Ci kʊ n y’a ba
EBREE GƱƆƆ
ma
Ci kʊ n y’a ba Ebree gʊɔɔ ma bɩ
gasʊʊrɛ
Wɔɔ n gʊaa k’a ci bɩ ba bɩ dɔ y. Bɩ gʊaa m, an gʊaasɩbabaa gusire ci bɩ dɔ mɩŋŋa. A a da ma ci bɩ ba k’a ʊ bɩ, Rɔm zannɔ n Zerizalɛm Wosocɛ bɩ zɔ y, bala n gɔɔta n nɩ mannɩ bam Wosocɛ b’ʊ.
A ba a ʊ kristagʊɔɔ kʊ zɩɩfʊrɔ m, ŋn’ɩ fɩr yɩm sɩrakarɛ bɩ tɔ ma rɔ wɔɔ ma. Brɔɔ nyɩnta ŋn’a heer zaar bam, nɔɔm n’a ŋʊam k’a a bɔ sɩrakarɛ ʊ. A n bɩ, an a hɩ ŋ nɩ a ʊ, kʊ ŋ y’a bɔ Krista ʊ nyaanlɛ zaa ŋn’a sam. A m naa, an nɩ Yeezuu gʊtabaa kan a zibəə gʊtabaa kɩ mim dɩndarɛ ŋ nɩ, kʊ nka m Yeezuu kʊ ŋ n’a dɔ paan…, an nɩ hɔdɩndarɛ ŋ nɩ sɔ kʊ ŋ sɩrakarɛ n yaa ka.
Ci bɩ nɔ ʊ bɩ, a y’a hɩnkarɛ ŋ nɩ a ʊ, gʊaasɩbabaa gusire bɩ yaadarɛ zaarɔ wɔɔ haay kan a mannɩbarɛ zibəə bɩ kɩ haay bɩ, Yeezuu mim ŋn’a dɩndam kʊ bɩ n tolle ba an bʊr. Bala, Yeezuu Woso a bɔ ʊ k’an yɩ gʊaasɩbabaa daa bɩ zɛkʊrazaa, bɩ gʊaasɩbabaa naa do ɩ lɛ da haay, bala, Yeezuu ga an a mɩŋŋa ka Woso ʊ, a m mannɩ k’an mɩŋŋa an lɛ da haay m. A tɔ ma gʊaa haay a da ma an a zɔ Woso ma, an yɩ Woso soʊre hɔ.
Kʊ Krista dogʊɔɔ kaanm m bɩ, pakra m sɔ kʊ wɔɔ n yɛ fɩr ma a tɔ ma.
1Woso meer ba kan wɔɔ kɩ a Nyɩ bɩ lɛ m
1Biisi bɩ, Woso meer ba kan wɔɔ yaabɔɔ wɔɔ kɩ a lɛsinnɩsorazannɔ lɛ m, gallɛm hɔka, zaa y’a hʊnhɔ m. 2Bɩ, kɛɛrɛ naa, jɛ dɔmɩm kʊ wɔɔ n ta ʊ naa ma bɩ, Woso meer ba kan wɔɔ kɩ a nyɩ bɩ lɛ m. A Nyɩ bɩ tɔ ma y’a ka an durnya bɩ da, a Nyɩ bɩ bɔ a ʊ sɔ k’an a so hɔ haay ʊ. 3Nyɩ bɩ nɩ Woso mɩŋŋa lɛbɔʊrɛ hɩnkam, kʊ Woso lʊnlɔ bɩ, a mɩŋŋa maam, an n’a kam durnya bɩ nɩ gɔɔtarɛ a bɩncɛ ʊ, a lɛ meerbaa paŋŋa m. K’a gʊɔɔ mimbʊnyaarɔ gʊ ŋ ma zi ba an a nya bɩ, a a hʊr an aa nyɩnta Woso k’a nɩ cirbəə m bɩ bɩsɩ ra arzana ʊ. 4Woso Nyɩ bɩ tɔ bɩ lɛ da malɛɛkarɔ wɔɔ tɔ m soyy…. Naa n’a hɩnkam wɔɔ m, ʊ a dɔ ʊ ʊ, a lɛ da malɛɛkarɔ wɔɔ m gʊta maam-maam.
Woso Nyɩ bɩ lɛ da malɛɛkarɔ m
5Woso n meer ba kan malɛɛka kɩ cɩna, a ʊ:
Ɩbɩɩ m mɔɔ Nyɩ,
an a sa her ma,
mɔɔ n’ɩbɩɩ Zɩ y.
A n a hɩ malɛɛka ma sɔ cɩna, a ʊ:
Mɔɔ yɩrɛ a Zɩ,
an yɩ mɔɔ Nyɩ y.
6Bɩ, Woso k’a bʊr k’a Nyɩ lɛɛkarɛzaa bɩ nyɔɔ durnya ʊ bɩ, a a hɩ, a ʊ:
Bɩ kʊ Woso malɛɛkarɔ haay
n kukurə zɛ a taa.
7Hɔ kʊ Woso a hɩ malɛɛkarɔ mim nɔ ʊ bɩ ba n nɩ:
Malɛɛkarɔ wɔɔ, ŋ ba a ʊ,
ɩ ʊ hɩnhɛr nɩ ŋ mɩ,
a zibəənyɩnɔ m,
am sɛ nɛɛnnɔ m.
8Bɩ meerbaa k’a a ba a Nyɩ bɩ mim nɔ ʊ bɩ ba n nɩ, a ʊ:
Ɩbɩɩ m Woso,
ɩ cirbəə nyarɛ ba ʊ y.
Ɩ so ɩbɩɩ nawʊrɛ
ɩ cirbəə kʊ b’ʊ tɩrgabaa nɔ ʊ.
9Ɩbɩɩ hɔ k’an tɩrga ŋʊa,
ɩ n’ɩ sɔm hɔ bʊnyaa m.
Bɩ y’a ka, Woso,
ɩ Woso bɩ n’ɩ bɔ ʊ,
an heernyɔɔ nyɔɔ tɔ ɩ mim ʊ.
A ɩbɩɩ ŋʊa an cem ɩ muno wɔɔ han,
bɩ tɔ ma m an ɩ bɔ ʊ.
10A a ya, an a hɩ sɔ, a ʊ:
Zuuba, durnya sɩŋŋɩda ʊ bɩ,
ɩbɩɩ ɩ tara burə da,
bɩ, brama k’an ta ʊ naa,
ɩbɩɩ wɔ zibəə m.
11Brɔɔ cenim,
b’ɩbɩɩ gɔɔtam tee….
Brama kan tara bɩ kɩ zarm
am huu hɔ bɩ m,
12ɩbɩɩ yɩ ŋ huŋŋum
am huu hɔ bɩ m,
denter m, ɩbɩɩ yɩ ŋ lʊrm
am huuro m.
Bɩ, ɩbɩɩ bɩr ɩ lʊrlɛ y,
ɩbɩɩ cenle ba ʊ y.
13Woso n a hɩ malɛɛka m cɩna, amba a a hɩ a Nyɩ bɩ m, a ʊ:
Bʊr ɩ nyɩnta mɔɔ bɩsɩ ra,
kʊ m a ka k’ɩ jɩnnɔ n bɩ nyɩnta ɩ taa y.
14Malɛɛkarɔ wɔɔ, nyiro m, ŋn’ɩ Woso zi bam, Woso n ŋ nyɔɔ kʊ ŋ nɩ bɩ ziro ba ŋn’a da gʊɔɔ kʊ ŋ nɩ zɛm bɩ bʊmbɔrɛ hɔjirle yɩ rɔ wɔɔ han.
2Bʊmbɔrɛ kʊ n n’a pa dam wɔɔ m bɩ gore ta ʊ
1K’a a yo Woso n meer ba kan wɔɔ kɩ a Nyɩ bɩ lɛ m bɩ, ʊ hɔ k’a hɩ wɔɔ m bɩ nyasʊ kɔɔkɔɔ gʊta, kʊ n bɛɛ m, wɔɔ nyaanɩm. 2Lemim kʊ malɛɛkarɔ nyɩnta ŋnɩ b’a pa da bɩ, a a zi ba fasɩ, gʊɔɔ kʊ ŋ n yɛ ma y, ŋnɩ bɩsɩ ka ma rɔ wɔɔ, brɔɔ a bɩsɩ bɩ karɛ fɩr yɩ amba a a ga m bɩ m. 3Bɩ, wɔɔ sɔ, kʊ wɔɔ n nyasʊ bʊmbɔrɛ gʊta maam-maam naa do nɩ, Woso wɔɔ dʊdɔ kam sɔ, wɔɔ bɩ bɔm lɛ nɩ y. Zuuba mɩŋŋa ɩ lɛɛ ka an bʊmbɔrɛ bɩ pa da, bɩ jɛ ʊ, gʊɔɔ kʊ ŋ y’a ma rɔ wɔɔ n a mɩŋŋabaa k’an ta ʊ hɩnka wɔɔ m. 4Woso mɩŋŋa nɩ ŋ kasɛtɩ bɩ karɛ gore da ʊ, hoserlo paŋŋazannɔ barɛ nɔ ʊ, kan makra do y’a hʊnhɔ kɩ m. A *Sɛnt-Ɛspri ganwʊrɛrɔ jir amba a lɛ n taa bɩ m.
Yeezuu m gʊɔɔ bʊmbɔrɛzaa
5Durnya daa kʊ wɔɔ n’a mim dɩndam bɩ, malɛɛkarɔ bɛɛ Woso ŋ da ʊ, kʊ ŋ n’a so ʊ y, a Nyɩ b’a da ʊ. 6Bɩ, Wosoci bɩ lɛɛ niŋŋə ʊ, n y’a hɩ, n ʊ:
Woso ra, bɔ m gʊaa m,
ɩbɩɩ n’ɩ hɔɔn dam ma?
Gʊaa nyɔɔdʊ n bɔ m,
ɩbɩɩ n nɩ nyasʊm nɩ?
7Ɩbɩɩ ka an nɩ malɛɛkarɔ taa
dɔmɩm poore nɔ ʊ,
ɩ bɔkarɛ ɩ b’a gore da ʊ,
ɩ lɛbɔʊrɛ ka ʊ gʊta.
8Ɩbɩɩ ka an a so hɔ haay ʊ,
an nɩ hɔ haay burə ʊ.
Kʊ n y’a hɩ, n ʊ: ‹Woso a ka gʊaa nɩ hɔ haay burə ʊ bɩ, naa k’a hɩ, a ʊ, a y’a so hɔ haay ʊ, hɔsɩ n gɔɔta k’a bɛɛ y’a so ʊ y.› A n bɔkarɛ, dɩɩtaa naa, dɩgarɛ nɔ ʊ, gʊaa bɛɛ y’a so hɔ haay ʊ y.
9Bɩ hɔ kʊ wɔɔ n’a yɩm bɩ n naa do: Woso a ka Yeezuu n a ba poore malɛɛkarɔ taa dɔmɩm poore nɔ ʊ, k’an bɩr yɩrɛ ɩ ʊ, Woso barka bɩ tɔ ma, a ga gʊɔɔ haay minto. Bɩ wɔɔ y’a yɩm kɛɛrɛ an nɩ lɛbɔʊrɛ kan daʊrɛ gʊta kɩ m, fɩr k’a yɩ a zɛ bɩ nɔ ʊ bɩ tɔ ma. 10Woso ɩ hɔ haay da, ŋn’a bɩncɛrɔ ʊ, a a ŋʊa kʊ gʊɔɔ gʊta n yɩ a nyɩnɔ, ŋnɩ nyɩnta a lɛbɔʊrɛ nɔ ʊ. A ga a ʊ m denter, k’an a ka kʊ Yeezuu n fɩr yɩ, k’an wɔ ʊ an yɩ gʊɔɔ bʊmbɔrɛzaa k’a a ga m. Bala, Yeezuu nɩ karɛ ŋ lɛɛ kʊ ŋ nɩ bʊmbɔrɛ bɩ yɩ.
11Yeezuu nɩ gʊɔɔ mimbʊnyaarɔ gʊrɛ ŋ ma, a mɩŋŋa kan gʊɔɔ k’a nɩ ŋ mimbʊnyaarɔ gʊrɛ ŋ ma rɔ wɔɔ kɩ, ŋ Zɩ deem. Bɩ y’a ka, Yeezuu nɩ ŋ birle a danyɩnɔ b’a nyannɩ ba nɩ y. 12A a hɩ denter, a ʊ:
Woso ra, mɔɔ y’ɩ mim dɩndarɛ
m danyɩnɔ m,
m m lɛ bɔ ɩ ʊ,
sokʊmagʊɔɔ haay lɛɛ.
13A a hɩ sɔ, a ʊ:
Mɔɔ yom Woso ma.
A n a ya, an a hɩ sɔ, a ʊ:
Mɔɔ ba n nɩ kan nyɩnɔ
kʊ Woso ŋ ka mɔɔ ʊ rɔ wɔɔ kɩ.
14Nyɩnɔ k’a n’a hɩrɛ ŋ ma rɔ wɔɔ, gʊɔɔ m, ŋnɩ yɩ mɛsim kan ma kɩ nɔ ʊ, Woso Nyɩ bɩ mɩŋŋa a ba am ŋ hɔ bɩ m an nyɩnta gʊaa sɔ am ŋ hɔ bɩ m. A ba a ʊ, ncɩnaaʊ, k’a Sʊtaana zaar ba, bɩ k’a a so zɛ paŋŋa ʊ bɩ tɔ ma. 15K’a a da ma, a gʊɔɔ kʊ lɔnnɔ nɩ ŋ mɩ, nyi kʊ ŋ n’a bam zɛ m a mɩsɩrbaa tɛkka ma rɔ wɔɔ yɔ. 16Bala, Yeezuu bɩ, malɛɛkarɔ bɛɛ an n’a darɛ ŋ han y, Abraham nyɩnɔ wɔɔ an n’a darɛ ŋ han. 17Bɩ y’a ka, an yɩ pakra k’an a ba am a danyɩnɔ wɔɔ m hɔ haay nɔ ʊ, k’a wɔ ʊ, a yɩ ŋ mannɩbər jɩtaarɛ kʊ taalɛrazaa m, a m cicirzɛrɛzaa, a zibəə bɩ nɔ ʊ Woso lɛɛ. K’a gʊɔɔ mimbʊnyaarɔ sugur yɩ, a ka ŋ ʊ. 18Bɩ, kɛɛrɛ naa, a a da ma an a da gʊɔɔ kʊ ŋ nɩ makra lɛɛ rɔ wɔɔ han, bala, a mɩŋŋa makra yɩ, an fɩr yɩ.
3Yeezuu lɛ da Moyiisi ra
1Naa tɔ ma bɩ, m danyɩnɔ wosogʊɔɔ, Woso y’awɔɔ bir sɔ k’awɔɔ n yɩ a gʊɔɔ. K’a a hɔɔn da Yeezuu ma mɩŋŋa, bala, Woso y’a nyɔɔ k’an bɩ yɩ sɩrakarɛ kʊ wɔɔ n’a pa dam bɩ mannɩbər jɩtaarɛ. 2Sɩra m, Yeezuu zi kʊ Woso a bɔ ʊ k’an a ba bɩ ba taalɛra nɔ ʊ, amba Moyiisi nyɩnta an a ba bɩ m, n n a da Wosoci ʊ, n ʊ: «Moyiisi yɩ taalɛrazaa zibəə kʊ Woso a ka ʊ haay a gʊɔɔ wɔɔ barla bɩ nɔ ʊ.» 3Gʊaa k’a cɛ dɔ b’ɩ daʊrɛ yɩm an lɛ da cɛ bɩ mɩŋŋa m. Ncɩnaaʊ bɩ, Yeezuu a ga lɛbɔʊrɛ gʊta m an lɛ da Moyiisi lɛbɔʊrɛ ra. 4Cɛ k’an ta ʊ haay, gʊɔɔ yɩ ŋ dɔ, an bɔkarɛ, Woso ɩ hɔ woo… da. 5Kʊ Moyiisi nɩ, zibəənyɩ m, ta a ʊ a lɛ ra zi kʊ Woso a ka ʊ haay a gʊɔɔ wɔɔ barla bɩ nɔ ʊ, a zibəə bɩ, hɔ kʊ Woso ʊ k’a hɩ bɩ kasɛtɩ a a ka. 6Bɩ, kʊ Krista nɩ, a m Woso Nyɩ an nɩ dɩgarɛ a Zɩ bɩ har bɩ nyasʊm ma, taalɛra nɔ ʊ. A har bɩ, wɔɔ m, kʊ wɔɔ gɔɔta sɩrakarɛ nɔ ʊ, ʊ n’ʊ heer nyɔɔm hɔ kʊ wɔɔ ta ʊ heer lɛ bɩ nɔ ʊ.
Woso hoonsire karɛ a gʊɔɔ wɔɔ ʊ
7Naa tɔ ma m, amba Sɛnt-Ɛspri n’a hɩm bɩ, a ʊ:
K’awɔɔ Woso leer ma her dɔmɩm naa ʊ,
8a b’a gu ma, amba awɔɔ nyɩnta a bɩsɩ ka ma biisi bɩ nɩ y,
amba hinni k’awɔɔ nyɩnta a makra ba poo ʊ bɩ nɩ y.
9Ncɩnaaʊ m Woso n a hɩ, a ʊ:
Poo ʊ b’ʊ bɩ, awɔɔ yaabɔɔ wɔɔ mɔɔ kɔ k’a dɩga hɔ kʊ mɔɔ n’a bam bɩ ma,
bɩ, ŋ hɔ kʊ mɔɔ ba bɩ yɩ, dɔɔraa bam busi.
10Naa y’a ka mɔɔ nɔ n ma ʊ kan gʊɔɔ nɔɔn duro kɩ,
m a hɩ, m ʊ:
A nyʊnnyɔɔ ŋ nawʊm a hɔɔndarɛ nɔ ʊ tee…,
ŋ n hɔ kʊ mɔɔ lɛ n taa ŋ gʊr zi bɩ jɩ dɔ y.
11Naa y’a ka mɔɔ nɔ n ma ʊ, mɔɔ n m wer si, m ʊ:
Ŋ bɩ hoonsire kʊ mɔɔ ʊ kʊ m a ka ŋ ʊ bɩ yɩm fɩɩga y.
12M danyɩnɔ, k’a dundo a zi, k’awɔɔ gɔsɩ bɩ nyɩnta heer bʊnyaa m a n a gu sɩrakarɛ ma, a n a bɔ Woso k’an mɩsɩr b’ʊ y. 13Bɩ, an ta ʊ bɩ, k’a bɩr kʊ heer yom dɔmɩm biyəə, a b’a hɩ a ʊ k’a dɔ booti ma y. K’a bɩr a barɛ ncɩnaaʊ, kʊ gɔsɩ b’a mɩŋŋa to kʊ mimbʊnyaa n bra ba nɩ y. 14Bala, Krista hɔjirlezannɔ n wɔɔ m, bɩ, kʊ wɔɔ gɔɔta sɩra kʊ wɔɔ ka a sɩŋŋɩda ʊ bɩ m kɔɔkɔɔ, an ta an a tɛkka ku.
15Hɔ kʊ Wosoci bɩ n’a hɩm bɩ, mɔɔ m ya m nɩ som la:
K’awɔɔ Woso leer ma her,
a b’a gu ma, amba awɔɔ nyɩnta biisi a bɩsɩ ka ma, a a gu ma bɩ nɩ y.
16Nkɔɔ ɩ Woso leer bɩ ma, ŋnɩ bɔkarɛ ŋn’a gu ma? Gʊɔɔ kʊ Moyiisi ŋ bɔ Eziptɩ ʊ haay rɔ wɔɔ m. 17Nkɔɔ Woso nɔ ma ʊ kan ŋ kɩ dɔɔraa bam busi bɩ? Gʊɔɔ kʊ ŋ mimbʊnyaa ba, ŋnɩ gɩnga poo ʊ b’ʊ rɔ wɔɔ m. 18Woso k’a wer si, a ʊ: «Ŋ bɩ hoonsire kʊ mɔɔ ʊ kʊ m a ka ŋ ʊ bɩ yɩm bɩ.» Nkɔɔ a a hɩ ŋ ma? Gʊɔɔ kʊ ŋ bɩsɩ ka ma rɔ wɔɔ a a hɩ ŋ ma. 19Wɔɔ y’a yɩm sɔ denter, kʊ ŋ n sɩra ka bɩ y’a ka, ŋ n a da ma, ŋnɩ hoonsire kʊ Woso ʊ k’a ka ŋ ʊ bɩ yɩ y.
4Hoonsire bɩ do ta ʊ wɔɔ tɔ ma
1Ncɩnaaʊ bɩ, ʊ nyi ba. Woso ler bɔ wɔɔ m, a ʊ, wɔɔ ʊ da ma ʊ hoonsire k’a ʊ k’a ka wɔɔ ʊ bɩ yɩ. Ʊ dundo ʊ zi mɩŋŋa, kʊ gɔsɩ bɩ nyɩnta wɔɔ barla an jɩra hoonsire bɩ do yɩrɛ zi y. 2Bala, wɔɔ lemim nyɩnta bɩ ma, amba gʊɔɔ kʊ ŋ nyɩnta poo ʊ b’ʊ ŋn’a ma biisi rɔ wɔɔ m. Ŋ lemim bɩ ma, b’a nyɔɔdʊ n nyɩnta ŋ ma y, bala, a ma kʊ ŋ y’a ʊ bɩ, ŋ n a si kan sɩrakarɛ kɩ y. 3Wɔɔ, k’ʊ sɩra ka rɔ wɔɔ, wɔɔ hoonsire bɩ do yɩ. Woso hoonsire bɩ do mim hɩ, a ʊ:
Mɔɔ m wer si m ʊ,
ŋ bɩ hoonsire kʊ mɔɔ ʊ kʊ m a ka ŋ ʊ bɩ yɩm fɩɩga y.
Meer naa do ba a ʊ, an bɔkarɛ, a a zibəə bɩ nya laatʊ dɔmɩm k’a durnya da ʊ b’ʊ. 4Bala, Wosoci bɩ lɛɛ niŋŋə ʊ, n dɔmɩm saanhɩna hɔ bɩ mim hɩ, n ʊ: ‹Woso a zi haay ba, an hoon si dɔmɩm saanhɩna hinni ʊ.› 5Wɔɔ ʊ ya ʊ a yɩ, n a gʊrsɩra ba, n ʊ: ‹Ŋ bɩ hoonsire kʊ mɔɔ ʊ kʊ m a ka ŋ ʊ bɩ yɩm fɩɩga y.› 6K’a maam, gʊɔɔ gɔsɩnnɔ y’a dam ma ŋn’a yɩ. A n bɔkarɛ, gʊɔɔ kʊ ŋ lɛɛ ka ŋnɩ lemim nyɩnta bɩ ma rɔ wɔɔ, ŋ n hoonsire bɩ yɩ y, kʊ ŋ n yɛ ma bɩ tɔ ma. 7Bɩ y’a ka, Woso n a ya, an dɔmɩm bɔ ʊ, n n’a birm, n ʊ: ‹Her›. Maasɩrɛ k’a bɩ ba gʊta bɩ, a dɔmɩm bɩ do mim hɩ gʊta Davɩd lɛ m, Wosoci bɩ lɛɛ niŋŋə kʊ wɔɔ mim hɩ b’ʊ, a ʊ:
K’awɔɔ Woso leer ma her,
a b’a gu ma y.
8Denter sɔ, kʊ yɩ a nawʊrɛ ɩ ʊ, Zoziye wɔ ʊ an hoonsire ka Israyɛl gʊɔɔ wɔɔ ʊ, Woso bɩ bɩ tom k’a a ya, a dɔmɩm vanta mim hɩ y. 9Ncɩnaaʊ bɩ, hoonsire dɔmɩm ta ʊ Woso n a cɩnta a gʊɔɔ wɔɔ hɔ, an bɔ kʊ ʊ kan dɔmɩm saanhɩna hinni kʊ Woso hoonsire dɔmɩm m bɩ kɩ. 10Bala, gʊaa k’a nɩ hoonsire kʊ Woso n’a kam bɩ yɩm bɩ, a zaa zibəə nya an nɩ hoon sim, amba Woso mɩŋŋa a zi ba, an a nya an hoon si bɩ m. 11Ncɩnaaʊ bɩ, ʊ ʊ tɔ ʊ, k’ʊ hoonsire bɩ do yɩ. Ʊ dundo ʊ zi kʊ wɔɔ gɔsɩ bɩ bɩsɩ ka Woso lɛ ma, an a do hoonsire bɩ yɩrɛ ma, amba gʊɔɔ kʊ ŋ nyɩnta poo ʊ rɔ wɔɔ nɩ y.
12Bala, Woso lemim bɩ mɩsɩr an nɩ paŋŋa m. A lɛ ta ʊ an cem hɛɛnm lɛhɩɩyazaa han. A ɩ gasʊm gʊaa ʊ an nɩ tam lɛɛ kʊ wɔɔ mɩsɩrbaa kan wɔɔ nyi kɩ nɩ kʊ zɛŋ ʊ b’ʊ, an nɩ tam lɛɛ kʊ wɔɔ yaarɔ kan a hɩnɔ kɩ nɩ kʊ zɛŋ ʊ b’ʊ. A ɩ gʊaa lɛtaamarɔ kan a hɔɔndarɛrɔ kʊ ŋ n’a heer ʊ kɩ dʊdɔ kam. 13Hɔsɩ ba ʊ, an nɩ wɔŋ ʊ an a nyaakʊm da Woso lɛɛ y. Hɔ k’a nɩ durnya ʊ haay dɩgɩ, an garga ra, Woso mɩm ʊ. Bɩ, a mɩŋŋa, ʊ woo… n nɩ zɛm bɩ jɩm a taa, an wɔɔ lɩnlar mim kʊ wɔɔ ba haay ma.
Yeezuu m wɔɔ mannɩbər jɩtaarɛ
k’a lɛ da haay
14Naa tɔ ma bɩ, ʊ jɩm kɔɔkɔɔ sɩrakarɛ kʊ wɔɔ n’a pa dam bɩ nɔ ʊ. Bala, wɔɔ ɩ mannɩbər jɩtaarɛ k’a lɛ da haay m, an der an cem brama han, an wɔ ʊ an lee ku Woso mɩŋŋa zi, Woso Nyɩ, Yeezuu m. 15Wɔɔ mannɩbər b’ɩ kɔm wɔɔ ma, ʊ paŋŋawarlɔ nɔ ʊ. A mɩŋŋa makra yɩ mim haay nɔ ʊ, amba wɔɔ nɩ makra yɩm bɩ m, b’a n a do mimbʊnyaa nɔ ʊ fɩɩga y. 16Ncɩnaaʊ bɩ, ʊ ʊ zɔ Woso ma a cirbəəduu bɩ jɩr ʊ heer koodə nɔ ʊ, a mɩŋŋa n ta barka m an n’a kam. Ʊ ʊ zɔ ma, k’an ʊ cicir zɛ an barka ka wɔɔ ʊ k’ʊ daahan yɩ, daahan lɛtaama dɔmɩm ʊ.
51Kʊ wɔɔ dɩga a, wosocɛmannɩbər jɩtaarɛ biyəə bɩ, Woso n’a bɔŋ ʊ gʊɔɔ gaa ma, an n’a darɛ a zibəə ʊ gʊɔɔ wɔɔ daahan tɔ ma. A zibəə bɩ, ganwʊrɛrɔ kan mannɩrɔ kɩ an nɩ ŋ kam Woso ʊ, mimbʊnyaarɔ sugur yɩrɛ tɔ ma. 2K’a mɩŋŋa ɩ paŋŋawar minno nɔ ʊ bɩ, a a da ma, an gʊɔɔ kʊ ŋ n hɔsɩ dɔ rɔ wɔɔ, kan gʊɔɔ kʊ ŋ nɩ kʊrɔm ma rɔ wɔɔ kɩ mim jɩ ma, an a da ŋ han. 3Kʊ paŋŋawarzaa n a mɩŋŋa m bɩ, pakra m k’an mannɩ ba a mɩŋŋa mimbʊnyaarɔ tɔ ma sɔ, amba an n’a bam Israyɛl gʊɔɔ wɔɔ tɔ ma bɩ m. 4Gɔsɩ b’a dam ma an a mɩŋŋa gore da ʊ, an a ba mannɩbər jɩtaarɛ a zim nɩ y. Woso mɩŋŋa nɩ gʊaa birm an n’a dam zibəə bɩ do ʊ, amba a a ba kan Aarɔn kɩ bɩ m.
5Maam bɩ, Krista bɛɛ y’a mɩŋŋa gore da ʊ, k’a yɩ mannɩbər jɩtaarɛ y. Bɩ, Woso mɩŋŋa y’a hɩ, a ʊ:
Ɩbɩɩ m mɔɔ Nyɩ,
an a sa her ma bɩ,
mɔɔ n’ɩbɩɩ Zɩ.
6Wosoci bɩ lɛɛ vanta ʊ, a a hɩ sɔ, a ʊ:
Ɩbɩɩ yɩm mannɩbər dɔmɩm haay nɔ ʊ, amba Mɛlkisedɛkkɩ m.
7Yeezuu k’a nyɩnta tara burə ʊ bɩ, a yaa da Woso m gʊta, an a wɔ zɩnzɛ m gʊta, an nyi ka kan zee gʊta kɩ. A n a yɛ Woso k’a a da ma an a yɔ zɛ wɔ ʊ bɩ han k’an a yɔ zɛ wɔ ʊ. Bɩ, Woso a yaa bɩ si, k’a nɩ yɛm Woso hɔɔnhɔ ma bɩ tɔ ma. 8Baa kʊ Woso Nyɩ m bɩ, yɛ Woso hɔɔnhɔ ma bɩ dɔ a ʊ, a fɩryɩrɛrɔ haay nɔ ʊ. 9Ncɩnaaʊ m, Woso a ka an yɩ amba a a ga m bɩ m fasɩ k’an yɩ bʊmbɔrɛzaa. Maam m, an a ba gʊɔɔ kʊ ŋ nɩ yɛm ma rɔ wɔɔ bʊmbɔrɛ k’a nyarɛ ba ʊ zaa. 10Bɩ Woso a hɩ sɔ, a ʊ, a m mannɩbər jɩtaarɛ amba Mɛlkisedɛkkɩ m.
K’a dundo a zi, k’a bɩ sɩrakarɛ to y
11Wɔɔ ɩ hɔ m gʊta, k’ʊ a hɩ mim naa do nɔ ʊ, bɩ k’awɔɔ bɩr mim jɩ mam zɔɔ-zɔɔ bɩ, a jɩ dɩnda awɔɔ m wer ta ʊ. 12A ga a ʊ m hɔɔ tee… k’awɔɔ n a ba karɩnsaambɔɔ, kan bɩ kɩ, awɔɔ gɔɔta an n’a ŋʊam kʊ n n’a ya n nɩ Woso lemim bɩ minno k’awɔɔ ma a sɩrakarɛ sɩŋŋɩda ʊ bɩ dɩnda a m. Kʊ hɔ m, k’awɔɔ ɩ hɔbɩrɛ gorezaa bɩm, bɩ ayy…, awɔɔ gɔɔta an n’a ŋʊam kʊ n nɩ nyonhi ka a ʊ. 13Nyɩ ɩ tɩr nyonhi mi, a n hɔ k’an tɩrga gɛɛ bʊnyaa dɔ kʊ nɩ y. 14Bɩ, hɔbɩrɛ gorezaa bɩ, gʊɔɔ burgurɔ hɔ m, brɔɔ mim ka hɔ mɩŋŋa kan hɔ bʊnyaa kɩ dɔ n n’a bɔ kʊ zi m.
61Ncɩnaaʊ bɩ, ʊ cem sɩra ka Krista ʊ lɛɛkarɛ hɔdɩndarɛrɔ nyʊgɔ rɔ wɔɔ han, k’ʊ ta lɛɛ, ʊ gʊɔɔ burgurɔ hɔ dɩnda. Hɔdɩndarɛrɔ nyʊgɔrɔ wɔɔ duro jɩr ba n na: Pakra m kʊ gʊaa n a gʊ zibəəro kʊ ŋ nɩ tam gʊaa m zɛ bɩncɛ ʊ rɔ wɔɔ ma, k’an sɩra ka Woso ʊ. 2Batɛnnɔ wɔɔ mim ba n nɩ, kan wɔrɔ kɩnka gʊaa ra bɩ mim kɩ, kan gəəno mɩmbɔʊrɛ bɩ mim kɩ, kan durnya nyarɛ dʊdɔ bɩ mim kɩ. Wɔɔ b’ʊ yarɛ ʊ jɩm k’ʊ hɔɔ nɔɔn duro dɩnda y. 3Ʊ ta lɛɛ, ʊ hɔɔ vantɔɔ dɩnda, kʊ Woso yɛ, naa wɔɔ ʊ k’ʊ a ba.
4Ʊ makra sa gʊɔɔ kʊ ŋ Woso lɛɛgure yɩ biisi, ŋnɩ Woso mɩsɩrbaa ganwʊrɛ yɩ, ŋnɩ Sɛnt-Ɛspri si a heer ʊ am gʊɔɔ vantɔɔ m, 5ŋnɩ Woso lemim mɩŋŋabaa kasɛtɩ bɩ, ŋnɩ hɔɔ gʊtɔɔ paŋŋa k’a nɩ nyɩntaŋ ʊ durnya daa b’ʊ bɩ kasɛtɩ bɩ sɔ rɔ wɔɔ ma. 6Baa kan naa haay kɩ, kʊ ŋ y’a gu ŋnɩ sɩrakarɛ to, gɔsɩ b’a dam ma an a ka gʊɔɔ nɔɔn duro n a ya, ŋn’a bɔ gallɛm hɩɩya hɔ ma, ŋn’a mɩsɩrbaa lʊr y. Bala, a ya ŋ y’a ʊ ŋnɩ so ra a zim ŋn’ɩ Woso Nyɩ bɩ wɔm gɔdarkʊra ma, ŋn’a kam gʊɔɔ n’a sʊnsɔ wʊm lɛɛ kar ʊ.
7Ʊ ʊ ya, ʊ makra sa, kʊ hɔsɩra ɩ la hi yɩm tee… an n’a mim, k’a ɩ hɔ bam mɩŋŋa a wʊrɛzannɔ wɔɔ n’a bɩrɛ, naa y’a hɩnkarɛ a ʊ, Woso tara bɩ do barka da ʊ. 8Bɩ, kʊ laa gɔrɔ an nɩ ŋ bɔm kan bur kɩ, hɔsɩra bɩ do nyɔɔdʊ ba ʊ y. Woso ler bʊnyaa dam n’ʊ zɔɔ-zɔɔ, a nyambʊrlɛ bɩ, sɛ n n’a bɩ m.
9M gʊaasɩbɔɔ, baa kʊ wɔɔ ɩ meer barɛ ncɩnaaʊ, wɔɔ heer kookoo gʊta awɔɔ mim bɩncɛ ʊ. Wɔɔ dɔ wɔɔ ʊ, awɔɔ ɩ zaa mɩŋŋa ra, bʊmbɔrɛ zaa bɩ m. 10Woso tɩrga, a bɩ ziro k’awɔɔ n ba rɔ wɔɔ tɔ bɔrɛ a nɔ ʊ y, ŋʊarɛ k’awɔɔ n tam kan kɩ a zi ba, a ka a danyɩnɔ wosogʊɔɔ ʊ, a gɔɔta an n’a bam bɩ, a b’a tɔ bɔrɛ a nɔ ʊ sɔ y. 11Bɩ, wɔɔ lɛ taa k’awɔɔ gʊaa biyəə n gɔɔta an bɩr a yoŋ ʊ ncɩnaaʊ tee…, k’an ta an dɔmɩnnɔ nyarɛ ku, kʊ hɔ k’awɔɔ ta a heer lɛ bɩ n yɩ fasɩ-fasɩ. 12Wɔɔ lɛ baa k’awɔɔ n a ba yakʊzannɔ y, bɩ, k’awɔɔ n gʊɔɔ kʊ ŋ sɩra ka ŋn’ɩ bʊrlɛ a mɩŋŋa ma, ŋnɩ hɔ kʊ Woso a ler bɔ bɩ yɩm maam nɔ wɔɔ makra sa.
Woso lerbɔrɛ bɩ, a bɩ gɔrɛ y
13Woso k’a nyɩnta an ler bɩ bɔ Abraham m bɩ, a a wer si an a na ma. Kʊ gɔsɩ ba ʊ, an lɛ da m an n’a wer bɩ sire a tɔ m bɩ, am naa an a wer bɩ si a mɩŋŋa m. 14A n a hɩ, a ʊ:
Mɔɔ n wer si,
mɔɔ y’ɩbɩɩ barka daŋ ʊ,
m yaŋŋɔɔ ka ɩ ʊ gʊta.
15Abraham ler bɩ bɔrɛ mɩm da bʊraama nɔ ʊ, an hɔ kʊ Woso a ler bɔ bɩ yɩ. 16Kʊ gʊɔɔ y’a wer sire, a si ŋ nawʊm gʊaa k’a lɛ da ŋ nɩ bɩ tɔ ra, bɩ, wer bɩ sire nɩ mim kʊ ŋ ʊ k’a ba bɩ kʊyɩrɛ kasɛtɩ, an nɩ bɩsɩkarɛ haay bɔrɛ ŋ bire ʊ. 17Naa tɔ ma m Woso n a wer si, an a na a ler bɩ bɔrɛ ma, kʊ gʊɔɔ kʊ ŋ nɩ zɛm bɩ hɔɔ mɩŋŋɔɔ k’a ŋ ler bɔ rɔ wɔɔ yɩ rɔ wɔɔ n a dɔ fasɩ ŋ ʊ, a bɩ hɔsɩ lʊrm hɔ k’a cɩnta k’a ba bɩ nɔ ʊ y. 18Ncɩnaaʊ bɩ, hɔ hɩɩya n ta ʊ, ŋ b’a lʊrlɛ y, bɩ Woso b’a dam ma a n ŋʊaar ba ŋ mim nɔ ʊ sɔ y, ler bɩ bɔrɛ kan wer bɩ sire kɩ m. Ncɩnaaʊ naa, wɔɔ kʊ wɔɔ ʊ si, ʊ b’ʊ nyaakʊm da Woso zi rɔ wɔɔ, wɔɔ heer kookoo hɔ hɩɩya naa do tɔ ma, k’ʊ hɔ kʊ Woso wɔɔ bir ma, k’ʊ b’a yɩ bɩ nyasʊ kɔɔkɔɔ. 19Hɔ kʊ wɔɔ ta ʊ heer lɛ naa do a ka, wɔɔ nɩ jɩnɩm kɔɔkɔɔ wɔɔ bɩr digə darɛ y. Amba kɔɔlʊʊ gʊta pɔyaa k’a n’a dam jɩm ʊ bɩ hɔ bɩ m. Taaheerlɛ bɩ do n’a kam wɔɔ nɩ cenim pɛɛra k’a ta lɛɛ kʊ Woso n ta ʊ bɩ rɛ bɩ han Wosocɛ ʊ b’ʊ, ʊ nɩ gasʊm Woso mɩŋŋa zi, lɛɛ k’an ta ʊ b’ʊ. 20Bɩncɛ bɩ do Yeezuu lɛɛ ka wɔɔ m, an gasʊ ʊ, gasʊ a ʊ wɔɔ tɔ ma. Bala, a a ba mannɩbər jɩtaarɛ dɔmɩm k’a nyarɛ ba ʊ nɔ ʊ, amba Mɛlkisedɛkkɩ m.
7Mɛlkisedɛkkɩ bɩ, cir m,
mannɩbər m sɔ
1Mɛlkisedɛkkɩ bɩ, nyɩnta a ʊ Salɛm cir, bɩ Woso k’a lɛ da haay bɩ mannɩbər m sɔ. Abraham k’a nyɩnta an yar ba an a da cinno ma, an a bɔ an nɩ zɛm bɩ, Mɛlkisedɛkkɩ ta an aa a zɛ ʊ, an barka da a mim ʊ. 2Abraham n hɔ k’an ta m haay bɩ bɔ ʊ, bu biyəə barla deem, an a ka ʊ. Mɛlkisedɛkkɩ tɔ bɩ mɩŋŋa jɩ ba n nɩ: «Tɩrgabaa cir», an ta ʊ sɔ bɩ, nyɩnta a ʊ, Salɛm cir, naa jɩ ʊ k’a hɩ a ʊ: «Laafɩɩ cir». 3Mɛlkisedɛkkɩ bɩ, a ba zɩ nɩ, b’a ba da nɩ y, a ba do gʊɔɔ nɩ y. A taʊrɛ sɩŋŋɩda ba ʊ, b’a nyarɛ ba ʊ sɔ y. Bɔ a ʊ kʊ ʊ kan Woso Nyɩ bɩ kɩ, mannɩbər m dɔmɩm haay.
4K’a dɩga a, awɔɔ n a dɔ kɛɛrɛ a ʊ, gʊaa gʊta m na? Abraham yɛ an hɔ k’a yɩ haay yar bɩ k’a a da ma bɩ nɔ ʊ bɔ ʊ bu biyəə nɔ ʊ, deem an a ka ʊ. 5Levii nyɩnɔ kʊ ŋ nɩ wosocɛmannɩbənno wɔɔ, Moyiisi lɛrɔ wɔɔ lɛ cɩnta ŋ nɩ, kʊ ŋ nɩ hɔ haay buganwʊrɛ si Israyɛl gʊɔɔ wɔɔ han, naa ʊ k’a hɩ a ʊ, a si ŋ nawʊrɛ a danyɩnɔ wɔɔ han, an bɔkarɛ Abraham yaŋŋɔɔ n brɔɔ m sɔ. 6Mɛlkisedɛkkɩ n nyɩnta Levii nyɩ y, an bɔkarɛ a hɔ kʊ Abraham m ta m haay bɩ buganwʊrɛ si han, an lɛ da sɔ bɩ, Mɛlkisedɛkkɩ Abraham barka da ʊ, an bɔkarɛ bɩ Woso lerlɔ bɔ m. 7Bɩ, wɔɔ dɔ ʊ ʊ, gʊaa k’a lɛ da b’ɩ tɩr barka da gʊaa poore mim ʊ. 8Levii har gʊɔɔ kʊ ŋ nɩ buganwʊrɛ sim nɔ wɔɔ, ŋ yɩ gɩngarɛ am gʊaa haay m. Bɩ, kʊ Mɛlkisedɛkkɩ k’a buganwʊrɛ si bɩ nɩ, Wosoci bɩ y’a hɩrɛ, a ʊ: «A garɛ ba ʊ y.» 9Wɔɔ ʊ da ma, ʊ meerbaa bɩ nyambʊr, ʊ ʊ, Abraham k’a nyɩnta an buganwʊrɛ bɩ yawʊra bɩ ka Mɛlkisedɛkkɩ ʊ bɩ, Levii k’a yaŋŋɔɔ nɩ buganwʊrɛ bɩ sim her naa, a buganwʊrɛ bɩ ka Mɛlkisedɛkkɩ ʊ sɔ. 10Bala, baa kʊ Levii n yɩ cɩna dɔmɩm bɩ do ʊ bɩ, bɩ Abraham yaŋŋa m bɩ, bɩ y’a ka mɔɔ ʊ, hinni kʊ Mɛlkisedɛkkɩ ta an aa Abraham zɛ ʊ bɩ, Levii nyɩnta ʊ hinni bɩ do ʊ sɔ, Abraham mɛ ʊ.
Yeezuu n mannɩbər jɩtaarɛ amba Mɛlkisedɛkkɩ m
11Levii dogʊɔɔ mannɩbər biyəə bɩ, a to a ʊ lɛrɔ kʊ Woso ŋ ka Israyɛl gʊɔɔ wɔɔ ʊ bɩ nɔ ʊ. A n bɔkarɛ, kʊ yɩ an nawʊrɛ ɩ ʊ, Levii hargʊɔɔ wɔɔ mannɩbər zibəə b’a da ma an a ka gʊɔɔ n yɩ tɩrga fasɩ, pakra bɛɛ m kʊ mannɩbər vanta n nyɩnta ʊ, a zibəə n bɔ kʊ ʊ kan Mɛlkisedɛkkɩ hɔ kɩ y. Mannɩbər bɩ do bɩ, Aarɔn yaŋŋa bɛɛ dɔ y. 12Bala, kʊ mannɩbərbaa b’a lʊr, pakra m kʊ lɛ k’a nyɩnta ʊ bɩ n lʊr sɔ. 13Bɩ, mannɩbər vanta kʊ wɔɔ mim hɩ bɩ, wɔɔ Zuuba Yeezuu m. A ba Levii dogʊɔɔ barla y, do k’a a to ʊ bɩ gɔsɩ n nyɩnta mannɩbər Wosocɛ b’ʊ y. 14Gʊaa haay a dɔ, a ʊ, Ziida do gʊaa m, Moyiisi n do naa do mim hɩ mannɩbənno wɔɔ mim bɩncɛ ʊ y.
15Hɔ k’a n’a kam wɔɔ n mim naa do jɩ ma fasɩ bɩ ba n nɩ: Mannɩbər vanta n ta ʊ kɛɛrɛ, Levii dogʊɔɔ wɔɔ bɩncɛ ʊ, bɔ b’ʊ kʊ ʊ kan Mɛlkisedɛkkɩ kɩ. 16Lɛrɔ k’a nɩ gʊɔɔ yaŋŋɔɔ mim dɩndam nɔ wɔɔ tɔ ma bɛɛ m an a ba mannɩbər y, a ba a ʊ mannɩbər a mɩsɩrbaa k’a nyarɛ ba ʊ paŋŋa tɔ ma. 17Denter sɔ, Wosoci bɩ y’a hɩrɛ, a ʊ:
Ɩ ba ɩbɩɩ nawʊm mannɩbər
dɔmɩm haay nɔ ʊ,
amba Mɛlkisedɛkkɩ m.
18Ncɩnaaʊ nɩ, n nɩ lɛ k’a nyɩnta ʊ biisi bɩ ci zɛ, bala, a paŋŋa ba ʊ, b’a b’a dam ma an a da gʊaa han y. 19Bala, Moyiisi lɛrɔ wɔɔ n a da ma, ŋn’a ka gʊɔɔ n yɩ tɩrga fasɩ Woso mɩm ʊ y. Bɩ kɛɛrɛ naa, taaheerlɛ k’a lɛ da haay n ta ʊ, a tɔ ma m wɔɔ n’ʊ dam ma, ʊ n’ʊ zɔm Woso ma.
20A n a na ma bɩ, Woso mɩŋŋa a wer si kʊ Yeezuu n yɩ mannɩbər jɩtaarɛ. Levii dogʊɔɔ wɔɔ yɩ mannɩbənno, bɩ wersire naa do lɔɔ n nyɩnta ʊ y. 21Bɩ kʊ Yeezuu nɩ, Woso a cɩnta mannɩbər, an a hɩ a ʊ: «Zuuba a wer si, b’a b’a bɔrɛ a taa nɩ y. A ʊ, ɩbɩɩ yɩm mannɩbər dɔmɩm haay nɔ ʊ.» 22Ncɩnaaʊ nɩ, Yeezuu tɔ ma bɩ, wɔɔ nɩ gʊaasɩbabaa k’a lɛ da biisi hɔ bɩ ra bɩ m kan Woso kɩ.
23Hɔ vanta n ta ʊ sɔ, a ɩ yɩrɛ ɩ ʊ, Levii dogʊɔɔ mannɩbənno wɔɔ, ŋ nyɩnta yɔɔgʊ, kʊ ŋ nɩ gɩngam ŋn’a zibəə bɩ tom bɩ tɔ ma. 24Bɩ, kʊ Yeezuu nɩ, a garɛ ba ʊ y, a b’a mannɩbər zibəə bɩ tom gʊaa nɩ y. 25Naa tɔ ma m, an n’a dam ma an gʊɔɔ kʊ ŋ nɩ yom ma, k’a a zɔ Woso ma rɔ wɔɔ bʊmbɔ, dɩɩtaa kan dɔmɩm haay kɩ nɔ ʊ. Bala, k’a nɩ mɩsɩrbaa m dɔmɩm haay bɩ, a ɩ yaa dam Woso m dɔmɩm haay ŋ tɔ ma.
26Naa y’a hɩnkarɛ a ʊ, Yeezuu n mannɩbər jɩtaarɛ kʊ wɔɔ ʊ ga m ʊ a yɩ. A tɩrga fasɩ, kʊrɔma sɩ kan mimbʊnyaa sɩ kɩ ba a gʊr zi y. A mɩsɩrbaa y’a hɔ kan mimbʊnyaabənno hɔ kɩ, Woso a busu, an nɩ hɔ haay burə ʊ. 27A n bɔ kʊ ʊ kan biisi mannɩbənno jɩtannɔ wɔɔ kɩ y, pakra bɛɛ m k’an mannɩ ba dɔmɩm biyəə a mimbʊnyaarɔ tɔ ma, k’a bɔkarɛ a gʊɔɔ vantɔɔ wɔɔ hɔ ba y. Ga k’a ʊ gɔdarkʊra ma bɩ, a mɩŋŋa a ka am mannɩ hɔ bɩ m, gallɛm deem taan… dɔmɩm haay minto. 28Moyiisi lɛrɔ wɔɔ mannɩbənno jɩtannɔ wɔɔ, gʊɔɔ m, bɩ tɔ ma bɩ, ŋ yɩ kʊrɔma bam. Bɩ ler kʊ Woso a bɔ, an a wer si lɛrɔ wɔɔ cenle jɛ ʊ bɩ, a Nyɩ k’a mɩŋŋa a ka an a ba mɩŋŋa fasɩ dɔmɩm haay tɔ ma b’a cɩnta mannɩbər jɩtaarɛ.
8Yeezuu n wɔɔ mannɩbər jɩtaarɛ
1Hɔ kʊ wɔɔ ʊ k’ʊ a hɩ bɩ ba n nɩ: Mannɩbər jɩtaarɛ kʊ wɔɔ mim hɩ bɩ, wɔɔ n ta m denter, a ɩ nyɩntam cirbəə nɔ ʊ, Woso k’a a so hɔ haay ʊ bɩ jɩr ʊ arzana ʊ. 2A mannɩbər jɩtaarɛ zi an n’a bam b’ʊ Woso taʊrɛ nɔ ʊ, pɛɛracɛ paan… kʊ Woso a dɔ, gʊɔɔ bɛɛ y’a dɔ bɩ nɔ ʊ.
3Mannɩbər haay zibəə n ganwʊrɛrɔ kan mannɩrɔ kɩ ka Woso ʊ m, a a ga m sɔ, kʊ wɔɔ mannɩbər jɩtaarɛ bɩ n bɩr hɔ m k’a ka Woso ʊ sɔ. 4Kʊ durnya naa do gʊaa nɩ, a b’a dam ma an yɩ mannɩbər y. Bala, mannɩbənno ta ʊ kara, ŋn’ɩ mannɩrɔ kam Woso ʊ amba Moyiisi lɛrɔ a hɩ bɩ m. 5Bɩ, mannɩbənno wɔɔ duro zibəə bɩ, mannɩbər zibəə paan… k’a nɩ arzana ʊ bɩ bɔkʊrɛ m, a makra m. A do m ba Moyiisi nyɩnta k’a pɛɛracɛ dɔ a ka Woso ʊ bɩ m. Woso a hɩ m, a ʊ:
Ɩ tɔ ʊ k’ɩ pɛɛracɛ bɩ dɔ
k’an yɩ hɔdeem
kan mɔɔ n a hɩnka ɩbɩɩ m
ci bɩ burə ʊ bɩ kɩ.
6Bɩ kɛɛrɛ naa, mannɩbər zibəə k’a lɛ da brɔɔ hɔ bɩ ra gʊta bɩ Yeezuu n n’a bam. Bala, am gʊaasɩbabaa k’an mɩŋŋa an lɛ da bɩ zɛkʊrazaa, gʊaasɩbabaa bɩ do jɩr bɩ, lerbɔrɛrɔ mɩŋŋɔɔ kʊ ŋ lɛ da a yo ma.
Gʊaasɩbabaa gusire kan a daa kɩ mim
7Kʊ nyɩnta lɛɛkarɛ gʊaasɩbabaa b’ʊ zore, a bɩ yɩm pakra kʊ gʊaasɩbabaa k’an mɩŋŋa an lɛ da n sompi a yaa ʊ y. 8Bɩ, Woso nyaa ba kan a gʊɔɔ wɔɔ kɩ, ŋ kʊrɔmarɔ tɔ ma, a ʊ:
Dɔmɩnnɔ ɩ zɛm, mɔɔ m bɩ gʊaasɩbabaa daa dam Israyɛl gʊɔɔ wɔɔ ma, kan Ziida gʊɔɔ wɔɔ kɩ.
9Gʊaasɩbabaa bɩ do bɩ bɩr yɩrɛ, am gʊaasɩbabaa kʊ mɔɔ da ŋ zɩrɔ ma bɩ nɩ y,
hinni kʊ mɔɔ ŋ gaa ŋ wɔ ma, m bɔ ŋ nɩ Eziptɩ ʊ bɩ, ŋ n ta a lɛ ra gʊaasɩbabaa bɩ do nɔ ʊ y,
bɩ tɔ ma m, mɔɔ nɩ m bɔ ŋ ʊ.
Mɔɔ m Zuuba, mɔɔ ɩ meer bɩ ba.
10Dɔmɩnnɔ nɔɔn duro jɛ ʊ, gʊaasɩbabaa kʊ mɔɔ n n’a dam Israyɛl gʊɔɔ wɔɔ ma bɩ, ba n nɩ:
Mɔɔ yɩ m lɛrɔ wɔɔ darɛ ŋ hɔɔn ʊ, m ŋ gʊrsɩra ba ŋ heer ʊ.
Mɔɔ yɩrɛ ŋ Woso, ŋnɩ yɩ mɔɔ gʊɔɔ.
11Ŋ gɔsɩ bɩ nyɩntaŋ ʊ k’a a ka ma k’a hɔ dɩnda a mim nɩ y,
gɛɛ a danyɩ m an bɩr a hɩrɛ a ʊ, a ka k’ɩ Zuuba dɔ.
Bala, ŋ haay mɔɔ dɔm, an a sa ŋ poore ma an ta m ŋ gʊtɔɔ ma.
12Mɔɔ yɩ ŋ kʊrɔmarɔ sugur karɛ ŋ ʊ, mɔɔ bɩ ŋ mimbʊnyaarɔ tɔ darɛ m nɔ ʊ y.
13Woso k’a bʊr an nɩ gʊaasɩbabaa daa mim dɩndam bɩ, naa ʊ k’a hɩ a ʊ, lɛɛkarɛ gʊaasɩbabaa bɩ ba a ʊ hɔgusire. A n bɔkarɛ hɔ k’a gusi, b’a zibəə ba ʊ bɩ, a nyaanɩm zɔɔ.
9Gʊaasɩbabaa gusire bɩ mannɩbənno zibəə
1Lɛɛkarɛ gʊaasɩbabaa bɩ nɔ ʊ bɩ, lɛrɔ nyɩnta ʊ ŋn’ɩ yaa bɩ darɛ zaarɔ hɩnkam, gʊɔɔ wɔɔ cɛ dɔ sɔ k’a bɩr yaa bɩ daŋ ʊ. 2Cɛ bɩ ba ŋ y’a ʊ pɛɛra m, a nɔ n hɩɩya, lɛɛkarɛ hɔ bɩ bir ŋ nawʊm lɛɛ k’an jɩnjɛɛm Woso ma. Lɛɛ bɩ do ŋ fɩtɩrɛ bɩ kan mɔrcɩntarahɔ bɩ kɩ, bur kʊ ŋ n’a kam Woso ʊ bɩ kɩ kuntə ʊ. 3Cɛ nɔ hɩɩyazaa bɩ, pɛɛra ŋ y’a ta a lɛ ma, cɛ nɔ bɩ do Woso taʊrɛ bɩncɛ m. 4Lɛɛ bɩ do ʊ bɩ, mannɩduu ŋ y’a ba sarma m, ŋn’a cɩnta b’ʊ, tidəər nyisi sɛnyaʊrɛ mɔr m bɩ, cɛ nɔ bɩ do ʊ sɔ bɩ, daka kʊ ŋ y’a ba gɔ m, ŋn’a lihi sarma m bɩ cɩnta ŋ y’a ʊ b’ʊ, daka bɩ do bir ŋ nawʊrɛ, ŋ ʊ, *gʊaasɩbabaa daka. Daka bɩ nɔ ʊ bɩ, laaga nɩ b’ʊ ŋn’a ba sarma m, ŋnɩ *mann zar ʊ, Aarɔn bənkə k’a vu da bɩ nyɩnta daka b’ʊ sɔ, jaa wargarɔ hɩɩyɔɔ kʊ Woso a gʊaasɩbabaa gʊrsɩra ba ŋ ma rɔ wɔɔ nyɩnta daka b’ʊ sɔ. 5Gʊaasɩbabaa daka bɩ burə ʊ bɩ, hɔɔ ŋ yɩ ŋ ba hɩɩya ŋ zarɔ n ta ŋ ma, malɛɛkarɔ makra m, hɔɔ wɔɔ duro jɩ ʊ k’a hɩ a ʊ, Woso ɩ lɛɛ bɩ do ʊ. A zarɔ wɔɔ ku ŋ y’a ʊ lɛɛ kʊ n nɩ mimbʊnyaarɔ sugur yɩrɛ mannɩhɔ ma zaasʊm ma bɩ ra. Wɔɔ bɩ toore yɩm dɩɩtaa k’ʊ hɔɔ nɔɔn duro mim dɩnda fasɩ y.
6Pɛɛracɛ bɩ mɔdrɔ wɔɔ cɩncɩnta ŋ y’a ʊ biyəə kan a bɩncɛ kɩ, mannɩbənno wɔɔ nɩ gasʊm cɛ bɩ nɔ lɛɛkarɛ hɔ b’ʊ dɔmɩm biyəə ŋn’a zi bam. 7Bɩ, cɛ nɔ hɩɩyazaa bɩ, mannɩbər jɩtaarɛ bɩ y’a deem taan… nɩ gasʊm b’ʊ, dɔɔraa nɔ ʊ gallɛm deem. Gasʊ an nawʊm b’ʊ hɔbɩsɩ hɩɩya ma m k’a ka Woso ʊ, k’a a mɩŋŋa mimbʊnyaarɔ sugur yɩ, kan Israyɛl gʊɔɔ wɔɔ mimbʊnyaarɔ kʊ ŋ y’a ba badɔ nɔ ʊ bɩ sugur yɩrɛ kɩ. 8Hɔɔ nɔɔn duro haay naa, ŋ sa Sɛnt-Ɛspri ʊ k’a hɩnka wɔɔ m a ʊ, kʊ cɛ nɔ lɛɛkarɛzaa bɩ gɔɔta an ta ʊ, zaa ba ʊ cɩna gʊɔɔ n nɩ gasʊm Woso taʊrɛ bɩncɛ b’ʊ y. 9Hɔɔ nɔɔn duro nɩ hɔ k’an ta ʊ her-her naa hɩnkam. Ŋ jɩ ʊ k’a hɩ a ʊ, ganwʊrɛrɔ kʊ gʊɔɔ nɩ ŋ kam Woso ʊ kan hɔbɩsɩrɔ mannɩrɔ kɩ rɔ wɔɔ, ŋ b’a dam ma ŋn’a ka gʊɔɔ kʊ ŋ nɩ ŋ kam nɔ wɔɔ heer hu n bɔ y. 10Hɔɔ wɔɔ duro haay, hɔbɩrɛ kan hɔmire kɩ bankarɛ kan wɔɔ zɩɩfʊrɔ hɔbɩrɛ zaarɔ kɩ, ŋn’a dɩnda gʊɔɔ m. Durnya naa zibəə hɔɔ m. Nyɩnta ŋ y’a ʊ kʊ ŋ nɩ tolle ba ŋnɩ dɔmɩm kʊ Woso hɔ haay lʊr ʊ bɩ ku.
11Bɩ kɛɛrɛ naa, Krista bʊr, mannɩbər jɩtaarɛ m, a ɩ bʊr hɔɔ mɩŋŋɔɔ kʊ ŋ nɩ ta ʊ her lɔ nɔɔm m. Cɛ k’a n’a zi bɩ baŋ ʊ bɩ gore kan a mɩŋŋabaa kɩ lɛ da biisi pɛɛracɛ bɩ m. Gʊɔɔ bɛɛ cɛ bɩ do dɔ y, durnya naa hɔ bɛɛ y. 12Krista k’a gasʊ lɛɛ kʊ Woso n ta ʊ b’ʊ bɩ, a n gasʊ bɔnsannɔ kan dinnyɛɛnnyɩnɔ kɩ ma nɩ y. Gasʊ a ʊ b’ʊ a mɩŋŋa ma m gallɛm deem taan… dɔmɩm haay tɔ ma. Ncɩnaaʊ nɩ, an bʊmbɔrɛ k’a nyarɛ ba ʊ yɩ an a ka wɔɔ ʊ. 13Biisi bɩ, bɔnsannɔ kan ŋʊannɔ kɩ n nɩ ŋ zɩnzɛ m, ŋn’ɩ zullur zɛm sɔ ŋn’a dam sɛ rɛ, ŋnɩ ma bɩ, kan zullur bɩ suu bɩ kɩ sarɛ, ŋn’a zɩnzaasʊm gʊɔɔ kʊ ŋ kʊrɔmarɔ ba, a minkəm bɩ nɔ ʊ rɔ wɔɔ ma, ŋnɩ ŋ hu bɔ yɩnnɩbayɩrɔ wɔɔ mim nɔ ʊ. 14K’a ɩ yɩrɛ ɩ ʊ, hɔbɩsɩrɔ wɔɔ ma a da ma an gʊɔɔ hu bɔ, k’a maam, Krista ma b’ɩ lɛ da haay. A a mɩŋŋa ka Woso ʊ amba mannɩ k’an mɩŋŋa an lɛ da bɩ m, Sɛnt-Ɛspri k’an mɩsɩr dɔmɩm haay nɔ ʊ bɩ paŋŋa m. A ma b’ɩ wɔɔ heerlɔ wɔɔ sʊrgɔm, kʊ wɔɔ bɩ minno kʊ ŋ nyɔɔdʊ ba ʊ rɔ wɔɔ ba y. Kʊ wɔɔ n Woso k’an mɩsɩr bɩ zi ba.
15Krista k’a naa ba bɩ y’a ka, an a ba gʊɔɔ kan Woso kɩ zɛkʊrazaa, gʊaasɩbabaa daa a a cɩnta ŋ bire ʊ. A ba a ʊ ncɩnaaʊ, kʊ gʊɔɔ kʊ Woso ŋ bir lɔ wɔɔ n hɔɔ kʊ ŋ nyarɛ ba ʊ, Woso nɩ ŋ ler bɔ rɔ wɔɔ yɩ, kʊ gʊaa ga bɩ tɔ ma m, Krista m. A zɛ b’ɩ gʊɔɔ yɔm mimbʊnyaarɔ kʊ ŋ yɩ ŋ ba, gʊaasɩbabaa gusire bɩ zuure dɔmɩm ʊ b’ʊ rɔ wɔɔ wɔ ʊ.
16Kʊ gʊaa ci ba an a hɔnta jirle zaa hɩnka, kʊ n a jir a zɛ jɛ ʊ, hɔnta bɩ b’a dam ma an jir k’a zaa bɩ bɛɛ ga y. 17Bala, k’a zaa bɩ n ga, ci k’a ba bɩ nyɔɔdʊ ba ʊ y, bɩ k’a zaa bɩ bɩ ga, ci bɩ nyɔɔdʊ ta ʊ kɛɛrɛ. 18Naa y’a ka, lɛɛkarɛ gʊaasɩbabaa bɩ nɔ ʊ bɩ, an yɩ pakra kʊ ma n nyɩnta ʊ, kʊ gʊaasɩbabaa bɩ n a dɔ an a zi ba. 19Biisi bɩ, lɛɛ Moyiisi a ka, an lɛrɔ kʊ Woso a ka bɩ pa da haay Israyɛl gʊɔɔ wɔɔ m. A n bɔkarɛ an *hizɔp gɔ sa, serka piinə n ta ma, an a nyɔɔ dinnyɛɛnnyɩnɔ kan bɔnsannɔ kɩ ma ma, kan hi kɩ, an a zaasʊ lɛrɔ ci bɩ ma, kan gʊɔɔ wɔɔ kɩ ma haay. 20A n a hɩ, a ʊ: «Ma naa do n’a kam Woso nɩ gʊaasɩbabaa darɛ awɔɔ ma. Woso lɛ taa k’awɔɔ n ta a lɛ ra gʊaasɩbabaa bɩ nɔ ʊ.» 21Moyiisi ma zaasʊ pɛɛracɛ bɩ ma sɔ, kan yaa bɩ darɛ mɔdrɔ wɔɔ haay kɩ ma. 22Lɛrɔ wɔɔ nɔ ʊ, pakra m kʊ n nɩ ma sa n nɩ hɔ gʊta hu bɔ m. Bɩ, kʊ ma n a lo sɔ, Woso bɩ gʊɔɔ mimbʊnyaarɔ sugur karɛ ŋ ʊ y.
Krista ma ɩ gʊɔɔ mimbʊnyaarɔ
gʊrɛ ŋ ma
23Hɔɔ nɔɔn duro, hɔɔ kʊ ŋ nɩ arzana ʊ bɩ makrarɔ m, b’a yɩ pakra kʊ n nɩ ŋ hu bɔ amba wɔɔ yɩ bɩ m. Bɩ, arzana hɔɔ wɔɔ mɩŋŋɔɔ lɛ taa mannɩrɔ kʊ ŋ mɩŋŋabaa lɛ da fasɩ ma. 24Bala, pɛɛracɛ kʊ gʊɔɔ a ba bɩ bɛɛ Krista gasʊ ʊ y, pɛɛracɛ bɩ do bɩ, lɛɛ kʊ Woso n ta ʊ paan… bɩ makra m. Krista bɩ, gasʊ a ʊ arzana ʊ, lɛɛ kʊ Woso n ta ʊ b’ʊ, an nɩ b’ʊ wɔɔ tɔ ma. 25Zɩɩfʊrɔ wɔɔ mannɩbər jɩtaarɛ bɩ, gasʊ a tɩr a ʊ Woso taʊrɛ bɩncɛ ʊ b’ʊ gallɛm deem dɔɔraa biyəə nɔ ʊ, hɔbɩsɩ ma m. Bɩ kʊ Krista nɩ, a n gasʊ Woso zi k’a mɩŋŋa ba mannɩ gallɛm hɔka y. A mɩŋŋa ka a ʊ vugur. 26K’a bɛɛ y’a ba ncɩnaaʊ, pakra m k’an fɩr yɩ gallɛm hɔka an a sa durnya sɩŋŋɩda ma, an lee kum her la. Bɩ, bʊr a ʊ, gallɛm deem taan… biisi dɔmɩnnɔ nɔɔn nyarɛ ma, an b’a mɩŋŋa ka mannɩ, k’a mimbʊnyaa zaar ba. 27Pakra m kʊ gʊaa biyəə n ga gallɛm deem taan…, bɩ jɛ ʊ, Woso n a zaa dʊdɔ ka. 28Ncɩnaaʊ m sɔ, Krista n a mɩŋŋa ka mannɩ, an ga gallɛm deem taan… k’a gʊɔɔ gʊta mimbʊnyaarɔ gʊ ŋ ma. A y’a yarɛ an bʊr, k’a bɩ bʊr, mimbʊnyaarɔ bɛɛ an nɩ zɛm k’a b’a gʊ gʊɔɔ ma y, zɛ an nawʊm k’a bɩ gʊɔɔ kʊ ŋ n’a mɩm dam nɔ wɔɔ bʊmbɔ.
101Moyiisi lɛrɔ wɔɔ, hɔɔ mɩŋŋɔɔ kʊ Woso n nɩ zɛm b’a ka wɔɔ ʊ rɔ wɔɔ ŋnɩ ŋ hɩnkam, hɔɔ wɔɔ duro bɛɛ nɩ ŋ mɩ y. Mannɩrɔ kʊ ŋ nɩ ŋ bam tee… rɔ wɔɔ hɔdeem, ŋnɩ ŋ bam dɔɔraa biyəə, ŋ barɛ nyarɛ ba ʊ y, bɩ, ŋ b’a dam ma ŋnɩ gʊɔɔ wɔɔ ba tɩrga y. 2Gʊɔɔ kʊ ŋ nɩ yaa bɩ do dam Woso m nɔ wɔɔ, kʊ yaa bɩ do darɛ ɩ wɔ ʊ, an ŋ mimbʊnyaarɔ gʊ ŋ ma fasɩ, ŋ b’a yarɛ ŋn’a heer kɔ ŋ ʊ a mimbʊnyaa ba y, bɩ mannɩrɔ wɔɔ barɛ nyam sɔ. 3Sɩra nɔ ʊ, mannɩrɔ wɔɔ duro barɛ bɩ, gʊɔɔ mimbʊnyaarɔ an nɩ ŋ tɔ darɛ ŋ nɔ ʊ dɔɔraa biyəə. 4Bala, ŋʊannɔ kan bɔnsannɔ kɩ ma b’a dam ma fɩɩga an gʊɔɔ mimbʊnyaarɔ gʊngʊ ŋ ma y.
5Naa y’a ka, Krista k’a bʊr durnya ʊ bɩ, an a hɩ Woso m, a ʊ:
Ɩbɩɩ lɛ baa mannɩ ma, bɩ ganwʊrɛ nɩ y, bɩ y’a ka ɩbɩɩ n mɛsim ka mɔɔ ʊ.
6Hɔbɩsɩrɔ kʊ ŋ nɩ ŋ dam sɛ rɛ k’a ŋ ka ɩ ʊ rɔ wɔɔ bɩr ɩbɩɩ nɔ yɩrɛ y, mimbʊnyaarɔ sugur yɩrɛ mannɩrɔ wɔɔ bɩr ɩbɩɩ nɔ yɩm sɔ y.
7Naa tɔ ma m mɔɔ n a hɩ, m ʊ,
Woso ra, mɔɔ ba n nɩ, zɛ mɔɔ nawʊm kʊ m b’ɩ hɔɔnhɔ ba,
amba hɔ kʊ n y’a gʊrsɩra ba mɔɔ mim bɩncɛ ʊ lɛrɔ ci bɩ nɔ ʊ bɩ m.
8Lɛɛ a ka an a hɩ a ʊ:
Ɩbɩɩ lɛ baa mannɩrɔ ma,
b’ɩbɩɩ lɛ baa ganwʊrɛrɔ ma y,
ɩbɩɩ lɛ baa hɔbɩsɩrɔ kʊ ŋ yɩ ŋ da sɛ rɛ rɔ wɔɔ ma sɔ y,
b’ɩbɩɩ lɛ baa mimbʊnyaarɔ sugur yɩrɛ mannɩrɔ wɔɔ ma sɔ y, ɩbɩɩ bɩr ŋ ŋʊarɛ y.
A n bɔkarɛ, mannɩrɔ wɔɔ duro barɛ a ga m, lɛrɔ ci bɩ nɔ ʊ. 9A n a ya an a na ma, a ʊ:
Woso ra, mɔɔ ba n nɩ, zɛ mɔɔ nawʊm kʊ m b’ɩ hɔɔnhɔ ba.
Yɩ a ʊ ncɩnaaʊ, Woso n biisi mannɩrɔ wɔɔ haay ci zɛ, an Krista mannɩ bɩ sompi ŋ yaa ʊ. 10Kʊ Yeezuu Krista Woso hɔɔnhɔ ba, an a mɩŋŋa sa an a ba mannɩ gallɛm deem taan… bɩ y’a ka, wɔɔ n’ʊ ba tɩrga Woso mɩm ʊ.
11Zɩɩfʊrɔ mannɩbənno wɔɔ, jɩm ŋ nawʊm dɔmɩm biyəə ŋn’a zi bɩ bam, ŋnɩ mannɩrɔ deem-deem nɔ wɔɔ bam, an bɔkarɛ mannɩrɔ wɔɔ duro b’a dam ma fɩɩga ŋnɩ gʊɔɔ mimbʊnyaarɔ gʊngʊ ŋ ma y. 12Bɩ kʊ Krista nɩ, mannɩ deem taan… a a ba gʊɔɔ mimbʊnyaarɔ tɔ ma, mannɩ naa do barɛ nyɔɔdʊ bɩr nyam fɩɩga y, bɩ jɛ ʊ an ta an aa nyɩnta cirbəə nɔ ʊ Woso jɩr ʊ. 13Kɛɛrɛ naa, dɔ a nawʊm ma, kʊ Woso n a jɩnnɔ da a wɔ ʊ.10.13 «da a wɔ ʊ» zɩɩfʊrɔ zi bɩ, jɩnnɔ nyɔɔ a gam taa ɩ tɔ ŋ la bɩ, k’a hɩ a ʊ, bʊr a ʊ ŋ la.14Ncɩnaaʊ nɩ, mannɩ deem taan… tɔ ma, an a ka gʊɔɔ k’a ŋ mimbʊnyaarɔ sʊrgɔ ŋ ma rɔ wɔɔ n a ba tɩrga fasɩ dɔmɩm haay nɔ ʊ.
15Sɛnt-Ɛspri ɩ naa hɩm wɔɔ m paan… denter. Bala, a y’a hɩrɛ ncɩnaaʊ, a ʊ:
16Zuuba y’a hɩrɛ a ʊ,
gʊaasɩbabaa kʊ mɔɔ n n’a darɛ ŋ ma dɔmɩnnɔ nɔɔn jɛ ʊ bɩ ba n nɩ,
mɔɔ yɩ ŋ lɛrɔ wɔɔ darɛ ŋ heer ʊ, m a gʊrsɩra ba ŋ hɔɔn ʊ.
17A n a ya an a na ma, a ʊ:
Mɔɔ bɩ ŋ mimbʊnyaarɔ kan ŋ kʊrɔmarɔ kɩ tɔ darɛ m nɔ ʊ y.
18A n bɔkarɛ, kʊ Woso mimbʊnyaarɔ sugur ka bɩ, a n a ga m dɔ kʊ gʊɔɔ n mannɩ ba k’a mimbʊnyaarɔ sugur yɩ y.
Ʊ jɩm kɔɔkɔɔ sɩrakarɛ nɔ ʊ
19Naa tɔ ma bɩ, m danyɩnɔ, wɔɔ heer kookoo kɛɛrɛ k’ʊ gasʊ lɛɛ kʊ Woso n ta ʊ b’ʊ, Yeezuu ma bɩ mannɩ bɩ tɔ ma. 20A pɛɛra k’a ta Woso taʊrɛ bɩncɛ bɩ rɛ bɩ kaansʊ kʊ wɔɔ n gasʊ. A zaa daa gʊ wɔɔ m, zaa mɩsɩr m. Pɛɛra k’a kaansʊ bɩ, a mɩŋŋa mɛ bɩ m. 21Wɔɔ ɩ mannɩbər jɩtaarɛ m, a m Wosocɛ bɩ nyasʊm minzaa. 22K’a maam, k’ʊ ʊ zɔ Woso ma kan ʊ heer kɩ haay, heerkoodəbaa m sɩrakarɛ denter nɔ ʊ, heer kʊ zi bʊnyaa haay bɔ ʊ Yeezuu ma tɔ ma, kan mɛ k’a sʊrgɔrɛ yɩ hi mɩŋŋa m kɩ. 23Ʊ taaheerlɛ kʊ wɔɔ n ta m, ʊ n’a pa dam bɩ nyasʊ kɔɔkɔɔ, bala, wɔɔ dɔ denter m, ʊ ʊ, hɔɔ kʊ Woso ŋ ler bɔ wɔɔ m nɔ wɔɔ, a yɩ ŋ kam wɔɔ ʊ. 24Ʊ bɩr ʊ dam kʊ han, zi mɩŋŋɔɔ ŋʊarɛ kan ŋ barɛ kɩ nɔ ʊ. 25Ʊ b’ʊ gʊ ʊ sokʊmarɔ tarɛ ma y, ʊ bɩ yɩ am gʊɔɔ gɔsɩnnɔ kʊ ŋ minkə yarlɛ n nɔ wɔɔ nɩ y. Bɩ, an ta ʊ bɩ, ʊ bɩr kʊ heer yom, ʊ bɩr a barɛ ncɩnaaʊ, bala, awɔɔ dɔ a ʊ, Zuuba dɔmɩm y’a zɔm.
26Bala, kʊ wɔɔ sɩra dɔ, ʊ tɔ ka, ʊ ʊ gu ʊ nɩ mimbʊnyaa barɛ, mannɩ vanta ba ʊ dɔ an nɩ mimbʊnyaarɔ gʊngʊm wɔɔ ma y. 27Kʊ wɔɔ ba ncɩnaaʊ, hɔ k’a gɔɔta wɔɔ m bɩ, nyibəə wɔɔ nɩ ba n bɩr a nɔ ʊ, ʊ bɩr dɔm mim k’a nɩ wɔɔ yɩm bɩ ma, mim bɩ do bɩ, dʊdɔyarlɛ k’a nɩ wɔɔ yɩm, ʊ gasʊ sɛ gʊta k’a nɩ Woso jɩnnɔ bɩm bɩ m. 28Kʊ gʊaa bɩsɩ ka Moyiisi lɛ bɩ ma, a bɩsɩ bɩ karɛ kasɛtɩzannɔ n ta ʊ hɩɩya, gɛɛ kaakʊ, a zaa bɩ zɛ n nawʊm gər, cicirzɛrɛ ba ʊ y. 29Bɩ, kʊ gʊaa Woso Nyɩ bɩ gore bɔ ʊ, bɩ zaa n a ga fɩryɩrɛ m an lɛ da ra? Bala, naa zaa bɩ, dɩga a ʊ, ma kʊ Woso a sa an gʊaasɩbabaa da an a mɩŋŋa sʊrgɔ m bɩ ma hɔnɩbɩr. Sɛnt-Ɛspri k’a nɩ barka kam wɔɔ ʊ b’a n’a sʊnsɔ wʊm sɔ. 30Bala, wɔɔ Woso k’a hɩ, a ʊ: ‹Mɔɔ nɩ zɩm bɔm, mɔɔ n’a sompim gʊaa n’ʊ› bɩ dɔ. A a hɩ sɔ a ʊ: ‹Zuuba y’a gʊɔɔ wɔɔ dʊdɔ kam.› 31Kʊ Woso k’an mɩsɩr bɩ gʊaa ku, k’a dʊdɔ ka, a yɩrɛ a zaa ma kʊsɩ maam-maam.
32Nyɩnta k’awɔɔ ʊ biisi, a sɩrakarɛ daa baa ma, a Woso lɛɛgure yɩ, a fɩr yɩ gʊta, a a gu a jɩm kɔɔkɔɔ zoo bɩ barɛ nɔ ʊ bɩ, k’a tɔ da a nɔ ʊ. 33Dɔmɩm bɩ do ʊ bɩ, gʊɔɔ tɩr awɔɔ sʊnsɔ wʊ, ŋnɩ fɩr ka awɔɔ ma gʊɔɔ gaa ʊ, awɔɔ tɩr a dam gʊɔɔ kʊ ŋ nɩ fɩr yɩrɛ ncɩnaaʊ sɔ rɔ wɔɔ han. 34Awɔɔ kɔ, gʊɔɔ kʊ n yɩ ŋ du Krista tɔ ma rɔ wɔɔ minto, gʊɔɔ awɔɔ hɔnta yɔ awɔɔ m, awɔɔ n yɛ a to kan heernyɔɔ kɩ. Bala, awɔɔ dɔ a ʊ, awɔɔ ɩ hɔnta k’a mɩŋŋabaa lɛ da bɩ m, bɩ nyarɛ ba ʊ y. 35Naa tɔ ma bɩ, a bɩ heerkoodəbaa k’awɔɔ n ta m sɩrakarɛ nɔ ʊ bɩ to y, awɔɔ zɛm bɩ ganwʊrɛ gʊta yɩ. 36Pakra m k’awɔɔ n bʊr a ma k’a a da ma, a hɔ k’a Woso nɔ yɩ bɩ ba, k’a hɔ k’a ler bɔ bɩ yɩ. 37Naa y’a ka Wosoci bɩ n a hɩ, a ʊ:
A gɔɔta poore, poore tɔkkɛ,
gʊaa k’a nɩ zɛm bɩ n bʊr,
a bɩ maasɩrɛ barɛ y.
38Bɩ, gʊaa k’an tɩrga mɔɔ mɩm ʊ bɩ, a mɩsɩrbaa bɩ ba a nawʊm sɩrakarɛ nɔ ʊ.
Bɩ, k’a zaa a bɔ a jɛ m, mɔɔ heer bɩ yɩm nyɩnta kan kɩ dɔ y.
39Gʊɔɔ kʊ ŋ tɩr a bɔ a jɛ m, ŋnɩ nyaam nɔ wɔɔ bɛɛ m wɔɔ nɩ y. Sɩra wɔɔ n’a kam, ʊ nyiro wɔɔ bʊmbɔrɛ tɔ ma.
11Gʊɔɔ kʊ ŋ sɩra ka biisi rɔ wɔɔ zibəəro
1Sɩrakarɛ bɩ, kasɛtɩ m gʊaa n ta m a heer ʊ, a ʊ, a hɔ k’a ta a heer lɛ bɩ yɩm, an a dɔ paan… a heer ʊ a ʊ, hɔ k’a bɩr yɩm mɩm m bɩ ta ʊ denter. 2Gʊɔɔ kʊ ŋ nyɩnta biisi rɔ wɔɔ, ŋ sɩrakarɛ y’a ka Woso nɔ ŋ yɩ ŋ la.
3Sɩrakarɛ y’a ka wɔɔ n a dɔ ʊ ʊ, Woso ɩ durnya da a lemim m. Ncɩnaaʊ bɩ, hɔ k’a nɩ yɩm mɩm m haay naa, a to a ʊ hɔ kʊ mɩm bɩr a yɩm nɔ ʊ.
4Abɛl sɩrakarɛ y’a ka an mannɩ k’a mɩŋŋabaa cem Kayɛn hɔ han ba an a ka Woso ʊ. A sɩra bɩ karɛ y’a ka Woso n a hɩ a ʊ, a tɩrga a mɩm ʊ, bala, Woso mɩŋŋa yɛ a ganwʊrɛrɔ wɔɔ ma. Abɛl ga, bɩ, a sɩrakarɛ tɔ ma bɩ, a gɔɔta an nɩ meer bam.
5Enɔk sɩrakarɛ y’a ka Woso n a busu a zi, b’a n ga y. Gʊɔɔ n a ka ma bɩ ŋ n a yɩ y, kʊ Woso a busu a zi bɩ tɔ ma. Wosoci bɩ y’a hɩrɛ a ʊ, kʊ Woso n bɔkarɛ an Enɔk busu a zi bɩ, Woso nɔ yɩ ra. 6Woso nɔ b’a dam ma an yɩ gɔsɩ ra, k’a zaa n sɩra ka y. Bala, gʊaa k’a n’a zɔm Woso ma b’a ga m an sɩra ka a ʊ Woso ta ʊ, an sɩra ka sɔ a ʊ, Woso gan wʊm gʊɔɔ kʊ ŋ n a kam ma k’a a dɔ rɔ wɔɔ ma.
7Sɩrakarɛ y’a ka Nowee n zu hɔ kʊ Woso a hɩ m b’ʊ. Minno kʊ ŋ nɩ zɛm bɩ ba rɔ wɔɔ a lɛɛ ka an a hɩ m. Nowee n hɔɔ wɔɔ duro yɩ a mɩm nɩ y, b’a gu an zu hɔ kʊ Woso a hɩ b’ʊ. A kɔɔlʊʊ gʊta ba an gasʊ ʊ kan a hargʊɔɔ kɩ, ŋnɩ bɔlɛm yɩ. Yɩ a ʊ ncɩnaaʊ, an a hɩnka a ʊ, a zamaana gʊɔɔ wɔɔ bʊnyaa, a sɩra bɩ karɛ tɔ ma, Woso n dɩga a gʊaa tɩrga.
8Woso k’a Abraham bir bɩ, sɩrakarɛ y’a ka, an yɛ Woso ma, an ta tara kʊ Woso n’a kaŋ ʊ k’an yɩ a hɔjirle bɩ ra. A n a hʊr a kʊ b’ʊ, b’a n a dɔ kʊ ta a nawʊm ka y. 9A sɩra bɩ karɛ y’a ka an nyɩnta kʊ kʊ Woso a ler bɔ m b’ʊ, am saana hɔ bɩ m. Nyɩnta a ʊ pɛɛracɛrɔ ʊ, Izakkɩ kan Zakɔɔb kɩ nyɩnta pɛɛracɛrɔ wɔɔ ʊ sɔ. Lerbɔrɛ deem-deem bɩ Woso a bɔ brɔɔ m. 10Bala, Abraham bɩ, dɔ a nawʊm kʊ k’a jɩr paŋŋa n ta ʊ bɩ ma, k’a nyɩnta ʊ. Woso mɩŋŋa n kʊ bɩ do dɔrɛzaa.
11Abraham sɩrakarɛ y’a ka an wɔ ʊ an nyɩ yɩ, bɩ ma bɩ, a gusi an cem nyɩyɩrɛ dɔmɩm han, a lʊ Saara maam sɔ. Bɩ, a a gu an sɩra ka a ʊ, Woso hɔ k’a ler bɔ a m bɩ bam. 12Yɩ a ʊ ncɩnaaʊ, gʊaa deem taan… naa tɔ ma, baa k’a gusi an a zɔ zɛ ma bɩ, yaŋŋɔɔ n nyɩnta ʊ gʊta, am monyaarɔ hɔ bɩ m, am nyɩntaayaa k’a nɩ higʊta lɛ ra bɩ m.
13Gʊɔɔ nɔɔn duro haay, gɩnga ŋ y’a ʊ sɩrakarɛ nɔ ʊ. Ŋ n hɔɔ kʊ Woso a ler bɔ ŋ nɩ bɩ yɩ y, bɩ, ŋ y’a to ŋnɩ hɔɔ wɔɔ duro yɩ laatʊ, ŋn’a heer nyɔɔ ŋ tɔ ma, ŋn’a hɩ ŋ ʊ, saanɔɔ n’a mɩ, bɩ zaakʊrɛzannɔ n’a mɩ sɔ tara burə ʊ naa ʊ. 14Gʊɔɔ kʊ ŋ nɩ meer barɛ ncɩnaaʊ rɔ wɔɔ, a hɩnka ŋ nawʊrɛ ŋ ʊ, a ka a nawʊrɛ a mɩŋŋɔɔ kʊ ma. 15Kʊ kʊrɔ kʊ ŋ y’a bɔ ʊ rɔ wɔɔ kʊrkʊr n ta ŋ nɩ, ŋ toore yɩrɛ ŋn’a bɔ ŋnɩ ta ŋ ʊ. 16Bɩ, ncɩnaaʊ bɛɛ y, a ka ŋ nawʊm kʊ k’an mɩŋŋa an lɛ da ma, arzana ŋn’a kam ma. Naa tɔ ma nɩ, nyannɩ bɩr Woso zɛm kʊ n ŋ bir a gʊɔɔ y, bala, a kʊ banka, kʊ ŋ nɩ bɩ nyɩnta ʊ.
17Abraham sɩrakarɛ y’a ka an yɛ k’a Izakkɩ zɛ Woso m mannɩ, dɔmɩm kʊ Woso a ka lɛɛ k’a dɩga ma bɩ ma. Woso mɩŋŋa ɩ ler bɔ Abraham m k’a nyɩ ka ʊ, an bɔkarɛ Abraham yɛ zɔɔ-zɔɔ k’a nyɩ deem taan… bɩ ka ʊ mannɩ. 18Woso nyɩnta an a hɩ m, a ʊ:
Izakkɩ n nɩ yaŋŋɔɔ kʊ mɔɔ ŋ ler bɔ ɩbɩɩ m nɔ wɔɔ yɩm.
19A dɔ Abraham ʊ a heer ʊ a ʊ, Woso ɩ paŋŋa m k’a Izakkɩ mɩm bɔ ʊ, denter sɔ, Woso a ya an Izakkɩ ka Abraham ʊ ɩ ʊ, a mɩm a a bɔ ʊ.
20Sɩrakarɛ tɔ ma m, Izakkɩ n Zakɔɔb kan Eso kɩ barka da ʊ ŋ booti mim nɔ ʊ.
21Sɩrakarɛ tɔ ma m sɔ, Zakɔɔb zɛ k’a b’a zɔ bɩ, a Zozɛf nyɩnɔ wɔɔ barka da ʊ. A n yo a bənkə ma an zerga, an a lɛ bɔ Woso ʊ.
22Sɩrakarɛ y’a ka, Zozɛf n Israyɛl gʊɔɔ wɔɔ kʊ ŋ nɩ zɛm bɩ bɔ Eziptɩ ʊ bɩ mim hɩ, bɩ ma bɩ, a garɛ a zɔ. A n a hɩ ŋ nɩ kʊ ŋ n’a yaarɔ gʊr, ŋnɩ bɔ ŋ nɩ bɔrɛ bɩ ma.
23Sɩrakarɛ tɔ ma m, Moyiisi zɩrɔ wɔɔ n a nyaakʊm da a yɩrɛ dɔmɩm ʊ, mom bam kaakʊ. Dɩga kʊ ŋ y’a ʊ nyɩ bɩ gʊɛrɛ ma bɩ y’a ka, ŋ n nyi ba cir bɩ lɛ k’a ka bɩ bɩsɩ ka ma nɩ y.
24Sɩrakarɛ y’a ka Moyiisi k’a b’a ba gʊaa burgu bɩ, a n yɛ kʊ ŋ n’a bir Farawɔn nyɩmbʊɛɛrɛ nyɩ y. 25A yɛ k’a fɩr yɩ kan Woso dogʊɔɔ wɔɔ kɩ, an a gu mim bʊnyaa heernyɔɔ k’a nɩ cenim bɩ ma. 26A dɔ a ʊ a heer ʊ, a ʊ, k’ɩ fɩr yɩ amba Krista nɩ, a nyɔɔdʊ ta ʊ an lɛ da Eziptɩ hɔnta haay yɩrɛ m. Bala, dɩga a nawʊm ganwʊrɛ kʊ Woso n nɩ zɛm b’a ka a gʊɔɔ ʊ bɩ ma.
27Sɩrakarɛ tɔ ma m, Moyiisi n a hʊr Eziptɩ kʊ b’ʊ, a n nyi ba cir bɩ nɔmaa nɩ y, an jɩm kɔɔkɔɔ, amba gʊaa k’a nɩ Woso kʊ gɔsɩ b’a dam ma an a yɩ a mɩm m bɩ yɩm. 28Sɩrakarɛ y’a ka an pakkɩ hɔbɩrɛ bɩ ba, an a hɩ gʊɔɔ wɔɔ m kʊ ŋ nɩ ma zaasʊ a hallɛrɔ, kan a sɩgarɔ kɩ ma, kʊ zɛ malɛɛka bɩ bɩ Israyɛl lɛɛkarɛ nyɩnɔ wɔɔ zɩnzɛ y.
29Sɩrakarɛ y’a ka Israyɛl gʊɔɔ wɔɔ n bra higʊta piinə bɩ ma, a tara n gər. Bɩ, Eziptɩ gʊɔɔ wɔɔ kʊ ŋ ʊ k’a bra ma sɔ bɩ, hi bɩ nɩ ŋ bɩ.
30Sɩrakarɛ tɔ ma m, Zeriko pəŋŋəro wɔɔ n a dɩnda, Israyɛl gʊɔɔ wɔɔ kʊ ŋ bɩr ma dɔmɩm saanhɩna bɩ tɔ ma. 31Sɩrakarɛ tɔ ma m, Rahab n ga kan bɩsɩkawosomazannɔ wɔɔ kɩ y, a yɛ an dundolɛɛzizannɔ wɔɔ si a har ʊ an a mɩŋŋa ba ŋ nɩ.
32M ya m bɔ hɩ? Toore ba ʊ mɔɔ nɩ Zedenyɔɔ mim dɩndarɛ y, kan Barakkɩ hɔ kɩ, Samsɔn kɩ, Zɛfte kɩ, Davɩd kɩ, Sanwɛl kɩ wosolɛsinnɩsorazannɔ wɔɔ hɔ kɩ y. 33Ŋ sɩrakarɛ tɔ ma, ŋ wɔ ʊ, ŋnɩ yar ba ŋn’a so kʊrɔ ʊ, ŋnɩ tɩrgabaa zi ba, ŋnɩ hɔ kʊ Woso a ler bɔ ŋ nɩ yɩ. Ŋ n’a ka poozannɔ n wɔ ʊ, ŋnɩ ŋ bɩ y. 34Ŋ sɩrakarɛ tɔ ma, ŋ sɛrɔ gʊtɔɔ lihi, gʊɔɔ n a ŋʊa k’a ŋ zɩnzɛ hɛnnɔ m, ŋnɩ bɔ lɛ m. Ŋ nyɩnta paŋŋawar nɔ ʊ, ŋnɩ bɩ paŋŋa yɩ, ŋ nyɩnta yarbənno wɩsɩrɔ, ŋnɩ bʊr kʊrɔ vantɔɔ yarbənno ra, brɔɔ n a si. 35Lannɔ niŋŋoo sɩrakarɛ tɔ ma, ŋ gʊɔɔ kʊ ŋ gɩngarɔ a mɩm bɔ ʊ. Gʊɔɔ gɔsɩnnɔ fɩr yɩ, ŋnɩ gɩnga sɩrakarɛ tɔ ma, ŋ n yɛ ŋn’a bɔ a taa m k’a bɩ ga y, a ba ŋ y’a ʊ ncɩnaaʊ, k’a wɔ ʊ, a mɩmbɔʊrɛ k’an mɩŋŋa an lɛ da yɩ.
36Sɩrakarɛ tɔ ma m, gʊɔɔ gɔsɩnnɔ n yɛ gʊɔɔ n yaa wʊ ŋ ma, ŋnɩ ŋ zɛ mawʊr m, ŋnɩ nɔɔrɔ kʊsɩ baŋŋarɔ m, ŋnɩ ŋ du. 37Ŋ gɔsɩnnɔ bɩmba jaarɔ m, ŋnɩ ŋ meeyaa bɔ ʊ, ŋnɩ gɔsɩnnɔ zɛ kumbir sii m, gɛɛ ŋnɩ zɛ kargʊ m. Sɩrakarɛ tɔ ma m nɔɔrɔ n kʊrɔ cɛ ma, ŋn’a dam lɛɛ zi, seero ci gɛɛ biiro ciro ɩ nyɩnta ŋ huuro, ŋnɩ ŋʊazaabaa nɔ ʊ, gʊɔɔ nɩ nyannɩ darɛ ŋ ma, ŋn’ɩ fɩr karɛ ŋ ma. 38A n bɔkarɛ gʊɔɔ wɩsɩrɔ m Woso mɩm ʊ, durnya naa do gʊɔɔ wɔɔ n a ga m kʊ gʊɔɔ nɔɔn duro n nyɩnta kan ŋ kɩ y. Ŋ sɩrakarɛ tɔ ma m, ŋ ba lɛɛ nɩ y, ŋn’ɩ poo sam kan ciro gaa kɩ, ŋn’ɩ wʊtam yaarɔ ʊ kan ciro yaarɔ kɩ ʊ.
39Gʊɔɔ nɔɔn duro haay, Woso nɔ nyɔɔ ŋ la ŋ sɩrakarɛ tɔ ma. A n bɔkarɛ ŋ n hɔ kʊ Woso a ler bɔ ŋ nɩ bɩ yɩ y. 40Bala, Woso hɔ mɩŋŋa k’a lɛ da hɔ kʊ ŋ n’a hɔɔn dam ma bɩ cɩnta k’a b’a ba wɔɔ m, a ŋʊa a ʊ k’a ka kʊ gʊɔɔ nɔɔn duro kan wɔɔ kɩ, k’ʊ b’ʊ dakʊ ʊ, ʊ yɩ amba Woso n lɛ n taa kʊ wɔɔ n yɩ bɩ m fasɩ.
12Ʊ gɔɔta ʊ bɩr ʊ tɔŋ ʊ fɩryɩrɛ
haay nɔ ʊ
1Bɩ kʊ wɔɔ nɩ, gʊɔɔ nɔɔn duro haay kʊ ŋ sɩra ka Woso ʊ rɔ wɔɔ, kasɛtɩzannɔ m, ŋnɩ bɩr wɔɔ ma. Ʊ mɔr haay k’a nɩ wɔɔ tarɛ dam jɩm ʊ bɩ to, kan mimbʊnyaa k’a n’a som wɔɔ ʊ zɔɔ-zɔɔ bɩ kɩ. K’ʊ gɔɔta ʊ ta lɛɛ tee… hɔ kʊ Woso ʊ wɔɔ n a ba bɩ nɔ ʊ k’an ta an a nyarɛ ku. 2Ʊ ʊ mɩm ka Yeezuu zi, a m wɔɔ sɩra bɩ karɛ sɩŋŋɩda kan a nyambʊrlɛ kɩ. A yɛ n n a zɛ gɔdarkʊra ma, a n nyannɩ zɛ k’a ga gɔdarkʊra ma y, bala, dɩga an nawʊm heernyɔɔ niŋŋə k’a nɩ zɛm ba yɩ bɩ ma. Bɩ kɛɛrɛ naa, nyɩnta an nawʊm Woso jɩr ʊ cirbəə nɔ ʊ.
3K’a a hɔɔn da ma a dɩga a, a yɛ an fɩr yɩ mimbʊnyaabənno wɔ ʊ, k’a a hɔɔn da ma denter k’a b’a mɩŋŋɔɔ to heerzar nɔ ʊ, a paŋŋa n a da y. 4Bala, zoo k’awɔɔ n’a bam kan mimbʊnyaa kɩ bɩ, awɔɔ n a ba cɩna an wɔ ʊ a n awɔɔ meeyaa bɔ ʊ y. 5Woso nyɩnɔ n’awɔɔ m, meerbaarɔ k’a ŋ ba k’awɔɔ heer yo bɩ, ŋ tɔ ba awɔɔ nɔ ʊ ra? A a hɩ, a ʊ:
M nyɩnnɩ, ɩ bɩ hʊnhʊrlɛ kʊ Zuuba n’a karɛ ɩbɩɩ ʊ bɩ ba hɔnɩbɩr y,
ɩ b’ɩ heer zar sɔ ɩ bɔ k’a nawʊm zaa ʊ bɩ tɔ ma y.
6Bala, gʊaa kʊ Zuuba a ŋʊa bɩ,
bɩ zaa an n’a hʊnhʊrm,
gʊaa k’a nɩ dɩgam ma a nyɩ bɩ,
bɩ zaa an nɩ mawʊr soŋ ʊ.
7K’a yɛ fɩr k’awɔɔ n’a yɩm bɩ ma, ɩ ʊ, hʊnhʊrlɛ m. Bala, awɔɔ fɩr bɩ yɩrɛ y’a hɩnkarɛ a ʊ, Woso ɩ dɩgarɛ awɔɔ ma a nyɩnɔ. Nyɩ ka n ta ʊ, a zɩ bɩr a hʊnhʊrlɛ? 8K’awɔɔ bɩr hʊnhʊrlɛ yɩrɛ amba a nyɩnɔ haay n’a yɩm bɩ nɩ, k’a maam, a nyɩnɔ paan…rɔ bɛɛ n’awɔɔ nɩ y, gʊsɩmarɔ n’awɔɔ m. 9Ʊ hɔ kʊ wɔɔ zɩrɔ n’a bam wɔɔ m bɩ tɔ da ʊ nɔ ʊ, wɔɔ hʊnhʊr ŋ nawʊm, wɔɔ nɩ ŋ da ŋ ʊ. Bɩ, wɔɔ ʊ ga m, ʊ yɛ ʊ Zɩ Woso ma an lɛ da, maam bɩ a mɩsɩrbaa k’a nyarɛ ba ʊ kam wɔɔ ʊ. 10Wɔɔ zɩrɔ wɔɔ, wɔɔ hʊnhʊr ŋ nawʊm dɔmɩm poore nɔ ʊ bala, amba a a ga m ŋ hɔɔn ʊ bɩ m. Bɩ, Woso bɩ, wɔɔ hʊnhʊr an nawʊm k’a wɔɔ banka kʊ wɔɔ n yɩ mɩŋŋa fasɩ amba a mɩŋŋa m. 11Kʊ wɔɔ ɩ fɩr yɩm, wɔɔ heer tɩr a zaar ba fɩr bɩ yɩrɛ dɔmɩm ʊ, heernyɔɔ ba ʊ y. Bɩ, k’a bɩ maasɩrɛ ba fɩr bɩ yɩrɛ jɛ ʊ, gʊɔɔ kʊ ŋ hɔ dɩnda fɩr bɩ nɔ ʊ rɔ wɔɔ, ŋ y’a nyɔɔdʊ yɩm, laafɩɩ m kan mɩsɩrbaa tɩrga kɩ.
Dʊndɔrɔ kan bɔzaa ʊ mim kɩ
12Awɔɔ kɔ kan Woso hɔɔnhɔ bɩ barɛ kɩ, k’a a ya, a bɩr a bam paan…, a b’a to y, awɔɔ kɔ kan mɩsɩrbaa k’a Woso nɔ yɩ bɩ kɩ, k’a banka a ta lɛɛ kan kɩ. 13K’a zaarɔ tɩrgɔɔ sa, kʊ gʊaa k’a n’a bam k’a do bɩ b’a do y, bɩ k’a n’a banka an jɩm kɔɔkɔɔ.
14K’a a tɔ ʊ, a bɩr laafɩɩ m kan gʊaa woo… kɩ. A bɩr mɩsɩrbaa k’a Woso nɔ yɩ bam, bala, kʊ gʊaa bɩr mɩsɩrbaa k’a Woso nɔ yɩ barɛ a bɩ Zuuba yɩrɛ y. 15K’a dundo a zi k’awɔɔ gɔsɩ b’a do Woso barka bɩ ma y. K’a dundo a zi k’awɔɔ gɔsɩ bɩ bɔ kʊ ʊ kan gɔnyim kʊsɩ kɩ y. Kʊ n bɛɛ m a lɛɛ warm kʊ ma an a kʊsɩrabaa bɩ da gʊɔɔ gʊta ma. 16Gɔsɩ bɩ yɩ jaandər12.16 jaandər: Gʊaasɩbabaa Gusire bɩ nɔ ʊ, k’ɩbɩɩ bɩr yɛm Woso ma bɔ a ʊ kʊ ʊ jaandarɛ m. awɔɔ barla, b’a bɩ yɩ Woso hɔɔ gore bɔʊrɛzaa am Eso hɔ bɩ nɩ y. Bɩ yɛ an a jɩtambaa hɔjirle hɛɛ a dam han k’an hɔbɩrɛ ka a ʊ poore k’a bɩ. 17Awɔɔ dɔ a ʊ, maasɩrɛ k’a bɩ ba bɩ, a a ŋʊa k’a zɩ n a barka da ʊ, bɩ n a gu. A n nyi ka k’a zɩ bɩ n a barka da ʊ ŋʊɩɩ…, k’an bɩ kɩ haay, an wɔ ʊ an hɔ k’a ba bɩ lʊr y.
18K’a dɔ a ʊ, bɩncɛ k’awɔɔ n ta ʊ Woso taa naa, a do bɛɛ m Israyɛl gʊɔɔ kʊ ŋ nyɩnta Sinayii ci jɩr ʊ, ŋ n a da ma, ŋn’a wɔ da ma bɩ nɩ y. Sɛ wurə ɩ nyɩnta ci bɩ ma, monsigə n bɩr ma bidə, kan hɩnhɛr gʊta kɩ. 19Ŋ huure kan leer kɩ ma b’ʊ. Israyɛl gʊɔɔ wɔɔ kʊ ŋ leer bɩ do ma bɩ, ŋ n a ŋʊa k’a a ya a tʊr ka ma y. 20Bala, ŋ n wɔ ʊ ŋnɩ lɛ kʊ leer b’a cɩnta naa do si y. Leer b’a hɩ, a ʊ:
Gʊaa k’a n’a nɔm ci bɩ ma bɩ,
baa kʊ hɔbɩsɩ m,
a zaa bɩmba n nawʊm jaarɔ m an ga.
21Hɔɔ kʊ ŋ y’a yɩ b’ʊ rɔ wɔɔ ŋ da bɔ ʊ gʊta, baa Moyiisi mɩŋŋa, nyibəə a nyasʊ an kɔ an a hɩ, a ʊ: «Nyibəə ɩ mɔɔ zɛm, mɔɔ mɛ nɩ hinkəm maam-maam.»
22Bɩ k’awɔɔ nɩ, a zɔ awɔɔ ʊ *Siyɔn ci bɩ ma, Woso k’an mɩsɩr bɩ kʊ bɩ awɔɔ a zɔ ma, arzana Zerizalɛm bɩ m, kan a malɛɛkarɔ tisi-tisi rɔ wɔɔ kɩ. 23Woso lɛɛkarɛ nyɩnɔ kʊ ŋ nɩ heernyɔɔ bam nɔ wɔɔ awɔɔ a zɔ ŋ ma, Woso brɔɔ tɔrɔ gʊrsɩra ba arzana ʊ. A zɔ awɔɔ ʊ Woso ma, a m gʊɔɔ haay dʊdɔkər, a zɔ awɔɔ ʊ gʊɔɔ tɩrgɔɔ kʊ Woso a ka ŋnɩ yɩ amba a lɛ n taa rɔ wɔɔ ma fasɩ. 24A zɔ awɔɔ ʊ Yeezuu ma, a m gʊaasɩbabaa daa bɩ zɛkʊrazaa, a zɔ awɔɔ ʊ a ma zaasʊrɛ12.24 K’a dɩga Ebree gʊɔɔ 9.19; 10.22 bɩncɛ ʊ. bɩ ma, a ma bɩ nɩ mimbʊnyaa gʊm gʊɔɔ ma, an nɩ meer bam wɔɔ daahan tɔ ma, an lɛ da Abɛl ma bɩ ra.
25Naa minto bɩ, k’a dundo a zi. Woso k’a nɩ meer bam kan awɔɔ kɩ bɩ, a b’a tʊr ta a meerbaa bɩ rɛ y. Awɔɔ yaabɔɔ kʊ ŋ nyɩnta ŋn’a tʊr ta a zaa k’a nɩ ŋ bɔm zaa ʊ tara burə ʊ bɩ meerbaa bɩ rɛ rɔ wɔɔ, ŋ fɩr yɩ. Bɩ wɔɔ, Woso y’a to brama an nɩ wɔɔ bɔm zaa ʊ, kʊ wɔɔ ʊ tʊr ta a meerbaa bɩ rɛ, ʊ ʊ gu ma, wɔɔ fɩr yɩm an lɛ da paan…. 26Biisi bɩ, Woso bɩ leer a ka tara n hinkə, bɩ kɛɛrɛ naa, a ler bɔ wɔɔ m, a ʊ:
Mɔɔ yɩ m yarɛ m tara hinkə,
bɩ, bɩ bɛɛ nɩ yɩrɛ a deem nɩ y,
mɔɔ brama hinkəm sɔ.
27K’a a hɩ a ʊ: «Mɔɔ yɩ m yam» bɩ, naa ʊ k’a hɩ, a ʊ, hɔɔ k’a ŋ da ŋnɩ hinkəm nɔ wɔɔ hinkəre ŋnɩ nyaam, kʊ hɔɔ kʊ ŋ b’a dam ma ŋnɩ hinkə rɔ wɔɔ n gɔɔta ŋnɩ bɩr ta ʊ.
28Ncɩnaaʊ bɩ, ʊ yɩ Woso barkadarɛzannɔ, k’a cirbəə kʊ k’a bɩ hinkəm ka wɔɔ ʊ bɩ tɔ ma. Wɔɔ barka bɩ darɛ ba n nɩ: Ʊ bɩr Woso daŋ ʊ amba a a ŋʊa bɩ m, yɛ a lɛ ma nɔ ʊ, kan a hɔɔnhɔ barɛ kɩ nɔ ʊ. 29Bala, wɔɔ Woso bɩ bɔ kʊ ʊ kan sɛ k’a nɩ bɩm kɩ. Hɔ k’a bɩr a nɔ yɩm bɩ zaar an n’a barɛ.
13A ba wɔɔ nawʊm lʊnlɔ
Woso nɔ n yɩ wɔɔ ra?
1Kristagʊɔɔ n’awɔɔ m, k’a gɔɔta a bɩr kʊ ŋʊam tee…, 2k’a bɩr saanɔɔ sim mɩŋŋa a hadrɔ ʊ, a bɩ naa tɔ bɔ a nɔ ʊ y. Bala, gʊɔɔ nyɩnta ŋnɩ naa ba, ŋnɩ malɛɛkarɔ si a hadrɔ ʊ bɩ ŋ n a dɔ ŋ ʊ, malɛɛkarɔ nɩ y. 3K’a bɩr a hɔɔn dam gʊɔɔ kʊ ŋ nɩ lɔnnɔcɛ ʊ rɔ wɔɔ ma, ɩ ʊ, lɔnnɔcɛ awɔɔ n ta ʊ kan ŋ kɩ. K’a bɩr a hɔɔn dam gʊɔɔ kʊ ŋ nɩ fɩr yɩm nɔ wɔɔ ma, ɩ ʊ, fɩr awɔɔ n’a yɩm sɔ am ŋ hɔ bɩ m.
4Gʊaa haay n harcɩntarɛ gore da ʊ, gʊaa kan a lʊ kɩ n bɩr sɩra zi bam kan kʊ kɩ, ŋ bɩ jaan da y. Bala, Woso yɔɔdɩrbənno wɔɔ kan jaandənno wɔɔ kɩ dʊdɔ kam.
5A bɩ busoo ŋʊa y, k’a zerga hɔ k’awɔɔ n ta m bɩ rɛ, bala, Woso a hɩ, a ʊ:
Mɔɔ b’ɩbɩɩ tore y, bɩ mɔɔ bɩ m bɔrɛ ɩbɩɩ ʊ sɔ fɩɩga y.
6Naa y’a ka wɔɔ n’ʊ dam ma ʊ a hɩ, ʊ ʊ:
Zuuba n mɔɔ daahanzaa, mɔɔ bɩ nyi bam hɔsɩ nɩ y.
Bɔ gʊaa n nɩ wɔŋ ʊ an a ba mɔɔ nɩ?
7K’a gʊɔɔ kʊ ŋ ka awɔɔ lɛɛ biisi rɔ wɔɔ tɔ da a nɔ ʊ, gʊɔɔ kʊ ŋ Woso lemim dɩnda awɔɔ m nɔ wɔɔ. K’a a hɔɔn da ŋ mɩsɩrbaa bɩ barɛ lɔɔ ma, kan ga kʊ ŋ y’a ʊ lʊnlɔ bɩ kɩ ma, k’a sɩra ka Woso ʊ am ŋ hɔ bɩ m. 8Yeezuu Krista k’a nyɩnta lʊnlɔ jim bɩ, a maam her sɔ a gɔɔtam maam dɔmɩm haay. 9A b’a to hɔdɩndarɛrɔ daarɔ do y’a hʊnhɔ rɔ wɔɔ n’awɔɔ nyʊnnyɔɔ y. Woso barka bɩ y’a da ma an paŋŋa ka wɔɔ heer ʊ, hɔbɩrɛrɔ bɩrɛ minno bɛɛ y. Gʊɔɔ kʊ ŋ zu minno wɔɔ duro ʊ rɔ wɔɔ, ŋ n a nyɔɔdʊ yɩ y.
10Zɩɩfʊrɔ wɔɔ mannɩbənno kʊ ŋ n’a zi barɛ ŋ Wosocɛ ʊ rɔ wɔɔ, ŋ ba lɛ m k’a wɔɔ mannɩduu hɔ bɩ y. 11Zɩɩfʊrɔ mannɩbər jɩtaarɛ bɩ, hɔbɩsɩrɔ k’a ŋ zɩnzɛ rɔ wɔɔ ma bɩ, ta an nawʊm nɩ Woso taʊrɛ bɩncɛ ʊ Wosocɛ ʊ b’ʊ, an n’a kam Woso ʊ k’a gʊɔɔ wɔɔ mimbʊnyaarɔ sugur ka ŋ ʊ. Bɩ, sɛ n n’a dam hɔbɩsɩrɔ wɔɔ mɩŋŋɔɔ rɛ kʊ bɩ bɔlɛɛma. 12Naa y’a ka Yeezuu mɩŋŋa n bɩ ga kʊ bɩ bɔlɛɛma, k’a gʊɔɔ hu bɔ a ma bɩ m. 13Naa tɔ ma bɩ, ʊ bɔ ʊ ta zi amba a mɩŋŋa ga bɔlɛɛma bɩ m, ʊ b’ʊ gu y.13.13 A ba ŋ y’a hɔɔ, n ʊ, zerjɩ bɔlɛɛma. (Mannɩbənno Ci 16.27). Gʊɔɔ a gore bɔ ʊ, ʊ bɩ nyannɩ zɛ kʊ n yɩ wɔɔ gore bɔŋ ʊ sɔ a tɔ ma y.14Bala, wɔɔ ba kʊ m tara burə ʊ naa ʊ, ʊ n nɩ nyɩntaŋ ʊ dɔmɩm haay y. Ʊ ka wɔɔ nawʊm booti kʊ bɩ ma. 15Ncɩnaaʊ bɩ, ʊ bɩr ʊ lɛ bɔm Woso ʊ tee… Yeezuu tɔ ma. Ʊ lɛ kʊ wɔɔ n’a bɔŋ ʊ bɩ bɔ kʊ ʊ ɩ ʊ, mannɩ wɔɔ n’a kaŋ ʊ, kʊ wɔɔ n’ʊ lɛ bɔŋ ʊ tee… bɩ tɔ ma. 16K’a bɩr a bam kʊ m mɩŋŋa, a bɩr a dam kʊ han, a bɩ naa barɛ tɔ bɔ a nɔ ʊ y. Bala, bɔ a ʊ kʊ ʊ, ɩ ʊ, mannɩrɔ m, Woso yɩ ŋ ŋʊam.
17K’a bɩr yɛm a lɛɛzannɔ wɔɔ ma, a bɩr hɔ kʊ ŋ n’a hɩrɛ awɔɔ m bɩ barɛ. Bala, dɔ ŋ nawʊrɛ awɔɔ nyiro wɔɔ ma dɔmɩm haay, kʊ Woso n nɩ zɛm bɩ ŋ lar awɔɔ nyiro wɔɔ mim ma bɩ y’a ka ŋn’a bam maam. K’awɔɔ ɩ zure ŋ lɛ ʊ, ŋ y’a zi bɩ bam kan heernyɔɔ kɩ. Kʊ n bɛɛ m, zi bɩ ba ŋ nawʊm kan heerzar kɩ, bɩ, naa b’a darɛ awɔɔ han fɩɩga y.
18K’a gɔɔta a bɩr yaa dam wɔɔ tɔ ma. Wɔɔ dɔ paan…, ʊ ʊ, ʊ n a bʊnyaa ba y, bala, wɔɔ lɛ taa k’ʊ bɩr a mɩŋŋa bam tee… hɔ haay nɔ ʊ. 19A yɛ mɔɔ nawʊm gʊta k’a yaa da mɔɔ tɔ ma, kʊ Woso n a ka kʊ m m bɔ m bʊr awɔɔ zi zɔɔ.
Yaadarɛ kan leersore kɩ
20Bɩ, kʊ Woso k’a nɩ laafɩɩ kam bɩ n’awɔɔ barka da ʊ. Wɔɔ Zuuba Yeezuu n wɔɔ dundor gʊta, amba hɔbɩsɩrɔ dundor m, a ma k’a ka Woso ʊ am mannɩ hɔ bɩ m bɩ tɔ ma m. A ma bɩ tɔ ma m sɔ gʊaasɩbabaa k’a nyarɛ ba ʊ bɩ n ta ʊ. Woso a mɩm bɔ ʊ gəəno bire ʊ. 21A yɛ mɔɔ nawʊm k’an a ka k’awɔɔ n wɔ ʊ a hɔ haay k’an mɩŋŋa ba, maam bɩ, awɔɔ y’a hɔɔnhɔ barɛ. K’an a ka kʊ hɔ k’a nɔ yɩ haay n kʊ yɩ wɔɔ gʊr zi Yeezuu Krista tɔ ma. Bɩ kʊ Yeezuu Krista tɔ n lɛbɔʊrɛ yɩ dɔmɩm haay. Amina.
22M danyɩnɔ, a yɛ mɔɔ nawʊm k’a a hɔɔn da meerbaarɔ kʊ mɔɔ ŋ ba kan awɔɔ kɩ rɔ nɔɔn ma kan bʊraama kɩ, a zu ŋ ʊ. Hɔ kʊ mɔɔ gʊrsɩra ba awɔɔ ma sɔ naa, a bɩ jintə y. 23K’a dɔ a ʊ, wɔɔ danyɩ Timote bɩ, n y’a bɔ lɔnnɔcɛ b’ʊ. K’a bʊr mɔɔ zi zɔɔ, mɔɔ y’a gaam ʊ zu kʊ ʊ, ʊ bʊr ʊ bɩ dɩga awɔɔ ma.
24K’a yaa da a lɛɛzannɔ wɔɔ m haay, kan wosogʊɔɔ wɔɔ kɩ haay. Wɔɔ danyɩnɔ kʊ ŋ nɩ Italii ʊ rɔ wɔɔ ɩ yaa darɛ a m.
25Bɩ kʊ Woso barka n bɩr kan awɔɔ haay kɩ.