YAKOBUS

1

1 Utus-utus sasaibino Mian Bisa namian mo tasabukon doi sasaibino kodunia! Pongodotii moluwedoi yaku, Yakobus, Mian Bisa Napeleleani tukon Yesus Kristus Napeleleani. 2 Utus-utus! Kalu komuyu toupiyo moisalomo kokaliangano kosobaan, siokai komuyu polasayo moutung. 3 Sabab komuyu toiyo, baikon kalu komuyu tataap mangangga doi Temeneno doi tempo potoupiyano kosobaan, kobalaso doiyamo: komuyu teali sabar. 4 Dagaiyo sulano konoamu nasabaranoo banggadudul tosuungi polong komuyu teali monondok tuuno tukon aki nakakulangan doi langge-langge oila lalomo. 5 Kalu daano meeng komian doi komuyu mo kinduung napandoi, siokai yana nakabiyo doi Mian Bisa, maka ko Mian Bisa naikon beekene kona pandoikanano doi yana; sabab doi samba komian, Mian Bisa beena tukon noa monondok tukon palasaan pomaasikon. 6 Bai mian mo mangkabi sio namangangga; yana aki namoola mata-matakut, sabab komian mo mata-matakut pokakana kobokol doi tobun mbombuul mo puule dombalaa doisumai. 7 - 8 Mian mo pokakana doiya aki natataap kona pikilan; yana aki namoola mangala kaputusan oioila doi sasaibino kolangge nakinubai. Sabab doiya, aki namoola koidan yana moinikene sulano malaat oioila doi Temeneno. 9 Salani miano mo talalais siokai nalasaiyo sanaang kalu Mian Bisa katandake yana. 10 Tukon Salani miano mo kaasa siokai nalasayo sanaang koidan, kalu ko Mian Bisa ekependeyo yana. Sabab mian mokaasa naikon lapus buno bulung bungano. 11 Doi tempo oloyo nasumbotan tukon namoonasan tuuno, maka bulungoo naikon teali molooyu tobikon namotondongii kobungano tukon lapus koidan dona monondokan. Bunomo koidan tukon mian mo kaasa; yana naikon silaka doi tempo yana daamo moampakonggene nakinubai. 12 Kinatauwan mian mo sabar doi tempo yana toupiyo kosobaan. Sabab lapamo yana malaat hasil kona sabaran doi sobaanoo lalomo, yana naikon mantarima tambono, doiyamo tuboan mo lapamo Mian Bisa dondiikene doi mian badaang moseseange ko Mian Bisa. 13 Kalu komeeng komian taganggu doi nasinobaiyan mo buno doiya, inaimo yana bantil, "Gangguania doi Mian Bisa kona lubatan," sabab ko Mian Bisa aki namoola taganggu doi nakulokisan, tukon aki koidan nagangguwe mau kai meeng komian. 14 Bai mianoo motaganggu kalu yana kinubut tukon tulutiyo kona mongiasan susuungo mo lokis. 15 Doibundu, kalu mo lokisoo kona iniyas tinuluti, maka lalim komo sumbut; tukon kalu kolalim badaango, maka kolimbako doiyamo matean. 16 Inaikai potongokolii, Utus-utusonggu kusineang! 17 Sasamba kopebee mo monondok tukon palasen mo monondok kona lubatan doi surgaa, Mian Bisa komo lebesenggene, mopasitakayo sasaibino komadialan doi timbu. Yanamo Mian Bisa mo aki natobolii, tukon aki koidan natealikene kokalipookan. 18 Luwedoi sasaibinodoo Yana susuungo tealikene kita napau-pau lolo Nabantilan mo kana. Yana kubaiyo doiya sulano kita malaat tampat mo utama doi antara sasaibino kolobo napinasitaka. 19 Palahatikanggene naiya momonondok, Utus-utus mo sineang! Memeeng komian sio namosobit mondongolii, bai malumbit nabasilingan tukon malumbit nanggimal. 20 Mian mo nggimal aki moola kubaiyo komo monondok, mo konoiyo ko Mian Bisa noano. 21 Sabab doiya, sakukene memeeng kokabiasaan mo madikit tukon mo lokis. Talimayo tukon noa monondok Mian Bisa nabantilan mo usoko doi noamu lalomo, sabab bantilanoo daano kobukuanan tuuk mosalamatene komuyu. 22 Siokai komuyu kubaiyo oila ko Mian Bisa nabinantil, inai natongo longoliyo tolong, tobikon tukon buno doiya komuyu kokoliiyo kobutomu susuumu. 23 Mian mo mondongolii ko Mian Bisa nabantilan, bai aki nakubaiyo daano buno mian mo kitayo koduduso mo tutuu doi sulumiin salaano. 24 Lapamo yana palahatikanggene momonondok, yana kai taus tukon banggadudul tomilinggene bulaando kotambongo do dudusodoo. 25 Ko Mian Bisa naukum monondok tukon daano kobukuanan tuuk namaladekaan kobanggapi. Tukon mian mo solidikiyo tukon mopalahatikanggene mono-monondok tukon lakukene do ukum-ukummo, tukon bolikon lengele lolong maka natoliminggene, do mianoo naikon ko Mian Bisa balakatio doi sasamba kolangge Yana mo lakukene. 26 Kalu daano komeeng komian mo lasayo kobutongo meeng komian motaat baagama, bai yana aki nadagaiyo koalepo, maka yana kokoliiyo kobutongo susuungo; kona bakaledaan akiyo kotakoso. 27 Kokataatan baagama mo tutuu tukon tulut doi Mian Bisa Tama napambaleng doiyamo: tulungiyo kopau-pau tuboon tukon balu-balu mo sakisaa tukon dagaiyo kobutongo susuungo sulano inai dunia nia namanase.

2

1 Utus-utusonggu! Salaku mian mo mangangga doi Temeneno Yesus Kristus, Temeneno Molobian Monondok, inaikai komuyu posasalakene komian luwedoi kolangge-langge doi dunia. 2 Sabab kalu daano meeng komian mokaasa mo mapake sousolut mosoni tukon pakean momonondok molubat doi pososungan, maka nalubat koidan komeeng komian motalalais mo mapake pakean momosi-mosiak, 3 maka komuyu lobian odotiiyo do mianoo mo mapake pakean momonondok. Komuyu bantile doi yana, "Mai Tuan osulang doi kursii monondok nia." Bai domianoo mo talalais komuyu bantile, "Kokondong imbali," kai "Osulango nai sowaania." 4 Tukon kubaiyo buno doiya, komuyu kubaiyo kona posasalaan doi tulamuyu tukon piliyo komian moluwedoi pikiran mo lokis. 5 Neneeke kai, Utus-utus mo sineang! Mian mo talalais doi dunia nia, ko Mian Bisa lilike sulano teali mian mo kaasa doi manganggaan lalomo. Mian badaangoo naikon teali anggota Mian Bisa namian pokakana ko Mian Bisa mo lapamo dandikene doi mian mo seange Yana. 6 Bai komuyu tongo totulaiyo komian motalalais, banggokai mian-mian mokaasa kai molai-lainggene komuyu tukon salakanggene komuyu doi pengadilan! 7 Yanilamo kai komo totulaiyo kosambu mo inodotii komuyu motalimayo moluwedoi Mian Bisa! 8 Komuyu kubaiyo komo kana, kalu komuyu kubaiyo kobatomundoan naukum mo talaat doi Kitab Moliyous naayat lalomo nia, "Kilakene kotula-tulamu buno komuyu kilakene kobutomu susuumu." 9 Bai kalu komuyu posasalakene komian moluwedoi langge-langge doi dunia nia, komuyu kubaiyo kolalim, tukon ko Mian Bisa naukum nyatakanggene baikon komuyu daano kai polumbai ukum. 10 Mian mo lumbayo komeeng ko Mian Bisa naukum-ukum, koalatino lumbayo sasaibino. 11 Sabab komo bantile, "Inai balolowa," yanamo koidan komo bantile, "Inai momangakate." Jadi, kalu komuyu akipo balolowa, bai mangakate, maka komuyu daano kai polumbai do ukummo koidan. 12 Basilingano kai tukon potindokiiyomo salaku mian naikon mo inadili mololoi Mian Bisa naukum mo maladekakene kobanggapi. 13 Sabab ko Mian Bisa aki naikon natudoikene komaasi doi mian mo aki natingoniiyo koposeangan. Bai poseangan lobian kona moonggolan luwedoi ukuman! 14 Utus-utus! Oila kotakoso komian mobantile, "Yaku mian mo momanganggaa", kalu yana aki natudoikene tukon nakokubai? Moola kai do manganggaan mopokakana doiya salamatene yana? 15 Kalu andeno meeng komian utus malane kai utus boine palaluuwo kopakean tukon aki nasukup kona kaanan tuuk sasamba kooloyo. 16 Oila kotakoso komuyu bantil doi yana, "Salamat mopakeyo kopakean mo boolu tukon salamat mokaan" -- kalu komuyu aki pobeena doi yana oila kona pinalaluu tuuk tuboan? 17 Bunomo kai koidan tukon manganggaan, kalu aki nainokitakon tukon kokubai, maka manganggaanoo akiyo kotakoso. 18 Banggokai daano kobantile, "Daano komian mo balaanggene kona manganggaan tukon daano kobailon mo balaanggene kona kokubai." Yaku naikon timbiliyo, "Tudoikene doi yaku bulaando komian modaano kona manganggaan moakiyo doi nakokubai tukon yaku naikon tudoikene tukon kokubai baikon yaku daano daku manganggaan." 19 Komuyu mangangga baikon Mian Bisa tongo meeng, bolikon? Jadi ibiliisoo mangangga tukon yanila mbombokon momatakutene! 20 Komuyu longas tuuno! Oilakai komo palaluu tinudoikon doikoo baikon akiyo kotakoso modaano komanganggaan bai akiyo kona kokubai? 21 Kitayomo Abraham nda mbumbu. Yana Mian Bisa talimayo monondok sabab nakokubai, doiyamo doi tempodoo yana sosubakene Ishak, napau, doi Mian Bisa doi balabaang bunggono. 22 Dimbaa totongo baikon manganggaan sio naokitakene tukon kokubai sulano Teai monondok. 23 Doiya pokokonoi tukon ayat Kitab Moliyous nia, "Abraham mangangga doi Mian Bisa, tukon sabab namanganggaanoo ko Mian Bisa talimayo salaku mian mo lakukene ko Mian Bisa namongiasan." Doiyamo kosababpo Abraham sinombuikon, "Mian Bisa nasobat". 24 Budodoiya tontongo, baikon komian Mian Bisa talimayo monondok sabab oila do mianoo nakinubaidoo, tukon bolikon tongo sabab namanganggaan kai. 25 Kitayo koidan doi Rahab, boine motombo lolowaon. Yana Mian Bisa talimayo monondok sabab nakokubai, doiyamo salataa yana talimayo doi nabonua lalomo kobangsa Israel namata-mata tukon tulungiyo yanila dambasene kobutongo mololoi loloon bailon. 26 Jadi, buno kai butong moakiyo koroh daano butong mo mate, bunomo lakon koidan manganggaan moakiyo kokokubaino doiyamo manganggaan mo mate.

3

1 Utus-utus! Inaimo bada-badaang luwedoi komuyu mo yase teali guru. Komuyu toiyo baikon kita mo teali guru naikon inadili tukon lobian tuuno doi mian bailon. 2 Kita sasaibino badaang lunggon ndamokubai sala. Bai mian mo aki namokubai kasalaan tukon nabantilan-bantilan, yana mian mo talakana, mo moola kuasaiyo kobutongo. 3 Kalu kita konoikene kotambang doi kaladai suungo sulano yana natulutiyo konda mongiasan, maka kita moola atule sasaibino do adalanoo butongo. 4 Mangala koidan kapal bunekene sontoh. Mau kai kapaloo daano lobo meeng buno doiya kona kabasal tukon mbombuul makansang babayo, bai yana uling mo poipoisik moola naatule tulutiyo kotolopuus namongiasan. 5 Bunomo koidan tukon aleponggita; mau kai koaleponggitadoo poipoisik, bai yana moola babanggaalkene kobutongo doi langge-langge mo babasal kaliangano. Pikikene bulaando kobonggulung nababasalan aung mo poipoisik moola suayo! 6 Koaleponggita pokakana aung. Doi butonggita yana buno meeng kokulokisan uuno mo sabukene kokulokisan doi sasaibino kobutonggita. Tukon aung moluwedoi neraka, yana suayo sasaibino konda tuboan. 7 Sasaibino koiyayon mobarani kaliangano, tomisi, iyayon molanda tukon ikan moola kinamalu, tukon lapamo banggapi kamaluwo. 8 Bai banggapi alepo aki namoola meeng komian kamaluwo. Alepodoo kulokis tukon aki namoola kinuasai; moono tukon lasum mo mangakate. 9 Kita gunakanggene tuuk bakinatauwan doi Temeneno tukon Tamanggita, bai koidan tuuk kutukiyo tulando banggapi, mo lapamo tinealikon loloiyo Mian Bisa tambongo. 10 Luwe babano mo pokakana tobuat kobantilan kinatauwan tukon bantilan-bantilan bakutukiyan. Kona tutuuwan aki nabuno doiya! 11 Oilakai daano kopaisu matano mo palapuasene kopaisu matabal tukon paisu momosopot doi tampat mo pokakana? 12 Ara batango, Utus-utusonggu, aki nateali sawokene kozaitun saono, tukon anggur batango aki nateali sawokene koara saono. Paisu matano mo motono aki kai nateali tobuatene kopaisu momatabal. 13 Kalu doi antara ikoo daano komian mo pandoi tukon momonondok konoano, siokai yana tudoikene tukon tubo monondok tukon kubaiyo kolangge-langge mo monondok, mo polainggene konoano napependean tukon napandoiyan. 14 Bai kalu komuyu mososunoi, noa mallas, tukon utamakene kobutongo susuungo, inaikai mo babanggaalkene do pandoiyanoo, sabab tukon doiya komuyu pase-pasekene bilita mo bisa doi moluwe Mian Bisa. 15 Pandoiyan mobuno doiya aki naluwe doi surgaa. Yana luwedoi dunia, doi banggapi namongiasan, tukon luwedoi setan! 16 Inaando kona daanoan kobassunoiyan tukon sipat moutamakene kobutongo susuungo, idoo kai talaat koponggimakonan tukon sasaibino kaliangano kokokubai mo lokis. 17 Bai mian mo daano kona pandoiyan mo luwedoi bungguk, yana tumbe-tumbeno tuuno molino, doibundu yase podame, monondok, tukon turut. Yana moono tukon poseangan tukon okitakene kona kokubai mo monondok. Yana aki namololoi tukon aki nakakaadukon. 18 Takainomo komonondokan daano kai hasil moluwedoi kalibuang paladamean mo tinipas luwedoi mian mo kilakene kopaladamean!

4

1 Doi naando kai kona luwean sasaibino kopooakatean tukon podangaanian doi komuyudoo? Bolikon kai doiya kona luwean doi muminoo-mooton mo banggadudul kai polobosii doi butomuyu lalomo tuuk malaatan kasanaangan doi dunia! 2 Komuyu yase, bai aki pomalaat, maka komuyu yase mangkate! Komuyu samangat, bai aki polaate oila kopoinumbal, maka komuyu pogagai tukon poakate. Komuyu aki pomalaat oioila, sabab komuyu akipo mangkabi doi Mian Bisa. 3 Tukon kalu kai komuyu lapamo mangkabi, komuyu aki pomalaat, sabab mukinabidoo natujuiyo sala; oila kopokinabidoo tongo tuuk kasanaangan butomu susuumu. 4 Komuyu daano mian mo aki nataat! Komuyu toiyomo baikon kalu komuyu pokotula tukon dunia, maka komuyu teali Mian Bisa namusu? 5 Inai mosangkayo baikon Kitab Moliyous akiyo kona alasan mobantile, "Doi butonggita Mian Bisa abese kona roh mo tikas kona minooton." 6 Mau nabuno doiya, Mian Bisa namaasi mo bineekon doi kita lobian moonggol doi rohdoo naminooton. Doiya kosababpo doi Kitab Moliyous lalomo totulis koidan, "Mian Bisa aki nayase komian mo babanggaal, bai kobalino yana seseange komian mo kependeyo konoano." 7 Tobikon doiya, anggayomo ko Mian Bisa tukon lawane ko Ibiliis, maka Ibiliis naikon dampas luwedoi komuyu. 8 Kolaniyo ko Mian Bisa, tukon Mian Bisa naikon kolaniyo komuyu. Kumesiyo kai kolimamu, komuyu mo baladosa! Tukon kolinoyo konoamu, komuyu mo panga konoamiu! 9 Siokai komuyu tutuu manasal tukon kokiil tukon mandaung; siokai komu kokumbitan teali kokiilan tukon komu labaan teali susaan! 10 Siokai komuyu pependeyo kobutomuyu doi Temeneno salaano, maka Temeneno naikon akatandake komuyu. 11 Utus-utus, inaimo pososibolii kai poasalakon. Mian mo sosiboliiyo kai salakene koutuso motula-tulano mo pokakana Salani, yana sosiboliiyo tukon asalakene ko Mian Bisa naukum. Tukon kalu komuyu salakene ko Temeneno naukum, doiya koalatino komuyu aki potulutiyo do ukum-ukumoo, baimo teali nahakim. 12 Banggokai tongo meeng komo daano konahaak beena ukum doi banggapi tukon adiliyo kobanggapi. Yanamo ko Mian Bisa mo balakuasa salamatene tukon mopasitakayo. Jadi, indee kai komuyu, tobikon komuyu yase asalakene kotulamu banggapi? 13 Utus-utus mo bantile, "Oloyo nia kai modoa kami naikon lengget doi kota anu tukon dungol imbali meeng kotaun kona kalumbit tuuk badagang tukon mounggolii doy," -- longolio daku otunggul nia. 14 Oila naikon komo teali tukon mutuboan modoa, komuyu susuungo aki potoyo! Komuyu tongo buno tibolung soisikeen kona tokitaan, doibundu lapus. 15 Siokai komuyu bantile buno naiya, "Kalu Temeneno kilakene, kami naikon tubo tukon lakukene naiya kai doiya." 16 Bai budodoiya komuyu babanggaal tukon balaambuusi. Sasaibino kosalita mobuno doiya sala. 17 Sabab doiya, mian mo toiyo oila komo monondok mo sio nakubaiyo bai aki nalakukene, mianoo baladosa.

5

1 Utus-utus mian-mian mokaasa! Ndongoliiyo daku otinau. Siokai komuyu kokiil tukon mandaung sabab komuyu naikon toupiyo kosakisaawan! 2 Komukaasaan boano. Mupakean eaka kaanene. 3 Mosoni tukon musuasa atak tutupiyomo; koatako naikon teali sakisii molawane komuyu tukon naikon kaane mokobutomu kabus buno aung. Komuyu lapamo atambune kobuat doi lounu lolani kona pupusan. 4 Komuyu aki pobeale ko mian-mian natambo mo balimang doi muasi. Budodoiya polengele yanila nabantilan! Mian-mian mo pototongikene komu asi hasilo, nggeleamon manggabi tulung tukon yanila nanggeleamonan polongo doi Mian Bisa tolingaino, Temeneno Mobabasal Konakuasa. 5 Komuyu tubomo monondok tukon toupiyomo kosanaangan doi dunia nia. Komuyu buno pokakana mokalanake kobutongmiu tuuk doi oloyo bakolotan. 6 Komuyu ukume tukon akateyo ko mian-mian mo aki nasala, tukon yanila aki nalawane komuyu. 7 Tobikon doiya, posabar Utus-utusonggu, polong Temeneno nalubat. Pokitayo bulaando meeng komian patani nasabaran mototiili polong doi nabuta mobeena hasilo moano koanggano doi yana. Tukon yana sabar mototiili lonun udan loon namatanasan matandang tukon udan lounu bunga. 8 Siokai komuyu koidan posabar tukon kabasale konoamiu, sabab Temeneno naoloyo lubatan loolanimo. 9 Inaimo mondommuk tukon mopoasalakon, sulano komuyu ko Mian Bisa aki naukume. Neneeke! Hakim loolanimo, sadiamo molubat. 10 Utus-utus, neneeke kai sasaibino konabi mo basilingan mangatas Temeneno sambuno. Yanila sabar tukon taane kosakisaa. Jadi, alayo yanila teali sontoh. 11 Yanila binantil kinatauwan sabab yanila taat. Komuyu lapamo molongol Ayub nasabaran kaliangano, tukon komuyu toiyo bulaando ko Temeneno doibundu nabalakaatiyano yana. Sabab Temeneno seseange tuuno tukon monondok konoano. 12 Mo utama tuuno, doiyamo: Inaikai batolopi, mau demi timbu, mau demi buta kai demi oilamo kai. Bantilemo kai "Oode" kalu makisuut oode, tukon "Aki" kalu komu minakisuut aki; sulano ko Mian Bisa aki naotuwongikene koukuman doi komiu. 13 Kalu doi komuyu nokon daano komo susa, siokai yana nasambeang. Kalu daano komo tedes, siokai namanani nggaale ko Mian Bisa. 14 Kalu daano komo masakit, siokai yana uange kokatua-katua jemaat. Tukon siokai katua-katuadoo nasambeanggene do mianoo masakitoo tukon solitene kolikison mangatas Temeneno sambuno. 15 Kalu yanila nasambeang pelenggene tukon mangangga, Temeneno naikon aline miano masakit, tukon ompunio kona lalim-lalim mo lapamo yana kubaiyo. 16 Tobikon doiya siokai komuyu teali mangakukene kopo kasalaan tukon sambeanggene, sulano komuyu inalin. Mian nasambeang loloiyo ko Mian Bisa namongiasan, daano kona kuasa mo babasal. 17 Elia pokakana banggapi mo buno kita. Yana sambeang tukon tutuu sulano naaki nalubat koudan, maka udanoo aki nalubat tolu kotaun maka sembeleng nakalumbit. 18 Doibundu yana sambeang koidan, maka timbu lubatene koudan tobikon kobuta beena hasilo koidan. 19 Utus-utusonggu! Kalu doi komuyu noikon daano komeeng komian mo aki naloingiyo koidan kootunggul moluwedoi Mian Bisa, maka meeng komian bailon tealikene do mianoo abali doi Mian Bisa, 20 neneeke koayat nia: Mian mo kubaiyo komian mobaladosa abali doi naloloon mo sala, do mianoo salamatene komian najiwa mobaladosadoo luwedoi matean tukon tealikene badaang kolalim moinompuni. Komai Hormat, Yakobus