2 KORINTUS

1

1 Utus-utus Mian Bisa najemaat doi Korintus tukon sasaibino ko Mian Bisa namian doi posaapon ko Akhaya. Yaku, Paulus, rasul Kristus Yesus, mo biningkat tongo Mian Bisa namongiasan polaing-laing tukon utusonggita Timotius, 2 moinikene boliisi ko Mian Bisa Tamanggita tukon Yesus Kristus beena balakaat tukon namonondokan doi komuyu. 3 Tanggaal ko Mian Bisa, doi nda Temeneno Yesus Kristus. Yana Tama mo monondok konoano tuuno, tukon Yana Mian Bisa komo beena bukuanan kobanggapi noano. 4 Yana ekeenggele konoanggami doi samba-samba kosusaan kami mo toupiyo, sulano tukon do bukuananoo kami mo talimayo doi Mian Bisadoo, mau kami moola ekeenggele sasaibino komian noano mo daano doi susaan lalomo. 5 Kosakisaa-sakisaa Kristus mo toupiyo doiya badaango luunggon kami motoupi. Tukon lolo doi Kristus koidan, konoanggami kinoonggoli tuuno. 6 Kalu kami toupiyo kosusaan, doiya daano tuuk ekeenggele konoamu, tuuk doi mukasalamatan. Kalu konoanggami inokoonggol, maka komiu koidan turut inokoonggol tobikon komuyu teali sabar doi kasusaan-kasusaan lalomo bunomo komai motoupiyan. 7 Kami moinikene tukon akimo mbai sasaaki kaliangano doi Utus, sabab kami toiyo baikon komuyu tulut susa tukon kami. Tobikon doiya komuyu koidan tulut mokoonggol posinggat-singgat kami. 8 Utus-utus! Kami yase komuyu potoiyo kaliangano susaan komai tinoupi doi wilayah Asia. Kosusaan kami mo toupiyo babalat tuuno dedekene kami, tobikon kami akimo mai moinikene naikon motubo koidan; 9 mai lasa-lasayo buno lapamo kami binee ukuman mate. Bai doiya langgedoo teali sulano kami aki moinikene nda bukuanan susuungo, bai tolongo doi Mian Bisa mo otuboiyo komian momate. 10 Yanamo komo lapamo salamatene kami doi mateanoo mo babasal. Tukon Yanamo koidan komo salamatene kami doi oloyo-oloyo doibundu, sabab tolongo doi Yana komai moiniyan. 11 Kami anggayo baikon tukon posambeang motuuk doi kami, Mian Bisa naikon salamatene koidan kami doi silakaan. Mian Bisa balakaatiyo kami buno meeng kopotimbili badaang kosambeang motuuk doi kami, tukon sabab doiya badaang komian mobakinatauwan doi Mian Bisa. 12 Kami banggaal, sabab konoanggami ekeenggele kami baikon komai tuboan nai dunia nia -- kotutuuno komai potaamian tukon Utus -- lapamo kami ampakonggene tukon sanaang kabai moliyous. Kami lakukanggene doiya, bolikon banggapi napandoiyan, bai tolongo Mian Bisa komo beena bukuanan. 13 - 14 Komai tinulis doikoo daanoon tolongo langge-langge mo moola komuyu basae tukon mangalatikene. Budodoiya komuyu akipo mangalatikene kami tutuuno, bai yaku moinikene naikon komuyu bisa-bisa momangalatikene kami. Tukon buno doiya, doi tempo Temeneno Yesus nalubatan naikon, komuyu naikon banggaal doi kami, bunomo lakon kami banggaal doi komuyu. 15 Sabab do manganggaanoo maka kotumbe-tumbeno yaku niatkanggene molubotiiyo komuyu sulano komuyu pomalaat balakaat lua luunggon nalua-lua. 16 Daku makisuut molubotiiyo doi kuampakonan doi Makedonia tukon yaku sampu koidan doi komuyu doi kuabalian, sulano komuyu pomoola tomboniiyo yaku banggadudulkene daku ampakonan doi Yudea. 17 Bai yaku boliiyomo daku niatoo; nah, oilakai doiya okitakene baikon pondirian aki namoonggol? Salataa mongkubai niat, oilakai yaku kubaiyo koniat tolongo kumongiasan susuunggu, naapa doiya binantil, "Oode", tukon naapa doiya "Aki"? 18 Tolongo Mian Bisa komo moola inangga, daku perjanjian doi Utus bolikon kai "Oode" tukon "Aki". 19 Sabab Yesus Kristus Mian Bisa Napau, Silas napinolonggon doi komuyudoo, Timotius tukon doi yakudoo susuunggu bolikon kai mian "Oode" tukon "Aki". Kobalino Yana buno kai potimbili "Oode" doi Mian Bisa. 20 Sabab mololoi yana Mian Bisa lapamo bantile, "Oode" doi sasaibino kona janji. Doiyamo kona luwean sampe kita bantile, "Amin" doi Mian Bisa sabab Yesus Kristus. Kami kubaiyo buno doiya sulano ko Mian Bisa naikanakabasal. 21 Mian Bisa susuungo komo tealikene kami tukon Utus moonggol pomeenggon tukon Kristus; yanamo koidan komo lilike kita tuuk doi butongo. 22 Tuuk doiya ko Mian Bisa lapamo sahkanggene kita teali namian tukon beekene Kona Roh doi noanggita lalomo buno meeng kotambo baikon Yana naikon beekene doi kita sasaibino Kona pinarjanjikon. 23 Mian Bisa daku sakisii -- sabab yana toiyo konoanggu nabinantil -- baikon yaku aki nateali ampakon doi Korintus, sabab yaku aki kuyase kubaiyo konoamu nasusa. 24 Yaku aki kupakisaayo komuyu kaliangano oila komuyu kopoo inangga, sabab komuyu lapamo mangangga tuuno doi Kristus. Yaku tolongo balimang polaing tukon komuyu sulano komuyu pololokon monondok.

2

1 Tobikon doiya yaku lapamo mongkubai kaputusan sulano akimo nalubat koidan doikoo tukon polubotiian kubaiyo komuyu susa. 2 Sabab kalu yaku kubaiyo susa komuyu, indee kai koidan komo moola hibule yaku, kalu bolikon dopai mian-mianoo koidan mo lapamo yaku kubaiyo susa konoano? 3 Doiyamo kosababpo yaku motulise do sulatoo motuuk doi komuyu. Yaku akimo kuyase molubotiiyo komuyu maka nabaino komuyu teali susa banggokai komuyumo komo kubaiyo laba yaku. Sabab yaku moinikene baikon kalu yaku laba, maka Utus sasaibino laba koidan. 4 Yaku batulis doikoo tukon noa mo susa kabai motoong tukon seselet badaang komatanggu paisuno. Daku makisuut bolikon kai sulano komuyu nateali susa, bai sulano komuyu potoiyo baikon yaku seseange tuuno komuyu. 5 Kalu daano komo kubaiyo kosusaan, maka langgedoo yana kubaiyo bolikon tuuk doi yaku, bai tuuk doi Utus sasaibino bai kalu aki tuuk doi soobos doi Utuso. Yaku aki kuyase monggimoliiyo tuuno doi yana. 6 Doi mian mo buno doiya, koukuman mo bineekon doi yana komo badaang luunggon Utus sukupo. 7 Budodoiya komuyu sio poompunio yana tukon pobeena dolongan koidan doi yana sulano yana naaki nasusa tuuno konoano. 8 Tobikon doiya yaku kabiyo, sulano komuyu koidan potudoikene doi yana baikon komuyu bisa-bisa moseange yana. 9 Yaku tulise do sulatoo doikoo tukon makisuut ujio komuyu, oilakai komuyu sidutu yase loingiyo kootunggul-otunggul moluwedoi yaku. 10 Kalu komuyu lapamo ompunio komian mo posalakon ikoo maka yaku ompuniyo do mianoo. Sabab oila komo lapamo yaku ompunio -- kalukai daano komo palaluu inompuni -- doiya yaku ompunio doi Kristus salaano tuuk doi komuyu namonondokan. 11 Yaku lakukene doiya sulano ko Ibiliis naaki namangala kasampatan sulano nakuasaiyo kita; sabab kita toiyo kona niat-niat. 12 Doi tempodoo kupolongan doi Troas tukon makisuut sulano babilitakene ko Bilita Monondok tentang Kristus, Temeneno bukaemo daku loloon sulano kubalimang doi lipudoo. 13 Bai yaku aki kusabar sabab aki kupososuung tukon utusonggita Titus indaa. Maka kumangkabi palamisi doi lipudoo tumbuno maka kutaus doi Makedonia. 14 Bai kinatauwan doi Mian Bisa! Yana sidutu lolainge kami komai malaingan moampakonggene Kristus namanaangan sabab kami tubo pomeenggon Yana. Mian Bisa pakeyo kami sulano kobilita tentang Kristus natasabukon pokakana kolangge boono mobabangi mo sinoomanggon doi yayaa. 15 - 16 Sabab kami buno kamangian boono mo babangi, Kristus mo suayo tuuk doi Mian Bisa. Doi mian-mian mo daano moampakoniyo kokulokisan, kami naiya pokakana koboo matean mian mo mangakate; bai kalu tuuk doi mian-mian mo daano sinalamaton, kami pokakana koboo mobabangi mo babayo kotuboan. Eh, indee kai komo moola lakukene naiya limangia? 17 Kami aki mai buno doi mian mobadaang mo lakukanggene kobilita moluwedoi Mian Bisa pokakana kolangge mobinadaganggon. Komai makisuut doiya moliyous, sabab kami Mian Bisa komo bintekene. Tukon Mian Bisa susuungo komo kitayo baikon kami pelenggene do bilitadoo pokakana Kristus napeleleani.

3

1 Oilakai naiya kona tokitaan kai adukon buno kami nggaale kobutonggami koidan? Kabai moola nateali kami palaluu sulat panggaal tuuk komuyu, kabai doi komuyu, buno komo pinalaluu mian badaang bailon? 2 Utus kai susuungo komo teali sulat panggaal doi kami, mo totulis doi noanggami lalomo mo moola tiningonii tukon meeng-meeng komian moola basayo. 3 Yanila memeeng komian moola kitayo baikon Utus buno meeng kosulat Kristus mo tulise, mo kinapatu lolo doi kami. Doiya sulatoo tinulis bolikon tukon tinta, bai tukon Mian Bisa Na Roh mo tubo; bolikon koidan doi batutulis bungkukono, bai doi banggapi noano. 4 Kami bantile buno doiya, sabab komai manganggaan doi Mian Bisa lolo doi Kristus. 5 Kami akiyo komeeng komai alasan sulano mai okitakene baikon kami moola lakukanggene naiya limangia, bai Mian Bisa komo beena bukuanan doi kami. 6 Yanamo komo tealikene kami moola teali peleleani motuuk doi meeng koperjanjian mo boolu; perjanjian mo luwedoi Mian Bisa Na Roh, bolikon doi ukum mo totulis. Sabab domo tinulisoo babayo komatean, bai Mian Bisadoo Na Roh mebee tuboan. 7 Doi tempo perjanjianoo mo babayo komatean doiya kinubai tukon ukil-ukile doi batu, ko Mian Bisa laango montoontilang kopanano doi Musa duduso. Kolaango mobuno doiya kona montoontilangan tobikon kobangsa Israel aki namoola mbalenge Musa duduso, mau kai dolaangodoo adukon akiyo doiya kosinggatoo. Nah, kalu kokubaiyano doperjanjianoo mo babayo komateanoo sinahkanggon tukon nalalangan mo buno doiya kona babasalan, 8 tantu kona kinubaiyan koperjanjian mo bineekon doi Mian Bisa Na Roh, sinahkanggon tukon lobian koidan kona lalaanganan. 9 Kalu doperjanjianoo mo ukume kobanggapi bunomo doiya kona lalaanganan, tantu lobian kona lalaanganan koidan doi perjanjianoo mo moolakene kobanggapi pokindokon tukon Mian Bisa. 10 Moola nabinantil baikon oila komo lalaangan doi lolukonoo, akimo nalalaangan koidan sabab kona lalaanganan budodoo nia. 11 Kalu meeng kolobo tolongo soisikeen kona taanan, bunomo lakon kolaango, tantu meeng kolobo mo bisa lobian kona lalaanganan koidan. 12 Tobikon kai kami daano komai moinian mobuno doiya, maka kami barani bantile buno doiya. 13 Kami aki mai buno Musa mo songgupiyo koduduso tukon kokudung sulano kobangsa Israel aki namoola momokita ko Temeneno laango moadukon poso tukon lapus doi duduso. Yanila napikilan totutupo. 14 Tukon polong doi oloyo nia kona pai pikiran daano mototutup tukon kokudung doi tempo yanila nabasaano kobuku-buku kaliangano doi perjanjianoo mo malumbitoo. Kokudungoo tolongo moola toliat kalu komian pomeenggon tukon Kristus. 15 Budodoiya nia, kalu yanila basayo Musa nabuku-buku, kokudungoo daano mosunggupiyo yanila napikiran. 16 Bai kalu memeeng komian lubat mangadap doi Temeneno, kokudungoo liniato doi mianoo duduso. 17 Nah, Temenenodoo mo minakisuuti naimbaa doiyamo Roh. Tukon inaando ko Roh Temeneno nadaanoan, idoomo koidan kona daanoan kobebasan. 18 Budodoiya kodudusonggita sasaibino akimo natinonggupi kokudung, tukon kita okitakene ko Temeneno nalalaanganan. Tukon tobikon doiya kita banggadudul binolii teali pokakana Yana; pololokon malumbit kita teali pololokon lalaanganan. Kolalaanganoo luwedoi Roh, tukon Rohdoo doiyamo Temeneno.

4

1 Kami lakukanggene naiya limangia sabab Mian Bisa namonondokan konoano. Doiyamo kosababpo sampe kami aki mai lungguon. 2 Kami aki mai mapake cara-cara mokalipookan mo mongkubai maa. Kami aki yase balimang tukon bakakala kabai moputa-putale ko Mian Bisa nabantilan. Kami leleaniyo ko Mian Bisa tukon noanggami mo sanaang mololoi doi namongiasan. Tobikon doiya, kami moinikene doi sasaibino komian nilaiyo kami tukon monondok doi noano lalomo. 3 Kalu Bilita Monondokoo komai binabilitakon daano komo akiyoon koidan napinahami, maka tolongo mian badaang mo ompokoniiyo kosusaan tolong komo aki napahamiyo. 4 Ilah molokis kuasaiyomo naiya dunia nia tutupemo komian badaang napikiran mo aki namangangga. Yanamo komo hala-halangiyo yanila sulano yanila aki namokita madialan moluwedoi Bilita Monondokoo tentang Kristus nababasalan, mo buno Mian Bisa gambalo. 5 Bilita kami mo pelenggene bolikon kai bilita tentang doi kami. Bilitadoo doiya bilita tentang Kristus; baikon Yana daano Temeneno; tukon kami napeleleani sabab Yana. 6 Mian Bisa mo bantile, "Siokai luwedoi kalipookan lalomo maka nasumbut komadialan," Mian Bisa doiyamo kona sumbutan do madialanoo doi noanggita lalomo, sulano konda pikiran teali madialan sulano nda pahamiyo ko Mian Bisa nalalaangan mo montoontilang doi Kristus duduso. 7 Bai do buatoo rohani mo monondokoo kami babayo doi butonggami mo akiyo koanggano nia mo kinubai luwedoi buta. Tukon buno doiya totingoniimo baikon do kuasadoo nababasalan kona tangabosan doi Mian Bisa bolikon doi kami. 8 Kami minusu doi sasaibino kolangge, bai kami aki madipot. Kami pusing, bai kami aki mai putus asa. 9 Badaang komo musuiyo kami, bai kami aki nabaino dungol susuunggami. Tukon mau kai kami idan-idan mai inumbas polong otuwong, bai kami aki mai mate. 10 Sidutu kami lasayo Yesus namatean doi butonggami, sulano kona tuboan koidan teali totingonii doi butonggami. 11 Daano kami tubo, kami sidutu motokutikon tukon matean sabab Yesus, sulano kalu buno doiya Yesus natuboan koidan moola inokitakon doi butonggami mo akiyo kotakoso. 12 Naiya koalatino baikon doi butonggami lalomo komatean daano mogiat ampakonggene kona kakuasaan, bai kami laba baikon tuboan komo daano mo giat doi butonggami lalomo. 13 Doi Kitab Moliyous lalomo talaat naiya bantilan nia, "Yaku mangangga, doiyamo kosababpo sampe yaku basilingan." Nah, tukon samangat manganggaan mo buno doiya koidan, kami basilingan sabab kami mangangga. 14 Kami yakiniyo baikon ko Mian Bisa mo lapamo otuboiyo koidan Temeneno Yesus, Yana otuboiyo kami koidan tukon Yesus, naikon mongotuboi komuyu tukon kami doi salaano. 15 Sasaibino doiya daano mukopontingan. Sabab kalu badaango komian motoupiyo ko Mian Bisa namaasi, pololokon badaang koidan kokinatauwan mo pinolonggon doi Mian Bisa; tukon kalu buno doiya ko Mian Bisa inodatii. 16 Doiyamo kosababpo kami aki naputus asa. Mau kai kami secara tuboan doi dunia pololokon tosuungi kona manasan, bai secara konoanggami kinubai boolu samba-samba kooloyo. 17 Tukon susaan mo aki namoindukon nia, kami mo toupiyo soisikeen, naikon yana lubatene doi kami komeeng komondokan mo bolikon langge tukon posidutukon. Do monondokanoo lobian odoon kona babasalan kalu pinotimbongiikon tukon do susaanoo susuungo. 18 Sabab kami aki mai palahatikanggene kolangge-langge mo tokita, bai tolongo mo aki natokita. Komo tokita tolongo soisik kona bataanggonan, bai komo aki natokitadoo bataanggon sidutu polong posidutukon.

5

1 Sabab kami toiyo kalu bonua -- doiyamo butonggita -- kita mo dungoliyo doi dunia nia mimanas, ko Mian Bisa naikon masadiakene doi kita meeng kobonua doi surgaa, Mian Bisa mo kubaiyo tukon moonggol sidutu-posidutukon. 2 Doi bonua lalomo budodoo nia, kita mondommuk sabab kita peleenggene tuuno modungol doi nda bonuadoo lalomo doi surgaa. 3 Bonuadoo doiyamo butonggita mo boolu. 4 Kalu daano kita modungol doi bonuadoo lalomo doi dunia nia, kita mondommuk sabab konda tanggungan motoong. Bolikon kai kita yase tongosodii doi butonggita nai dunia nia, bai sabab kita yase mapake butong mo doi surgaadoo, sulano kobutonggita mo moola mate komo tubo kuasaiyo. 5 Komo moolakene doiya doi kita tolongo Mian Bisa susuungo, tukon Yana beekene Na Roh doi kita buno meeng kotambo. 6 Sabab doiya konoanggami sidutu moonggol. Kami toiyo baikon kalu kami daano modungol doi butonggami nia, kami pododoonggon tukon dobonuadoo naikon kami modungoliyo tukon Temeneno. 7 Sabab kami tubo tolongo mangangga doi Kristus, bolikon alaskanggene oila komo moola kinita, 8 doiyamo kosababpo konoanggami namoonggol. Kami yase tuuno sulano mai poalaas kobutonggami nia, sulano namoola podungoli tukon Temeneno. 9 Tobikon doiya kami kakaate tutuuno sulano nasanaang konoano, mau tempo kami doi mai bonua dimbaa kabai indaa. 10 Sabab bisa kita sasaibino naikon inantokon doi Kristus napangadilan, tukon memeeng komian malaat pabalos mololoi tukon nakokubai doi dunia nia -- kokubai momonondok kai kokubai molokis. 11 Kami toiyo oila koalatino komatakutan doi Temeneno; doiyamo kosababpo kami kakaate moekeenggele komian tentang butonggami. Ko Mian Bisa tingoniiyo tutuuno kami, tukon yaku moinikene mau komuyu potingoniiyo kami doi noamuyu lalomo. 12 Mau buno naiya kami aki kai mai kabiyo sulano ponggaale kobutonggami. Kami tolongo yase mebee meeng koalasan mo monondok doikoo sulano teali tanggaal doi kami, sulano komuyu potoiyo bulaando komuyu potimbiliyano komian badaang tolongo kitayo komian duduso tukon bolikon nalenggang. 13 Kalu kami memang tokita tandomo, doiya takainomo tuuk doi kopontingan Mian Bisa. Tukon kalu kami tokita sehat, doiya tuuk doi mukopontingan. 14 Kristus namaasi komo kuasaiyo kami; tukon kami sadaliyo baikon kalu meeng komian lapamo mate tuuk doi sasaibino komian, maka doiya koalatino baikon sasaibino komian lapamo mate. 15 Kristus mate tuuk doi sasaibino komian, sulano komian badaang mo tubo, akimo natubo tolongo tuuk doi butongo susuungo, bai tuuk doi Kristus mo lapamo mate tukon inotuboi koidan tuuk doi yanila nakopontingan. 16 Tobikon doiya, kami akimo mai nilaiyo komian menurut banggapi napotoi. Bisa kami biasa nilaiyo Kristus doi segi banggapi, bai naiya budodoo akimo. 17 Mian mo lapamo pomeenggon tukon Kristus, tealimo banggapi moboolu tutuuno. Komo malumbito akiyono -- sasaibino tealimo boolu. 18 Sasaibino doiya Mian Bisa komo limange. Lolo doi Kristus ko Mian Bisa kubaiyo kita pomonondokon tukon Yana, maka bintekene kita sulano komian badaang bailon mominoolakon pokokindokon tukon Mian Bisa. 19 Kami babotilanggene baikon tukon perantaraan doi Kristus, ko Mian Bisa kubaiyo kobanggapi pokindokon koidan kobutongo. Mian Bisa kubaiyo doiya aki natuntute kobanggapi nakasalaan-kasalaan mo lapamo kubaiyo tuuk doi butongo. Mian Bisa lapamo bintekene kami sulano mai babilitakene bilitadoo. 20 Jadi kami naiya Kristus nabito-bito. Lolo doi kami Mian Bisa susuungo komo pelenggene kona teteba. Tukon Kristus sambuno, kami kabiyo tutuuno, potalimayo ko Mian Bisa naululano kolimano mo moolakene komuyu pokindokon tukon Yana. 21 Kristus aki nabaladosa, bai ko Mian Bisa tealikene Yana tanggunge konda dosa, sulano kita pokindokon tukon Mian Bisa sabab pomeenggon tukon Kristus.

6

1 Sabab kami balimang polaing-laing tukon Mian Bisa, maka kami kabiyo tutuuno inaikai komuyu polai-lainggene Temenenodoo noano namonondokan. 2 Doi Kitab Moliyous lalomo, Mian Bisa bantile, "Doi tempo mominoolakon, yaku lapamo lengele ikoo, tukon doi oloyo kasalamatan, yaku tulungiyomo ikoo." Neneeke tutuuno, budodoiya naiyamo kotempono domo minoolakonoo. Budodoiya naiyamo kooloyono sulano nasinalamaton! 3 Kami aki mai yase komai baleleanian nainasalakon. Tobikon doiya kami kakaate aki mai mebee alasan mau nabaino doi meeng komian sulano nakubaiyo do langgedoo. 4 Kobalino, doi sasaibino kolangge, kami tudoikene baikon nai kami nia Mian Bisa napeleleani. Sabab, sasaibino kosusaan kaliangano lapamo kami toupiyo tukon sabal. 5 Kami sinakisaa, tinalunggu, tukon pinook; kami balimang kobukuan, nakana doimbaa aki mai moolo tukon daano komo akiyono kokinaan. 6 Tukon mai moloyosan, pandoiyan, sabal tukon noa monondok, kami okitakene baikon kami nia daano Mian Bisa napeleleani. Tukon koidan moinikene doi Mian Bisa Na Roh motulungiyo, tukon koidan seang mo moliyous, 7 tukon koidan babilitakene kobilita mo luwedoi Mian Bisa tukon Mian Bisa nakuasa, kami otudoikene baikon kami nia Mian Bisa napeleleani. Kami bataani doi Mian Bisa namongiasan pokakana komeeng komai tombide doi molobosian kai posilaton butonggita. 8 Kami inodotii, bai tinotulai koidan; ngginaal, tukon binakala-kalakon koidan. Mau kai mai moloyos, kami binantil kala-kala. 9 Kami inaanggon aki natololongol, bai sasaibino komian tingoniiyo kami. Kami inaanggon mate, bai kona tokitaan kami daano motubo. Mau kai kami sinakisaa kami aki namate. 10 Mau kai konoanggami susa, bai kami sidutu laba-laba. Kami tokita talalais, bai badaang komian molapamo kami tealikene kaasa. Tokita kami akiyo komai langge-langge, bai kona bisaan sasaibino kolangge-langge daano doi kami. 11 Utus-utus mo kinilakon doi Korintus! Kami lapamo pailukene doikoo. Sasaibino konoanggami antoko lapamo mai bantile. 12 Kami aki mai tutupe konoanggami motuuk doi komuyu, tolongo komuyu komo tutupe konoamuyu doi kami. 13 Budodoiya tadumo kai kubasalita pokakana kulabuk susuunggu. Bukayomo konoamuyu doi kami. 14 Inaikai poyase teali tulamu ko mian-mian mo aki namangangga doi Yesus; doiya aki napokokonoi. Inaando kona tealian komonondokan mopomeenggon tukon kulokisan! Aki nateali komadialan mopomeenggon tukon kalipookan. 15 Aki nateali Kristus pomeenggon Ibiliis. Oilakai kona pokakanaan ko Salani miano tukon mian mobolikon Salani? 16 Oilakai kona potaamian ko Temeneno Nabonua tukon bonua pilogot? Kita nia Temeneno Nabonua, doiyamo Mian Bisa mo tubo, Mian Bisa susuungo bantile, "Yaku dungol doi yaniladoo tanga-tangano, tukon tubo polaing-laing yanila. Yaku teali yanila na Mian Bisa, tukon yanila teali kumian. 17 Tobikon doiya, potinggalemo komian badaang mo aki natingoniiyo Mian Bisadoo, tukon alaase kobutomu doi yaniladoo. Inaikai popomeenggon tukon mo lokis, maka yaku naikon talimayo komuyu. 18 Yaku teali Tamamuyu, tukon komuyu teali Kupau-pau, bunomo doiya Temeneno Mobabasal Konakuasa nabantilano."

7

1 Utus-utus mo kinilakon! Sasaibino do janjidoo tuuk doi kita. Tobikon doiya siokai kita nda bilisiiyo kobutonggita doi sasaibino komo kanggilitiyo konoanggita. Siokai kita matakutene ko Mian Bisa, sulano kita nda malaat tuboan motangalaas tuuk doi Yana tukon talakana. 2 Potalimayo kami doi noamuyu lalomo. Kami akiyo komai sala doi meeng komian, tukon aki mai akakene komian. Kami aki mai mangala kauntungan mau doi indee miano. 3 Yaku bantile buno doiya, bolikon kai yaku asalakene komuyu. Sabab buno doi yakudoo mo bantile loolukon, kami seseange tuuno komuyu, tukon kita nia tula-tulando potubokon pomatekon. 4 Yaku daano daku paangga tuuno doi komuyu. Tukon yaku banggaal tuuk doi komuyu! Mau kai mai toupiyo kosusaan mobadaang konoanggu tohibul sabab komuyu. Konoanggu bisa-bisa molaba! 5 Salataa kami polong doi Makedonia, kami aki mai moola tadekene komai pakadakan. Doi sasaibino kolangge kami malaat susaan: doi langge bailon poonggeelekiyan, doi noano lalomo susuungo matakut. 6 Bai kinatauwan, ko Mian Bisa sidutu ekeenggele doi mian mo putus asa konoano; Yana mokindendeke konoanggami tukon Titus nalubatan. 7 Konoanggami tohibul bolikon kai tolongo Titus nalubatan, bai koidan sabab yana pelenggene bulaando konoano nasanaangan sabab komuyu. Yana bontiikene doi kami baikon komuyu poloon tuuno mopososuung tukon yaku; baikon komuyu sasaaliyo naikon kopoo kokubai loolukon tukon budodoiya yase belayo yaku. Doiya halloo tealikene yaku pololokon laba koidan. 8 Mau kai daku sulat nakubaiyo susa konoamu, yaku aki kusasaaliyo motulise do sulatoo. Takainomo doiya kosinggatoo yaku kitayo daku sulatoo tealikene komuyu susa -- mau kai natolongo soisik kopoo susaan mau kai yaku manasal koidan. 9 Bai doiya budodoo yaku sanaang -- bolikon kai sabab donoamuyudoo nasusaan, bai doiyamo posusaanoo tealikene tobolii kopoo kalakuan. Takainomo dopo susaanoo pokokonoi tukon Mian Bisa namongiasan. Jadi, kami aki mai olugiyo komuyu. 10 Sabab do susaanoo mobuno doiya kohasilo noa natoboliian mo lubatene kokasalamatan. Tukon doi mian moaki namanasakene doiya langgedoo. Kobalino, dosusaanoo mo tolongo pokokonoi tukon banggapi namongiasan doiya kohasilo matean. 11 Soba komuyu pokita-kitayo oila kohasilo doikoo dosusaanoo mo pokokonoi tukon Mian Bisa namongiasan! Kohasilo doiyamo komuyu tutuu kakaate sulano pokindeke modaano mokabul! Komuyu teali mosikitene kolalim, komuyu matakut, komuyu poloon, komuyu teali mokolokot, komuyu yase ukume komo sala! Doi sasaibino naiya soalia komuyu lapamo tudoikene baikon komuyu akiyo kopoo sala. 12 Jadi, mau kai nalapamo yaku tulise do sulatoo, yaku tulise bolikon sabab do mianoo mo sala. Bolikon kai sabab domianoo mo sakisaa sabab do kasalaanoo. Yaku tulise do sulatoo sulano doi Mian Bisa salaano, komuyu susuumuyu sadaliyo bulaando kona babasalan kopoo palahatian doi kami. 13 Doiyamo kosababpo tobikon konoanggami nasanaang. Sangalaasan dona sanaanganoo, kami lobi-lobian koidan sinanaanggon sabab kami kitayo Titus nasanaangan konoano; konoano sanaang sabab Utus sasaibino. 14 Yaku takainomo lapamo banggal-banggaalkene komuyu doi yana. Kinatauwan, komuyu moaki kubaiyo mamaa yaku. Sasaibino komo biasa kami bantile doikoo doiya bisa. Bunomo koidan oila komo kami banggal-banggaalkene kaliangano komuyu doi Titus tokita bisa koidan. 15 Budodoiya yana pololokono seange komuyu, sabab yana neneeke bulaando Utus sasaibino nayasano moloingiyo kona katuaiyano tukon bulaando komuyu potalimaano yana tukon odotiiyo tukon anggayo. 16 Yaku sanaang tuuno, sabab komuyu moola inangga doi sasaibino kolangge.

8

1 Utus-utus, kami yase komuyu potoiyo koidan tentang bulaando kona monondokan ko Mian Bisa doi anggota-anggota jemaat doi Makedonia. 2 Yanila lapamo inuji tukon susaan-susaan mo motoong. Bai doi susaan-susaanoo lalomo, yanila tolongo laba-laba tukon sanaang tuuno konoano motulungiyo komian bailon, mau kai doi yaniladoo natalalais tuuno. 3 Yaku moola pastikanggene baikon yanila namendebee menurut yanila naminoolakon, bai daano komo lobian. Akiyo komo bintekene, 4 yanila kabiyo tuuno doi kami kalu momoola yanila namalaing momotombonii momebee tulung doi Mian Bisa namian doi Yudea. 5 Yanila mebee lobian mododoon doi oila komai minoinikon. Yanila tumbe-tumbeno salakanggene kobutongo doi Temeneno, doibundu kami koidan, pokokonoi tukon Mian Bisa namongiasan. 6 Doiyamo kosababpo kami bontiikene tuuno doi Titus -- mo tambuune naiya usaha nia -- sulano yana banggadudulkene naiya usaha nia mo monondok doi komuyudoo koidan. 7 Komuyu totoimo doi sasaibino kolangge-langge: Komuyu totoimo doi manganggaan lalomo, doi bantilano kopandapat, doi motoiyan lalomo, doi bula-bulaa kokaliangano kousaha, tukon doi poseang lalomo doi kami. Tobikon doiya, monondoko komuyu koidan totingonii doi usaha nia lalomo mo monondok. 8 Yaku aki kubontiikene doiya buno meeng kopalenta. Bai tukon motudoikon bulaando kona giatan komian bailon natulungiano kotulano, yaku koidan yase toiyo inaando kona polongan komu seang. 9 Sabab komuyu toiyo tuuno baikon Yesus Kristus nda Temeneno seange tuuno kita. Yana kaasa, bai yana kubaiyo kobutongo teali talalais tuuk mukopontingan, sulano tukon natalalaisanoo, komuyu teali kaasa. 10 Manulut daku palaat, kanamo tuuno kalu komuyu alapayomo oila komo komuyu atambuune doi taundoo molapa. Sabab komuyumo kai komo tumbe-tumbeno mo pikikene tukon moatambuune naiya usaha nia. 11 Nah, budodoiya siokai komuyu poampakonggene menurut doi pokamampuan. Siokai komuyu kokolokot sulano poalapayo do usahadoo, bunomo lakon komuyu loolukonoo momokolokot mosodo doipoo atambuunano. 12 Kalu komuyu yase mebee, maka ko Mian Bisa naikon talimayo domu bineekonoo moluwedoi oila komo daano doikoo, bolikon aki alaskanggene doi oila komo akiyo doikoo. 13 - 14 Yaku bisa tuuno aki kumakisuutiyo mobebaskanggene komian bailon doi tanggung jawab, tukon mokotoongiyo komuyu. Bai komuyu nia budodoo daano mosukup kopoo langge, maka takainomo komuyu posukupiyo yanila nakakulangan. Kalu kai komuyu kakulangano, tukon yanila daanomo doi nasukupan, maka nasodo yanila bantuwo komuyu. Tukon kalu buno doiya kolua-luano singgat-singgat lineleani. 15 Doi Kitab Moliyous lalomo totulis, "Mian mo badaang kona buat, aki nalobian, tukon mian mo soisik kona buat, aki nakakulangan." 16 Babasal komai kinatauwan doi Mian Bisa sabab yana lapamo babayo Titus mopokakana kona mokolokotan tukon kami motulungiyo komuyu! 17 Sabab Titus aki natolongo yase daanokene komai kakabi, bai mau yana kokolokot sulano natulungiyo komuyu luwedoi namongiasan susuungo tukon yana tataapenemo sulano nalubotiiyo komuyu. 18 Polaing tukon yana kami kapatuwo komeeng koutus koidan mo inangga doi sasaibino kojemaat sabab kona limang babilitakene ko Bilita Monondok moluwedoi Mian Bisa. 19 Tukon sangalaasan doiya, mianoo mobinantil lapamo ililik koidan tukon jemaat-jemaat tantukanggenemo sulano napolainggene kami doi mai ampakonan. Sabab kami kubaiyo komai ampakonan sulano mai pelenggene do potulungidoo, sulano ko Temeneno nainakabasal tukon sulano komuyu pokitayo baikon kami yase momotulungi. 20 Kami badagai tutuuno sulano naakiyo komian mo asalakene kami doi halloo mai polongganano do potulungidoo mo babasal. 21 Kami yase bajalanggon tukon moloyos bolikon tolongo doi Temeneno salaano, bai mau doi banggapi salaano koidan. 22 Polaing-laing tukon Titus maka doi utusoo mobinantil, kami koidan kapatuwo komeeng koutus bailon. Kami lapamo ujio yana moimoiya luunggon tukon tokita yana sidutu yase motulungi. Tukon budodoiya, yana pololokono yase tulungiyo komuyu sabab yana oduduke kona moinian mo babasal doikoo. 23 Tentang Titus, yana daano tulanggu, mo balimang tukon yaku motulungiyo komuyu. Tukon tentang doi utusoo molua, mo ampakon polaing yana, yaniladoo mian badaang jemaat-jemaat mo bintekene tukon teali binanggaakon doi Kristus. 24 Kami moinikene komuyu pookitakene kopoo seang doi yanila sulano sasaibino kojemaat toiyo baikon komuyu seseange yanila tukon oila komo kami banggaalkene tentang komuyu doiya bisa tuuno.

9

1 Kona bisaan akimo napalaluu koidan yaku mobatulis doi komuyu tentang potulungidoo mo kinapatu doi Mian Bisa namian doi Yudea. 2 Yaku toiyo komuyu yase motulungi, tukon yaku tausono banggaalkene komuyu doi mian badaang doi Makedonia. Yaku bantile doi yanila, baikon salataamo doi taundoo mo lapa utus-utus doi Akhaya lapamo basadia mebee tulungan. Tukon mumokolokotan lapamo okitakene kosoobos mobabasal mokolokotan doi yaniladoo. 3 Budodoiya yaku binteke Titus tukon do utusoo molua doikoo sulano oila komo kami banggal-banggaalkene tentang komuyu naaki nabaino buno moakiyo kona kanaan. Jadi, komuyu siokai pobatotobomo, sabab yaku bantile doi yanila baikon komuyu lapamo sadiayo doiya. 4 Yaku balo sasaakiyo kalu-kalu daano komian badaang doi Makedonia mo malaing polaing-laing yaku doiya kosinggatoo daku lubatan doi komuyu. Tukon kalu yanila laate baikon komuyu akiyoon pobasadia, wah, babasal komai mammaawan naikon, sabab lapamo bantile baikon kami anggayo tuuno ikoo! Tukon komuyu kai naikon mammaa koidan. 5 Doiyamo kosababpo yaku lasayo palaluu bintekene yaniladoo doikoo loolukon sulano naatule do potulungidoo komuyu molapamo teenggene. Yaku kubaiyo doiya sulano kalu yaku lubat, dopoo potulungidoo lapamo tasadia. Tukon nabuno doiya, totingonii baikon domu potulungidoo doiya bineekon tukon noa sanaang, tukon bolikon pinakisaa. 6 Poneneeke! Mian mo motipason kalibuang kidik-kidik naikon malaat hasilo mo soisik koidan. Bai komian mo masabukon kalibuang mobada-badaang naikon malaat hasilo mo badaang koidan. 7 Memeeng komian siokai namebee tukon sanaang konoano. Inai namebee tukon bata-bata kai tapakisaa, sabab ko Mian Bisa mamaasikene komian mo mebee tukon sanaang konoano. 8 Mian Bisa berkuasa momebee balakaat doi komuyu mo badaang tuuno, sulano komuyu sidutu malaat oila komo komuyu palaluuwo; tutuu komuyu naikon lobian kopo kubaiyano komonondokan tukon baamalan. 9 Doi Kitab Moliyous lalomo totulis buno naiya tentang ko Mian Bisa, "Yana sabu-sabukene doi mian motalalais; kona monondokan konoano sidutu-posidutukon." 10 Mian Bisa komo sadiayo kokalibuang doi mian momasabukon tukon kinaan motuuk doi kita. Yana koidan naikon mosadiayo tukon mokadaange oila komo komuyu mo tipase, sulano konoamu namonondokan tosuungi koidan. 11 Tukon buno doiya komuyu naikon inosukupi doi sasaibino kolangge tobikon komuyu sidutu moola mebee tukon noa sanaang. Tukon domu bine-bineekonoo kami mo ebe-ebese, kubaiyo badaang komian mobakinatauwan doi Mian Bisa. 12 Sabab kokubai nia momonondok komuyu mo kubaiyo bolikon tolongo naikon osukupiyo ko Mian Bisa namian nakakulangan, bai koidan naikon tealikene badaang komian mobakinatauwan doi Mian Bisa. 13 Tukon dopoo batulungianoo komuyu mookitakene, badaang ko Salani miano doi Yudea naikon monggaale ko Mian Bisa sabab yanila kitayo komu mololean doi Bilita Monondok tentang Kristus doi komuyudoo molainge. Koidan, yanila nggaale ko Mian Bisa, sabab komuyu monondok konoamuyu tuuk moebe-ebese doi yanila tukon doi sasaibino komian bailon oila komo daano doikoo. 14 Maka yanila sambeanggene komuyu tukon palasaan poseangan sabab ko Mian Bisa monondok konoano tuuno doikoo. 15 Siokai kita nda basukuur doi Mian Bisa sabab kona bineekonoo mo bolikon langge.

10

1 Budodoiya yaku, Paulus, yase sumbetene komeeng kolangge doikoo. Yaku nia, menurut mian nabantilano, mantalamuyuk kalu posasalaan tukon komuyu, bai barani kalu pokododoonggon. Nah, sabab namantalamuyukan tukon namonondokan Kristus noano, 2 yaku kabiyo tutuuno inai pokubaiyo yaku teali barani doi komuyu kalu naikon yaku lubat. Sabab daku niat tuuk mongkubai tindakan mokalaas doi mian-mian mo bantile baikon kami balimang tukon makisuut-makisuut dunia koona. 3 Kami takainomo daano motubo doi dunia lalomo, bai kami aki naberjuang kona tujuan motolongo dunia koona. 4 Komai sinapan-sinapan pinake doi mai perjuanganoo lalomo bolikon kai sinapan doi dunia lalomo, bai sinapan-sinapan moluwedoi Mian Bisa mo balakuasa. Tukon sinapan-sinapanoo kami manase kopalataanan-palataanan; kami aline koponggeelekiyan, 5 tukon kami duduwo kobenteng-benteng mobinanggaakon tukon inokokondong sulano nalawane komotoiyan tentang doi Mian Bisa. Kami lungguiyo ko mian-mian napikiran tukon tealikene yanila mangangga doi Kristus. 6 Tukon kalu komuyu loingiyomo tutuuno, kami basadia moukume sasaibino komian mo aki nataat. 7 Siokai komuyu posadaliyo kondodoong nakanaan. Kalu memeeng komian mangangga baikon yana Kristus nalangge, siokai yana ingotiikene kobutongo susuungo tukon sadaliyo baikon kami koidan Kristus nalangge pokakana Yana. 8 Yaku aki kumammaa kalu lobian badaang daku banggal-banggaalkanano kakuasaanoo mo lapamo Temeneno beekene doi kami, sabab kakuasaanoo bineekon doi kami sulano mai bangune komuyu, bolikon kai sulano nai lubang. 9 Yaku aki kuyase komuyu poaanggene yaku tolongo ododiiyo komuyu tukon daku sulat-sulatoo. 10 Mian bantile, "Paulus nasulat-sulatoo togaas tukon taangga, bai kalu yana susuungo daanomo doi kita nia, kona pombawaan mantalamuyuk tukon bantilan-bantilan akiyo koalatino!" 11 Siokai komian mo buno doiya sadaliyo baikon kalu kami daano doi komuyudoo, komai kokubai tontong buno oila komai tinulis doi sulat-sulatoo lalomo. 12 Takainomo aki mai barani mopokakanakene kabai moabese kobutonggami pokakana komian mo aanggene kobutongo tatandak. Bukan maen yanila nabodoan! Yanila mongkubai ukulan susuungo tukon palesayo kobutongo susuungo tukon ukulanoo. 13 Kami aki mai buno doiya. Kalu kami banggal-banggaal, aki mai lupaiyo kobatas. Kami dungol doi batas-batas lipu balimangan lalomo Mian Bisa mo lapamo tantukene doi kami. Tukon komuyu tongusokon doi lipudoo lalomo. 14 Jadi salataa kami lubotiiyo komuyu tukon babayo ko Bilita Monondok tentang Kristus doikoo, kami bisa-bisa aki mai kalual doi batas-batasoo lipu mai balimangan. 15 Aki mai nggaale kobutonggami doi mian bailon nalimang mo daano doi batasoo tonggulungo Mian Bisa mo tantukenemo tuuk doi kami. Kobalino kami tataap doi batas-batasoo lalomo Mian Bisa mo tantukanggenemo tuuk doi kami tukon moinikene baikon komuyu pololokon mangangga doi Kristus, sulano kami moola kubaiyo kolimang mo lobian kona babasalan doi komuyudoo. 16 Tukon bunomo doiya kami moolamo babilitakene koidan do Bilita Monondok doi lipu-lipu bailon mau naaki mai binggat-binggate kobutonggami doi limang mo lapamo linakukon doi lipu mian bailon nameleleanian. 17 Doi Kitab Moliyous lalomo totulis, "Mian mo yase banggaalkene komeeng kolangge, sio nabanggaalkene oila komo lapamo Temeneno kubaiyo." 18 Sabab komian mo tanggaal siokai mian Temeneno mo nggaale, bolikon mian mo nggaale kobutongo susuungo.

11

1 Popataikanaku yaku kubabunokon mian molongas soisik. Moola, kai aki? 2 Yaku peleenggene ikoo, pokakana ko Mian Bisa susuungo mopeleenggene ikoo. Komuyu pokakana komeeng kopau boine mo daano moliyous yaku mo lapamo teenggene sulano nainosowaanggon tukon meeng kona langkai, doiyamo Kristus. 3 Bai yaku balo sasaaki komu pikilan naikon tagoda sulano naakimo mumolole doi Kristus, pokakana Hawa loolukonoo tagoda doi bindadoo napandoiyan. 4 Sabab buulangge komuyu tolongo sanaang motalimayo komian mo lubat doikoo tukon mongotunggul tentang Yesus bailon -- bolikon Yesus kami mo otunggulikene doikoo. Tukon komuyu yase koidan motalimayo koroh tukon "bilita monondok" mo posasala tuuno tukon Mian Bisa Na Roh tukon Bilita Monondok mo sidutu komuyu talimayo doi kami. 5 Yaku aki kulasaiyo molobian pende doi "rasul-rasul" mo bolikon langge tuuno! 6 Kai yaku aki kupandoi basilingan, bai tentang motoiyan, yaku bolikon mian mobunggu. Doiya lapamo kami bukutiikanggene doikoo doi sasaibino kolangge. 7 Doi tempodoo kubabilitakanano ko Bilita Monondok moluwedoi Mian Bisa tuuk doikoo, yaku aki kukubaiyo komuyu po ongkosiaku mau nabaino soisik; tukon nabuno doiya yaku kubaiyomo kobutonggu Teai pependekon. Yaku kubaiyo doiya sulano komuyu poinakatandak. Kai doiya meeng daku kasalaan doikoo? 8 Doi tempodoo yaku leleaniyo komuyu, yaku anggota-anggota jemaat bailon komo ongkosiaku. Moola nabinantil baikon yaku olugiyo do anggota-anggotadoo sulano namoola yaku tulungiyo komuyu. 9 Kalu doiya kosinggatoo yaku kakulangan, yaku aki nabiasa osusayo komeeng komian doi komuyudoo. Sasaibino komo yaku palaluuwo utus-utus mo lubat doi Makedonia komo sadiakene. Yaku dagaiyo mono-monondok sulano yaku aki kukubaiyo susa doi komuyu doi oilamo kolangge lalomo, tukon yaku momeenggon dagaiyo doiya sulano natataap buno doiya. 10 Daku tanggaalania aki namoola inapusanggon mau doi yayaando doi posaapon kolipu doi Akhaya, sabab kootunggul Kristus mo bisa daano doi yaku. 11 Bulaando yaku mobantile buno doiya? Kai sabab yaku aki kuseange komuyu? Mian Bisa toiyo yaku meseang! 12 Oilamo komo yaku mo kubaiyo budodoiya naikon banggadudul yaku kubaiyo sulano "rasul-rasul" loo bailon akiyono kona poalasan sulano yanila naakaba-kabasale kobutongo tukon bantile baikon yanila balimang pokakana kami. 13 Mian badaang mobuno doiya yaniladoo rasul-rasul mokala-kala. Yaniladoo polimang-polimang mo obuiyo komian tukon babunokon pokakana korasul-rasul Kristus. 14 Aki nahinelanggon yanila nakubai buno doiya, sabab ko Ibiliis susuungo bapialung pokakana komalaekat momadialan! 15 Jadi aki nasala koidan kalu ko Ibiliis napeleleani bapialung buno peleleani-peleleani mo lakukene ko Mian Bisa namongiasan. Kona pupusan yanila koidan naikon mantalima pabalos mo pokokonoi tukon sasaibino yanila nakokubai. 16 Yaku kuwaikene koidan: Inai nadaano komo aanggene yaku bonggu. Bai kalu kai komuyu aanggene yaku buno doiya, po pataikene yaku mo bonggunia kubanggaal koidan soisik. 17 Tuundu naiya yaku bantile daku banggaalan, bai bolikon Temeneno komo sumboliiyo yaku mobantile doiya. Doi hallia bisa-bisa yaku mobasalita buno mian mobonggu. 18 Takainomo badaang komian mo banggaalkene kolangge-langge mopinandoikon doi dunia, jadi yaku yase mobanggal-banggaal koidan. 19 Komuyu tukon noa sanaang sabal doi mian mo bonggu, sabab komuyu lasaiyo kobutongmuyu bunokai pandoi! 20 Komuyu tongo pataikene kalu daano komian mokubaiyo ata komuyu, kabai momangala kauntungan doi komuyu, kabai lasayo kobutongo lobian kona tatandakan doi komuyu. 21 Yaku mammaa moakuiyo baikon kami todudul mantalamuyuk mokubaiyo komo buno doiya. Bai indee komian bailonggon momoola barani banggaalkene, mau yaku bai baranikene koidan! (Yaku basilingan buno mian mobonggu.) 22 Yanila kai Ibrani miano? Mau yaku bai Ibrani miano. Yanila kai Israel miano? Mau yaku bai Israel miano. Abraham kai natulunan yanila? Mau yaku bai bunomo! 23 Yanila kai Kristus napeleleani? Kona tololongolan yaku buno kabuso daku akal, bai yaku takainomo peleleani mo lobian kona monondokan tukon yanila sasaibinodoo! Yaku balimang kakabukuan liise yanila, yaku biasamo inusokon doi talungguan lalomo, yaku badaang luunggon kusinakisaa tukon kobailonggon adukono yaku mate. 24 Limamo luunggon ko Yahudi miano nasakisaayo yaku tukon yanila umbase yaku tolu kolono sio luunggon. 25 Tolu luunggon ko Roma miano naumbasaku; biasa yaku sinakul tukon batu. Tolumo luunggon kutoupiyo kokapal nakoyol doi tobun, tukon idano kutala-talanto doi ndalangon tangano lua kolono sangkap kojam kolumbito. 26 Badaang luunggon kumongkubai ampakonan moberbahaya: yaku toupiyo kopaisu moeaba, mian mopondikuk, silakaan doi Yahudi miano mau mobolikon Yahudi miano, silakaan doi kota lalomo, silakaan doi kota tonggulungo, silakaan doi tobun tangano, tukon silakaan doi mian-mian mo bantile kobutongo montolitusan Salani miano banggokai bolikon. 27 Yaku akabuse kobukunggu, tukon berjuang adukon mate: kobailon aki kumoolo, aki kukaan, aki kumonginum paisu, badaang luunggon kutongokoolo sabab yaku malaal, kanakon memel sabab akiyo daku pakean tukon akiyo daku bonua dungolan. 28 Sangalaasan doiyadoo sasaibino, sasamba kooloyo yaku pikikene sasaibino kojemaat-jemaat nandondoong. 29 Kalu daano komo mantalamuyuk mau yaku bai talalaing mantalamuyuk koidan. Kalu daano komo tuwong doi lalim lalomo, konoanggu pololokon susa. 30 Jadi, kalu yaku sio banggaalkene kolangge meeng, maka doiya banggaalkene kolangge-langge mo okitakene daku kelemahan. 31 Mian Bisa, Tama moluwedoi Temeneno Yesus toiyo baikon yaku aki kubakala-kala. Tanggaal kosambuno sidutu-posidutukon. 32 Sambuno yaku daano doi Damsyik, gubernur mo balakuasa idoo doi Tomundo Aretas napamarentaan, sumboliiyo kona suludadu modagaiyo do kotadoo tataapono sulano napo lakoyo yaku. 33 Bai tukon meeng kobois yaku inilul doi meeng kobuang doi betoonoo. Tukon buno doiya yaku moola luput doi gubernuroo limano.

12

1 Takainomo akiyo kolabano tuuk banggal-banggaalan. Bai yaku yase koidan mobanggal-banggaalkene kolangge-langge Mian Bisa mo okitakene doi yaku moluwedoi Mian Bisa nainokitakon kai doi kupokita lalomo. 2 Yaku tingoniiyo komeeng ko Salani miano doi mo songulo sangkapoo kotaun mo lapamo linibakon doi lipu natatandakan doiyamo doi surgaa. (Yaku aki kutoiyo kai kobutongo bisa-bisa linibakon kai doiya tolongo meeng kopokita tolongo -- Mian Bisa komo toiyo.) 3 - 4 Yaku kuwaikene koidan: Yaku toiyo baikon naiya mian nia biningkat inusokon doi Firdaus. (Yaku aki kutoiyo kai kobutongo bisa-bisa mobiningkat kai doiya tolongo meeng daku pokita -- tolongo Mian Bisa komo toiyo.) Indaa do mianoo lengele kolangge-langge mo aki namoola banggapi nabantile tukon koidan aki naminoolakon doi banggapi nabantile. 5 Tentang doi mianoo doiya komo yaku yase banggaalkene, bolikon kai doi butonggu susuunggu. Tentang kobutonggu susuunggu, tolongo langge-langge mo okitakene daku kelemahan, doiyamo daku iniyas mobanggaalkene. 6 Kalu ande-andeno yaku koidan yase mobanggaalkene kolangge meeng, yaku aki kuyase moteali buno mian mo bongakon mokala-kala; yaku naikon bantile komo kana. Bai yaku dagaiyo kobutonggu, sulano naakiyo komian mo aanggene yaku susuungiyomo dakubantilano oilamo kolangge mo lapamo yaku kitayo kai yana mo lapamo lengele yakudoo mobantile. 7 Bai sulano naaki kutodudul banggal-banggaal sabab daku pokitadoo mo bolikon langge kona bisa-bisaan, yaku bineekon komeeng kolangge mobuno meeng kopanakit doi butonggu mo buno meeng ko Ibiliis naloloon. Do panakitoo mobineekon sulano nanale yaku sulano yaku naaki kuteali banggal-banggaal. 8 Tolu luunggon kusambeang doi Temeneno sulano do panakitoo natoliat doi yaku. 9 Bai ko Temeneno timbiliyo, "Yaku seange ikoo tukon doiya sukupo doikoo; sabab daku kuasa tokita tuuno kalu ikoo daano doi ndondoong molemah." Doiyamo kosababpo yaku sanaang tuuno kalu tolongo yaku banggal-banggaalkene daku kelemahan-kelemahan, sabab kalu yaku lemaamo, maka doiyamo kosinggatoo daku lasaano ko Kristus naloolaingano yaku tukon nabukuanan. 10 Jadi yaku laba tukon daku kelemahan-kelemahanoo. Yaku koidan laba sabab yaku mangangga doi Kristus maka kubinasalitakon lokis, yaku toupiyo kokasulitan, yaku binuluk-buluk tukon yaku toupiyo kokasukalan. Sabab kalu yaku lemah, maka doiya koidan kotempono yaku malaat bukuanan. 11 Bisa tuuno yaku mobabunokono mian mobonggu tuuno -- bai komuyumo kai komo kubaiyo yaku buno doiya. Kona bisaan komuyumo komo sio ponggaalaku. Sabab mau kai yaku naakiyono koanggano oioila, yaku aki kukala doi "rasul-rasul" mo bolikon langge tuuno! 12 Kolangge mominasaingdinggon tukon langge-langge mobolikon langge tukon limang-limang mo babasal lapamo inokitakon tukon sabal doikoo sulano natotingonii baikon yaku meeng korasul. 13 Doi indee kai kolanggeno moaki popinalatikanggon, kalu pinookakanakon tukon jemaat-jemaat bailon? Paling-paling tolongo naiya langge nia: baikon yaku aki kukubaiyo susa komuyu sulano pookoniiyo yaku. Pomaafkanggene yaku doi kasalaanoo doiya! 14 Naiya budodoo kotolunomo luunggon kubatotobo molubotiiyo komuyu. Tukon yaku aki kuyase mokubaiyo susa komuyu, sabab komo yaku yase tuuno bolikon kai pobuat, bai tolongo butomuyu. Sabab bolikon labuk-labuk komo mo umbolii onggos motuuk doi tamano-tinano, bai tamano-tinano komo mo umbolii onggos motuuk doi nalabuk-labuk. 15 Tobikon doiya, tukon sanaang konoanggu yaku yase mokulbankanggene sasaibino daku langge tuuk doikoo, mau kai butonggu susuunggu. Kalu buno doiya yaku moseange komuyu, oilakai momoola komuyu naaki poseangaku? 16 Nah, komuyu yase baikon yaku aki kubiasa kubaiyo susa komuyu. Mau kai nadaano komo bantile yaku nia pandoi; baikon yaku momalaat kauntungan doi komuyu sabab daku batipuan. 17 Naando minoolakon! Kai luwedoi mian badaang yaku mo bintekene doikoodoo yaku biasa malaat kauntungan doi komuyudoo? 18 Yaku lapamo sumboliyo Titus molubotiiyo komuyu, tukon yaku sumboliyo koidan koutusonggita Salani bailonggon mopolaing-laing yana. Oilakai Titus mangala kauntungan doi komuyu? Bai kami lua kami balimang tukon meeng komakisuut mo pokakana tukon kami ampakonggene tukon cara-cara mo pokakana! 19 Takainomo komuyu aanggenemo kami salama nia kami daano mokakaate mobelayo kobutonggami terhadap doi komuyu? Komuyu sala tuuno! Mian Bisa toiyo baikon sasaibinodoo kami mo bantile doiya luwedoi Kristus namongiasan. Tukon sasaibino komo kami lakukene doiya sulano nabangune kopoo tuboan rohani. 20 Yaku balo sasaaki naikon doi kulubotiiyano komuyu, yaku laate komuyu aki nabuno naikon doi yakudoo mo moinikene. Inai-inaikene nadaano komo ponggimakon, mopoabos noa, momoonas konoano, moutamakene kobutongo susuungo, mopobasalitakon doi nakulokisan, pokala-kalaakon, banggal-banggaal tukon banggalanggabut. 21 Yaku matakut kalu-kalu daku lubatan naikon ko Mian Bisa ekependeyo yaku tukon yaku naikon kokiil sabab badaang doi komuyudoo komo daano kona lalim doi loolukonoo, moaki natobolii tukon aki natade mokubaiyo kokokubai-kokubai mo lokis, manggilit tukon aki napantas.

13

1 Naiyamo kotolu luunggono daku lubotiiyano komuyu. Doi Kitab Moliyous lalomo daano mototulis, "Memeeng kopalakala sio nadaano kolua kai tolu komian mosakisii, maka nasodo palakaladoo sah." 2 Komian badaang doi tempodoo looluk lapamo mongkubai lalim tukon sasaibino komian bailon lapamo yaku ingotiikene yanila loolukonoo doi tempo koluano luunggon, kulubotiiyano komuyu. Budodoiya, sementara yaku pokokodoonggon tukon komuyu, yaku ingotiikene koidan baikon kalu yaku lubat koidan, akiyo komeeng komian doi yaniladoo motongosodii doi ukuman. 3 Maka yanila sasaibino malaat bukutii doi komuyudoo mo yase baikon Kristus bisa-bisa mobasilingan lolo doi yaku. Kalu Kristus mokubai tindakan doi komuyu, yana aki mokubai tindakan mantalamuyuk, bai yana okitakene kona kuasa doi komuyudoo. 4 Takainomo do tempodoo yana nasinempanggonan, yana mantalamuyuk, bai doiya budodoo yana tubo sabab Mian Bisa nakuasa. Kami koidan mantalamuyuk doi mai tuboan lalomo kami mo pomeenggon tukon Kristus, bai kalu kami posasalaan komuyu, kami teali bukuan sabab polaing Kristus sabab Mian Bisa nakuasa. 5 Soba komuyu poujio kobutomuyu kai komuyu bisa-bisa motubo sabab mangangga doi Kristus! Bisa komuyu sadaliyo baikon Kristus daano doi komuyudoo! -- posasala kohallo kalu komuyu aki pobisa-bisa momangangga. 6 Yaku moinikene sulano komuyu posadaliyo baikon komuyu nia bolikon mian mo aki namoola taane koujian. 7 Kami sambeang doi Mian Bisa sulano Yana nayase tulungiyo komuyu sulano naaki pomongkubai sala. Bolikon kai sulano tudoikene baikon kami nia takainomo pandoi moalapayo komai limang, bai sulano komuyu pokubaiyo oila ko Mian Bisa nainiyas -- mau kona tokitaan kami tulungiyo, bai aki nabula-bulaa! 8 Sabab kami aki namoola mongkubai meeng kolangge mo posasala tukon mo bisa; kami sio loloiyo komo bisa. 9 Kami sanaang kalu kami mantalamuyuk, tukon komuyu bukuan. Kami sambeang koidan sulano komuyu poteali talakana. 10 Doiyamo kosababpo yaku motulise nia sulatia tempodoo yaku akiyoon kulubat doi komuyudoo. Tukon buno doiya, kalu yaku lubat naikon, mau naakimo natodudul yaku mokubai tindakan tuuno doikoo tukon gunakanggene ko Temeneno nakuasa mo beekene doi yaku. Kakuasaanoo mobineekon doi yaku sulano kindendeke komuyu, bolikon sulano nakulokisanggene. 11 Kona pupusan, Utus-utus, siokai komuyu polaba-laba, tukon kakaate poteali talakana. Potalimayo daku otunggul sasaibino. Siokai komuyu po pomeenggon noa tukon potubo pokokindokon. Mian Bisa Mobabasal Konamaasi tukon do podamedoo naikon nalolainge komuyu. 12 Poposeang meeng tukon bailon salaku poseangan mondoutusan doi Salani. Sasaibino ko Mian Bisa namian makapatu teteba doi komuyu. 13 Temeneno Yesus Kristus balakaatiyo komuyu, ko Mian Bisa mamaasikene komuyu, tukon ko Mian Bisa Na Roh lolainge komuyu sasaibino! Komai Hormat, Paulus