FILIPI

1

1 Utus-utus Mian Bisa namian sasaibino mo dungol doi Filipi, tukon mo lapamo pomeenggon tukon Kristus Yesus. Tukon koidan doi Utus-utus pemimpin tukon potombonii jemaat! Yaku, Paulus, tukon Timotius Kristus Yesus napololaing-pololaing, 2 moinikene boliisi ko Mian Bisa Tamanggita tukon Temeneno Yesus Kristus momebee balakaat tukon namonondokan doi komuyu. 3 Sidutu yaku neneeke doi komuyu, yaku makabi kinatauwan doi Mian Bisa. 4 Tukon sidutu yaku sambeanggene Utus sasaibino, yaku sambeang tukon noa sanaang. 5 Yaku bakinatauwan doi Mian Bisa sabab tambuun doi oloyo tumbeno polong diabudodoo, komuyu lapamo tomboniiye yaku mobabilitakene ko Bilita Monondok doi Mian Bisa. 6 Mian Bisa susuungo komo atambuune dolimangoo momonondok doikoo, tukon yaku anggayo Yana naikon banggadudukene dolimangoo polong lapa doi oloyono Yesus Kristus nalubatan koidan. 7 Tutuu kai diabudodoo yaku berperasaan mobuno doiya doi komuyu, sabab Utus sasaibino sidutu loolani doi noanggu. Tukon koidan sabab komuyu tarimayomo yaku, berarti komuyu koidan tarimayomo ko Mian Bisa Na anugerah bineekon doi yaku; mau diabudodoo nia yaku modaano doi talunggu lalomo maukai doi tempodoo moakiyoon kutinalunggu bai tataap yaku belayo tukon pertahankanggene do Bilita Monondok. 8 Mian Bisa toiyo baikon yaku tutuu poloonggene tuuno doikoo tukon perasaan poseangan monondok doi Kristus Yesus susuungo. 9 Naiyamo daku sambeang motuuk doi komuyu: boliisi komuyu momeenggon poseange ko Mian Bisa tukon tulanggita tukon polalakon tosuungi kopopengertian mo bisa tukon pandangani mokana. 10 Tukon kalu buno doiya komuyu toiyomo mopiliyo oila komo monondok, tukon komu tuboan naikon bilisii akiyo kototulaino kai tuduhan doi tempo Kristus nalubatan koikoidan. 11 Komu tuboan naikon teali monondok sabab doiya lengget doi mukokubai motutuu kona monondokan tukon doiya komo tealikene monondok luwedoi Yesus Kristus susuungo; tobikon doiya koidan ko Mian Bisa kinabasal tukon ngginanggaal. 12 Yaku yase komuyu potoiyo baikon kolangge-langge mo lapamo teali doi yaku doiya tolongo tealikene koidan badaang tuuno komian momolongol tukon moanggayo do Bilitadoo Momonondok. 13 Kona akibat sasaibino kopadagai batomundoan tukon mian-mian bailon doi kota nia toiyo baikon yaku tinalunggu sabab yaku leleaniyo ko Kristus. 14 Tukon koidan doi kutinalungguan nia tolongo kubaiyo koidan badaang ko Salani miano doi kota nia pololokon moonggol kona manggaan doi Temeneno, tobikon doila yanila pololokon barani babotilanggene ko Mian Bisa nateteba tukon aki namata-matakut. 15 Bisa doiya daano kobubula doi antara yanila mo babotilanggene Kristus sabab namasakitan konoano tukon yase ponggeeleki bai kobailonggon babotilanggene Kristus sabab daano kona makisuut momonondok. 16 Namian-mian badaang nia mokubaiyo sabab yanila seseange ko Mian Bisa tukon yaku, sabab yanila toiyo baikon ko Mian Bisa lapamo beena limang doi yaku sulano kutudoikene baikon do Bilitadoo Monondok bisa. 17 Bai komian bailon babotilanggene Kristus tukon makisuut mo aki namonondok; yanila babotilanggene tolongo tuuk doi napokopontingan susuungo. Tobikon doiya yanila moinikene naikon pololokon susa konoanggu doi talunggu lalomo. 18 Bai aki nabulaa! Sabab maukai nabuno doiya koidan, mau doiya kinubai tukon makisuut mo monondok mau kai tukon makisuut mo sala, bai Kristus tataap binabotilanggon momeenggon; jadi yaku pololokon sanaang. Tukon yaku naikon tataap momeenggon marasakanggene buno doiya, 19 sabab yaku toiyo baikon tukon komu sambeang-sambeang moluwedoi Yesus Kristus Na Roh, yaku naikon kinaluaro. 20 Komo yaku yase tuuno tukon moinikene doiyamo sulano inai daku balimangan aki nateali. Kona kabalikan yaku moinikene sulano samba kotempo, komo utama tuuno diabudodoo, yaku sio kubersikap mobarani tuuno tukon sasaibino totubo konoanggu -- mau kutubo kai kumate -- bai Kristus tataap kinabasal. 21 Sabab buno yaku, daku tuboan tolongo tuuk doi Kristus! Tukon komatean koalatino kountungan. 22 Bai kalu tukon tuboan doi dunia nia, yaku moola kubaiyo kolimang mo lobian daano kona totuuk, jadi aki kutoiyo inaando daku pinili. 23 Yaku bingung doi pihak moluania. Yaku yase tuuno tinggale nadunia nia sulano kuampakon podungoli tukon Kristus, sabab doiyamo komo monondok tuuno; 24 bai, tuuk doi mukopontingan, lebe baik kalu yaku tataap dungol doi dunia. 25 Yaku anggayo naikon langgedoo. Doiya kosababpo yaku toiyo yaku naikon tataap dungol tukon Utus sasaibino, sulano kumoola tulunge komuyu nateali pololokon bukuan tukon pololokon sanaang doi manganggaan lalomo doi Temeneno. 26 Sabab doiya, kalu yaku abalimo doikoo, komuyu mo lapamo pomeenggon tukon Kristus Yesus naikon koidan tolongo badaang kopoalasan sulano porasayo bangga luwedoi butonggu tuuk lasayo tobingkat kobutonggu. 27 Nah, komo ponting diabudodoo doiyamo baikon komuyu potubo sio napokokonoi tukon oila tubo pinalaluu doi Bilitadoo Monondok tentang doi Kristusoo. Tukon kalu doiya, oilakai naikon yaku moola pososuung, tukon ikoo kabai aki, yaku ndongoliiyo baikon komuyu pomeenggon tutuno tukon polaing-laing moberjuang tuuk tongo meeng kona makisuut tukon meeng komo iniyas; doiyamo tuuk manganggaan mopokakonoi tukon Bilita Monondok doi Mian Bisa. 28 Siokai pokabaranikon; inai matakut doi pomusu-musuwan. Tukon buno doiya komuyu tudoikene baikon yanila tantu naikon linunggui, tukon komuyu naikon manaang, sabab Mian Bisa susuungo komo beena manaang doikoo. 29 Sabab Mian Bisa lapamo beena namonondokan doikoo bolikon tongo tuuk mangangga doi Kristus, bai koidan tuuk sakisaa tongo Kristus. 30 Diabudodoo komuyu koidan turut tukon yaku doi moperjuangkanggene mo pokakana; doiyamo komuyu daano mo kitayo yaku moperjuangkanggene looluk, tukon komo danoon yaku motataap perjuangkanggene polong diabudodoo, pokakanamo diabudodoo komuyu molapamo lengele.

2

1 Komuyu bukuan, sabab komuyu pomeenggon tukon Kristus. Tukon komuyu terhibur sabab Kristus seange ikoo! Komuyu Mian Bisa Na Roh babayo, tukon komuyu koidan poseang-seang tukon mangabos poseangan meeng tukon bailon. 2 Nah, cobakai potutuu mokindendeke konoanggu tukon langge-langge nia: Potubo pomeenggon noa tukon seang mo pokakana, tukon pikiran mo pokakana tukon tujuan mo pokakana. 3 Inai mokubaiyo komeeng kolobo sabab tolongo kopontingan butomu susuumu, kabai tuuk basombonggene kobutomu. Kona kabalikan siokai komuyu suwe-suwele tukon noa monondok anggape komian bailon lobian monondok doi butongo susuungo. 4 Potingoniiyo komian bailon nakopontingan; inai tongo kopontingan butomu susuumu. 5 Siokai konamuyu nabuno Yesus Kristus: 6 Doi natutunan Yana pokakana tukon Mian Bisa, bai Yana aki narasayo baikon Konakaadaan moilahidoo sio Napertahankanggene. 7 Kona kabalikan, Yana sobiiyo sasaibino maka teali pokakana buno meeng koata. Yana teali buno banggapi, tukon tokita tubo buno banggapi. 8 Yana ekependeyo kobutongo, tukon tubo taat doi Mian Bisa polong mate -- doiyamo mate sinempang. 9 Tobikon doiyamo Mian Bisa bingkate Yana kinatandak, tukon beekene doi Yana kakuasaan mo lobian babasal doi sasaibino kokakuasaan bailon. 10 Maka tuuk doi odotiiyano Yesus, sasaibino komahluk modaano doi surgaa, tukon komo doi buta, tukon komo doi buta adeno, naikon sosuba doi Yana. 11 Yanila sasaibino naikon mangaku baikon Yesus Kristus Temeneno; tukon kalu bunomo doiya ko Mian Bisa Tama inakabasal. 12 Sabab doiya, Utus-utus mo sineang, bunomo lakon komuyu sidutu taat doi yaku doi tempo yaku daano doi komuyu tanga-tangano, maka lobian maukai diabudodoo nda pododoonggono, bai komuyu siokai potataap taat doi yaku. Komuyu lapamo Mian Bisa salamatene, jadi pokakaate momeenggon sulano komu monondokan teali monondok tuuno. Lakukanggene doiya tukon odotiiyo tukon taat doi Mian Bisa, 13 sabab Mian Bisa susuungo komo balimang doi butomu lalomo tuuk kubaiyo komuyu moola tukon teali sanaanggene ko Mian Bisa noano. 14 Polimangemo sasaibino kolangge tukon inai pomondomunuk kai podangaani. 15 - 16 Tukon kalu buno doiya komuyu tudoikene baikon komuyu daano Mian Bisa napau-pau mo akiyo kososiboliino, mo tubo monondok tukon kana doi mian lokis tukon baladosa tanga-tangano. Tukon doi tempo komuyu pelenggene doi yanila kobilita mo beena tuboan, siokai komuyu siokai poteali doi yaniladoo pokakana kocahaya mobersinar mo taraangiyo kodunia. Kalu komuyu tubo buno doiya, sio nadaano koalasan buat doiyaku sulano kurasayo tobinggat tentang doi komuyu doi tempo Yesus Kristus nalubatan koikoidan. Doiya kona tokitaan baikon daku perjuangan aki napalasuma, tukon daku kakaatean daano kohasilo. 17 Kai yaku naikon inakate tukon kosaunggu teali buno sosubakon mokinundang doi oioila bungguto komuyu mo sosubakene doi Mian Bisa buno paloosan baikon komuyu mangangga doi Yana. Kalu bisa doiya sio nabuno doiya koidan, yaku bersyukuur doi langgedoo tukon turut potedes-tedeson tukon komuyu. 18 Bunomo koidan siokai doi komuyudoo porasayo sanaang tukon turut potedeson tukon yaku. 19 Yaku anggayo baikon tukon nda Temeneno Yesus Napotulungi, yaku mosobit bintekene Timotius doikoo, sulano kumoola terhibur kobilita tentang doi komuyu. 20 Tongo Timotius komiano komo pokokonoi noa tukon yaku, tukon tutuu pikikene komu monondokan. 21 Sasaibino kobailon tolongo urusio kobutongo nakopontingan susuungo, bolikon kopontingan Yesus Kristus. 22 Komuyukai lapamo kitayo kona tokitaan baikon Timotius berguna. Yana lapa balimang tuuno polaing yaku tuuk napinolonggonan ko Bilita Monondok doi Mian Bisa. Lua kami buno pau tukon tama. 23 Tobikon doiya, salataa lapa yaku toiyo bulaando daku palakala naikon napupusan, yaku naikon bintekene yana doikoo. 24 Yaku anggayo baikon tukon Temeneno natulungan, yaku susuunggu aki namalumbit koidan naikon duutiyo komuyu. 25 Tentang utusonggita Epafroditus komuyu bintekene natomboniiyo yaku, tukon yaku rasayo palaluu sulano kusumboliiyo yana abali doikoo. Yana lapamo loolainge yaku doi balimangan lalomo tukon kuperjuangan. 26 Yana poloon tuuno doi Utus sasaibino, tukon yana aki nasanaang konoano sabab komuyu lapamo malaat bilita baikon yana masakit. 27 Takainomo bisa yana masakit kabi mate. Bai Mian Bisa seange doi yana; tukon bolikon tongo doi yanadoo, bai doi yaku koidan, sulano naake kuteali lobian poloon koidan. 28 Doiya kosababpo pololokon babasal koidan daku mongiasan sulano kusumboliiyo yana naabali doikoo, sulano komuyu potedes koidan kalu komuyu pososuung tukon yana, tukon konoanggu teali tanaang. 29 Jadi, talimayo yana tukon noa sanaang buno meeng komian utuso momeeng konda iman. Poodotiiyo sasaibino komian mo buno yana. 30 Tuuk doi kopontingan Kristus nalimang, yana adukon namate; yana bataanggene kobutongo sulano nabeena partolongan doi yaku luwedoi sambuno.

3

1 Doibundu, Utus-utusonggu, siokai komuyu popolaba-labakon sabab komuyu lapamo pomeenggon tukon Temeneno. Yaku aki kurasayo babalat motulise koidan oila komo lapamo yaku tulise doikoo doi tumbenodoo; sabab langgedoo monondok tuuk mukasalamatan. 2 Podaga-dagaiyo ko mian-mian mo kubaiyo kolangge-langge mo lokis sabab domianoila moola nasinombuikon ’asu’. Yanila pakisaayo komian sulano nasinunat. 3 Banggokai kitamo komian mo lapamo mantalima sunat mo tutuu, bolikon yanila. Kita sosuba doi Mian Bisa tukon Mian Bisa Na Roh susuungo komo lolainge, tukon kita basyukuur sabab kita tubo pomeenggon tukon Kristus Yesus. Kita aki ndabataani doi bakolobokian-bakalobokian dunia koona. 4 Kona tutunan maukai yaku moola bataani doi bakolobokian-bakolobokianoo. Sabab kalu daano komeeng komian mobantile yana daano kona alasan tobikon nataaniyo dobakolobokianoo dunia koona, yaku lobiyoniiyo koidan yana. 5 Yaku sinunat salataa alumo kooloyo daku umur. Yaku sinuung buno Israel miano, doi suku bangsa Benyamin; yaku Ibrani miano tuuno. Doi taatiyano koukum-ukum agama Yahudi, yaku meengkai koanggota golongan Parisi. 6 Yaku taaniyo tutuu doukum agamadoo tobikon doiya yaku lokis-lokise kojemaat. Kalu kinita doi segi ukum agama Yahudi, yaku meeng komian monondok mo akiyo kososiboliino. 7 Bai sabab Kristus, maka doi mololukoo sasaibino yaku anggape buno meeng kolobo mo daano kountungo, diabudodoo teali meeng kolobo momorugikon. 8 Bolikonkai talongo dolangge-langgedoo mobinantil; baikai doiya sasaibinomo yaku anggape buno langge-langge molubatene kokorugian. Komo daano doi yaku diabudodoo nia lobian koanggano: doiyamo tingoniiyo Kristus Yesus, daku Temeneno. Sabab Kristus doiya sasaibino lapamo yaku lapaase. Yaku anggape sasaibino doiya buno limbut, sulano tobikon doiya yaku kakaate sulano kulaate Kristus, 9 tukon tutuu pomeenggon tukon Yana. Kopotaamian mo monondok tukon Mian Bisa aki koidan kuusahakanggene susuunggu bai tolongo yaku taat doi ukum agama. Diabudodoo yaku daano potaami tukon Mian Bisa, sabab yaku anggayo ko Kristus. Jadi dopalaamianoo momonondok lubat doi Mian Bisa, tukon konadasar kita mangangga doi Yesus Kristus. 10 Tukon koidan daku iniyas doiyamo sulano kutingoniiyo ko Kristus, tukon sulano kualamiyo kokuasa mo otobuiyo yaku kokoidan luwedoi matean. Yaku yase turut susa tukon Yana tukon teali pokakana buno Yana doi Namatean. 11 Tukon yaku moinikene baikon yaku susuunggu naikon abali inotuboi doi kumatean. 12 Yaku aki kubantile baikon yaku berhasilo, kai yaku monondoko. Bai yaku kai momeenggon kakaate sulano kulaate kotambo Kristus Yesus molapamo sadiayo. Tuuk doiya Yana lapamo laate yaku tukon tealikene yaku koona-Mo. 13 Kona bisaan, Utus-utus, yaku tutuu baikon aki kurasayo yaku moberhasilo tukon momalaato tambo. Bai naikon daano komeeng kolangge yaku komo kubaiyo, doiyamo yaku toliminggene oila komo daano doi tonggulunggu tukon kakaate tuuno momalaat oila mo daano doi salaanggu. 14 Doiya kona sabab yaku obulen banggadudul polong doi napupusan sulano kulaate kokemenangan, doiyamo tuboan doi surgaa; tobikon doiya ko Mian Bisa uange kita lolo doi Kristus Yesus. 15 Kita sasaibino mototoboso doi secara rohani, siokai koposikap nabuno doiya. Bai kalu doi antara komuyu daano komo daano konapandapat bailonggon, maka ko Mian Bisa naikon jelaskanggene koidan doikoo. 16 Maukai nalangge nia siokai napinalaatikanggon: Kita sio ndatataap tubo turutiyo koaturan mo lapamo kita taatiyo polong diabudodoo. 17 Utus-utus sasaibino! Loingiyo daku kokubai. Kami lapamo beena tudoikene kokokubai mo kana, sabab doiya palatikanggene mono-monondok komian badaang mo loingiyo domai kokubaidoo. 18 Yaku bubula moluunggon kupailukene doikoo, tukon diabudodoo yaku ulange koidan tukon kokiil, sabab baikon daanomo komian kona tuboan rusakemo koalatino Kristus momate sinempang. 19 Komian natuboan mobuno doiya naikon pupus tukon doi nainakamanasan, sabab konapoila kona nainiyas tongo tuuk doi butongoila. Langge-langge mominamaakon, doiyamokai konapo binanggaakon; sabab yanila pikikene tongo langge-langge mo pokonoi tukon nadunia nia. 20 Bai kita niakai mian-mian motongusokono doi Temeneno Nabatomundoan doi surgaa. Luwedoo koidan konda Temeneno Pasalamat doiyamo Temeneno Yesus Kristus, naikon lubat. Yanamo konda tinotiili tukon pinoloonggon. 21 Butonggita mo muyuk tukon momoola manas nia, naikon Kristus boliiyo teali buno butongo susuungo mo moliyous. Yana moola kubaiyo doiya sabab Yana daano kona kuasa tuuk motaaluukanggene sasaibino kolobo.

4

1 Tobikon doiya! Utus-utusonggu mo sineang, bunomo doiya siokai potubo tukon tutuu mangangga doi Temeneno. Konoanggu poloonggene doikoo! Komuyumo daku binanggaakon mo kubaiyo yaku laba-laba. 2 Utus boine Euodia tukon Utus boine Sintike! Yaku kabiyo tukon tutuu sulano Utus boine pomeenggon noa buno komian mo pokakana kona manganggaan. 3 Doi tulanggu mosetia, yaku kabiyo koidan sulano Utus natomboniiyo boinedoo molua. Yanila lapamo balimang tuuno polaing yaku tuuk doi babotilangganano ko Bilita Monondok doi Mian Bisa; pokakana buno Klemen tukon kokabuson komian bailon mo balimang polaing-laing yaku. Yanila sambu-sambuno daanomo doi Buku Mian Mo Tubo lalomo. 4 Boliisi posidutu labakene sabab komuyu lapamo tubo pomeenggon tukon Temeneno. Daano koidan yaku bantile: palabakene! 5 Siokai sasaibino komian moola kitayo komu ndondoong doi namonondokan konoamu. Sabab akimo namalumbit koidan ko Temeneno naikon lubato. 6 Inai momolili tentang oilamo. Doi sasaibino kolangge, posambeang tukon pelenggene komu kakabi doi Mian Bisa. Oila kopopinalaluu, pailukene doiya sidutu doi Mian Bisa tukon mangkabi kinatauwan. 7 Maka ko Mian Bisa namonondokan mo aki namoola kobanggapi mangalatikene, naikon dagaiyo konoamu tukon mupikiran mo lapamo pomeenggon tukon Kristus Yesus. 8 Doibundu, Utus-utus, usokiyomo komu pikiran tukon langge-langge mo daano koanggano, mo moola ngginaal, doiyamo langge-langge mo bisa, mo inodotii, mo adil, molino, maamis, tukon momonondok. 9 Ampakonggenemo oila kopopinalajari komuyu motarimayomo doi yaku; mau doi bantilan-bantilan mau doi yaku kukokubai-kokubai. Kona monondokan uuno doi Mian Bisa, naikon loolainge komuyu. 10 Doi kutuboan lalomo yaku pomeenggono tukon Temeneno, yaku rasayo sanaang tuuno, sabab lapamo buno doiya kona kalumbit, diabudodoo komuyu moolamo koidan pikikene daku ndondoong. Daku makisuut bolikono baikon komuyu motolimingganakumo; komuyu siokai popalaatikanggene yaku, bai komuyu aki pomalaat todanan sulano potudoikene. 11 Yaku mantailukene naiya bolikon sabab yaku kakurangano, sabab yaku lapamo palajario komarasaan mobiai tukon oila komo daano. 12 Yaku lapamo toupiyo kotuboan mobadaang kokakurangan, tukon koidan kotuboan molobi-lobian. Yaku lapamo tingoniiyo korahasiano tuuk doi sasalaano kokaadaan mau doi nabulaandoan kai koidan; maukai keadaan mocukup maukai keadaan motalalais, mau ndondoong molobian mau ndondoong mokakulangan. 13 Tukon kuasa Kristus mo bineekon doi yaku, yaku malaat kobukuanan tuuk doi sasalaano kobula-bulaa kokaadaan. 14 Bai komuyu lapamo tulungiyo yaku doi kususaan lalomo; tukon oila dopokinubaidoo bisa monondok. 15 Utus-utus Filipi miano! Komuyu susuumuyu toiyo bisa baikon salataa yaku tinggale ko Makedonia loolukoo doi tempo do Bilitadoo Monondok yaku mobabotilanggene tumbeno, komuyumokai komemeeng kojemaat mo bantuwe yaku; kotumbe-tumbeno morasa kanggene kountung tukon rugi polaing-laing yaku. 16 Salataa yaku doi Tesalonika tukon mapalaluu sambungan, lobiano idan luunggon pomakapatu sumbangan potombonii doi yaku. 17 Doiya koartino bolikon yaku tongo yase mantalima mobineekon. Daku yasano doiyamo sulano kumoola kitayo kohasil-hasil mo suungiyo komu kountungan. 18 Yaku lapamo talimayo sasaibino -- tukon lobian doi nasukupan! Sasaibino koposumbangan komuyu mokapatuwe doi yaku, yaku lapamo talimayo doi Epafroditus. Diabudodoo daanomo sasaibino daku pinalaluu. Dosumbangan-sumbanganoo moluwe doi komuyu buno boono mobabangi doi sosuba mo sinosubakon doi Mian Bisa tukon Mian Bisa mo talimayo tukon noa sanaang. 19 Mian Bisa mo yaku mososubaiyo kona kaasaan tokita doi Kristus Yesus lalomo tukon naikon daanokene sasaibino komu kapalaluuwan. 20 Nggaale ko Mian Bisa Tamanggita sidutu-posidutukon! Amin. 21 Pelenggene daku teteba doi sasaibino ko Mian Bisa namian mo pemeenggono tukon Kristus Yesus. Tukon talimayo koidan nateteba doi utus-utus mo daano polaing-laing yaku naimbaa. 22 Sasaibino ko Mian Bisa namian doi kota nia, utamano yanila moluwedoi Tomundo naistana, daano yanila momakapatu teteba doi komuyu. 23 Boliisi Temeneno Yesus Kristus nabalakaatiyo Utus sasaibino. Komai Hormat, Paulus tukon Timotius