1 TIMOTIUS

1

1 Ro Paulus, manwawan Yesus Kristus ḇeso Allah sasoser ḇyedi, ḇeḇe Manfaspar ḇeko, snar kakyar koḇedi, 2 faro Timotius, romawa karyer ayedi snar wakyar faro Kristus: saswar-fakamaman, ma aski-ḇaḇenaḇye ro Allah Kmaya ma Yesus Kristus, Manseren koḇedi, ryous aw kada! 3 Rofyor yaḇe yambran pdef mararan ayedi ḇesupya mnuk Makedonia, yanun aw insa kwain ro Efesus ma buk farkarkor faro snonkaku ono ḇardi, insa ssḇuk farkarkor eḇese awer 4 roḇaido ssombirek kuker farfyar kakais ma ḇaḇeḇarpur ḇemnaiḇa, ḇeḇawes rakrakrok monda, mboi sisoḇa kankenem awnos ma ḇaḇeaski Allah ḇyukya snar kakyarya. 5 Knam ro ananun ani isoine saswar ḇeyek ro sne ḇesren, ro sneuser ḇesren kaku ma ro kakyar ḇenapes kakuya. 6 Ḇape snonkaku ono sisya srarpon ro knam aniḇa mboi sikmom ro wawos ḇeḇefromo monda. 7 Simarisen sḇeguru fasḇuk farkarkor ro sasoser Refo Yahudi ḇape sifawi mankunsi wos sikofen naba ma knam siḇe ssḇuki fyarkarkor naba. 8 Kofawi mboi sasoser Refo Yahudi ani iḇye rofyor koḇeuser i, 9 isoine kuker fawawi mboi sasoser Refo Yahudi ani faro snonkaku ḇenapesya ḇa, mboi faro snonkaku ḇefrur arubiru ma snonkaku ḇeḇarḇor, faro manankarkar ma snonkaku ḇesasar, faro snonkaku ḇefrur marisen supswan ma ḇena agama ḇasya, faro ḇemun sna ma kma sesi, faro ḇemamun ḇesyakwarsya, 10 faro snonkaku ḇefrur farḇuk ma snon ḇefarḇuk kuker snon, faro ḇefor snonkaku faḇeḇoḇ, faro manankarkar, faro mananfafores ma roi ḇemnisḇa nabor kaker ḇesampum farkarkor ḇenapesya 11 ḇeḇeknam ro Ankankinem Ḇeḇye ro Allah ḇeba ma ḇesma sanandik, imnis sikyar kwar faro aya. 12 Yakofen kasumasa faro Yesus Kristus, Manseren koḇani, ḇeḇuk sambraḇ ḇeaya ma snar kyara aya ḇeḇeuser ma ikyar afuffarmyan ine maḇeaya -- 13 Ḇeponya yonef ma yaḇewayam kuker yakoryae ma yamsor Yesus Kristus, ḇape Allah iswar aya, snar yafrur nakam kuker fawawiḇa snar rofyor ani yakyar ḇaim. 14 Ḇape saswar-fakamaman ro Manseren koḇani ḇyuk kwar maro aya kakyar ma saswar snar Yesus Kristus. 15 Wos nane nkaku inja konakasiperna: "Yesus Kristus ryafes ḇesupswan ine insa ḇyuk koreri faro snonkaku ḇesasarsya," ma rofandu si ayaiso ḇesasar syadiya. 16 Ḇape rariryano Allah iswar aya, insa aya ḇardi imnis snon ḇesasar syadi, Yesus Kristus fyasna kaḇaḇaḇ ḇyena kam maro aya. Snar rarirya yaḇefasasna faro snonkaku ḇekyar papur faro isya insa sisma kankenem ḇekain fyoroya. 17 Syowi ma sanandik faro Allah isof fyoro-fyoro, Wairek ro awar nakam, snar i ḇekain fyoro, ḇyeoser ma komami ḇa! Amin. 18 Timotius romawa yedi, yaḇuk fararur ine faro aw, imnis rosai ḇeḇardi kwar faḇekur aw, insa ḇardadi ani ḇyuk samambraḇ faro aw fawafararur kuker fararur ḇeḇye kuker kakyar ma sneuser ḇekaku. 19 Snonkaku ono sisampum sneuser ḇesren ani eḇedari kakyar sena ndo, 20 rofandu si Himeneus ma Aleksander, yaḇuk kwar faro Ibiris, insa sumnai ro anonef suḇena.

2

1 Ananun yaḇuk ḇepon kaku: Insa mkoḇenadi, mkofararyor fafnoḇek ma mkokofen kasumasa faro Allah snar snonkakusya kam, 2 ma faro waireksya ma faro ḇebararasya kam, insa kokenem kuker kananon ma aski, ro kakyar ma ḇaḇesyowi faro Allah. 3 Naiso ḇeḇyena ma ḇefrur marisen faro Allah, Manfaspar koḇedi, 4 ḇemarisen insa snonkakusya kam sisma koreri ma sifawi ro ḇaḇenapnapesya. 5 Snar Allah ḇyeoser ma i ḇeḇemanfandu rofandu Allah ma snonkaku, ḇyeoser kako, isoine snonkaku Yesus Kristus, 6 Yesus Kristus ḇyuk mankundi kwar imnis sasuref warek sasar ro snonkakusya kam: iso ḇeḇesaksi rofafisu ḇemnis kwar. 7 Faro ḇaḇesaksi ani yaḇe ḇekinfir kwar imnis manbaryas ma manwawan -- roi yakofen nane kam, yasrer ḇa -- ma yamnis ḇeḇuk farkarkor faro ḇeḇe-Yahudibasya, ro kakyar ma ḇaḇenapnapesya. 8 Eḇedari yamarisen, insa ro moḇna kam snonsya sḇenadi kuker sne ḇesren, kuker masasor ma sasurem ḇa. 9 Rarirya kako binsya. Bin ansi sḇemaris faḇaḇye si mboi kuker syowi, ma snonburyam sena nbekapyai -- kapyai awer, semaris awer si kuker karamas brawen roḇa mustika roḇa kako sansun ḇekakur, 10 ḇape ḇyemaris i kuker fararur ḇeḇye, imnis bin ḇesyus faro ḇaḇeariya. 11 Iḇyesyadi binsya sḇefasis ro ḇinkunsi ma sisma farkarkor kaku ḇeri ma srun ḇinkunsi. 12 Yaḇuk kaku ro binsya ḇa fasakḇuk farkarkor oroḇa kako yaḇuk kaku ḇa fasawawos syadi snonsya; iḇye sefasis ro ḇinkunsi. 13 Snar Adam i sifrur ḇeponya, raimnai insape Hawa. 14 Ma Adam i ḇesma fafrowesya ḇa mboi bin ani iso ḇesma fafrowes ma ḇesapi ro sasar. 15 Rariryano, bin ani nari isma koreri snar aḇaḇen romawa, rofyor ḇyeuser kuker kakyar ma saswar ma ḇaḇesaranden ma ikenem faro Allah.

3

1 Kaku ḇeri ro wos ine: "Snonkaku ḇemarisen nasan manfarkin ro jemaat imarisen snar fararur ine iḇye kaku." 2 Eḇedari manfarkin ro jemaat iḇye snonkaku ḇefarorewḇa, snon ḇefakawin kuker bin oser, imkuser mankundi, ifawi nanem, ikenem kuker aunos, imarisen nya dakam, ifawi ḇyuk farkarkor, 3 fyarandinem ḇa, ḇemasasor ḇa mboi ḇefafir, ḇewos sneprei, ḇermomen pipi ḇa, 4 ifawi fyaduru kina ḇyesi kuker ḇaḇye, ma ḇyuk farkarkor faro romawa ḇyesi fasikenem kuker aunos ma sesyowi mankundi. 5 Snar rofyor snon oso ifawi fyaduru kina mankundi ḇyesi ḇa, rariso nari fyaduru Allah jemaat ḇyena? 6 Manfarkin ani snonkaku ḇeḇe-Kristen babo awer, insa imarares awer i, imbude isma fras imnis Ibiris ro ḇeponiwara. 7 Snonkaku ḇesma snonsnon ḇeḇye rofandu kawasa, insa sonef awer i ma isapi awer ro Ibirisya denem ḇyedi. 8 Rarirya kako (syamas) ḇefnoḇek ro jemaat iḇye snonkaku ḇesma syowi, mboi snonkaku ḇeḇeramar kasipḇa, snonkaku ḇefarandinem ḇa, snonkaku ḇermomen pipi ḇa, 9 mboi snonkaku ḇekram kankunes kakyar ro sneuser ḇesren. 10 Iḇye seḇemnasen ḇepon resari, rawo sfarorewḇa, insape sifnoḇek ro jemaat. 11 Rarirya kako swa sesi bin ḇeḇesyowi, bin ḇeyawos anonef ḇa, iḇye fyarmkuser ḇinkundi ma ḇyeḇekyar ro roi ḇeḇor kam. 12 Syamas (ḇefnoḇek ro jemaat) fyakawin bin oser ma fyaduru romawa ḇyesi ma kina ḇyena kuker ḇaḇye. 13 Snar snonkaku ḇeyuffarmyan ro jemaat nari isma syowi ma nari imku ro ḇaḇesaksi kakyar sena faro Yesus Kristus. 14 Yakyar nari yarakaki aw fasaw, rariryano yafas roi ḇeḇor nane faro aw. 15 Inja, rofyor yasaryar ido, wafawi kwar rariso snonkaku sikenem imnis Allah kina ḇyesi, isoine jemaat ro Allah ḇekenem, adir kakyar ma knam napnapes. 16 Ma kaku ḇeri kankunes ḇaḇeari koḇedi iba kaku: "Fyasna mankundi kwar ro ḇaḇesnonkakuya, Rurya fyasna irya kaku; ḇefasna mankundi faro malaikatsya. Ḇyeḇeḇaryas rofandu er-er ḇemamḇaḇir Allah ḇasya; ḇyeḇekyar ro supswan ḇesiper, ma ḇyeḇekanow ḇeboiyaswa."

4

1 Ḇape Rurya ikofenbos mboi rofafisu ḇarpurya, nari snonkaku ono nari sfamyunepen Allah raimnai siso rodur ḇeḇeninyan ma farkarkor ro Ibiris 2 ma kuker farawrowes ro ḇesararersya snar sneuser sena npanpan. 3 Sikada sidwarek snonkaku sfakawin awer, sidwarek snonkaku san awer Allah roḇean ifrurna, insa roḇean anna nbeḇeyan kuker kafkofen kasumasa faro Allah, ro snonkaku ḇekyar faro Kristus ma ḇemamḇaḇir kwar Allah ḇaḇenapnapes ḇyedi. 4 Snar Allah roi ifrur anna kam naḇye ma osoḇaḇeri faḇyeḇean farfor, rofyor neḇean kuker nadi kafkofen kasumasa faro Allah, 5 snar nakam neḇefasren kuker nadi ma Allah wos ḇyedi. 6 Ma buk swarepen ḇesyakwar ro roi ḇeḇor anna kam faro naek srar koḇansi, nari wamnis snonkaku ḇeḇye oso ḇeyuffarmyan Yesus Kristus, farkor mankundaw ro knam kakyar koḇedi ma farkarkor ḇekaku waso fyoro kwar ani. 7 Waso awer kakyar famfnom ma farfyar kakais ḇeḇefainda ḇa. 8 Fari faro baken ḇyefandun mankenem ba, ḇape ḇaḇeari ani ḇyefandun ro roi ḇeḇor kam, snar naisya kuker asas, iḇye faro kankenem ine ma faro kankenem nari ḇeramaya kako. 9 Kaku ḇeri wos ine ma kona kakui. 10 Eḇedari kofaḇri isof kardomes, snar kona kakyar faro Allah ḇekenem, Ḇeḇuk koreri faro snonkaku kam, isyadi faro ḇekyarsya. 11 Baryas ma buk farkarkor ro roi anna kam. 12 Snar besnonkbor kaker, imbude snonkaku ono skara ma srun awri. Mankundaw fasna faro kawasa ḇekyarsya, ro wawos bena, ro rari bena, ro saswar bena, ro ḇaḇesyowi bena ma ro saranden bena. 13 Rofafisu ine, isof nari yarafa, wawasya kaku ḇeri Refo faro si wadif si ma buk farkarkor faro si. 14 Waswarepen naḇye insa wafrur raris fakamaman wasma kwar ro Allah Rur ḇyedi, rofyor manfarkin jemaatsya sisawar dofen aw ma nabisya ssḇuk kwar faro mankundaw ro ananun Allah. 15 Waswarepen roi nane kam, wafrurna insa marandan bedi isnai faro kawasa kam. 16 Wepen mankundaw ma wepen farkarkor bena. Beasuser roi ḇeḇor kam, snar wafrur rarirya ido nari mankundaw ma kawasa ḇerowersya mkosma aski kam.

5

1 Wamsor awer mansarsya, mboi wasonek si imnis kma oso faro aw. Wasonek snonkborsya imnis naek besi, 2 ḇinsarsya imnis sna faro aw ma dojarusya imnis srar besi kuker saranden. 3 Besyowi faro ḇeḇekabom kakusya. 4 Ḇape rofyor kabom oso nya romawa roḇa kpu ono, iḇye simor faro kina mankunsi sena ma smunsu syowi kma ma kpu sesi, snar naiso ḇefrur marisen faro Allah. 5 Mboi kabom oso ḇeḇekabom kaku, ḇeyerer ro ḇinkundi, ḇerir kakyar ḇyedi faro Allah ma fyarmku ro nadi ma fararyor ro roḇ ma meser. 6 Ḇape kabom oso ḇekenem kuker maris ikada imar kwar rofyor isya ikenem kaker. 7 Buk swarepen roi ḇeradine kako faro kabom ansi insa sikenem kuker farorew ḇa. 8 Ḇape rofyor snon oso fyaduru kawasa ro keret ḇyedi ḇa, isyadi wer kina mankundi ḇyesi, snon ani iḇyeḇa syadi ro snonkaku ḇekyar ḇasya. 9 Sfasepen ḇe ḇekabomsya, isoine ḇeḇewampasi wambarek samfur riwonem kwar, ma sfakawin ḇeoser monda 10 ma sfasna ḇair sifrur fararur ḇeḇye, imnis sfaduru romawa, ssḇuk sim ḇeḇeryar faro dakam, suffarmyan snonkaku ḇena kakyar oser, ma sifnoḇek snonkaku ḇeyananjarsya --rarirya sifrur kaku ḇeri fararur ḇeḇyena. 11 Mkofasepen awer kabom ḇeḇebinkufsya. Snar rofyor nafsu sedi faro sfakawin wer, nafsu ani fyaspar sibur Kristus. 12 Inja sikada sor samamyai faro ḇinkunsi, snar sḇerer asas ssḇuk faro Kristus. 13 Osower syun-swaye ro ono ḇese rum sena, indo simyaren ḇa ma simyaren ḇaya derer mondaḇaḇoi sḇeḇindaw ma spambarḇar snonkaku ḇese wawos sena ma sikofen roi ḇenapes ḇa. 14 Eḇedari yamarisen fakabom ḇeḇebinkufsya sfakawin wer, insa sna romawa, ma sfaduru kina sena ma ssḇuk moḇ fambroḇ koḇesi sifrur fanor kosnosna awer. 15 Snar kabom ono sibor siso Ibiris kwar. 16 Rofyor snon roḇa bin ḇekyar ono kina sena kabom ono sisya, iḇye ifnoḇek si mboi sekamnam faro jemaat awer. Rarirya jemaat ifnoḇek monda kabom ḇena kina ḇasya. 17 Penetuasya manfarkin ḇefararur mnis ro jemaat, indo sisma syowi rarwan risuru, isyadi faro ḇeḇesewar kuker ardomes faḇefaya ma ḇeḇuk farkarkorsya. 18 Snar sfas ro Refo radine: "Swower sapiya sḇadon ḇyedi kuker pisan awer rofyor imas fasibu famorsya siḇesebur smarya," ma "Snon ḇefararur oso nari isma sasuref ḇyedi." 19 Safsof ro penetua oso wamnafi rofyor snon risuru roḇa kior sḇesaksi. 20 Snonkaku ḇefrur sasarsya sḇeḇesonek ro fababa ro ḇarpon jemaat insa eḇesesya simkak. 21 Ro ḇarpon Allah, Yesus Kristus ma malaikat skinfirsya yanun kaku ḇeri faro aw: insa waswarepen ananun ine kuker warkaki ḇa ma wafrur roi ḇeḇor kam mboi wafnoḇek awer ono. 22 Wasawsaw awer wasawardofen snonkaku oso ma wasaso awer sasar ro snonkaku ḇese. Swasor saranden mankundaw bedi. 23 Winem monda war awer, mboi winem anggur kenmkun ono kako imnis aryawin faro snewar, snar indo wadafdufrya. 24 Snonkaku ono sasar sena indo nfababa, rofyor sun na ḇeḇaḇemankara ḇaimya, ḇape ono sasar sena insape nasnai ro ḇarpurya. 25 Rarirya kako fararur ḇeḇyena indo nasnai fasaw ma rofyor rarirya ḇaido, nari nayokef ḇa.

6

1 Kawasa Kristen ḇeḇewomensya skara tuan sesi sisyus fasisma syowi ḇeḇor kam, insa Allah snonsnon ḇyedi ma farkarkor koḇena nḇeḇeyonef awer. 2 (2a) Rofyor tuan sesi snonkaku ḇeḇe-Kristen sirya, imbude soḇo semanbekanaek ro Kristus inja suffarmyan mnis siḇari, snar tuan ḇesma ḇok ro afuffarmyan ḇeḇye syadi wer, ikada naek ḇekyar ma koswar kaku. (2b) Buk farkarkor ma wanun roi nane kam. 3 Rofyor oso ḇyuk farkarkor eḇese ḇemnis ḇa kuker farkarkor ḇenapes ro Manseren koḇedi Yesus Kristus -- ma iso farkarkor ḇemnis kuker ḇaḇeari koḇena ḇa, 4 snonkaku ani imarares ḇo doḇo ifawi ḇape ifawi royoḇaḇeri. Dafduf ḇyedi isoine imarisen fyamfaḇri kuker wawos, ḇefrur masasor, anunḇesisye, anonef, warkaki ḇeḇyeḇa, 5 ma anunḇesisye rofandu kawasa ḇekara mnisḇa ma ḇaḇenapnapes ḇa, skara ḇaḇeari ani sun oso ḇeḇuk ḇaḇefainda. 6 Kakuḇaḇoi ḇaḇeari ani rofyor kofrur mnis i, ḇyuk fainda ḇeba. 7 Snar kun roi oso ḇesupswan ineḇa rarirya kako nari kun roi oso ḇokosasyarbur supswan ineḇa. 8 Rofyor roḇean ma sansun naisya, namnis kwar. 9 Ḇape mansei ḇemarisen ḇenana nari isapi ro fafrowes, ro denem ma ro nafsu ḇeḇor ḇeḇebei ma ḇeyun raro. Nafsu anna nafrur fasnonkakusya sfarmambriwer ma sro. 10 Snar ḇarḇor ḇeḇor nakam nerares ro mkaba pipiya. Snar sasewar pipi eḇedari snonkaku ono ssunkirbur kakyar sena ma sewayam mankunsi kuker ḇarop nabor. 11 Ḇape, aw, ne, Allah snonkaku ḇyedi, nari rwoḇandibur roi ḇeḇor nane kam, mboi swewar ḇaḇenapnapesya, ḇaḇeariya, ḇaḇefarmkuya, saswarya, ḇaḇekaḇabaḇya ma ḇaḇefafafirya. 12 Faḇri kada ro famfaḇri kakyar ḇenapesya insa nwa kankenem ḇekain fyoroya. Iso eḇedari beḇeyor kwar ma kwarem kwar kankarem ḇenapes ro ḇarpon saksi ḇeḇor. 13 Ma ro Allah ḇarpon ḇyedi ḇeḇuk kankenem faro roi ḇeḇor kam ma ro Yesus Kristus ḇarpon ḇyedi ḇekarem kankarem ḇenapes ani kako ro Pontius Pilatus ḇarpon ḇyedi yaḇaryas faro mko: 14 Mkoḇeuser sasoser nanekam, ma mkoḇeuk awerna, isof rofafisu Manseren koḇedi Yesus Kristus ifyaferya, 15 isoine fafisu Allah nari fyasnaya ma fafisu ani ifo kuker aski, Wairek robo waireksya kam ma Tuan robo tuansya kam. 16 Demir monda kyunem faro marmari ḇa, ḇekain ro isnai nari kofanam ba. Snonkaku osero ḇaim famyam i ma kaku ḇeri snonkakuyo nari myam i ḇa. Faroi syowi ma papoik isof fyoro-fyoro! Amin. 17 Buk swarepen faro ḇenanasya ro supswan ine insa simarares awer si ma sikyar awer roi nari ḇero imnis nana, mboi sikyar faro Allah ro nana ḇyena ḇyukma ḇeko ro roi ḇeḇor fakona na. 18 Buk swarepen faro si insa sifrur roi ḇeḇye, snana ro ḇaḇenapnapesya, simarisen ssḇuk ma sirarwas 19 ma rarirya sfanjur arasa ono imnis knam ḇeḇye faro mankunsi rofafisu nari ḇeramaya insa sisma kankenem ḇekakuya. 20 Ne, Timotius, faduru rosai yakofen kwar faro aw. Binkwanbur wawos ḇeḇebei ma ḇemamas ma ḇesren ḇa ma famfaḇri ḇaḇeknam ro rosai sap ḇefawawi, 21 snar snonkaku ono sisya ssḇuk farkarkor rona ma rarirya ssayebur kakyarya. Saswar-fakamaman ndous mko kam kada! Ro aya, Paulus