zɩ zi bɩ mɔɔ n’a hɩrɛ. B’awɔɔ, hɔ k’awɔɔ ma a zɩ zi b’awɔɔ n’a bam!» ³⁹Ŋ n a nyɩ bɔ nʊ, ŋ ʊ: «Wɔɔ zɩ m Abraham m.» Yeezuu n a hɩ ŋ nɩ, a ʊ: «Kʊ Abraham nyɩnɔ n’awɔɔ nɩ, k’a Abraham zi ba. ⁴⁰Kɛɛrɛ bɩ, awɔɔ y’a kam ma k’a mɔɔ meeyaa bɔ ʊ, mɔɔ kʊ mɔɔ sɩra kʊ mɔɔ ma Woso zi bɩ hɩ awɔɔ m bɩ minto. Abraham n naa ba y. ⁴¹B’awɔɔ, a zɩ zibəə awɔɔ n’a bam.» Ŋ n a nyɩ bɔ nʊ, ŋ ʊ: «Jaandarɛnyɩnɔ bɛɛ m wɔɔ nɩ y! Wɔɔ Zɩ deem bala, a m Woso m.» ⁴²Yeezuu n a hɩ ŋ nɩ, a ʊ: «K’awɔɔ Zɩ m Woso nɩ, awɔɔ mɔɔ ŋʊam, bala, m to mɔɔ ʊ Woso zi, m bʊr. Mɔɔ n bʊr m mɩŋŋa paŋŋa nɩ y. A ɩ mɔɔ nyɔɔ. ⁴³Bɔ minto m, awɔɔ bɩr mɔɔ meerbaa bɩ marɛ? Bala, awɔɔ b’a dam ma, a a tʊr ka mɔɔ meerbaa bɩ ma y. ⁴⁴Awɔɔ zɩ bɩ n Sʊtaana m. B’awɔɔ lɛ taa k’a a zɩ bɩ hɔɔnhɔ ba. Gərzer m tee… a sɩŋŋɩda ʊ. A n gɔɔta sɩra nɔ ʊ y, kʊ sɩra ba a nɔ ʊ bɩ minto. K’a ɩ ŋʊaar barɛ, meerbaa k’a n’a nɔ ʊ b’a n’a bam, bala, ŋʊaarzaa m, bɩ ŋʊaar zɩ m sɔ. ⁴⁵Kʊ mɔɔ nɩ, kʊ mɔɔ nɩ sɩra hɩm bɩ y’a ka awɔɔ bɩr sɩra kam mɔɔ ʊ y. ⁴⁶Awɔɔ bire ʊ, nka y’a da ma, an a hɩ, a ʊ: mɔɔ mimbʊnyaa ba? Bɩ kʊ mɔɔ ɩ sɩra hɩrɛ, bɔ m, awɔɔ bɩr a sire? ⁴⁷Gʊaa k’an Woso gʊaa bɩ, Woso lemim an n’a tʊr kam ma. Kʊ Woso gʊɔɔ bɛɛ n’awɔɔ m bɩ y’a ka, awɔɔ bɩr a tʊr kam mɔɔ ma y.»

⁴⁸Zɩɩfʊrɔ wɔɔ n a hɩ Yeezuu m, ŋ ʊ: «Kʊ wɔɔ ʊ, Samarii gʊaa n’ɩbɩɩ m, bɩ zinə nɩ kan ɩbɩɩ kɩ bɩ, wɔɔ gumə ba ʊ ra?» ⁴⁹Yeezuu n a nyɩ bɔ ŋ nʊ, a ʊ: «Zinə ba kan mɔɔ kɩ y. Bɩ mɔɔ yɩ m Zɩ daŋ ʊ, awɔɔ n bɔkarɛ an nɩ mɔɔ bɔŋ ʊ! ⁵⁰Mɔɔ bɩr m karɛ m mɩŋŋa lɛbɔʊrɛ ma y. Bɩ, gʊaa ta ʊ, an nɩ mɔɔ daŋ ʊ, an nɩ dʊdɔ karɛ. ⁵¹Sɩra paan… mɔɔ n’a hɩrɛ awɔɔ m, kʊ gʊaa mɔɔ meerbaa bɩ si, a bɩ gam fɩɩga y.» ⁵²Zɩɩfʊrɔ wɔɔ n a hɩ m, ŋ ʊ: «Wɔɔ dɔ kɛɛrɛ, ʊ ʊ, zinə nɩ kan ɩbɩɩ kɩ! Abraham ga kan *wosolɛsinnɩsorazannɔ kɩ sɔ, ɩbɩɩ n bʊr ɩ n’a hɩrɛ, ɩ ʊ: Kʊ gʊaa mɔɔ mim si, a bɩ gam fɩɩga y. ⁵³Lɛ ɩbɩɩ da wɔɔ yaaba Abraham k’a ga bɩ ra ra? Wosolɛsinnɩsorazannɔ gɩnga sɔ! Ɩ mɩŋŋa sa ɩbɩɩ ʊ nka?» ⁵⁴Yeezuu n a nyɩ bɔ ŋ nʊ, a ʊ: «Kʊ m lɛ mɔɔ n’a bɔrɛ m mɩŋŋa ʊ, mɔɔ lɛbɔʊrɛ jɩ bɩ nyɩntaŋ ʊ y. Mɔɔ Zɩ n’a lɛ bɔm mɔɔ ʊ, awɔɔ n’a hɩm ma, a Woso bɩ. ⁵⁵Awɔɔ n a dɔ y, bɩ mɔɔ dɔ. Kʊ mɔɔ hɩ mɔɔ ʊ, mɔɔ n a dɔ, m ba mɔɔ nawʊm ŋʊaarzaa a n’awɔɔ hɔ bɩ m. Bɩ mɔɔ dɔ, m n’a meerbaa sim. ⁵⁶Awɔɔ yaaba Abraham b’a heer nyɔɔ, an a ka mɔɔ dɔmɩm bɩ yɩrɛ ma. B’a a yɩ, a heer nyɔɔ.» ⁵⁷Zɩɩfʊrɔ wɔɔ n a hɩ, ŋ ʊ: «Ɩbɩɩ dɔɔraa n busoor ku y, ɩbɩɩ n bɔkarɛ ɩ Abraham yɩ!» ⁵⁸Yeezuu n a nyɩ bɔ ŋ nʊ, a ʊ: «Sɩra paan… mɔɔ n’a hɩrɛ awɔɔ m: dɔmɩm kʊ Abraham n nyɩnta ʊ bɩ, mɔɔ ta ʊ.»

⁵⁹Ŋ n jaarɔ gʊr k’a gʊngʊɛɛn. Yeezuu n a nyaakʊm da, an bɔ Wosocɛ ʊ b’ʊ.

Yeezuu gʊaa k’a yɩ kan bʊʊbaa kɩ waa

¹Yeezuu k’a nɩ cenim bɩ, a gʊaa yɩ, an yɩ kan bʊʊbaa kɩ. ²A *karɩndanyɩnɔ wɔɔ n laaka naa do da han, ŋ ʊ: «Karɩnsaamba, nka ɩ mimbʊnyaa ba an yɩ kan bʊʊbaa kɩ? A y’a ba gɛɛ, a zɩrɔ nɩ?» ³Yeezuu n a nyɩ bɔ ʊ, a ʊ: «A mɩŋŋa bɛɛ y, b’a zɩrɔ bɛɛ sɔ y. Bɩ lɛ taa k’a hɩ, a ʊ, kʊ Woso zibəə bɩ n a hɩnka a gʊr zi! ⁴A a ga m, k’ʊ Zɩ k’a mɔɔ nyɔɔ bɩ zi ba, kʊ woso lɛ n gɔɔta an bɩr ta ʊ. Kʊ gum da, gʊaa b’a dam ma an zi ba y. ⁵Kʊ mɔɔ nɩ durnya nɔ ʊ bɩ, durnya lɛɛgure m mɔɔ m.»

⁶Kʊ Yeezuu meer ba maam bɩ, a lihi da tara ʊ, an taa bɩ yɔɔ lihi bɩ m, an a gʊr, an a nɔ bʊʊ bɩ mɩnyaa bɩ ma, ⁷A n a hɩ m, a ʊ: «Ta ɩ yaa hi da ɩ meer ʊ Silowee bɔrkɔ ʊ.» Tɔ naa do lɛ taa k’a hɩ, a ʊ: nyɔɔdarɛ. Bʊʊ bɩ n ta, an aa hi bɩ da a meer ʊ. K’a wusigə an nɩ doom bɩ, a mɩm ɩ lɛɛ yɩm.

⁸A cɩsɔnnɔ kan gʊɔɔ kʊ ŋ lɛɛ ka ŋn’a yɩ biisi an nɩ hɔ yɩnyɛm nɔ wɔɔ kɩ a hɩ, ŋ ʊ: «Naa bɛɛ tɩr nyɩnta an bɩr hɔ yɩnyɛm bɩ ra?» ⁹Gɔsɩnnɔ n’a hɩrɛ, ŋ ʊ: «A mɩŋŋa m!» Gɔsɩnnɔ ʊ: «A bɛɛ y, a bɔkʊʊrɛzaa m.» Bʊʊ bɩ n a hɩ, a ʊ: «Mɔɔ mɩŋŋa m.» ¹⁰Ŋ n a hɩ m, ŋ ʊ: «Ɩbɩɩ mɩnyaa b’a ba lɔ, an nɩ lɛɛ yɩrɛ?» ¹¹A n a nyɩ bɔ ʊ, a ʊ: «Gʊaa kʊ n n’a birm Yeezuu b’ɩ taa yɔɔ, an a nɔ mɔɔ mɩnyaa bɩ ma, an a hɩ mɔɔ m, a ʊ: Ta ɩ yaa hi da ɩ meer ʊ Silowee bɔrkɔ ʊ. Mɔɔ n ta, m aa hi da m meer ʊ, mɔɔ mɩm nɩ lɛɛ yɩm.» ¹²Ŋ n a hɩ m, ŋ ʊ: «Gʊaa b’ɩ ka?» A n a nyɩ bɔ ʊ, a ʊ: «Mɔɔ n a dɔ y.»

¹³Ŋ n gʊaa k’a nyɩnta bʊʊ bɩ gaa, ŋnɩ ta m *farizɛɛnrɔ zi. ¹⁴Yeezuu k’a taa bɩ yɔɔ an a mɩm bɩ gʊm bɩ, a ba a ʊ *sabaa hinni ʊ. ¹⁵Farizɛɛnrɔ wɔɔ n a lar sɔ, k’a ba a ʊ lɔ, a mɩm nɩ lɛɛ yɩm gɛ? A n a hɩ ŋ nɩ, a ʊ: «Taa a yɔɔ, an a nɔ mɔɔ mɩm ma, mɔɔ m hi da m meer ʊ, m nɩ lɛɛ yɩm.» ¹⁶Farizɛɛnrɔ wɔɔ barla gɔsɩnnɔ y’a hɩrɛ, ŋ ʊ: «Gʊaa naa do, Woso gʊaa bɛɛ y, a bɩr zum sabaa hinni lɛrɔ wɔɔ ʊ y.» Gɔsɩnnɔ ʊ: «Gʊaa mimbʊnyaabər y’a bam lɔ an bɩr hoserlo barɛ ncɩnaaʊ?» Mim naa do farizɛɛnrɔ wɔɔ gʊngʊ kʊ ma. ¹⁷Ŋ n a ya, ŋn’a hɩ bʊʊ bɩ m, ŋ ʊ: «B’ɩbɩɩ, bɔ ɩbɩɩ n’a hɩm gʊaa k’a ɩbɩɩ waa bɩ jɛ ʊ?» A n a nyɩ bɔ ʊ, a ʊ: «*Wosolɛsinnɩsorazaa m.»

¹⁸Bɩ, zɩɩfʊrɔ jɩtannɔ wɔɔ n a si ŋ ʊ, a nyɩnta bʊʊ, an mɩm n bɔkarɛ an gʊ y. Pakra m kʊ ŋ n’a zɩrɔ wɔɔ bir, ŋnɩ laaka da ŋ han. ¹⁹Ŋ n laaka naa do da ŋ han, ŋ ʊ: «Awɔɔ nyɩ m gʊaa naa do m, awɔɔ n a dɔ, a ʊ, yɩ a ʊ kan bʊʊbaa kɩ gɛ? Bɩ, a a ba lɔ, an nɩ lɛɛ yɩm kɛɛrɛ?» ²⁰A zɩrɔ wɔɔ n a nyɩ bɔ ʊ, ŋ ʊ, «Wɔɔ dɔ paan… ʊ ʊ, wɔɔ nyɩ m, bɩ yɩ a ʊ bʊʊ. ²¹Bɩ, wɔɔ n a dɔ k’a ba a ʊ lɔ, a mɩm nɩ lɛɛ yɩm kɛɛrɛ y. Kʊ nka y’a mɩm bɩ gʊ, wɔɔ n bɩ zaa dɔ sɔ y. K’a lar, nyɩ bɛɛ m dɔ y. A a da ma, an a mim dɩnda a zim!» ²²A zɩrɔ wɔɔ ɩ nyi bam zɩɩfʊrɔ jɩtannɔ wɔɔ m. Bɩ y’a ka, ŋnɩ meer ba ncɩnaaʊ. Bala, jɩtannɔ wɔɔ kʊ ma, ŋn’a hɩ, ŋ ʊ: Kʊ gʊaa a hɩ, a ʊ: Yeezuu bɩ, *Krista m, k’a bɔ a zi. ²³Bɩ y’a ka, a zɩrɔ wɔɔ n a hɩ, ŋ ʊ: «Nyɩ bɛɛ m dɔ y, k’a lar.»

²⁴Farizɛɛnrɔ wɔɔ n a ya, ŋnɩ gʊaa k’a yɩ bʊʊbaa nɔ ʊ bɩ bir a hɩɩya hɔ ma, ŋn’a hɩ m, ŋ ʊ: «Nyi ba Woso m, ɩ sɩra hɩ! Wɔɔ dɔ wɔɔ ʊ, gʊaa naa do mimbʊnyaabər m.» ²⁵A n a nyɩ bɔ ŋ nʊ, a ʊ: «Mɔɔ n a dɔ kʊ mimbʊnyaabər nɩ y. Hɔ deem mɔɔ dɔ, bala, mɔɔ nyɩnta bʊʊ, bɩ, mɔɔ ɩ lɛɛ yɩm kɛɛrɛ.» ²⁶Ŋ n a hɩ m, ŋ ʊ: «Bɔ a a ba ɩbɩɩ nɩ? A ba a ʊ lɔ an ɩbɩɩ mɩm bɩ gʊ?» ²⁷A n a nyɩ bɔ ŋ nʊ, a ʊ: «Mɔɔ lɛɛ ka, m a dɩnda awɔɔ m, b’awɔɔ n a tʊr ka ma y, gɛɛ lɔ? Bɔ minto m, a a ya, an nɩ mɔɔ larlɛ? A hɩ awɔɔ ʊ k’a ba a karɩndanyɩnɔ sɔ ra?» ²⁸Farizɛɛnrɔ wɔɔ n a sɩŋŋɩda ba, ŋn’a sʊnsɔ wʊrɛ, ŋn’a hɩrɛ, ŋ ʊ: «Ɩbɩɩ n a karɩndanyɩ! *Moyiisi karɩndanyɩnɔ m wɔɔ m. ²⁹Wɔɔ dɔ, wɔɔ ʊ, Woso meer ba kan Moyiisi kɩ, bɩ naa do naa, wɔɔ n a dɔ k’a to a ʊ ka y.» ³⁰Gʊaa bɩ n a nyɩ bɔ ŋ nʊ, a ʊ: «Zɛkədə mim n naa! Awɔɔ n a tojɩ dɔ, b’a a ka mɔɔ mɩm nɩ lɛɛ yɩm la! ³¹Wɔɔ dɔ, wɔɔ ʊ, Woso bɩr a tʊr kam mimbʊnyaabənno ma y. Bɩ kʊ gʊaa ɩ Woso daŋ ʊ, an n’a hɔɔnhɔ barɛ, Woso y’a tʊr kam bɩ zaa ma. ³²Gʊaa n a ma cɩna, ŋ ʊ, gʊaa ɩ gʊaa k’a yɩ kan bʊʊbaa kɩ bɩ mɩm gʊ y. ³³Gʊaa naa do, kʊ Woso gʊaa ɩ bɛɛ, a b’a dam ma, an hɔsɩ ba y.» ³⁴Ŋ n a nyɩ bɔ ʊ, ŋ ʊ: «Yɩ ɩbɩɩ ʊ mimbʊnyaa nɔ ʊ, ɩ bʊr, ɩ nɩ karɩnda dɩndam wɔɔ m na?» Ŋ n la ra an bɔ, ŋn’a bɔ a zi.

³⁵Yeezuu k’a a ma a ʊ, ŋ la ra bɩ, a bʊr zi an b’a hɩ m, a ʊ: «Ɩbɩɩ ɩ sɩra kam *Gʊaanyɩ b’ʊ ra?» ³⁶A n a nyɩ bɔ ʊ, a ʊ: «Nka nɩ, Zuuba, kʊ m sɩra ka ʊ?» ³⁷Yeezuu n a hɩ m, a ʊ: «Ɩbɩɩ yɩ, an nɩ meer bam kan ɩbɩɩ kɩ naa.» ³⁸Gʊaa bɩ n a hɩ, a ʊ: «Mɔɔ sɩra ka ɩ ʊ, Zuuba.» A n kukurə zɛ a taa.

³⁹Yeezuu n a hɩ, a ʊ: «Bʊr mɔɔ ʊ durnya naa nɔ ʊ dʊdɔ minto, kʊ gʊɔɔ kʊ ŋ mɩm bɩr lɛɛ yɩm nɔ wɔɔ n lɛɛ yɩ, kʊ gʊɔɔ kʊ ŋ mɩm nɩ lɛɛ yɩm nɔ wɔɔ n a ba bʊʊrɔ.» ⁴⁰Farizɛɛnrɔ kʊ ŋ nyɩnta kan kɩ rɔ wɔɔ kʊ ŋ naa ma bɩ, ŋ y’a hɩ, ŋ ʊ: «A hɩ ɩbɩɩ ʊ, bʊʊrɔ m wɔɔ m sɔ gɛ?» ⁴¹Yeezuu n a nyɩ bɔ ŋ nʊ, a ʊ: «Kʊ bʊʊrɔ n’awɔɔ nɩ, awɔɔ mimbʊnyaa bɩ nyɩntaŋ ʊ y. Bɩ naa ma bɩ, k’awɔɔ ʊ, a mɩm ɩ lɛɛ yɩm bɩ, awɔɔ mimbʊnyaa bɩ gɔɔta an ta ʊ.»

Dundor kan a seero kɩ

¹«Sɩra paan… mɔɔ n’a hɩrɛ awɔɔ m, gʊaa k’a n gasʊ seero bakʊ lɛ nɩ y, an bɔkarɛ an bɔɔra m, an gasʊ, bɩ zaa bɩ, koor m, hɔyɔrɛzaa m sɔ. ²Bɩ, gʊaa k’a gasʊ bakʊ bɩ lɛ m bɩ, bɩ zaa m seero wɔɔ dundor. ³Gʊaa k’a nɩ dɔm cɛlɛ ma bɩ n’a gʊm dundor bɩ m, seero wɔɔ n a tʊr ka a leer ma. A n a seero wɔɔ bir deem-deem ŋ tɔ ma, an bɔ ŋ nɩ garga ra. ⁴K’a bɔ ŋ nɩ haay, ka an nawʊrɛ ŋ lɛɛ, seero wɔɔ n zu a jɛ ʊ, kʊ ŋ y’a leer dɔ bɩ minto. ⁵Ŋ bɩ yɛrɛ, ŋnɩ zu saana jɛ ʊ y. A si ŋ nawʊm, ŋn’a gʊ saana bɩ ma, bala, ŋ n saanarɔ leer dɔ y.»

⁶Yeezuu n *hɔbɔkʊrɛnoom naa do da ŋ nɩ, bɩ ŋ n hɔ kʊ Yeezuu a hɩ bɩ jɩ dɔ y.

Yeezuu m cɛlɛ paan…

⁷Yeezuu n a ya, an a hɩ, a ʊ: «Sɩra paan… mɔɔ n’a hɩrɛ awɔɔ m, mɔɔ m bakʊ bɩ lɛ. ⁸Gʊɔɔ kʊ ŋ lɛɛ ka mɔɔ lɛɛ ŋnɩ bʊr lɔ wɔɔ, konno m, hɔyɔrɛzannɔ m sɔ. Bɩ, seero wɔɔ n a tʊr ka ŋ ma y. ⁹Mɔɔ m bakʊ bɩ lɛ. Kʊ gʊaa gasʊ mɔɔ m, a bʊmbɔrɛ yɩm. A gasʊrɛ, an bɔ, an bʊr, an hɔbɩrɛ yɩ an a bɩ. ¹⁰Koor bɩr zɛm k’a hɩ bɛɛ a ʊ, k’a koor ba, k’a gər zɛ, k’a hɔ zar y. Bʊr mɔɔ ʊ kʊ gʊɔɔ m mɩsɩrbaa yɩ, kʊ ŋ n’a yɩ an bʊr bɔ.»

Yeezuu m dundor mɩŋŋa

¹¹«Mɔɔ m dundor mɩŋŋa. Bɩ dundor mɩŋŋa bɩ, a mɩsɩrbaa an n’a kam a seero wɔɔ minto. ¹²Gʊaa k’a nɩ zi bam busoo minto bɩ, seero wɔɔ dundor bɛɛ nɩ y, bɩ ŋ zaa bɛɛ sɔ y. K’a tampa yɩ an nɩ zɛrɛ, a si an nawʊrɛ, an n’a gʊm seero wɔɔ ma. Tampa bɩ n a da ŋ bir, ŋn’a hɩsɩga. ¹³Kʊ gʊaa bɩ, a ka an nawʊm busoo ma bɩ, a leer ba seero wɔɔ mim ma y. ¹⁴Dundor mɩŋŋa m mɔɔ m. Mɔɔ m seero wɔɔ dɔ, bɩ mɔɔ seero wɔɔ mɔɔ dɔ sɔ, ¹⁵amba mɔɔ Zɩ mɔɔ dɔ, mɔɔ nɩ m Zɩ dɔ bɩ m. Bɩ, m mɩsɩrbaa mɔɔ n’a karɛ m seero wɔɔ minto. ¹⁶Seero gɔsɩnnɔ ta ʊ, ŋ ba bakʊ naa do ʊ y, bɩ mɔɔ brɔɔ gaam, m bʊr ŋ nɩ. Ŋ zɛm b’a tʊr ka mɔɔ leer ma. Bɩ, seero bakʊ nyɩntam deem a dundor deem. ¹⁷Mɔɔ Zɩ ɩ mɔɔ ŋʊarɛ, bala, mɔɔ yɩ m mɩsɩrbaa karɛ, kʊ m m ya, m b’a si. ¹⁸Gʊaa bɛɛ nɩ mɔɔ mɩsɩrbaa bɩ sire y, mɔɔ mɩŋŋa n’a kam. Mɔɔ m da ma, m a ka, mɔɔ m da ma, m a si. Mɔɔ Zɩ ɩ lɛ naa do ka mɔɔ ʊ.»

¹⁹Minno nɔɔn duro a ya, an zɩɩfʊrɔ wɔɔ gʊngʊ kʊ ma. ²⁰Gʊɔɔ gʊta yɩ ŋ barla, ŋn’a hɩrɛ, ŋ ʊ: «Zinə nɩ kan kɩ, hɔɔzaa m, bɔ minto m, a n’a tʊr karɛ a meerbaa ma?» ²¹Bɩ, gɔsɩnnɔ y’a hɩrɛ, ŋ ʊ: «Gʊaa kʊ zinə n nɩ kan kɩ meerbaarɔ bɛɛ m naa y. Zinə y’a dam ma, an bʊʊ mɩm gʊ ra?»

Gʊɔɔ gʊta kaanm Yeezuu m

²²N ɩ Zerizalɛm *Wosocɛ bankarɛ tɔdaanɔʊ cibsa bam. Nyɩnta a ʊ nyɛɛm dɔmɩm. ²³Yeezuu nɩ bɩmbɩrm Wosocɛ ʊ b’ʊ Salomɔɔn laŋŋa gʊta kʊ n y’a dɔ jaa m bɩ taa b’ʊ. ²⁴Zɩɩfʊrɔ wɔɔ n bɩ bɩr ma, ŋn’a hɩ m, ŋ ʊ: «Kʊ *Krista n’ɩbɩɩ nɩ, ɩbɩɩ wɔɔ tore ʊ hɔɔndarɛ nɔ ʊ, an ta, an dɔmɩm kara ku? A hɩ wɔɔ m paan…!» ²⁵Yeezuu n a hɩ ŋ nɩ, a ʊ: «Mɔɔ hɩ awɔɔ m, b’awɔɔ n a si y, ziro kʊ mɔɔ n nɩ barɛ m Zɩ tɔ ma rɔ wɔɔ ɩ mɔɔ kasɛtɩ kam. ²⁶Bɩ, mɔɔ y’a hɩrɛ awɔɔ m, b’awɔɔ bɩr a sire y, kʊ mɔɔ seero bɛɛ n’awɔɔ m bɩ minto. ²⁷Mɔɔ seero wɔɔ y’a tʊr kam mɔɔ leer ma, bɩ mɔɔ ŋ dɔ sɔ, ŋn’ɩ zum mɔɔ jɛ ʊ. ²⁸Bɩ mɔɔ *mɩsɩrbaa k’a nyarɛ ba ʊ bɩ karɛ ŋ ʊ. Ŋ bɩ gam fɩɩga y. Bɩ, gʊaa b’a dam ma, an ŋ bɔ mɔɔ wɔ ʊ y. ²⁹Mɔɔ Zɩ k’a ŋ ka mɔɔ ʊ bɩ lɛ da hɔ haay ra, bɩ gʊaa ba ʊ an b’a dam ma, an hɔ bɔ Zɩ bɩ wɔ ʊ y. ³⁰Mɔɔ kan Zɩ bɩ kɩ, wɔɔ deem.»

³¹Zɩɩfʊrɔ wɔɔ n a ya, ŋnɩ jaarɔ gʊr k’a gʊngʊɛɛn. ³²Yeezuu n a hɩ ŋ nɩ, a ʊ: «Mɔɔ ka awɔɔ m zibəəro mɩŋŋɔɔ kʊ ŋ y’a to Zɩ zi rɔ wɔɔ yɩ. Brɔɔ minto y’a ka, awɔɔ k’a mɔɔ gʊngʊɛɛn ra?» ³³Zɩɩfʊrɔ wɔɔ n a nyɩ bɔ ʊ, ŋ ʊ: «Zibəə mɩŋŋa barɛ minto bɛɛ y’a ka, wɔɔ n’ɩbɩɩ gʊngʊɛɛnrɛ y, sʊnsɔ k’ɩbɩɩ wʊ, ɩbɩɩ k’ɩ m gʊaa, ɩ bɔkarɛ, ɩ n’ɩ mɩŋŋa bam Woso bɩ minto m.» ³⁴Yeezuu n a nyɩ bɔ ŋ nʊ, a ʊ: «Ŋ n a gʊrsɩra ba ncɩnaaʊ awɔɔ *lɛrɔ ci bɩ nɔ ʊ ra? ‹Mɔɔ hɩ: wosoro n’awɔɔ m.› ³⁵Wɔɔ dɔ, wɔɔ ʊ, gʊaa b’a dam ma, an hɔ kʊ n y’a gʊrsɩra ba *Wosoci nɔ ʊ bɩ zar y. Woso gʊɔɔ kʊ ŋ y’a lemim ma rɔ wɔɔ bir wosoro. Awɔɔ y’a hɩm gʊaa kʊ Zɩ b’a nyɔɔ bɩ ma, a ʊ, sʊnsɔ ɩbɩɩ n’a wʊrɛ, kʊ mɔɔ hɩ mɔɔ ʊ Woso Nyɩ m mɔɔ m bɩ minto. ³⁶Gʊaa kʊ Zɩ b’a bɔ ʊ, an a nyɔɔ durnya ʊ, b’awɔɔ ʊ, Woso sʊnsɔ an n’a wʊrɛ. Bala, kʊ mɔɔ hɩ mɔɔ ʊ Woso Nyɩ mɔɔ m bɩ minto. ³⁷Kʊ mɔɔ nɩ m Zɩ zi ba, a bɩ sɩra ka mɔɔ ʊ y. ³⁸Bɩ kʊ mɔɔ y’a barɛ, baa k’awɔɔ n sɩra ka mɔɔ ʊ, k’a sɩra ka a zibəə bɩ minto, k’a bɔkarɛ a dɔ mɩŋŋa, a ʊ, Zɩ ɩ kan mɔɔ kɩ, mɔɔ nɩ kan Zɩ kɩ.»

³⁹Ŋ n a ya, ŋnɩ wuti, ŋn’a ŋʊam k’a nyasʊ. Yeezuu n a yɔ ŋ nɩ.

⁴⁰Yeezuu n a wusigə an ta Zʊrdɛn kɔ lɛ ra zeezi, bɩncɛ kʊ Zaan a sɩŋŋɩda ba ʊ, an nɩ *batɛm kaŋ ʊ b’ʊ, an aa gɔɔta b’ʊ. ⁴¹Gʊɔɔ gʊta n bʊr zi, ŋn’a hɩrɛ, ŋ ʊ: «Zaan n hoser deem taan… ba y, bɩ hɔ haay k’a hɩ gʊaa naa do minto bɩ, sɩra m.» ⁴²Bɩ, gʊɔɔ gʊta sɩra ka ʊ b’ʊ.

Lazaar mɩmbɔʊrɛ

¹Gʊaa ɩ nyɩnta ʊ, an nɩ yaaba m. A tɔ m Lazaar. Betanii gʊaa m. Maarii kan a cɛmba Martɩ kɩ kʊ m bɩ. ²Maarii bɩ do ɩ tidəər nɔ Zuuba ma, an a minkə gaa, an a nʊnnɔ a gannɔ ma bɩ. A dakumboor Lazaar ɩ bɩ laafɩɩ bɩ. ³A danlʊrɔ wɔɔ n nyɔɔ da, ŋn’aa a hɩ Yeezuu m, ŋ ʊ: «Gʊaa k’ɩbɩɩ ŋʊa bɩ bɩ laafɩɩ y.» ⁴Kʊ Yeezuu a ma bɩ, a a hɩ, a ʊ: «Yaaba naa do, zɛ yaaba bɛɛ y, zɛ an nawʊm Woso lɛbɔʊrɛ m. A minto n’a kam Woso Nyɩ bɩ n daʊrɛ yɩ.»

⁵Yeezuu nyɩnta an Martɩ ŋʊa kan a danzaa bɩ kɩ, Lazaar kɩ. ⁶Baa k’a a dɔ a ʊ, Lazaar bɩ laafɩɩ bɩ, a gɔɔta bɩncɛ k’an ta ʊ b’ʊ dɔmɩm hɩɩya. ⁷Bɩ jɛ ʊ bɩ, a a hɩ a karɩndanyɩnɔ m, a ʊ: «Ʊ ʊ bɔ, ʊ ta Zidee ʊ.» ⁸Karɩndanyɩnɔ wɔɔ n a hɩ, ŋ ʊ: «Karɩnsaamba, zɩɩfʊrɔ a ka ma dɩɩtaa k’a ɩbɩɩ gʊngʊɛɛn jaarɔ m, ɩbɩɩ lɛ taa k’ɩ ɩ ya, ɩ ɩ bɔ, ɩ ta b’ʊ ra?» ⁹Yeezuu n a nyɩ bɔ ʊ, a ʊ: «A n a sa dɔgta m an ta yirbəə ra lɛɛgure bɛɛ m ta ʊ wakatɩ bueerehɩɩya ra? Kʊ gʊaa ɩ tam lɛɛgure ʊ a bɩr a gəm zɛrɛ y, bala, a ɩ durnya naa do lɛɛgure yɩm. ¹⁰Bɩ kʊ gʊaa ɩ tam gunuu ʊ, a y’a gəm zɛm, bala, a mɩm bɩr lɛɛ yɩrɛ y.»

¹¹K’a meer naa do ba an a nya bɩ, a a hɩ, a ʊ: «Wɔɔ gʊaasɩba Lazaar hinceem ba, bɩ mɔɔ tam, m aa a gu.» ¹²A karɩndanyɩnɔ wɔɔ n a hɩ m, ŋ ʊ: «Zuuba, kʊ hinceem a ba, a laafɩɩ yɩrɛ.» ¹³Kʊ sɩra nɩ, Yeezuu bɩ, a ŋʊa a ʊ, k’a hɩ a ʊ, Lazaar ga. Ŋ n bɔkarɛ, ŋn’a hɔɔn darɛ, ŋ ʊ, hinceem paan… mim an n’a dɩndarɛ. ¹⁴Yeezuu n a hɩ ŋ nɩ paan…, a ʊ: «Lazaar ga. ¹⁵Bɩ kʊ mɔɔ n nyɩnta b’ʊ bɩ, mɔɔ ɩ heernyɔɔ m awɔɔ tɔ ma, k’a a da ma, a sɩra ka. K’a wuti, k’ʊ ta zi.» ¹⁶Toma kʊ n n’a birm Didim11.16 «Didim» a lɛ taa k’a hɩ, a ʊ: «Cirgərenyɩnɔ deem». b’a hɩ karɩndanyɩnɔ gɔsɩnnɔ wɔɔ m, a ʊ: «Ʊ ta, kan kɩ, ʊ aa gɩnga sɔ.»

¹⁷Yeezuu k’a lee ku bɩ, a yaa dɩga a n Lazaar bir. A birle dɔmɩm si lɛɛm. ¹⁸Bɩ kʊ Betanii bɩ laatʊ Zerizalɛm ma bɩ, a ga kʊ a ba cilo kaakʊ. ¹⁹Zɩɩfʊrɔ wɔɔ bʊr gʊta k’a bɩ yaa da Martɩ m kan Maarii kɩ, ŋ dakumboor bɩ garɛ minto. ²⁰Kʊ Martɩ a ma, n ʊ, Yeezuu ɩ zɛm bɩ, a ta, an aa a zɛ ʊ, Maarii n gɔɔta har ʊ, an nɩ nyɩntam. ²¹Martɩ n a hɩ Yeezuu m, a ʊ: «Zuuba, kʊ nyɩnta ɩbɩɩ ʊ naa ʊ, mɔɔ dakumboor bɩ bɩ garɛ y. ²²Bɩ, an gɔɔta naa, mɔɔ dɔ mɔɔ ʊ, hɔ haay k’ɩbɩɩ n n’a yɛm Woso han bɩ, a y’a karɛ ɩbɩɩ ʊ.» ²³Yeezuu n a nyɩ bɔ ʊ, a ʊ: «Ɩbɩɩ dakumboor bɩ y’a mɩm bɔŋ ʊ.» ²⁴Martɩ n a hɩ, a ʊ: «Mɔɔ dɔ, a y’a mɩm bɔŋ ʊ gəəno mɩmbɔʊrɛ dɔmɩm ʊ durnya nyarɛ ma.» ²⁵Yeezuu n a hɩ m, a ʊ: «Mɔɔ m mɩmbɔʊrɛ, mɔɔ m *mɩsɩrbaa. Gʊaa k’a sɩra ka mɔɔ ʊ bɩ, baa k’a zaa ga, a mɩsɩrbaa yɩrɛ. ²⁶Bɩ gʊaa k’an mɩsɩr, an nɩ sɩra kam mɔɔ ʊ, a bɩ gam fɩɩga y. Ɩbɩɩ sɩra ka naa ʊ ra?» ²⁷A n a nyɩ bɔ ʊ, a ʊ: «Ɩɩn… Zuuba, mɔɔ sɩra ka, mɔɔ ʊ, ɩbɩɩ m *Krista, Woso Nyɩ k’a a ga m an bʊr durnya ʊ bɩ.»

²⁸K’a meer bɩ ba ncɩnaaʊ bɩ, a a hʊr, an aa a danzaa Maarii bɩ bir, an a hɩ m sɩnsɛɛrɛ m, a ʊ: «Karɩnsaamba bʊr, an n’ɩbɩɩ birm.» ²⁹Maarii k’a naa ma bɩ, a wuti zɔɔ-zɔɔ, an ta zi. ³⁰Bɩ ma bɩ, Yeezuu n gasʊ kʊ b’ʊ cɩna y. A gɔɔta an nɩ bɩncɛ kʊ Martɩ a zɛ ʊ b’ʊ. ³¹Zɩɩfʊrɔ wɔɔ nyɩnta kan Maarii kɩ har ʊ b’ʊ, ŋn’ɩ bra bam nɩ. Kʊ ŋ y’a yɩ an wuti zɔɔ-zɔɔ an bɔ bɩ, ŋ zu a jɛ ʊ, ŋn’a hɔɔn darɛ, ŋ ʊ, ta an nawʊm yaa ra b’ʊ k’a yaa nyi ka.

³²Maarii k’a yaa lee ku bɩncɛ kʊ Yeezuu n ta ʊ b’ʊ bɩ, k’a a yɩ lɛɛm bɩ, a sʊnta a taa an n’a hɩm nɩ, a ʊ: «Zuuba, kʊ nyɩnta ɩbɩɩ ʊ naa ʊ, mɔɔ dakumboor bɩ bɩ garɛ y.» ³³Yeezuu k’a yɩ, an nɩ nyi kam kan zɩɩfʊrɔ kʊ ŋ yaa a da zaa ʊ rɔ wɔɔ kɩ bɩ, a heer a zɛ kʊ ma. ³⁴A n a hɩ, a ʊ: «A bir awɔɔ ʊ ka?» Ŋ n a nyɩ bɔ nʊ, ŋ ʊ: «Zuuba, bʊr ɩ dɩga a.»

³⁵Yeezuu n nyi ka. ³⁶Zɩɩfʊrɔ wɔɔ n’a hɩrɛ, ŋ ʊ: «K’a dɩga a, a a ŋʊa gʊta!» ³⁷Gɔsɩnnɔ n’a hɩrɛ ŋ barla, ŋ ʊ: «Gʊaa k’a bʊʊ k’a yɩ kan bʊʊbaa kɩ mɩm gʊ bɩ, a b’a dam ma, an a ka Lazaar bɩ gam na?»

³⁸Yeezuu heer n a ya, an a zɛ kʊ ma, an a hʊr an ta yaa ra b’ʊ. Nyɩnta a ʊ ci yaa, ŋ n jaa ta a lɛ bɩ rɛ. ³⁹Yeezuu n a hɩ, a ʊ: «K’a jaa bɩ gʊ rɛ.» Gər bɩ danlʊ Martɩ bɩ n a nyɩ bɔ nʊ, a ʊ: «Zuuba, a ji nyɩntaŋ ʊ, a dɔmɩm si hɔ n naa.» ⁴⁰Yeezuu n a nyɩ bɔ nʊ, a ʊ: «Mɔɔ n a hɩ ɩbɩɩ m, mɔɔ ʊ, k’ɩ sɩra ka mɔɔ ʊ, ɩ Woso lɛbɔʊrɛ yɩm na?» ⁴¹Ŋ n jaa bɩ gʊ rɛ. Yeezuu n a bɔɔta, an dɩga brama, an a hɩ, a ʊ: «M Zɩ, mɔɔ ɩ barka darɛ ɩbɩɩ m, ɩbɩɩ k’ɩ mɔɔ yaadarɛ si bɩ minto. ⁴²Mɔɔ dɔ, mɔɔ ʊ, ɩbɩɩ ɩ mɔɔ yaadarɛ sim dɔmɩm haay, bɩ meer bɩ ba mɔɔ ʊ gʊɔɔ kʊ ŋ bɩr mɔɔ ma naa ʊ rɔ wɔɔ minto, kʊ ŋ n’a da ma, ŋn’a si, ŋ ʊ, ɩbɩɩ ɩ mɔɔ nyɔɔ.» ⁴³K’a meer ba ncɩnaaʊ bɩ, a həən si kan paŋŋa kɩ, a ʊ: «Lazaar, bɔ!» ⁴⁴Gər bɩ n bɔ, a gannɔ kan a wɔrɔ kɩ nɩ kʊsɩm kan pɛɛrarɔ kɩ, pɛɛra nɩ burgure a meer ma. Yeezuu n a hɩ gʊɔɔ wɔɔ m, a ʊ: «K’a pɛɛrarɔ wɔɔ hʊnhʊr ma, k’a to k’an ta!»

Jɩtannɔ wɔɔ kʊ ma

k’a Yeezuu zɛ gər

(Matiyee 26.1-5; Markɩ 14.1-2; Likki 22.1-2)

⁴⁵Zɩɩfʊrɔ wɔɔ duro gʊɔɔ kʊ ŋ nyɩnta kan Maarii kɩ jɩr ʊ rɔ wɔɔ, ŋnɩ hɔ kʊ Yeezuu a ba bɩ yɩ rɔ wɔɔ, gʊta sɩra ka ʊ. ⁴⁶Gʊɔɔ gɔsɩnnɔ ta, ŋn’aa *farizɛɛnrɔ yɩ, ŋnɩ hɔ kʊ Yeezuu a ba bɩ dɩnda ŋ nɩ. ⁴⁷*Wosocɛmannɩbənno jɩtannɔ kan farizɛɛnrɔ wɔɔ kɩ dʊdɔkənno wɔɔ kɩ a so kʊ ma, ŋn’a hɩ ŋ nɩ, ŋ ʊ: «Bɔ wɔɔ n n’a barɛ? Gʊaa naa do ɩ hoserlo bam gʊta. ⁴⁸Kʊ wɔɔ to an n’a barɛ ncɩnaaʊ gʊaa haay sɩra kaŋ ʊ, *Rɔm zannɔ zɛm, ŋnɩ bɩ wɔɔ *Wosocɛ bɩ da, kan wɔɔ do bɩ kɩ.»

⁴⁹Ŋ gʊaa deem k’a tɔ m *Kayiifʊ b’ɩ nyɩnta wosocɛmannɩbər jɩtaarɛ dɔɔraa bɩ do ma, an a hɩ, a ʊ: «Awɔɔ bɩr hɔsɩ jɩ marɛ y. ⁵⁰Awɔɔ n a dɔ a ʊ, a jɩra kʊ gʊaa deem n ga, gʊaa haay minto kʊ wɔɔ do bɩ b’a zar haay ra?» ⁵¹A mɩŋŋa hɔɔndarɛ bɛɛ m meerbaa naa do nɩ y, kʊ wosocɛmannɩbər jɩtaarɛ m dɔɔraa bɩ do ʊ bɩ, Woso lemim naa do da a lɛ ʊ, a ʊ: Pakra m kʊ Yeezuu m ga do bɩ minto, ⁵²bɩ do bɩ minto bɛɛ m bala y, k’a Woso nyɩnɔ kʊ ŋ y’a hɩsɩga bɩ so kʊ ma lɛɛ deem ʊ. ⁵³Hinni bɩ do ʊ, ŋ y’a cɩnta ŋ ʊ, k’a zɛ gər. ⁵⁴Bɩ minto y’a ka, Yeezuu n a ya, an nɩ bɩmbɩrm paan… zɩɩfʊrɔ jɩtannɔ wɔɔ bire ʊ y. A ta bɩncɛ niŋŋə k’an jɩnjɛɛm poohɔɔn ma b’ʊ, kʊ niŋŋə kʊ n n’a birm Efrayim ʊ b’ʊ, an aa gɔɔta b’ʊ kan a karɩndanyɩnɔ kɩ.

⁵⁵Dɔmɩm bɩ do ʊ bɩ, *pakkɩ cibsa a zɔ. Pakkɩ bɩ k’a gɔɔta booti m bɩ yirbəə m gʊɔɔ gʊta a to bɔlɛɛmarɔ ʊ, ŋnɩ ta Zerizalɛm ʊ mɩŋŋa *hubɔrɛ zibəə minto. ⁵⁶Ŋ n’a kam Yeezuu ma, bɩ ma bɩ, ŋ yɩ Wosocɛ ʊ, ŋn’a hɩm kʊ m, ŋ ʊ: «Awɔɔ y’a hɔɔn darɛ, a ʊ lɔ? A bɩ zɛm cibsa bɩ ma ra!» ⁵⁷*Wosocɛmannɩbənno jɩtannɔ kan *farizɛɛnrɔ wɔɔ kɩ lɛ ka, ŋ ʊ: Gʊaa k’a bɩncɛ dɔ kan a hɩ k’a ku a nyasʊ.

Maarii tidəər nɔ Yeezuu gannɔ ma

(Matiyee 26.6-13; Markɩ 14.3-9)

¹*Pakkɩ cibsa k’a gɔɔta dɔmɩm sɔrdɩ bɩ, Yeezuu ta Betanii ʊ, kʊ kʊ Lazaar n ta ʊ b’ʊ. Kʊ bɩ do a Lazaar mɩm bɔ ʊ bɩ. ²N yirbəə hɔbɩrɛ ba b’ʊ, n n a ka Yeezuu ʊ. Martɩ nyɩnta an nɩ hɔbɩrɛ jirm, bɩ ma bɩ, Lazaar ɩ gʊɔɔ kʊ ŋ nɩ hɔbɩrɛ bɩm kan Yeezuu kɩ rɔ wɔɔ barla. ³Maarii n tidəər nyɔɔ kʊ n y’a ba naar paan… m a lɛ n kʊsɩ bɩ sa gedre ʊ, an a nɔ Yeezuu gannɔ ma, an a minkə gaa an a nʊnnɔ ma, tidəər ji bɩ n sʊr har bɩ ma haay. ⁴Karɩndanyɩnɔ wɔɔ gʊaa deem Zidas Iskarɩyɔtɩ kʊ gʊaa k’a nɩ zɛm k’a bɩ Yeezuu nyasʊ a ka b’a hɩ, a ʊ: ⁵«Bɔ minto, n n tidəər naa do sa, n n a hɛɛ *deniyee zɔɔkarkʊ, n n a ka cicirzannɔ ʊ?» ⁶K’a hɩ ncɩnaaʊ bɩ, a bɩr yɩrɛ ɩ ʊ, a hɔɔn an n’a dam cicirzannɔ ma y. Bala, a mɩŋŋa koor m, k’a y’a so busoo bɩ zibəə b’ʊ bɩ, a ɩ hɔ kʊ n n’a cɩntam bɩ kʊnam. ⁷Yeezuu n a hɩ, a ʊ: «K’a to! Naa do ba an nawʊm mɔɔ birle dɔmɩm minto. ⁸Cicirzannɔ wɔɔ ɩ kan awɔɔ kɩ dɔmɩm haay, bɩ, mɔɔ bɩ kan awɔɔ kɩ dɔmɩm haay y.»

⁹Bɩ ma bɩ, zɩɩfʊrɔ cir gʊta a ma, ŋ ʊ, Yeezuu bʊr b’ʊ. Ŋ n bʊr zi, bɩ ŋ n bʊr a minto bala y, bʊr ŋ y’a ʊ k’a bɩ Lazaar k’a mɩm bɔ ʊ gəəno bire ʊ bɩ yɩ. ¹⁰*Wosocɛmannɩbənno jɩtannɔ wɔɔ a cɩnta k’a Lazaar zɛ gər sɔ, ¹¹bala, a minto y’a ka, zɩɩfʊrɔ gʊɔɔ gʊta n’a gʊrɛ ŋ ma, ŋn’ɩ Yeezuu mim sim.

Yeezuu ɩ gasʊm Zerizalɛm ʊ kan cirbəə kɩ

(Matiyee 21.1-11; Markɩ 11.1-11; Likki 19.28-40)

¹²Dɔ k’a mɛ bɩ, gʊɔɔ gʊta kʊ ŋ bʊr cibsa bɩ ma rɔ wɔɔ kʊ ŋ y’a ma, ŋ ʊ, Yeezuu ɩ zɛm Zerizalɛm ʊ bɩ, ¹³ŋ bɛ gɔ lɛɛ yɩnyar, ŋnɩ ta k’a yaa a zɛ ʊ, ŋn’ɩ zee darɛ, ŋ ʊ:

«*Hozaana! Gʊaa k’a nɩ zɛm Woso tɔ ma,

*Israyɛl cir bɩ n barka yɩ.»

¹⁴Yeezuu brapoo yɩ, an da ʊ, amba n y’a gʊrsɩra ba bɩ m:

¹⁵*Siyɔn zannɔ, a da bɩ bɔ ʊ y.

Ba awɔɔ cir nɩ zɛm n na.

Da a ʊ brapoo ʊ.

¹⁶Karɩndanyɩnɔ wɔɔ n lɛɛ ka ŋnɩ hɔ k’a nɩ zɛm naa jɩ dɔ hɔɔ y. Bɩ, kʊ ŋ Yeezuu lɛbɔʊrɛ yɩ bɩ, ŋ hɔ kʊ ŋ y’a gʊrsɩra ba a minto bɩ tɔ da a nɔ ʊ, bɩ naa ba ŋ y’a ʊ a minto.

¹⁷Bɩ, gʊɔɔ kʊ ŋ nyɩnta kan Yeezuu kɩ dɔmɩm k’a Lazaar bir yaa ʊ an bɔ, an a mɩm bɔ ʊ gəəno bire ʊ rɔ wɔɔ a kasɛtɩ ka. ¹⁸Bɩ gʊɔɔ gʊta bʊr zi. Kʊ ŋ y’a ma, ŋ ʊ, a hoser naa do ba bɩ minto y’a ka, ŋnɩ bʊr k’a b’a zɛ ʊ. ¹⁹*Farizɛɛnrɔ wɔɔ n’a hɩm kʊ m, ŋ ʊ: «Awɔɔ yɩ, a dɔ a ʊ, a b’a dam ma, a hɔsɩ ba y. K’a dɩga gʊɔɔ haay kʊ ŋ nɩ zure a jɛ ʊ!»

Grɛkkɩrɔ y’a kam Yeezuu ma

²⁰Cibsa k’a n ta ʊ bɩ minto, grɛkkɩrɔ gɔsɩnnɔ der k’a Woso da ʊ. ²¹Ŋ n a hɩ Galilee kʊ Bɛtsayɩdaa gʊaa Filipi m, ŋ ʊ: «Wɔɔ harzaa, wɔɔ lɛ n taa k’ʊ Yeezuu yɩ.» ²²Filipi n ta, an aa hɩ Andɩr m, ŋn’a zɛ kʊ ra, ŋn’a hɩ Yeezuu m.

²³Yeezuu n a nyɩ bɔ ŋ nʊ, a ʊ: «Wakatɩ a ku kʊ *Gʊaanyɩ bɩ n lɛbɔʊrɛ yɩ. ²⁴Sɩra paan… mɔɔ n’a hɩrɛ awɔɔ m: kʊ hɔyaa a zo tara ʊ, a n ga y, gɔɔta an nawʊrɛ a deem. Bɩ, k’a ga, nyɩ an n’a dam gʊta. ²⁵Gʊaa k’a a mɩsɩrbaa ŋʊa, a b’a yɩrɛ y. Bɩ, gʊaa k’a kaanm a mɩsɩrbaa m durnya naa do nɔ ʊ, a mɩsɩrbaa yɩm *mɩsɩrbaa k’a nyarɛ ba ʊ bɩ nɔ ʊ. ²⁶Kʊ gʊaa lɛ taa k’a mɔɔ zi ba k’an zu mɔɔ ʊ, bɩncɛ kʊ mɔɔ n ta ʊ bɩ, mɔɔ zibəənyɩ bɩ nyɩntam b’ʊ sɔ. Gʊaa k’a mɔɔ zi ba, Zɩ y’a daŋ ʊ. ²⁷Naa ma bɩ, mɔɔ heer a zɛ kʊ ma, bɩ, kʊ m a hɩ mɔɔ ʊ lɔ? Kʊ m a hɩ, mɔɔ ʊ: M Zɩ, mɔɔ bʊmbɔ wakatɩ naa do ma gɛɛ? Bɩ, wakatɩ naa do minto y’a ka, mɔɔ n bʊr. ²⁸Zɩ, ɩ lɛ bɔ ɩ tɔ ʊ.»

Leer n a to brama, an a hɩ, a ʊ: «Mɔɔ n lɛ bɔ ʊ, bɩ mɔɔ yɩ m yarɛ, m m lɛ bɔ ʊ.»

²⁹Gʊɔɔ kʊ ŋ nyɩnta b’ʊ, ŋnɩ leer bɩ ma rɔ wɔɔ y’a hɩrɛ, ŋ ʊ, brama ɩ həən si. Gɔsɩnnɔ ʊ, malɛɛka ɩ meer ba kan kɩ.

³⁰Yeezuu n a hɩ, a ʊ: «Leer naa do n bɔ mɔɔ minto y, bɔ a ʊ, awɔɔ minto. ³¹Durnya naa do dʊdɔ karɛ n naa kɛɛrɛ, bɩ, n lam durnya naa do cir bɩ ra, an bɔ garga ra. ³²Bɩ kʊ n mɔɔ busu brama durnya burə ʊ, mɔɔ gʊɔɔ haay gaarɛ m zi.» ³³Meerbaarɔ nɔɔn duro ba Yeezuu ʊ, k’a a zɛ zaa hɩnka. ³⁴Gʊɔɔ wɔɔ n a nyɩ bɔ nʊ, ŋ ʊ: «*Lɛrɔ ci b’a dɩnda wɔɔ m, a ʊ: *Krista gɔɔtam dɔmɩm k’a nyarɛ ba ʊ bɩ nɔ ʊ. Ɩbɩɩ ba lɔ, ɩ n’a hɩrɛ, ɩ ʊ, n Gʊaanyɩ bɩ busum brama? Gʊaanyɩ naa do, nka nɩ?» ³⁵Yeezuu n a hɩ ŋ nɩ, a ʊ: «Lɛɛgure gɔɔta awɔɔ minto dɔmɩm poore nɔ ʊ. Bala, lɛɛgure k’a gɔɔta an ta ʊ bɩ, k’a ta a nɔ ʊ, a b’a ka monsigə bɩ n zɛ awɔɔ ra y. Bala, gʊaa k’a nɩ tam monsigə ʊ bɩ n a dɔ kʊ ta an nawʊm ka y. ³⁶Kʊ lɛɛgure bɩ gɔɔta an ta ʊ bɩ, k’a sɩra ka lɛɛgure b’ʊ, k’a a ba lɛɛgure nyɩnɔ.»

Yeezuu k’a meer ba kan ŋ kɩ ncɩnaaʊ bɩ, a a hʊr an a nyaakʊm da ŋ lɛɛ.

Gʊɔɔ gʊta n sɩra ka Yeezuu ʊ y

³⁷Baa kan hoserlo k’a ŋ ba ŋ mɩm ʊ rɔ wɔɔ kɩ haay, ŋ n sɩra ka ʊ y, ³⁸kʊ hɔ kʊ *wosolɛsinnɩsorazaa Ezayii a hɩ n bɩ n kʊ yɩ: ‹Zuuba, nka ɩ hɔ kʊ wɔɔ hɩ bɩ si? Nka Zuuba a paŋŋa hɩnka nɩ?›

³⁹Ezayii deem-deem b’a hɩ kʊ bɔ minto y’a ka, ŋ b’a dam ma, ŋn’a si y: ⁴⁰‹A ŋ mɩm ta, an ŋ heer ka, kʊ ŋ mɩm b’a da ma an lɛɛ yɩ, kʊ ŋ heer b’a da ma an a jɩ ma y, kʊ ŋ b’a bɔ a taam, kʊ m ŋ waa y.›

⁴¹Ezayii naa do hɩ, bala, a Yeezuu lɛbɔʊrɛ bɩ yɩ, an a mim dɩnda.

⁴²Kan bɩ kɩ haay, jɩtannɔ wɔɔ barla, gʊta a mim si. Bɩ, *farizɛɛnrɔ wɔɔ minto, ŋ bɩr a kasɛtɩ karɛ y. Bala, ŋ yɩ nyi bam, ŋ y’a la a ra *sokʊmacɛ b’ʊ. ⁴³Gʊɔɔ lɛbɔʊrɛ ŋ n’a ŋʊarɛ, ŋ bɩr a kam Woso hɔ ma y.

⁴⁴Yeezuu n a leer busu, an a hɩ, a ʊ: «Gʊaa k’a sɩra ka mɔɔ ʊ bɩ, sɩra bɛɛ a ka mɔɔ ʊ y, Zɩ k’a mɔɔ nyɔɔ b’a sɩra ka ʊ. ⁴⁵Bɩ gʊaa k’a nɩ mɔɔ yɩrɛ, Zɩ k’a mɔɔ nyɔɔ b’a n’a yɩrɛ. ⁴⁶Mɔɔ m lɛɛgure, m bʊr durnya ʊ, kʊ gʊaa k’a nɩ sɩra kam mɔɔ ʊ bɩ bɩ gɔɔta monsigə ʊ y. ⁴⁷Kʊ gʊaa mɔɔ lemim ma, b’a n a si y, mɔɔ bɛɛ n n’a dʊdɔ karɛ y. Bala, mɔɔ n bʊr kʊ m bɩ durnya dʊdɔ ka y, bʊr mɔɔ ʊ kʊ m bɩ durnya bʊmbɔ. ⁴⁸Gʊaa k’a kaanm mɔɔ m, a n mɔɔ lemim bɩ si, a zaa dʊdɔkər ta ʊ. Lemim kʊ mɔɔ hɩ bɩ y’a dʊdɔ kam durnya nyarɛ hinni ʊ. ⁴⁹Mɔɔ n m mɩŋŋa mim dɩnda y, Mɔɔ Zɩ k’a mɔɔ nyɔɔ b’ɩ hɔ kʊ mɔɔ m ga m, m a hɩ bɩ hɩ mɔɔ m, kʊ m a hɩ. ⁵⁰Mɔɔ dɔ mɔɔ ʊ, a lɛ bɩ, *mɩsɩrbaa k’a nyarɛ ba ʊ bɩ m. Hɔ kʊ mɔɔ n’a hɩm bɩ, a hɩ mɔɔ nawʊrɛ amba mɔɔ Zɩ a hɩ mɔɔ m bɩ m.»

Yeezuu y’a karɩndanyɩnɔ gannɔ sʊrgɔm

¹*Pakkɩ cibsa k’a n a ku cɩna bɩ, Yeezuu k’a a dɔ a ʊ a wakatɩ a ku bɩ, k’a bɔ durnya nɔ ʊ a a wusigə a Zɩ zi bɩ, a a mɩŋŋa gʊɔɔ kʊ ŋ nɩ durnya ʊ rɔ wɔɔ ŋʊa kan ŋʊarɛ gʊta kɩ.

²A bʊr an nɩ hɔbɩrɛ bɩm, bɩ ma bɩ, Sʊtaana hɔɔndarɛ da Sɩmɔɔn nyɩ Zidas Iskarɩyɔtɩ kʊ gʊaa bɩ heer ʊ, k’an a nyasʊ an a ka. ³K’a a dɔ a ʊ, Zɩ bɩ hɔ haay zar a wɔ ʊ bɩ, b’a to a ʊ Woso zi, a a bɔ an nɩ tam zi bɩ, ⁴Yeezuu wuti hɔbɩrɛ bɩ ra, an a zaba bɩ bɔ a ra, an a cɩnta, an pɛɛra sa an a so a ʊ. ⁵A n hi tɔ mɔr ʊ, an a sɩŋŋɩda ba an n’a karɩndanyɩnɔ wɔɔ gannɔ sʊrgɔm, an nɩ pɛɛra k’a so a ʊ bɩ nʊnnɔrɛ ŋ ma.

⁶A n aa lee ku Sɩmɔɔn Pɩyɛɛr zi. Pɩyɛɛr n a hɩ m, a ʊ: «A n a ga m, k’ɩbɩɩ m mɔɔ gannɔ sʊrgɔ y, Zuuba!» ⁷Yeezuu n a nyɩ bɔ nʊ, a ʊ: «Ɩbɩɩ n hɔ kʊ mɔɔ n’a bam bɩ jɩ dɔ cɩna y, b’ɩbɩɩ zɛm b’a dɔ.» ⁸Pɩyɛɛr n a hɩ m, a ʊ: «Ɩbɩɩ bɩ mɔɔ gannɔ sʊrgɔm fɩɩga y!» Yeezuu n a nyɩ bɔ nʊ, a ʊ: «Kʊ mɔɔ n ɩbɩɩ gannɔ sʊrgɔ, mɔɔ gʊaa bɛɛ n’ɩbɩɩ nɩ y.» ⁹Sɩmɔɔn Pɩyɛɛr n a hɩ m, a ʊ: «Zuuba, ɩ bɩ mɔɔ gannɔ sʊrgɔ bala y, mɔɔ wɔrɔ sʊrgɔ sɔ kan mɔɔ mim kɩ!» ¹⁰Yeezuu n a hɩ m, a ʊ: «Gʊaa k’a a zʊr bɩ lɛ baa zʊrlɛ ma dɔ y, bala, a hu bɔ jilli. B’awɔɔ, dintim b’awɔɔ ma dɔ y. Bɩ, awɔɔ haay bɛɛ mɔɔ n’a hɩrɛ a ma y.» ¹¹Bala, a gʊaa k’a n’a nyasʊm k’a ka bɩ dɔ. Bɩ minto y’a ka, a ʊ: «Awɔɔ haay hu bɛɛ bɔ y.»

¹²Yeezuu ka ŋ gannɔ sʊrgɔ an a nya bɩ, a a huu bɩ sa, an a da a ra, an nyɩnta hɔbɩrɛ bɩ bɩncɛ ʊ b’ʊ, an n’a hɩrɛ ŋ nɩ, a ʊ: «Awɔɔ hɔ kʊ mɔɔ ba awɔɔ m bɩ jɩ dɔ ra? ¹³Awɔɔ ɩ mɔɔ birm, Karɩnsaamba gɛɛ Zuuba, a maam karɛ, bala, a m mɔɔ m. ¹⁴K’awɔɔ Zuuba kan a karɩnsaamba kɩ m mɔɔ m bɩ y’a ka, mɔɔ n awɔɔ gannɔ sʊrgɔ, b’awɔɔ a ga m sɔ a kʊ gannɔ sʊrgɔ. ¹⁵Bala, makra mɔɔ ka awɔɔ ʊ, kʊ mɔɔ ba awɔɔ minto bɩ, k’a ba sɔ. ¹⁶Sɩra paan… mɔɔ n’a hɩrɛ awɔɔ m, zibəənyɩ n lɛ da a karɩnsaamba nɩ y, bɩ zibəəzaa kʊ n y’a nyɔɔ n lɛ da gʊaa k’a nyɔɔ bɩ nɩ y. ¹⁷K’awɔɔ naa haay dɔ bɩ, k’awɔɔ ba maam, mimbirenyɩntazannɔ n’awɔɔ m.

¹⁸Mɔɔ bɩr meer bɩ barɛ awɔɔ haay minto y. Mɔɔ gʊɔɔ kʊ mɔɔ ŋ bɔ ʊ rɔ wɔɔ dɔ. Kʊ *Wosoci bɩ meerbaa naa do n kʊ yɩ: ‹Gʊaa k’a nɩ hɔ bɩm kan mɔɔ kɩ b’a ba mɔɔ jɩm.› ¹⁹A hɩ mɔɔ nawʊrɛ awɔɔ m kɛɛrɛ, kʊ mim bɩ n lee ku cɩna bɩ minto, k’a bɩ bʊr, k’a sɩra ka, a ʊ: A n ta ʊ bɩ m mɔɔ m.13.19 «A n ta ʊ bɩ m mɔɔ m» Woso tɔ deem m. A n a hɩnkarɛ, a ʊ, Woso taʊrɛ sɩŋŋɩda ba ʊ, b’a nyarɛ ba ʊ y.²⁰Sɩra paan… mɔɔ n’a hɩrɛ awɔɔ m, kʊ mɔɔ gʊaa nyɔɔ, n n a si, mɔɔ n yɩ m si, bɩ kʊ n mɔɔ si, Zɩ k’a mɔɔ nyɔɔ bɩ n y’a si.»

Zidas Iskarɩyɔtɩ kʊ gʊaa bɩ zambʊ

(Matiyee 26.20-25; Markɩ 14.17-21; Likki 22.21-23)

²¹Kʊ Yeezuu meer ba ncɩnaaʊ bɩ, a heer a zɛ kʊ ma, an a hɩ, a ʊ: «Sɩra paan… mɔɔ n’a hɩrɛ awɔɔ m, awɔɔ gʊaa deem mɔɔ nyasʊrɛ an mɔɔ ka.» ²²Karɩndanyɩnɔ wɔɔ nɩ dɩgam kʊ ma, ŋn’a mɩŋŋa larlɛ kʊ nka mim an n’a hɩm gɛ. ²³Karɩndanyɩ deem kʊ Yeezuu nyɩnta an a ŋʊa bɩ nyɩnta a jɩr ʊ. ²⁴Sɩmɔɔn Pɩyɛɛr n kʊtɩ zɛ m, a ʊ, an laaka da han: «Nka an n’a hɩm ma gɛ?» ²⁵Karɩndanyɩ bɩ n zerga Yeezuu cɩ ra, an a hɩ m, a ʊ: «Zuuba, nka nɩ?» ²⁶Yeezuu n a nyɩ bɔ ʊ, a ʊ: «Gʊaa kʊ mɔɔ nɩ bur nyɔɔm taanm ʊ m a ka ʊ bɩ, bɩ m.» K’a bur kur bɩ nɔ ma bɩ, a a ka Iskarɩyɔtɩ kʊ gʊaa Sɩmɔɔn nyɩ Zidas ʊ.

²⁷Zidas k’a bur kur bɩ si bɩ, Sʊtaana gasʊ ʊ dɔmɩm bɩ do ʊ. Yeezuu n a hɩ m, a ʊ: «Hɔ k’ɩ ʊ k’ɩ ba bɩ, a ba zɔɔ.» ²⁸Ŋ haay kʊ ŋ nyɩnta b’ʊ rɔ wɔɔ gʊaa deem n a dɔ kʊ bɔ minto, an naa hɩ y. ²⁹Kʊ Zidas n ta busoo bɩ m bɩ, gɔsɩnnɔ y’a hɔɔn darɛ, ŋ ʊ, a hɩ Yeezuu ʊ k’an aa cibsa bɩ mɔdrɔ si, gɛɛ, an aa hɔ niŋŋə ka cicirzannɔ ʊ.

³⁰Zidas k’a bur bɩ kur bɩ si bɩ, a bɔ lɛɛm: Bɩ ma bɩ, gum da.

Lɛ daa

³¹Zidas k’a bɔ bɩ, Yeezuu a hɩ, a ʊ: «Naa ma bɩ, *Gʊaanyɩ bɩ lɛbɔʊrɛ yɩ, bɩ Woso lɛbɔʊrɛ yɩ a tɔ ma. ³²Woso y’a lɛ bɔŋ ʊ a zi, bɩ k’a yɩ poore Woso y’a lɛ bɔŋ ʊ.

³³M nyɩnɔ, dɔmɩm gɔɔta poore kʊ mɔɔ n gɔɔta kan awɔɔ kɩ. Awɔɔ y’a kam mɔɔ ma. Amba mɔɔ hɩ zɩɩfʊrɔ m bɩ m, bɩncɛ kʊ mɔɔ n nɩ taŋ ʊ bɩ, awɔɔ bɩ lee kum b’ʊ y. A hɩ mɔɔ nawʊrɛ awɔɔ m kɛɛrɛ sɔ. ³⁴Lɛ daa mɔɔ n n’a karɛ awɔɔ ʊ: k’a kʊ ŋʊa. Amba mɔɔ awɔɔ ŋʊa bɩ, k’a kʊ ŋʊa maam sɔ. ³⁵Ncɩnaaʊ bɩ, gʊaa haay y’a dɔrɛ, a ʊ, mɔɔ karɩndanyɩnɔ n’awɔɔ m, k’awɔɔ ɩ kʊ ŋʊarɛ.»

(Matiyee 26.31-35; Markɩ 14.27-31; Likki 22.31-34)

³⁶Sɩmɔɔn Pɩyɛɛr n a hɩ m, a ʊ: «Zuuba, ta ɩbɩɩ n nawʊm ka?» Yeezuu n a nyɩ bɔ ʊ, a ʊ: «Ɩbɩɩ b’ɩ dam ma ɩ zu mɔɔ ʊ ɩ ta bɩncɛ kʊ mɔɔ n nɩ taŋ ʊ b’ʊ cɩna y, bɩ k’a yɩ poore, ɩ zɛm bɩ zu mɔɔ ʊ.» ³⁷Pɩyɛɛr n a nyɩ bɔ nʊ, a ʊ: «Zuuba, bɔ minto mɔɔ bɩ m dam ma, m zu ɩbɩɩ ʊ dɩɩtaa? Mɔɔ yɩ m mɩŋŋa meeyaa karɛ ɩbɩɩ minto!» ³⁸Yeezuu n a nyɩ bɔ ʊ, a ʊ: «K’ɩ mɩŋŋa meeyaa ka mɔɔ minto nɩ? Sɩra paan… mɔɔ n’a hɩrɛ ɩbɩɩ m, ɩbɩɩ bɩsɩ kam mɔɔ ma gallɛm kaakʊ, koo n bɔkarɛ, an baa da.»

Yeezuu n zaa, an nɩ tam Zɩ Woso zi

¹«A b’a heer zar y. K’a sɩra ka Woso ʊ, k’a sɩra ka mɔɔ ʊ sɔ. ²Cɛrɔ ta ʊ gʊta mɔɔ Zɩ har ʊ. Kʊ n bɛɛ mɔɔ b’a hɩrɛ awɔɔ m, kʊ m aa bɩncɛ k’awɔɔ n nɩ zɛm bɩ nyɩnta ʊ bɩ banka y. ³Kʊ mɔɔ bɩ ta, m aa a banka awɔɔ minto, mɔɔ yɩ m bɔrɛ, m b’awɔɔ gaa, bɩncɛ niŋŋə kʊ mɔɔ m ta ʊ bɩ, k’awɔɔ n bɩr b’ʊ sɔ. ⁴Awɔɔ bɩncɛ kʊ mɔɔ n nɩ taŋ ʊ bɩ zaa dɔ.»

⁵Toma n a hɩ m, a ʊ: «Zuuba, wɔɔ n a dɔ kʊ ta ɩbɩɩ nawʊm ka y. Wɔɔ y’a bam lɔ, k’ʊ zaa bɩ dɔ?» ⁶Yeezuu n a hɩ m, a ʊ: «Mɔɔ n zaa, kan sɩra kɩ, *mɩsɩrbaa kɩ. Gʊaa b’a dam ma, an ta Zɩ zi kʊ mɔɔ minto bɛɛ y. ⁷Kʊ nyɩnta awɔɔ ʊ a mɔɔ dɔ, awɔɔ mɔɔ Zɩ bɩ dɔm sɔ. Bɩ dɩɩtaa naa, awɔɔ dɔ, a yɩ sɔ.»

⁸Filipi n a hɩ m, a ʊ: «Zuuba, Zɩ bɩ hɩnka wɔɔ m, bɩ wɔɔ bɔ.» ⁹Yeezuu n a hɩ m, a ʊ: «Mɔɔ nyɩnta kan awɔɔ kɩ laatʊ, ɩbɩɩ n gɔɔta, ɩ n mɔɔ dɔ ra, Filipi! Gʊaa k’a mɔɔ yɩ bɩ, a Zɩ bɩ yɩ sɔ. Bɔ minto ɩbɩɩ n’a hɩrɛ ɩ ʊ, n n Zɩ hɩnka ɩ nɩ? ¹⁰Ɩbɩɩ n sɩra ka, ɩ ʊ, mɔɔ ɩ kan Zɩ kɩ, Zɩ bɩ nɩ kan mɔɔ kɩ ra? Meerbaarɔ kʊ mɔɔ nɩ ŋ bam kan awɔɔ kɩ rɔ wɔɔ, mɔɔ bɩr ŋ barɛ, m mɩŋŋa paŋŋa nɩ y! Zɩ k’a nɩ kan mɔɔ kɩ bɩ n’a mɩŋŋa zi barɛ. ¹¹K’a mɔɔ mim si a ʊ, mɔɔ ɩ kan Zɩ kɩ, Zɩ nɩ kan mɔɔ kɩ, bɩ, k’awɔɔ n mɔɔ meerbaa bɩ si, k’a si zibəəro nɔɔn duro minto.

¹²Sɩra paan… mɔɔ n’a hɩrɛ awɔɔ m, gʊaa k’a sɩra ka mɔɔ ʊ, a zibəəro kʊ mɔɔ nɩ ŋ bam nɔ wɔɔ barɛ. A zibəəro bam gʊta, ŋnɩ lɛ da nawɔnnɔ m, bala, ta mɔɔ nawʊm Zɩ zi. ¹³Hɔ haay k’awɔɔ n n’a yɛm mɔɔ tɔ ma, mɔɔ y’a barɛ, kʊ Zɩ m lɛbɔʊrɛ yɩ Nyɩ bɩ zi. ¹⁴K’awɔɔ hɔ niŋŋə yɛ mɔɔ tɔ ma, mɔɔ y’a barɛ.

¹⁵K’awɔɔ ɩ mɔɔ ŋʊarɛ, k’a mɔɔ lɛrɔ si, a zu ŋ ʊ. ¹⁶Mɔɔ y’a yɛrɛ m Zɩ han k’an Daahanzaa vanta ka a ʊ, k’an gɔɔta kan awɔɔ kɩ dɔmɩm haay. ¹⁷A m sɩra *Ɛspri, durnya b’a dam ma an a si y. Bala, n bɩr a yɩrɛ, bɩ n n a dɔ sɔ y. B’awɔɔ dɔ, bala, a ɩ kan awɔɔ kɩ, an n’awɔɔ heer ʊ. ¹⁸Mɔɔ b’awɔɔ tom sʊnnɔ y, mɔɔ zɛrɛ awɔɔ zi. ¹⁹A gɔɔta poore, durnya b’a yarɛ an mɔɔ yɩ y. B’awɔɔ mɔɔ yɩm mɩsɩr, awɔɔ mɩsɩrbaa bam sɔ. ²⁰Hinni bɩ do ʊ, awɔɔ y’a dɔrɛ a ʊ, mɔɔ ɩ kan Zɩ kɩ, awɔɔ nɩ kan mɔɔ kɩ, mɔɔ nɩ kan awɔɔ kɩ. ²¹Gʊaa k’a nɩ mɔɔ lɛrɔ wɔɔ m, an nɩ zure ŋ ʊ bɩ, a zaa ɩ mɔɔ ŋʊam. Gʊaa k’a nɩ mɔɔ ŋʊarɛ, mɔɔ Zɩ bɩ y’a ŋʊam sɔ, kʊ mɔɔ nɩ, mɔɔ y’a ŋʊarɛ, m m hɩnka m.»

²²Ziidi, Zidas Iskarɩyɔtɩ kʊ gʊaa bɩ bɛɛ y, bɩ n a hɩ m, a ʊ: «Zuuba, ɩbɩɩ y’a bam lɔ ɩ ɩ hɩnka wɔɔ m, b’ɩbɩɩ b’ɩ hɩnkam durnya nɩ?» ²³Yeezuu n a nyɩ bɔ nʊ, a ʊ: «Kʊ gʊaa ɩ mɔɔ ŋʊarɛ, a zum mɔɔ lemim ʊ, bɩ mɔɔ Zɩ y’a ŋʊarɛ. Wɔɔ zɛm zi, ʊ bɩ gɔɔta kan kɩ. ²⁴Gʊaa k’a n mɔɔ ŋʊa bɩ bɩr zum mɔɔ lemim ʊ y. Bɩ lemim k’awɔɔ n’a mam naa, mɔɔ hɔ bɛɛ y, a to a ʊ Zɩ k’a mɔɔ nyɔɔ bɩ zi.

²⁵Nawɔnnɔ hɩ mɔɔ nawʊrɛ awɔɔ m kʊ mɔɔ gɔɔta m nɩ kan awɔɔ kɩ bɩ minto. ²⁶Daahanzaa Sɛnt-Ɛspri kʊ Zɩ n n’a nyɔɔm mɔɔ tɔ minto bɩ hɔ haay dɩndarɛ awɔɔ m, a hɔ haay kʊ mɔɔ hɩ awɔɔ m nɔ wɔɔ tɔ darɛ awɔɔ nɔ ʊ.

²⁷Mɔɔ laafɩɩ to awɔɔ m, m nɩ m laafɩɩ karɛ awɔɔ ʊ. Mɔɔ bɩr a karɛ amba durnya n’a kam bɩ nɩ y. A b’a ka a heer n a zar gɛɛ, a da n bɔ ʊ y. ²⁸Awɔɔ ma mɔɔ n a hɩ awɔɔ m, mɔɔ ʊ, mɔɔ cenim, bɩ mɔɔ yɩ m bɔrɛ, m bʊr awɔɔ zi. K’awɔɔ ɩ mɔɔ ŋʊarɛ, awɔɔ y’a heer nyɔɔm kʊ mɔɔ nɩ tam Zɩ zi bɩ minto. Bala, Zɩ bɩ lɛ da mɔɔ ra. ²⁹Minno nɔɔn duro hɩ mɔɔ nawʊrɛ awɔɔ m naa ma, bɩ ŋ n a ku cɩna y. Kʊ ŋ b’a ku, k’a ŋ si. ³⁰Naa ma kɛɛrɛ bɩ, mɔɔ bɩ m yarɛ, m meer gʊta ba kan awɔɔ kɩ y. Bala, durnya cir b’ɩ zɛrɛ. B’a hɔsɩ ba mɔɔ gʊr zi y. ³¹Bɩ, kʊ durnya n a dɔ a ʊ, mɔɔ yɩ m Zɩ ŋʊarɛ, m nɩ zi barɛ amba Zɩ lɛ ka mɔɔ ʊ bɩ m. K’a wuti, k’ʊ cem.»

Yeezuu kan dɩvɛn gɔ kɩ makra

¹«*Dɩvɛn gɔ paan… m mɔɔ m, bɩ wutuzaa m mɔɔ Zɩ m. ²Mɔɔ vəŋŋə haay k’a bɩr nyɩ dam bɩ, n y’a zɛm la, n n a zo. Bɩ, mɔɔ vəŋŋə haay k’a nyɩ da bɩ, n y’a bankarɛ, k’an nyɩ da an lɛ da biisi ra. ³Awɔɔ lɛɛ ka, a bankarɛ yɩ kan lemim kʊ mɔɔ hɩ awɔɔ m bɩ kɩ. ⁴K’a gɔɔta kan mɔɔ kɩ amba mɔɔ nɩ kan awɔɔ kɩ bɩ m. Bala, kʊ dɩvɛn gɔ vəŋŋə bɩ n gɔɔta kan kɩ, a b’a dam ma, an nyɩ da a zim y. B’a hɔdeem k’an awɔɔ kɩ, k’awɔɔ n a naasʊ mɔɔ ma y.»

⁵«Mɔɔ m *dɩvɛn gɔ, awɔɔ n’a vəŋŋoo. Gʊaa k’a a naasʊ mɔɔ ma, mɔɔ nɩ m naasʊ ma sɔ, a zaa nyɩ dam gʊta, bala, kʊ mɔɔ ba kan awɔɔ kɩ, awɔɔ b’a dam ma a hɔsɩ ba y. ⁶Kʊ gʊaa n a naasʊ mɔɔ ma, n y’a zom garga ra, amba gɔvəŋŋə kʊ n y’a zɛ ra hɔ bɩ m, an ga, n n’a gʊr n n’a da sɛ rɛ, an a bɩ. ⁷K’awɔɔ a naasʊ mɔɔ ma, mɔɔ lemim bɩ nɩ kan awɔɔ kɩ, awɔɔ n hɔ k’awɔɔ lɛ n taa bɩ yɛ, a y’a yɩrɛ. ⁸K’awɔɔ nyɩ da gʊta, bɩ n nɩ nyɩntam mɔɔ Zɩ lɛbɔʊrɛ, b’awɔɔ gɔɔtam mɔɔ karɩndanyɩnɔ.»

⁹«Kʊ Zɩ mɔɔ ŋʊa bɩ, mɔɔ awɔɔ ŋʊa sɔ. K’a gɔɔta mɔɔ ŋʊarɛ nɔ ʊ. ¹⁰K’awɔɔ zu mɔɔ lɛrɔ wɔɔ ʊ, awɔɔ gɔɔta mɔɔ ŋʊarɛ nɔ ʊ, amba mɔɔ nɩ zum m Zɩ lɛrɔ ʊ, m gɔɔta a ŋʊarɛ nɔ ʊ bɩ m. ¹¹Naa hɩ mɔɔ ʊ awɔɔ nɩ, kʊ mɔɔ heernyɔɔ n bɩr kan awɔɔ kɩ, k’awɔɔ heernyɔɔ n bɩr mɩŋŋa paan….»

¹²«Ba mɔɔ lɛ bɩ n na: k’a kʊ ŋʊa, amba mɔɔ awɔɔ ŋʊa bɩ m. ¹³Gʊaa ŋʊarɛ ba ʊ an lɛ da gʊaa k’a mɩsɩrbaa ka zɛ ma gʊɔɔ k’a ŋ ŋʊa rɔ wɔɔ minto y. ¹⁴Hɔ kʊ mɔɔ hɩ awɔɔ m bɩ, k’awɔɔ ba, mɔɔ gʊaasɩbɔɔ n’awɔɔ m. ¹⁵Mɔɔ bɩ m yarɛ m awɔɔ bir, m zibəənyɩnɔ y, bala, zibəənyɩ bɩ n hɔ k’a zuuba n’a bam bɩ dɔ y. Awɔɔ bir mɔɔ nawʊrɛ, m gʊaasɩbɔɔ, bala, hɔ kʊ mɔɔ ma m Zɩ zi bɩ, mɔɔ ka awɔɔ n a dɔ. ¹⁶Awɔɔ bɛɛ mɔɔ bɔ ʊ y, mɔɔ y’awɔɔ bɔ ʊ, m zibəə ka awɔɔ ʊ, k’a ta, k’a nyɩ da, k’awɔɔ nyɩ bɩ nya y. Bɩ y’a ka, k’awɔɔ hɔ haay yɛ mɔɔ Zɩ bɩ han mɔɔ tɔ ma, a y’a karɛ awɔɔ ʊ. ¹⁷Hɔ kʊ mɔɔ n’a hɩm k’awɔɔ n a ba bɩ, k’a kʊ ŋʊa.»

Durnya sɔ a m

¹⁸«Kʊ durnya sɔ awɔɔ m, k’a dɔ a ʊ, lɛɛ a ka an sɔ mɔɔ m. ¹⁹Kʊ durnya bɩ zannɔ n’awɔɔ m, durnya bɩ hɔ k’a so ʊ bɩ ŋʊam. Bɩ durnya bɩ zannɔ bɛɛ n’awɔɔ nɩ y. Mɔɔ y’awɔɔ bɔ ʊ durnya nɔ ʊ a hɔ, bɩ y’a ka, durnya n sɔ awɔɔ m. ²⁰K’a hɔ kʊ mɔɔ hɩ awɔɔ m bɩ tɔ da a nɔ ʊ: zibəənyɩ n lɛ da a zuuba ra y. Kʊ ŋ fɩr ka mɔɔ ma, ŋ fɩr karɛ awɔɔ ma sɔ. Kʊ ŋ zu mɔɔ lemim b’ʊ, ŋ zure awɔɔ hɔ ʊ sɔ. ²¹Ŋ naa haay barɛ awɔɔ m mɔɔ tɔ ma, bala, ŋ n Zɩ k’a mɔɔ nyɔɔ bɩ dɔ y. ²²Kʊ mɔɔ ɩ nɩ bʊr ŋ bire ʊ, m bɩ hɔ k’an ta ʊ hɩ ŋ nɩ, ŋ mimbʊnyaa bɩ nyɩntaŋ ʊ y. Bɩ dɩɩtaa naa, ŋ mimbʊnyaa bɩ sugur ba ʊ y. ²³Gʊaa k’a sɔ mɔɔ m, sɔ a ʊ mɔɔ Zɩ m sɔ. ²⁴Kʊ mɔɔ ɩ nɩ zibəəro nɔɔn duro kʊ gʊaa n a ba rɔ nɔɔm ba ŋ bire ʊ, ŋ mimbʊnyaa bɩ nyɩntaŋ ʊ y. Bɩ dɩɩtaa naa, ŋ yɩ ŋ yɩ, ŋn’a gu, ŋn’ɩ sɔm wɔɔ m, mɔɔ kan m Zɩ kɩ. ²⁵A lɛ taa k’a hɩ a ʊ, lemim kʊ n y’a gʊrsɩra ba ŋ *lɛrɔ ci nɔ ʊ bɩ kʊ yɩ. ‹N sɔ mɔɔ m, b’a jɩ ba ʊ y.› »

²⁶«Kʊ mɔɔ ta m Zɩ zi, mɔɔ Daahanzaa bɩ nyɔɔrɛ awɔɔ m. Sɩra *Ɛspri k’a n’a tore m Zɩ zi bɩ, a mɔɔ kasɛtɩ karɛ a zim. ²⁷Awɔɔ sɔ, awɔɔ mɔɔ kasɛtɩ kam, bala, awɔɔ ɩ kan mɔɔ kɩ hallɩ a sɩŋŋɩda ʊ.»

¹«Naa haay hɩ mɔɔ ʊ awɔɔ m, k’awɔɔ b’a gəm zɛ y. ²Ŋ larɛ awɔɔ ra *sokʊmacɛrɔ ʊ. Dɔmɩm ta ʊ an nɩ zɛm, gʊaa k’a n’awɔɔ zɛm gər bɩ y’a hɔɔn darɛ a ʊ, mannɩ a ba, a ka Woso ʊ. ³Ŋ y’a barɛ awɔɔ m ncɩnaaʊ, bala, ŋ n Zɩ dɔ, ŋ n mɔɔ dɔ sɔ y. ⁴Naa hɩ mɔɔ ʊ awɔɔ m, kʊ wakatɩ bɩ bɩ bʊr, k’a hɔ kʊ mɔɔ hɩ awɔɔ m bɩ tɔ da a nɔ ʊ.»

Sɛnt-Ɛspri zibəə

«Mɔɔ n lɛɛ ka m a hɩ awɔɔ m a sɩŋŋɩda ʊ y, bala, mɔɔ nyɩnta kan awɔɔ kɩ. ⁵Bɩ naa ma bɩ, ta mɔɔ nawʊm Zɩ k’a mɔɔ nyɔɔ bɩ zi, b’awɔɔ bire ʊ bɩ, gʊaa ba ʊ, an nɩ mɔɔ larm, a ʊ: ta ɩ nawʊm ka? ⁶Kʊ mɔɔ hɩ awɔɔ m bɩ minto y’a ka, awɔɔ heer n a zar. ⁷Sɩra mɔɔ hɩ awɔɔ m. Awɔɔ daahan minto y’a ka, mɔɔ nɩ tarɛ. Bɩ, kʊ mɔɔ n doo, Daahanzaa bɩ bɩ zɛrɛ awɔɔ zi y. Bɩ kʊ mɔɔ doo, mɔɔ y’a nyɔɔrɛ awɔɔ m. ⁸K’a mɩŋŋa bɩ bʊr, a mimbʊnyaa, tɩrgabaa kan dʊdɔkarɛ kɩ, kʊ ŋ lʊnlɔ, a y’a hɩnkam durnyazannɔ m. ⁹Mimbʊnyaa bɩncɛ ʊ, ŋ n sɩra ka mɔɔ ʊ y. ¹⁰Tɩrgabaa bɩncɛ ʊ, ta mɔɔ nawʊrɛ m Zɩ zi, b’awɔɔ b’a yarɛ a mɔɔ yɩ y. ¹¹Dʊdɔkarɛ bɩncɛ ʊ, n durnya cir bɩ dʊdɔ ka.»

¹²«Hɔ gʊta ta ʊ mɔɔ n n’a hɩrɛ awɔɔ m, b’awɔɔ b’a dam ma, a ŋ si naa ma y. ¹³Kʊ sɩra *Ɛspri bɩ bɩ bʊr, a y’awɔɔ dam sɩra haay zaa ra, bala, a bɛɛ n n’a mɩŋŋa meer barɛ y, bɩ, a hɔ k’a n’a mam bɩ hɩrɛ, a hɔ k’a nɩ zɛm bɩ dɩndarɛ awɔɔ m. ¹⁴A y’a lɛ bɔm mɔɔ ʊ, bala, a hɔ k’a nɩ mɔɔ ʊ bɩ sire, an a hɩ awɔɔ m. ¹⁵Hɔ haay kʊ mɔɔ Zɩ n tam bɩ, mɔɔ hɔ m. Bɩ y’a ka, mɔɔ n a hɩ, mɔɔ ʊ, a hɔ kʊ mɔɔ n n’a hɩm bɩ hɩrɛ awɔɔ m.»

Heerzar y’a bam heernyɔɔ

¹⁶«A gɔɔta poore, awɔɔ b’a yarɛ a mɔɔ yɩ mɩm ʊ y, bɩ k’a yɩ poore sɔ, awɔɔ mɔɔ yɩm.» ¹⁷A karɩndanyɩnɔ gɔsɩnnɔ y’a hɩm kʊ m, ŋ ʊ: «Bɔ a a ŋʊa k’a hɩ wɔɔ nɩ? A gɔɔta poore awɔɔ b’a yarɛ a mɔɔ yɩ a mɩm ʊ y, b’a gɔɔta poore awɔɔ mɔɔ yɩrɛ, gɛɛ, ta mɔɔ nawʊrɛ, m Zɩ zi?» ¹⁸Ŋ n a hɩrɛ, ŋ ʊ: «Poore naa do jɩ lɛ taa k’a hɩ, a ʊ lɔ? Wɔɔ bɩr hɔ k’a n’a hɩm bɩ jɩ dɔrɛ y!»

¹⁹Yeezuu k’a a dɔ a ʊ, karɩndanyɩnɔ wɔɔ lɛ taa k’a a lar bɩ, a a hɩ ŋ nɩ, a ʊ: «Laaka awɔɔ n’a dam kʊ han k’a mɔɔ mim bɩ jɩ dɔ ra? A gɔɔta poore awɔɔ b’a yarɛ a mɔɔ yɩ a mɩm ʊ y, poore awɔɔ mɔɔ yɩrɛ. ²⁰Sɩra paan… mɔɔ n’a hɩrɛ awɔɔ m, awɔɔ nyi karɛ, a zee da, durnyazannɔ n bɩr a heer nyɔɔm. Awɔɔ heer y’a zarm, b’awɔɔ heerzar y’a bam heernyɔɔ. ²¹Kʊ lʊ ɩ nyɩ yɩrɛ, a ɩ busum ma, a dɔmɩm k’a ku bɩ minto. Bɩ k’a nyɩ bɩ yɩ, a fɩr yɩrɛ bɩ tɔ bɔ a nɔ ʊ. Heernyɔɔ gʊta ɩ kan kɩ k’a nyɩ yɩ durnya ʊ bɩ minto. ²²Bɩ minto y’a ka, awɔɔ nɩ heerzar nɔ ʊ naa ma, bɩ mɔɔ yɩ m yarɛ, m awɔɔ yɩ heernyɔɔ nɔ ʊ, bɩ, heernyɔɔ bɩ do, gʊaa b’a dam ma, an a zar y. ²³Ncɩnaaʊ, dɔmɩm bɩ do ʊ, awɔɔ b’a yarɛ a mɔɔ lar hɔsɩ minto y. Sɩra paan… mɔɔ n’a hɩrɛ awɔɔ m, k’awɔɔ hɔ yɛ mɔɔ Zɩ han mɔɔ tɔ ma, a y’a karɛ awɔɔ ʊ. ²⁴A n ta, an dɩɩtaa ku, awɔɔ n hɔsɩ yɛ mɔɔ tɔ ma y. K’a hɔ yɛ, a y’a yɩrɛ, k’awɔɔ heernyɔɔ bɩ n bɩr mɩŋŋa paan….»

Yeezuu bʊr durnya ra

²⁵«Naa haay hɩ mɔɔ ʊ awɔɔ m *hɔbɔkʊrɛnoom m, bɩ wakatɩ ɩ zɛm mɔɔ bɩ m yarɛ, m meer ba kan awɔɔ kɩ ncɩnaaʊ y. Mɔɔ Zɩ bɩ mim hɩrɛ awɔɔ m paan…. ²⁶Hinni bɩ do ʊ bɩ, awɔɔ hɔ yɛm mɔɔ tɔ ma, bɩ mɔɔ n a hɩ awɔɔ m, mɔɔ ʊ, mɔɔ yaa dam Zɩ m awɔɔ tɔ ma y. ²⁷Bala, Zɩ b’awɔɔ ŋʊa. K’awɔɔ mɔɔ ŋʊa, a si sɔ, a ʊ, m to mɔɔ ʊ Woso zi bɩ minto. ²⁸M to mɔɔ ʊ Zɩ zi, m bʊr durnya ʊ. Bɩ naa ma bɩ, bɔ mɔɔ nawʊm durnya ʊ, m n nɩ tam Zɩ zi.»

²⁹A karɩndanyɩnɔ wɔɔ n a hɩ m, ŋ ʊ: «Ba ɩbɩɩ nɩ meer bam paan… kɛɛrɛ ɩ wɔ saa hɔbɔkʊrɛnoom darɛ haay ma na. ³⁰Kɛɛrɛ naa, wɔɔ dɔ wɔɔ ʊ ɩbɩɩ hɔ haay dɔ, ɩbɩɩ lɛ baa kʊ gʊaa n ɩ lar y. Bɩ y’a ka, wɔɔ n a dɔ mɩŋŋa wɔɔ ʊ, ɩ to ɩbɩɩ ʊ Woso zi.» ³¹Yeezuu n a nyɩ bɔ ŋ nʊ, a ʊ: «Dɩɩtaa awɔɔ bɔkarɛ an n’a hɩrɛ a ʊ, awɔɔ sɩra ka kɛɛrɛ ra? ³²Ba wakatɩ n nɩ zɛm na, b’a lee ku kɛɛrɛ, awɔɔ hɩsɩga dam, gʊaa biyəə n bɩr tarɛ a lɛ a lɛ, a mɔɔ to m deem. Bɩ mɔɔ bɩ m deem nɩ y, Zɩ ɩ kan mɔɔ kɩ. ³³Naa hɩ mɔɔ ʊ awɔɔ m k’a laafɩɩ yɩ mɔɔ zi. Awɔɔ ɩ fɩryɩrɛ nɔ ʊ durnya naa do nɔ ʊ. Bɩ k’a heer ba kookoo, mɔɔ bʊr durnya ra.»

Yeezuu yaadarɛ

¹Kʊ Yeezuu meer ba ncɩnaaʊ bɩ, a a bɔɔta an dɩga brama, an a hɩ, a ʊ: «M Zɩ, wakatɩ a ku, ɩ Nyɩ bɩ tɔ busu, k’ɩ Nyɩ bɩ n a da ma, an ɩ tɔ busu sɔ. ²Paŋŋa k’ɩbɩɩ ka ʊ gʊaa haay burə ʊ bɩ, a *mɩsɩrbaa k’a nyarɛ ba ʊ bɩ kam gʊɔɔ haay k’ɩbɩɩ ŋ ka ʊ rɔ wɔɔ ʊ. ³Bala, mɩsɩrbaa k’a nyarɛ ba ʊ bɩ, kʊ ŋ y’ɩbɩɩ dɔ bɩ m, ɩbɩɩ k’ɩ m Woso a deem paan… kan gʊaa k’ɩbɩɩ nyɔɔ Yeezuu *Krista bɩ kɩ. ⁴Mɔɔ m lɛ bɔ ɩbɩɩ ʊ tara burə ʊ. Zibəə k’ɩbɩɩ ka mɔɔ ʊ kʊ ma ba bɩ, mɔɔ ba, m a nya. ⁵Kɛɛrɛ bɩ, Zɩ, mɔɔ da ʊ ɩ zi, cirbəə niŋŋə kʊ mɔɔ n ta m ɩ zi, bɩ ma bɩ, durnya n nyɩnta ʊ bɩ m.»

⁶«Gʊɔɔ niŋŋoo k’ɩbɩɩ ŋ bɔ ʊ durnya nɔ ʊ, ɩ ŋ ka mɔɔ ʊ rɔ wɔɔ, mɔɔ ɩbɩɩ tɔ hɩnka ŋ nɩ. Nyɩnta ŋ y’a ʊ ɩbɩɩ gʊɔɔ, ɩ ŋ ka mɔɔ ʊ, bɩ ŋ zu ɩbɩɩ lemim b’ʊ. ⁷Ŋ y’a dɔ kɛɛrɛ, ŋ ʊ, hɔ haay k’ɩbɩɩ ka mɔɔ ʊ bɩ, a to a ʊ ɩbɩɩ zi. ⁸Lemim kʊ mɔɔ hɩ ŋ nɩ bɩ, ɩbɩɩ n a ka mɔɔ ʊ bɩ m. Ŋ y’a si, ŋn’a dɔ sɩra paan… ŋ ʊ, bɔ mɔɔ ʊ ɩbɩɩ zi, ŋn’a si, ŋ ʊ, ɩbɩɩ ɩ mɔɔ nyɔɔ. ⁹Mɔɔ ɩ yaa darɛ ŋ minto. Mɔɔ bɩr yaa dam durnya minto y, yaa mɔɔ n’a dam gʊɔɔ k’ɩbɩɩ ŋ ka mɔɔ ʊ rɔ wɔɔ minto. Ɩbɩɩ gʊɔɔ m. ¹⁰Bɩ, hɔ haay k’an mɔɔ hɔ bɩ, ɩbɩɩ hɔ m sɔ, amba hɔ haay k’a n’ɩbɩɩ hɔ bɩ, mɔɔ hɔ m. Mɔɔ lɛbɔʊrɛ yɩ ŋ gʊr zi. ¹¹Bɩ, mɔɔ bɩ maasɩrɛ bam durnya nɔ ʊ dɔ y, ŋ mɩŋŋɔɔ gɔɔtarɛ ŋ n bɩr durnya nɔ ʊ. Zɛ mɔɔ nawʊrɛ ɩbɩɩ zi. M Zɩ mɩŋŋa, dɔ ŋ ma ɩ tɔ k’ɩbɩɩ ka mɔɔ ʊ bɩ minto, kʊ ŋ nɩ bɩr deem, amba wɔɔ n deem bɩ m. ¹²Kʊ mɔɔ nyɩnta kan ŋ kɩ bɩ, dɔ mɔɔ nawʊrɛ ŋ ma ɩbɩɩ tɔ k’ɩbɩɩ ka mɔɔ ʊ bɩ minto. Mɔɔ ku ŋ la, bɩ ŋ gʊaa deem n nyaam nɩ y, kʊ n bɩ m, nyaanlɛzaa bɩ m, kʊ *Wosoci meerbaarɔ wɔɔ n kʊ yɩ.»

¹³«Zɛ mɔɔ nawʊrɛ ɩbɩɩ zi kɛɛrɛ, bɩ meerbaarɔ nɔɔn duro ba mɔɔ nawʊm durnya nɔ ʊ kʊ ŋ nɩ mɔɔ heernyɔɔ yɩ haay. ¹⁴Mɔɔ ɩbɩɩ lemim bɩ ka ŋ ʊ, durnya n sɔ ŋ nɩ, kʊ durnya hɔɔ bɛɛ nɩ ŋ mɩ, amba durnya hɔ bɛɛ m mɔɔ m bɩ minto. ¹⁵Mɔɔ n a yɛ k’ɩbɩɩ nɩ ŋ bɔ durnya ʊ y, bɩ, k’ɩ dɔ ŋ ma Sʊtaana minto. ¹⁶Durnya hɔɔ bɛɛ y, amba durnya hɔ bɛɛ m mɔɔ m bɩ m. ¹⁷A ka k’ɩ sɩra bɩ n ŋ ba a hɔ. Ɩbɩɩ lemim bɩ sɩra m. ¹⁸Amba ɩbɩɩ mɔɔ nyɔɔ durnya nɔ ʊ bɩ, ŋ nyɔɔ mɔɔ nawʊm durnya nɔ ʊ sɔ. ¹⁹Ŋ minto, mɔɔ yɩ m mɩŋŋa kam, kʊ ŋ mɩŋŋɔɔ n a mɩŋŋɔɔ ka sɩra minto.»

²⁰«Yaa bɛɛ mɔɔ n’a darɛ ŋ minto bala y. Yaa mɔɔ n’a dam gʊɔɔ kʊ ŋ nɩ zɛm bɩ sɩra ka mɔɔ ʊ, ŋ meerbaarɔ wɔɔ tɔ ma rɔ wɔɔ minto sɔ. ²¹Zɩ, kʊ ŋ haay n bɩr deem amba ɩbɩɩ n nɩ kan mɔɔ kɩ, mɔɔ nɩ kan ɩbɩɩ kɩ bɩ m. Kʊ ŋ n nyɩnta kan wɔɔ kɩ sɔ, kʊ durnya n a si, a ʊ, ɩbɩɩ ɩ mɔɔ nyɔɔ. ²²Bɩ mɔɔ, mɔɔ lɛbɔʊrɛ k’ɩbɩɩ ka mɔɔ ʊ bɩ ka ŋ ʊ, kʊ ŋ nɩ bɩr deem amba wɔɔ n deem bɩ m. ²³Kʊ mɔɔ n bɩr kan ŋ kɩ amba ɩbɩɩ nɩ kan mɔɔ kɩ bɩ m. Kʊ ŋn’a zɛ kʊ ra deem kʊ durnya n a dɔ a ʊ, ɩbɩɩ mɔɔ nyɔɔ, ɩ ŋ ŋʊa amba ɩbɩɩ ɩ mɔɔ ŋʊa bɩ m.»

²⁴«Zɩ, mɔɔ lɛ taa bɩncɛ kʊ mɔɔ n ta ʊ bɩ, kʊ gʊɔɔ k’ɩbɩɩ ŋ ka mɔɔ ʊ rɔ wɔɔ n bɩ nyɩnta kan mɔɔ kɩ b’ʊ sɔ, kʊ ŋ nɩ lɛbɔʊrɛ k’ɩbɩɩ ka mɔɔ bɩ yɩ, bala, ɩbɩɩ lɛɛ ka ɩ mɔɔ ŋʊa bɩ ma bɩ, durnya n nyɩnta ʊ y. ²⁵M Zɩ k’an tɩrga, durnya k’a n ɩbɩɩ dɔ bɩ, mɔɔ ɩbɩɩ dɔ. Bɩ, nawɔnnɔ a dɔ, ŋ ʊ, ɩbɩɩ ɩ mɔɔ nyɔɔ. ²⁶Mɔɔ ka ŋn’ɩbɩɩ dɔ, bɩ mɔɔ yɩ m yarɛ m a ka ŋn’ɩ dɔ, kʊ ŋʊarɛ k’ɩbɩɩ mɔɔ ŋʊam bɩ m nyɩnta ŋ ʊ, kʊ mɔɔ n bɩr kan ŋ kɩ.»

Yeezuu nyasʊrɛ

(Matiyee 26.47-56; Markɩ 14.43-50; Likki 22.47-53)

¹Kʊ Yeezuu meer bɩ ba ncɩnaaʊ bɩ, a a hʊr kan a *karɩndanyɩnɔ wɔɔ kɩ, an bra Sedrɔn bɔrkɔ bɩ ma. Gɔsɩra nɩ b’ʊ, an gasʊ ʊ kan a karɩndanyɩnɔ wɔɔ kɩ.

²Zidas k’a n’a nyasʊm k’a ka bɩ bɩncɛ bɩ dɔ, bala, Yeezuu tɩr ta b’ʊ kan a karɩndanyɩnɔ wɔɔ kɩ. ³Zidas ka *Rɔm sʊrdaarɔ wɔɔ lɛɛ kan Wosocɛ dɔmazannɔ kʊ *wosocɛmannɩbənno jɩtannɔ wɔɔ ŋ ka rɔ wɔɔ kɩ, kan *farizɛɛnrɔ kɩ, ŋnɩ bʊr gɔsɩra ʊ b’ʊ kan yar mɔr kɩ, fɩtɩrɛrɔ kɩ, ŋnɩ sɛ gungu.

⁴Yeezuu k’a hɔ k’a nɩ zɛm b’a yɩ bɩ dɔ bɩ, a a zɔ, an a hɩ ŋ nɩ, a ʊ: «Nka awɔɔ n’a kam ma?» ⁵Ŋ n a nyɩ bɔ nʊ, ŋ ʊ: «Nazarɛtɩ Yeezuu.» A n a hɩ ŋ nɩ, a ʊ: «A m mɔɔ m.» Bɩ, Zidas k’a n’a nyasʊm k’a ka bɩ yɩ ŋ barla. ⁶Yeezuu k’a naa hɩ ŋ nɩ bɩ, ŋ y’a bɔ a kur m, ŋn’a dundo. ⁷Yeezuu n a ya, an ŋ lar, a ʊ: «Nka awɔɔ n’a kam ma?» Ŋ n a nyɩ bɔ ʊ, ŋ ʊ: «Nazarɛtɩ Yeezuu.» ⁸Yeezuu n a nyɩ bɔ ŋ nʊ, a ʊ: «Mɔɔ hɩ awɔɔ m, mɔɔ ʊ, a m mɔɔ m. K’a ka awɔɔ nawʊm mɔɔ ma, k’a nawɔnnɔ to, ŋnɩ cem.» ⁹Meerbaa kʊ Yeezuu a hɩ bɩ, kʊ an n’a yɩrɛ ncɩnaaʊ: «Gʊɔɔ k’ɩbɩɩ ŋ ka mɔɔ ʊ rɔ wɔɔ, mɔɔ n deem to, an nyaam y.»

¹⁰Sɩmɔɔn Pɩyɛɛr nyɩnta kargʊ m, an a gaa ʊ, an wosocɛmannɩbər jɩtaarɛ bɩ zibəənyɩ zɛ an a bɩsɩ tʊr gʊ ma. Zibəənyɩ bɩ do tɔ m Malkus. ¹¹Yeezuu n a hɩ Pɩyɛɛr m, a ʊ: «Ɩ bɔ, ɩ ɩ kargʊ bɩ du a caan ʊ. Mɔɔ bɩ fɩryɩrɛ niŋŋə kʊ mɔɔ Zɩ a ka mɔɔ ʊ bɩ yɩm na?» ¹²Sʊrdaarɔ wɔɔ kan a cir bɩ kɩ kan zɩɩfʊrɔ Wosocɛ dɔmazannɔ wɔɔ kɩ Yeezuu nyasʊ, ŋn’a wɔrɔ sur.

Ŋ ta Yeezuu m wosocɛmannɩbər jɩtaarɛ Hannɩ taa

¹³Lɛɛ ŋ y’a ka, ŋnɩ ta m Hannɩ zi. Bɩ, Hannɩ nyɩmbʊɛɛrɛ zim m *Kayiifʊ m. Kayiifʊ bɩ, wosocɛmannɩbər jɩtaarɛ m dɔɔraa bɩ do ʊ. ¹⁴Kayiifʊ deem-deem bɩ do ɩ zɩɩfʊrɔ wɔɔ dʊndɔ, a ʊ: kʊ gʊaa deem ga gʊaa haay minto, a jɩra bɩ.

(Matiyee 26.69-70; Markɩ 14.66-68; Likki 22.55-57)

¹⁵Sɩmɔɔn Pɩyɛɛr kan karɩndanyɩ vanta kɩ zu Yeezuu jɛ ʊ. Bɩ, kʊ wosocɛmannɩbər bɩ karɩndanyɩ deem bɩ dɔ bɩ, a gasʊ kan Yeezuu kɩ wosocɛmannɩbər jɩtaarɛ bɩ har ʊ b’ʊ. ¹⁶Pɩyɛɛr n jɩm garga ra, hallɛ ma, karɩndanyɩ deem kʊ wosocɛmannɩbər jɩtaarɛ b’a dɔ bɩ bɔ, an meer ba kan lʊ k’a nɩ dɔm har bɩ lɛ ma bɩ kɩ, an Pɩyɛɛr gaa, an gasʊ m. ¹⁷Zibəənyɩlʊ k’a nɩ dɔm hallɛ ma bɩ n a hɩ m, a ʊ: «Gʊaa naa do, a karɩndanyɩnɔ wɔɔ gʊaa deem bɛɛ n’ɩbɩɩ m sɔ ra?» Pɩyɛɛr n a nyɩ bɔ ʊ, a ʊ: «Ayy…, a bɛɛ m mɔɔ nɩ y.» ¹⁸Zibəənyɩnɔ wɔɔ kan Wosocɛ dɔmazannɔ wɔɔ kɩ sɛ hɛ, ŋn’ɩ nyɩ kam ma, bala, nyɛɛm ɩ barɛ. Pɩyɛɛr nyɩnta kan ŋ kɩ, an nɩ nyɩ kam ma sɔ.

(Matiyee 26.59-66; Markɩ 14.55-64; Likki 22.66-71)

¹⁹Wosocɛmannɩbər jɩtaarɛ bɩ nɩ Yeezuu larm a karɩndanyɩnɔ wɔɔ ma kan a hɔdɩndarɛ bɩ kɩ. ²⁰Yeezuu n a nyɩ bɔ ʊ, a ʊ: «Mɔɔ pa da gʊaa haay m, mɔɔ hɔ dɩnda gʊɔɔ m dɔmɩm haay *sokʊmacɛrɔ ʊ kan *Wosocɛ ʊ kɩ, bɩncɛ kʊ zɩɩfʊrɔ haay n’a som kʊ ma ʊ, bɩ mɔɔ n hɔsɩ nyaakʊm da, m a hɩ y. ²¹Bɔ minto m, ɩbɩɩ nɩ mɔɔ larlɛ? Hɔ kʊ mɔɔ hɩ bɩ, gʊɔɔ kʊ ŋ y’a tʊr ka mɔɔ ma rɔ wɔɔ lar. Ŋ hɔ kʊ mɔɔ hɩ bɩ dɔ mɩŋŋa.» ²²Yeezuu k’a naa hɩ bɩ, Wosocɛ dɔmazaa deem k’a nyɩnta b’ʊ b’a wɔ ta rɛ, an n’a hɩrɛ, a ʊ: «Bɔ minto m, ɩbɩɩ n’a nyɩ bɔm wosocɛmannɩbər jɩtaarɛ m ncɩnaaʊ?» ²³Yeezuu n a nyɩ bɔ nʊ, a ʊ: «Kʊ ŋʊaar mɔɔ ba, k’ɩ hɩ m m. Bɩ kʊ sɩra mɔɔ hɩ, bɔ minto, ɩ nɩ mɔɔ zɛrɛ?»

²⁴Bɩ jɛ ʊ bɩ, Hannɩ a ka, ŋnɩ Yeezuu sur, ŋnɩ ta m wosocɛmannɩbər jɩtaarɛ *Kayiifʊ zi.

(Matiyee 26.71-75; Markɩ 14.69-72; Likki 22.58-62)

²⁵Bɩ ma bɩ, Sɩmɔɔn Pɩyɛɛr ɩ nyɩ kam sɛ ma. N n a hɩ m, n ʊ: «A karɩndanyɩnɔ wɔɔ gʊaa deem bɛɛ n’ɩbɩɩ m na?» Pɩyɛɛr n bɩsɩ ka, a ʊ: «Mɔɔ bɛɛ y!» ²⁶Wosocɛmannɩbər jɩtaarɛ bɩ zibəənyɩ kʊ Pɩyɛɛr a tʊr gʊ ma bɩ danyɩ n a hɩ m, a ʊ: «Mɔɔ n ɩbɩɩ yɩ gɔsɩra ʊ b’ʊ kan kɩ ra?» ²⁷Pɩyɛɛr n a ya, an bɩsɩ ka. Lɛɛm bɩ, koo n baa da.

N ta Yeezuu m Pɩlatɩ taa

(Matiyee 27.1-2,11-14; Markɩ 15.1-5; Likki 23.1-5)

²⁸Ŋ bɔ Yeezuu m Kayiifʊ har ʊ, ŋnɩ ta m dʊdɔkarɛ bɩncɛ ʊ. Bɩ ma bɩ, wutigʊta m. Gʊɔɔ kʊ ŋ ta m nɔ wɔɔ n gasʊ dʊdɔkarɛ bɩncɛ ʊ b’ʊ y, a y’a *dintim ka a ma, a n a da ma a *pakkɩ cibsa bɩ bɩ y. ²⁹Bɩ minto bɩ, *Pɩlatɩ n bɔ an ta ŋ zi garga ra b’ʊ, an a hɩ ŋ nɩ, a ʊ: «Bɔ mim awɔɔ n’a kam gʊaa naa do ra?» ³⁰Ŋ n a nyɩ bɔ ʊ, ŋ ʊ: «Kʊ gʊaa naa do, kʊ zibʊnyaa bɛɛ a a ba, wɔɔ y’a nyasʊrɛ ʊ a ka ɩbɩɩ ʊ ra?» ³¹Pɩlatɩ n a hɩ ŋ nɩ, a ʊ: «K’a gaa a dʊdɔ ka a zim amba awɔɔ *lɛrɔ wɔɔ n’a hɩm bɩ m.» Zɩɩfʊrɔ jɩtannɔ wɔɔ n a hɩ m, ŋ ʊ: «N n lɛ ka wɔɔ ʊ k’ʊ gər zɛ y!» ³²Meerbaa kʊ Yeezuu a ba, a zɛ zaa minto bɩ, yɩ an nawʊrɛ ncɩnaaʊ, an kʊ yɩ.

³³Pɩlatɩ n gasʊ dʊdɔkarɛ bɩncɛ ʊ b’ʊ, an Yeezuu bir an a lar, a ʊ: «Zɩɩfʊrɔ cir n’ɩbɩɩ m nɩ?» ³⁴Yeezuu n a nyɩ bɔ ʊ, a ʊ: «Ɩbɩɩ nɩ naa hɩrɛ ɩ zim gɛ? Gɛɛ, gʊɔɔ gɔsɩnnɔ ɩ mɔɔ mim hɩ ɩbɩɩ nɩ?» ³⁵Pɩlatɩ n a nyɩ bɔ nʊ, a ʊ: «Zɩɩfʊ bɛɛ m mɔɔ nɩ y. Ɩbɩɩ dogʊɔɔ, wosocɛmannɩbənno jɩtannɔ y’ɩbɩɩ nyasʊ, ŋn’ɩbɩɩ ka mɔɔ ʊ! Bɔ ɩbɩɩ ba?» ³⁶Yeezuu n a nyɩ bɔ ʊ, a ʊ: «Mɔɔ cirbəə bɩ, durnya naa do hɔ bɛɛ y. Kʊ mɔɔ cirbəə bɩ durnya naa do hɔ nɩ, mɔɔ dɔmazannɔ yar bam kʊ ŋ bɩ mɔɔ nyasʊ, ŋnɩ mɔɔ ka zɩɩfʊrɔ jɩtannɔ wɔɔ ʊ y. Bɩ mɔɔ cirbəə bɩ, durnya naa do hɔ bɛɛ y.» ³⁷Pɩlatɩ n a hɩ m, a ʊ: «K’a maam cir n’ɩbɩɩ m wa?» Yeezuu n a nyɩ bɔ ʊ, a ʊ: «Ɩbɩɩ y’a hɩ, ɩ zim, cir m mɔɔ m. Yɩ mɔɔ ʊ m bʊr durnya ʊ, kʊ m bɩ sɩra kasɛtɩ ka. Gʊaa k’a sɩra ŋʊa bɩ, a y’a tʊr kam mɔɔ leer ma.» ³⁸Pɩlatɩ n a hɩ m, a ʊ: «Bɔ m sɩra?»

(Matiyee 27.15-31; Markɩ 15.6-20; Likki 23.13-25)

K’a naa hɩ bɩ, a a ya, an ta garga ra b’ʊ, an aa zɩɩfʊrɔ wɔɔ yɩ, an a hɩ ŋ nɩ, a ʊ: «Kʊ mɔɔ nɩ, mɔɔ n mim kʊ gʊaa naa do a zar bɩ yɩ y. ³⁹K’a mim ka awɔɔ m, kʊ pakkɩ cibsa a zɔ, kʊ m gʊaa bɔ, m wɔ saa bɩ, awɔɔ lɛ taa kʊ m zɩɩfʊrɔ cir bɩ bɔ, m wɔ saa gɛ?» ⁴⁰Ŋ n’ɩ zee darɛ, ŋ ʊ: «Naa do bɛɛ y, k’a Barabas bɔ!» A n bɔkarɛ, Barabas bɩ do, gərzer m.

¹*Pɩlatɩ n a ka, ŋnɩ Yeezuu zɛ madɩɩrɔ m. ²Rɔm sʊrdaarɔ n laa waa, ŋn’a ku a mim ma, ŋnɩ cinno huu kʊ n y’a ba pɛɛra piinə m sa, ŋn’a da ra, ³ŋn’a zɔ ma, ŋn’a hɩrɛ, ŋ ʊ: «Wɔɔ ɩ yaa darɛ ɩbɩɩ m, zɩɩfʊrɔ cir!» Ŋ n’a wɔ tɩntam lɛ. ⁴Pɩlatɩ n a bɔ, an bɔ garga ra, an a hɩ zɩɩfʊrɔ wɔɔ m, a ʊ: «Awɔɔ yɩ ra, mɔɔ y’a gaarɛ, m bɔ m garga ra naa ʊ. Awɔɔ y’a dɔrɛ a ʊ, mɔɔ n mim k’a a zar bɩ yɩ y.» ⁵Yeezuu n bɔ garga ra b’ʊ, kan laa bɩ kɩ, cinno huu bɩ kɩ a ra. Pɩlatɩ n a hɩ ŋ nɩ, a ʊ: «Ba gʊaa bɩ n na.» ⁶Kʊ wosocɛmannɩbənno jɩtannɔ kan a gʊɔɔ wɔɔ kɩ a yɩ bɩ, ŋ y’a sɩŋŋɩda ba, ŋn’ɩ zee darɛ, ŋ ʊ: «K’a wɔ gɔdarkʊra ma, k’a wɔ gɔdarkʊra ma!» Pɩlatɩ n a hɩ ŋ nɩ, a ʊ: «K’a gaa a wɔ gɔdarkʊra ma a zim. Bala, mɔɔ n hɔsɩ yɩ, an a ba, an bʊnyaa y.» ⁷Zɩɩfʊrɔ jɩtannɔ wɔɔ n a nyɩ bɔ nʊ, ŋ ʊ: «Wɔɔ ɩ lɛ m, bɩ kan wɔɔ lɛ bɩ kɩ, a a ga zɛ m, bala, a a mɩŋŋa sa, an a ba Woso Nyɩ!»

⁸Kʊ Pɩlatɩ mim naa do ma bɩ, dabɔʊ a nyasʊ an lɛ da biisi m. ⁹A n a bɔ, an ta dʊdɔkarɛ bɩncɛ ʊ b’ʊ, an a hɩ Yeezuu m, a ʊ: «Ɩ to ɩbɩɩ ʊ ka?» Yeezuu n hɔsɩ nyɩ bɔ nʊ y. ¹⁰Pɩlatɩ n a hɩ m, a ʊ: «Ɩbɩɩ bɩr a nyɩ bɔm mɔɔ nʊ ra? Ɩbɩɩ n a dɔ, ɩ ʊ, mɔɔ m da ma, m wɔ saa ɩbɩɩ ma ra, gɛɛ, mɔɔ m da ma, m a ka, ŋn’ɩbɩɩ wɔ gɔdarkʊra ma ra?» ¹¹Yeezuu n a nyɩ bɔ nʊ, a ʊ: «Ɩbɩɩ b’ɩ dam ma ɩ hɔsɩ ba mɔɔ m k’a a to bɛɛ n y’a ʊ brama, n n lɛ ka ɩbɩɩ ʊ y. Bɩ minto y’a ka sɔ, gʊaa k’a mɔɔ nyasʊ an mɔɔ ka ɩbɩɩ ʊ bɩ, mimbʊnyaa gandaara a a ba!»

¹²Bɩ tɛkka ma, Pɩlatɩ y’a kam ma k’a wɔ saa ma, zɩɩfʊrɔ wɔɔ nɩ zee darɛ ŋ ʊ: «K’ɩbɩɩ wɔ saa ma, *Rɔm cir gʊaasɩba bɛɛ n’ɩbɩɩ m dɔ y! Bala, gʊaa k’a mɩŋŋa ba cir bɩ, cir bɩ jɩm m.» ¹³Pɩlatɩ k’a naa ma bɩ, a a ka, ŋnɩ bɔ Yeezuu m. Pɩlatɩ n nyɩnta dʊdɔkarɛ gɔ bɩ ra, bɩncɛ kʊ n’a birm *ebree lemim m Gabata b’ʊ. ¹⁴Pakkɩ cibsa *bankarɛ hinni m, sinuu ʊ. Pɩlatɩ n a hɩ zɩɩfʊrɔ wɔɔ m, a ʊ: «Awɔɔ cir bɩ ba n nɩ!» ¹⁵Ŋ n’ɩ zee darɛ, ŋ ʊ: «K’a zɛ gər! K’a zɛ gər! K’a wɔ gɔdarkʊra ma!» Pɩlatɩ n a hɩ, a ʊ: «M awɔɔ cir bɩ wɔ gɔdarkʊra ma ra?» Wosocɛmannɩbənno jɩtannɔ wɔɔ n a nyɩ bɔ ʊ, ŋ ʊ: «Wɔɔ ba cir vanta m kʊ Rɔm cir bɛɛ y.» ¹⁶Pɩlatɩ n Yeezuu ka ŋ ʊ, kʊ ŋ n’a wɔ gɔdarkʊra ma.

Yeezuu zɛ

(Matiyee 27.32-44; Markɩ 15.21-32; Likki 23.26-43)

Ŋ n Yeezuu nyasʊ. ¹⁷Yeezuu n a gɔdarkʊra busu a zim, an bɔ, an ta bɩncɛ kʊ n n’a birm Minkorgo, n n’a hɩm ma ebree lemim m Golgotaa b’ʊ. ¹⁸Bɩncɛ bɩ do ʊ, ŋ y’a wɔ ʊ gɔdarkʊra ma kan gʊɔɔ hɩɩyɔɔ kɩ, deem jɩsa, deem bɩsɩ, Yeezuu nɩ ŋ bire ʊ. ¹⁹*Pɩlatɩ n gʊrsɩra ba warga ma, an a wɔ gɔdarkʊra b’ʊ, an n’a hɩrɛ, a ʊ: Yeezuu Nazarɛtɩ gʊaa, zɩɩfʊrɔ cir. ²⁰Zɩɩfʊrɔ gʊɔɔ gʊta warga bɩ karɩnda ba, bala, bɩncɛ kʊ ŋ Yeezuu wɔ gɔdarkʊra ma bɩ bɩ laatʊ tara nɔ bɩ ma y. B’a gʊrsɩra ba n y’a ʊ ebree lemim m, grɛkkɩ lemim m, kan latɛn lemim kɩ m. ²¹Zɩɩfʊrɔ *wosocɛmannɩbənno jɩtannɔ wɔɔ n a hɩ Pɩlatɩ m, ŋ ʊ: «Ɩ b’a gʊrsɩra ba zɩɩfʊrɔ cir y, a gʊrsɩra ba: A a hɩ, a ʊ, zɩɩfʊrɔ cir n a mɩ.» ²²Pɩlatɩ n a nyɩ bɔ ʊ, a ʊ: «Hɔ kʊ mɔɔ gʊrsɩra ba bɩ, a ba mɔɔ ʊ.»

²³Kʊ Rɔm sʊrdaarɔ wɔɔ Yeezuu wɔ gɔdarkʊra ma, ŋn’a nya bɩ, ŋ y’a huuro gʊr, ŋn’a jir lɛ si. Gʊaa biyəə a yɩ deem. Zaba b’ɩ gɔɔta. A ba n y’a ʊ deem jilli. ²⁴Sʊrdaarɔ wɔɔ n’a hɩm kʊ m, ŋ ʊ: «Ʊ b’a kaansʊ y, ʊ pʊɛɛga da ma, ʊ dɩga a, kʊ nka n n’a yɩrɛ.» Kʊ *Wosoci bɩ meerbaa naa do n kʊ yɩ: ‹Ŋ mɔɔ huuro jinjir kan kʊ kɩ, ŋnɩ pʊɛɛga da mɔɔ zaba ma.› Hɔ kʊ sʊrdaarɔ wɔɔ a ba bɩ n naa.

²⁵Yeezuu gɔdarkʊra bɩ jɩr ʊ bɩ, a da ɩ jɩnɩm b’ʊ kan a da bɩ dam kɩ, Klopas lʊ Maarii kɩ, kan Magdalaa kʊ Maarii kɩ. ²⁶K’a a da bɩ yɩ kan a karɩndanyɩ k’a ŋʊa bɩ kɩ bɩ, a a hɩ a da bɩ m, a ʊ: «M naa, ba ɩ nyɩ n na!» ²⁷Bɩ jɛ ʊ bɩ, an a hɩ a karɩndanyɩ bɩ m, a ʊ: «Ba ɩ da n na!» Wakatɩ bɩ do ma, karɩndanyɩ b’a da bɩ gaa, an doo m.

(Matiyee 27.45-56; Markɩ 15.33-41; Likki 23.44-49)

²⁸Yeezuu k’a a dɔ kɛɛrɛ a ʊ, hɔ haay ba an nya, kʊ *Wosoci meerbaarɔ wɔɔ n kʊ yɩ bɩ, a a hɩ, a ʊ: «Mɩsɩ nɩ mɔɔ zɛm.» ²⁹Gər ɩ nyɩnta b’ʊ bɛɛ hɛɛnr n a han. Ŋ n *hizɔp gɔ sa ŋnɩ hɔ k’an mafʊ-mafʊ kʊsɩ ma, ŋn’a nyɔɔ bɛɛ hɛɛnr ma, ŋn’a ka Yeezuu ʊ. ³⁰Kʊ Yeezuu bɩ mi bɩ, a a hɩ, a ʊ: «Hɔ haay ba an nya.» A n a mim zuutə, an ga.

Ma kan hi kɩ

³¹Kʊ pakkɩ cibsa *bankarɛ hinni m bɩ, nyibəə gasʊ zɩɩfʊrɔ wɔɔ ʊ, ŋ lɛ baa kʊ gəəno wɔɔ n gɔɔta gɔdarkʊrarɔ wɔɔ ma *sabaa hinni ʊ b’ʊ y. Sabaa bɩ do, cibsa gʊta m. Ŋ y’a yɛ *Pɩlatɩ han, k’a ŋ gannɔ yɩnyar, k’a ŋ zer gɔdarkʊrarɔ wɔɔ ma. ³²Sʊrdaarɔ wɔɔ n bɩ gʊɔɔ kʊ ŋ yɩ ŋ wɔ gɔdarkʊra ma kan Yeezuu kɩ rɔ wɔɔ gannɔ yɩnyar: lɛɛkarɛzaa bɩ kan a nyaʊrɛzaa bɩ kɩ. ³³Kʊ ŋ lee ku Yeezuu zi bɩ, ŋ yaa dɩga a, a ga kara, bɩ ŋ n a gannɔ yɩnyar y. ³⁴Bɩ sʊrdaarɔ wɔɔ gʊaa deem a hɔn sɔɔn m a boon ma, ma n bɔ kan hi kɩ. ³⁵Gʊaa k’a yɩ b’a kasɛtɩ ka, b’a kasɛtɩ bɩ sɩra m. B’a dɔ, a ʊ, sɩra an n’a hɩm, k’awɔɔ n a si sɩra sɔ. ³⁶Sɩra m, ba naa haay ʊ, kʊ *Wosoci meerbaa naa do n kʊ yɩ: ‹A yaarɔ wɔɔ haay deem taan… bɩ yarlɛ y.›

³⁷Wosoci bɩ bɩncɛ niŋŋə ta ʊ, an n’a hɩrɛ, a ʊ: ‹Ŋ zɛm bɩ gʊaa kʊ ŋ y’a hɔn bɩ yɩ.›

Yeezuu birle

(Matiyee 27.57-61; Markɩ 15.42-47; Likki 23.50-56)

³⁸Minno nɔɔn duro kʊ ŋ cem bɩ, Arimatee kʊ gʊaa Zozɛf k’a nyɩnta Yeezuu karɩndanyɩ sɛɛrɛ, nyi k’a n’a bam zɩɩfʊrɔ jɩtannɔ wɔɔ m bɩ minto. A bɩ zaa yɛ *Pɩlatɩ han k’a Yeezuu gər bɩ sa. Pɩlatɩ n zaa ka, an bʊr an b’a gər bɩ sa. ³⁹Nikodɛm bʊr sɔ. A ɩ nyɩnta an ta Yeezuu zi gunuu ʊ bɩ. A *mɩɩr war kʊ ma kan tidəər kʊ n n’a birm alʊɛsɩ kɩ, n a a zɔ a cilo bukərku ma. ⁴⁰Ŋ n Yeezuu gər bɩ sa, ŋnɩ pɛɛrarɔ bumburgu ma kan tidəər kɩ amba zɩɩfʊrɔ gər birle m. ⁴¹Brikə nɩ bɩncɛ kʊ ŋ Yeezuu wɔ gɔdarkʊra ma ʊ b’ʊ, brikə bɩ do nɔ ʊ, yaa daa nɩ b’ʊ, n n gər bir ʊ cɩna y. ⁴²Bɩ kʊ zɩɩfʊrɔ wɔɔ n’a bankarɛ *sabaa k’a n’a bam k’a sɩŋŋɩda sa minto bɩ, bɩ yaa bɩ do k’an jɩnjɛɛm sɔ bɩ, ŋ Yeezuu bir ʊ.

Karɩndanyɩnɔ ta yaa ra

(Matiyee 28.1-8; Markɩ 16.1-8; Likki 24.1-12)

¹*Hatʊ hinni b’ʊ wutigʊta m, bɩ ma bɩ dɔ n mɛ y, Magdalaa Maarii ta yaa ra b’ʊ, a yaa dɩga a, n jaa bɩ gʊ yaa bɩ lɛ rɛ. ²A n bra si, an aa Sɩmɔɔn Pɩyɛɛr yɩ, kan karɩndanyɩ deem kʊ Yeezuu a ŋʊa bɩ kɩ, an a hɩ ŋ nɩ, a ʊ: «N Zuuba bɔ yaa b’ʊ, bɩ wɔɔ n a dɔ kʊ ta n y’a ʊ m ka y.»

³Pɩyɛɛr n bɔ kan karɩndanyɩ deem bɩ kɩ, ŋnɩ ta yaa ra b’ʊ. ⁴Ŋ hɩɩya haay bra si, karɩndanyɩ deem bɩ bra si, an cem Pɩyɛɛr han, an lɛɛ ka yaa ra b’ʊ. ⁵A n zerga an pɛɛrarɔ wɔɔ yɩ, ŋn’ɩ kuntəm b’ʊ. Bɩ, a n gasʊ y. ⁶Sɩmɔɔn Pɩyɛɛr k’a zu a jɛ ʊ bɩ, a lee ku sɔ. A n gasʊ yaa bɩ nɔ ʊ, an pɛɛrarɔ wɔɔ yɩ, ŋn’ɩ kuntəm b’ʊ, ⁷kan pɛɛra kʊ n y’a burgu a mim ma bɩ kɩ. Bɩ, bɩ n nyɩnta kan pɛɛrarɔ wɔɔ kɩ y. A huŋŋu n y’a ʊ, n n a cɩnta bɩncɛ vanta ʊ. ⁸Karɩndanyɩ k’a lɛɛ ka an lee ku bɩ gasʊ yaa ʊ b’ʊ kɛɛrɛ. A n a yɩ, an sɩra ka. ⁹Bɩ ŋ gɔɔta, ŋ n *Wosoci bɩ jɩ ma y. Bala, a a hɩ, a ʊ, Yeezuu y’a mɩm bɔŋ ʊ gəəno bire ʊ.

¹⁰Bɩ kur bɩ, karɩndanyɩnɔ wɔɔ a wusigə, ŋnɩ doo.

Magdalaa kʊ Maarii Zuuba yɩ

(Matiyee 28.9-10; Markɩ 16.9-11)

¹¹Maarii gɔɔta garga ra yaa bɩ jɩr ʊ, an nɩ nyi kam. K’a nɩ nyi bɩ kam bɩ, a zerga, an dɩga yaa b’ʊ, ¹²an malɛɛkarɔ yɩ hɩɩya, ŋn’ɩ huu furo m a ma, ŋnɩ nyɩnta bɩncɛ kʊ ŋ Yeezuu gər bɩ wʊta ʊ b’ʊ. Deem n’a mim ma, deem n’a gannɔ ma. ¹³Ŋ n a hɩ lʊ bɩ m, ŋ ʊ: «Bɔ nyi ɩbɩɩ n’a karɛ?» A n a nyɩ bɔ ŋ nʊ, a ʊ: «Mɔɔ Zuuba n y’a busu, bɩ kʊ ta n y’a ʊ m ka, mɔɔ n a dɔ y.» ¹⁴K’a nɩ meer bɩ bam bɩ, a a bɔ an dɩga, an Yeezuu yɩ an nɩ jɩnɩm b’ʊ, b’a n a dɔ, a ʊ, Yeezuu nɩ y. ¹⁵Yeezuu n a hɩ m, a ʊ: «Lʊ, bɔ minto ɩ nɩ nyi karɛ? Nka ɩbɩɩ nɩ kam ma?» Lʊ bɩ hɔɔn ʊ bɩ, brikə bɩ dɔmazaa m, a ʊ: «Zuuba, k’ɩbɩɩ y’a busu, k’ɩ bɩncɛ hɩnka mɔɔ m, mɔɔ yaa busu.» ¹⁶Yeezuu n a hɩm, a ʊ: «Maarii». A n a wusigə, an a hɩ m *ebree lemim m, a ʊ: «Rabuni» bɩ lɛ taa k’a hɩ, a ʊ: «Karɩnsaamba.» ¹⁷Yeezuu n a hɩ m, a ʊ: «Ɩ bɩ mɔɔ da jɩm ʊ y, mɔɔ n ta m Zɩ zi cɩna y. Bɩ, ta ɩ yaa hɩ mɔɔ danyɩnɔ wɔɔ m, ɩ ʊ, mɔɔ ɩ tarɛ m Zɩ k’a n’awɔɔ Zɩ bɩ zi, mɔɔ Woso k’a n’awɔɔ Woso bɩ zi.» ¹⁸Magdalaa kʊ Maarii bɩ n b’a hɩ karɩndanyɩnɔ wɔɔ m, a ʊ: «Mɔɔ Zuuba yɩ, hɔ k’a hɩ mɔɔ m bɩ ba n nɩ!»

Karɩndanyɩnɔ Zuuba yɩ

(Matiyee 28.16-20; Markɩ 16.14-18; Likki 24.36-49)

¹⁹Hinni bɩ do yirbəə m, k’a nyɩnta *hatʊ hinni bɩ, karɩndanyɩnɔ wɔɔ cɛlɛrɔ tɩnta a ma nyi kʊ ŋ n’a bam zɩɩfʊrɔ jɩtannɔ wɔɔ m bɩ minto. Yeezuu n bʊr, an bɩ jɩm ŋ bire ʊ, an a hɩ, a ʊ: «Laafɩɩ n bɩr kan awɔɔ kɩ.» ²⁰K’a nɩ meer bɩ bam bɩ, a a wɔrɔ wɔɔ hɩnka ŋ nɩ kan a boon bɩ kɩ. Kʊ karɩndanyɩnɔ wɔɔ Zuuba yɩ bɩ, ŋ haay heer nyɔɔ. ²¹Yeezuu n a ya, an a hɩ, a ʊ: «Laafɩɩ n bɩr kan awɔɔ kɩ. Kʊ mɔɔ Zɩ mɔɔ nyɔɔ bɩ, mɔɔ y’awɔɔ nyɔɔm sɔ.» ²²K’a meer ba ncɩnaaʊ bɩ, a hoon si ŋ ma, an a hɩ ŋ nɩ, a ʊ: «K’a *Sɛnt-Ɛspri si. ²³Gʊɔɔ k’awɔɔ n nɩ ŋ mimbʊnyaarɔ sugur karɛ ŋ ʊ rɔ wɔɔ, ŋ sugur yɩrɛ. Gʊɔɔ k’awɔɔ bɩr ŋ mimbʊnyaarɔ sugur karɛ ŋ ʊ rɔ wɔɔ, ŋ bɩ sugur yɩrɛ y.»

Yeezuu kan Toma kɩ

²⁴Bɩ ma bɩ, bueerehɩɩyɔɔ wɔɔ gʊaa deem Toma kʊ n n’a birm Didim bɩ n nyɩnta kan ŋ kɩ Yeezuu hɩnkarɛ dɔmɩm b’ʊ y. ²⁵Karɩndanyɩnɔ gɔsɩnnɔ wɔɔ n a hɩ m, ŋ ʊ: «Wɔɔ Zuuba yɩ!» A n a nyɩ bɔ ŋ nʊ, a ʊ: «Kʊ mɔɔ n karɔ wɔɔ yaarɔ yɩ a wɔrɔ wɔɔ ʊ, kʊ mɔɔ n m nyʊkʊm nyɔɔ ka yaa deem ʊ, kʊ mɔɔ n m wɔ du a boon b’ʊ, mɔɔ b’a sire y.»

²⁶Dɔmɩm sinnyə kur bɩ, karɩndanyɩnɔ wɔɔ a ya, ŋn’a zɛ kʊ ra har ʊ b’ʊ, Toma nɩ kan ŋ kɩ. Yeezuu n bʊr, bɩ ma bɩ, ŋ cɛlɛrɔ wɔɔ tɩnta, an bɩ jɩm ŋ bire ʊ, an a hɩ ŋ nɩ, a ʊ: «Laafɩɩ n bɩr kan awɔɔ kɩ.» ²⁷Bɩ jɛ ʊ bɩ, an a hɩ Toma m, a ʊ: «Ɩ zɔ, ɩ ɩ nyʊkʊm nyɔɔ naa ʊ, k’ɩ dɩga mɔɔ wɔrɔ ma, ɩ wɔ bɩ da mɔɔ mɛ ma, k’ɩ nyɔɔ mɔɔ boon ʊ, k’ɩ sɩra ka kɛɛrɛ, k’ɩ ba sɩrakarɛzaa.» ²⁸Toma n a nyɩ bɔ ʊ, a ʊ: «Mɔɔ Zuuba, mɔɔ Woso.» ²⁹Yeezuu n a hɩ m, a ʊ: «K’ɩbɩɩ mɔɔ yɩ bɩ y’a ka, ɩbɩɩ n sɩra ka mɔɔ ʊ. Mimbirenyɩntazannɔ m gʊɔɔ kʊ ŋ n a yɩ, bɩ ŋ sɩra ka rɔ wɔɔ m.»

Hɔ niŋŋə k’a ka n n ci bɩ

gʊrsɩra ba bɩ

³⁰Yeezuu hoserlo ba gʊta karɩndanyɩnɔ wɔɔ mɩm ʊ bɩ n n a gʊrsɩra ba ci naa do nɔ ʊ y. ³¹Nawɔnnɔ gʊrsɩra ba n y’a ʊ, k’awɔɔ n sɩra ka, a ʊ, Yeezuu m *Krista, a m Woso Nyɩ. Bɩ, k’awɔɔ sɩra ka, k’a *mɩsɩrbaa yɩ a tɔ ma.

Yeezuu a hɩnka a karɩndanyɩnɔ m Tiberiyaadɩ ʊ

¹Bɩ jɛ ʊ bɩ, Yeezuu a ya, an a hɩnka a karɩndanyɩnɔ m Tiberiyaadɩ kɔ lɛ ra. A hɩnkarɛ bɩ ba n nɩ.

²Sɩmɔɔn Pɩyɛɛr kan Toma kʊ n n’a birm Didim bɩ kɩ, Galilee kʊ Kanaa gʊaa Natanayɛl kɩ, Zebedee nyɩnɔ kɩ, kan karɩndanyɩnɔ gɔsɩnnɔ kɩ hɩɩya, ŋn’a zɛ kʊ ra. ³Sɩmɔɔn Pɩyɛɛr n a hɩ ŋ nɩ, a ʊ: «Ta mɔɔ nawʊm kʊ m aa zɔnɔ ba.» Ŋ n a hɩ m, ŋ ʊ: «Wɔɔ tam kan ɩbɩɩ kɩ.» Ŋ n bɔ, ŋnɩ gasʊ kɔɔlʊʊ b’ʊ, bɩ gum bɩ do ʊ, ŋ n hɔsɩ nyasʊ y. ⁴Bɩ ma bɩ, dɔ mɛ. Yeezuu n jɩm kɔ lɛ ra b’ʊ, bɩ karɩndanyɩnɔ wɔɔ n a dɔ ŋ ʊ, Yeezuu nɩ y. ⁵A n a hɩ ŋ nɩ, a ʊ: «Hey! Nyɩnɔ, zɔnɔ b’awɔɔ ʊ ra?» Ŋ n a nyɩ bɔ nʊ, ŋ ʊ: «Ayy…» ⁶Yeezuu n a hɩ ŋ nɩ, a ʊ: «K’a zaŋŋa bɩ zo kɔɔlʊʊ bɩ bɩsɩ ra, awɔɔ y’a yɩrɛ.» Ŋ n zaŋŋa bɩ zo, an zɔ gʊr gʊta, bɩ ŋ b’a dam ma, ŋn’a gaa y. ⁷Karɩndanyɩ kʊ Yeezuu a ŋʊa bɩ n a hɩ Pɩyɛɛr m, a ʊ: «Zuuba m!» Sɩmɔɔn Pɩyɛɛr k’a a ma, n ʊ, Zuuba m bɩ, a huu sa, an a du a ma, nyɩnta a ʊ dɩgɩ, an a da hi b’ʊ. ⁸Karɩndanyɩnɔ gɔsɩnnɔ wɔɔ a bɔ, ŋnɩ bʊr kɔɔlʊʊ bɩ m, ŋn’ɩ zaŋŋa bɩ gaam, zɔnɔ n a han, ŋ bɩ laatʊ kɔ bɩ lezi ma y. A gakʊ ʊ a ba kan mɛtɩr zɔrɔ kɩ.

⁹Kʊ ŋ zer tara ʊ bɩ, ŋ sɛcɩna yɩ zɔ n ta ra kan bur kɩ. ¹⁰Yeezuu n a hɩ ŋ nɩ, a ʊ: «K’a bʊr zɔnɔ k’awɔɔ ŋ gʊr dɩɩtaa rɔ wɔɔ m.» ¹¹Sɩmɔɔn Pɩyɛɛr n a bɔ, an gasʊ kɔɔlʊʊ b’ʊ, an zaŋŋa bɩ gaa tara ʊ, zɔ gʊta-gʊta n a han zɔrɔ busoor yaa kaakʊ, bɩ kan bɩ kɩ haay zaŋŋa bɩ n kaansʊ y. ¹²Yeezuu n a hɩ ŋ nɩ, a ʊ: «K’a bʊr a hɔ bɩ.» Bɩ karɩndanyɩ deem taan… n laaka da han, a ʊ: «Nka n’ɩbɩɩ m gɛ y?» Ŋ y’a dɔ mɩŋŋa, ŋ ʊ, Zuuba m. ¹³Yeezuu n a zɔ kɛɛrɛ, an bur bɩ sa, an a ka ŋ ʊ. A n a ba zɔ bɩ m maam sɔ.

¹⁴Yeezuu k’a mɩm bɔ ʊ gəəno bire ʊ bɩ, a gallɛm kaakʊ hɔ a hɩnka a karɩndanyɩnɔ wɔɔ m naa.

Yeezuu kan Pɩyɛɛr kɩ

¹⁵Hɔbɩrɛ bɩ kur bɩ, Yeezuu a hɩ Sɩmɔɔn Pɩyɛɛr m, a ʊ: «Sɩmɔɔn, Zaan nyɩnnɩ, ɩbɩɩ mɔɔ ŋʊa an lɛ da nawɔnnɔ ra ra?» A n a nyɩ bɔ ʊ, a ʊ: «Ɩɩn… Zuuba, ɩbɩɩ dɔ, ɩ ʊ, mɔɔ y’ɩbɩɩ ŋʊarɛ.» Yeezuu n a hɩ m, a ʊ: «Dɔ mɔɔ sinnyɛɛnnyɩnɔ ma.» ¹⁶Yeezuu n a hɩ m a hɩɩya hɔ ma, a ʊ: «Zaan nyɩnnɩ, ɩbɩɩ ɩ mɔɔ ŋʊam na?» A n a nyɩ bɔ ʊ, a ʊ: «Ɩɩn… Zuuba, ɩbɩɩ dɔ, ɩ ʊ, mɔɔ y’ɩbɩɩ ŋʊarɛ.» Yeezuu n a hɩ m, a ʊ: «Dɔ mɔɔ seero ma.» ¹⁷A kaakʊ hɔ ma bɩ, a ʊ: «Sɩmɔɔn, Zaan nyɩnnɩ, ɩbɩɩ ɩ mɔɔ ŋʊam na?» Pɩyɛɛr heer a zar kan hɔ kʊ Yeezuu a hɩ m a kaakʊ hɔ ma bɩ kɩ. «Ɩ ɩ mɔɔ ŋʊam na?» A n a nyɩ bɔ ʊ, a ʊ: «Zuuba, ɩbɩɩ k’ɩ hɔ haay dɔ bɩ, ɩbɩɩ dɔ, ɩ ʊ, mɔɔ y’ɩbɩɩ ŋʊarɛ.» Yeezuu n a hɩ m, a ʊ: «Dɔ mɔɔ seero ma. ¹⁸Sɩra paan… mɔɔ n’a hɩrɛ ɩbɩɩ m, k’ɩbɩɩ nyɩnta nyukumbueere bɩ, ɩbɩɩ y’ɩ bankam, ɩ nɩ tarɛ ɩ hɔɔnhɔ bɩncɛ ʊ. K’ɩbɩɩ bɩ gusi, ɩbɩɩ y’ɩ zarɔ hʊrm, gʊaa vanta n n’ɩbɩɩ banka, an ɩbɩɩ gaa, an ta ɩbɩɩ m bɩncɛ k’ɩbɩɩ lɛ baa ʊ b’ʊ.» ¹⁹Yeezuu bɩ meer naa do ba a ʊ k’a zɛ niŋŋə k’a nɩ Pɩyɛɛr zɛm, an a lɛ bɔ Woso ʊ bɩ hɩnka. K’a meer naa do ba bɩ, a a hɩ m, a ʊ: «Zu mɔɔ ʊ.»

Yeezuu kan a karɩndanyɩ

k’a ŋʊa bɩ kɩ

²⁰Pɩyɛɛr k’a a bɔ, an dɩga bɩ, a karɩndanyɩ kʊ Yeezuu a ŋʊa bɩ yɩ a jɛ ʊ. A ɩ nyɩnta hɔbɩrɛ bɩrɛ dɔmɩm ʊ, an zerga Yeezuu cɩ ra, an a hɩ, a ʊ: «Zuuba, nka n n’ɩbɩɩ nyasʊm, k’a ɩbɩɩ ka bɩ?» ²¹Pɩyɛɛr k’a yɩ bɩ, a a hɩ Yeezuu m, a ʊ: «Bɩ naa, Zuuba, bɔ n nɩ zɛm bɩ naa yɩ?» ²²Yeezuu n a nyɩ bɔ nʊ, a ʊ: «Kʊ mɔɔ ʊ k’an gɔɔta an ta an mɔɔ wusigəre ku, kara y’ɩbɩɩ ku? Ɩbɩɩ, zu mɔɔ ʊ.» ²³Meerbaa naa do minto y’a ka, n n so ra danyɩnɔ wɔɔ barla, ŋ ʊ, karɩndanyɩ naa do bɩ garɛ y. Kʊ sɩra nɩ, Yeezuu n a hɩ, a ʊ, a bɩ garɛ y. A a hɩ, a ʊ: «Kʊ mɔɔ lɛ taa k’an gɔɔta, an ta an mɔɔ wusigəre ku, kara y’ɩbɩɩ ku?»

²⁴Karɩndanyɩ bɩ do nɩ minno nɔɔn duro kasɛtɩ kam, an nɩ ŋ gʊrsɩra barɛ, bɩ wɔɔ dɔ, wɔɔ ʊ, a kasɛtɩ bɩ sɩra m.

²⁵Yeezuu a ya, an hɔɔ gʊtɔɔ ba. K’a gʊrsɩra n n’a bam deem-deem, mɔɔ hɔɔndarɛ nɔ ʊ, durnya haay b’a dam ma, an ciro kʊ ŋ nɩ ŋ gʊrsɩra bam nɔ wɔɔ si y.