IBRANI

1

1 Doi loolukoo badaang luunggon ko Mian Bisa nabasilingan doi tumbunggita lolo doi nabi-nabi tukon mapake bula-bulaa kocara. 2 Bai doi loonu nia napupusan Yana basilingan doi kita tukon lolo doi Na Pau. Lolo doi Na Pau naiyamo ko Mian Bisa napasitakaano kodunia tukon sasaibino koantoko. Tukon Mian Bisa lapamo tetenge baikon Na Pau naiyamo koidan mo balahaak taaniyo sasaibino. 3 Yanamo komo okitakene ko Mian Bisa nababasalan monggilep-nggilep; tukon luwedoi Yana doiyamo ko Mian Bisa natiningoniiyan. Yanamo koidan komo pialayo nadunia nia tukon sasaibino koantoko sulano naaki narusak tolongo luwedoi Nabantilan moberkuasa. Salataa lapa Yana olupute kobanggapi nadosa-dosa, Yana osulongiiyomo kokursi batomundoan doi surgaa polaing-laing ko Mian Bisa, Ponguasa motatandak. 4 Do Paudoo malaat osulangan lobioniiyo ko malaekat naosulangan, tukon sambuno Mian Bisa mo beekene doi Yana koidan lobian odoon doi nainodotiian tukon sambu mo bineekon doi malaekat. 5 Aki koidan ko Mian Bisa mobantile buno naiya doi meeng komalaekat, "Ikoomo daku Pau, doi oloyo nia yaku teali Tamamu." Aki koidan ko Mian Bisa mobantile buno naiya doi meeng komalaekat, "Yaku naikon teali Tamano, tukon yana naikon teali Ku Pau." 6 Bai doi tempo Mian Bisa bintekene Kona Pau langgongo doi dunia nia, Mian Bisa bantile buno naiya, "Sasaibino ko Mian Bisa namalaekat sio nasosuba doi Paudoo." 7 Tentang komalaekat-malaekat, Mian Bisa bantile buno naiya, "Mian Bisa kubaiyo Kona malaekat-malaekat teali mbombuul, tukon Kona peleleani-peleleani teali aung lodono." 8 Bai doi Paudoo, Mian Bisa bantile, "Komu batomundoan, oh Mian Bisa, naikon sidutu-posidutukon! Komu batomundoan daano batomundoan mo adil. 9 Ikoo yase naikon kona adilan, tukon mosikitene naikon komo lokis; doiyamo kona sabab Mian Bisa, mu Mian Bisa, piliyo ikoo tukon odotiiyo doikoo pongodotiian mo lubatene kolabaan, liisiyo kotula-tula-Mu." 10 Mian Bisa bantile koidan, "Ikoo, Temeneno, doi tumbeno motealikene kobuta, tukon Ikoo susuumu kubaiyo kotimbu. 11 Sasaibino naikon lapus, tukon teali motuwa buno bokukum; bai Ikoo naikon aki nabolii. 12 Dunia nia naikon Ikoo ambite buno kalambi, tukon naikon Ikoo soboliyo tukon bailon. Bai Ikoo aki pernah naikon motobolii, tukon Komu tuboan aki naikon napupus." 13 Mian Bisa aki napernah bantile buno naiya doi meeng komalaekat, "Osulang doi bakalinganggu taikon, polong komu musu-musu yaku taaluukanggene doikoo." 14 Kalu buno doiya, malaekat-malaekatoo oila kona tutuuwan? Yanilakai roh-roh mo leleaniyo ko Mian Bisa, tukon Mian Bisa sumboliiyo sulano natulungiyo komian badaang naikon momantalima kasalamatan.

2

1 Doiyamo kosababpo kitakai sio ndabataani tutuu mangangga doi otunggul-otunggul mo lapamo kita lengele, sulano naaki ndatinggale konda manganggaan. 2 Teteba-teteba malaekat mo pelenggene doi tumbunggita totoi bisa, tukon mian mo aki naloingiyo kai aki nataatiyo talimayo ukuman mo poloikon. 3 Baimokai koidan tukon dokasalamatanoo mo lobian tuuno doi teteba-tetebadoo! Kalu kita aki nda palatikanggene do kasalamatanoo, kita tantu aki naikon ndatosobii doi ukuman. Sabab Temeneno susuungo kotumbe-tumbeno mo pelenggene dokasalamatanoo, tukon komian tumbe-tumbeno molongol lapa okitakene kona kanaan doi kita. 4 Sangalaasan doiya, ko Mian Bisa turut kobukuanggene komian nasalita tukon daanokene sasaibino tentang mominasaindinggon tukon langge-langge mobolikon langge tukon ebe-ebese ko Mian Bisa Na Roh bine-bineekon mololoi namongiasan susuungo. 5 Malaekat-malaekat aki namalaat kuasa doi Mian Bisa sulano naparentayo kodunia boolu naikon mo lubat, doiyamo dunia mosodo kita bisalakene nia. 6 Napaisobolian doi meeng koobos doi Kitab Moliyous lalomo totulis buno naiya, "Banggapidoo oila, oh Mian Bisa, tobikon Muyase neneeke? Kobanggapi tongo banggapi tolong, baikai Ikoo palaatikanggene! 7 Doi tempo mo soisik ikoo tealikene yana lobian soisik kona pependean doi malaekat. Ikoo beekene doi yana kadudukan mo monondok tukon inodotii, 8 tukon tealikene yana mokuasaiyo sasaibino kolobo." Nah, kalu binantil baikon Mian Bisa tealikene kobanggapi "mokuasaiyo doi sasaibino kolobo", doiya koalatino baikon akiyo kolobo meeng moaki kobanggapi nakuasaiyo. Mau nabuno doiya, kita diabudodoo aki nda monggita banggapi mokuasaiyo doi sasaibino kolobo. 9 Bai kita lapamo kitayo Yesus Nakuasa! Yana tealikene lobian soisik pepende doi malaekat tuuk doi tempo mosoisik, sulano doi namonondokan ko Mian Bisa noano Yana moola mate tuuk doi sasaibino kobanggapi. Kita kitayo Yana diabudodoo bineekon kona kadudukan mo moliyous tukon inodotii sabab Yana lapamo sakisaa polong mate. 10 Takainomo ko Mian Bisa -- mopasitakayo sasaibino kolangge tuuk doi Namongiasan susuungo -- tealikene Yesus pasalamaton mo bisa mololo doi sakisaawan. Tukon doiya Mian Bisa moola uange komian sulano nainakabasal posinggat Yesus. Sabab yanamo komo bukayo kololoon doi yanila sulano namoola sinalamaton. 11 Yesus kumesiyo kobanggapi doi napolalim-lalim; tukon Yanamo komo kumesiyo, tukon yaniladoo mokinumese, jadi Yesus tukon doi yaniladoo meeng ko Tama. Doiyamo kosababpo Yesus aki namammaa momangakukene doi yaniladoo buno kai utus-utuso. 12 Yesus bantile doi Mian Bisa, "Yaku naikon babilitakene doi utus-utuso-Nggu tentang Ikoo. Yaku naikon nggaale Ikoo doi yanila napososuungan lalomo." 13 Yesus bantile koidan, "Yaku naikon abese daku moinian doi Mian Bisa." Tukon Yana bantile koidan, "Naiyamo Yaku, polaing kopau-pau mo lapamo Mian Bisa beekene doi Yaku." 14 Luwedoi nasabab tobikon nabantile domian-mianoo Yana uanggene yanila dopaudoo, sabab yanila mahluk banggapi momoola mate, jadi Yesus teali pokakana tukon yanila tukon tubo doi kaadaan banggapi. Yana kubaiyo buno doiya, sulano tukon doi Namateanoo Yana moola manase kabus ko Ibiliis mokuasaiyo domateanoo. 15 Tukon docaradoo Yana olupute komian naikon sampe pomateken tolongo kinubai ata sabab matakutene komatean. 16 Tokitamokai baikon bolikon malaekat Kona tinulungi, baikai Abraham nakaturunan. 17 Naiya koalatino baikon Yana sio nateali pokakana tukon utus-utuso doi sasaibino kolangge. Tukon doiya Yana moola teali Imam Babasal mo taat tukon daano kona soyang. Tukon Dona meleleanianoo kobanggapi nalalim moola inompuni. 18 Tukon sabab mau Yana susuungo biasa sakisaa tukon sinobai, Yana moola tulunge komian mokanakon sobaan, sabab Yana susuungo biasa sinobai tukon sakisaawan.

3

1 Utus-utus Salani miano Mian Bisa molapamo uange! Coba popikikene tutuuno tentang Yesus nia! Ko Mian Bisa utuse Yana tolongo teali Imam Babasal doi nda agama nia. 2 Yana taat doi Mian Bisa mopiliyomo Yana motuuk doi limangoo, pokakana koidan Musa doi loolukoo Yana mosetia ampakonggene konatugas doi Mian Bisa Na Bonua. 3 Bai Yesus pantas namalaat pongodotii molobioniiyo Musa. Sabab komian mobangune kobonua yana tukon dobonuadoo mobangune tantu komo ngginaal domo bangunedoo bolikon dobonuadoo. 4 Takainomo sasamba kobonua daano komo bangune, bai komo bangune sasaibino kolangge tolongo Mian Bisa. 5 Musa taat salaku peleleani doi Mian Bisa Na Bonua lalomo tukon koikoidan yana popitoikene kolangge-langge Mian Bisa mopailukene doi yana tentang kaadaan doi loonu molubat. 6 Bai Kristus setia salaku meeng ko Pau mobertanggung jawab luwedoi Mian Bisa Na Bonua. Tukon kita nia doiyamo ko Mian Bisa Na Bonua, tobikon doiya sio ndamaangga tutuuno tukon tataap kita moinikene sulano nda laate oila doi kitadoo momoinikene. 7 Sabab doiya, pokakana ko Mian Bisa Na Roh nabantilano, "Kalu doi oloyo nia komuyu ndongoliiyomo ko Mian Bisa alalo, 8 inaikai pokakatikase konoamuyu, pokakana kopombumbu, doi tempo naponggimoliiyamo ko Mian Bisa, tukon yanila ujiyo ko Mian Bisa doi padang lalomo. 9 ’Indaamo kopombumbu nacobaiyano Yaku, tukon ujiyo Yaku,’ bai ko Mian Bisa bantile, ’padahal yanila kitayomo Daku kokubaidoo mosangkap kolono kotaun konamalumbitan.’ 10 Tobikon doiya Yaku nggimoliiyo doi yaniladoo tukon Yaku bantile, ’Yanila aki napasetia, tukon yanila bantalakene motaatiyo Daku parenta-parenta.’ 11 Yaku nggimal tukon batotopi, ’Yanila aki naikon namongusoki dolipudoo, sulano napomalaat tadean polaing Yaku.’ " 12 Utus-utus, pobada-badagaikai inai nadaano komeeng komian doi antara komuyu konoano molokis tukon akiyo kona iman, sampe yana abali tukon dedeenggenemo kobutongo doi Mian Bisa motubo! 13 Jadi, sulano naakiyo komeengkai komian doi komuyudoo mototipu doi dosa sampe yanila lawane ko Mian Bisa, tobikon doiya popootunggul sasamba kooloyo sabab kita nia daano motubo nai loonu nia mobinantil "Oloyo Nia" doi Alkitab lalomo. 14 Kita nia sasaibino meeng koperjuangan tukon Kristus, asalkan kita nia sampe doi napupusan kotempono tataap kita taaniyo momoonggol konda manggaan modaanomo doi kita salataa doi tumbe-tumbeno. 15 Naiyamo komo totulis doi Alkitab lalomo, "Kalu doi oloyo nia komuyu ndongoliiyomo ko Mian Bisa alalo, inakai pokakatikase konoamuyu, pokakana kopombumbu, doi tempo naponggimoliiyamo ko Mian Bisa." 16 Jadi, indeekai kopai miano komo ndongoliiyomo ko Mian Bisa alalo maka koikoidan napolawane doi Yana? Padahal doi yaniladoo doiyamo dopai mian-mianoo Musa mopimpine tobuat luwedoi Mesir, kai bolikon? 17 Tukon tuuk doi indeekai sampe ko Mian Bisa nggimal polong sangkap kolono kotaun kona kalumbit? Tantu doi yanilamo mobaladosa, tukon otuwong mate doi padang gurun, kai bolikon? 18 Salataa ko Mian Bisa batotopi buno naiya, "Yanila akimo namoola mongusaki dolipudoo sulano napomalaat datadeanoo polaing-laing tukon Yaku" -- indeekai koidan ko Mian Bisa naminakasuuti? Komo minakasuuti doiyamokai mian-mianoo molawane ko Mian Bisa, kai bolikon? 19 Diabudodoo kita toiyomo baikon yanila aki napomongusaki dotadeanoo, sabab aki napoanggayo ko Mian Bisa.

4

1 Diabudodoo ko Mian Bisa Najanji daano mopinake, tukon naikon kita malaat datadeanoo mojanjikene-Mo. Jadi, siokai ndajagaiyo sulano naakiyokai komeeng komian doi komuyudoo komo aki natoupiyo dotadeanoo mojanjikene-Mo. 2 Sabab do Bilitadoo Monondok lapamo binabotilanggon doi kita pokakana doi yaniladoo. Bai doi yaniladoo, dobilitadoo akiyo kogunano. Sabab salataa yanila ndongoliiyo, akikai napoanggayo. 3 Bai kita moanggayo pasti malaat tadean Mian Bisa mojanjikenemo. Doiya pokokonoi ko Mian Bisa nabantilano, buno naiya, "Yaku nggimal tukon batotopi, ’Yanila aki naikon namongusoki sulano namalaat tadean polaing Yaku.’ " Mian Bisa bantile buno doiya maukai Dona limangoo lapamo lapa salataa doi Napasitakaano nadunia nia. 4 Sabab tentang doi oloyo kopituno, daano mototulis doi Alkitab lalomo buno naiya, "Doi oloyo kopituno ko Mian Bisa batadei doi sasaibino Kona limang." 5 Tentang doiya langgedoo tinulis koidan buno naiya, "Yanila aki naikon napomongusoki dolipudoo sulano napomalaat dotadeanoo polaing Yaku." 6 Jadi yanilamokai kotumbe-tumbeno komo ndongoliiyo kobilitano tentang do Bilitadoo Monondok, bai sabab aki napoanggayo maka datadeanoo aki napolaate. Kalu bunomo doiya tontongo tuuno baikon daano komian-mian bailonggon momoola mantalima datadeanoo. 7 Sabab ko Temeneno tantukenemo koidan daano komeeng kooloyo bailonggon, mobinatil "Oloyo Nia". Doibundu doi taun-taun lalomo ko Mian Bisa koidan basilingano tentang dohallo lolo doi Daud, doi ayato moinala koidan, "Kalu do oloyo nia komuyu ndongoliiyomo ko Mian Bisa alalo, inaimo pokakatikase konoamuyu." 8 Kalu andeno Yosua lapamo beena domian-mianoo tadean Mian Bisa mojanjikenemo, maka ko Mian Bisa akimo koidan naikon nabasilinganggene tentang kooloyo bailonggon koidan. 9 Jadi, tuuk doi Mian Bisa Naumat danoon kojanji motuuk doi batadeian pokakana ko Mian Bisa motade doi oloyo kopituno. 10 Sabab komian momantalimamo dooloyodoo tadean Mian Bisa mojanjikenemo doi yanadoo, siokai nabatadeikon doi sasaibino kona limang, buno pokakana ko Mian Bisa. 11 Tobikon doiya, maimokai nda kakaate tutuuno sulano ndalaate dotadeanoo Mian Bisa mojanjikenemo. Inaikai nadaano komeeng komian doi antara kita nia komo aki namantalima pokakana doi yaniladoo looluk, sabab aki napoanggayo ko Mian Bisa. 12 Ko Mian Bisa nabantilan daanokai bantilan motubo tukon moonggol; tukon lobian konamamanganan doi bakoko molua komangano. Dobantilanoo tarasa tuuno sampe doi batas antara jiwa tukon roh; sampe koidan doi batas antara sendi tukon tulang sumsum, tobikon doiya totoiy tutuu kobanggapi napikiran tukon niat doi noanggita lalomo. 13 Akiyokai komeeng komahluk motosookan doi Mian Bisa Napokita. Sasaibino kolangge tokita tukon tobuka doi salaa-No. Tukon koidan siokai ndamebee pertanggung jawaban doiya-Na. 14 Doiyamo kosababpo siokai ndabataani momoonggol doi nda pangakuanoo tentang doi ndamanggaano. Sabab kita daano konda Imam Babasal, mousoko polong doi Mian Bisa salaano -- Doiyamo Yesus Mian Bisa Na Pau. 15 Konda Imam Babasaloo bolikonkai imam moaki naturut rasakanggene konda kelemahan-kelemahan. Konakobalikan, Yana cinobaimo doi sasaibino kolangge, pokakana kita koidan; tolongo Yana akiyo Kona dosa! 16 Tobikon doiya pomaimo tukon tutuu konda baranian momangadap doi Mian Bisa momaparenta tukon doi namonondokan konoa-No. Yana seseange kita tukon bolakaatiyo kita tepat doi tempono.

5

1 Sasamba koimam babasal pinili luwedoi antara koumat, tukon yanila tinealikon peleleani Mian Bisa salaku napowakil. Konatugas doiyamo mososubakene doi Mian Bisa sasaibino komian nasadakaa tukon sosubakon-sosubakon motuuk doi baampunian dosa. 2 Doimam babasaloo maukai yana badaang konakelemahan, tobikon doiya mau doi yanadoo konasipat mantalamuyuk tukon yana otuuke doi mian-mian moakiyo konatinoiy oioila tukon konapololoon mosalamo. 3 Tobikon doiya mau yana susuungo bai lemah, jadi siokai namososubakon sosuba, tukon bolikon koidan sabab umat nadosa-dosa, bai tuuk koidan doi nadosa-dosa susuungo. 4 Akiyokai komeeng komian moangkate kobutongo susuungo nateali imam babasal. Sasamba komian kalu ko Mian Bisa uangemo moteali imam babasal -- doiya buno pokakana Harun. 5 Bunomo koidan Kristus. Yana aki naangkate kobutongo susuungo moteali Imam Babasal. Bai Mian Bisa susuungokai komo angkate Yana. Ko Mian Bisa bantile doiya-Na, "Ikoomokai Daku Pau; doi oloyo nia Yaku tealimo Tama-Mu." 6 Doi Alkitab lalomo bailon ko Mian Bisa bantile koidan, "Ikookai Imam sidutu-posidutukon, pokakana Imam Melkisedek." 7 Doi tempo Yesus natuboan nai dunia nia, Yana sambeang tukon kokiil sabab Yana mangkabi doi Mian Bisa, sulano nasalamatene Yana doi mateanoo. Sabab Yana taat tukon odotiiyo tutuu ko Mian Bisa maka Dona sambeangoo koidan Mian Bisa ndongoliiyomo. 8 Yesus doiyamo ko Mian Bisa Na Pau, bai mau nabuno doiyakai, Yana tataap mobalajar lolo doi Nasokisaawanoo. 9 Salataa lapa Yana tinealikon pasalamat momonondok, maka Yana tealimo uuno nalubatan kokasalamatan moposidutukon tukon tuuk doi mian motaat doiya-Na, 10 tukon ko Mian Bisa okitakene Yana salaku Imam Babasal, pokakana Imam Melkisedek! 11 Tentang Yesus makadudukan salaku Imam Babasal, daano mobadaang komo perlu kami mopailukene doi komuyu, bai maaling doi jelaskangganano sabab kopopangartian aki namosobit. 12 Kona tutunan laatemo kotempono kopotealian guru, bai konatokitaan komuyu daano moperlu balajar doi mian bailon tentang dasar-dasar tumbeno ko Mian Bisa Naotunggul. Komuyu akiyoon pomoola mokaane kokinaan momotikas; komuyu sodo moola momonginum susu. 13 Komian mosodo monginum susu, berarti yana pau lumboon; jadi akiyoon nadaano konapangalaman tentang oila komo bisa tukon oila komo sala. 14 Kokinaan momotikas doiya tuuk doi mian motoboso konapangalaman toiyomo posasalakene indee komo monondok tukon indee komo lokis.

6

1 Tobikon doiya, pomaimo nda maju doi otunggul-otunggul nabinanggadudukonan koidan tentang doi natotobosan ko Salani miano natuboan, tukon inai natolongo kita perhatikanggene kodasar-dasar tumbeno doi ndaagama nainotunggukon. Tukon inaimo koidan ndaulangiyo kodasar mongotunggulan baikon komian sio natade doi nalakukanano kolangge-langge moakiyo kogunano tukon sio namanggaa doi Mian Bisa, 2 kai dasar otunggul tentang baptisan kai tentang abosano komian limano doi mian oluno, kai tentang tuboan luwedoi matean kai ukuman moposidutukon. 3 Pomaimkai, kalu ko Mian Bisa moolakene, sulano ndamaju doi otunggul-otunggul nabinanggadudukonan! 4 Sabab, komian moakimo namaangga, akimo namungkin momoola inatur koidan. Doi looluk komadialan moluwedoi Mian Bisa daanomo doi yanila, tukon lapamo yanila rasakanggene ko Mian Bisa Napebee doiyanila. Ko Mian Bisa Na Roh lapamo kuasaiyo yanila. 5 Luwedoi napopangalaman yanilakai toiya do Mian Bisadoo nabantilan doiya monondok, tukon yanila rasaiyomo kokarunia-karunia momoono tukon kuasa moluwedoi loonu naikon molubat. 6 Bai doi bundu akimo napomaangga! Akimo namungkin momoola nainatur sulano napoabali tukon badodoloon luwedoi napodosa-dosa. Sabab yanila sempangemo koidan ko Mian Bisa Na Pau tukon kubaiyo Yana tinotulai doi mian badaang salaano. 7 Koudan moobulus doi buta bunggono banggadudul butadoo sesepe doudanoo paisuno, jadi tealikene kotanaman-tanaman modaano kogunano tukon tuuk doi mian molimange, tukon ko Mian Bisa barkaatiyo butadoo. 8 Bai kalu butadoo tolongo tubo koalang-alang tukon tumbuhan mosoniton, maka butadoo akiyo kogunano tukon naikon ko Mian Bisa kutuke tukon doi napupusan sinua kabus. 9 Bai Utus-utus mosineang, maukai mai bantile buno doiya, bai kami anggoyo komuyu. Kami anggoyo baikon komuyu mantalimamo langge-langge momonondok, doiyamo berkat-berkat mobuno meeng kobagian doi mukasalamatanoo. 10 Ko Mian Bisa bolikon Mian Bisa moaki naadil. Yana aki Natoliminggene oila kopolinimang motuuk doiya-Na, tukon poseangan komuyu mootudoikenemo doiya-Na doi tempo potulungano koutus-utus mopomeenggon iman, doi looluk tukon diabudodoo. 11 Kami yase tuuno doi komuyu sulano memeeng komian nabersemangat momeenggon polong doi napupusan, sampe komuyu moola laate oila dopominoinikonoo. 12 Aki mai yase pomalas. Bai kami yase sulano potubo pokakana komian momantalima oila ko Mian Bisa molapamo janjikene, sabab yanila anggoyo doiya-Na tukon yanila sabar mototiliiyo. 13 Doi tempo ko Mian Bisa berjanji doi Abraham, Yana bototopi baikon sio Nalakukene oila komo lapamo janjikene. Tukon sabab akiyo komo liise ko Mian Bisa, nainakatandakan tobikon doiya Yana batotopi luwedoi sambu-No susuungo. 14 Yana bantile, "Yaku berjanji mobukatiyo ikoo tukon kobaiyo komu katurunan teali badaang." 15 Abraham totiiliyo tukon sabar, tobikon doiya yana tarimayo oila ko Mian Bisa molapamo janjikene doi yana. 16 Kalu komian bototopi tukon, yana batotopi luwedoi mian bailon sambuno molobioniiyo kona inakatandakan doi yana, maka dototopidoo konapupusan teali ponggelekian. 17 Mian Bisa tegaskanggene doi sasaibino komian momantarimamo Dona janjidoo, baikon Yana aki naboliiyo Dona teteloo. Doiyamo kosababpo tobikon doiya Yana suungiyo konatotopi doi Najanjidoo. 18 Lua dohaloo aki namoola tobolii: tukon aki namungkin ko Mian Bisa mokala-kala tentang doi Najanji tukon doi Natotopi. Tobikon doiya, kita nia mosoopo doi Mian Bisa, sinusunggon doi bukuanan tukon bataanian momoonggol tuuk doi nda moinian motopopong doi salaanggita. 19 Donda moinianoo pokakana kokapal tapuno motatanam tuuno tukon noiya meeng koandean moteali kita taaniyo tukon momoonggol doi ndatuboan. Domoinianoo taduke mosiak kolalanse doi Kombiang Mo Moliyous doi Temeneno Na Bonua doi surgaa. 20 Yesus bukayomo dotampatoo loloono tuuk doi kita, tukon Yana usako indaa teali nda Imam Babasal polong sidutu-posidutukon, pokakana Imam Melkisedek.

7

1 Melkisedek daanokai meeng ko, tomundo moluwedoi Salem tukon Mian Bisa Mo Tatandak Tuuno Naimam. Doitempo Abraham naabalian molobosi tukon nalungguiano kotomundo-tomundo, Melkisedek lubotiiyo Abraham maka naberkatiyo. 2 Sala lapa doiya Abraham beekene doi yana kosoobos doi nasonguloan luwedoi meeng kotambuno sasaibino kona linaat doi namolobosianoo. (Melkisedek koartino tumbe-tumbeno, "Tomundo Keadilan", tukon sabab yana tomundo moluwedoi Salem, maka dosambunodoo koidan koartino, "Tomundo Sejahtera".) 3 Melkisedek naiya mau doi yaando akiyo kosalitano baikon yana modaano kotamano kai tinano kai nambumbu; tukon koidan akiyo kokatarangano tentang nasinuungan, kai namatean. Yana pokakana ko Mian Bisa Na Pau; yana imam posidutukon. 4 Jadi, kita kitayo naimba bulaando konababasalan naiya Melkisedek nia; sabab nababasalan kotumbunggita Abraham, beekene doi yana kosobos songulo luwedoi sasaibino konalinaat doi namolobosianoo. 5 Doi ukum agama Yahudi tinantukanggon baikon koimam-imam moluwedoi Lewi nakaturunan yanila sio namalaat obos luwedoi nasoobosan songulo ko Israel miano nahasil, sabab doi yaniladoo utus mondoutus, meeng kokaturunan luwedoi Abraham. 6 Maukai Melkisedek bolikon Lewi nakaturunan bai yana malaat obos doi nasoobosan songulo sosaibini Abraham nalinaat doi namolobosian, tukon Yana koidan berkatiyo Abraham maukai doi Abraham namalaato janji moluwedoi Mian Bisa. 7 Memang aki namoola nggineeleki baikon komian mobinerkati lobian doi bilit konataanggaan tukon mian moberkatiyo. 8 Imam-imam momalaat obos luwedoi nasoobosan songulo kobagian doiyaniladoo daanokai mian momoola mate. Bai kalu menurut doi Kitab Moliyous Melkisedek yana aki namate bai tataap tubo. 9 Moola nabinantil, baikon Lewi -- konakaturunan malaat soobos doi nasonguloan kobagian moluwedoi umat Israel miano nahasil -- yanila babayar koidan doi Abraham, doi tempo Abraham nababayaran doi Melkisedek. 10 Maukai Lewi akiyoon nasinuung, bai moola nabinantil yana daanomo doi Abraham butongo donapombumbudoo, doi tempo Melkisedek napososuungan tukon Abraham. 11 Luwedoi imam-imam Lewi nabapimpinan, maka koagama Yahudi naukum bineekono doi Israel miano. Sabab doimam-imamoo moluwedoi Lewi nakaturunan doi tempodoo aki napomoola molakukene tukon monondok oila konapolinimang, tobikon doiya sio nadaano koimam bailon, tukon sio mopokakana Imam Melkisedek, tukon koidan sio nabolikon motongusokon doi Imam Harun nagolongan koidan! 12 Jadi, kalu koimam-imam nakadudukan tobolii, maukai koagama Yahudi naukum bai tobolii koidan. 13 Kona maksud naimbaa doiyamokai nda Temeneno: tukon Yana luwedoi benseno bailon, tukon luwedoi Nabenseno akiyoon nadaano komeeng komian komo teali imam. 14 Sasaibino komian toiyo konda Temeneno Naluwean luwedoi Yehuda benseno; tukon mai Musa bai aki nabiasa mobantile doiya bensenodoo doi tempo nabasilinganan tentang koimam-imam salitano. 15 Naiya langgenia mobinisalakon tealimo tontong tuuno, sabab nasumbotan komeeng koimam bailon mopakakana Melkisedek. 16 Yana inoduduk teali imam, bolikon dasar aturan-aturan manusia, bai luwedoi natuboan moberkuasa tukon moakiyo konapupusan. 17 Sabab doi Kitab Moliyous lalomo daano mobinantil, "Ikoomo ko Imam sidutu-posidutukon, pokakana Imam Melkisedek." 18 Jadi, budodoiya koaturan malumbito akimo napinake, sabab aki nakuat tukon aki naberguna. 19 Agama Yahudi naukum aki namoola tealikene doi sasaibino kolangge namonondokan. Tobikon diabudodoo kita bineekon komeeng komoinian momonondok tuuno; sabab tukon doiya kita moalamo loolaniyo ko Mian Bisa. 20 Tukon koidan doiya sasaibino linolaing tukon totopi moluwedoi Mian Bisa. Doi tempo koimam-imam bailonggon nainodudukan imam akiyo kototopi mobuno doiya. 21 Bai Yesus natealian imam Yana binatotopikon, doi tempo ko Mian Bisa nabantilan doiya-Na, "Temeneno lapamo batotopi, tukon Yana aki naikon naboliiyo Kona pendirian, ’Ikoo imam sidutu-posidutukon.’ " 22 Tukon naiya koidan Yesus teali meeng komoinian motuuk doi meeng koperjanjian molobian konamonondokan. 23 Daano koidan komeeng kohal: dopai imam-imamo bailon badaang, bai yanila daano momate sampe aki napomoola banggadudukene konapobasambuan. 24 Bai Yesus tubo sidutu-posidutukon, jadi dona basambuanoo aki natobiyot doi mian bailonggon. 25 Luwe doiya koidan sidutu-posidutukon Yesus salamatene komian molubat doi Mian Bisa doiya-Na, sabab Yana tubo tuuk sidutu-posidutukon tobikon doiya Yana moola ajukanggene Konakakabi motuuk doi mian-mianoo. 26 Jadi, Yesus doiyamo ko Imam Babasal kita moperluuwo. Yana moliyous; doiya-Na aki natalaat komeeng kokasalahan kai indeeno kodosano. Yana inalaas luwedoi mian-mian moberdosa, tukon Yana linibakon polong doi tampat moliisiyo kotimbu. 27 Yana aki natolongo buno imam-imam babasal bailonggon, sabab doimam-imamo bailon sasamba kooloyo sio namososubakon sosuba sabab donapolalim-lalimdoo doi looluk, tukon koidan sabab umat-umat nadosa. Yesus mososubakon sosuba tolongo idan tuuk sidutu-posidutukon, doi tempo Nasosubakanano kobutongo susuungo salaku sosuba mobisa. 28 Agama Yahudi nahukum moola tealikene imam komian moaki natalakana konatuboan. Bai doibundu luwedoi ukumoo, ko Mian Bisa mokubai meeng kojanji tukon bototopikene baikon Yana oduduke salaku Imam Babasal, doiyamo Na Paudoo motealikene Pasalamaton matalakana tuuk sidutu-posidutukon.

8

1 Sasaibino nasalitania kona luwean doiyamo: Baikon kita daanomo konda Imam Babasal, moosulang tukon maparenta polaing-laing ko Mian Bisa Mo Babasal tuuno doi surgaa. 2 Yana salaku Imam Babasal mobalimang doi Kombiang Mo Moliyous tuuno, doiyamo ko Temeneno Na Saudung mokekal, Temeneno komo bangune, balikon banggapi. 3 Sasamba komia motinealikon imam babasal sio namososubakon sosuba doi Mian Bisa. Bunomolakon koidan donda Imam Babasaloo; tukon mau yana doiya-Na bai sio nadaano komeeng kolangge Nasinosubakon. 4 Andekata kalu yana daano naidunia nia, mungkin Yana aki nateali imam, sabab daanomo koimam mososubakon sosuba sabab doiya tinuntut luwedoi agama Yahudi naukum. 5 Salaku imam donapolimangoo yanila molakukene konatutunan doiya talongo meeng kogambaran kai bayangan moluwedoi oioila komo daano doi surgaa lalomo. Tukon doiya lapamo ko Mian Bisa popitoikene doi Musa doi loolukoo, doi tempo naikon Musa nabangunano ko Temeneno Na Sandung. Ko Mian Bisa bantile doi Musa buno naiya, "Neneeke! Kalu ikoo kubaiyo sasaibino siokai muloingikene kopotudoikon doikoo doi bunggul bunggono." 6 Bai budodoiya Yesus malaat tugas molobioniiyo kona taanggaan luwedoi imam-imamoo bailon nalimang. Sabab koperjanjian Yana mokubaiyomo antara Mian Bisa tukon banggapi, doiya meeng koperjanjian momonondok tuuno, sabab lengget doi janji motuuk doi langge-langge molobian kona monondokan. 7 Andekata kalu akiyo konakakurangan doi perjanjianoo tumbeno, tautu akimo nakinubai koidan koperjanjian koluano. 8 Bai sabab ko Mian Bisa laatemo Konaumat nakasalahan, tobikon doiya Yana bantile, "Neneeke, kalu naikon lubat kotempono, Yaku naikon mokubai perjanjian moboolu tukon bangsa Israel, tukon koidan bangsa Yehuda. 9 Aki napokakana koperjanjian Yaku mokubaiyo tuuk doi napombumbu doi tempo Kulolaingano yanila tobuat luwedoi Mesir. Bai mau nabuno doiya yanila aki napotaatiyo koperjanjian Yaku mokubaiyo tuuk doi yanila; jadi doiyamo kosabapo tobikon doiya akimo Kumopusinggon yanila. 10 Bai diabudodoo, naiyamo koperjanjian Yaku naikon mokubaiyo tuuk doi Israel miano doi oloyo-oloyo molubat, Temeneno bantile: Yaku naikon abese Daku ukum doinapopikiran lalomo, tukon tulise doi noanoila. Yaku tealimo napo Mian Bisa, tukon yanila tealimo Kuumat. 11 Yanila akimo naperlu mopootunggul pameeng tukon paumeeng, kai mopailukene doi utuso, ’Tingoniiyokai ko Temeneno.’ Sabab yanila sasaibino, babasal poipoisik, naikon tingoniiyomo Yaku. 12 Yaku naikon ampuniyomo konapokasalahan-kasalahan, tukon akimo Kuneneeke konapai dosa-dosa." 13 Tukon doi nalinolukonggonan komeeng koperjanjian moboolu, sabab doperjanjianoo tumbeno Mian Bisa mokubaiyo doiya motuamo tukon mbuleso; saba oila komo motuamo mosobito konalapusan.

9

1 Perjanjian tumbeno daano konaaturan-aturan bakaledaan tukon koidan daano kotampat bakaledaan banggapi mokubaiyo. 2 Meeng kosandung mobinangun taalikon doi namuka sinombuikon Kombiang Moliyous. Idoo daano kotampat bangabosan lampu, tukon daano koidan komeja tukon roti mosinosubakon doi Mian Bisa. 3 Taalikon doi lalomo, doi lalanse koluano taalikon doi tonggulung, idoo daano koidan ko ruangano mosinombuikon Kombiang Mo Moliyous tuuno. 4 Doi kombiangoo lalomo daano komeeng kobalabaan mokinubai luwedoi mosoni tampat mosuaan kamangian, tukon koidan idoo daano ko Peti Perjanjian molinapis tukon mosoni. Doi Petidoo lalomo daano komeeng kobelanga mosoni koisino doiyamo manna, Harun natongkat mosopiimo, tukon lua kobatu tulis bisili mototulis kosongulo koparenta moluwe doi Mian Bisa. 5 Doi petidoo bungkono daano kolua ko Kerub, doiya mahlukoo modaano kokapilo tukon noiya lambangkanggene ko Mian Bisa Nakehadiran. Do mahlukoo molua kokapilo tebeleka doi Petidoo potutupo tukon doiyamo kotampat baampunian dosa. Bai sasaibino naiya akiyoon namoola tinarangkanggon meeng tukon meeng. 6 Jadi buuomo doiya konainaturan. Tukon sasamba kooloyo koimam-imam usok doi sandungoo lalomo taalikon doi muka sabab yanila jalanggene konapotugas. 7 Dosandungoo daano kokombiango meeng komoola usok doi lalomo tolongo imam babasal. Tukon doiya tolongo idan sataun nausok. Doimamoo mousok doiya yana lakukene konatugas tukon mababa sau sulano nasosubakene doi Mian Bisa tuuk doi butongo susuungo tukon doi sasaibino Kona umat nadosa-dosa. 8 Tukon doaturanoo doiya, ko Mian Bisa Na Roh otudoikene tukon tentang, baikon kalu dosandungoo taalikon doi muka daano motataap kakondong, berati kololoon usokan doi Kombiang Mo Moliyous tuuno akiyoon natobuka. 9 Naiya lambangkanggene doi loonu nia; baikon kososubakon-sosubakon tukon sosubakon iyayon mosinosubakon doi Mian Bisa, berarti doiya aki natealikene monondok konoano domianoo mobabayo dososubakonoo. 10 Sabab doupacara-upacaradoo mokinobai tolongo tuuk tukon pokokonoi doi kaanan tukon inuman, tukon bula-bulaa kokaliangano koupacara bokiliyousian. Doiya sasaibino tolongo aturan-aturan motokita doi dunia tukon konatapakean tolongo polong doi tempo ko Mian Bisa Nakobaiyano kobakibooluan. 11 Bai Kristus solaku Imam Babasal Yana lubat doi langge-langge momonondok tukon modaanomo. Doi Temenenodoo Na Sandung idoo Yana limange Konatugas salaku Imam Babasal tukon doiya sandung molobian konababasalan tukon konamonondokan. Doiya balikon banggapi komo kabaiyo; tukon doiya komaanano baikon aki naluwedoi dunia nia mopinasitaka. 12 Kristus Nausokiyano do Kombiangoo Mo Moliyous tuuno tolongo idan polong sidutu-posidutukon. Doi tempo Nausokan doi kombiangoo aki namababa mbembe langgito sauno kai sapi saupauno sauno sulano Nasosubakene; bai kona binaba doiyamo sau-No susuungo, jadi sabab doiya Yana oluputemo kita polong sidutu-posidutukon. 13 Kombembe tukon sapi langgilo sauno tukon kosapi pauno abuno moluwedoi sosubakonoo, doiya pinake sulano natiniposiikon komian-mian momanggilit sulano napoteali bilisii menurut agama aturano. 14 Jadi kalu buno doiya kosau tukon abu moola nabilisiiyo komian-mian momanggilit, maka komo lobian bilisiiyo tuuno doiyamo Kristus sauno! Lolo doi Roh mokekal, Kristus sosubakene kobuto-Ngo susuungo doi Mian Bisa salaku meeng kososubakon motalakana. Koupacara agama akiyo kogunano, bai komo tutuu bilisiiyo konoanggita lalomo teali bilisii tuuno tolongo Kristus sau-No, tobikon doiya kita moolamo moleleaniyo konda Mian Bisa. 15 Doiyamo kosababpo tobikon Kristus Nateali Pangantara doi meeng koperjanjian moboolu, sulano komian molapamo Mian Bisa uange yanila moola mantarima berkat-berkat mokekal ko Mian Bisa molapamo janjikene. Sasaibino doiya moola teali sabab daanomo komo mate, doiyamo Kristus; tukon doi Namateanoo doiya Yana olupute luwedoi napokasalahan-kasalahan yanila molakukene doi tempodoo koperjanjian tumbeno daano motapake. 16 Kalu daano kosurat warisan, sio koidan nadaano konabuktiino baikon domianoo mokabaiyo dosuratoo yana matemo. 17 Sabab kosurat warisan aki napinake kalu domianoo mokabaiyo daano motubo. Dosuratoo moola napinake kalu domokubaiyodoo matemo. 18 Tobikon doiya doperjanjianoo tumbe-tumbeno sio nasinahkanggon tukon sau. 19 Kotumbe-tumbeno Musa pelenggene sasaibino ko Mian Bisa Naukum doi bangsa Israel. Salataa lapamo yana pelenggene doukumoo doi bundu Musa lakukenemo koaturano doukumo doiyamo Musa alayo dosapi saunodoo tukon dombembedoo langgilo sauno, maka nacampure tukon paisu, salataa lapa doiya maka natiposiikene doi Kitab Hukum-hukumoo moluwedoi Mian Bisa tukon doi sasaibino kabangsa Israel maka napomake bulung hisop tukon domba buluno momela motua. 20 Doi nalakukananadoo Musa bantile, "Naiyamo kosau mosahkanggene koperjanjian moluwedoi Mian Bisa tobikon doiya siokai potaatiyo." 21 Doi bundu koidan tukon cara mopokakana, Musa tiposiikene dosaudoo koidan doi Temeneno Na Sandung tukon doi sasaibino kopakas-pakakaso motuuk doi bakaledaan. 22 Takainomo kalu menurut ukum agama Yahudi, adukon sasaibino kolangge kiniliyousi tukon sau; tukon kodosa moola nainampuni kalu daano kosau motokundang. 23 Tukon cara mopokakana doiya koidan kobarang-barang molambangkane kolangge-langge doi surgaa, mau doiya bai perlu nakiniliyousi. Bai kona tutunan dolangge-langgedoo modaano doi surgaa doiya pinoiluukon sio sosubakon molobian konamonondokan. 24 Sebab Kristus aki Namongusoki Kombiang Moliyous motalongo banggapi komo kabaiyo, sabab doiya tolongo lambangkanggene ko Kombiang Moliyous motutuuno. Kristus susuungo komo usok doi surgaa; tukon indaa Yana mangadapene kita doi Mian Bisa luwedoi nda kepentingan. 25 Imam agama Yahudi sasamba kotaun usok doi Kombiang Mo Moliyous tuuno doi Temeneno Na Bonua lalomo sio namababa meeng koiyayon sauno. Bai Kristus aki Nausok mososubakene kobuto-Ngo mobadaang luunggon. 26 Sabab kalu buno doiya, berarti Yana badaangoo luunggon nasakisaa salataa nadunia nia napinasikataan. Bai kona tokitaan, doi loonu nia naadukonan pupus, Yana lubat tolongo idan luunggon tuuk doi Naapusano kodosa lolo doi Namatean susuungo. 27 Ko Mian Bisa tantukenemo baikon kobanggapi tolongo idan namate, tukon kalu lapamo doiya maka ko Mian Bisa naadiliyo. 28 Bunomo doiya koidan Kristus tolongo idan nasosubakene kobuto-Ngo salaku sosubakon moapuse komian nadosa. Yana naikon lubat koidan kolua luunggono, bai doiya bolikon Naalapaano kopersoalan dosa, bai Yana salamatene komian motataap totiliiyo Konalubatan.

10

1 Hukum agama Yahudi tolongo beena bayangan moaki natontong doi langge-langge monondok naikon molubat, tukon bolikon bayangan motutuu tentang doi langge-langgedoo. Aki namungkin doukumoo momoola kabaiyo talakana komian molubat sosubaiyo ko Mian Bisa tukon mababa sosubakon, maukai nasasamba kotaun napobabayo kososubakon mopokakana bai tataap aki natealikene komian talakana doi Mian Bisa salaano. 2 Kalu andekata komian-mian mososubaiyo ko Mian Bisa tutuu yanila bilisiimo doi dosa, berarti akiyono konapoperasaan mobaladosa, tukon akimo napomososubakon sosubakon koidan. 3 Bai tokita sasamba kotaun daano yanila momososubakon sosubakon tuuk doi napodosa, 4 sabab takainomo kosapi tukon mbembe langgilo sauno aki namungkin moapuse kodosa. 5 Doiyamo kosababpo doi tempo Kristus nalubatan doi dunia, Yana bantile doi Mian Bisa, "Ikoo aki Muperluuwo kososubakon tukon mososubakonan; bai kobalino Ikoo lapamo sadiayo kobuto-Nggu. 6 Ikoo aki Muyase kososubakon mosinua kai sosubakon baampunian dosa. 7 Maka Yaku bantile, ’Naiyamo Yaku, oh Mian Bisa! Yaku lubat sulano Kulakukene ko-Mu mongiasan, pokakana komo totuliso tentang ko buto-Nggu doi Kitab Moliyous lalomo.’ " 8 Tumbe-tumbeno Kristus bantile, "Ikoo aki Muperluuwo kososubakon tukon mososubakon; Ikoo aki Muyase koiyayon mosinosubakon tukon sinua salaku sosubakon tukon mosinosubakon tuuk doi ampuniano kodosa." Kristus bantile buno doiya, sabab Yana sosiboliiyo koukum agama Yahudi. 9 Salataa lapa doiya Yesus bantile koidan, "Naiyomo Yaku, oh Mian Bisa! Yaku lubat sulano kulakukene ko-Mu mongiasan." Jadi ko Mian Bisa apusemo sasaibino dososubakonoo tumbeno, tukon sobolikenemo Kristus salaku sosubakon mobisa. 10 Yesus Kristus lapamo lakukene ko Mian Bisa Namongiasan tukon sosubakenemo kobuto-Ngo salaku sosubakon. Tukon dososubakonoo, Yana molakukenemo tolongo idan tuuk sidutu-posidutukon, tobikon doiya konda dosa bilisiimo. 11 Memeeng koimam Yahudi tataap ampakonggene konapai tugas-tugas sasamba kooloyo, tukon badaang luunggon napomososubakon sosubakon-sosubakon mopokakana. Bai dososubakon-sosubakonoo aki namoola apuse kodosa. 12 Kobalimo, Kristus sosubakene kobuto-Ngo tolongo idan tuuk doi ampuniano kodosa, tukon dososubakonoo tapake polong sidutu-posidutukon. Salataa lapa mososubakene dososubakonoo, Kristus osulang doi Mian Bisa limano taalikon bakalingano tukon moparentamo polaing-laing Yana. 13 Tukon budodoiya Kristus daano mototiliiyo sampe ko Mian Bisa natealikene Kona musuh-musuh taaluk doiya-Na. 14 Jadi tolongo meeng kososubakon, Kristus tealikene talakana komian-mian tukon lapamo binilisii konapodosa. 15 Tentang doiya langgedoo ko Mian Bisa Na Roh mobee koidan Nakasaksian doi kita. Mian Bisa Na Roh bantile, 16 " ’Naiyamo koperjanjian Yaku naikon mokabaiyo tuuk doi yanila doi oloyo-oloyo naikon molubat,’ ko Temeneno Nabantilano, ’Yaku naikon abese Daku ukum-ukum doi noanoila, tukon tulise doi napopikiran.’ " 17 Ko Mian Bisa koidan bantile, "Akimo Kumononook konapai dosa-dosa tukon konapokulokisan-kulokisan." 18 Jadi, konapai dosa-dosa tukon kona kulokisan-kulokisan inampunimo, jadi akimo naperluu mosinosubakon kososubakon tuuk doi ampuniano kodosa. 19 Jadi, Utus-utus, luwedoi Kristus Namatean kita minolakono momongusoki do Kombiangoo Mo Moliyous tuuno. 20 Yesus bukayomo komeeng kololoon moboolu tuuk doi kita, doiyamo meeng kololoon mobeena tuboan doi kita. Doiya loloono loloiyo kotataapon lalauseno, doiyamo Kristus butongo susuungo. 21 Diabudodoo daanomo komeeng konda imam babasal, momoola tanggung jawape ko Mian Bisa Na Bonua. 22 Tobikon doiya, pomaimo nda lolanikon doi Mian Bisa tukon noanggita totubo maka ndaiman momoonggol; tukon noanggita momoliyouso luwedoi ndaperaan mosalano, tukon koidan luwedoi butonggita molapamo binilisii tukon paisu momolino. 23 Siokai nda bataani momoonggol doi ndamoinianoo kita moakuiyomo, sabab ko Mian Bisa tutuu inangga tukon tutuu tapatiyo Kona janji. 24 Tobikon doiya siokai nda pootunggul, tukon pobee dorongan doi poseangan kotulanggita tukon doi lakukanano kolangge-langge momondok. 25 Siokai ndatataap pototongi, tukon inai ndapamalas buno mian bailon. Bai konotutuuwan kita sio ndataat tukon pobee moinian, sabab kita toiyomo ko Temeneno Nalubatan akimo namalumbit. 26 Maukai kobilita monondok moluwedoi Mian Bisa lapamo kita, ndongoliiyo bai kita tataap kubaiyo kodosa memeenggon, berarti akimo ndamalaat kaampunan doi ndadosa. 27 Jadi kita baimo hadapiyo ko Mian Bisa Napangadilan tukon luwedoi Nanggimalan maka sasaibino komian motumba-tumbake Yana sinua kabus doi aung lalomo! 28 Komian moaki nataatiyo koukum Musa mobeekene, inukum mate akiyo koampun, kalu tutuu daano kolua tolu kosokisii baikon doi yanadoo tutuu daano konasala. 29 Tutuu konababalatan koukumano luwedoi mian mopipiike ko Mian Bisa Na Pau. Domianoo anggape lokis kosau perjanjian moluwedoi Mian Bisa, doiyamo luwedoi Kristus Namatean mobilisiiyo kodosa. Yana totulaiyo ko Roh mototooliyo kita. 30 Kita toiyo indee doi Yanadoo mobantile, "Yaku naikon balase! Yaku naikon hukume!" tukon komo bantile, "Temeneno naikon hakimuyo Kona umat." 31 Bukan main konasusaan tuuno kalu kita nia tosobii doi Mian Bisa limano Mo Tubo! 32 Poneneke bulaando konakaadaan ko Utus-utusomuyu doi tempodoo looluk. Doiya kosinggato salataa ko Mian Bisa laango tarangiyo komuyu, badaang komo susa; bai mau nabuno doiya komuyu tataap berjuang tutuu. 33 Doi tempo-tempokon komuyu tinolulay tukon komuyu minakabaikon maa doi mian badaang salaano. Tukon daano kotempono koidan komuyu turut susa tukon doi yaniladoo mokinabai buno doiya, 34 tukon mau doi komuyudoo bai turut morasakanggene susa komian motinalunggu. Tukon salataa sasaibino kopolangge inampaso, bai aki pobabula-bulaa tolongo komuyu tarimayo tukon sanaang, tobikon doiya sulano potoiyo daano komeeng kopolangge momonondok tuuno, moakiyo konamanasan tukon konalapusan sidutu-posidutukon. 35 Jadi tobikon doiya, inaikai poputus asa, sabab kalu komuyu tataap maangga maka daano kotambono mobabasal luwedoi pomanggaano! 36 Tukon sio posabar, sulano pomoola lakukene ko Mian Bisa Namongiasan tukon kalu buno doiya pasti komuyu tarimayo oila komo janjikene-Mo. 37 Sabab doi Kitab Moliyous lalomo daano mototulis buno naiya, "Akimo namalumbit koidan, maka doi Yanadoo molubat naikon, mosobito Kona lubatan; Yana akimo natunda-tundayo Kona lubatan. 38 Tukon Daku umat motalakana naikon maangga tukon tubo; bai kalu daano doi yaniladoo komo undur, maka ko Mian Bisa aki nasananggene yana." 39 Kita nia bolikono umat momundur tukon motopo. Bai kona tutuuwan kita nia umat momaangga doi Mian Bisa tukon mosinalamatono.

11

1 Beriman berarti tutuu moanggayo kolangge-langge mominoinikon, tukon yana pastikanggene kolangge-langge moaki nakinila bai yana tataap anggayo. 2 Komian doi tempo looluk moberiman ko Mian Bisa mamaasikene yanila. 3 Sabab kita daano konda iman, maka kita toiyo baikon nadunia nia Mian Bisa komo pasitakayo lengget doi Nabantilan; jadi, oila komo aki namoola kinita, kona tealian luwe koidan doi oila komo aki namoola kinita. 4 Sabab beriman, maka Habel mososubakon doi Mian Bisa sosubakon molobian kona monondokan tukon Kain nasosubakon. Sabab dona imanoo, ko Mian Bisa tarimayo Habel salaku mian monondok, doiya kona tokitaan ko Mian Bisa tarimayo kona sosubakon. Habel matemo, bai sabab naiman, polong diabudodoo daano mobasalita. 5 Sabab beriman, maka Henokh aki namate, bai yana biningkat tukon binaba doi Mian Bisa. Akiyo komeeng komian mopososuung tukon yana, sabab ko Mian Bisa bingkatemo yana. Doi Kitab Moliyous lalomo daano mototulis baikon Henokh akiyoon nabinangkat, yana sanaanggene ko Mian Bisa noano. 6 Akiyo kondaiman, akiyokai komeeng komian momoola sanaanggene ko Mian Bisa noano. Sabab komian molubat doi Mian Bisa sio naanggayo baikon ko Mian Bisa tutuu daano, tukon anggayo baikon ko Mian Bisa beena pabaloso doi mian moungguliiyo doiya-Na. 7 Sabab beriman, maka ko Mian Bisa pailukene doi yana tentang kohal-hal naikon moteali, mooki namoola yana mokitayo. Nuh taatiyo ko Mian Bisa naparenta sampe yana mokabai meeng kokapal tukon kapaldoo salamatene kobutungo tukon konakaluargaa. Lapa doiya kodunia hinukumo, bai sabab Nuh daano konaiman yanila aki naposilaka tukon Mian Bisa akuiyo yana meeng komian monondok. 8 Sabab beriman, maka Abraham tataap taatiyo ko Mian Bisa doi tempo Mian Bisa Nauangano tukon nasumboliiyano motaus doi meeng kolipu Mian Bisa mojanjikenemo doi yana. Abraham tataap taus maukai dolipudoo akiyoon natoiyo inaando kolipuno. 9 Tukon beriman, Abraham ndoong salaku mian molulubaton doi lupudoo Mian Bisa mojanjikenemo doi yanadoo. Abraham ndoong doi lipudoo doi meeng kosandung. Bunomo lakon Ishak tukon Yakub, mau yanila bai mantarima janji moluwedoi Mian Bisa. 10 Abraham mototiliiyo kokota naikon Mian Bisa mobangune tukon pondasino momoonggol. 11 Sabab beriman, maka Abraham malaat katurunan doi Sarah, maukai Abraham namotuamo tuuno, tukon koidan Sarah bai kamba. Mau nabuno doiya bai Abraham tataap anggayo baikon ko Mian Bisa tataap tapatiyo Kona janji. 12 Maukai doiya kosinggato Abraham pakakanamo komian momatemo kobutongo, bai daano momalaat katurunan mobadaang, kona katurunan aki namoola inait -- pokakana kobituwon pauno doi timbu konabadaangan tukon bone doi tobun bibilo. 13 Sasaibino domianoo tataap moonggol konapoiman sampe yanila pomatekon. Doi yaniladoo aki namantarima hal-hal Mian Bisa mojanjikenemo bai tolongo yanila kitayo tukon yanila sambute doi nadodoonanan. Tobikon doiya yanila bantile kami nia tolongo mian molulubaton tukon mian molausala naidunia nia. 14 Komian mobantile buno doiya yanila okitakene tukon tontong baikon yanila nia daano mounggolii lipu moteali napolipu siunungan. 15 Doiya bolikonkai donapolipudoo yanila moatinggale konapopini-pinikikon. Sabab kalu buno doiya, yanila malumbito konapoabalian doi napolipudoo. 16 Bai ternyata, yanila poloonggene komeeng kolipu molobian konamonondokan, doiyamo dolipudoo doi surgaa. Doiyamo kosababpo ko Mian Bisa aki Namamaa kalu yanila bantile Yana napo Mian Bisa, sabab ko Mian Bisa lapamo masadiakene meeng kokota motuuk doiyanila. 17 Sabab beriman, Abraham sosubakene konapau Ishak doitempo ko Mian Bisa Naujiano yana. Doi Abrahamkai ko Mian Bisa beekenemo konaperjanjian, sabab tokita Abraham turutiyo ko Mian Bisa naparenta sampe yana sosubakene konapau motongo meeng. 18 Mian Bisa bantile doi Abraham, "Luwedoi Ishak naiyamo komu malaatan katurunan modaang Yaku mojanjikenemo doikoo." 19 Abraham anggayo tuuno baikon ko Mian Bisa moola Naotuboiyo Ishak doi namatean -- jadi, moola nabinantil, Abraham tolimayomo Ishak luwedoi namatean. 20 Sabab beriman, Ishak berjanjimo doi Yakub tukon Esau koberkat-berkat tuuk doi loonu mosinasalaan. 21 Sabab beriman, Yakub akiyoon namate, yana beekenemo konaberkat doi Yusuf napau-pau -- tukon yana sosinggalang doi natongkat oluno manasosubaiyo ko Mian Bisa. 22 Sabab beriman, maka Yusuf -- doi tempo naadukanan mate mootinggale nadunia nia -- yana basalitakene tentang natobuatan ko umat Israel luwedoi Mesir, tukon koidan yana bateteba tentang konakinabayan konamayat. 23 Sabab beriman, Musa naorang tua seekene yana tolu kobituwon kona kalumbit mulai doi nasinuungan. Salataa yanila kitayo dopaudoo meeng kopau matambongan, tobikon doiya aki napomatakutene kotomundo naparenta. 24 Sabab beriman, salataa Musa babasalo, yana aki nayase nabinantil tomundo Mesir napau boineno napau. 25 Yana yase mosakisaa tukon Mian Bisa Naumat kalu baimo yana tubo sana-sanaang doi tempo mosoisik tukon doi tuboan molubatene kodosa. 26 Musa rasayo baikon dodoon lobian koanggano kalu kita malaat pototulai luwedoi Tomundo Pasalamaton Mian Bisa mojanjikenemo kalu baimo kita momalaat buat doi Mesir, sabab Musa bantile buno doiya kona maksud yana moinikene kotambo oloyo doi bundu. 27 Sabab beriman, Musa otinggale ko Mesir tukon aki namatakutene ko Tomundo Mesir nanggimoliiyo yana. Musa tataap ampakon pokatuuwo kona lipu pinikatuu pokakanamo yana mokitayo ko Mian Bisa maukai ko Mian Bisa aki Natokita. 28 Sabab beriman, maka Musa mokubai Paskah tukon maparentakene sulano natiniposii sau ko Israel miano nabonua tataapono sulano ko Malaekat Pangakate aki naakateyo konapopau-pau langgongo. 29 Sabab beriman, maka ko Israel miano moola pintosiiyo ko Tobun Memela, pokakana yanila moampakon doi buta tina momotuul, bai ko Mesir miano yanila molomos doi tobunoo, salataa yanila putosiiyo dotabuwo. 30 Sabab beriman, ko Israel miano kabaiyo kopagar mobinetoon doi Yerikho dopagaro toduwokon manas salataa yanila boilingiyo pitu kooloyo konakalumbit. 31 Sabab beriman, maka Rahab, boinedoo motombo lolowaon, aki natalalaing motangakate tolongo domian-mianoo molawane ko Mian Bisa komo tangakate; sabab yana tarimayo tukon odungele doi nabonua ko Israel miano naondosuk-ondosuk. 32 Nah, yaku moola mobasilita namalumbit, bai kotempo aki nacukup doiyaku. Tukon akiyon kubantile Gideon, Barak, Simson, Yefta, Daud, Samuel, tukon nabi-nabi. 33 Sabab beriman, maka yanila kalayomo kobatomundoan-batomundoan. Doi yaniladoo tolongo lakukene oila komo kana, tobikon doiya yanila malaat oilamo ko Mian Bisa mojanjikenemo. Yanila moola mokukupe kosinga babano, 34 posoiyo kobilat modulep-dulep, aki napokakanakon potabas. Yanila muyuk bai teali bukuan; yanila hebat doi polobosian sampe yanila lungguiyo kobangsa molulubaton napasukan-pasukan. 35 Sabab beriman, maka koboine-boine yanila laate koidan konapomian-mian momatemo. Daano kobailon moiyase nasinakisaa sampe mate, tukon aki naiyase sulano nainoluput, sabab yana yase sulano nainotuboi doi meeng kotuboan mosanaang tutuu. 36 Daano komo tinotulai, binobokii, binoboi tukon rante tukon daano komo tinalunggu. 37 Daano komo sinakul batu pomatekon, daano komo pinatol gargaji, tukon daano komo tinabas tukon bakoko. Yanila lausala tukon konapakean pinake doiyamo domba kulito kai mbembe kulito; yanila talalais, yanila sinakisaa. 38 Nadunia nia bolikon tampat momoola napondoong. Bai yanila tolongo balausala doi padang lalomo tukon doi bunggul-bunggul, tukon yanila ndoong doi leng-leeng tukon doi buta mobitu-bitukon. 39 Bukan main sasaibino dopaimian-miano babasal tuuno konapokamangan linaat sabab napoiman. Maukai naaki napomalaat oilamo ko Mian Bisa, molapamo janjikene, 40 sabab ko Mian Bisa daano kona rencana monondok doi kita. Dona rencanadoo doiyamo baikon tolongo kita polaing tukon Yana, maka kita tealimo talakana doiya-Na.

12

1 Jadi, tentang susuunggita, doi ndapatikunggonan daano badaang tuuno kosakisii! Tobikon doiya, pomaimo ndasakukene sasaibino komo motoong doi kita tukon dosa molamboto doi kita. Sabab doiya pomaimo tukon tutuu konoanggita momololo perlombaan modaano doi salaando. 2 Tukon koidan konanggita sio natolongo tuuk doi Yesus, sabab Yanamo komo kobukuanggene konda iman tukon modagaiyo kita lengget doi tumbe polong doi napupusan. Yesus mate doi kayung sinempang! Yana aki Napopusinggon maukai komatean doi kayu salib doiya meeng kolangge minamaakon. Bai Yana tolongo neneeke baikon daano kolaba-labaan Yana naikon mosoyo doibundu. Diabudodoo Yana daano moosulang taaliko doi bakalinga ko Mian Bisa Nabatomundoan tukon maparenta polaing ko Mian Bisa. 3 Coba pikikene monomonondok bulaando konasakisaawan doi tempo Yesus nasasalaanano komian-mian moberdosa yanila molawane Yana tukon doi nahebatan tuuno! Mau nabuno doiya inai napoipoisik konoamu tukon moputus asa. 4 Sabab ko perjuangan molawane kodosa, komuyu akiyoon pobiasa berjuang sampe daano komo tokundang kosauno. 5 Jadi inaikai potoliminggene naiya Mian Bisa nia Naotunggul, mobeekene doi komuyu salaku Napau-pau: "Ikoo Daku pau, nunuiyo namonondok ko Temeneno Naotunggul, tukon inaimo napoipoisik konoamu kalu Yana nggimoliikon. 6 Sabab ko Mian Bisa ajare sasamba komian Yana mamaasikene, tukon Yana takuliyo sasamba komian Yana moakuiyo salaku Napau." 7 Jadi siokai patarimayo ko Mian Bisa Napatakuli sabab doiya pokakana komeeng kotama napangajaran doi napau. Akiyokai komeeng kotama moaki nabiasa hukume konapau? 8 Jadi kalu komuyu aki poyase mohinukum pokakana konapau bailonggon berarti komuyu bolikon pau mosah, bai pau moaki nasah. 9 Kita daano kotamanggita doi dunia. Yana ajare kita tukon kita odotiiyo yana. Jadi baimokai Tamanggita rohani modaano doi surgaa, tantu lobian kondaodotiiyano doiya-Na sulano ndamalaat tuboan. 10 Konda orang tua doi dunia konaajarano tunggule kita daano konabataso, monurut oila komonondok. Bai ko Mian Bisa ajare kita doiya tuuk doi ndamonondokan, sulano ndateali moliyous pokakana Yana. 11 Memang doi tempo naijaran, dohukumoo aki natealikene sanaang komian noano, bai tolongo tealikene susakomian noano. Bai doi bundu luwe doiya, doi kitadoo molapamo inajar, dohukumoo tealikene kita malaat tuboan moloingiyo ko Mian Bisa Namongiasan, tukon lubatene koporasaan monondok tuuno doi kita. 12 Sabab doiya kobukuanggene kolimamu mouyuso tukon tuulomo mololondong! 13 Ambakon sidutu doi loloon mopatal, sulano koaimu molemat aki teleduton, baimo tangalin. 14 Pobausaha sulano potubo monondok doi tulamuyu, lebe-lebee doi Temeneno. Pobausaha koidan tuuk tubo moliyous. Sabab akiyo komeeng komian momoola kitayo ko Temeneno kalu yana tubo aki namonondok doi tulano kai doi Temeneno. 15 Jagaiyo naakiyo komeeng komian molias doi Temeneno Namonondokan konoa-No, sulano naakiyo komo pokakana kobulung kai kayung motubo moseleembutiyo komuyu sampe tealikene kosusaan tukon nggabute komian. 16 Jagaiyo sulano naakiyo komo basindua kai moaki naanggayo kohal-hal murohani, pokakana Esau nakakabai. Yana balukene konahak salaku pau langgongo, tolongo meeng komangko kokinaan. 17 Komuyu toiyo doibundu Esau yase malaat berkat doi tamano, bai yana tinolak. Jadi maukai nakokiil doi namounggoliian loloon sulano nakindendeke kona kasalahan, bai akiyono kogunano sabab lapamo yana kabaiyo. 18 Utus-utus aki polubat mosasalaane kolangge-langge pokakana kobangsa Israel nasinasalaan doi looluk. Yanila sasalaane komeeng kolangge momoola tinaap, doiyamo doi Bunggulo Sinai tukon kobilato modulep-dulep; yanila sosalaane kopopook kokalipokonan tukon kombeyus; 19 yanila sasalaane kotrompet alalo, tukon alalo mohebat. Salataa ko Israel miano ndongoliiyo dotrompetoo alalo, yanila kabiyo tukon tutuu sulano dotrompetoo alalo natinadoimo. 20 Sabab aki napatahan ndongoliiyo doparentadoo pinolonggon luwedoi trompetoo alalo. Sabab dabantilanoo mopake trompet konabantilano, "Sasaibino komo singgile nabunggulia, aki nasinusakon maukai iyayon kai inde-indeemo, sio nasinakul batu pomatekon!" 21 Sambuno ko Israel miano kitayo dolobodoo mohebat, maka Musa bantile, "Yaku matakuto tukon bubusako!" 22 Kobalino, kumuyu lapamo lubat doi Bunggul Sion tukon Mian Bisa Nakota motubo, doiyamo Yerusalem doi Surgaa tukon doi libu-libuso komalaekat-malaekato. 23 Komuyu malaingo meeng kopososuungan morame -- pososuungan Mian Bisa Napau-pau langgongo, kosambu-sambunoila totuliso doi surgaa lalomo. Komuyu lubat mangadap doi Mian Bisa, Hakim doi sasaibino kobanggapi. Komuyu hadapiyo komian monondok naroh-roh, molapamo tinealikon tukon talakana. 24 Komuyu lubat mangadap doi Yesus, Pangantara doi perjanjianoo boolu; komuyu hadapiyo kosau motinipason mobeena moinian doi kita kolangge-langge moodoon kona lisiyano doi namonondokan tukon kalu baimo Habel sauno komo minoinikon. 25 Tobikon doiya, pobada-badagaikai inai nadaano doi komuyu komo aki nayase ndongoliiyo Yana babisaladoo. Kalu yanila aki nayase ndongoliiyo Yana molubat doi dunia tukon mopolonggon bilita moluwedoi Mian Bisa, aki namoola yanila obulenggene kobutongoila. Baimokai kita nia malapamo ndongoliiyo Yana babisala doi surgaa! Kalu kita aki nda yase ndongoliiyo Yana, aki namungkit kita momoola lupat! 26 Doi tempodoo Koalalo tealikene sibuk kobanggapi doi dunia tukon yanila ngginggim masaindinggene. Bai diabudodoo Yana berjanji, "Daano idan koidan, Yaku naikon tealikene sibuk kobanggapi doi dunia bai tukon doi timbu koidan." 27 Bantilan "idan koidan" koartino tudoikene doi kita baikon posaapon kodunia molapamo pinasitaka naikon inunggot tukon sinaakon, sulano komo daano mototinggal baimo moaki namoola unggat. 28 Sabab doiya, potut ndamangkabi kinatauwan doi Mian Bisa, sabab kita mantarima luwedoi Yana komeeng kobatomundoan moaki natounggat. Siokai koidan ndabakinatauwan tukon taat doi Mian Bisa tukon kita odotiiyo Yana polong matakutene Yana koidan, monurut oilamo Kona mongiasan naikon molakukene. 29 Sabab konda Mian Bisa pokakana kobilat mobalalakon.

13

1 Sio potataap poseang meeng tukon bailon salaku pomeenggonan utus doi Salani miano. 2 Inai morasayo maembang motarimayo doi mubonua komian moakiyoon potingoniiyo. Sabab tukon malakukonan mobuno doiya, biasa komian, aki nasadariyo, baikon pokakanamo motarimayo komalaekat doi nabonua. 3 Poneneeke, komian-mian modaano doi talunggu lalomo, buno pokakana mau komuyu daano doi talunggu tukon yanila. Tukon komian molinai-lainggon, sio poneneeke doi yaniladoo seola-ola mau komuyu binunokon doiya. 4 Sasaibino komian sio natudoikene konasikap odotiiyano kobasoaanan, sabab doiyamo kolangkai -- boloki sio napomeenggon noa. Komian basindua tukon baloloa Mian Bisa adiliyo yanila. 5 Inaikai komu tuboan nakinuasai tukon doy, bai posanaango oilamo komo daanomo doi komuyu. Sabab ko Mian Bisa bantilemo, "Yaku aki naikon mopataikene kai naikon mootinggale ikoo." 6 Tobikon doiya kita barani mobantile, "Temeneno daano kupotulung, yaku aki kumatakut. Oilamo komo moola kabanggapi nalinakukon doiyaku?" 7 Inai motoliminggene doi mupemimpin-pomimpin mopelenggene ko Mian Bisa nateteba doikoo. Perhatikanggene bulaando doi napotuboan tukon bulaando doi napomatean, tukon poloingiyo yanila konapoiman. 8 Yesus Kristus tataap bunomo, mau doi looluk, diabudodoo, tukon polong sidutu-posidutukon. 9 Inai popataikene kootunggul-otunggul mososibong moatapayo komian. Konoanggita sio nakinokobukuanggon luwedoi Mian Bisa noano namonondokan, doiyamo komo monondok; inai naluwedoi aturan-aturan tentang doi langge-langge mokinaan. Komian doi looluk motaatiyomo doaturan-aturano bai akiyo kogunano motuuk doi yanila. 10 Konggita daano komeeng konda balabaan doiyamo konda mososubakonan sosubakon doi Mian Bisa. Tukon koimam-imam momeleleani doi Mian Bisa Na Sandung, akiyo konahak momakaan dososubakonoo modaano doi balabaano bungkono. 11 Koiyayon sauno mosinosubakon salaku sosubakon doi ampuniano kodosa, doiya imam babasal babayo doi Kombiang Mo Moliyous tuuno, bai doiyayonoo bunito sinua doi sandungoo tonggulungo. 12 Doiyamo kosababpo maukai Yesus bai mate doi kota tataapono babasal tonggulungo tuuk doi Nabilisiiyano Kona umat luwedoi dosa tukon dosau-No susuungo. 13 Tobikon doiya, pomaimo ndataus doiya-Na doi Sandungoo tonggulungo tukon turut kita tinotulai polong Yana. 14 Sabab doi dunia akiyo kondoongan mokekal doi kita; jadi kita mounggolii lipu ndoongan naikon molubat. 15 Sabab doiya tukon perantaraan Yesus, sio nasidutu kita ngganggaale ko Mian Bisa; doiya buno meeng konda sosubakon sukuur doiya-Na, kita mososubakene luwe ndabantilan doi suunggita salaku ndakabasalano kosambu-No. 16 Inaimo motoliminggene kokabai monondok tukon popotulungi, sabab naiyamo kososubakon-sosubakon mosanaanggene ko Mian Bisa noano. 17 Ikutiyomo komu pemimpin-pemimpin naparenta, tukon poodotiyo doi yaniladoo. Sabab yanila sidutu kita-kitayo kopotuboan, tukon yanila sio nabertanggung jawab doi Mian Bisa. Kalu komuyu taatiyomo yanila, yanila moola balimang tukon sanaang konoano; kalu aki, maka napobalimang tolongo susa konoano, tukon doiya aki pountung. 18 Posambeang memeenggon tuuk doi kami. Kami tutuu anggayo konoanggami lalomo molino, sabab doi sasaibino kolangge sidutu kami kabaiyo doi namonondokan. 19 Kususnya yaku kabiyo tukon tutuu, sulano podoakene yaku sulano ko Mian Bisa Nasoisobiton babayo yaku moabali doi komuyu. 20 Mian Bisa atuboiyomo konda Temeneno Yesus luwedoi Namatean. Sabab dona matea-Noo Yana tealimo Pototooli Babasal doi kita, salaku Nadomba-domba. Doi namatea-Noo koidan sahkanggene koperjanjian mokekal Mian Bisa mokabaiyo tuuk doi kita. 21 Boliisi ko Mian Bisa Yanamo kouuno komonondokan naosukupiyo komuyu doi sasaibino kolangge monondok komuyu moporluuwo tuuk doi palakukano Kona mongiasan. Boliisi Yesus Kristus natealian pengantara, ko Mian Bisa Nabalimang doi noanggita lalomo, oilamo Kona mongiasan. Siokai Kristus nangginaal sidutu-posidutukon! Amin. 22 Yaku kabiyo sulano poperhatikanggene daku otunggul-otunggul tukon sio posabar, sabab nakusuratia aki nabulusan. 23 Siokai potoiyo baikon koutusonggita Timotius lapamo pupus konatinalungguan. Kalu yana lubato doi kutampat naimbaa, yaku naikon babayo yana doi tempo kuduutiano komuyu. 24 Pelenggene komai salam doi sasaibino komu pemimpin tukon doi sasaibino ko Mian Bisa Naumat. Tarimayono koidan kosalam molengget doi utus-utus Italia miano. 25 Boliisi ko Temeneno Naberkatiyo Utus sasaibino.