RASUL-RASUL SALITANO
11 Teofilus mo monondok, Doi kubuku tumbeno lalomo lapamo kujelaskanggene sasaibino Yesus nakinubai tukon nai notunggukon salataa Naatambuunano Nalimang, 2 polong doi oloyo Nalinibakonan doi surgaa. Akiyoon Yesus naliba doi surgaa, tukon kuasa Mian Bisa Na Roh Yana beena pongotunggul-pongotunggul doi narasul-rasul Yana mo piliyo. 3 Sambuno lapa Yesus mate, sangkap kolono kooloyo kona kalumbit Yesus Yana biasa otudoikene tukon loloon mo tokita tuuno doi rasul-rasul baikon Yesus bisa-bisa motubomo. Yanila kitayo Yana, tukon basilingan doi yanila bulaando ko Mian Bisa nabaparenta buno Tomundo. 4 Tukon doiya kosinggatoo Yana pototongi tukon yanila, Yesus beekene kona palenta nia doi yanila, "Inai poampakon tinggale ko Yerusalem. Totiili idoo polong doi Tamang-Ku nabeekanano kooila mo lapamo dinondiikon, doiyamo mo lapamodoo Yaku pailukene doi komuyu lolukon. 5 Sabab Yohanes mansau mian tukon paisu, bai baimo moimoiya kooloyo komuyu naikon sio po sinau tukon Mian Bisa Na Roh." 6 Salataa do rasul-rasuloo napototongian posinggat-singgat tukon Yesus, yanila mansadai doi Yana, "Temeneno, oilakai budodoiya Temeneno yase ekekendenge koidan kobangsa Israel na Batomundoan?" 7 Yesus timbiliyo, "Tamang-Ku susuungo komo tantukene kooloyono tukon kotempono. Doiya aki napalaluu komuyu toiyo, sabab doiya Tamang-Ku nahaak. 8 Bai komuyu naikon malaat kuasa, kalu ko Mian Bisa Na Roh lubato doi komuyu. Tukon komuyu teali sakisii-sakisii doi Yaku doi Yerusalem, doi sasaibino kokampung-kampung Yudea, doi Samaria, tukon polong doi dunia bunduno." 9 Lapamo Yesus bantile buno doiya, Yana linibakon doi surgaa doi matanoila salaano, tukon bunom tombukiyo Yana doi napoo pambaleng. 10 Daano yanila molelengea doi dapang, tempodoo Yesus natolibakonan doi surgaa, sosinggot daano kolua komian mobapakean moute kokondong doi yanila talikon. 11 "Eh, Galilea mian-miano," do mianoo molua nabantilan, "bulaando komuyu motolongo kokondong koimbaa maka polelengea doi dapang? Yesus komuyu mo kitayo motolibakon doi surgaa doo doi salaamuyu, Yana abali koidan buno docaradoo koidan komuyu mo kitayo budodoo." 12 Doibundu do rasul-rasuloo abalimo doi Yerusalem doi Zaitun Bunggulo, bungkukodoo tangabos uga-ugaate meeng kokilometer kona odoonan doi Yerusalem. 13 Doi Yerusalem yanila ampakon doi bonua tampat yanila naposapuan, maka yanila liba doi kombiang mo doi babo. Do rasul-rasuloo doiyamo, Petrus tukon Yohanes, Yakobus tukon Andreas, Filipus tukon Tomas, Bartolomeus tukon Matius, Yakobus Alfeus napau, Simon Patriot tukon Yudas Yakobus napau; 14 sasaibino yanila sidutu pomeenggon noa mopototongi sulano naposambeang. Yanila sambeang polaing koboiboine tololo Maria Yesus tinano, tukon polaing Yesus utus-utuso. 15 Daano kooloyo meeng, yanila daanoon mopototongi -- daano uga-ugaate sakat lua kolono komian mo pototongi -- Petrus kokondong mobasilingan. Yana bantile, 16 "Utus-utus! Oila komo totulis doi Kitab Moliyous lalomo, doiya sio nateali. Looluk lolo doi Daud, Mian Bisa Na Roh lapamo bantile tentang Yudas mokatuaiyo do mianoo mo lakoyo Yesus. 17 Yudas daano meeng kotulanggita, tukon yana lapamo lilik koidan sulano namalaing balimang polaing-laing tukon kita." ( 18 Yudas nia lapamo malaat buta nabakibulan luwedoi natambo bakulokisanggonan mo lokis. Yana otuwong tukon mate tukon kotiano tabata lua tukon kokombongo sumbot sasaibino. 19 Sasaibino komian mo dungol doi Yerusalem toiyo doiya halloo. Doiyamo kosababpo doi yanila nasilingan lalomo yanila sombuikene do butadoo Akeldama, koalatino ’Buta Sau’.) 20 "Sabab doi buku Mazmur daano mototulis buno naiya, ’Sodiiyomo kona tampat dungolan nateali kiis; inai nadaano komeeng komian modungol doi lalomo.’ Daano mototulis buno naiya koidan, ’Sodiiyomo kona kadudukan nasinoboli mian bailon.’ 21 - 22 Tobikon doiya, sio nadaano komeeng komian mo malaing kita moteali sakisii baikon Temeneno Yesus lapamo tubo koidan doi namatean. Doiya mianoo siokai meeng komian moluwedoi antara mian mo sidutu polaing tukon kita doi tempodoo nda mololaingan Temeneno Yesus doi yayaa, salataa Yohanes nabasauan mian polong doi tempono Yesus nalinibakonan doi surgaa luwedoi kita tanga-tangano." 23 Maka komian mo hadil idoo mebee galal lua komian, doiyamo Yusuf kosambuno meeng Barnabas (yana sinombuikon koidan Yustus), tukon Matias. 24 - 25 Maka yanila sambeang. Yanila bantile, "Yesus, Ikoo toiyo komian noano sasaibino. Yudas lapamo otuwong doi nabasambuan rasul tukon lapamo mate. Jadi tudoikene doi kami, indee komiano doi mian nia molua komo Temeneno yase sulano nabinee sambu mosoboliyo Yudas." 26 Salataa lapa doiya do mianoo sambuno molua inundi, maka do undianoo tibus doi Matias. Jadi yana biningkat teali rasul sulano napolaing-laing domo songulodoo meeng korasul bailon.
21 Sambuno lapa polong doi oloyo Pentakosta, sasaibino komian momangangga pototongi doi meeng kotampat. 2 Sosinggot doimbaa tololongol komeeng kolobo mobulungan doi dapang buno mbombuul momakansang konapuulan. Mian modaano moosulang doi bonuadoo sasaibino moono tukon do langgedoo alalo mobulungan. 3 Maka yanila kitayo komian alep-alepo pokakana koaung mokolot dadul doi yayaa tukon totol doi yanila meeng-meeng. 4 Yanila sasaibino kinuasai tukon Mian Bisa Na Roh, maka yanila basilingan doi moimoiya kosilingan tentang. Yanila basilingan manurut oila komo Rohdoo beekene doi yanila sulano napobantile. 5 Doiya kosinggatoo badaang ko Yahudi miano luwedoi moimoiya kolipu bailon doi posaapon kodunia, dungol doi Yerusalem. Yanila daano komian mo taat tuuno doi Mian Bisa. 6 Salataa linongol do langgedoo alalo mobulungan, badaang tuuno komian molubat pototongi. Yanila sasaibino ngginggim molengele do mianoo momangangga momoola basilingan doi moimoiya kosilingan tentang. 7 Tukon masainding tukon naakiyan nabiyok yanila bantile, "Mian-mian mo basilingan nia sasaibino Galilea miano, bolikon? 8 Bulaando kona tealian tobikon kita lengele yanila mobasilingan doi silingan lalomo doi kita nalipu memeeng? 9 Kita mian luwedoi Partia, Media, Elam, Mesopotamia, Yudea tukon Kapadokia; doi Pontus tukon Asia, 10 doi Frigia tukon Pamfilia, doi Mesir tukon lipu-lipu Libia pokolanikon ko Kirene; daano doi kita komo lubat luwedoi Roma, 11 daano ko Yahudi miano tukon daano koidan ko mian-mian bangsa bailon mo lapamo usok agama Yahudi; daano koidan komo lubat luwedoi Kereta tukon luwedoi Arab. Kita sasaibino lengele yanila basilingan doi nda silingan lalomo memeeng manganai doi langge-langge mo minasaindinggon Mian Bisa mo lakukanggene!" 12 Tukon masainding tukon aki nabiyok yanila sasaibino posadai meeng tukon meeng, "Oila komaanano naiya?" 13 Bai daano komian bailon koidan mo totulaiyo. Yanila bantile, "Eh, ndaiya mianoo tolongo malangu!" 14 Maka Petrus kokondong pososinggat tukon rasuloo mosongulo meeng bailon, boobus yana basilingan doi mian dangodoo. Tukon alalo mo babasal yana bantile, "Utus-utus, Yahudi miano tukon sasaibino komo dungol doi Yerusalem! Polengele mono-monondok, sabab nalangge nia palaluu yaku jelaskanggene doi komuyu. 15 Mian nia aki namalangu, buno komuyu popasangka; sabab budodoiya sodo batong sio dowa-dowa. 16 Bai naiya lapamo Mian Bisa babulitakene luwedoi Nabi Yoel: 17 Mian Bisa bantile, ’Doi lounu napupusan Yaku naikon kundange Ku Roh doi sasaibino komian. Komu pau-pau mala-malane tukon mupau-pau boineno Yana bontiikene doikoo kolangge-langge Yaku mo bontiikene doi yanila. Mian-mian mutabo yana kitayo kolangge-langge Yaku mo tudoikene doi yanila. Mumian-mian momotuwa yana olumon tentang olumon Yaku mo beekene doi yanila. 18 Doi kupeleleani-peleleani -- mau mala-malane mau kai boine --, sio kukundongiikene Ku Roh doi oloyo-oloyodoo. Yanila naikon bontiikene do langge-langgedoo Yaku mo bontiikenemo doi yanila. 19 Yaku naikon madaanokon kuasa mominasaindinggon doi dapang bungkukono, tukon langge-langge modeikon lobo dimbaa doi dunia bilito; naikon daano kosau tukon aung; bukol tukon tibolung. 20 Oloyo naikon teali kalipookan, bituwon teali memela pokakana kosau akiyoon nalaate ko Temeneno na Oloyo, Oloyo mo babasal tukon motaanggadoo nalubat. 21 Doiya kosinggatoo, mian mo uang doi Temeneno naikon sinalamaton.’ 22 Utus-utus Israel miano! Polengele oila komo yaku mo bantile nia: Yesus Nasaret mianodoo lapamo Mian Bisa beena limang motuuk doi utus. Doiya tokita tuuno doi mominasaindinggon tukon langge-langge mobolikon langge ko Mian Bisa mo lakukanggene doi komuyu tanga-tangano luwedoi Yesus. Sasaibino doiya utus toiyomo. 23 Pokokonoi natetel susuungo, Mian Bisa putuskanggene sulano nasalakanggene Yesus doi komuyu. Tukon salataa Yana sinalakanggon, komuyu akateyo Yana tukon komuyu batadikene mian-mian mokulokis nasempange Yana. 24 Bai Mian Bisa otuboiyo Yana koidan doi mian-mian momate antarano. Yana linomos tukon matean, bai Mian Bisa sodiiyo Yana, sabab aki namoola Yana mokinuasai budoo doi matean. 25 Manganai Yesus nia biasa Daud bantile, ’Yaku sidutu kitayo ko Temeneno doi salaanggu; Yana lolainge Yaku, sulano Yaku aki kuinunggot mau kai oioilamo. 26 Doiyamo kosababpo konoanggu laba-laba tuuno, kobabanggu mabantil pangga-panggaalan; tukon kobutonggu nia montotiili tukon sanaang doi kibul lalomo. 27 Sabab Ikoo aki mubatadikene Ku jiwa natotinggal doi mian momate nadunia lalomo. Ikoo aki mubatadikene komu mian mo satiadoo namanas tukon kabus. 28 Ikoo lapamo tudoikene doi Yaku kololoon motuuk doi tuboan mo bisa. Daku laba-labaan liba-liba sabab Ikoo daano polaing Yaku.’ 29 Utus-utus, pobeenggu kaloasan, mobasilingan tukon tala-talaang tentang Daud, tamanggita nakatulunan. Yana matemo tukon tinadino koidan; kokibulo daanoon doi kita nia tanga-tangano polong budodoiya. 30 Mian Bisa lapamo bateteba doi Daud, tukon sumba, baikon daano komeeng komian kona katulunan naikon Mian Bisa oduduke teali tomundo. Sabab Daud toiyo do tetebadoo tukon mau Yana bai meeng konabi koidan, 31 Yana toiyo koidan oila komo Mian Bisa kubaiyo. Jadi Yana lapamo tantukene baikon ko Tomundo Pasalamat Mian Bisa mo dondiikene, naikon tubo koidan doi namatean. Daud bantile, ’Yana aki nabinatadikon totinggal doi mian momate nadunia lalomo; kobutongo aki nateali manas tukon kabus.’ 32 Yesus naiyamo komo Mian Bisa otuboiyo koidan doi namatean. Kami sasaibino lapamo sakisiiyo doiya halloo. 33 Yana biningkat doi basambuan mo tatandak tukon Mian Bisa beena kakuasaan, maka Yana talimayo ko Mian Bisa Na Roh mo lapamo dinondiikon doi Tama. Tukon doi komuyu budodoiya nia molengele tukon kitayo doiyamo do Rohdoo mo kundongiikene doi kami. 34 Daud susuungo aki naliba doi surgaa, bai Daud bantile, ’Temeneno bantile doi ku Temeneno: Osulango doi bakalingo-Ku taalikon, 35 polong Yaku kubaiyo komu musu-musu sosuba doi-Koo!’ 36 Doiyamo kosababpo sasaibino ko Israel miano sio napotoiyo tutuuno baikon Yesus komuyu mo sempanggenedoo, Yesus doiya Yanamo koidan komo lapamo Mian Bisa dondiikene nateali Temeneno tukon Tomundo Pasalamat!" 37 Salataa do mian-mianoo lengele doiya langgedoo, yanila noano susa tuuno. Maka yanila mansadai doi Petrus tukon rasul-rasuloo bailon, "Utus-utus, kami sio oila kombai kinubai?" 38 Petrus timbiliyo, "Pobadodoloon doi polalim-lalim. Tukon komuyu meeng-meeng sio sinau paisu salani luwedoi Yesus Kristus sambuno, sulano kopoo lalim-lalim inompuni. Maka Utus-utus naikon mantalima tambo Mian Bisa Na Roh moluwedoi Mian Bisa. 39 Sabab komo Mian Bisa nadinandikonoo doiya tuuk doi-Koo tukon muturunan tukon tuuk koidan doi mian mo daano doi tampat-tampat mo odoon -- doiyamo sasaibino komian nda Temeneno Mian Bisa mo uange sulano nalubat doi Yana." 40 Bunomo doiya Petrus nakatalangan doi yanila. Tukon daano mobadaang konabantilan bailon koidan yana anjulkanggene doi yanila sulano yanila nalapaase kobutongo doi bangsa nia mo kulokis Mian Bisa mo ukume naikon. 41 Badaang komian moanggayo oila Petrus nabinantil, maka yanila polaing sinaumo paisu salani. Kona kadaang do mianoo mo mangangga doiya singgat sosuungi koidan tolu koloon komian. 42 Tukon tutuu yanila banggadudul monggiotunggul doi rasul-rasul tukon sidutu pototongi posinggat-singgat. Yanila kaan posinggat-singgat tukon sambeang posinggat-singgat. 43 Badaang tuuno komo minasaindinggon do rasul-rasuloo mo kubaiyo tobikon sasaibino komian masainding tukon matakut. 44 Mian momanganggadoo sasaibino banggadudul pomeenggon tukon oila komo daano doi yanila, yanila bapake posinggat-singgat. 45 Yanila balukene kona polangge-langge tukon yanila nabuat, maka napo obosikene kodoyno doi yanila sasaibino menurut meeng-meeng nakapalaluuwan. 46 Samba-samba kooloyo yanila pototongi doi Temeneno Na Bonua; maka napokaan posinggat-singgat, tukon laba-laba tukon yanila aki nasombong-sombong doi yanila nabonua. 47 Yanila tolongo nggaa-nggaale ko Mian Bisa tukon yanila sineseang doi sasaibino komian. Sasamba kooloyo kona kadaang yanila tosuungi sabab ko Temeneno beekene doi yanila komian budodoiya mo sinalamaton.
31 Daano kooloyo meeng Petrus tukon Yohanes ampakon doi Temeneno Na Bonua tepat batong tolu kinobian, doiya kotempono tuuk sambeangan. 2 Indaa doi tataapon babasaloo mo sinombuikon "Tataapon Monondok", daano komeeng komalane mo lapit salataamo doi nasinuungan. Samba-samba kooloyo mianoo binaba indaa sulano nabakabi-kabi doi mian-mian mo usok doi Temeneno Na Bonua. 3 Sambuno do mian lapitoo kitayo Petrus tukon Yohanes mousok doi Temeneno Na Bonua, yana kabiyo doi yanila sulano yana nabinee meeng kolangge. 4 Maka yanila mbalenge yana, boobus Petrus bantile, "Mbalenge kami!" 5 Maka mian lapitoo palatikanggene yanila tukon yana moinikene naikon momalaat meeng kolangge doi yanila. 6 Bai Petrus bantile doi yana, "Yaku akiyo daku doy mau nakidik. Bai oila komo daano doi yaku, doiya yaku beekonggon: Tukon Yesus Kristus nakuasa Nasaret mianodoo, papakono!" 7 Maka Petrus taaniyo kolimano bakalinga do mianoo mopiit yana kedele maka kokondong. Banggadudul do mianoo aino tukon aino matano tealimo bukuan. 8 Maka yana osuut kokondong, tukon mulaimo ampa-ampakon dombaa dombulo. Doibundu yana usok polaing-laing tukon Petrus maka Yohanes doi Temeneno Na Bonua, tukon yana ampakon lua-luanggon nggaale ko Mian Bisa. 9 Sasaibino komian kitayo yana moampakon tukon nggaa-nggaale ko Mian Bisa. 10 Maka yanila sadaliyo baikon yanamo domo bakabi-kabidoo mo biasa osulang doi "Tataapon Monondok" doi Temeneno Na Bonua. Yanila masainding tuuno tukon masaindinggene oila komo teali doi yana. 11 Mianoo banggadudul momeeng lainge Petrus tukon Yohanes. Doiya kosinggatoo yanila toluila polong doi gandalia mo sinombuikon "Salomo na Gandalia", sasaibino komian lubat pokombuli doi yanila sabab masainding. 12 Salataa Petrus kitayo do mian-mianoo mobadaang, yana bantile doi yanila, "Eh Israel mian-miano, bulaando Utus-utus momasaindinggene naiya hallia? Bulaando komuyu pateekene kami momeenggon? Kai komuyu aanggene naiya mian nia moola ampa-ampakon sabab daano kokuasa doi kami kai sabab kami motaat doi Mian Bisa? 13 Mian Bisa Abraham mo sosubaiyo, Ishak tukon Yakub nda tulunan na Mian Bisa, do Mian Bisadoo lapamo akabasale Konapeleleani, doiyamo Yesus. Yesus doiyamo doi komuyudoo mo salakanggene doi pamarenta, tukon lawane doi Pilatus salaano, doiya kosinggatoo Pilatus yase osodiiyo. 14 Yana moliyous tukon monondok, bai komuyu lawane Yana tukon desaake sulano Pilatus nasodiiyo komeeng komian momangakate doi komuyu. 15 Utus-utus akateyo Yesus, banggokai doi Yanamo kotuboan naluwean motuuk doi sasaibino komian. Tukon Mian Bisa otuboiyomo Yana koidan doi namatean. Kami lapamo sakisiiyo doiya halloo. 16 Utus-utus lapamo kitayo tukon sakisiiyo oilamo komo teali doi mian nia mo lapit. Yana lapamo teali bukuan tukon sehato koidan sabab yana anggayo Yesus tukon Nakuasa. Tobikon namanganggaan doi Yesus maka namian nia teali bukuan abali doi Utus-utus salaano sasaibino. 17 Utus-utus! Budodoiya yaku toiyo baikon oila komo komuyu tukon pokatua-katua nalikukanggon motuuk doi Yesus, doiya komuyu kubaiyomo sabab komuyu aki potoiyo oila komo sio pokubaiyo. 18 Tobikon doiya tealimo koidan oila komo lapamo Mian Bisa pailukene loolukonoo doi sasaibino Nanabi-nabi, baikon Tomundo Pasalamat mo pinaladandikon sio namandarita. 19 Tobikon doiya Utus-utus, pobadodoloon doi polalim-lalim tukon posula doi Mian Bisa, sulano Yana alapuse komu lalim. 20 Yesus lubat doi komuyu tukon komuyu toupiyo kosanaangan doi rohani. Tukon Temeneno sumboliiyo Yesus molubat doi komuyu, sabab Yana lapamo Mian Bisa tantukene moteali Tomundo Pasalamat doikoo. 21 Yesus dungol doi surgaa polong ko Mian Bisa tealikene sasaibino boolu buno mo lapamo Mian Bisa bantile doi Nanabi-nabi doi lounu loolukonoo. 22 Musa biasa bantile, ’Mian Bisa komu Temeneno naikon Yana sumboliiyo doikoo komeeng konabi doi mubangsa susuumu, buno Yana mosumboliiyo yaku. Komuyu sio pondongoliiyo sasaibino do nabidoo nabinontiikon doi komuyu. 23 Mian mo aki napalatikanggene oila do nabidoo nabinantil, do mianoo sinaakon doi Mian Bisa namian bailon tukon sinilaka.’ 24 Nabi-nabi mo sidutu pelenggene kobulita moluwedoi Mian Bisa, tambuun doi Nabi Samuel tukon nabi-nabi bailon mo lubat doibundu, sasaibino babilitakene tentang nalounu nia. 25 Teteba-teteba moluwedoi Mian Bisa nabi-nabi mo pelenggene doiya tuuk doi Utus-utus. Doi perjanjianoo lalomo Mian Bisa mokubai tukon tumbunggita, Mian Bisa bantile doi Abraham buno naiya, ’Doi mukatulunan Yaku naikon balakaatiyo sasaibino kobangsa doi dunia nia.’ Perjanjianoo doiya tuuk doi komuyu koidan. 26 Doiyamo kosababpo ko Mian Bisa piliyo Konapeleleani, maka sumboliiyo Yana lubat doi komuyu tumbe, sulano nabalakaatiyo komuyu. Kona cara mobalakaatiyo komuyu doiyamo tukon kubaiyo Utus-utus sasaibino teali badodoloon doi mutuboan mo lokis."
41 Daanoon Petrus tukon Yohanes mobasalita tukon dopai mianoo, imam-imam kapalano tukon komondan padagai Temeneno Na Bonua tukon Saduki miano lubat doi Petrus tukon Yohanes. 2 Yanila nggimal sabab Petrus tukon Yohanes bantile doi mian baikon Yesus lapamo tubo doi namatean. Tukon doiya kobukutiino baikon komian momate naikon tubo koidan. 3 Jadi yanila lakoyo doi Petrus tukon Yohanes maka usekene doi talunggu lalomo. Badungga mopopooko, Petrus tukon Yohanes daanoon motinaan loolukon polong modoakon. 4 Bai komian mo lapamo molongol Petrus tukon Yohanes naotungguloo badaango komo mangangga. Jadi kona kadaang yanila tosuungi teali uga-ugaate lima koloon komian. 5 Modoakon kolobo komo Pangadilan Agama, pamarenta-pamarenta tukon guru-guru agama yanila pototongi doi Yerusalem. 6 Yanila ampakon pososuung tukon Hanas Imam Mobabasal, tukon Kayafas, Yohanes, Aleksandel, tukon sasaibino komian mo tongusokon imam babasal napuli. 7 Petrus tukon Yohanes binaba namangadap doi yanila, maka yanila mansadai, "Bulaando kopo kubaiyano do mianoo molapit teali tangalin? Tukon bukuanan oilakai indee miano nakuasa komuyu molakukanggene doiya?" 8 Petrus, mo inusokimo Mian Bisa Na Roh timbiliyo, "Tuan-tuan katua bangsa tukon Tuan-tuan anggota pangadilan agama! 9 Kami pinalesa doi oloyo nia sabab kami mongkubai lobo momonondok tulungiyo komian molapit, tukon tobikon Tuan-tuan yase toiyo bulaando do mianoo nainalinan. 10 Nah, Tuan-tuan sasaibino sio potoiyo tukon sasaibino kobangsa Israel sio natoiyo baikon namian nia budodoiya mokokondong tukon kobutongo sehat doi Tuan-tuan salaano, tobikon bukuan tukon kakuasaan moluwedoi Yesus Kristus Nasaretoo miano. Tuan-tuan lapamo sempanggene Yesus, bai ko Mian Bisa lapamo otuboiyo Yana koidan. 11 Yesus naiyamo komo minakisuuti doi ayat nia doi Kitab Moliyous lalomo, ’Batu mo aki natapake doi komuyu tukang-tukang bangunan, tokita teali batu mo toloutama.’ 12 Tolongo luwedoi Yesus komian sinalamaton. Sabab doi posaapon kodunia doi antara banggapi akiyo komeeng komian kai mo malaat kakuasaan moluwedoi Mian Bisa sulano nasalamatene kita." 13 Anggota-anggota Sidang Pangadilanoo masainding mokitayo Petrus tukon Yohanes nabaranian, oila koidan yanila toiyo baikon do rasuloo molua daano mian biasa mo akiyo kona sikolah. Maka yanila sadal baikon do rasuloo molua daano mian mo polaing tukon Yesus. 14 Bai yanila aki nanggoola mabantil oioila, sabab do mianoo mo lapamo tinangalinggon daano mokokondong idoo doi yanila salaano posinggat-singgat tukon Petrus maka Yohanes. 15 Maka yanila sumboliiyo do rasuloo molua natobuat luwedoi luang sidangoo, doibundu yanila pobisalaikenemo. 16 Yanila bantile, "Kita oila konda kubaiyano doi mian nia? Sasaibino komian mo dungol doi Yerusalem lapamo toiyo baikon mominasaindinggonoo mo luar biasa nia, yanila luaila komo kubaiyo. Kita aki namoola akiyenggene doiya. 17 Bai sulano naiya langge nia naaki natasabukon todudul luas koidan doi antara mian badaang, mai kita ancame yanila luaila baikon yanila aki namoola koidan mobasilingan mau doi meeng komian tukon pakeyo Yesus sambuno." 18 Maka yanila uange doi Petrus tukon Yohanes usok koidan, maka yanila bontiikene baikon Petrus tukon Yohanes akimo namoola koidan bantile kai bangotunggul tukon Yesus sambuno. 19 Bai Petrus tukon Yohanes timbiliyo, "Popikikene susuumuyu oila komo kana doi Mian Bisa salaano; tulutiyo Tuan-tuan naparenta kai tulutiyo ko Mian Bisa naparenta. 20 Sabab kami aki namoola tade mosilingane manganai oila komo lapamo kami kitayo tukon lengele." 21 Anggota-anggota sidangoo aki namoola malaat meeng koalasan sulano ukume Petrus tukon Yohanes. Jadi yanila ancame do rasuloo molua, maka yanila sodiiyo luaila, sabab sasaibino komian nggaa-nggaale ko Mian Bisa sabab do kadadianoo. 22 Mian mo toupiyo do tangalinanoo lobiano sangkap kolono kotaun kona umur. 23 Sambuno lapa Petrus tukon Yohanes sinodii, yanila abalimo doi tula-tulano tukon basalitakene sasaibino oila koimam-imam kapalano tukon pamarenta-pamarenta Yahudi nabinantil doi yanila. 24 Sambuno do tula-tulano lengele, yanila sambeang posinggat-singgat tukon pomeenggon noa doi Mian Bisa. Yanila bantile, "Temeneno, Ikoomo komo tealikene kotimbu tukon buta tukon tobun tukon sasaibino koantoko. 25 Tukon Mu Roh Ikoo sidutu pobasilingonii lolo doi tumbunggami, Daud, doiyamo Muata; Ikoo bantile, ’Bulaando ko mian-mian, mo aki natingoniiyo ko Temeneno, nggimal; bulaando kobangsa-bangsa mongkubai tetel mo aki nabalaguna? 26 Tomundo-tomundo doi dunia batotobo sulano napolobosi, tukon sasaibino kokatua pomeenggon molawane ko Temeneno tukon Tomundo Pasalamat.’ 27 Sabab takainomo Herodes tukon Pontius Pilatus lapamo mongkubai kombulan tukon mian mo aki natingoniiyo ko Temeneno tukon koidan Israel miano doi kota nia. Yanila pokombuli tukon pomeenggon sulano napo lawane Yesus domu peleleani mo moliyousoo, mo lapamo Ikoo bingkate teali Tomundo Pasalamat. 28 Yanila pomeenggon sulano napo mongkubai sasaibino kolobo, mo lapamo Ikoo tantukene doi tumbe-tumbeno baikon doiya naikon nateali. Tukon Ikoo tantukene doiya luwe mukuasa tukon mumongiasan susuumu. 29 Budodoiya, Temeneno, kitayomo bulaando yanila naancamano kami. Tukon pataikene kami, Muata-ata nia, mobabilitakene Komu bilita tukon aki mai matakut. 30 Beekenemo komutulungan sulano komian moseselon tinangalinggon tukon kuasa mominasaindinggon-minasaindinggon tukon langge-langge mominasaindinggon mololoi nakuasa moteali tukon nabukuanan luwedoi Yesus sambuno, Mupeleleani mo moliyousoo." 31 Sambuno lapa yanila sambeang, doi yanila natampat pototongiandoo unggot. Yanila sasaibino Mian Bisa Na Roh kuasaiyomo, tukon tambuuno basilingan tukon barani tuuno tentang bilita moluwedoi Mian Bisa. 32 Sasaibino komian mo manganggadoo tubo pomeenggon noa tukon pikilan. Akiyo komeeng komian kai luwedoi yanila moaanggene baikon oila kona lobo daanoon susuungo. Sasaibino kolangge mo daano doi yanila, yanila pakeyo posinggat-singgat. 33 Tukon kuasa mo babasal, rasul-rasuloo mebee kasaksian baikon Yesus lapamo tubo koidan. Jadi ko Mian Bisa balakaatiyo tuuno yanila. 34 Tukon akiyo komeeng doi yanila mo akiyo kona oioila. Sabab yanila mo daano kona buta kai nabonua, yanila balukene; maka do pongolinodoo yanila babayo 35 tukon yanila beekene doi rasul-rasuloo. Doibundu do doynodoo inobos-obos doi memeeng komian mo mapalaluu. 36 - 37 Bunomo lakon doiya tukon Yusuf. Mau yana balukene kona buta, maka kopongolinodoo yana babayo tukon salakanggene doi rasul-rasul. Yusuf nia daano meeng komian doi Lewi natulunan moluwedoi Siprus; rasul-rasul bantile yana koidan Barnabas (komaanano Pengibul).
51 Bai daano komeeng komala-malane kosambuno Ananias. Yana tukon kona boloki kosambuno Sapira, mabalukon koidan soobos kobuta yanila koona. 2 Doy kopongolinodoo kosoobos yana taane tuuk butongo susuungo tukon kobailonggon yana salakanggene doi rasul-rasul. Yana lakukanggene doiya tukon potoikono kona boloki. 3 Maka Petrus bantile doi yana, "Ananias, bulaando ikoo mosodiiyo ko Ibiliis nakuasaiyo konoamu, polong ikoo bakala-kala doi Mian Bisa Na Roh, tukon aki mubiyok-biyok ikoo taane tuuk butomu susuumu kosoobos do doydoo moluwedoi babalukanan butadoo? 4 Do butadoo doiya koomu moakiyoon ikoo mubalukene. Tukon sambuno lapamo do butadoo binalukon, kodoyno daanoon koomu koidan. Jadi bulaando modaano komu makisuut doi noamu lalomo sulano mukubaiyo komo buno doiya? Bolikon banggapi komu kinaakalai bai Mian Bisa!" 5 Sambuno Ananias lengele do bantilan-bantilanoo, yana tolubang, polaing mate. Sasaibino komian mo lengele tentang doiya kadadianoo teali matakut. 6 Maka kotabo-tabo lubat balune Ananias bajano, tukon yanila babayo doi tonggulung sulano natinading. 7 Uga-ugaate tolu kojam koidan kona boloki usoko. Yana aki natoiyo oila komo sodo lapa nateali. 8 Petrus bantile doi yana, "Soba bontiikene doi yaku; Oilakai do butadoo ikoo tukon mulangkai mobalukenedoo, tolongo buno naiya koolino?" "Bisa, doiyamo koolino," Ananias naboloki napotimbili. 9 Maka Petrus bantile doi yana, "Bulaando ikoo tukon mulangkai mopomeenggon sulano posobaiyo ko Temeneno Na Roh? Mulengele! Komian mo tadine komu langkai lapamo abalimo. Yanila naikon babayo ikoo koidan doi tonggulung." 10 Tempodoo koidan Ananias nabolokidoo tolubang tukon mate doi Petrus salaano. Tukon tempo mian do tabo-tabodoo usok, yanila pososuunggene yana lapamo mate. Maka yanila babayo kobajano doi tonggulung tukon yanila tadine doi nalangkai kibulo bibilo. 11 Maka sasaibino komian manganggadoo tukon komian bailonggon mo lengele tentang do kajadianoo yanila tealimo matakut. 12 Tobikon rasul-rasul nabaleleanian maka badaango komominasaindinggon tukon langge-langge modeikon lobo teali doi antara masarakat. Tukon pomeenggon noa sasaibino komian momangangga bakombul doi Salomo na Gandaria doi Temeneno Na Bonua. 13 Tukon mian bailon akiyo komo barani lubat pototongi tukon do mianoo manganggamo. Bai do mianoo manganggamo inodotii tuuno doi masarakat. 14 Tukon pololokon malumbit pololokon tosuungi badaang komian mo mangangga doi Temeneno -- mau mala-malane mau kai boine. 15 Tobikon dokaadaannoo motealimo buno doiya, tobikon komian moseselon inabos doi namooloan bungkukono kai doi nabalayon, maka nakinanggi doi loloon, sulano yanila mau nabaino soisik moola kanakon Petrus momokouno, kalu Petrus alon idoo. 16 Potutuundu ko mian-mian molubat doi kampung-kampung Yerusalem naponggaupan. Yanila babayo komian mo seselon tukon mian mo inusoki ibiliis. Tukon dopai mianoo sasaibino tinangalinggon. 17 Doibundu imam babasal tukon sasaibino kona pololaing-pololaing, doiyamo motongusokon Saduki miano, tambuuno mangala tindakan, sabab yanila masakito konoano. 18 Rasul-rasuloo linako, maka binaba tukon inusokon doi talunggu lalomo. 19 Bai dopopokoo meeng ko Temeneno namalaekat bukayo kotalunggu tataapono, maka babayo do rasul-rasuloo tobuat. Malaekatoo bantile doi rasul-rasuloo, 20 "Poampakono pokokondong doi Temeneno Na Bonua tukon popailukene komian kotuboan tentang mo boolu nia." 21 Maka do rasul-rasuloo yanila loingiyo do malaekatoo nateteba. Dowa-dowa tuuno yanila ampakono doi Temeneno Na Bonua tukon mulaimo yanila bangotunggul idoo. Daano buno doiya imam babasal tukon napololaing-pololaing lubat, maka kubaiyo kolapat babasal tukon pamarenta Yahudi. Doibundu yanila mosumbolii mian moampakon ndokiiyo dopai rasul-rasuloo doi talunggu lalomo sulano nabinaba mangadap doi yanila. 22 Bai sambuno dopai mian-mianoo mo sinumbolii polong doi talunggudoo, yanila akimo napolaate do rasul-rasuloo idoo. Jadi yanila abalimo, maka yanila lapurkanggene doi pangadilan. 23 "Doi tempo kami polong doi talunggudoo," yanila bantile doi lapatoo lalomo, "kami laate kotalunggu tataapono daano motosupat mono-monondok, tukon kopadagai daanoon modagaiyo kotataapon. Bai salataa kami bukayo do tataaponoo, kami aki mai laate mau nabaino meeng komian doi talunggudoo lalomo." 24 Salataa dosuludadudoo padagai Temeneno Na Bonua tukon imam-imam kapalano lengele do lapuranoo, yanila pusinggenemo do rasul-rasuloo tentang tukon matakut naikon oila komo moola teali. 25 Doibundu lubat komeeng komalane mobabayo kobilita nia, "Polengele! Dopai mianoo Tuan-tuan mo taane doi talunggudoo budodoiya daanoon mobangotunggul doi mian badaang doi Temeneno Na Bonua!" 26 Maka do suludadudoo padagai Temeneno Na Bonua pososinggat kona padagai-padagai ampakono mondokiiyo do rasul-rasuloo koidan. Bai yanila aki napakisaayo do rasul-rasuloo, sabab yanila matakutene domianoo mobadaang; inai-inaikene dopai mianoo mobadaang naaki napoo sakule yanila tukon batu. 27 Rasul-rasuloo binaba usok mangadap doi pangadilan. Maka imam babasal palesayo yanila. 28 Yana bantile, "Lapamo kami pantane komuyu tukon momoonas sulano komuyu akimo pobangotunggul doi Mianoo. Bai budodoiya soba pokitayo oila kopo kinubaidoo! Komuyu sialkanggene kopoo otunggul doi kampung-kampung sasaibino doi Yerusalem miano, tukon komuyu tuduwe baikon kami komo mangaanikene kona matean do Mianoo." 29 Petrus tukon dorasul-rasuloo bailon timbiliyo, "Kami sio mai tulutiyo ko Mian Bisa tukon bolikon tulutiyo komanusia. 30 Yesus, komuyu mo sempanggene, lapamo inotuboi koidan doi namatean doi tumbunggita na Mian Bisa. 31 Tukon ko Mian Bisa lapamo beena doi Yana kadudukan tukon kakuasaan mo tatandak teali Katua tukon Pasalamat; sulano kobangsa Israel binee todanan mobadodoloon doi napolalim-lalim tukon malaat kaampunan. 32 Kamimo Nasakisii-sakisii tentang sasaibinodoo -- kami tukon koidan Mian Bisa Na Roh mo Mian Bisa beekene doi mian-mian mo tulutiyo Naparenta." 33 Salataa koanggota-anggota Pangadilan Agama ndongoliiyo doiya, yanila nggimal tuuno, tukon yanila pomeenggon moakateyo do rasul-rasuloo. 34 Bai doi antara anggota-anggota pangadilan daano komeeng ko Parisi miano kosambuno Gamaliel. Yana guru agama mo inangga tuuno doi sasaibino komian. Yana kokondong maka mobintokon mian mobabayo tobuat loolukon do rasul-rasuloo. 35 Doibundu yana bantile doi Pangadilan Agama, "Utus-utus Israel miano! Popikikene namono-monondok tentang oila komo Utus-utus naikon lakukanggene motuuk doi mian nia. 36 Sabab loolukon biasa sumbut Teudas, mo anggape kobutongo mian babasal, tobikon uga-ugaate sangkap kosakato komian momalaing yana. Bai yana inakate tukon sasaibino kona pololaing-pololaing pobabandakono, tukon kona kagiatan lapus. 37 Lapa doiya, doiya kosinggatoo daano konatinulis, sumbut koidan Yudas, Galilea miano. Tobikon napengaruh, badaang koidan komian mo malaing yana. Bai yana koidan inakate, tukon sasaibino kona pololaing-pololaing pobabandakono. 38 Jadi budodoiya tukon naiya kadadian nia, daku otunggul buno naiya: inai pokubaiyo oioila naiya mian nia, posodiiyomo yanila. Sabab kalu otunggul tukon kagiatan yanila nia luwedoi banggapi, maka otunggul tukon do kagiatanoo naikon lapus. 39 Bai kalu doiya lubat luwedoi Mian Bisa, maka Utus-utus aki naikon namoola kalayo yanila. Bai naikon totingonii baikon Utus-utus tutumbokiiyo ko Mian Bisa." Gamaliel naotungguloo tinalima doi pangadilan. 40 Maka do rasul-rasuloo inuang, maka inumbas, doibundu pinantan momongotunggul koidan tentang Yesus. Lapamo doiya, maka nasodo yanila sinodii. 41 Rasul-rasuloo tinggalemo do Pangadilan Agama tukon laba-laba sabab ko Mian Bisa lapamo toiyo yanila sio namalaat pototulai sabab Yesus. 42 Tukon samba-samba kooloyo doi Temeneno Na Bonua tukon doi mian nabonua, yanila banggadudul bangotunggul tukon babulitakanggene ko Bilita Monondok tentang Yesus baikon Yanamo ko Tomundo Pasalamat domo pinaladandikonoo.
61 Yesus Napololaing-pololaing pololokon malumbit pololokon sosuungi badaang. Doiya kosinggatoo ko Yahudi miano mobasilingan Yunani, teali aki nasanaang doi Yahudi mian-mianoo motuleng. Komo basilinganoo Yunani bantile, "Kombai boi-boine mo lapamo balu aki namalaat obos onggos samba-samba kooloyo mo inobos-obos doi mian." 2 Tobikon doiya, do rasul-rasuloo mosongulo lua pototongikene sasaibino kona pololaing tukon bantile doi yanila, "Aki namonondok kalu kami tade mobabilitakanggene ko Mian Bisa nabantilan, sabab sio mongurus soal-soal kinaan. 3 Jadi, tadukai Utus-utus komuyu pomolilik pitu komian mo monondok kona sipat tukon kinuasaimo Mian Bisa Na Roh tukon pandoi, mo moola kami parentayo mouluse nasoal-soal nia; 4 sabab kami yase sambeang tukon babulitakanggene ko Temeneno nabantilan." 5 Sasaibino do mianoo yase do rasul-rasuloo nagalal. Maka yanila piliyo Stepanus, meeng komian mo mangangga tuuno doi Yesus tukon kinuasaimo Mian Bisa Na Roh. Koidan toliliko: Filipus, Prokorus, Timon, Parmenas, tukon Nikolaus doi Antiokhia; yana bolikon Yahudi miano bai yana usoko agama Yahudi. 6 Do mianoo mopitu inusulkanggon doi rasul-rasuloo, maka dopai rasul-rasuloo sambeango tukon mangkabi balakaat doi Temeneno motuuk doi yanila. 7 Bunomo doiya kobilita moluwedoi Mian Bisa pololokono tololongol tukon Yesus Napololaing-pololaing doi Yerusalem pololokono koidan tosuungi badaang. Tukon badaang koidan koimam-imam mo mangangga doi Yesus. 8 Stepanus Mian Bisa balakaatiyo tuuno, tobikon yana mongkubai badaang kokuasa mominasaindinggon tukon langge-langge mobolikon langge doi antara masarakat. 9 Bai daano ko mian-mian mo lawane yana; yanila daano anggota-anggota bonua kaledaan mo sinombuikon Bonua Kaleda Mian-mian mo Bebas. Anggota-anggota bonua kaledadoo daano Yahudi miano doi Kirene tukon Aleksanderia. Yanila tukon Yahudi miano doi Kilikia tukon Asia ponggeeleki tukon Stepanus. 10 Bai yanila aki namoola bantayo oila komo Stepanus bantile, sabab ko Mian Bisa Na Roh beenamo yana pandoiyan mobasilingan. 11 Tobikon doiya yanila matambo moimoiya komian sulano nabantile, "Kami lengele do mianoo totulaiyo Musa tukon Mian Bisa!" 12 Bunomo kai doiya yanila natuduwano komian tukon pamarenta-pamarenta Yahudi, tukon guru-guru agama. Maka yanila ampakono molakoyo Stepanus, doibundu yanila babayomo Stepanus mo mangadap doi Pangadilan Agama. 13 Tukon yanila mangadapene kosakisii-sakisii mo mebee katalangan-katalangan mo aki nabisa doi Stepanus. Sakisii-sakisiidoo bantile, "Mian nia sidutu totulaiyo ko Temeneno Na Bonua mo moliyous tukon totulaiyo ko Mian Bisa naparenta-parenta Musa mo pelenggene. 14 Kami lapamo lengele yana mobantile, baikon Yesus doi Nasaretoo naikon lepeyo naiya Temeneno nia Na Bonua, maka naboliiyo sasaibino koadat-istiadat Musa mo obulusene doi kita!" 15 Sasaibino komian mo daano mopototongi doi lapatoo Pangadilan Agama mbalenge Stepanus. Tukon doiya kosinggatoo Stepanus tokita koduduso buno malaekat duduso.
71 Imam babasal mansadai doi Stepanus, "Oilakai do mianoo nabinantil sasaibino bisa?" 2 Stepanus timbiliyo, "Utus-utus tukon Tama-tama! Soba polengele yaku! Akiyoon kotumbunggita Abraham biyol doi Haran, doiya kosinggatoo daano modungol doi Mesopotamia, Mian Basa mo monondok lubat doi yana, 3 tukon bantile, ’Otinggalemo komutano tukon kopulimu. Ampakon doi lipu Yaku naikon mo tudoikene doikoo.’ 4 Maka Abraham otinggalemo kolipu Kasdim, maka biyol doi Haran. Sambuno Abraham tamano mate, Mian Bisa kubaiyo Abraham biyol doi lipu nia Utus-utus tukon Tama-tama sasaibino modungoliyo budodoo nia. 5 Doiya kosinggatoo akiyo mau nabaino soobos doi lipu nia Mian Bisa beekene doi Abraham sulano nateali Abraham nalipu; mau kai nasalaal aki nabineekon doi yana. Bai Mian Bisa perjanjikenemo baikon Yana naikon mobeekene doi Abraham sulano nateali Abraham namilik doi nakatulunan. Doiya kosinggatoo Abraham akiyoon nadaano kona pau. 6 Bai naiya ko Mian Bisa nabantilan doi yana, ’Komu katurunan naikon dungol buno mian molulubaton doi mian nalipu bailon. Dopai lipudoo tumbuno naikon kubaiyo yanila ata tukon lokis-lokise yanila sangkap kosakato kotaun kona kalumbit. 7 Bai Yaku naikon ukume komian molokis-lokise yanila, tukon yanila koidan biyol doi lipudoo tukon yanila naikon sosubaiyo Yaku doi tampat nia.’ 8 Sambuno lapa bantile buno doiya do perjanjianoo Mian Bisa sahkanggenemo tukon upacara sunat. Maka sambuno lapa Ishak, Abraham napau susuungo, Abraham sunate yana salataa kona umur alu kooloyo. Doibundu Ishak sunate koidan kona pau, doiyamo Yakub. Tukon Yakub sunate koidan kona pau mosongulo lua, doiyamo komo teali Yahudi miano tama-tamano naluwean. 9 Tamanggita-tamanggitadoo naluwean mosikitene Yusuf, sampe yanila balukene yana teali ata doi Mesir. Bai Mian Bisa loolainge yana, 10 tukon osodiiyo yana doi sasaibino kosusaan. Mian Bisa beena doi yana pikiran tukon pandoiyan dosinggatoo yana namangadapan doi Firaun tomundo Mesir, tobikon Firaun tealikene yana gubernur tano Mesir tukon mokuasaiyo Firaun nabatomundoan. 11 Doibundu teali kolaal mo babasal doi posaapon ko Mesir tukon Kanaan tobikon komian sakisaa tuuno. Kotumbunggita akimo namalaat kinaan. 12 Salataa Yakub lengele doi Mesir daano kolabue yana sumboliiyo kona labuk-labuk, tumbunggita, ampakon indaa napo ampakonan tumbeno. 13 Tempo yanila naampakonan koluano luunggon, Yusuf pailukene doi utus-utusodoo baikon yanamo Yusuf. Sodo doiya kosinggatoo dotomundodoo Mesir toiyo yanila Yusuf utuso. 14 Doibundu Yusuf makapatu teteba doi tamano, Yakub, sulano kabiyo yana polong sasaibino kopuli-pulino nabiyol doi Mesir -- sasaibino yanila daano kopitu kolono lima komian. 15 Maka Yakub biyolo doi Mesir tukon idoomo kotumbunggita namatean. 16 Yanila bajano doibundu koidan binaba doi Sikhem tukon tinadin doi batadinan mo lapamo Abraham oliyo tukon momondukon kodoy doi suku Hemor miano doi Sikhem. 17 Salataa adukono loolani kotempono ko Mian Bisa nakonoiyano kona janji doi Abraham, kotulanggita doi Mesir sosuungimo kona badaangan. 18 Doi napupusan daano komeeng kotomundo bailon mo aki natingoniiyo Yusuf, teali tomundo doi Mesir. 19 Tomundodoo tolongo mae-maenggene kotulanggita todudul kulokis doi tumbunggitadoo. Yana pakisaayo yanila moaisene konapoo pau-pau mo sodo sinuung sulano nasasabul tukon namate. 20 Doiya lounudoo Musa nasinuungan; yana meeng kopau lumboon mo monondok tuuno. Tolu kobituwon kona kalumbit kotamano napialaano doi nabonua, 21 tukon sambuno yana sinakukon, Firaun naboine alayo yana, maka pialayo yana bunekene napau susuungo. 22 Sasaibino ko Mesir miano namotoiyan inotunggukon doi yana tukon yana teali meeng komian mo balakuasa tuuno doi bantilan mau doi lenggang. 23 Sambuno Musa kona umur sangkap kolonomo kotaun, sumbut kona mongiasan doi noano lalom sulano naampakon kitayo kondondoong kobangsa Israel miano. 24 Maka yana kitayo komeeng komian doi Israel mianodoo Mesir miano mosakisaayo; maka yana belayo do mianoo mo sinakisaa tukon akateyo do Mesiroo miano. 25 Musa aanggene kona bangsa naikon mangalatikene baikon ko Mian Bisa daano mopakeyo yana sulano nasodiiyo yanila. Bai tokita yanila aki napoalatiyo. 26 Modoakon yana kitayo koidan ko Israel miano lua mopoakate, maka yana kakaate podamekene yanila. Yana bantile, ’Komuyu nia mondoutus. Bulaando komuyu mopoakate?’ 27 Bai do mianoo meeng mo bobokiiyo kotulano duwekene Musa doi bibil maka nabantile, ’Miano komo bingkate ikoo moteali padagai tukon pengurus doi kami? 28 Kai ikoo yase akateyo yaku koidan buno do Mesiroo miano ikoo moakateyo kolubabi?’ 29 Sambuno Musa lengele oila do mianoo nabinantil, Musa dampas tinggale ko Mesir tukon dungol doi Midian. Indaa yana malaat lua kopau. 30 Sangkap kolono kotaun doibundu meeng komalaekat lubat doi Musa doi padang lalomo loolanikon ko Sinai Bunggulo. Malaekatoo lubat doi aung lalomo luwe mosolot mo daano kolot. 31 Musa masainding mokitayo doiya langgedoo, tobikon yana ampakon nggau-nggaupe sulano natoiyo oila doiya. Maka yana lengele ko Temeneno alalo mobantile, 32 ’Yakumo ko Mian Bisa tumbumuyu; Yaku Abraham na Mian Bisa, Ishak tukon Yakub.’ Musa lolondong namatakutan tobikon akimo nabarani koidan mokitayo do sumolotoo. 33 Doibundu Temeneno bantile koidan, ’Liate komu sandaal ikoo mo pakeyo nokon, sabab buta tampat mukokondonganokon daano buta mo moliyous. 34 Yaku lapamo kitayo tukon palatikanggene kona mosopotan tukon nasakisaawan Ku mian doi Mesir. Yaku lapamo lengele yanila nakeluhan tukon Yaku obulus sulano kuosodiiyo yanila. Budodoiya, maimo! Yaku naikon sumboliiyo ikoo abali doi Mesir.’ 35 Musa nia Musa mo aki nainakui doi bangsa Israel tukon mo tinolak tukon nabantilan nia, ’Indee komo bingkate ikoo teali padagai tukon mai pengurus?’ Bai mau nabuno doiya yanamo ko Mian Bisa nai numbolii sulano nateali padagai tukon pasalamat, tukon potombonii moluwedoi malaekat mo lubat doi yana doi mosolot mo laladoo. 36 Musa doiyamo komo pimpine kobangsa Israel nadampasan doi Mesir tukon kubaiyo kolangge-langge mominasaindinggon tukon langge-langge modeikon lobo doi Mesir, doi Tobun Memera, tukon doi padang lalomo kona kalumbit sangkap kolono kotaun. 37 Yanamo koidan Musa mo bantile doi bangsa Israel, ’Mian Bisa naikon beena komuyu meeng konabi mo ililik doi komuyu nokoila, pokakana buno Yana lilike yaku.’ 38 Musamo kai doi bangsa Israel tanga-tangano nadaanoan doi padang lalomo komo teali pangantara tuuk malaekat mo posilingonii doi yana doi Sinai Bunggulo tukon tumbunggita. Yanamo komo mantalima doi Mian Bisa bilita mo tubo sulano napinolonggon doi kita. 39 Mau kai nabuno doiya kitamo tumbunggita aki nayase taat doi Yana. Yanila tolake Yana tukon yase abali doi Mesir. 40 Yanila bantile doi Harun, ’Mongkubai dewa-dewa tuuk doi kami, sulano do dewa-dewadoo naloolainge kami. Sabab kami akimo mai toiyo oilamo naikon komo teali tukon Musadoo nakanggiyano kami dampas lengget doi Mesir!’ 41 Maka doiya kosinggatoo yanila mongkubaimo meeng timbalang mobuno saapi pauno, maka yanila mososubakon sosuba doi timbalang tukon yanila mongkubai lamean sulano napo sosubaiyo kolangge yanila mokubaiyo susuungo. 42 Maka ko Mian Bisa otinggalemo yanila tukon sodiinggenemo yanila napo sosubaiyo kobituwon-bituwon doi timbu. Doiya pokokonoi tukon oila komo totulis doi nabi-nabi nabuku lalomo. Buno naiya, ’Eh Israel miano! Bolikon tuuk doi Yaku komuyu metembel tukon mososubakon iyayon sangkap kolono kotaun kolumbito doi padang lalomo. 43 Sandung bapilogotan Molokh komu binababa polaing-laing tukon potimbalang iyayon bapilogotan, doiyamo Pilogot uuno; doiyamo kopo lobo kinubai komuyu mososubaiyo. Tobikon doiya Yaku naikon sakukene komuyu polong dodoon doi Babel sembeleng.’ 44 Sandung tampat Mian Bisa nalubatan doi banggapi kona talaatan doi tumbunggita doi padang lalomo. Do sandungoo kinubai luwe Mian Bisa naparenta doi Musa tukon loingikene kosontoh Mian Bisa mo otudoikene doi Musa. 45 Doibundu do sandungoo tumbunggita babayo momeenggon singgatoo yanila tukon Yosua naampakonan lobuute konda lipu nia doi kakuasaan bangsa-bangsa Mian Bisa mo siikayo doi yanila salaano. Sandungoo daano idoo popolonggon Daud nalounu. 46 Daud sanaanggene ko Mian Bisa noano tukon mangkabi doi yana sulano yana nalinoason mongkubai meeng kobonua motuuk doi Mian Bisa Yakub nasinosubaidoo. 47 Bai Salomo komo kekendenge dobonuadoo motuuk doi Mian Bisa. 48 Mau ko Mian Bisa nababasal aki nadungol doi bonua lalomo banggapi mo kubaiyo; sabab doi nabi nabuku totulis buno naiya, 49 ’Timbu doiya Kukulusii, tukon dunia Kubatudangan. Bonua oila kopoo kinokondong motuuk doi Yaku? Inaando kotampato Ku tatadean? 50 Bolikon baanggon Yaku susuunggu, komo tealikene sasaibino?’ bunomo doiya ko Mian Bisa nabantilano. 51 Todudulo kona matikasan konoamuyu Utus-utus tukon bunomo doiya lakon kona maalingan kopoo taatan doi Mian Bisa! Kotolingaimuyu bongolo tuuno doi Mian Bisa nabantilan! Komuyu sasaibino buno tumbumuyu; sidutu lawane ko Mian Bisa Na Roh! 52 Oila daano konabi mo aki kotumbumuyu nasakisaayo? Yanila akateyo kobito-bito doi Mian Bisa doi loolukonoo mo lapamo babotilanggene baikon Mian Bisa na Ata mo bisadoo naikon lubat. Bai budodoiya komuyu kulokisanggene tukon akateyo do Mian Bisadoo na Ata. 53 Malaekat-malaekat lapamo pelenggene ko Mian Bisa Naparenta-parenta doikoo bai komuyu aki potulutiyo!" 54 Buno doiya anggota-anggota Pangadilan Agama lengelemo sasaibino oila komo Stepanus nabinantil, yanila masakit konoano tukon nggimal tuuno doi yana. 55 Bai Stepanus mo inusokimo tukon Mian Bisa Na Roh, lelengea doi timbu. Yana kitayo ko Mian Bisa nababasalan tukon Yesus kokondong doi tampat mobalakuasa doi Mian Bisa bakalingano taalikon. 56 "Kitayo," Stepanus bantile, "yaku kitayo kosurgaa motobuka tukon Banggapi Napau kokondong doi Mian Bisa bakalingano taalikon!" 57 Anggota-anggotadoo pangadilan yanila kukupe kopai tolingainoila maka koku-kokuweis, maka yanila posinggat molakoyo Stepanus. 58 Yanila keete yana doi kampung tonggulungo doibundu yanila sakule yana tukon batu. Mian mo masakisii doiya kadadianoo yanila abese konapoo pakean doi meeng kopau malane kosambuno Saulus. 59 Daanoon yanila molambite Stepanus, Stepanus uang, "Yesus, talimayo daku Roh!" 60 Maka yana ladanggene kotuulo tukon nggeleamon tuuno, "Temeneno inai motonggungikene naiya dosa nia doi yanila!" Sambuno lapa bantile buno doiya yana matemo.
81 Tukon Saulus bai sanaang konoano doi Stepanus nainakateaanoo. Doi oloyodoo koidan koanggota jemaat doi Yerusalem tambuuno binuluk-buluk, tobikon sasaibino komian momangangga, alaasene korasul-rasul, yanila sasabulo doi posaapon kolipu Yudea tukon Samaria. 2 Mian mo matakutene ko Mian Bisa tadinemo Stepanus tukon yanila kokiiliyo yana tukon susa tuuno. 3 Bai Saulus banggadudul mokakaate momanase kojemaat. Yana ampakon doi meeng-meeng kobonua tukon unguwo tobuatene komian momangangga, maka usekene yanila doi talunggu lalomo. 4 Dopai mian-mianoo momangangga mo lapamo topobandakon babulitakanggene ko Bilita Monondok moluwedoi Mian Bisa doi yayaamo. 5 Filipus ampakon doi kota Samaria tukon babilitakene doi mianoo indaa tentang Tomundo Pasalamat Mian Bisa mo perjanjikenemo. 6 Salataa dopai mianoo lengele Filipus mobasilingan tukon yanila kitayo kokuasa-kuasa mominasaindinggon Filipus mo kubaiyo, badaang doi yanila komo palatikanggene oila komo Filipus nabinantil. 7 Sabab koibiliis lapamo tobuat tukon mangga-manggadede doi mianoo mobadaang mo inusokimo setan. Mian molapit tukon mopepeenggon badaang komo tinangalinggon. 8 Maka komian doi Samaria laba-laba tuuno. 9 Doi kotadoo daano komeeng komalane kosambuno Simon, mo lapamo moimoiya kotempo kona malumbitan mokubaiyo ko Samaria miano anggayo kona ilimuu motoiyan. Yana bantile doi yanila baikon yana meeng komian mo bolikon langge. 10 Maka sasaibino komian doi kotadoo doi sasaibino komasarakat palatikanggene tuuno yana. "Naiya mian nia daano kobukuanan Mian Bisa mototingonii buno ’Bukuanan Babasaloo,’ " yanila nabantilano. 11 Malumbito tuuno yana nakuasaiyano komian tukon nakakuatan motoiyan, tobikon yanila tutuu mopalatikanggene yana. 12 Bai Filipus babotilanggene doi yanila ko Bilita Monondok manganai bulaando ko Mian Bisa naikon Nabaparentaan buno tomundo tukon tentang Yesus Kristus, Tomundodoo Pasalamat. Maka yanila anggayomo naikon kobilita Filipus mo pelenggene, maka yanila sinaumo paisu salani -- mau mala-malane mau boine. 13 Simon susuungo koidan mangangga. Tukon sambuno sinau paisu salani, yana banggadudul malaingo Filipus. Kuasa-kuasa mominasaindinggon mo teali kubaiyo Simon masa-masainding. 14 Rasul-rasul doi Yerusalem longoliyo baikon komian doi Samaria lapamo talimayo ko Mian Bisa nabantilan. Tobikon doiya yanila sumboliiyo Petrus tukon Yohanes ampakon doi Samaria. 15 Salataa Petrus tukon Yohanes polong, yanila sambeang tuuk doi Samaria mianoo sulano yanila namalaat Mian Bisa Na Roh, 16 sabab ko Mian Bisa Na Roh akiyoon nalubat mokuasaiyo mau nabaino meeng doi yaniladoo; yanila sodo sinau paisu salani luwedoi Yesus sambuno tolong. 17 Maka Petrus tukon Yohanes abese kopai limano doi Samariadoo miano; maka yanila mantalimamo Mian Bisa Na Roh. 18 Simon kitayo baikon tobikon rasul-rasul limano moinabos doi mianoo, Mian Bisa Na Roh bineekon doi yanila. Tobikon doiya Simon mababa doy doi Petrus tukon Yohanes, 19 maka bantile, "Beena doi yaku do kuasadoo koidan sulano kalu kolimanggu inabosikon doi indee komian, maka do mianoo naikon mantalima Mian Bisa Na Roh." 20 Bai Petrus timbiliyo, "Silakamo ikoo tukon komu doy! Ikoo aanggene ko Mian Bisa nabalakaat moola inoli tukon doy? 21 Ikoo akiyo komu haak sulano mumalaing doi mai limangia lalomo, sabab konoamu aki namonondok doi Mian Bisa. 22 Tobikon doiya otinggalemo komu makisuutoo mo lokis, tukon kabiyo doi Temeneno sulano Yana ompuniyo komu pikilan mo lokisoo! 23 Sabab yaku toiyo ikoo moono tukon noa moonas tukon kokulokisan kubaiyo ikoo ata." 24 Maka Simon bantile doi Petrus tukon Yohanes, "Tulungiyo mokabiyo doi Temeneno sulano naakiyo mau meeng kai moluwedoi utus-utus nabinantildoo nateali doi yaku." 25 Sambuno yanila mebee kasaksian tukon babotilanggene ko Temeneno nabantilan, Petrus tukon Yohanes abalimo doi Yerusalem. Tukon doi ampakonan, yanila babotilanggene ko Bilita Monondokoo doi badaang kokampung-kampung doi Samaria. 26 Meeng ko Temeneno namalaekat bantile doi Filipus, "Ayo polenggeto! Poampakono doi lalong taalikon doi loloon mopotaami ko Yerusalem tukon Gaza." Doiya loloonoo aki nalame. 27 - 28 Maka Filipus tauso. Doiya kosinggatoo daano komeeng kopagawe batomundoan Etiopia mo daano doi ampakonan lalomo mule doi nalipu. Doiya mianoo meeng kopagawe mobabasal mo tanggung jawabpe sasaibino Kandake nabuat, tomundo boine doi Etiopia. Do mianoo lapamo ampakon doi Yerusalem sulano nasambeang doi Mian Bisa tukon budodoiya daano moabali tukon naadalan. Daano yana moosulang doi naadalanoo yana basayo kobuku Nabi Yesaya. 29 Mian Bisa Na Roh bantile doi Filipus, "Ampakono koolaniyo ndaiya adalanoo." 30 Maka Filipus ampakon koolaniyo do adalanoo, maka yana lengele do mianoo bacayo kobuku Yesaya. Filipus mansadai doi yana, "Oilakai Tuan mangalatikene doi Tuan nabinasadoo?" 31 Do mianoo timbiliyo, "Bulaando daku mangalatian, kalu akiyo komo jelaskanggene doi yaku?" Maka yana tobiyo Filipus doi adalanoo maka osulang polong yana. 32 Naiyamo koayat-ayato yana mo basayodoo, "Yana buno domba mo linako sulano natinembel, buno domba pauno mo aki nambeekon kalu kobuluno ginunting, bunomo doiya yana aki nabantile mau nabaino meeng kobantilan. 33 Yana tinotulai tukon kinubai tukon aki naadil. Kona ansaang binubut doi dunia nia bungkukono tobikon akiyo komeeng komian mo moola basalitakene tentang kona tulunan." 34 Pagawe mobabasal doi Etiopiadoo bantile doi Filipus, "Soba bontiikene doi yaku, indee kona minakisuuti naiya nabi nia? Butongomo kai susuungo kai mian bailon?" 35 Maka Filipus tambuuno basilingan; yana pakeyo doiya ayat-ayatoo buno naatambuunano sulano nababotilanggene ko Bilita Monondok tentang Yesus doi pagawe mobabasaloo. 36 Doi loloon tanga, yanila polong doi meeng kolipu mo daano kopaisu. Pagawedoo bantile, "Kitayo ndaiya daano kopaisu! Oilamo modaano mokulang koidan sulano musauwo yaku?" [ 37 Filipus bantile, "Kalu Tuan anggayo tukon totubo konoamu, Tuan moola nasinau." "Yaku anggayo Yesus Kristus takainomo Mian Bisa Napau," pagawe babasaloo doi Etiopia nabantilano.] 38 Maka yana sumboliiyo kona adalan tade; doibundu yanila luaila, Filipus tukon pagawedoo, obulus doi paisu lalomo tukon Filipus sauwomo yana. 39 Sambuno yanila tobuat doi paisudoo, Mian Bisa Na Roh alayomo Filipus luwe idoo. Pagawe babasaloo doi Etiopiadoo akimo nakitayo yana koidan. Tukon nalabaan pagawe babasaloo banggadudulkenemo kona ampakonan. 40 Baanggon Filipus daanomo doi Asdod. Tukon salataa yana banggadudulkene kona tausan, yana babilitakene ko Bilita Monondok tentang Yesus doi sasaibino kokota polong yana lubat doi Kaisarea.
91 Mau nabuno doiya Saulus banggadudul momeeng yase ancame tukon akateyo Yesus Napololaing-pololaing. Yana ampakon doi mobabasalkene koimam, 2 tukon mangkabi surat kuasa sulano naampakon doi Yahudi miano nabonua-bonua kaleda katua-katuano doi Damsyik, sulano kalu yana pososuunggene indaa komian mo mangangga doi Yesus, yana moola lakoyo yanila tukon babayo yanila doi Yerusalem. 3 Daanon moompokonio ko Damsyik, salataa koolaniyomo tukon do kotadoo, sosinggot daano komeeng konggilep moluwedoi timbu motalaangiyo doi Saulus. 4 Yana tolubang doi buta maka nalengele komeeng koalaloo mobantile doi yana, "Saulus, Saulus! Oila kosababpo ikoo mosakisaayo Yaku?" 5 "Indee miano ikoo Tuan?" Saulus napasadai. Do alaloo timbiliyo, "Yakumo Yesus, ikoo mo sakisaayo. 6 Bai budodoiya banguno tukon usoko doi kota. Idoo naikon binotiikon doikoo oila komo sio mukubaiyo." 7 Mian mo malaing-laing Saulus ngginggim tukon yanila akimo namoola bukayo kopai alalo; sabab yanila lengele do alaloo bai akiyo komeeng komian konapo kinita. 8 Maka Saulus kokondong tukon bukayo komatano, bai komatano akimo namoola kitayo kooioila koidan. Jadi yanila taaniyo kolimano tukon tatandane yana usok doi Damsyik. 9 Tolu kooloyo kona kalumbit yana aki namoola mokita tukon selama doiya yana aki nakaan kai monginum. 10 Doi Damsyik daano komeeng kopololaing Temeneno Yesus kosambuno Ananias. Doi napokita lalomo, Temeneno basilingan doi yana. Temeneno bantile, "Ananias!" Ananias timbiliyo, "Ya, Temeneno." 11 Temeneno bantile, "Ya, ampakono budodoiya. Ampakono doi Yudas nabonua doi Loloon mo Moloyos. Mansadaikene indaa komian mo sinombuikon Saulus kona luwean doi kota Talsus. Doiya mianoo daano mosambeang, 12 tukon doi meeng kona pokita lalomo yana kitayo komeeng komalane, kosambuno Ananias, lubat doi yana tukon abese kolimano doi yana sulano yana moola mokita koidan." 13 Ananias timbiliyo, "Temeneno yaku lapamo lengele badaang komian mobasilingan manganai mian nia, utamano manganai namasakisaawan-masakisaawan yana mo lakukanggene doi mumian doi Yerusalem. 14 Tukon budodoiya yana lapamo lubat naimbaa tukon kaluasan doi imam-imam kapalano sulano nalakoyo komian sasaibino mo anggayo doi-Koo." 15 Bai Yesus bantile doi Ananias, "Ampakono kai! Sabab Yaku lapamo piliyo yana sulano naleleaniyo Yaku, sulano nababotilanggene tentang Yaku doi bangsa-bangsa bailon mo aki nabalaagama Yahudi tukon doi tomundo-tomundo tukon koidan doi Israel miano. 16 Tukon Yaku susuung-Ku naikon tudoikene doi yana sasaibino kosakisaawan mo sio yana natoupiyo sabab Yaku." 17 Maka Ananias ampakono doi bonuadoo tukon abese kolimano doi Saulusoo. "Utus Saulus," Ananias bantile, "Temeneno Yesus Utus mo kitayo doi loloon tanga salataadoo Utus daano doi sumai, Yanamo komo sumboliiyo yaku lubat sulano Utus namoola mokita koidan tukon Mian Bisa Na Roh mokuasaiyo." 18 Doiya kosinggatoo koidan daano komeeng kolobo mo buno ikan anano toliat doi Saulusoo matano tukon yana moola mokita koidan. Maka yana banguno, maka sinau. 19 Tukon sambuno kaan, yana tealimo bukuanan koidan. Saulus dungol doi Damsyik tukon Yesus Napololaing-pololaing bubula kooloyo kolumbito. 20 Yana banggadudul ampakon doi bonua-bonua kaleda tukon tambuuno babotilanggene baikon Yesus doiyamo Mian Bisa Napau. 21 Sasaibino komian masainding molengele Saulus. Yanila bantile, "Bolikon kai yana komo doi Yerusalem molapamo akateyo sasaibino komian mo anggayo doi Yesus? Yana lubat naimbaa doiyamo sulano nalakoyo tukon babayo yanila doi imam-imam kapalano!" 22 Bai Saulus pololokon bukuan kona pengaruh. Yana bantile kobukutii-bukutii tentang Yesus mominolakon doiyamo baikon ko Tomundo Pasalamat, polong ko Yahudi miano mo dungol doi Damsyik aki namoola bantayo koidan. 23 Sambuno lapa moimoiya kooloyo kona kalumbit Yahudi miano pomeenggono sulano napoo akateyo Saulus. 24 Bai yanila natetel totoi doi yana. Oloyo popook yanila totooliyo doi kota tataapono babasal sulano akateyo yana. 25 Bai doi meeng kopopook, Saulus napololaing-pololaing ndokiiyo yana, maka obulusene doi meeng kobois lalomo lisiyo do kotadoo meselo. 26 Saulus ampakon doi Yerusalem, tukon idoo yana kakaate napototongi tukon Yesus napololaing. Bai yanila matakutene yana, sabab yanila aki naanggayo baikon yana bisa-bisa lapamo teali Yesus napololaing. 27 Doibundu Barnabas lubat doi yana, maka babayo yana doi rasul-rasul. Barnabas basalitakene doi yanila bulaando Saulus nakitaano Yesus doi loloon tanga tukon bulaando Yesus nabasilinganan doi yana. Barnabas pailukene koidan tentang bulaando Saulus nabaranian bangotunggul doi Damsyik tukon Yesus sambuno. 28 Maka doiya Saulus dungolo tukon yanila, tukon barani bangotunggul doi posaapon ko Yerusalem tukon Yesus sambuno. 29 Yana basalita tukon ponggeeleki tukon Yahudi miano mo basilingan Yunani, bai yanila kakaate moakateyo yana. 30 Salataa mian mangangga bailon toiyomo tentang do langgedoo, yanila babayomo Saulus doi Kaisarea, doibundu yanila kapatuwo yana doi Tarsus. 31 Maka kojemaat doi posaapon ko Yudea, Galilea, tukon Samaria tealimo aman. Mian Bisa Na Roh tombonio, tukon matakutene ko Temeneno, jemaat-jemaatoo tosuungi bukuan tukon tosuungi badaang. 32 Petrus ampakono doi yayaamo kokampung molubotiiyo kojemaat-jemaat. Daano kooloyo meeng yana lubotiiyo ko Temeneno namian mo dungol doi Lida. 33 Indaa yana pososuung tukon meeng komala-malane kosambuno Eneas, molapit tukon akimo nabangun-bangun doi namooloan alumo kotaun kona kalumbit. 34 Petrus bantile doi Eneas, "Eneas, Yesus Kristus tangalinggenemo ikoo. Banguno tukon tulolosiyo komu mooloan." Sambuno buno doiya Eneas banguno. 35 Sasaibino komian doi Lida tukon Salon kitayo Eneas, maka yanila manganggamo doi Yesus. 36 Doi Yope daano komeeng koboine kosambuno Tabita. Yana meeng komian mo anggayo Yesus. (Kosambuno doi silingan Yunani lalomo doiyamo Dorkas koalatino donga.) Yana sidutu kai kubaiyo kolangge-langge mo monondok tukon tulungiyo komian motalalais. 37 Doiya kosinggatoo yana masakit polaing mate. Sambuno sinau kobajano, yana inabos doi kombiang babo. 38 Kampung Yope aki natodudul pododoonggon tukon kampung Lida. Jadi doiya singgatoo Yesus napololaing-pololaing modaano doi Yope ndongoliiyo Petrus modaano doi Lida, yanila mosumbolii lua komian moampakon doi Petrus tukon nateteba nia, "Mosobit-sobit lubat doi sumai." 39 Petrus banggadudul bangun tukon malaingo yanila. Sambuno polong indaa, yana binabamo doi kombiang babo. Sasaibino kobalu idoo tokuuniyomo Petrus maka kokiil tukon otudoikene doi yana kalambi-kalambi tukon jubah-jubah Dorkas mo koitikene doi yanila singgatoo yana daanoon motubo. 40 Petrus sumboliiyo yanila sasaibino motobuat, maka yana ladanggene kotuulo tukon sambeang. Sambuno lapa doiya yana sasalaane Dorkas bajano tukon bantile, "Tabita, bangun!" Maka Dorkas bukayo komatano, tukon salataa yana kitayo Petrus, yana osulango. 41 Maka Petrus taaniyo kolimano tukon tomboniiyo yana nakokondong. Doibundu Petrus uangemo domianoo momangangga idoo posinggat-singgat tukon do balu-baludoo, maka yana salakanggene doi Dorkas mo lapamo tubodoo doi yanila. 42 Bilita tentang do kadadianoo tololongol doi posaapon ko Yope, tobikon badaang komian momangangga doi Yesus mobuno Tomundo Pasalamat doi yanila. 43 Petrus dungol idoo moimoiya kooloyo koidan doi meeng komian pangala kayung kulito nabonua kosambuno Simon.
101 Doi Kaisarea daano komalane meeng kosambuno Kornelius. Yana meeng kokapiteeng "Pasukan Italia". 2 Yana meeng komian mo matakutene ko Mian Bisa tukon sasaibino kopulino taat doi Mian Bisa. Yana badaang kona tulung doi Yahudi miano mo talalais, tukon yana sidutu sambeang doi Mian Bisa. 3 Daano kooloyo meeng uga-ugaate batong tolu oloyo yana kitayo tukon tontong doi napokita lalomo, meeng ko Mian Bisa namalaekat molubat tukon uange yana, "Kornelius!" 4 Kornelius mbalenge do malaekatoo tukon namatakutan maka bantile, "Daano kooila Tuan?" Malaekatoo timbiliyo, "Komu sambeang tukon konoamu namonondokan lapamo Mian Bisa talimayo tukon Mian Bisa neneeke ikoo. 5 Budodoiya sumboliiyo komian moampakon doi Yope uange Simon, kosambuno natutuuwan tuuno Simon Petrus. 6 Yana daano modungol doi meeng komian pangala kayung kulito kosambuno Simon, mo dungol doi tobun bibilo." 7 Sambuno do malaekatoo pobasalitai tukon Korneliusoo ampakono, Kornelius uange kolua komian napeleleani doi bonua tukon meeng koanggota suludadu napengawal mo mangangga. 8 Kornelius basalitakene doi yanila oila komo lapamo teali maka sumboliiyo yanila ampakon doi Yope. 9 Modoakon kooloyo, yanila daanoon doi napo ampakonan tukon adukono polong doi Yope, Petrus liba doi bonua bunggono sulano nasambeang. 10 Yana malaalo tuuno tukon yasemo kaan. Kokinaan sodo nasinidak, yana malaat meeng kopokita. 11 Yana kitayo kotimbu motobuka tukon daano komeeng kolangge mobuno toik mo bebelan inulul doi dunia, tokooton doi sangkap kopasuno. 12 Doi lalomo talaat sasaibino koiyayon tentang mosangkap koaino, sasaibino kolangge mo tolo-tolondok tukon tomisi mombosolo. 13 Maka daano koalalo mobantil doi yana, "Petrus, bangun! Tembeliyomo tukon kaane!" 14 Petrus timbiliyo, "Aki, Yesus! Yaku aki kumanaanggene kaane kooioila mo pinatanggon kai najis." 15 Bai do alaloo bantil koidan doi yana, "Oila komo lapamo Mian Bisa bantile moola kinaan, inaimo moaanggene doiya pinatanggon." 16 Pokitadoo abali polong tolu luunggon, doibundu do toikoo tobingkato doi surgaa. 17 Petrus pusing mopikikene oila komaanano dona pokitadoo. Petrus daano mopiki-pikikene, dopai mianoo Kornelius mo sumboliiyo lubato doi Simon nabonua tukon yanila daanomo doi tataapon salaano. 18 Maka yanila monguang mian tukon mansadai, "Kai diimbaa daano komian mo dungol, kosambuno Simon Petrus?" 19 Petrus daano mokakaate natoiyo oilamo komaanano dona pokitadoo, Mian Bisa Na Roh bantile doi yana, "Eh Petrus, daano kotolu komian mounggoliiyo ikoo. 20 Ayo mosobit obulus doi bilit tukon inai mosasaaki momalaing yanila, sabab Yakumo komo sumboliiyo yanila." 21 Maka Petrus obulus doi bilit tukon bantile doi mianoo, "Yakumo kai utus-utus nainumbolii. Utus-utus molubat tuuk oila?" 22 Yanila timbiliyo, "Kapiteeng Kornelius komo sumboliiyo kami lubat dosumai. Yana meeng komian monondok tukon matakutene ko Mian Bisa, tukon sasaibino ko Yahudi miano odotiiyo yana. Meeng ko Mian Bisa namalaekat sumboliiyo yana nakabiyo Tuan mulubat doi nabonua sabab, doiya buno potimbilino doi nasambeangan, yana sinumbolii momondongolii oila komo Tuan pailukene doi yana." 23 Maka Petrus sumboliiyomo yanila usok sulano nadungol idoo. Modoakon Petrus banguno tukon ampakono polaing-laing yanila. Moimoiya komian momangangga luwedoi Yope malaing koidan. 24 Meeng kooloyo molapadoo yanila polong doi Kaisarea. Indaa yanila lapamo tinotiili Kornelius tukon utus-utuso maka tula-tulano napokilakonan yana mo lapamo uange. 25 Salataa Petrus polong, Kornelius ampakon lobotiyo yana tukon sosuba doi salaano. 26 Bai Petrus taaniyo tukon ekekendenge yana, maka nabantile, "Banguno! Yaku susuunggu kai banggapi koidan." 27 Daano yana mopobasalitai tukon Kornelius, Petrus usok doi bonua lalomo. Idoo yana kitayo badaang komian molapamo pototongi. 28 Maka yana bantile doi yanila, "Utus-utus susuungo toiyo baikon ko Yahudi miano pinantanggon doi napo agama sulano nalubotiiyo kai potoikon tukon mian-mian moluwedoi bangsa bailon. Bai Mian Bisa lapamo otudoikene doi yaku baikon yaku aki namoola aanggene mau indee komiano koidan najis kai pinatanggon. 29 Doiyamo kosababpo salataa Tuan kabiyo sulano yaku lubat, yaku aki kukabalatan lubat. Jadi budodoiya yaku yase toiyo bulaando Tuan kabiyo yaku lubat." 30 Kornelius timbiliyo, "Toludoo kooloyo mo lapa, uga-ugaate bunomo doiya kotempono, yaku daano mosambeang doi bonua batong tolu kino-kinobian. Sosinggoton daano komeeng komalane mokokondong doi salaanggu. Do mianoo napakean nggilep-nggilep. 31 Yana bantile, ’Kornelius! Mian Bisa lapamo talimayo komu sambeang tukon neneeke naikon konoamu namonondokan. 32 Jadi sumboliiyo komian motaus doi Yope mouange komian meeng kosambuno Simon Petrus. Yana daano momoolo doi meeng komian mobabalukon kayung kulito nabonua kosambuno Simon; do bonuadoo doi tobun bibilo.’ 33 Doiyamo kosababpo yaku soisobiton sumboliiyo komian ampakon mouange Tuan. Tukon Tuan bisa-bisa monondok konoano tuuk lubat doisumai. Budodoiya kami sasaibino pototongimo dimbaa doi Mian Bisa salaano sulano mondongolii sasaibino ko Mian Bisa nasinumboliikon Tuan nabantile doi kami." 34 Maka Petrus bantile, "Budodoiya yaku bisa-bisa sadaliyo baikon ko Mian Bisa lakukanggene sasaibino komian pokakana. 35 Mian mo matakutene ko Mian Bisa tukon mongkubaiyo kolangge mo kana, do mianoo Mian Bisa talimayo, aki napiliyo yana oila komiano. 36 Utus-utus lapamo toiyo kobilita antoko ko Mian Bisa mo pelenggene doi bangsa Israel. Bilitadoo doiyamo manganai Bilita Monondok tentang podamean luwedoi Yesus Kristus, doiyamo Temeneno sasaibino komian. 37 Komuyu toiyo oila komo lapamo teali doi posaapon ko Yudea, doiyamo tambuun doi Galilea sambuno lapa dobasauwanoo Yohanes mo otunggukene. 38 Komuyu toiyo baikon ko Mian Bisa lapamo piliyo Yesus Nasaretoo miano tukon beena doi Yana Mian Bisa Na Roh tukon kuasa. Komuyu toiyo koidan baikon Yesus doo ampakon doi yayaa sulano mongkubai kokubai monondok; Yana tangalinggene sasaibino komian mo inusoki tukon Ibiliis, sabab ko Mian Bisa lolainge Yana. 39 Kamimo naiya komian mo lapamo kitayo susuungo sasaibino kolangge-langge Yana mo lakukanggene doi Yahudi miano nalipu tukon doi Yerusalem. Mau kai nabuno doiya bai yanila sempanggene tukon akateyo Yesus. 40 Bai doi oloyo kotoluno Mian Bisa otuboiyomo Yana koidan luwedoi namatean tukon okitanggene Yana doi banggapi; 41 aki nasasaibino komian, bai tolongo doi kami mo lapamo Mian Bisa piliyo doi loolukoo sulano teali Nasakisii-sakisii: Kami kaan tukon inum tukon Yana sambuno lapa Yana tubo koidan doi namatean. 42 Tukon Yana sumboliiyo kami mobabilitakene ko Bilita Monondokoo doi mian tukon mebee kasaksian baikon Yanamo komo biningkat luwe Mian Bisa teali Hakim doi mian mo daanoon motubo tukon komian mo lapamo mate. 43 Sasaibino konabi-nabi basalita tentang doi Yana. Yanila bantile baikon sasaibino komian mo mangangga doi Yesus, naikon tinolos kona lalim tukon kakuasaan moluwedoi Yesus." 44 Petrus daano mobasalita, Mian Bisa Na Roh obulus tukon kuasaiyo sasaibino komian mo molongol do bilitadoo. 45 Yahudi miano mangangga doi Yesus tukon malaing Petrus doi Yope, sasaibino masainding mokitayo ko Mian Bisa mobeena koidan Na Roh doi bangsa bailon mo bolikon Yahudi. 46 Sabab yanila ndongoliiyo dopai mianoo mobasalitamo tukon moimoiya kosilingan tentang tukon nggaa-nggaale kona babasalan ko Mian Bisa. Maka Petrus bantile, 47 "Soba kitayo, naiya pai mian nia lapamo malaat Mian Bisa Na Roh bunomo kita. Jadi moola kai komian mosemba-sembange yanila sulano nasinau tukon paisu?" 48 Maka Petrus sumboliiyo yanila nasinau luwe Yesus Kristus sambuno. Lapamo doiya yanila kabiyo, sulano Petrus nadungol tukon yanila moimoiya kooloyo kona kalumbit.
111 Rasul-rasul tukon mian mo mangangga doi posaapon ko Yudea ndongoliiyo baikon komian mo aki nabaagama Yahudi lapamo talimayo ko Mian Bisa nabantilan. 2 Doibundu salataa Petrus ampakono doi Yerusalem, do Yahudidoo miano mo lapamo mangangga, mbisalakene Petrus. Yanila bantile, 3 "Bulaando ikoo moampakon doi mian mo akiyoon nasinunat nabonua? Tukon ikoo koidan pokaanggon posinggat-singgat tukon yanila!" 4 Tobikon doiyamo Petrus talangkanggene doi yanila sasaibino komo lapamo teali, tambuun luwedoi tumbeno. Petrus bantile, 5 "Yaku daano mosambeang doi kota Yope, maka yaku kitayo komeeng kopokita. Yaku kitayo daano kolangge meeng mo buno meeng kotoik mo bebelan inobuluson luwedoi timbu, tokooton doi sangkap kopasuno, doibundu tade doi yaku taalikon. 6 Salataa yaku palatikanggene doi lalomo, yaku kitayo koiyayon-iyayon mosangkap koaino, iyayon-iyayon mombosolo, iyayon-iyayon mo tolo-tolondok tukon tomisi mombosolo. 7 Maka yaku lengele komeeng koalalo mobantile doi yaku, ’Yo bangun, Petrus! Tembele doiya tukon kaane!’ 8 Bai yaku timbiliyo, ’Aki, Temeneno! Akiyoon nasidutu yaku makaan kinaan mo pinatanggon kai najis.’ 9 Bai do alaloo bantil koidan luwedoi timbu, ’Lobo mo lapamo Mian Bisa bantile halaal inaimo kai nabinantil pinatanggon.’ 10 Yaku kitayo do langgedoo polong tolu luunggon tukon doi napupusan sasaibino tobingkat koidan doi surgaa. 11 Kana doiya kotempono koidan domianoo motoluila moluwedoi Kaisarea, mo sinumbolii doi yaku, lubat doi kubonua dungolan. 12 Maka ko Mian Bisa Na Roh sumboliiyo yaku ampakon polaing yanila tukon aki sasaaki. Konoom komian utus nia malaing tukon yaku doi Kaisarea, tukon kami sasaibino usok doi Kornelius nabonua lalomo. 13 Doibundu Kornelius basalitakene doi kami bulaando yana nakitaano komeeng komalaekat mokokondong doi nabonua tukon bantile, ’Mobintokon mian moampakon doi Yope mouange komeeng komalane kosambuno Petrus. 14 Yana naikon pailukene doi komuyu kobilita mo salamatene ikoo tukon pulimu.’ 15 Tukon salataa yaku atambuune basalita buno doiya," bunomo doiya Petrus banggadudulkene kona salita, "Mian Bisa Na Roh lubat doi yanila, pokakana buno komo teali doi kita loolukonoo doi tumbe-tumbeno. 16 Maka yaku neneeke, Temeneno sidutu bantile, ’Yohanes mansau tukon paisu, bai komuyu naikon sinau tukon Mian Bisa Na Roh.’ 17 Jadi tontong ko Mian Bisa mebeekon koidan doi mian mo aki nabaagama Yahudidoo balakaat mo pokakana yana mo beekene doi kita doi temponodoo nda manganggaan doi Temeneno Yesus Kristus. Tobikon doiya, aki nateali yaku mopantane ko Mian Bisa!" 18 Sambuno ndongoliiyo doiya, yanila akimo nanggeelekiyo yana koidan. Maka yanila nggaa-nggaale ko Mian Bisa, yanila bantile, "Kalu buno doiya, komian mobolikon Yahudi binee todanan moluwedoi Mian Bisa sulano badodoloon doi napolalim-lalim tukon tingoniiyo kotuboan mo bisa!" 19 Sambuno Stepanus inakate, komian mo anggayo Yesus tambuuno binuluk-buluk, tobikon yanila topobabandakon doi yayaa. Daano kobuleng polong doi Fenesia, tukon daano koidan komo polong doi Siprus tukon doi Antiokhia. Yanila babilitakene kobilita moluwe doi Mian Bisa tolongo doi Yahudi miano tolong. 20 Bai luwedoi do mianoo momangangga, mo luwedoi Siprus, tukon doi Kirene, daano koidan kopai mian mo ampakon doi Antiokhia tukon babilitakene ko Bilita Monondok tentang Yesusoo doi mian mo aki nabaagama Yahudi koidan. 21 Ko Temeneno nakuasa daano doi yanila tobikon badaang komian moteali mangangga tukon salakanggene kobutongo doi Temeneno. 22 Salita-salita tentang kajadian-kajadian nia polong koidan doi jemaat Yerusalem. Maka yanila sumboliiyo Barnabas ampakon doi Antiokhia. 23 Tukon Barnabas polong indaa, tukon kitayo bulaando ko Mian Bisa nabalakaatiyano do mianoo, yana laba tuuno. Maka yana kabiyo sulano yanila bisa-bisa motaat doi Temeneno tukon totubo konoano. 24 Barnabas nia mian monondok konoano tukon kinuasaimo Mian Bisa Na Roh tukon tutuu anggayo ko Temeneno tobikon badaang komian momalaing Temeneno. 25 Doibundu Barnabas ampakon doi Tarsus umboliiyo Saulus. 26 Sambuno pososuung tukon Saulus, yana babayo Saulus doi Antiokhia tukon meeng kotaun moono yanila pototongi tukon anggota jemaat indaa tukon mongotunggul badaang komian. Doi Antiokhia indaamo komian mangangga doi Yesus tuuk tumbeno luunggon kona binantilan Salani miano. 27 Doi lounudoo daano komoimoiya konabi molubat luwedoi Yerusalem ampakon doi Antiokhia. 28 Doi antarano yanila daano komeeng komian kosambuno Agabus. Luwe dolongan Mian Bisa Na Roh Yana tantukanggenemo baikon doi posaapon kodunia teali kolounu malaalan mo bolikon langge. (Tukon do langgedoo takainomo tealimo koidan doi tempodoo Kaisar Klaudius natealian tomundo.) 29 Maka sasaibino Yesus napololaingoo pomeenggon sulano namakapatu bantuan doi utus-utus mo dungol doi Yudea; suwe-suwele makapatu manurut kona tinondong. 30 Pomeenggonanoo linaksanakanggon koidan, maka Barnabas tukon Saulus sinumbolii sulano nababayo do bantuanoo doi katua-katua jemaat.
121 Doi lounudoo koidan Tomundo Herodes atambuunemo kona dodokanano koanggota-anggota jemaat. 2 Luwe naparenta, Yakobus, Yohanes utuso inakate tukon bakoko. 3 Salataa Herodes kitayo baikon dona kokubaidoo sanaanggene ko Yahudi miano noano, yana mongkubai koidan mo buno doiya; yana sumboliiyo komian molakoyo Petrus koidan. Doiya langgedoo teali doi tempo Lamekanano ko Roti Moakiyo ko Ragino. 4 Sambuno linako, Petrus inusokon doi talunggu lalomo. Sangkap kotambuno kosuludadu mobinotokon sulano natotooliyo Petrus idoo -- suwe-suwele kotambuno sangkap komian koanggota suludadu. Sambuno kolamean Paskah pupus, maka Herodes naikon palesayo Petrus doi mian badaang salaano. 5 Jadi Petrus tinaan doi talunggu; bai koanggota-anggota jemaat banggadudul momeeng mosambeang tukon bisa-bisa doi Temeneno motuuk doi Petrus. 6 Doi popook akiyoon Herodes naikon nasasalaanikene Petrus doi mian badaang, Petrus moolo kinoot tukon lua kopokoot doi antara lua kosuludadu padagai. Doi talunggu tataapono, padagai-padagai bailon koidan daano modagaiyo kotalunggu. 7 Sosinggot Temeneno namalaekat kokondong idoo tukon daano komeeng nggilep motalaang doi talunggudoo kombiango lalomo. Malaekatoo ungge-unggete Petrus polong yana bangun. Maka do malaekatoo bantile, "Eh, mosobit bangun!" Singgatoo koidan otuwongo dolante besidoo modoi Petrus limano. 8 Lapamo doiya malaekatoo bantile, "Pakeyo komu pakean tukon keetemo komu sapatu aloso." Maka Petrus pakeyomo kona pakean tukon keetemo kona sapatu aloso. Doibundu malaekatoo bantile koidan, "Pakeyo komu jubah tukon laingemo yaku." 9 Maka Petrus lainge do malaekatoo tobuat luwedoi talunggudoo lalomo. Bai Petrus aki natoiyo baikon oila komo sodo kinubai luwe do malaekatoo doiya daano kai meeng kolangge mo bisa-bisa teali. Petrus aanggene doiya tolongo meeng kopokita. 10 Salataa yanila lupaiyo kotataapon badagaian komeengo tukon koluano, yanila polong doi tataapon besi, mo loloiyo kokota. Tataaponoo tobuka susuungo, maka yanila tobuat tukon ambakono loloiyo kololoon meeng pangano. Sosinggot do malaekatoo tinggalemo Petrus. 11 Lapamo doiya maka sodo Petrus toiyo oilamo komo teali doi yana, maka yana bantile, "Budodoiya yaku toiyomo baikon ko Temeneno bisa-bisa molapamo kapatuwe kona malaekat sulano naosodiiyo yaku doi Herodes nakuasa tukon luwe sasaibino kolangge komo naikon bangsa Yahudi mo kubaiyo doi yaku." 12 Sambuno lapa yana toiyo doiya ndondoongoo, Petrus ampakono doi Maria nabonua, Yohanes tinano mo sinombuikon koidan Markus. Idoo badaang komian mopototongi tukon daano mosambeang. 13 Petrus tokiyo kotataapon doi tonggulung, maka komeeng kopeleleani boine kosambuno Rode, lubat sulano nabukayo kotataapon. 14 Banggadudul tingoniiyo Petrus alalo. Tobikon nalabaan, yana moso-mosobit usok koidan akimo nabukayo kotataapon, maka pailukene komian idoo baikon Petrus daano doi tonggulung. 15 "Ikoo tindo!" yanila bantile. Bai Rode kokotikas baikon doiya bisa-bisa Petrus. Maka yanila bantile, "Doiya malaekato!" 16 Daano mobuno doiya Petrus banggadudul momeeng tokiyo kotataapon. Maka salataa yanila bukayo kotataapon, tukon kitayo Petrus, yanila masainding tuuno. 17 Petrus mebee isarat tukon limano sulano yanila natanaang, doibundu yana basalitakene bulaando ko Temeneno molapamo babayo yana tobuat luwedoi talunggu lalomo. Maka yana bantile, "Popailukene naiya doi Yakobus tukon utus-utus bailon koidan." Lapamo doiya Petrus otinggalemo do tampatoo tukon ampakon doi tampat bailon. 18 Modoakon dowa-dowa tealimo kokakacauwan doi antara suludadu-suludadu pototoolino. Yanila pusing tuuno oila komo teali manganai doi Petrus. 19 Maka Herodes mosumbolii mian moumboliiyo Petrus, bai yanila aki namoola pososuunggene yana. Jadi Herodes maparentakene sulano suludadu-suludadu pototoolinodoo nasinadai maka nainakate. Sambuno lapa doiya Herodes ampakon doi Yudea tukon dungol moimoiya kolumbito doi Kaisarea. 20 Herodes nggimoliiyo tuuno komian doi Tirus tukon Sidon. Tobikon doiya yanila posinggat-singgat lubat momangadap doi yana. Tumbe-tumbeno yanila mangala noa doi Blastus, mo kapalaiyo Herodes nabatomundoan, sulano yana naala doi yanila. Doibundu yanila ampakono mangadap doi Herodes, maka kabiyo podame, sabab konapoo lipu tolongo moinikene kokinaan doi Herodes nalipu. 21 Daano kooloyo meeng mo lapamo tinantukon, Herodes pakeyo kona pakean batomundoan maka osulang doi kulusii tukon tambuuno bapidato doi narayat salaano. 22 Rayat mo daanon mo mondongoliidoo nggele-nggeleamon, "Naiya pilogot alalo, bolikon banggapi alalo!" 23 Doiya kosinggatoo koidan Temeneno namalaekat tapiyo Herodes, sabab yana aki naanggayo ko Mian Bisa. Herodes kinaan ngganggalang maka mate. 24 Jadi ko Mian Bisa nabantilan momeeng pololokon tololongol tukon pololokono bukuan. 25 Sambuno lapa Barnabas tukon Saulus alapayo konapoo limang, yanila abalimo doi Yerusalem tukon babayo Yohanes Markus polaing-laing yanila.
131 Doi jemaat Antiokhia lalomo daano konabi-nabi tukon guru-guru, doiyamo Barnabas, Simeon mo tinotumaikon Mopook, Lukius luwedoi Kirene, Menahem napiniala posinggat-singgat Herodes, tukon Saulus. 2 Salataa yanila daano mobakaleda doi Temeneno tukon bapuasa, Mian Bisa Na Roh bantil doi yanila, "Popiliyomo Barnabas tukon Saulus motuuk doi Yaku, sulano yanila nalimange kolimang mo lapamo Yaku tantukene motuuk doi yanila." 3 Sambuno yanila bapuasa tukon sambeang yanila abese kopai limano doi Barnabas tukon Saulus maka yanila sumboliiyo yanila luaila. 4 Tobikon inosumbolii Mian Bisa Na Roh, Barnabas tukon Saulus lengget taus doi Seleukia. Doi Seleukia yanila talabut doi togong Siprus. 5 Salataa polong doi Salamis, yanila babotilanggene ko Mian Bisa nabantilan doi Yahudi miano nabonua kaleda. Yohanes Markus tomboniiyo yanila doi yanila naampakonan lalomo. 6 Posaapon do togongoo yanila ompokoniiyo polong doi Pafos. Indaa yanila pososuung tukon komeeng ko Yahudi miano, kosambuno Bal Yesus. Yana meeng komian modaano kona motoiyan mo akuiyo kobutongo nabi. 7 Sergius Paulus, gubernur doi togongoo yana posobat tukon Bal Yesus. Gubernuroo daano meeng komian mo pandoi tukon bijaksana. Yana uange Barnabas tukon Saulus sabab yana yase mondongolii Mian Bisa nabantilan. 8 Bai Barnabas tukon Saulus Elimas tumbak-tumbak do pandoidoo motoiyan, sabab Elimas (doiyamo kosambuno doi silingan Yunani lalomo) kakaate sulano do gubernuroo inai napolong mangangga doi Yesus. 9 Bai Saulus -- mo binantil koidan Paulus -- kinuasaimo Mian Bisa Na Roh, tobikon yana mbalenge do mopandoidoo motoiyan, 10 maka bantile, "Eh bakokolii tuuno, pau molokis! Ikoo musu doi sasaibino komo monondok. Bulaando ikoo moaki muyase tade molusayo ko Mian Bisa natetel sulano nasalamatene kobanggapi? 11 Budodoiya kitayo, Temeneno ukume ikoo! Ikoo naikon teali piit, polong ikoo aki mumoola mokita oloyo panano koidan doi soisik kotempo." Doiya kosinggatoo koidan Elimas lasaiyo daano kobunom mo mopook motombukiyo komatano, tobikon yana ampakon nggaa-nggaam moumbolii mian motanda-tandane yana. 12 Salataa do gubernuroo kitayo oila komo lapamo teali, yana manganggamo doi Yesus; sabab yana masainding tuuno naikon kootunggul tentang Temeneno. 13 Doi Pafos, Paulus tukon tula-tulano talabut doi Perga doi Pamfilia. Idoo Yohanes Markus otinggale yanila, maka abali doi Yerusalem. 14 Doi Perga, yanila banggadudulkene kona poampakonan doi Antiokhia Pisidia, doibundu doi oloyo Tadean yanila ampakon osulang doi bonua kaledaan lalomo. 15 Sambuno Musa na Buku tukon Nabi-nabi na Buku binasakono, katua-katua jemaat sumboliiyomo komian momansadai doi Paulus tukon tula-tulano, "Utus-utus, kalu Utus daano komu otunggul motuuk doi mian nia, yo pelenggenemo domu otunggul." 16 Paulus kokondong, maka tidekene kolimano mebee paloosan, doibundu bantile, "Utus-utusonggu bangsa Israel tukon utus-utus mo bailonggon naimbaa mo taat doi Mian Bisa! Soba polengele yaku: 17 Mian Bisa bangsa Israel lapamo piliyo kotumbunggita, tukon tealikene naiya bangsa nia bangsa mo babasal salataa yanila dungol doi Mesir buno mian molulubaton. Doibundu tukon kuasa mo babasal Mian Bisa babayo yanila tobuat doi Mesir. 18 Yana tanaang telhadap yanila nakokubai doi padang lalomo sangkap kolono kotaun kona kalumbit. 19 Pitu kobangsa yana momanase doi lipu Kanaan sulano naobos-obosikene do lipudoo doi bangsa Israel nateali yanila nalipu. 20 Sasaibino doiya banggadudul sangkap kosakato lima kolono kotaun. Sambuno lapa kobangobosan do lipudoo Kanaan, Mian Bisa beekene doi yanila kohakim-hakim. Hakim doibundu doiyamo Nabi Samuel. 21 Doibundu yanila mangkabi meeng kotomundo. Mian Bisa beekene doi yanila Saul Kis napau luwedoi suku Benyamin sulano nateali yanila natomundo sangkap kolono kotaun kona kalumbit. 22 Sambuno Mian Bisa beletiyo yana doi nabatomundoan, Mian Bisa bingkate koidan Daud teali yanila natomundo. Tukon naiyamo ko Mian Bisa nabinantil tentang Daud, ’Yaku lapamo laate Daud Isai napaudoo mo sanaanggene Konoanggu. Yana meeng komian mo lakukanggene Daku mongiasan.’ 23 Luwedoi Daud doiyamo ko Mian Bisa namasadiakanano kobangsa Israel meeng ko Tomundo Pasalamat, pokakana mo lapamo perjanjikene. Tukon Yesus yanamo ko Tomundo Pasalamatoo. 24 Akiyoon Yesus natambuune kona limang, Yohanes lapamo babotilanggene doi Israel miano sulano yanila nabadodoloon luwedoi yanila nalalim-lalim tukon sinau. 25 Tukon adukono pupus kona limang, Yohanes bantile doi mian, ’Indee kai miano yaku nia menurut komuyu popalaat? Yaku bolikon domianoo komuyu mototooliyo. Poneneeke, do mianoo naikon lubat sambuno lapa yaku; tuuk mobukayo Kona sapatu yaku aki namoola.’ 26 Utus-utus katulunan Abraham, tukon sasaibino Utus-utus komo bailonggon dimbaa mo taat doi Mian Bisa! Mian Bisa lapamo kapatuwo doi kita kobilita kasalamatanoo; 27 sabab komian mo dungol doi Yerusalem tukon yanila pamarenta-pamarenta aki napo toiyo baikon yanamo do pasalamatoo. Yanila aki namangalatikene konabi-nabi naotunggul mo binasakon samba-samba kooloyo Tadean, tobikon yanila ukume Yesus. Bai tukon lakukanggene mo buno doiya mangaanikene baikon oila komo tinantukon doi nabi-nabidoo tealimo. 28 Mau kai yanila aki namoola pososuunggene komeeng kokasalaan doi Yana mo moola inukum tukon ukuman mate, bai yanila kabiyo doi Pilatus sulano Yana inakate. 29 Tukon sambuno yanila okoobusemo kubaiyo sasaibino komo lapamo totulis doi Kitab Moliyous lalomo tentang Yana, yanila obulusene kobajano doi kayung sempang, maka inabos doi kibul lalomo. 30 Bai Mian Bisa otuboiyo koidan doi namatean. 31 Doibundu moimoiya kooloyo kona kalumbit Yana lubat okitakene kobutongo doi mian mo lapamo lubat tukon Yana doi Galilea ampakon doi Yerusalem. Yanila doiyamo komo budodoo teali sakisii-sakisii motuuk doi yana doi Israel miano. 32 Jadi, budodoiya nia kami pelenggene kobilitadoo monondok doikoo: Oila komo Mian Bisa lapamo perjanjikene doi tumbunggita, 33 doiya Yana lapamo kubaiyo doi kita tukon naotuboiyo Yesus koidan doi namatean. Sabab doi Mazmur koluano lalomo daano mototulis, ’Ikoo Daku Pau, doi oloyo nia Yaku lapamo teali Tamamu.’ 34 Mian Bisa lapamo otuboiyo koidan Yana doi namatean. Budodoiya Yana akimo naikon koidan natoupiyo komatean doi kibul lalomo. Tentang doiya langgedoo Mian Bisa bantile, ’Yaku naikon mebeekon doi komuyu teteba moliyous mo pasti naikon tinopati, mo lapamo kudandikene doi Daud.’ 35 Bunomo lakon koidan doi ayat lalomo bailon nabinantilan, ’Ikoo aki naikon mubatadikene Komu ata mo satiadoo nabooan doi kibul lalomo.’ 36 Daud lapamo mate tukon kinibulo koidan posinggat-singgat tukon kotumbuno, sambuno lapa yana lakukanggene oila komo Mian Bisa nasinumboliikon yana kubaiyo. Daud bajano lapamo manas kabus sasaibino. 37 Bai Yesus komo Mian Bisa otuboiyo koidan doi matean, Yesusoo aki namanas kabus. 38 - 39 Tobikon doiya Utus-utus, siokai komuyu potoiyo baikon luwe Yesus nia bilita tentang potolos lalim pinailukon doikoo; komuyu sio potoiyo baikon samba komian mo mangangga doi Yana, inosodii doi sasaibino kolalim mo aki namoola inapusanggon luwedoi Mian Bisa naparenta-parenta Musa mo pelenggene. 40 Doiyamo kosababpo komuyu sio popalatikanggene mono-monondok, inai napolong teali doi komuyu oila komo nabi-nabi nabinantil nia, 41 ’Popalatikanggene mono-monondok, eh komuyu komian mo yase batotulai! Komuyu naikon masaindinggene, maka mate! Sabab doi lounu nia Yaku daano mokubaiyo komeeng kolangge, komo komuyu susuumuyu aki naikon poanggayo, mau kai nadaano komian mojelaskanggene doi komuyu.’ " 42 Salataa Paulus tukon Barnabas otinggale do bonua kaledadoo, komian modaano doi bonua kaledaanoo, kabiyo yanila naabali koidan doi oloyo Tadean doi salaandoo, sulano najelaskanggene nalobian banggadudul tentang do langge-langgedoo. 43 Sambuno lapa komianoo luwedoi bonua kaledaanoo, Paulus tukon Barnabas linoolaing doi badaang komian Yahudi tukon bangsa bailon mo lapamo usok agama Yahudi. Maka do rasul-rasuloo otinauwo yanila sulano yanila nabanggadudul basosinggalanggon doi Mian Bisa nakuasa. 44 Doi oloyo Tadean salaandoo, adukon sasaibino komian doi kotadoo lubat momondongolii Temeneno nabantilan. 45 Salataa dopai Yahudi miano kitayo dopai mianoo mobadaang, yanila masakit konoano tuuno. Yanila totulaiyo Paulus tukon yanila bantayo sasaibino kona binantil. 46 Bai tukon lobian barani koidan Paulus tukon Barnabas basilingan banggadudul talang-talaangan. Yanila bantile, "Ko Mian Bisa nabantilan takainomo sio napinolonggon doi komuyu loolukon. Bai tobikon komuyu mo aki poyase talimayo, komuyu lapamo tantukene susuumuyu baikon komuyu aki namoola mantalima tuboan mobisa tukon posidutukon. Tukon budodoiya kami otinggale komuyu tukon ampakon doi bangsa bailon. 47 Sabab naiyamo ko Temeneno naparenta doi kami; Temeneno bantile, ’Yaku lapamo tantukene komuyu moteali meeng komadialan doi bangsa bailon mo bolikon Yahudi, sulano komuyu polubatene kokasalamatan doi posaapon kodunia.’ " 48 Doi singgatoo kobangsa bailon mo bolikon Yahudi molengele doiya, yanila sanaang tuuno, maka nggaa-nggaale ko Temeneno nabantilan. Tukon domianoo mo lapamo Mian Bisa tantukene sulano namalaat tuboan mobisa tukon posidutukon, do mianoo anggayo. 49 Ko Temeneno nabantilan tololongolo doi yayaa doi posaapon doi lipudoo. 50 Bai kosambu-sambu doi kotadoo tukon boi-boine moluwe golongan mian motatandak matakutene ko Mian Bisa, Yahudi miano gololiiyo. Yanila osumbete kopomusuan doi Paulus tukon Barnabas, tukon siikayo yanila luaila luwedoi lipudoo. 51 Maka do rasul-rasuloo otipasene koambata doi ainoila doi mianoo salaano doiya buno meeng kotondoon, maka ampakon doi Ikonium. 52 Pololaing-pololaing doi Antiokhia laba tuuno tukon kinuasaimo Mian Bisa Na Roh.
141 Paulus tukon Barnabas toupiyo kolangge mo pokakana doi Ikonium. Yanila ampakon koidan doi Yahudi miano nakaledaan tukon basalita idoo mobuno doiya tobikon badaang ko Yahudi miano tukon mobolikon Yahudi miano teali mangangga doi Yesus. 2 Bai ko Yahudi miano mo aki nayase mangangga asute komian mobolikon Yahudi, tobikon kubaiyo yanila mosikitene komian mangangga doi Yesus. 3 Tobikon doiya Paulus tukon Barnabas dungol malumbit idoo. Tukon doi napo baranian yanila basilingan manganai Temeneno. Maka ko Temeneno bukutiikanggene baikon yanila nabilita tentang namaasi doiya bisa; Yana beena doi yanila kuasa sulano napo kubaiyo kuasa mominasaindinggon tukon langge-langge modeikon lobo. 4 Bai komian doi kotadoo pototonggulung meeng tukon bailon; daano komo ala doi Yahudi miano tukon daano komo ala doi rasul-rasuloo. 5 Maka ko Yahudi miano tukon kona posambu-sambu posinggat-singgat tukon mian-mian mobolikon Yahudi pomeenggon sulano naposakisaayo tukon napo sakule batu do rasul-rasuloo. 6 Bai dopai rasul-rasuloo toiyo do ndondoongoo, maka yanila dampas doi Listra tukon Derbe, doiya kota-kota doi Likaonia, tukon doi lipu naponggaupan. 7 Indaa yanila babulitakanggene koidan do Bilitadoo Monondok. 8 Doi Listra daano komeeng komala-malane mo lapit koaino salataa nasinuungan, tobikon yana aki nasidutu biasa amba-ambakon, sabab koaino todudul muyuk. 9 Mianoo osulang indaa mondongolii Paulus mobasilingan. Paulus kitayo baikon do mianoo anggayo tukon tobikon doiya yana moola tinangalinggon. Maka Paulus mbalenge yana, 10 tukon alalo mo babasal Paulus bantile, "Kokondong kokoloyos!" Mianoo osuut kokondong maka ambakon. 11 Salataa komian badaang kitayo oila komo lapamo Paulus kubaiyo, yanila toloukon doi silingan Likaonia lalomo, "Pilogot-pilogot lapamo obulus doi dunia tukon banggapi butongo." 12 Maka Barnabas yanila sombuikene Zeus, tukon Paulus yanila sombuikene Hermes, sabab yanamo komo basilingan. 13 Imam Pilogot Zeus, kopopialungo tangabos doi salaano, lubat momababa saapi-saapi langgilo tukon bunga-bunga doi kota tataapono babasal. Yana yase malaing tukon mian badaangoo momososubakon sosuba doi rasul-rasuloo. 14 Salataa Barnabas tukon Paulus ndongoliiyo oila komo do mianoo yase kubaiyo, yanila bea-beake yanila napakean maka yanila obulen doi mianoo mobadaang tanga-tangano, maka nggeleamon, 15 "Eh, bulaando komuyu mokubaiyo naiya? Kami naiya banggapi koidan pokakanamo Utus! Kami daano naimbaa sulano babilitakene ko Bilita Monondok doi komuyu sulano komuyu potinggale kolangge-langge mo akiyo kogunano nia tukon polubat doi Mian Bisa mo tubo, motealikene kotimbu tukon buta tukon tobun tukon sasaibino komo daano doi lalomo. 16 Doi tempo mo lapa ko Mian Bisa batadikenemo kobangsa-bangsa motubo naloingiyo kona mongiasan yanila suwe-suwele. 17 Bai Yana aki natoliminggene momebee bukutii-bukutii tentang kobutongo, doiyamo tukon mongkubaiyan kokubai momonondok. Yana beekene doi komuyu koudan luwedoi timbu tukon polangge kinanggikon hasilo doi tempono. Yana beena kinaan doi komuyu tukon sanaanggene konoamuyu." 18 Bai tukon do bantilan-bantilanoo daano maaling koidan do rasul-rasuloo napantane do mian-mianoo mososubakon sosuba doi yanila. 19 Moimoiya ko Yahudi miano mo lubat doi Listra luwedoi Antiokhia doi Pisidia tukon luwedoi Ikonium pangaluiyo komian mobadaangoo tobikon do mianoo mobadaang alamo doi yanila. Yanila sakule Paulus tukon batu, doibundu keete yana doi kota tonggulungo. Yanila aanggene yana lapamo mate, 20 bai salataa dopai mianoo mo mangangga idoo kokondong potikunggon, yana bangun tukon usok abali doi kota. Modoakon yana tauso doi Derbe polaing-laing Barnabas. 21 Doi Derbe, Paulus tukon Barnabas babilitakene do Bilita Monondokoo tukon madaang komian moteali mangangga doi Yesus. Lapa doiya yanila abalimo doi Listra, doibundu doi Ikonium, maka doi Antiokhia doi Pisidia. 22 Doi kota-kotadoo yanila ekeenggele Yesus Napololaing-pololaing noano tukon otinaukene do pololaing-pololaingoo natataap mangangga doi Yesus. "Kita sio nabadaang kosakisaa nda tinoupi loolukon, maka nasodo kita toupiyo kosanaangan doi Mian Bisa na Dunia Boolu," bunomo doiya do rasul-rasuloo naotunggukanano doi Yesus napololaing-pololaing doi kotadoo. 23 Tukon samba-samba kojemaat, Paulus tukon Barnabas mongoduduk katua-katua tuuk doi jemaatoo. Maka tukon sambeang tukon bapuasa, yanila salakanggene katua-katuadoo doi Temeneno komo yanila mo anggayomodoo. 24 Sambuno doiya Paulus tukon Barnabas banggadudulkenemo kona ampakonan yanila loloiyo kolipu Pisidia tukon polong doi Pamfilia. 25 Tukon sambuno lapa yanila babilitakene ko Mian Bisa nabantilan doi Perga, yanila ampakono doi Atalia. 26 Luwe idoo yanila talabut koidan doi Antiokhia. Doiyamo kota tampat yanila loolukonoo nasinalaakanggonan doi maasi Mian Bisa, sulano yanila nalimange kolimang mo budodoiya lapamo yanila okoobuse. 27 Salataa polong doi Antiokhia, yanila pototongikene koanggota-anggota jemaat idoo, maka basalitakene sasaibino oila komo lapamo Mian Bisa kubaiyo lolo doi yanila. Yanila basalitakene koidan manganai bulaando ko Mian Bisa molapamo mobuka loloon sulano komian mobolikon Yahudi mangangga doi Yesus. 28 Doi kotadoo Paulus tukon Barnabas dungol malumbit tukon mian mangangga.
151 Moimoiya komian moluwedoi Yudea lubat doi Antiokhia tukon yanila otunggule komian momangangga doi Antiokhiadoo baikon kalu yanila aki nasinunat loloiyo Musa naaturan, yanila aki namoola sinalamaton. 2 Paulus tukon Barnabas bantayo tuuno dopai mianoo napandapat. Doi napupusan tinantukanggon sulano Paulus tukon Barnabas tukon moimoiya komian bailon moluwedoi Antiokhia ampakon doi Yerusalem sulano pobisalaikene masaaladoo tukon rasul-rasul tukon katua-katua indaa. 3 Anggota jemaat doi Antiokhia antekene yanila polong doi kota tonggulungo, doibundu yanila ampakono loloiyo kokota Fenesia tukon Samaria. Indaa yanila basalitakene bulaando komian mobolikon Yahudi lapamo salakanggene kobutongo doi Mian Bisa. Do bilitadoo tutuu laba-labakene komian mo mangangga idoo. 4 Salataa yanila polong doi Yerusalem, yanila tinalima tukon monondok doi jemaat, tukon doi rasul-rasul tukon katua-katua. Maka yanila basalitakene doi mianoo tentang sasaibino oila ko Mian Bisa mo lapamo kubaiyo doi yanila. 5 Bai moimoiya komian motongusokon Parisi miano mo manganggamo, kokondong tukon bantile, "Mian bangsa bailon komo lapamo manganggadoo sio nasinunat tukon sabole-bole sio naloloiyo Musa naatulan." 6 Maka rasul-rasul tukon katua-katua pototongi sulano napo bisalakene doiya masaaladoo. 7 Malumbit tuuno yanila napobeean pikiran. Doi napupusan Petrus kokondong tukon bantile, "Utus-utus! Komuyu susuumuyu toiyo baikon moimoiya kotempo molapa Mian Bisa piliyomo yaku luwedoi antara komuyu sulano babilitakene ko Bilita Monondokoo doi mian mobolikon Yahudi, sulano yanila molongol tukon anggayo. 8 Tukon Mian Bisa komo toiyo kobanggapi noano lapamo otudoikene baikon Yana talimayo yanila; Yana otudoikene do langgedoo tukon beekene doi yanila ko Mian Bisa Na Roh bunomo komo lapamo beekenemo doi kitadoo koidan. 9 Mian Bisa aki naposasalakene kita tukon yanila. Mian Bisa kokoliyousio yanila noano, sabab yanila manganggamo. 10 Ah, oila kosababpo komuyu moyase tumbokiiyo ko Mian Bisa budodoiya tukon mebee meeng kokawajipan doi Napololaing-pololaing nia, sabea kai kotumbunggita tukon kita susuunggita koidan aki namoola molaksanakanggene? 11 Kona bisaan, kita anggayo tukon kita sinalamaton tobikon Yesus namaasi doi kita; bunomo koidan yanila." 12 Maka tademo yanila sasaibino mo pototongi idoo. Doibundu yanila ndongoliiyo Barnabas tukon Paulus mobasalitakene koidan sasaibino kokuasa-kuasa mominasaindinggon tukon langge-langge mobolikon lobo ko Mian Bisa mo lapamo kubaiyo lolo doi yanila doi antara mian-mian bangsa bailon mo bolikon Yahudi. 13 Sambuno yanila lapa mobasalita, Yakobus bantile, "Utus-utus! Soba pondongoliiyo yaku. 14 Simon sodo lapa talangkanggene bulaando ko Mian Bisa doi tumbeno natudoikanano kona palahatian doi mian mobolikon Yahudi, tukon makisuut mopili luwedoi yanila mian bailon komo naikon teali namian. 15 Doiya pokokonoi tukon komo lapamo doi nabi-nabi tantukene. Sabab daano mototulis buno naiya, 16 ’Lapamo doiya Yaku naikon lubat koidan,’ Temeneno bantile, ’Yaku naikon bangune koidan Daud nabonua mo lapamo molopo, tukon okindendeke kona molopoan, tukon ekekendenge koidan; 17 sulano sasaibino komian labinodoo umboliiyo ko Temeneno, posinggat-singgat sasaibino kobangsa bailon mo bolikon Yahudi mo lapamo Yaku uange sulano nateali kumian.’ Bunomo doiya ko Temeneno nabantilano, 18 komo lapamo pailukene doiya langgedoo salataa doi looluk." 19 "Jadi menurut kupalaat," Yakobus nabantilano, "kita aki namoola kubaiyo susa komian mobolikon Yahudidoo mo salakanggenemo kobutongo doi Mian Bisa. 20 Bai kita sio nda motulis surat doi yanila tukon otinauwo yanila sulano yanila naaki nakaane kokinaan monajis mo lapamo sinosubakon doi bapilogotan, kai makaan iyayon sailo motokoot mate, kai makaan sau. Tukon koidan sulano yanila nadedeenggene kobutongo luwe kokubai-kokubai mo lokis. 21 Sabab Musa naaturan lapamo salataa looluk binasakon doi samba-samba kooloyo Tadean doi bonua-bonua kaleda, tukon binabilitakon doi sasaibino kokota." 22 Rasul-rasul tukon katua-katua, posinggat-singgat tukon sasaibino koanggota jemaatoo putusemo sulano napo mopomolilik moimoiya komian doi yanila komo naikon sinumbolii doi Antiokhia polaing-laing Paulus tukon Barnabas. Maka yanila lilike Silas tukon Yudas mo sinombuikon koidan Barsabas. Namian nia luaila daano kai mian mo talakamuka doi antara mian mangangga doi Yerusalem. 23 Polaing-laing tukon do bito-bitodoo yanila makapatu koidan meeng kosurat konabantilano buno naiya, "Doi sasaibino utus-utus mo luwedoi bangsa bailon mo bolikon Yahudi, mo dungol doi Antiokhia, Siria tukon Kilikia. Komai salam, rasul-rasul tukon katua-katua, doiyamo poutus-utus. 24 Kami lengele daano komoimoiya komian luwedoi antara kami mo lapamo ampakon doi komuyu tukon mobanggabut tukon kubaiyo pusing komuyu tukon yanila naotunggul-otunggul. Bai kami aki mai sumboliiyo yanila molakukanggene doiya. 25 Doiyamo kosababpo kami lapamo po pikilikene tukon sasaibino satuju sulano molilik moimoiya komian tukon sinumbolii yanila lubat doikoo. Yanila naikon ampakon polaing-laing tukon Utus Barnabas tukon Paulus kami mo seange. 26 Doi mian nia molua lapamo yanila bataanggene yanila butongo tobikon nda Temeneno Yesus Kristus. 27 Jadi, kami sumboliiyo Yudas tukon Silas doi Utus-utus. Yanilamo komo naikon mopelenggene susuungo secara bantilan doi komuyu kobilita mo totulis doi suratia lalomo koidan. 28 Mian Bisa Na Roh lapamo satujuiyo -- tukon kami koidan satuju -- sulano komuyu inai pobinee limang-limang mo lobian motoong luwedoi limang-limang komo palaluu nia tolong: 29 inai pokaane kokinaan mo lapamo sinosubakon doi bapilogotan; inai pokaane sauno, inai pokaane koiyayon sailo mo tokoot mate, tukon podedeenggene kokokubai-kokubai mo lokis. Kalu komuyu dedeenggene kobutomuyu doi langge-langgedoo, komuyu lapamo kubaiyo kolangge mo monondok. Tolongo buno doiya, kinatauwan!" 30 Sambuno palamisi, yanila mo sinumboliidoo tauso doi Antiokhia. Indaa yanila uange sasaibino koanggota jemaat napototongi maka pelenggene do suratoo. 31 Salataa do anggota jemaatoo basayo do suratoo, yanila sanaang tuuno do suratoo antoko mo hibule yanila noano. 32 Yudas tukon Silas, mo daano kai nabi koidan, malumbit kona pobasalitaiyan tukon utus-utus mo manganggamo doi Antiokhiadoo sulano mebee dolongan tukon kabaranian doi yanila. 33 Sambuno Yudas tukon Silas dungol indaa moimoiya kooloyo, komian mangangga doi Antiokhiadoo kapatuwo yanila abali tukon sumboliiyo yanila mopelenggene kosalam doi mo sumboliiyo yanila. [ 34 Bai Silas putusemo sulano tataap dungol doi Antiokhia.] 35 Paulus tukon Barnabas koidan dungol moimoiya kooloyo doi Antiokhia. Indaa yanila bangotunggul tukon babilitakene ko Temeneno nabantilan polaing-laing tukon mian badaang bailon. 36 Aki namalumbit doibundu Paulus bantile doi Barnabas, "Mai kita abali molubotiiyo koutus-utus mo manganggamo doi Yesus doi sasaibino kokota-kota molapamo kita babilitakene ko Temeneno nabantilan; sulano kita nda kitayo bulaando kondondoongo yanila." 37 Barnabas yase babayo Yohanes Markus, 38 bai Paulus lasaiyo aki namonondok mobabayo Markus, mo aki nayase balimang polaing-laing tukon yanila tukon mootinggale yanila doi Pamfilia. 39 Maka Paulus tukon Barnabas ponggeeleki tuuno tobikon doi napupusan yanila pobabandakon; Barnabas alayomo Markus tukon talabuto tukon yana doi Siprus. 40 Paulus piliyo Silas maka lengget tukon yana sambuno utus-utus doi Antiokhiadoo salakanggene yanila doi Temeneno namaasi. 41 Yanila boilingiyo ko Siria tukon Kilikia; indaa yanila ekeenggele koanggota-anggota jemaat.
161 Paulus banggadudulkene kona ampakonan doi Derbe, doibundu doi Listra. Idoo daano komeeng komian Yesus napololaing kosambuno Timotius. Kotinano meeng ko Yahudi miano, mo lapamo mangangga doi Yesus bai kotamano Yunani miano. 2 Doi antara mian mangangga mo dungol doi Listra tukon doi Ikonium, Timotius totingonii buno meeng komian mo monondok. 3 Paulus yase sulano Timotius namalaing tukon yana; tobikon doiya yana sunate Timotius. Yana kubaiyo doiya, sabab ko Yahudi miano doi lipudoo sasaibino toiyo baikon Timotius tamano meeng ko Yunani miano. 4 Doi samba-samba kokota komo yanila lubotiiyo, yanila polongikene doi mianoo mo anggayo kokaputusan-kaputusan mo lapamo tinantukanggon doi rasul-rasul tukon katua-katua doi Yerusalem. Yanila otinauwo koutus-utus mo lapamo manganggadoo sulano natulutiyo do aturan-aturanoo. 5 Maka anggota-anggota jemaatoo sosuungi bukuan konapoo iman, tukon samba-samba kooloyo pololokon sosuungi koaito. 6 Mian Bisa Na Roh aki napataikene Paulus tukon Silas mobabilitakene ko Mian Bisa nabantilan doi provinsi Asia. Jadi konapoo ampakonan yanila banggadudulkene doi kabupaten Frigia tukon Galatia. 7 Salataa polong doi palabatasan Misia, yanila toitambenge usok doi provinsi Bitinia, bai Yesus Na Roh pantane yanila moampakon indaa. 8 Jadi yanila lupaiyo ko Misia tukon banggadudul doi Troas. 9 Dopopookoo, doi Troas, Paulus mongkita meeng kopokita. Doi pokitadoo lalomo yana kitayo komeeng ko Makedonia miano kokondong doi salaano maka kabiyo tukon tutuu sulano yana naampakon doi Makedonia sulano natulungiyo yanila. 10 Sambuno Paulus malaat do pokitadoo, kami banggadudul batotobo sulano ampakon doi Makedonia. Sabab tukon yakin kami mangala kasimpulan baikon ko Mian Bisa sumboliiyo kami babilitakene ko Bilita Monondokoo doi mian indaa. 11 Kami otinggale ko Troas tukon talabut banggadudul doi Samotrake, tukon modoakon doi Neapolis. 12 Luwe idoo kami doi Filipi, meeng kokota doi kacamatan tumbeno doi Makedonia. Filipi daano jajahan batomundoan Roma. Indaa kami dungol moimoiya kooloyo. 13 Doi oloyo Tadean kami ampakon doi paisu bibilo doi tonggulung kota tataapono babasal, sabab kami lasaiyo idoo daano kotampat sambeangan motuuk doi Yahudi miano. Maka kami osulang tukon basa-basalita tukon boi-boine mo popotongi doi tampatoo. 14 Meeng komeeng doi antara yanila daano kai padagang toik mobotiki manampal, kosambuno Lidia tukon luwedoi Tiatira. Yana mamaasikene ko Mian Bisa, maka ko Temeneno galakanggene konoano sulano yana natalimayo oilamo Paulus nainotunggukon doi yana. 15 Lidia tukon sasaibino kona bonua tumbuno sinaumo. Sambuno lapa sinau yana undange kami. Yana bantile, "Kalu Utus-utus lasayo yaku bisa-bisa molapamo mangangga doi Yesus, pomaimo pomoolo doi kubonua." Maka yana kandatiyo sulano kami loingiyo kona kakabi. 16 Daano kooloyo meeng salataa kami sodo ampakon doi tampat sambeangan, kami pososuung tukon meeng koboine; yana ata. Boinedoo inusoki ibiliis mo moola tantukene kokadadian-kadadian komo naikon mo lubat. Tukon motantukene komian nanasib, boinedoo mebee kauntungan mo babasal doi mian natampat balimanganoo. 17 Do boinedoo banggadudul mololainge Paulus tukon kami maka nanggele-nggeleamon, "Naiya pai mian nia Mian Bisa naata mobabasal! Yanila lubat sulano napailukene doi Utus-utus bulaando kocarano komuyu malaat salamat!" 18 Moimoiya kooloyo kona kalumbit do boinedoo banggadudul momeenggon nggele-nggeleamon buno doiya. Paulus lapus kona sabalan, maka yana mbalenge tukon bantile do rohdoo, "Luwe Yesus Kristus sambuno yaku bintekene ikoo tobuat doi boine nia!" Doiya kotempono koidan ibiliisoo otinggalemo do boinedoo. 19 Salataa domianoo nabalainggonan toiyo baikon kokasampatan yanila sulano namalaat doy lapamo lapus, yanila lakoyo Paulus tukon Silas, maka kinoot luaila doi labotan mangadap doi pamarenta. 20 Yanila mangadapene Paulus tukon Silas doi pamarenta-pamarenta Roma, doibundu yanila bantile, "Naiya pai mian-mian nia Yahudi miano. Yanila banggabut doi nda kota. 21 Yanila popitoikene komian nalakukanggene koadat kabiasaan komo pototonggulung tukon nda aturan-aturan, Roma miano. Kita aki namoola talimayo kai tulutiyo do adat kabiasaanoo!" 22 Dopai mianoo badaang tulut lobosiyo Paulus tukon Silas; tukon pamarenta-pamarenta beake kona pakean doi butongo doi rasuloo molua maka sumboliiyo komian monanale yanila luaila. 23 Salataa yanila lobiano tuuno konainanalan, yanila inusokon doi talunggu lalomo. Kokapala talunggu sinumbolii dagaiyo yanila tukon mono-monondok. 24 Tobikon do parentadoo, kapala talunggudoo taane yanila doi talunggu kombiango mo atean tuuno, tukon yanila aino pinanga doi balak. 25 Uga-ugaate pintanga kopopook Paulus tukon Silas daano mosambeang tukon mananikene konggaa-nggaalano ko Mian Bisa. Mian motinaan bailonggon daano mondongoliiyo yanila momanani. 26 Sosinggoton teali koleali mo babasal tuuno, polong pandasi talunggudoo talalaing tounggot. Sasaibino kotalunggu tataapono tobuka tukon kolante-lante pokoot sasaibino komian motinalunggu toliat. 27 Kapala talunggudoo ngginggim tabangun. Salataa yana kitayo kotalunggu tataapono tobukamo, yana bubute kona bakoko doi salungo sulano nabangakate sabab yana aanggene komian motinalunggu lapamo obulen sasaibino. 28 Bai Paulus nggeleamon kobu-kobukuan, "Inai mobangakate! Kami sasaibino daano naimbaa!" 29 Kapala talunggudoo makabi lampu maka obulen usok doi lalomo, tukon koidan lolondong yana tootuku doi Paulus tukon Silas salaano. 30 Doibundu yana babayo yana tobuat tukon bantile, "Tuan-tuan oila komo sio yaku kubaiyo sulano kusinalamaton?" 31 Paulus tukon Silas timbiliyo, "Manganggamo doi Temeneno Yesus! Ikoo naikon salamat -- ikoo tukon sasaibino komian komo doi mubonua!" 32 Maka Paulus tukon Silas talakanggene ko Temeneno nabantilan doi kapala talunggudoo tukon doi sasaibino komian mo daano doi nabonua. 33 Doi popookoo tangano koidan, kapala talunggudoo babayo yanila maka kumesiyo yanila napakol-pakol. Maka yana tukon sasaibino komian komo doi nabonua banggadudul sinau. 34 Doibundu yana babayo Paulus tukon Silas doi nabonua tukon beena kaan doi yanila. Yana tukon sasaibino kona pulino sanaang tuuno sabab yanila budodoiya anggayo ko Mian Bisa. 35 Modoakon dodowa, pamarenta-pamarenta Roma mosumbolii polisi doi talunggu sulano napelenggene kopalenta sulano Paulus tukon Silas nasinodii. 36 Kapala talunggudoo pailukene doiya langge-langgedoo doi Paulus. Yana bantile, "Tuan-tuan, pamarenta lapamo mebee parenta sulano osodiikene Tuan-tuan. Budodoiya Tuan-tuan moolamo pomule. Kinatauwan poambakono!" 37 Bai Paulus bantile doi polisidoo, "Kami negara Roma miano. Aki napinaresa, kami lapamo binobokii doi mian badaang salaano tukon inusokon doi talunggu lalomo. Tukon budodoiya yanila sumboliiyomo kami ampakon tukon diam-diam? Kami aki mai yase! Pobintekene do pamarentadoo nalubat susuungo doi sumai mosodiiyo kami." 38 Polisidoo lapurkanggene doiya langgedoo doi pamarenta Roma. Salataa do pamarenta-pamarentadoo lengele baikon Paulus tukon Silas negara Roma miano, yanila tealimo matakut. 39 Maka yanila ampakon doi Paulus tukon Silas momangkabi maaf, doibundu antekenemo yanila luaila tobuat doi talunggu, tukon mobabayo sulano yanila ampakon luwedoi kotadoo. 40 Paulus tukon Silas otinggalemo do talunggudoo maka ampakon doi Lidia nabonua. Sambuno lapa yanila pososuung dopai mian-mianoo momangangga indaa, tukon mebee dolongan doi yanila, Paulus tukon Silas ampakono.
171 Paulus tukon Silas banggadudulkenemo kona ampakonan loloiyo ko Amfipolis tukon Apolonia maka polong doi Tesalonika. Indaa daano ko Yahudi miano nabonua kaleda. 2 Maka Paulus ampakono doi bonua kaledaanoo -- pokakana komo biasa lakukanggene kalu daano komeeng kobonua kaleda Yahudi miano -- maka posoboli pikiran tukon komian idoo manganai ayat-ayat Kitab Moliyous. Yana lakukanggene doiya tolu kooloyo Tadean potutuundu. 3 Berdasarkan ayat-ayat doi Kitab Moliyous yana jelaskanggene tukon bukutiikanggene baikon ko Tomundo Pasalamat Mian Bisa mo perjanjikene palaluu malaat sakisaawan tukon tubo koidan doi matean. "Yesus yaku mo babilitakene doi komuyudoo, Yanamo ko Tomundo Pasalamat mo dinandikon," Paulus nabantilano. 4 Moimoiya komian motealimo mangangga maka malaingo Paulus tukon Silas; bunomo koidan daano badaang ko Yunani miano komo matakut doi Mian Bisa, tukon badaang koidan koboiboine motalakamuka. 5 Bai ko Yahudi mian-miano masakit konoano. Yanila uange komian mo tolongo dombaa dombulo doi loloon-loloon tukon mobentuke kogolombolan panggabut. Maka yanila nggabute doi posaapon do kotadoo tukon libaiyomo komeeng komian manganggamo nabonua kosambuno Yason sulano umboliiyo Paulus tukon Silas, sabab yanila yase babayo Paulus tukon Silas doi tonggulung mangadap doi mian badaang. 6 Bai salataa yanila aki napososuunggene Paulus tukon Silas, yanila keete Yason tukon moimoiya komian mangangga bailon doi pamarenta-pamarenta mo balakuasa salaano doi kotadoo. Yanila nggeleamon, "Naiya pai mian-mian nia banggabut doi yayaa! Budodoiya mau konda kota linubotiimo yanila, 7 tukon Yason lapamo talimayo yanila doi nabonua. Yanila sasaibino akiyenggene kokatatapan-katatapan Tomundo Roma sabab yanila bantile baikon daano koidan kotomundo bailon kosambuno Yesus." 8 Tukon do bantilan-bantilanoo yanila kubaiyo komian badaang tukon pamarenta doi kotadoo teali matakut. 9 Maka dopai pamarentadoo sumboliiyo Yason tukon mian mangangga mo bailonggonoo mebeal doy tambo. Sambuno lapa doiya maka sodo yanila inosodiikon. 10 Doi popookoo dopai mian-mianoo momangangga modaano doi kotadoo sumboliiyo Paulus tukon Silas ampakon doi Berea. Sambuno polong idoo, Paulus tukon Silas ampakono doi Yahudi miano nabonua kaleda. 11 Kopai mian doi Berea pololokon tobuka kopai noano kalu baino mian doi Tesalonika. Tukon sanaang kopai noano yanila molengele kobilita tentang Yesus, tukon samba-samba kooloyo yanila solidikiyo ko Kitab Moliyous sulano napo toiyo oilakai Paulus naotungguloo bisa. 12 Badaang doi antara yanila mangangga doi Yesus, tukon aki natolongo soisik koidan kopai Yunani miano motalakamuka, mo manganggamo; mau kai boine tukon kai malane. 13 Salataa ko Yahudi miano doi Tesalonika lengele baikon Paulus babilitakene koidan ko Mian Bisa nabantilan doi Berea, yanilakai lubat doi Berea tukon baloobu maka kubaiyo komian idoo tealimo susa. 14 Mosobit-sobit koutus-utus doi Bereadoo antekene Paulus doi tobin bibilo, bai Silas tukon Timotius tataap dungol doi kotadoo. 15 Sambuno antekene Paulus polong doi Atena, utus-utusoo abalimo doi Berea tukon babayo koteteba moluwedoi Paulus sulano Silas tukon Timotius napotunduwo yana mosobit-sobit. 16 Daano Paulus mototiiliyo Silas tukon Timotius doi Atena, konoano susa mokitayo do kotadoo moono tukon pilogot-pilogot. 17 Tobikon doiya doi bonua kaledaan, Paulus posoboli pikilan ko Yahudi miano tukon mian bailonggon komo sosubaiyo ko Mian Bisa idoo. Bunomo koidan doi labotan-labotan sasamba kooloyo yana posoboli pikilan tukon samba-samba komian komo daano idoo. 18 Guru-guru aliran Epikuros tukon aliran Stoa ponggeeleki koidan tukon yana. Moimoiya doi yanila bantile, "Naiya mian nia oila kona tinoi? Kona pandoiyan tolongo soisik, bai yana tolongo badaang kona silingan!" Moimoiya komian bailon koidan bantile, "Buno langge yana babilitakene tentang dewa-dewa bangsa bailon." Yanila bantile buno doiya, sabab Paulus basalitakene tentang Yesus tukon tentang natuboan koidan doi namatean. 19 Maka yanila babayo Paulus doi pososuungan doi Bungkuko Areopagus. Indaa yanila bantile doi yana, "Kami yase toiyo kootunggul boolu komo ikoo babilitakene. 20 Sabab ikoo kamukakene kolangge-langge molongol sosibong doi tolingainggami. Tobikon doiya kami yase toiyo komaanano." ( 21 Sabab sasaibino komian doi Atena tukon mian moluba-lubaton mo dungol idoo yase tuuno akabuse konapoo tempo balasanaangan sulano napo molongol tukon basalita doi langge-langge mo boolu.) 22 Doiya singgat Paulus kokondong doi mian badaangoo salaano mo bakombul doi Areopagusoo, Paulus bantile, "Eh, Atena miano! Yaku kitayo baikon doi sasaibino kolangge komuyu tutuu baagama. 23 Sabab salataa yaku mbambakon potikunggon doi pokota nia tukon palatikanggene kotampat-tampat musambeangan, yaku kitayo koidan komeeng kotampat basosubakonan sosuba; doi tampatoo totulis, ’Doi Mian Bisa Moaki Natiningoni.’ Jadi ko Mian Bisa komuyu mososubaiyo bai aki potingoniiyo, yanamo komo yaku babilitakene doikoo. 24 Ko Mian Bisa mo tealikene naiya dunia nia tukon sasaibino koantoko, doiyamo Temeneno mokuasaiyo kotimbu tukon buta. Yana aki nadungol doi bonua bapilogotan banggapi mokubaiyo. 25 Yana koidan aki napalaluu potombonii doi banggapi, sabab yanamo komo beena tuboan tukon ansaangan tukon sasaibino kolangge doi banggapi. 26 Doi meeng kobanggapi Yana kubaiyo sasaibino kobanggapi tukon sumboliiyo yanila modungoliyo doi posaapon kodunia. Yanamo koidan komo tantukene salataa doi tumbe, oila kotempono tukon inaando yanila moola tubo. 27 Mian Bisa lakukanggene doiya, sulano yanila naumboliiyo Yana. Boli-boliisi yanila napososuung tukon Yana doi tempo napo umbo-umboliiyano. Bai kona tutuuwan ko Mian Bisa aki naodoon doi kita suwe-suwele. 28 Pokakana komo mian nabinantil, ’Kita tubo tukon palabiyok tukon daano doi dunia nia tobikon Yana Nakakuasaan.’ Buno koidan komo binantil doi moimoiya komu tolosurat. Yanila bantile, ’Kita sasaibino daanoon napau-pau.’ 29 Nah, sabab kita daanoon Mian Bisa napau-pau, kita aki namoola pokakanakene ko Mian Bisa buno pokakana kopatung mokinubai doi emas kai perak kai batu mo kinubai menurut banggapi napandoiyan. 30 Lounu nda bodoanoo, Mian Bisa lapamo toliminggene, bai budodoiya Yana sumboliiyo sasaibino komian doi posaapon kodunia nabadodoloon doi nalalim-lalim. 31 Sabab Yana lapamo tantukene komeeng kotempo sulano naadiliyo komian sasaibino nai dunia nia tukon adil. Doiya tugasoo naikon linakukanggon doi meeng komian mo lapamo Mian Bisa piliyo tuuk doiya. Tukon sulano sasaibino komian anggayo, Mian Bisa lapamo otuboiyo koidan do mianoo doi namatean!" 32 Salataa dopai mianoo lengele tentang tuboan koidan sambuno lapa mate, daano doi yanila komo kokumbite Paulus. Daano koidan komo bantile, "Kami yase mondongolii Utus mobasilingan koidan manganai naiya langge nia." 33 Maka Paulus otinggalemo do pototongianoo. 34 Bai daano doi yanila komo ala doi Paulus tukon mangangga doi Yesus, doi antarano: Dionisius, anggota majelis Areopagus, tukon meeng koboine kosambuno Damaris, tukon moimoiya komian koidan.
181 Lapamo doiya Paulus otinggalemo ko Atena tukon ampakono doi Korintus. 2 Idoo yana pososuung komeeng ko Yahudi miano kosambuno Akwila, kona lipu luwean doi Pontus. Akwila sodo lubat doi Italia tukon naboloki Priskila. Yanila lubat doi Korintus sabab Tomundo Klaudius sumboliiyomo sasaibino ko Yahudi miano tobuat luwedoi Roma. Paulus ampakon molubotiiyo yanila luaila, 3 maka dungol idoo tukon yanila tukon balimang polaing-laing yanila, sabab konapo mangambalan pokakana tukon Paulus, doiyamo mongkubai sabu-sabuwa. 4 Bai samba-samba kooloyo Tadean, Paulus ampakon basa-basalita doi bonua kaledaan sulano nakubaiyo ko Yahudi miano mau kai Yunani miano, naanggayo Yesus. 5 Sambuno Silas tukon Timotius lubat doi Makedonia, Paulus gunakanggene sasaibino kona tempo sulano nabasalitakene kobilita moluwedoi Mian Bisa doi Yahudi miano baikon Yesus doiyamo ko Tomundo Pasalamat Mian Bisa mo lapamo perjanjikene. 6 Bai tobikon komian banggadudul momeeng tantange tukon asalakene yana, maka Paulus tipase koambata doi napakean teali paloosan sulano ingotiikene yanila naikon kokasalaan yanila. Yana bantile, "Kalu komuyu silaka, musalamo susuumu! Yaku lapaasemo kolimanggu! Tambuun budodoiya yaku naikon ampakon doi mian mobolikon Yahudi." 7 Maka Paulus otinggalemo yanila tukon ampakon dungol doi bonua meeng mo pokopili do bonua kaledaanoo. Bonuadoo kotumbuno meeng komian mo bolikon Yahudi, bai yana sosubaiyo ko Mian Bisa. Mianoo kosambuno Titius Yustus. 8 Bai Krispus, do bonuadoo kaledaan kapalano tukon sasaibino kona bonua tumbuno manganggamo doi Yesus. Tukon badaang koidan ko Korintus miano bailonggon momolongol kobilita Paulus mo pelenggene, tukon yanila anggayo doi Yesus maka sinau. 9 Daano kopopook meeng doi napokita lalomo, Yesus bantile doi Paulus, "Inaikai momatakut! Basilingan momeeng tukon inai motade. 10 Sabab Yaku lolainge ikoo. Akiyo komeeng komian momoola kubaiyo ikoo lokis, sabab badaango komian nai kota nia daano kai kumian." 11 Tobikon doiya Paulus dungol doi Korintus meeng kotaun sembeleng kolumbito tukon otunggulkene ko Mian Bisa nabantilan doi yanila. 12 Salataa Galio teali gubernur Akhaya, Yahudi miano pomeenggon molawane Paulus tukon babayo yana doi pangadilan. 13 Yanila pelenggene kona potuduhan nia, "Naiya mian nia pangaluiyo komian badaang sulano nasosubaiyo ko Mian Bisa tukon kokubai mo pototonggulung tukon Musa naaturan!" 14 Bunomo doiya Paulus natimbiliyano, Galio lapamo bantile doi mian-mian Yahudi, "Eh Yahudi miano! Kalu komo linakukanggon nia meeng kokasalaan kai kulokisan, takainomo kona tutuuwan yaku sio kusabal mondongoliiyo naiya mulapulan nia. 15 Bai naiya daano ponggeelekian manganai bantilan-bantilan tukon sambu-sambu tukon poaturan-aturan susuumuyu! Jadi komuyu komo sio poalapayo. Yaku aki kumongurus langge-langge mobuno naiya!" 16 Maka Galio siikayo yanila tobuat. 17 Maka yanila lakoyo Sostenes, kapala bonua kaledadoo, tukon nanale yana doi meda bangurusan salaano. Bai Galio aki namapaduli naikon doiya langgedoo. 18 Sambuno lapa doiya Paulus daano modungol malumbit doi Korintus. Doibundu yana bantile salamat tinggal doi mian-mian momangangga idoo, maka talabut tukon Priskila maka Akwila doi Siria. Doi Kengkrea, Paulus daluwo kona buuk mo lapamo batadikene teali bulusan sabab nakaul doi Temeneno. 19 Salataa polong doi Efesus, Paulus otinggalemo Priskila tukon Akwila, maka usok doi bonua kaledaan tukon posoboli pikiran tukon Yahudi miano idoo. 20 Yanila kabiyo sulano yana nadungol lobian malumbit tukon yanila, bai yana aki nayase. 21 Mau kai nabuno doiya, singgatoo naikon naluwean, yana bantile, "Kalu Mian Bisa pataikene, yaku abali koidan dimbaa." Sambuno lapa bantile buno doiya, yana luwemo doi Efesus. 22 Salataa obulus doi Kaisarea, yana ampakon doi Yerusalem sulano namebee salam doi anggota-anggota jemaat idoo, maka banggadudul doi Antiokhia. 23 Sambuno dungol idoo moimoiya kolumbito, yana tauso koidan molubotiiyo kolipu Galatia tukon Frigia sulano naekeenggele komian mangangga naiman. 24 Daano buno doiya, lubato kai doi Efesus meeng ko Yahudi miano kotosuungan doi Aleksandria, kosambuno Apolos. Yana pandoi basalita tukon toiyo tuuno ko Kitab Moliyous antoko, 25 tukon lapamo inotunggul sulano natoiyo kootunggul tentang Yesus. Maka tukon samangat mo lobi-lobian yana mongotunggul tukon teliti tentang Yesus, maka nasodo Yohanes nabasauwan kona tinoi. 26 Tukon nabaranian Apolos atambuune kona basalitaan doi bonua kaledaan tukon doiya singgat Priskila tukon Akwila molongol naotunggul, yanila babayo yana doi bonua. Indaa yanila otunggukene doi yana tukon tapaat tuuno koidan tentang ko Mian Bisa natetel sulano nasalamatene komian lolo doi Yesus. 27 Doibundu Apolos makisuutiyo moampakon doi Akhaya. Maka ko mian-mian mo mangangga Yesus doi Efesus motulis surat doi utus-utus mo mangangga doi Akhaya sulano yanila natalimayo Apolos. Tukon tempo Apolos lubat doi Akhaya, kona batulungian tokita tuuno balaguna doi mian-mian tobikon Mian Bisa namaasi lapamo mangangga doi Yesus. 28 Sabab tukon nataanggaan tuuno, Apolos kalayo ko Yahudi miano doi pogaga-gagaiyan lalomo doi mian badaang salaano. Tukon yana bukutiikanggene tukon ayat-ayat doi Kitab Moliyous baikon Yesus kai ko Tomundo Pasalamat mo pinajanjikon.
191 Daano Apolos modaanoon doi Korintus, Paulus daano ompokoniiyo kobabono doi lipudoo maka polong doi Efesus. Indaa yana pososuung tukon moimoiya komian mo lapamo anggayo doi Yesus. 2 Yana mansadai doi yanila, "Kai lapamo Utus-utus mantalima Mian Bisa Na Roh salataa komuyu anggayo doi Yesus?" Yanila timbiliyo, "Akiyoon. Bai kami aki mai sidutu molongol baikon modaano ko Mian Bisa Na Roh." 3 "Kalu buno doiya, tukon basauwan oilakai komuyu mosinau?" Paulus sadaikene. "Tukon Yohanes nabasauwan," yanila timbiliyo. 4 Maka Paulus bantile, "Yohanes mansau mian sulano naokitakene baikon dopai mianoo lapamo badodoloon doi napolalim-lalim. Bai daano mobuno doiya koidan Yohanes pailukene ko Israel miano baikon yanila sio naanggayo doi mianoo naikon mo lubat doibundu tukon doi yanadoo, doiyamo Yesus." 5 Salataa yanila lengele doiya, yanila sinaumo luwedoi Yesus sambuno. 6 Tukon singgatoo Paulus abesemo kolimano doi yanila, Mian Bisa Na Roh kuasaiyomo yanila, maka yanila tambuuno mobasalita tukon silingan-silingan lalomo mo sosibong tukon pelenggene kobilita moluwedoi Mian Bisa. 7 Koaito yanila sasaibino daano uga-ugaate songulo lua komian. 8 Doi motoludoo kobituwon Paulus baranimo basalita banggadudul tukon doi mianoo doi bonua kaleda tukon ponggeeleki yanila sulano namolakene yanila tentang bulaando ko Mian Bisa nabaparentaan pokakana ko Tomundo. 9 Bai moimoiya doi antara do mianoo matikas konoano tukon aki nayase mangangga. Doi mianoo sasaibino mo pokombuli salaano yanila totulaiyo kootunggul manganai Mian Bisa natetel sulano nasalamatene kobanggapi mololo doi Yesus. Tobikon doiya Paulus otinggalemo yanila, maka ampakon tukon Yesus Napololaing-pololaing doi Tiranus nasikolaan lalomo. Idoo sasamba kooloyo yana posadai potimbili tukon mian-mian. 10 Yana lakukene doiya langgedoo banggadudul lua kotaun kona kalumbit polong sasaibino komian mo dungol doi provinsi Asia, mau Yahudi miano mau kai doi bangsa bailon sasaibino molongol Yesus nabantilan. 11 Mian Bisa lakukene kokuasa mominasaindinggon mo bolikon langge luwedoi Paulus. 12 Kalu lenso kai toik poboot Paulus oako mo biasa pakeyo binabakon doi mian momasakit, konapoo sakit tangalin tukon kosetan naroh tobuat doi yanila. 13 Daano komoimoiya kotalapu Yahudi miano ampakon doi yayaa, momosiika setan naroh-roh doi mian. Talapu-talapudoo soba-sobayo koidan mopakeyo Yesus sambuno sulano nasiikayo setannoo naroh-roh. Yanila bantile doi setan narohdoo, "Luwe Yesus sambuno Paulus mo babilitakenedoo, yaku siikayo ikoo!" 14 Meeng koimam kapalano daano kopitu kona pau malaneno, kosambuno Skewa, mo lakukene do langge-langgedoo mobuno doiya. 15 Bai setannoo naroh bantile doi yanila, "Yaku tingoniiyo Yesus tukon mau Paulus yaku tingoniiyo, bai komuyu nia indee?" 16 Maka do mianoo mo inusoki setan tobiil maka kakate yanila tukon ganaso tuuno polong yanila obulen luwedoi bonuadoo tukon poko-pokolon tukon koidan talalau, sabab yanila napakean bineak doi yanila butongo. 17 Sasaibino ko Yahudi miano tukon bangsa bailon mo dungol doi Efesus lengele tentang do kadadianoo, maka yanila teali matakut. Maka Yesus sambuno momeenggon ngginaa-nggaal. 18 Badaang komian mo tealimo mangangga doi Yesus, lubat moakuiyo doi mian badaang salaano yanila nakokubai-kokubai doi lounu loolukon. 19 Tukon yanila mo moola ampakonggene konamontoiyan guna-guna, yanila pototongikene konapo buku-buku tukon yanila suayo doi mian nabadaangan salaano. Do buku-bukudoo olino kalu pinosuungikon sasaibino koolino uga-ugaatene lima kolono koloon kodoy perak. 20 Bunomo doiya tukon caradoo mo hebat tuuno ko Temeneno nabantilan momeeng tasabukon tukon momeeng bukuan kona pangalu. 21 Lapamo kajadian-kajadianoo, Paulus tataapenemo sulano naampakon doi Makedonia tukon Akhaya maka nabanggadudul doi Yerusalem. "Salataa lapamo indaa," Paulus bantile, "yaku ampakon doi Roma koidan." 22 Maka yana mobintokon lua komian doi napotombonii-potombonii, doiyamo Timotius tukon Erastus sulano naampakon doi Makedonia, modaano yana modungol moimoiya kooloyo koidan doi provinsi Asia. 23 Uga-ugaate doiya kosinggatoo kona tealian konggalanggabutan mo babasal doi Efesus sabab otunggul manganai doi Yesus. 24 Sabab doi kotadoo daano komeeng kotukang perak kosambuno Demetrius, mo mongkubai dewa-dewa nabonua motuuk Dewi Artemis. Do mianoo nausaha lubatene kopandapatan mo babasal doi napolimang-polimangoo. 25 Tobikon doiya yana mokombul napolimang-polimang tukon posinggat-singgat polimang-polimang tukang perak bailon, maka nabantile, "Utus-utus! Utus toiyo baikon kita malaat pandapatan doi limang nia. 26 Budodoiya Utus lapamo kitayo tukon lengele susuungo oila Paulus nakinubaidoo. Yana bantile baikon dewa-dewa banggapi mo kubaiyo doiya takainomo bolikon dewa. Tukon yana lapamo malaat pandapatan mokubaiyo badaang komian mangangga naikon kona otunggul, bolikon tolongo naimba doi Efesus, bai kasikon posaapon kolipu Asia koidan. 27 Kobahano doiyamo baikon naiya ndalimangia naikon malaat sambu molokis. Tukon bolikon tolongo doiya, bai tukon Dewi Artemis nabonua koidan naikon inanggon akiyo kotakoso tukon kona babasalan tinudo-tudongii; bai kai yana dewi mo sinosubai doi sasaibino komian doi Asia tukon posaapon kodunia!" 28 Bunomo doiya dopai mianoo molengeledoo yanila noano tealimo moonas, maka yanila wowookon, "Tubo Artemis, dewi Efesus miano!" 29 Maka do nggabutanoo tebeaason polong doi posaapon kokota-kota. Doibundu golombolan panggalanggabutoo lakoyo Gayus tukon Aristarkus, doiyamo Makedonia miano mo lainge Paulus doi naampakonan, maka keete yanila doi stadiun kotadoo. 30 Paulus yase usok lolainge yanila, bai komian mo anggayomo Yesus indaa pantane yana. 31 Moimoiya kopamarenta mobabasal doi provinsi Asiadoo, mo posobat tukon Paulus, mobintokon mian mopailukene doi Paulus sulano yana aki naokitakene kobutongo doi stadiunoo. 32 Daano mobuno doiya mian-mian mo pototongi doi stadiunoo lapamo tealimo nggabut. Daano komo nggele-nggeleamon buno naiya, daano komo nggeleamon buno doiya, sabab doi mian badaangoo badaang komo aki natoiyo, oila kosababpo yanila pototongi idoo. 33 Kosoobos doi mianoo aanggene Aleksander kona poondosuuk, sabab yanamo komo Yahudi miano dudunggene doi muka. Maka Aleksander mebee paloosan tukon limano sulano namangkabi nabinee todanan nabelayo kobutongo doi mianoo salaano. 34 Bai buno doiya yanila kitayo baikon yana Yahudi miano, yanila posinggat mowookon kabu-kabukuan, "Tubo Artemis, dewi Efesus miano!" 35 Kona pupusan julu tulis doi kotadoo moola amankanggene do mianoo mobadaang. Yana bantile, "Efesus tumbuno! Samba-samba komian toiyo baikon Efesus kai kokota komo pialayo ko Dewi Artemis nabonua tukon batu moliyous mo otuwong luwedoi timbu. 36 Akiyo komeeng komian momoola bantayo do langgedoo. Tobikon doiya potademo tukon inai polakukene komeeng kolangge tukon ndia-ndia. 37 Naiya mian nia, komuyu babayo doi sumai bolikon yanila lapamo ndikuke kodewa nabonua kai tobikon yanila lapamo totulaiyo konda dewi. 38 Kalu Demetrius tukon dona polimang-polimangoo daano komeeng kona pangaduan moluwedoi meeng-meeng komian, tadikenemo yanila nababayo donapo ulusan doi pangadilan. Kopangadilan tobuka tuuk doiya tukon kopamarenta-pamarenta sidutu daano. 39 Bai kalu daano koidan komeeng kolangge mo bailon komo komuyu moyase, doiya sio nainalapa doi lapat umum mo sah. 40 Sabab oila komo teali oloyo nia moola silakaiyo kita. Kita moola nda tinudu mongkubai nggabutan, sabab kita akiyo komeeng konda alasan sulano nda obisakene naiya nggabutan nia." 41 Sambuno mobantile sasaibino doiya, do julu tulis kotadoo sumboliiyomo do mianoo mobadaang namule.
201 Salataa kondondoongo doi Efesus tanaango koidan, Paulus kombule kojemaat tukon beena dolongan doi yanila. Doibundu yana mabantil kinatauwan dungolo maka yana banggadudulkene kona ampakonan doi Makedonia. 2 Yana duutiyo kolipu-lipu Makedonia tukon mebee badaang kootunggul motuuk doi mian mo mangangga doi Yesus indaa sulano namebee dolongan doi yanila. Doibundu yana ampakon doi Yunani. 3 Tolu kobituwon kona kalumbit yana dungol indaa. Maka salataa yana daano mobato-batotobo talabut ampakon doi Siria, daano kobilita baikon ko Yahudi miano pomeenggon sulano naakateyo yana. Tobikon doiya yana putusemo sulano naabali lolo doi Makedonia. 4 Sopater Pirus napau mo luwedoi Berea ampakon polaing-laing yana; buno koidan Aristarkus tukon Sekundus Tesalonika miano, tukon Gayus Derbe miano. Koidan Timotius, Tikhikus tukon Trofimus, mian moluwedoi Asia. 5 Yanila lukoniyo kami maka totiiliyo kami doi Troas. 6 Sambuno lapa Lamekanano Roti Moakiyo ko Ragino, kami talabut tinggale ko Filipi. Sambuno lima kooloyo doibundu kami pokombuli koidan tukon yanila doi Troas. Indaa kami dungol meeng kominggu. 7 Minggu popook kami pototongi sulano kaan posinggat socara mondoutusan, Paulus basa-basalita tukon komian, sabab namodoakon yana bapikilo molengget. Polong pintanga kopopook Paulus banggadudul basalita. 8 Doi kombiang babo lalomo, tampat mai pototongianoo, daano badaang koposi. 9 Meeng kotabo kosambuno Eutikus osulang doi lolombong. Sabab Paulus aki natade-tade basilingan, do tabodoo tealimo pipiit tuuno polong yana tomboosokon doi lolombongoo, maka otuwong doi bilit luwedoi tingkat kotoluno. Tempo yanila nabingkatano, yana lapamo mate. 10 Bai Paulus obulus doi bilit, maka lubanggene kobutongo doi tabodoo maka nalebeke. Paulus bantile, "Inai mokhawatil, yana daanoon motubo!" 11 Doibundu Paulus liba koidan doi babo, maka namongobos-obos loti tukon kaan posinggat-singgat. Sambuno lapa kona kalumbit mobasalita tukon do mianoo polong dowa-dowa, Paulus lenggeto. 12 Komian badaang mobabayo mule do tabodoo tubo doi nabonua. Yanila lasayo sanaang tukon tohibul. 13 Kami ampakon doi kapal maka talabut matailuk doi Asos sulano mai lobotiyo Paulus doi kapal idoo. Yana lapamo moature buno doiya sabab yana naikon badombalaakon lolo bendal. 14 Sambuno pososuung doi Asos, Paulus soisobiton liba doi kapal maka kami talabut ko Metilene. 15 Luwe indaa kami talabut koidan, tukon modoakon polong doi tampat mo posasalaanggon tukon Khios. Lua kopopook kami polong doi Samos tukon modoakon koidan doi Miletus. 16 Paulus lapamo tataapkanggene sulano naaki nasapu doi Efesus, sulano inai nasakukene kotempo doi lipu Asia. Yana yase tuuno moso-mosobit polong doi Yerusalem doi oloyono kolamean Pentakosta. 17 Luwedoi Miletus Paulus makapatu teteba dombalaa Efesus sulano nakabiyo doi katua jemaat indaa nalubat pososuung tukon yana. 18 Sambuno yanila lubat, Paulus bantile doi yanila, "Utus-utus toiyo bulaando daku tuboan namalumbitan nia doi antara komuyu salataamo oloyo tumbeno yaku lubat doi Asia. 19 Tukon napependean konoanggu tukon namadaangan komatanggu paisuno, yaku balimang tuuk Temeneno doi sakisaawan tanga-tangano komo yaku toupiyo sabab tetel lokis doi Yahudi miano. 20 Utus toiyo baikon yaku aki kumata-matakut mobontiikene doi utus-utus oila komo balaguna doikoo. Yaku mongotunggul komuyu doi pososuungan-pososuungan mobadaang komian doi bonua-bonua. 21 Mau doi Yahudi miano mau doi bangsa bailon yaku sidutu mebee poingotii sulano yanila badodoloon luwedoi yanila nalalim-lalim tukon lubat doi Mian Bisa, tukon namangangga doi Temeneno Yesus. 22 Diabudodoo sulano motaatiyo ko Mian Bisa Na Roh napalenta, yaku ampakon doi Yerusalem. Tukon yaku aki kutoiyo oilamo komo teali naikon doi yaku indaa. 23 Yaku tolongo toiyo baikon doi samba-samba kokota, ko Mian Bisa Na Roh lapamo tukon tegas mopailukene doi yaku, baikon yaku naikon inusokon doi talunggu, tukon naikon sakisaa. 24 Bai yaku aki kupopusinggon daku tuboan nia, asal yaku lapamo alapayo daku tugas nia Temeneno Yesus mo beekenemo doi yaku, tukon asal kusatia polong doi kutuboan napupusan tuuk basalitakanano ko Bilita Monondokoo tentang Mian Bisa namaasi. 25 Yaku lapamo lubotiiyo Utus-utus sasaibino tukon lapamo babilitakene koidan tentang bulaando ko Mian Bisa nabapalentaan mobuno Tomundo. Budodoiya yaku piki-pikikene akimo naikon nda pososuung koidan tukon Utus-utus. 26 Tobikon doiya tukon tegas yaku bantile doikoo doi oloyo nia baikon kalu daano doi antara komuyu komo silaka naikon, doiya bolikono kusala. 27 Aki nabiasa yaku dampas luwedoi kulimang sulano kujelaskanggene doi komuyu sasaibino ko Mian Bisa natetel. 28 Siokai komuyu podagaiyo kobutomuyu tukon pobadagai kai koidan sasaibino koanggota jemaat mo lapamo Mian Bisa Na Roh salakanggene doi komuyu sulano dinagai; sabab komuyu lapamo biningkat moteali padagai do anggota jemaatoo. Siokai komuyu podagaiyo ko Mian Bisadoo naanggota jemaat pokakana kopadagai domba, sabab ko Mian Bisa lapamo tealikene do anggota jemaatoo koonamo nalangge susuungo luwedoi napaudoo susuungo namatean. 29 Dokuampakonanoo, pasti naikon lubat koasulobo-asulobo mobarani doi komuyu tanga-tangano. Tukon komian komo komuyu mo dagaiyodoo naikon tealimo do asulobo-asulobo nakinaan. 30 Bai luwedoi antara Utus-utus susuungo naikon sumbot komian mo basalitakene kobilita mo aki natalakana. Yanila kubaiyo buno doiya sulano komian mo lapamo mangangga doi Yesus nateali tapa tukon mololoi yanila. 31 Tobikon doiya pobada-badagai! Neneeke baikon doi tolu kotaun kona kalumbit tukon badaang komatanggu paisuno, oloyo popook yaku aki biasa tade mobangotunggul doi samba-samba komian doi komuyu. 32 Budodoiya yaku salakanggene komuyu doi Mian Bisa sulano yana komo pialayo komuyu tukon sulano komuyu pobataani doi bilita Mian Bisa namaasi. Ko Mian Bisa daano kona kuasa sulano naekeenggele komuyu tukon mebee balakaat-balakaat mo lapamo sadiakene tuuk sasaibino kona mian. 33 Akiyoon nabiasa yaku momomooti doy kai pakean doi meeng komian. 34 Utus susuungo toiyo, baikon tukon bukunggu susuunggu yaku balimang sulano nakoonoiyo daku kapalaluuan tukon tula-tulanggu mo malaing yaku. 35 Doi sasaibino kolangge yaku lapamo mebee sontoh doikoo baikon tukon balimang kakabukuan buno naiya kita sio nda tulungiyo komian mo aki nabukuan. Sabab kita sio nda neneeke naikon oilamo komo Yesus susuungo lapamo bantile, ’Lobian koanggano mebeean tukon doi mantalimaan.’ " 36 Sambuno Paulus lapa basalita, yana ladanggene kotuulo tukon yanila sasaibino maka sambeang. 37 Yanila sasaibino kokiil maka lebeke Paulus tukon bantile, selamat jalan. 38 Yanila susa toloutama sabab Paulus bantile baikon yanila akimo napokitayo yana koidan. Maka yanila antekene polong doi kapal.
211 Kami palamisi tukon katua-katua jemaat Efesusoo, doibundu otinggalemo yanila. Maka kami talabut banggadudul doi togong Kos; tukon modoakon kami polong doi togong Rodos. Luwe idoo kami talabut banggadudul doi Patara balabuanno. 2 Doi Patara kami pososuunggene kokapal komo yase doi Fenesia. Maka kami lakit doi kapaloo tukon kami luwemo 3 tukon talabut polong kami kitayo kotogong Siprus doi bobonggami taalikon; bai kami talabut banggadudul konoikene ko Siria. Kami ampakon lolo tano doi Tirus, sabab idoo do kapaloo mai lakitan daano mobangobuluson muatan. 4 Doi tampatoo kami ampakon lubotiiyo komian mo anggayo Yesus, maka dungol tukon yanila meeng kominggu kona kalumbit. Luwedoi Mian Bisa Na Roh napobontiikon yanila otunggule Paulus sulano naaki naampakon doi Yerusalem. 5 Bai salataa kabus kotempono motuuk komai dungolan idoo, kami otinggalemo yanila tukon banggadudulkenemo komai ampakonan. Yanila sasaibino polaing-laing tukon napai boloki maka nalabuk yanila antekene kami polong doi kota tonggulungo. Indaa doi tobun bibilo, kami sasaibino osulang maka sambeang. 6 Lapa doiya kami pokanggi lima paumeng tukon paumeng, maka kami lakito doi kapal tukon yanila koidan mulemo doi napoo bonua. 7 Kami talabut banggadudul luwedoi Tirus polong doi Ptolemais. Indaa kami ampakon lubotiiyo koutus-utus mo mangangga, sulano mebee kinatauwan doi yanila, tukon dungol meeng kooloyo doi yanila. 8 Modoakon kami luwemo koidan, maka polong doi Kaisarea. Idoo kami ampakon doi guru injil kosambuno Filipus, maka dungol doi nabonua. Yana daano meeng komian doi pituiladoo mo pinili doi Yerusalem. 9 Sangkap kona pau boine lapamo Mian Bisa beena kosanggupan sulano babilitakene kobilita moluwedoi Mian Bisa. 10 Sambuno moimoiya kooloyo kami indaa lubat luwedoi Yudea komeeng konabi kosambuno Agabus. 11 Yana lubat doi kami maka naalayo Paulus napabaan oako. Tukon do pokoot oakodoo yana keete koaino tukon limano susuungo maka nabantile, "Naiyamo ko Mian Bisa Na Roh nabinantil: Kotumbuno naiya pabaan nia oako naikon kinoot pokakana naiya doi Yerusalem doi Yahudi miano, tukon sinalakanggon doi mian mobolikon Yahudi." 12 Salataa kami ndongoliiyo doiya, kami tukon sasaibino koutus mo dungol doi Kaisarea doo kabiyo tutuuno doi Paulus sulano yana inai naampakon doi Yerusalem. 13 Bai yana timbiliyo, "Oila kona totuuk Utus mokokiil buno naiya sampe kubaiyo konoanggu nia teali susa? Yaku lapamo basadia bolikon tolongo sulano kulinako indaa, bai koidan mau kai kumate tobikon Yesus." 14 Paulus aki nayase lengele kami, maka kami tade mopantane yana. "Sodiiyomo baino Temeneno namongiasan komo teali," komai bantilano. 15 Sambuno dungol idoo moimoiya kooloyo, kami tulolosiyomo komai lolonggu, maka kami taus doi Yerusalem. 16 Moimoiya koutus luwedoi Kaisarea moampakon koidan polaing-laing tukon kami sulano napo antekene kami doi Manason nabonua, sabab doi nabonua komai mooloan. (Manason daano meeng ko Siprus miano mo malumbito kona tealian Yesus Napololaing.) 17 Sambuno kami polong doi Yerusalem, utus-utus idoo talimayo kami tukon sanaang kopai noano. 18 Modoakon Paulus ampakon polaing-laing kami molubotiiyo Yakobus; sasaibino katua-katua jemaat daano idoo koidan. 19 Sambuno lapa bangadat doi yanila, Paulus basalitakene doi yanila sasaibino kolangge mo lapamo Mian Bisa kubaiyo mololoi doi yana doi antara mian mobolikon Yahudi. 20 Sambuno lapa molongol Paulus nasalitadoo, yanila sasaibino nggaale ko Mian Bisa. Doibundu yanila bantile doi Paulus, "Utus Paulus! Utus sio mutoiyo baikon daanomo doi libu-libuso ko Yahudi miano mo manganggamo doi Yesus. Yanila sasaibino mian-mian mo turut-turutan taatiyo Musa naaturan. 21 Tukon budodoiya yanila ndongoliiyo baikon Utus otunggule sasaibino ko Yahudi miano komo dungol doi antara bangsa bailon, sulano nalapaase Musa naaturan. Utus otunggule yanila naaki napo sunate kona pau-pau kai loloiyo koadat-adat Yahudi. 22 Budodoiya ko Yahudi miano mo lapamo manganggadoo tantu naikon lengele baikon Utus modaanomo dimbaa. Jadi, budodoiya bulaandomo? 23 Kona monondokan tulutiyomo komai otunggul. Daano kosanggapo komian naimbaa lapamo mongkubai toon doi Temeneno. 24 Ah, siokai Utus muampakon mongkubai acara bakiliyousian butong posinggat-singgat tukon yanila, tukon tanggunge yanila naonggos sulano yanila nabuuk moola dinalulu. Tukon nabuno doiya naikon totingonii doi sasaibino komian baikon oila kona pai linongol tentang Utus aki nabisa, sabab Utus susuungo ampakonggene Musa naaturan. 25 Bai manganai mian mo bolikon Yahudi mo manganggamo doi Yesus, kami lapamo makapatu surat doi yanila tentang komai kaputusan baikon yanila aki namoola kaane kokinaan mo lapamo sinosubakon doi pilogot, aki namoola kaane kosau, kai kaane koiyayon sailo motokoot mate, tukon aki namoola mongkubai kokubai-kokubai mo lokis." 26 Maka Paulus ampakon tukon do mianoo mosangkap maka mongkubai upacara bakiliyousian butong posinggat-singgat tukon yanila doi namodoakonan kooloyo. Doibundu yanila usok doi Temeneno Na Bonua sulano nabotiikene moiya kooloyo koidan maka nasodo do upacara bakiliyousianoo nalapa tukon sosuba motuuk doi yanila suwe-suwele nasinosubakon. 27 Salataa dotempodoo mopitu kokinobianoo adukono pupus, daano komoimoiya ko Yahudi miano moluwedoi Asia kitayo Paulus doi Temeneno Na Bonua lalomo. Maka yanila baloobukene doi mianoo madaang, doibundu taaniyo Paulus, 28 maka wowookon, "Eh Israel miano, tulung! Naiyamo komiano mo ampakon doi yayaa momongotunggul doi sasaibino komian kootunggul-otunggul mo tantaange ko Israel miano, tantaange Musa naaturan tukon tantaange naiya Temeneno Na Bonua nia. Tukon budodoiya yana tolongo babayo komian mobolikon Yahudi miano sulano nausok doi Temeneno Na Bonua lalomo, tukon kubaiyo manggilit naiya tampatia mo moliyous!" ( 29 Yanila bantile buno doiya sabab yanila lapamo kitayo Trofimus Efesus mianodoo doi kota polaing-laing Paulus; tukon yanila aanggene Paulus lapamo babayo yana doi Temeneno Na Bonua lalomo.) 30 Posaapon kota teali nggalanggabut, tukon sasaibino komian obu-obuleng pototongi. Yanila lakoyo Paulus tukon tandane yana tinobuatonggon doi Temeneno Na Bonua. Tempodoo doiya koidan Temeneno Na Bonua tataapono tinutupo. 31 Daano do bito-bitodoo mokakaate akateyo Paulus, daanomo komian mobantikene doi suludadudoo Roma kapalano baikon posaapon komian doi Yerusalem daano monggalanggabut. 32 Tuluus do suludadudoo kapalano mangala bubula koperwira tukon suludadu maka moso-mosobit ampakon tukon yanila doi tampatoo monggalanggabut. Salataa do mianoo badaang kitayo do komandaanoo tukon napasukan, yanila tademo mononoliiyo Paulus. 33 Suludadudoo kapalano ampakon doi Paulus maka nalakoyo, tukon sumboliiyo komian mokeete yana. Doibundu do suludadudoo kapalano mansadaikene manganai indee doi Paulusoo tukon oila komo lapamo lakukanggene. 34 Kosoobos doi mianoo badaang timbiliyo buno naiya tukon kosoobos koidan timbiliyo buno doiya. Kaadaan buno doiya monggabut tobikon do suludadudoo kapalano aki namoola toiyo oila kona tutuuwan komo lapamo teali. Tobikon sabab doiya yana maparentakenemo mian sulano Paulus nabinaba doi markas. 35 Salataa yanila babayo yana polong doi tukal, do bito-bitodoo mbuolo tuuno tobikon Paulus sio sasaibino kosuludadu napotombonikene. 36 Yanila tinuudukon doibundu doi golombolan bito-bitodoo komo wowookon, "Akateyo yana!" 37 Sambuno adukon usok doi markas lalomo, Paulus bantile doi suludadudoo kapalano, "Moola kai yaku basilingan naapa doiya tukon Tuan?" "Oila ikoo moola basilingan Yunani?" suludadudoo kapalano sadaiyo. 38 "Kalu buno doiya, ikoo bolikon do Mesiroo miano komo buunia mokubaiyo kopo lobosian maka babayo obulenggene kosanggapo koloon komian monggabut tukon makanggi sinapan usok doi padang lalomo?" 39 Paulus timbiliyo, "Yaku Yahudi miano; yaku penduduk doi kota Tarsus, kota mo tololongol doi Kilikia. Tolong izinkanggene yaku mobasilingan doi mianoo." 40 Maka sambuno Paulus binee izin mobasalita, Paulus kokondong doi tukal, maka mebee tanda tukon limano. Sasaibino komian teali tenang. Doibundu Paulus basalita doi yanila tukon silingan Ibrani. Paulus bantile,
221 "Tama-tama tukon Utus-utus sasaibino! Yaku lolukene daku belaano kobutonggu doi komuyu. Soba polengele!" 2 Salataa yanila lengele Paulus mobasilingan tukon silingan Ibrani, yanila pololokon tenang koidan. Maka Paulus banggadudulkenemo kona katalangan. 3 "Yaku Yahudi miano," Paulus bantile, "yaku sinuung doi Tarsus doi kabupaten Kilikia, bai yaku babasal doi Yerusalem nia tukon yaku inotunggul mono-monondok doi meeng koguru babasal Gamaliel doi aturan lalomo komo Musa mo beekene doi tumbunggita. Buno pokakana Utus-utus sasaibino naimbaa doi oloyo nia, mau yaku tutuu giat tuuk doi Mian Bisa. 4 Yaku sakisaayo polong mate do pololaing-pololaingoo otunggul booludoo. Yanila sasaibino, mau mala-malane mau boi-boine, yaku lakoyo tukon usekene doi talunggu lalomo. 5 Imam babasal susuungo tukon sasaibino komo Pangadilan Agama moola mebee kasaksian baikon yaku aki kukala-kala. Sabab yanilamodoo komo beena yaku surat pangantokon mo inotuuk doi Yahudi miano doi Damsyik. Tukon do suratoo yaku moola momalako indaa komian mo mangangga doi otungguloo, tukon babayo yanila doi Yerusalem sulano nainukum." 6 "Tempodoo yaku daano doi loloon tanga doi kuampakonan tukon adukono polong doi Damsyik, pas suun kooloyo, daano komeeng kolangge laango mo madialan tuuno sosinggoton momotontilang luwedoi timbu potikunggon yaku. 7 Yaku tolubang doi buta maka yaku lengele komeeng koalalo mobantile doi yaku, ’Saulus, Saulus! Bulaando ikoo mosakisaayo Yaku?’ 8 Maka yaku mansadai, ’Indee miano Ikoo, Tuan?’ ’Yakumo Yesus Nasaret mianodoo ikoo mo sakisaayo,’ kona potimbili. 9 Kopai mian mo daano idoo mopolaing-laing yaku yanila kitayo do langgedoo laango, bai yanila aki nalengele doalaloo mo bantil-bantil doi yaku. 10 Maka yaku mansadai koidan, ’Yaku sio kumongkubai oila, Yesus?’ Yesus timbiliyo, ’Banguno tukon ampakono usok doi Damsyik. Indaa maka nasodo ikoo naikon mubinontiikon manganai sasaibino komo Mian Bisa nainiyas mukubaiyo.’ 11 Yaku teali piit sabab do langgedoo laango monggalunge komatanggu. Jadi kotula-tulanggu taaniyo yaku usok doi Damsyik. 12 Idoo daano komeeng komian kosambuno Ananias. Yana meeng komian mo mangangga tukon taat moambakonggene Musa naatulan. Sasaibino ko Yahudi miano mo dungol doi Damsyik anggayo tuuno yana. 13 Yana lubat mokitayo yaku, maka kokondong doi lisukonggu taalikon tukon bantile, ’Utus Saulus, siokai ikoo mumokita koidan!’ Tempodoo doiya koidan yaku bangune koolunggu, maka yaku kitayo Yana. 14 Doibundu Yana bantile doi yaku, ’Ko Mian Bisa tumbunggita lapamo piliyo ikoo sulano mutoiyo kona mongiasan, tukon mokita Yesus, Mian Bisa na Ata mo kubaiyo ko Mian Bisa namongiasan tukon lengele Yesus alalo susuungo. 15 Ikoo naikon teali sakisii tuuk babilitakanano doi sasaibino komian oila komo lapamo ikoo kitayo tukon lengele. 16 Budodoiya inaimo koidan mototiili malu-malumbit. Banguno, tukon beekenemo kobutomu nasinau. Uwang doi Temeneno sulano ikoo muinosodii doi mulalim-lalim.’ " 17 "Yaku abali doi Yerusalem, tukon salataa yaku daano mosambeang doi Temeneno Na Bonua, yaku kinuasaimo Mian Bisa Na Roh. 18 Yaku kitayo ko Temeneno; Yana bantile doi yaku, ’Mosobit tinggale ko Yerusalem, sabab komian naimbaa aki naikon natalimayo komu kasaksian tentang Yaku.’ 19 Yaku bantile, ’Yesus, yanila toiyo tuuno baikon yaku lapamo usokiyo kobonua-bonua kaleda sulano kulakoyo yanila tukon nanale komian mo mangangga doi-Koo. 20 Bunomo doiya koidan salataa komu sakisii Stepanus nainakatean, yaku susuunggu daano idoo tukon setujuiyo do mangakateanoo. Tukon yakumo komo dagaiyo ko mian-mian mo akateyo yana napakean.’ 21 Bai ko Temeneno bantile koidan doi yaku, ’Ampakono, sabab Yaku naikon bintekene ikoo doi tampat mo odoon doi mian mobolikon Yahudi.’ " 22 Domianoo daano mobanggadudul mondongolii Paulus mobasalita, bai doi nabantilan bindunodoo yanila wookon kakabukuan, "Akateyomo kai komian mo buno koiya. Yana akimo napatas natubo!" 23 Doi napowookonan yanila tipasene konapo jubah, tukon koambata kobung doi dapang. 24 Maka do suludadu Romadoo kapalano sumboliiyo Paulus nabinaba doi markas sulano yana napinaresa idoo tukon kakalasan sulano natinoi oila kosababpo ko Yahudi miano mowookon buno doiya motuuk doi yana. 25 Bai doi tempo Paulus lapamo binoboi sulano nainumbas, Paulus bantile doi perwira mo kokondong idoo, "Oilakai minoolakon nainumbas komian batomundoan Roma kalu akiyoon yana napinalesa?" 26 Linongol doiya, perwiradoo ampakono doi suludadudoo kapalano tukon bantilan, "Oila naiya komo naikon Tama lakukanggene? Naiya mian nia warga negara Roma!" 27 Maka do suludadudoo kapalano ampakon doi Paulus tukon sadaiyo, "Soba pailukanaku, oilakai ikoo walga negala Roma!" "Oode," Paulus bantile, "yaku walga negala Roma." 28 Suludadudoo kapalano bantile koidan, "Yaku teali walga negala Roma tukon mebeal badaang tuuno!" Paulus timbiliyo, "Bai yaku sinuung salaku walga negala Roma." 29 Tempodoo doiya koidan anggota-anggota suludadu mo yase palesayo Paulusoo, saakon tukon do suludadudoo kapalano teali matakut sabab yana lapamo keete Paulus, banggokai Paulus walga negala Roma. 30 Suludadu Romadoo kapalano yase tuuno motoiyo oila kona tutuuwan komo mangaanikene ko Yahudi miano moasalakene Paulus. Tobikon doiya modoakon yana uange koimam-imam kapalano tukon mobabasakene koagama Yahudi sulano napototongi. Maka Paulus liniato doi nakinootan, doibundu binaba mangadap doi yanila sasaibino.
231 Paulus sumboliiyo dopai anggota-anggotadoo pangadilan agama maka nabantile, "Utus-utusonggu! Polong doi oloyo nia yaku aki kulasaiyo mosala doi Mian Bisa doi noanggu lalomo manganai daku tuboan." 2 Sambuno Paulus bantile buno doiya, Imam Babasal Ananias mobintokon mian komo kokondong doi Paulus lisuko taalikon motapiyo Paulus babano. 3 Maka Paulus bantile doi imam babasaloo, "Mian Bisa pasti tapiyo ikoo, mian mo kakadukon moliyous! Ikoo osulang indokon palesayo yaku menurut Musa naaturan, padahal ikoo susuumu lumbaiyo do aturanoo tukon mobintokon mian motapiyo yaku!" 4 Dopai mian badaangoo doi Paulus lisuko taikon bantile doi Paulus, "Ikoo totulaiyo ko Mian Bisa naimam babasal!" 5 Paulus timbiliyo, "Oh, yaku aki kutoiyo, Utus-utus, baikon yana imam mobabasal. Takainomo doi Kitab Moliyous lalomo daano mototulis, ’Inaikai ikoo mototulaiyo komo katuaiyo mubangsa.’ " 6 Paulus kitayo baikon kosoobos dopai anggota-anggota pangadilan agamadoo daano ko Saduki miano tukon kosongobos koidan daano ko Parisi miano. Tobikon doiya yana bantile doi pangadilan agamadoo, "Utus-utus! Yaku meeng ko Parisi miano, katurunan Parisi. Yaku pinalesa dimbaa sabab yaku anggayo baikon komian mate naikon tubo koidan." 7 Salataa yana bantile buno doiya, dopai Parisi miano tukon Saduki miano yanila mulaimo ponggeeleki, sampe do lapatoo nggabut teali lua kotambuno. ( 8 Sabab ko Saduki miano pikikene baikon komian momate akimo natubo koidan, sabab komalaekat akiyo, tukon koroh-roh koidan akiyo; bai ko Parisi miano anggayo naikon kona daanoan sasaibinodoo.) 9 Maka sumbuto koponggeelekian mo hebat tuuno. Moimoiya ko Parisi miano mo teali guru agama kokondong tukon tantaange tutuu. Yanila bantile, "Menurut koonggami naiya mian nia akiyo kona sala mau nabaino soisik! Ugaate daano koroh kai malaekat mo basilingan doi yana!" 10 Ponggeelekianoo teali hebat sampe do suludadudoo kapalano matakut inai-inaikene Paulus naikon yanila kemele. Jadi yana sumboliiyo kona pasukan ampakon ndokiiyo Paulus doi mianoo mobadaang tanga-tangano tukon babayo yana doi markas. 11 Modoakon popook koidan Yesus kokondong doi Paulus bibilo tukon bantile, "Ekeenggele konoamu! Ikoo lapamo mebee komu kasaksian manganai Yaku doi Yerusalem. Ikoo sio mumebee do kasaksianoo doi Roma koidan." 12 Modoakon dowa-dowa, ko Yahudi miano mulaimo mongkubai pomeenggonan. Yanila batotopi aki nakaan kai monginum paisu kalu yanila akiyoon napoo akateyo Paulus. 13 Daano molobian sangkap kolono komian mo mongkubai do pomeenggonanoo. 14 Yanila ampakon doi imam-imam kapalano tukon katua-katua Yahudi maka bantile, "Kami lapamo batotopi posinggat-singgat, aki naikon mai kaan kai monginum oioila kalu kami akiyoon mai akateyo Paulus. 15 Jadi, budodoiya Utus-utus tukon anggota-anggota Pangadilan Agama siokai pomakapatu surat motuuk doi suludadudoo Roma kapalano sulano pokabiyo yana nababayo Paulus koidan namangadap doi komuyu, nai-naikon komuyu yase palesayo koidan kona perkara tukon lobian teliti. Tukon kami naikon siap sulano moakateyo yana mau naakiyoon yana napolong naimbaa." 16 Bai Paulus utuso boine napau lengele do tetel napomeenggonanoo. Maka yana ampakon doi markas tukon pailukene doiya langgedoo doi Paulus. 17 Paulus maka uange komeeng koperwira tukon bantile doi yana, "Babayomo naiya pau nia doi suludadudoo kapalano; yana yase laporkanggene komeeng kolangge doi yana." 18 Perwiradoo babayo do paudoo doi suludadudoo kapalano tukon bantile, "Paulus domo tinaanoo, uange yaku tukon kabiyo doi yaku sulano kubabayo napau nia doi Tama; yana yase laporkanggene komeeng kolangge." 19 Suludadudoo kapalano taaniyo do paudoo limano, maka babayo dopaudoo susuungo doi sembeleng maka sadaiyo, "Ikoo yase momapailukon oila doi yaku?" 20 Do paudoo timbiliyo, "Yahudi miano lapamo pomeenggon sulano kabiyo Tuan nababayo Paulus mangadap doi Pangadilan Agama namodowa, nai-naikon yanila yase palesayo koidan kona ulusan tukon lobian teliti. 21 Bai Tuan inaikai motulutikene doi yanila nakakabidoo, sabab daano molobian sangkap kolono komian komo basookon sulano nalakoyo yana doi loloon. Yanila sasaibino lapamo batotopi aki naikon nakaan tukon monginum paisu kalu yanila akiyoon napo akateyo Paulus. Budodoiya kai yanila lapamo basadia; baino mototiili Tuan napotimbili doi yanila." 22 Suludadudoo kapalano bantile, "Inai mobontiikene mau doi inde-indee komiano baikon ikoo molapamo laporkanggene nia doi yaku." Maka yana sumboliiyomo do paudoo namule. 23 Doibundu do suludadudoo kapalano monguang lua komian kopolwila, maka yana bantile doi yanila, "Sadiyayomo kolua kosakato kosuludadu polaing kopitu kolono kosuludadu molakit adalan tukon lua kosakato kosuludadu momangkanggi kalait sulano napo taus batong sio doi popokia nia koidan doi Kaisarea. 24 Masadiakene koidan adalan sulano Paulus nalokitiyo tukon pobabayo yana tukon salamat polong doi Gubernur Feliks." 25 Maka suludadudoo kapalano motulis surat konabantilano buno naiya, 26 "Komo Mulia Gubelnul Feliks. Salam moluwedoi Klaudius Lisias! 27 Naiya mian nia lapamo linako doi Yahudi miano tukon adukono yanila akateyo, kalu yaku aki kulubat tukon kupasukan tukon moasalamatene yana; sabab yaku lengele baikon yana walga negara Roma. 28 Sabab yaku yase toiyo kona bisa-bisaan kokasalaan komo yanila motudukanggene doi yana, maka yaku babayo yana doi Pangadilan Agama. 29 Tokita yana aki namongkubai mau nabaino meeng kolangge komo pantas nainukum tukon ukuman mate kai natinalunggu. Tuduhan yanila doi yana tongo napotaamian tukon aturan-aturan agama yanila susuungo. 30 Doibundu yaku pinailukonggon baikon daano kotetel lokis moluwedoi Yahudi miano motuuk doi yana. Jadi banggadudul yaku kapatuwo yana doi Tuan Gubernur. Tukon yaku lapamo sumboliiyo kapala ponuduhno babayo yanila napangaduan motuuk doi yana doi Tuan." 31 Maka dopai anggota-anggota suludadudoo ampakonggenemo yanila natugas. Yanila alayo Paulus maka babayo yana do popookoo polong doi Antipatris. 32 Modoakon yanila batadikenemo kopasukan molakit adalan banggadudulkene kona ampakonan tukon Paulus, tukon yanila susuungo abalimo doi markas. 33 Salataa pasukan molakit adalanoo polong doi Kaisarea, yanila pelenggene do suratoo doi gubernur, maka yanila salakanggene Paulus doi yana. 34 Sambuno lapa do gubernuroo mobasayo do suratoo, yana sadaiyo doi Paulus inaando kona luwean. Salataa yana toiyo baikon Paulus kona luwean doi Kilikia, 35 yana bantile "Mondoko! Yaku naikon palesayo komu ulusan, kalu naikon komian komo kalaakene ikoo lapamo lubat naimbaa." Maka yana maparentakene sulano Paulus natinaan doi Herodes nabatomundoan lalomo.
241 Lima kooloyo doibundu, Imam Babasal Ananias tukon katua-katua Yahudi ampakon doi Kaisarea polaing tukon meeng kopangacara kosambuno Tertulus. Yanila mangadap doi Gubernur Feliks tukon lolukenggene yanila napangaduan motuuk doi Paulus. 2 Salataa Tertulus inuang doi muka, yana tuduwo Paulus buno naiya, "Tuan Gubernur Mo Mulia! Doi Tuan nataaniyano kami komai lipu aman. Tukon luwe Tuan napandoiyan lapamo badaang kopalabaikan komo linaksanakanggon motuuk doi mai bangsa. 3 Sasaibino doiya kami talimayo momeenggon tukon mopolonggon kinatauwan tukon pongodotiian mo lobi-lobian doi yaandomo kai koidan. 4 Bai sulano inai natangaison badaang Tuan natempo, yaku kabiyo sanaang nalengele komai pangaduan nia mo palus. 5 Kami laate naiya mian nia panggalanggabut mo bahaya. Doi yayaandomo yana osumbetene konggalanggabutan doi antara Yahudi miano tukon yana teali kapalano kogelakan Nasaret miano. 6 Yana lapamo mosobae mokubaiyo manggilit ko Temeneno Na Bonua. Bai kami lakoyo yana. [Kami makisuutiyo mopalesayo yana menurut mai agama naaturan susuungo. 7 Bai suludadudoo kapalano Lisias leleiyo Paulus doi kami, 8 tukon parentayo sulano indee komo kalaakene yana namangadap doi Tuan.] Kalu Tuan palesayo naiya mian nia, Tuan susuungo naikon ndongoliiyo luwedoi yana kokobenaran moluwedoi sasaibino komo kami mo adukanggene nia motuuk doi yana." 9 Ko Yahudi miano komo idoo koidan talalaing motuduwo Paulus tukon obisakene sasaibino komo doi Tertulus nabinantil. 10 Maka gubernuroo beena tanda doi Paulus baikon yana moola mobasilingan. Maka Paulus bantile, "Yaku toiyo Tuan lapamo teali hakim nai lipu nia doi taun-taun kolumbito. Doiya kosababpo yaku lasayo sanaang mololukenggene daku pembelaan nia doi Tuan salaano. 11 Tuan moola solodikiyo susuungo baikon aki nalobian doi mo songulodoo lua kooloyo mo lapa yaku ampakon sambeang doi Yerusalem. 12 Tukon aki nabiasa ko Yahudi mian-miano laate yaku moponggeeleki tukon meeng kai komian kai mopototongikene komian sulano namongkubai nggalanggabutan mau doi Temeneno Na Bonua mau kai doi bonua-bonua kaleda lalomo kai doi yayaamo tolong doi kota lalomo. 13 Yanila kai aki namoola bukutiikanggene konapoo tuduhan-tuduhan komo yanila mo pelenggene doi Tuan motuuk doi yaku. 14 Takainomo yaku sio kuakuiyo doi Tuan baikon yaku sosubaiyo ko Mian Bisa tumbunggami menurut Yesus naotunggul komo yanila aanggene sala. Bai yaku daano moanggayo naikon sasaibino komo totulis doi Musa na Buku lalomo tukon Nabi-nabi na Buku. 15 Buno pokakana yanila, yaku koidan daano daku moinian doi Mian Bisa baikon sasaibino komian naikon tubo koidan sambuno lapa mate -- mian-mian momonondok, mau kai mian lokis! 16 Doiyamo kosababpo yaku sidutu kakaate mono-monondok, sulano konoanggu lalomo nabilisii motuuk doi Mian Bisa tukon bilisii motuuk doi banggapi. 17 Salataa moimoiya kotaun akimo kudungol doi Yerusalem, yaku abalimo indaa sulano kubabayo kobantuan doy doi kubangsa tukon sulano mososubakon sosuba doi Mian Bisa. 18 Doiya kosinggatoo yaku daano molakukene doiya, yanila pososuunggene yaku doi Temeneno Na Bonua, sambuno lapa yaku alapayo daku acara bakiliyousan butong. Akiyo komian mobadaang mopolaing yaku, tukon akiyo koidan konggabutan idoo doiya kosinggatoodoo. 19 Tolongo daano komoimoiya ko Yahudi miano indaa molubat doi provinsi Asia. Yanilamo kai komo siokai nadaano naimbaa sulano napelenggene yanila napangaduan doi Tuan, kalu yanila daano komeeng kolangge kona popangaduan motuuk doi yaku. 20 Kai batadikenemo naiya mian nia susuungo komo lolukenggene kolokisan oilamo yanila napai linaat doi yaku salataa yaku sinasalaanikon doi Pangadilan Agama. 21 Yanila nalinaat tolongo naiya bantilan nia tolong komo yaku bantile doi yanila salaano, doiyamo bantilan: Yaku pinaresa oloyo nia sabab yaku anggayo baikon komian momate naikon inotuboi koidan." 22 Maka Feliks mo lapamo motoi badaang tentang Yesus naotunggul, opupusemo do lapat palakaladoo. "Yaku naikon putusemo naiya urusan nia," konabantilano, "kalu suludadudoo kapalano Lisias lapamo lubat." 23 Maka yana maparentakene koperwira komo balatanggung jawab doi Paulusoo sulano natataap taane Paulus, bai tukon beena soisik kabebasan doi yana tukon napinataikon kotula-tulano nabeena oilamo Paulus nainiyas. 24 Bula-bulaa kooloyo doibundu Feliks lubat, linubotii naboloki kosambuno Dursila; yana meeng ko Yahudi miano. Maka Feliks mosumbolii mian mondokiiyo Paulus, doibundu Feliks mondongolii Paulus basalita tentang manganggaan doi Kristus. 25 Bai salataa Paulus banggadudulkene kona salita tentang kajujuran tukon taanano komoot tukon tentang ukuman doi Oloyo Nakiamatan, Feliks teali matakut maka bantile, "Ikoo moolamo ampakon budodoiya. Yaku naikon uange ikoo koidan kalu daano kotodanan." 26 Daano buno doiya Feliks moinikene naikon momalaat doy luwedoi Paulus. Doiyamo kosababpo yana badaang luunggon namobintokon mian mondokiiyo Paulus sulano basalita tukon yana. 27 Salataa lua kotaun, Perkius Festus soboliyomo Feliks doi natealian gubernur. Tukon tobikon Feliks yase mangala noa doi Yahudi miano, yana batadikene Paulus doi talunggu lalomo.
251 Tolu kooloyo sambuno lapa Festus polong doi lipudoo, yana ampakono luwedoi Kaisarea ko Yerusalem. 2 Indaa koimam-imam kapalano tukon sambu-sambu Yahudi pelenggenemo doi yana yanila napangaduan motuuk doi Paulus. Yanila banggadudul momeenggon oluuliyo Festus 3 sulano luwe namonondokan konoano doi yanila, yana yase sumboliiyo komian mobabayo Paulus doi Yerusalem; sabab yanila pomeenggono moakateyo Paulus doi loloon tanga. 4 Bai Festus timbiliyo, "Paulus daano motinaan doi Kaisarea, tukon yaku susuunggu kai akimo namalumbit koidan naikon abalimo indaa. 5 Jadi, tadikenemo kai komian motalakamuka doi antara komuyu naampakon polaing-laing yaku ko Kaisarea tukon mopoulusene yana indaa, kalu takainomo yana lapamo lakukanggene komeeng kosalaan." 6 Sambuno lapa dungol doi Yerusalem uga-ugaate alumo kai songulomo kooloyo koidan, Festus abalimo doi Kaisarea. Modoakon yana mongkubaimo rapat bangurusan tukon maparentakene sulano Paulus binaba namangadap. 7 Salataa Paulus lubat, Yahudi miano mo lapamo lubat doi Yerusalem kokondong doi napotikunggonan tukon mulaimo yanila pelenggene kona potuduhan-tuduhan mo motoong motuuk doi yana. Bai yanila aki namoola bukutiikanggene do tuduhan-tuduhanoo. 8 Doi nababelaan lalomo, Paulus bantile, "Yaku aki kumongkubai mau meeng kooioila komo sala motuuk doi Musa naaturan kai motuuk doi Temeneno Na Bonua kai motuuk doi Tomundo Roma." 9 Bai Festus yase mangala noa doi Yahudi miano. Maka yana mansadai doi Paulus, "Yase kai ikoo ampakon doi Yerusalem sulano muinulus indaa doi salaanggu manganai do tuduhan-tuduhanoo?" 10 Paulus timbiliyo, "Yaku daano mokokondong doi mobabasalkene ko Tomundo Roma; tukon doi tampatoo doiya yaku sio kuinulus. Tuan susuungo toiyo baikon yaku akiyo dakusala motuuk doi Yahudi miano. 11 Kalu yaku lupaiyomo koaturan tukon mongkubai meeng kolangge komo moolamo kuinukum tukon ukuman mate, yaku sanaang moinakate. Bai kalu yanila natuduhan-tuduhan aki nabisa, akiyo komeeng komian momoola salakanggene yaku doi yanila. Yaku kabiyo kupinaresa doi bangurusan Tomundo!" 12 Salataa lapa popikili tukon napotunggul-pongutunggul, Festus bantile, "Ikoo kabiyo mupinaresa doi bangurusan Tomundo, jadi ikoo sio muampakon mangadap doi Tomundo." 13 Aki nabula-bulaa kolumbito doibundu, Tomundo Agripa tukon Belnike lubat ko Kaisarea sulano namabantil salamat doi Festus. 14 Salataa yanila moimoiyamo kooloyo konapoo daanoan idoo, Festus jelaskanggenemo Paulus napalakala doi Tomundo Agripa. Festus bantile, "Daano naimbaa komeeng komian motinaan Feliks mo tinggale. 15 Tempodoo yaku daano doi Yerusalem, imam-imam kapalano tukon Yahudi miano nakatua-katua yanila pelenggene konapoo tuduhan-tuduhan motuuk doi mianoo tukon kabiyo sulano yaku otuwengemo koukuman doi yana. 16 Bai yaku timbiliyo baikon ko Roma miano aki namoola tolongo salakanggene buno doiya balang komeeng komian motinudu sulano nainukum, kalu do mianoo motinudu akiyoon naposasalaan tukon mokalaakene yana tukon nabinee todanan mobelayo kobutongo. 17 Jadi, salataa yanila lubat doisumai, yaku aki kumontotiili malu-malumbit. Modoakon yaku banggadudul mongkubai lapat bangurusan tukon maparentakene sulano do mianoo nabinaba mangadap. 18 Salataa do pakalaakon-pakalaakonoo kokondong pelenggene konapoo tuduhan, yanila aki namopolonggon meeng kolangge molokis pokakana komo yaku pikikene yanila naikon pelenggene. 19 Yanila tolongo posasala konapoo palaat tukon yana manganai agama yanila susuungo tukon manganai meeng komian mo sinombuikon Yesus. Doiya mianoo lapamo mate, bai Paulus kakatikas baikon doiya mianoo tubo. 20 Sabab yaku bingo manganai bulaando yaku kumoola malaat katalangan-katalangan manganai doiya palakaladoo, yaku mansadai doi Paulus, oilakai yana yase ampakon doi Yerusalem tukon moinurus indaa luwedoi napalakaladoo. 21 Bai Paulus kabiyo sulano kona urusan nalinibakon doi natatandakan; yana kabiyo sulano yana natataap dungol doi natinaanan polong kona perkara Tomundo naputusiano. Tobikon doiya yaku maparentakene sulano yana natinaan banggadudul, polong yaku malaat todanan sulano mokapatuwo yana doi Tomundo." 22 Maka Agripa bantil doi Festus, "Yaku susuunggu kai yase mondongolii doiya mianoo." "Modoa Tuan moola mondongolii," Festus timbiliyo. 23 Modoakon kolobo Agripa tukon Bernike lubat tukon kinubai koupacara mobabasal. Yanila usokiyo kobangurusan kombiango polaing-laing tukon mobabasalkene kosuludadu tukon pau-paulanggaino doi kotadoo. Luwe Festus naparenta, Paulus binaba usok. 24 Maka Festus bantile, "Tomundo Agripa tukon doi mian modaano sasaibino! Naiya mian nia lapamo kinalaakon doi yaku doi sasaibino ko Yahudi bangsano, mau komo doi Yerusalem mau kai komo naimbaa. Yanila tuntute tukon nggele-nggeleamon baikon yana akimo namoola binatadikon tubo. 25 Bai yaku aki kumalaat mau nabaino meeng kolangge yana mo lapamo kubaiyo mo moola inukum tukon ukuman mate. Tukon koidan yana susuungo lapamo kabiyo kona perkara nainurus doi bangurusan Tomundo, yaku lapamo putuskanggene sulano kinapatu yana doi Tomundo. 26 Bai yaku akiyoon kumalaat meeng kokatalangan mo tegas manganai butongo sulano natinulis doi kusurat lalomo motuuk doi Tomundo. Doiyamo kosababpo yaku mohadapkanggene yana doi Tuan-tuan sasaibino, toloutama doi Mo Mulia Tomundo Agripa! Daku makisuut doiyamo sulano kalu lapamo naiya baparesaan nia, nadaano daku bahan sulano kutulise. 27 Sabab manurut kuparasaan, bolikono kai natampat momakapatu meeng komian motinaan tukon aki nabinantil kokasalaan-kasalaanoo mo kinonoikon doi yana."
261 Agripa bantile doi Paulus, "Ikoo linoason mobasilingan sulano mubelayo kobutomu." Maka Paulus bingkate kolimano maka pelenggene kona pombelaan buno naiya nia, 2 "Ko Mulia Tomundo Agripa! Yaku lasayo untung tuuno sabab yaku moola mopelenggene daku belaano kobutonggu doi Tomundo salaano manganai sasaibino kopangaduan komo inajukanggon doi Yahudi miano motuuk doi yaku; 3 toloutama tuuno sabab Tomundo toiyo tutuu koadat istiadat tukon masaala-masaala Yahudi miano. Luwe do sababpoo, yaku kabiyo sanaango kai Tomundo mondongolii daku katalangan tukon sabal. 4 Sasaibino ko Yahudi miano toiyo bulaando daku tuboan salataa yaku daano mopaumalanekon. Yanila toiyo baikon salataa yaku teali mian paumalane, yaku tubo doi antara kubangsa susuunggu doi Yerusalem. 5 Lapamo malumbit yanila atoiyano tentang yaku. Tukon kalu yanila yase, yanila moola mebee kasaksian baikon salataa doi tumbe yaku lapamo tubo buno Parisi miano tukon loingiyo sasaibino koparaturano komo ketaat tuuno doi mai agama lalomo. 6 Tukon budodoiya yaku kokondong naimbaa sulano kupinaresa sabab yaku anggayo naikon koperjanjian komo kinubai luwe Mian Bisa doi tumbunggita. 7 Doiya perjanjianoo doiyamo koidan komo minoi-moinikon doi songulo lua kobenseno bangsa Israel, tobikon yanila sambeang doi Mian Bisa oloyo popook. Tukon tobikon yaku anggayo naikon do perjanjianoo, Tomundo mo mulia, yaku inasalakon doi Yahudi miano. 8 Bulaando utus-utus Yahudi miano aki namoola anggayo baikon ko Mian Bisa otuboiyo koidan komian momate? 9 Loolukonoo yaku susuunggu kai pikikene baikon yaku sio kulakukanggene sasaibino kolangge-langge sulano motantaange Yesus doi Nasaretoo. 10 Tukon takainomo doiyamo kai komo lapamo yaku kubaiyo doi Yerusalem. Tukon surat kuasa moluwedoi imam-imam kapalano, yaku lapamo mongusokon doi talunggu lalomo badaang komian komo satia doi Mian Bisa. Yaku malaing koidan mosotujuiyo baikon yanila inotuwongi ukuman mate. 11 Badaang luunggon yaku sakisaayo yanila doi bonua-bonua kaledaan, sulano mopakisaayo yanila naotinggale oila yanila nainangga. Buno doiya kona moonasan konoanggu motuuk doi yanila, sulano doi kota-kota bailon kai yaku ampakon molelenggene yanila indaa." 12 "Tukon do makisuutoo doiya koidan yaku mababa surat kuasa moluwedoi imam-imam kapalano tukon ampakon doi Damsyik. 13 Tukon doiya kosinggatoo yaku doi loloon tanga, salataa suun kooloyo, Tomundo mo mulia, yaku kitayo komeeng kolangge panano luwedoi timbu mo lobian kona talaangan tukon doi oloyo. Do panadoo talaangiyo potikunggon yaku, tukon potikunggon komian mo ambakon polaing-laing yaku. Kami sasaibino tolubang doi buta. 14 Maka yaku lengele koalalo mobantil doi yaku tukon silingan Ibrani, ’Saulus, Saulus! Bulaandokon ikoo mobanggadudul momeenggon sakisaayo Yaku? Ikoo naikon lasayo masakit susuumu, kalu ikoo banggadudul momeenggon lawane Yana napimpinan mo teali mutuan.’ 15 Maka yaku bantile, ’Indee kai miano Ikoo, Tuan?’ Tukon Yesus timbiliyo, ’Yakumo Yesus ikoo mo sakisaayo. 16 Banguno tukon kokondong! Yaku okitakene kobutonggu doi ikoo tukon makisuut sulano mobingkate ikoo nateali Kupeleleani. Ikoo sio mubabilitakene doi mian bailon oila komo ikoo kitayo doi oloyo nia tentang Yaku tukon tentang oila komo Yaku naikon tudoikene doikoo naikon doi oloyo-oloyo salaando. 17 Yaku naikon osodiiyo ikoo doi bangsa Israel tukon doi bangsa-bangsa bailon, mo bolikon Yahudi. Yaku naikon sumboliiyo ikoo ampakon doi yanila sulano mubilate yanila matano, 18 sulano yanila natobuat doi kalipookan tukon usok doi madialanan lalomo; sulano yanila natongosodii doi Ibiliis nakuasa, maka kinuasai doi Mian Bisa. Maka tukon mangangga doi Yaku yanila nalalim-lalim tinolos tukon yanila naikon tealimo Mian Bisa namian mo tolilik.’ " 19 "Tobikon doiya, Tomundo Agripa, yaku sidutu kakaate motaatiyo doi bakitaan mo lapamo yaku talimayo doi Mian Bisadoo. 20 Tukon terus terang yaku pailukene doi mian baikon yanila sio napo badodoloon doi yanila nalalim-lalim tukon salakanggene kobutongo doi Mian Bisa tukon okitakene yanila natuboan lalomo baikon yanila lapamo badodoloon doi napai lalim-lalim. Yaku pailukene doiya langgedoo tumbe-tumbeno doi Damsyik, doibundu doi Yerusalem tukon doi posaapon ko Yudea tukon doi antara komian mobolikon Yahudi. 21 Maka tobikon doiyamo ko Yahudi miano lakoyo yaku doi Temeneno Na Bonua tukon kakaate moakateyo yaku. 22 Bai polong budodoiya nia yaku linindungi Mian Bisa, sahingga yaku moola kokondong dimbaa sulano kumebee kasaksian doi sasaibino komian -- mobabasal kai mopoipoisik. Oila komo yaku mo bantile nia aki kai nasangalaasan tukon doi oila komo lapamo nabi-nabi tantukene tukon Musa; 23 doiyamo baikon ko Tomundo Pasalamat do Mian Bisadoo mo perjanjikene sio nasakisaa, tukon teali mian tumbeno mo tubo koidan sambuno lapa mate; sulano tukon doiya yana moola mobabilitakene komadialan -- doiyamo kasalamatan -- mau doi Yahudi miano mau kai doi mobolikon Yahudi." 24 Daano Paulus moloolukenggene kona pombelaanoo, Festus wookon, "Ikoo lapamo tando Paulus! Komu motoiyanoo badaang lapamo tealikene ikoo tando!" 25 Bai Paulus timbiliyo, "Yaku aki kutando, Mo Mulia. Bantilan-bantilan yaku mobantiledoo bisa tukon sumbot doi pikilan mo sehat. 26 Tomundo Agripa susuungo toiyo tutuu naikon do langge-langgedoo. Doiyamo kosababpo yaku barani mobasilingan doi Tomundo salaano tukon terus terang. Yaku anggayo akiyo mau meeng moluwedoi langge-langgedoo komo akiyoon Tomundo natoiyo, sabab sasaibino doiya aki nateali doi tampat-tampat mo tosookon. 27 Komo Mulia Tomundo Agripa, oilakai Tomundo anggayo naikon oila komo nabi-nabi nabinantil? Yaku pikikene Tomundo anggayo!" 28 Maka Agripa bantile doi Paulus, "Ikoo neneeke gambang mokubaiyo yaku teali Salani miano doi tempo nia lalomo mo dudul?" 29 "Doi tempo mo dudul kai doi tempo nabulusanan," Paulus timbiliyo, "Yaku sambeang doi Mian Bisa sulano Tomundo tukon Tuan-tuan sasaibino mo mondongolii yaku doi oloyo nia namoola teali buno yaku nia -- kasuali talunggu nia, natantuan!" 30 Napupusan tomundo, gubernur tukon Bernike, tukon sasaibino komo bailonggon kokondongo. 31 Salataa daano doi tonggulung, yanila pobontiikono pau meeng maka bailon, "Naiya mian nia aki namongkubai meeng kolangge mo moola yana inukum tukon ukuman mate kai tinalunggu." 32 Maka Agripa bantile doi Festus, "Naiya mian nia moolamo nasinodii, kalu andeno yana aki natuntute kona perkara nainulus doi pangadilan Tomundo."
271 Sambuno pinutuskanggon baikon kami sio mai talabut doi Italia, Paulus tukon moimoiya komian motinalunggu bailon sinalakanggon doi Yulius, pasukan suludadu kapalano Roma mo sinombuikon, "Resimen Tomundo". 2 Kami lakit doi kapal mo lubat doi Adramitium, doibundu kami lenggeto tukon do kapaloo mo lapamo basadia talabut doi palabuhan-palabuhan provinsi Asia. Aristarkus, meeng ko Makedonia miano mo lubat doi Tesalonika, talabut koidan polaing-laing tukon kami. 3 Modoakon kami polong doi Sidon. Paulus pinalalukon tukon monondok tuuno doi Yulius. Yana minoolakon nalubotiiyo kotula-tulano sulano yanila namoola beena doi yana oilamo komo pinalaluu. 4 Luwe idoo kami banggadudulo motalabut. Badungga kombombuul mosusule kokapal salaano, kami talabut banggadudul manisikiyo kotogong Siprus bibilo mo adukon tosookon doi mbombuul. 5 Doibundu kami pintosiiyomo kotobun mo posalaanggon tukon Kilikia tukon Pamfilia maka polong doi Mira doi tano Likia. 6 Idoo do perwiradoo malaat meeng kokapal luwedoi Aleksandria mo yase talabut doi Italia. Maka yana biyele kami doi kapaloo. 7 Moimoiya kooloyo kolumbito komai talabutan kunul tuuno, tukon susa tuuno doibundu kami polong potimbang kokota Knidus. Doibundu tobikon mbombuul daano koidan kulokis, kami aki namoola banggadudul motalabut kojulusan tumbeno. Maka kami talabut kosalatan togong Kreta lisiyo ko Salmone Tadunono sulano indaa kami topopoki doi mbombuul. 8 Tukon susa tuuno kami talabut momanisikiyo do togongoo polong kona pupusan kami lubat doi meeng kotampat mo sinombuikon Labuan Monondok, moaki natodudul odoon doi kota Lasea. 9 Doiya singgat Oloyo Babasal Podamean ko Yahudi miano lapamo tolupai. Kami lapamo badaang komai tempo mopuus, tobikon bolikono tempono koidan kotalabutan tukon aman. Tobikon doiyamo Paulus mebee otinau doi yanila, 10 "Utus-utus, menurut daku palaat, kita silaka tuuno kalu kita talabut banggadudul. Kita naikon toupiyo kokalugian mobabasal bolikon tolongo nda muatan tukon nda kapal, bai mau kita moola nasilaka." 11 Bai do perwiradoo anggayo tuuno kojulagangoo tukon kapiteeng kapal kalu baino Paulus nabantilan. 12 Polabuhanoo idoo takainomo aki namonondok kalu kapal-kapal nabalabu idoo kalu doi tolopot tempono. Tobikon doiya badaang koawak kapal mosotuju sulano talabut koidan mootinggale do palabuhanoo sabab yanila yase kakaate polong doi Feniks tukon dungol indaa polapakon kotempo tolopot. Feniks daano kai pelabuhan doi Kreta komo sasalaan doi balat daya tukon balat laut. 13 Doiya kosinggatoo kombombuul lalom puul tukon poi-poniak. Maka koawak kapal aanggene yanila moolamo napo talabut koidan. Jadi yanila bonggalemo komuatan maka yanila talabut manisikiyo kotogong Kreta. 14 Bai aki namalumbit doibundu puul kosokoi -- doiyamo mbombuul mo sinombuikon mbombuul Tolopot Tobun -- puul doi buta tina, 15 tukon beese komai kapal. Sabab aki namoola kokapal motalabut banggadudul mosusule kombombuul, maka kami baino batingaakon tolong tukon batadikenemo kapal natalalin mbombuul nababayo. 16 Kami topoopoki soisik, salataa kami lupaiyo doi lalom taalikon kotogong Kauda mo poipoisikoo. Idoo tukon susa tuuno kami moola kuasaiyo komai kapal sokosi. 17 Salataa lapa do sokosidoo linibakon doi kapal, do kapaloo susuungo kinoonggolimo tukon mapake alos mo kinoot potikunggon do kapaloo. Sabab minatakuton nakoyol doi bone Sirtis mo pepelat, kokadut inobuluson maka kokapal binatadikono mbombuul nalaline. 18 Kombombuul banggadudul makansang, sahingga modoakon kooloyono komuatan kapal mulaimo sinakukon doi tobun lalomo. 19 Oloyo bailonggon koidan awak-awak kapaloo yanila sakukenemo koidan kopakakas-pakakas kapal doi tobun tukon yanila limano susuungo. 20 Samba-samba kooloyo kolumbito kami aki mai mokita oloyo tukon bituwon pauno, tukon kombombuul kai banggadudul momeenggon mosokoiyon. Napupusan lapuso komai moinian mosalamat. 21 Moimoiya kotempo kona kalumbit do mianoo akimo nakaan. Maka Paulus ampakon kokondong doi tanga-tanga yanila maka bantile, "Utus-utus! Kalu komuyu lapamo loingiyo daku otinau, tukon aki nda talabut luwedoi Kreta, kita aki nda motoupi sasaibino kokalusakan tukon kalugian nia. 22 Bai budodoiya yaku kabiyo tukon tutuu sulano komuyu pokabasale konoamuyu. Akiyo kai komeeng komian doi Utus komo naikon mate; kita naikon tongo kapal nia komo lapus tolong. 23 Sabab kolubongi malaekat moluwedoi Mian Bisa komo yaku sosubaiyo, doiyamo Mian Bisa komo totooliyaku, lubat doi yaku. 24 Malaekatoo bantile, ’Inai matakut, Paulus! Sabab ikoo naikon mangadap doi Tomundo. Tukon luwe namonondokan ko Mian Bisa noano doikoo, sasaibino komian komo talabut tukon ikoo naikon salamat sabab ikoo.’ 25 Tobikon doiya, Utus-utus, siokai Utus pokabasale konoamuyu! Sabab yaku mangangga doi Mian Bisa baikon sasaibino naikon teali buno komo bantilemo doi yaku. 26 Bai kita naikon tapapanggon doi meeng kotogong bibilo." 27 Doi popook kosongulono sangkap kami daano motalanto-lanto doi Tobun Adria. Uga-ugaatene pintangamo kopopook koawak kapal yanila lasaiyo kapaldoo adukono loolaniyo kobuta tina. 28 Jadi yanila mongulur alos tukon batuno sulano napo ukule kotobun naateanan. Totoi do tampatoo naateanan adukon sangkap kolono kometer. Aki namalumbit doibundu yanila ukulemo koidan, maka talaat kotobun doi tampatoo kona ateanan adukono tolu kolono kometer. 29 Yanila matakutene kokapal nakoyol doi batu nggalanggang, jadi yanila obulusene kosanggapo komuatan taalikon doi puus tukon yanila moinikene kalu moola moso-mosobit modowa. 30 Aki napelek-pelek pala awak kapal sosobae obulen luwedoi kapaloo. Yanila obulusene kosokosi doi paisu tukon bakabai kakaadukon yase moobulusene komuatan doi kapal mboyoko. 31 Bai Paulus bantil doi perwira tukon perajurit-perajurit komo doi kapaloo, "Kalu naawak kapal nia aki nabatingaakon doi kapal, Utus-utus sasaibino aki namalaat salamat." 32 Tobikon doiya do perajurit-perajuritoo tuase do kukusidoo aloso, tobikon do kukusidoo talalin. 33 Doiya singgat akiyoon nasumbot kooloyo panano, Paulus bintekene sulano yanila sasaibino nakaan. Paulus bantile, "Lapamo songulo sangkap kooloyo kolumbito Utus sasaibino tolongo monto-montotiili tolong doi kaadaan silakaan lalomo tukon aki namakaan oioila. 34 Yaku bontiikene, pomakaan soisik. Doiya namonondokan doi komuyu, sulano komuyu pobukuan koidan. Sabab Utus sasaibino naikon salamat tukon akiyo kooioila." 35 Sambuno lapa bantile buno doiya Paulus mangalamo loti tukon mangkabi kinatauwan doi Temeneno doi yanila salaano sasaibino. Doibundu yana ebe-ebese do lotidoo maka yanila kaane. 36 Maka yanila sasaibino kokobukuano koidan tukon turut kaan koidan. 37 Sasaibino komo daano doi kapaloo daano kolua kosakato pitu kolono noom komian. 38 Salataa sasaibino kaan polong bobosul, yanila sakukene komuatan gandum doi tobun sulano kokapal nateali mimilaan. 39 Sambuno kooloyo lapamo madialan, awak kapal kitayo kobuta tina, bai yanila aki natoiyo buta tina oila ndoiya. Yanila kitayo komeeng kominanga tukon kobibilo. Jadi yanila makisuutiyo mokoyoli kokapal indaa kalu moola. 40 Maka koalos-alos muatan tinuas maka do muatan-muatanoo binatadikono tombul doi tobun. Polaing tukon doiya koidan yanila sodiiyo koalos pokoot uling. Doibundu yanila libakene kadut doi taalikon kapal mboyoko sulano mbombuul napuule do kapaloo maju tujuiyo kotokoluan. 41 Bai do kapaloo koyol doi bone. Doi mboyok taalikon koyolo tukon akimo nabiyok, sadangkan taalikon doi puus manas moinumbas bokol mo makansang. 42 Perajurit-perajurit doi kapaloo baniat moakateyo sasaibino komian motinaan, sabab yanila matakutene inai-inaikene naikon nadaano komo kayok doi buta tina tukon obulen. 43 Bai do perwiradoo cogaayomo konapoo niatoo sabab yana yase salamatene Paulus. Yana sumboliiyo sasaibino komian motoiyo kayok nabasuapon loolukon tukon nakayok doi tape; 44 komo bai-bailonggon sio natuundu tukon bataani doi dopi-dopi kapaloo binduko. Tukon loloon buno doiyamo kami sasaibino salamat polong doi buta tina.
281 Sambuno polong doi buta tina tukon salamat, maka nasodo kami toiyo baikon do togongoo kosambuno Malta. 2 Kotumbuno do togongoo monondok tuuno doi kami. Yanila talimayo kami sasaibino tukon monondok tukon okoitiyo koaung tuuk kami sabab tambuuno lubat koudan tukon kodapang kai kumelon. 3 Paulus mangatambun kayung, tukon abese do kayung-kayungoo doi aung bungkono. Daanoon yana mokubaiyo doiya, komeeng kobinda mosumbot, sabab namoonasan do aungoo, maka nakakate tukon nakaleyo kolimano. 4 Salataa do togongoo tumbuno kitayo do bindadoo motongulur doi Paulus limano, yanila pobotiiyonggon meeng tukon bailon, "Naiya mian nia tantumo pangakate, sabab mau kai nalapamo luput luwe kosilakaan doi tobun, Dewi Keadilan aki nabatadikene yana natubo." 5 Bai Paulus tipasene do bindadoo doi aung lalomo, tukon aki nalasayo masakit mau nabaino soisik. 6 Yanila pikikene naapa doiya Paulus limano naikon boboongano kai sosinggoton yana naikon tuwong mate. Bai salataa montotiili moimoiya kolumbito tukon akiyo kolangge meeng moluar biasa komo teali doi yana, yanila napikiran tobolii maka yanila bantile baikon Paulus daano kai dewa. 7 Aki naodoon doi tampatoo daano kobuta Publius koona, pamarenta mobabasal doi togongoo. Tukon sanaang konoano yana talimayo kami buno natamu tolu kooloyo kolumbito. 8 Doiya kosinggatoo kotamano daano momasakit, kanakon maligoot tukon masakit kotiano. Paulus ampakon duutiyo do langgaidoo momasakit maka sambeang tukon abese kolimano doi bungkukono sahingga yana tangalin. 9 Tobikon kadadianoo sasaibino komian mo seselon doi togongoo lubat doi Paulus, tukon yanila tinangalinggon. 10 Yanila mebeekon doi kami badaang kotambo, tukon salataa kami naikon talabut, yanila mababa doi kapal sasaibino komo kami palaluuwo tuuk doi mai ampakonan. 11 Sambuno lapa tolu kobituwon indaa, kami lengget luwedoi togongoo lakit komeeng kokapal moluwedoi Aleksandria komo po pupuson kotempo tolopot balabu doi togongoo. Doiya kapaloo mapake lambang, "Dewa Pinga Kastor tukon Poluks". 12 Kami balabu doi kota Sirakusa tukon dungol idoo tolu kooloyo. 13 Luwe idoo kami talabut koidan manisikiyo kotape polong doi kota Legium. Modoakon kombombuul tambuuno puul doi lalom, sahingga tolongo lua kooloyo kami polongo doi kota Putioli. 14 Idoo kami pososuung komoimoiya komian mo manganggamo doi Yesus, tukon luwe yanila naundangan kami podungoli tukon yanila meeng kominggu kolumbito. Maka kami ambakono doi Roma. 15 Utus-utus doi Roma mo manganggamo doi Yesus ndongoliiyo kobilitano tentang doi kami, sahingga yanila lubat polong doi Labotan Apius tukon Tolu ko Bonua Sambuan sulano natalimayo kami. Salataa Paulus pososuung tukon yanila, yana mangkabi kinatauwan doi Mian Bisa tukon konoano teali moonggol. 16 Salataa polong doi Roma, Paulus minoolakon nadungol susuungo tukon natinotooli doi meeng kosuludadu. 17 Sambuno tolu kooloyo, Paulus uange kotokoh-tokoh Yahudi miano. Tukon sambuno lapa yanila pototongi, yana bantil doi yanila, "Utus-utus! Yaku aki kusalakene oioila motuuk doi nda bangsa, kai lupaiyo koadat kabiasaan komo kita talimayo luwedoi tumbunggita. Mau kai nabuno doiya yaku linako doi Yerusalem tukon sinalakanggon doi Roma miano. 18 Salataa daku perkara pinaresamo, yanila yase bebaskanggene yaku, sabab tokita yaku aki kumongkubai meeng kokasalaan komo pantas inukum tukon ukuman mate. 19 Bai sabab ko Yahudi miano tantaange, tapakisaa yaku tuntute daku perkara nainadili doi pengadilan Tomundo Roma. Yaku kubaiyo doiya bolikon sabab yaku daano kolangge meeng kuinadukanggon motuuk doi kubangsa susuunggu. 20 Tukon doiyamo kai kosababpo yaku kabiyo kupososuung tukon komuyu sulano basa-basalita; sabab yaku tinalunggu, tobikon Pasalamaton mo minoi-moinikon doi bangsa Israel." 21 Maka yanila bantile doi yana, "Kami akiyoon mai mantalima meeng kosurat luwedoi Yudea manganai doi Utus. Tukon akiyo komeeng koutus kai moluwe indaa komo lubat mababa bilita manganai Utus kai babisala mo lokis manganai Utus. 22 Bai kami yase koidan molongol tentang Utus namanganggaan, sabab kami sasaibino lapamo lengele komian mototulaiyo kootunggul Utus mo taaniyodoo." 23 Maka yanila tukon Paulus matantukon meeng kooloyo sulano napososuung. Doi oloyodoo badaang komian molubat doi Paulusoo natampat dungolan. Luwe dodowa polong kinobian Paulus jelaskanggene tukon babilitakene doi yanila kobilita tentang bulaando ko Mian Bisa namaparentaan pokakana ko Tomundo. Tukon momapake ayat-ayat moluwedoi Musa na Buku tukon Buku Nabi-nabi, Paulus kakaate mokubaiyo yanila mangangga tentang Yesus. 24 Daano komo mangangga naikon oila komo Paulus nabinantil, bai daano koidan komo aki namangangga. 25 Tukon napoo palaat mo posasala yanila tinggalemo do tampatoo, sambuno Paulus bantile doi yaniladoo, "Takainomo kana tuuno oila ko Mian Bisa Na Roh nabinantil moluwedoi Nabi Yesaya doi tumbumuyu! 26 Mian Bisa bantile, ’Ampakono bantile doi bangsa nia: Komuyu naikon banggadudul molengele, bai aki pomangalati; komuyu naikon banggadudul mopalatikanggene bai aki potoiyo oila komo teali. 27 Sabab nabangsa nia napikiran lapamo teali mokisul, kopai tolingaino tealimo bongol tukon kopai matano lapamo inopiit. Naiya teali sulano yanila matano inai namokita, yanila tolingaino inai molongol, yanila napikiran inai namangalati, tukon inai naabali doi Yaku, maka Yaku naikon tangalinggene yanila.’ " 28 Doibundu Paulus bantile, "Utus-utus sio potoiyo baikon bilita tentang kasalamatan mo luwedoi Mian Bisa budodoo lapamo pinolonggon doi bangsa-bangsa bailon mo bolikon Yahudi. Yanila naikon tulutiyono!" [ 29 Sambuno lapa Paulus bantile buno doiya, ko Yahudi mianodoo tinggalemo do tampatoo tukon pogagai meeng maka bailon.] 30 Lua kotaun kona kalumbit Paulus dungol doi Roma, doi bonua mo sabele susuungo. Yana sanaang momantalima sasaibino komian komo lubat duutiyo yana. 31 Tukon barani yana pailukene doi yanila tentang bulaando ko Mian Bisa namaparentaan pokakana ko Tomundo tukon tentang Yesus Kristus. Paulus kubaiyo doiya tukon bebas, tukon aki nasinembang-sembang.