1 TIMOTIUS

1

1 - 2 Timotius, daku pau mo bisa doi Temeneno lalomo! Nasurat nia luwedoi yaku, Paulus, Kristus Yesus narasul moluwedoi Mian Bisa naparenta, Pasalamaton kita tukon doi Kristus Yesus doiyamo, konda moinian. Boliisi ko Mian Bisa Tama tukon Kristus Yesus nda Temeneno mebee balakaat, maasi tukon namonondokan doikoo. 3 Yaku yase sulano ikoo tataap dungol doi Efesus buno komo lapamo yaku bantile tuuno doikoo singgatoo kutausan doi Makedonia. Sabab doi Efesus daano kobubula komian mo babilitakene kootunggul mo aki nabisa, tukon ikoo sio mupantane yanila. 4 Bontiikene doi yanila sulano naakimo koidan napo mangala palaatian doi nunuton-nunuton tukon salita-salita tundun mo akiyo kona kabu-kabusan. Sasaibino doiya tolongo lubatene koponggeelekian, tukon aki namajukene ko Mian Bisa natetel mo tolongo moola tiningonii lolo manganggaan doi Yana. 5 Doiya kuotunggul kona makisuut doiyamo sulano komian namoola malaat noa mo bilisii tukon noa mo moliyous, tukon tutuu mangangga doi Temeneno, tukon kalu buno doiya yanila moola seseange kotula-tulano. 6 Daano kosoobos komian mo akimo natubo buno doiya, tukon tongusokon doi ponggeelekian-ponggeelekian lalomo mo akiyo kolabano. 7 Yanila yase teali guru-guru agama, banggokai yana susuungo aki natoiyo konapo bantil-bantilan yanila mopakeyo kabai langge-langge yanila mo komukakene tukon moanggayomo. 8 Kita toiyo baikon koukum agama monondok, kalu ginunakanggon tukon doi nakanaan. 9 Tantu sio naninonook baikon koukum mokinubai bolikon tuuk doi mian momonondok, bai tuuk doi mian molupaiyo koukum, mian molokis, mian mopalalentel, tukon doi mian mobaladosa, mian moakiyo kona agama, mian moyase kodunia namongiasan, tuuk doi mian mo akateyo kotamano kabai tinano, doi mian momangakate sasaibino kolangge, 10 tuuk doi mian balolowa, seselan, panipu, bakala-kala; sakisii-sakisii mokala, tukon doi indee komiano mo kubaiyo kolangge-langge mo pototonggulung tukon otunggul mo bisa. 11 Doi otungguloo talaat doi Bilita Monondokoo lalomo komo babilitakanggene bineekono doi yaku, doiyamo Bilita Monondok moluwedoi Mian Bisa mo babasal tukon moola nangginaal. 12 Yaku bakinatauwan doi Kristus Yesus nda Temeneno. Yana lapamo beena bukuanan doi yaku sulano kuleleaniyo yana, tukon Yana akuiyo yaku moola limange do limangoo, 13 doi loolukonoo yaku bakala-kalakene tukon sakisaayo tukon totulaiyo Yana. Bai ko Mian Bisa mamaasikene yaku, sabab doiya kosinggato yaku akiyoon kumangangga, jadi akiyoon kutoiyo oilamo daku kinubai. 14 Tukon yaku binee momeeng tukon maasi doi nda Temeneno. Yana beena doi yaku sulano kumoola mangangga doi Yana tukon seange kotulando banggapi. Dokemampuanoo mobineekon doi kita sasaibino lapamo pomeenggon tukon Kristus Yesus. 15 Bisa tuuno nabantilan nia -- sabab doiya sio natinalima tukon inangga tuuno --: "Kristus Yesus lubat nai dunia nia sulano nasalamatene komian modaano kona lalim." Tukon yakumo komian mo daano kona lalim mo kulokis tuuno. 16 Bai tobikon doiya ko Mian Bisa mamaasikene yaku, sulano Kristus Yesus namoola tudoikene sasaibino kona kasabaran motuuk doi yaku, meeng komian mo badaang tuuno kona lalim. Tukon naiya teali meeng kocontoh motuuk doi sasaibino komian naikon mo mangangga doi Yana tukon malaat tuboan mobisa tukon posidutukon. 17 Mian Bisa Tomundo sasaibino kolounu, sio nainodotii tukon ngginaal momeenggon, sabab Yanamo komo posidutukon, mo aki natokita tukon mo meeng! Amin. 18 Timotius, kupau! Nalimangia yaku beekene doikoo, moneneeke naikon ko Mian Bisa nateteba nabi-nabi mo pelenggene doi jemaat lalomo tentang kobutomu. Siokai do tetebadoo nateali mandu doikoo doi muperjuangan lalomo mo monondok. 19 Poberjuang tukon pobataani doi manganggaan mo bisa tukon noa mo bilisii moliyous. Daano komian badaang mo aki naikon napusinggene konoano nabantilan, tobikon rusak kona pomanganggaan. 20 Doi yanila doiyamo Himeneus tukon Aleksander. Domo luailadoo lapamo yaku ukume tukon beekene doi Ibiliis, sulano napobalajar motade mokulokisanggene ko Mian Bisa.

2

1 Kotumbe-tumbeno, yaku kabiyo tutuuno sulano kokakabi, sambeangan, tukon sambeang mobulusan tukon mangkabian kinatauwan mopinolonggon doi Mian Bisa tuuk doi sasaibino komian; 2 tuuk doi tomundo-tomundo tukon tuuk doi sasaibino komian mo mataani sambu. Pokabiyo sulano kita nda moola tubo tanaang motuuk doi Mian Bisa tukon kokubai mo pokokonoi. 3 Doiyamo komo monondok tukon mosanaanggene ko Mian Bisa noano, Pasalamaton kita. 4 Yana yase sulano sasaibino komian nasinalamaton tukon Yana toiyo komo bisa. 5 Sabab, tolongo daano meeng ko Mian Bisa, tukon tolongo meeng komo tatangaiyo ko Mian Bisa tukon banggapi, doiyamo Kristus Yesus. 6 Yana meeng kobanggapi mo lapamo salakanggene kobutongo sulano naosobiiyo sasaibino komian doi konapolalim-lalim. Tukon doiya Mian Bisa tudoikene doi tempono mo popaason, baikon Yana yase sulano sasaibino komian nasinalamaton. 7 Tukon doiyamo kosababpo yaku sinumbolii ampakon doi mian badaang mobolikon Yahudi sulano kubabilitakene doi yanila kobilita tentang manganggaan mo bisa. Komo Daku pinolonggon nia doiya bisa, yaku aki kukala-kala. 8 Yaku yase sulano inaando koidan kopau malane mosambeang tukon noano moliyous, akiyo koponggimakonan kabai posalakonan. 9 Siokai kopai boine nakindendeke kobutongo tukon mopantas tukon momapake pakean mo talakana. Inai mopake kopatolano kobuuk mo sangalaasan kabai perhiasan mosoni kabai mutiara, kabai pakean mo maaling. 10 Tadukai koboiboine napekeiyo kobutongo tukon kokubai-kokubai mo monondok buno komo pokokonoi doi boine mo sambeang doi Mian Bisa. 11 Koboine sio nabalajar tukon tutuuke kobutongo tukon taat. 12 Yaku aki kupataikene koboine nabangotunggul kabai parentayo komala-malane; yanila sio naaki nabiyok-biyok. 13 Sabab komo kinubai tumbe-tumbeno doiyamo Adam tukon doibundu maka Hawa. 14 Tukon bolikon Adam, bai boinedookai komo tongokolii, tobikon nalupaiyo ko Mian Bisa naparenta. 15 Mau nabuno doiya, koboine naikon salamat doi namosuungan pau, asal yana tukon ekependeyo konoano tataap mangangga doi Kristus tukon tataap seseange komian bailon tukon tubo tolongo tuuk doi Mian Bisa.

3

1 Bisa tuuno naiya bantilan nia, "Komian mo yase teali pimpine jemaat, tukon moiyase limange komeeng kolimang mo daano koanggano." 2 Meeng komian moteali pimpine ko jemaat siokai mian mo akiyo kososiboliino, tolongo meeng kona boloki, toiyo odotiiyo kobutongo, pandoi, tukon taatur; yana yase talimayo komian doi nabonua, tukon moola mongotunggul mian; 3 inai kalu mian mo nggolonguwon kai mo yase ponggimakon kotulano. Bai kai, yana sio namantalamuyuk tukon yase kopodamean. Yana aki namoola kaane kodoy. 4 Yana sio natoiyo ature kona bonua lalomo tukon monondok, tukon otunggule kona pau-pau sulano naanggayo tukon odotiiyo yana. 5 Sabab kalu komian aki natoiyo ature kona bonua lalomo susuungo, bulaando yana namoola ature ko Mian Bisa najemaat? 6 Meeng kopimpinan jemaat aki namoola doi meeng komian mo sodo usok Salani, sabab naikon yana teali banggal-banggaal maka kinutuk buno do Ibiliisoo loolukon. 7 Yana sio mian mo tololongol kosambuno monondok doi masarakat; sabab kalu aki nabuno doiya, maka komian totulaiyo yana, tobikon yana otuwong doi Ibiliis natalong. 8 Kopotombonii jemaat siokai koidan mian mo monondok tukon moliyous; aki nakaane kodoy; tukon aki nayase monginum suka bada-badaang. 9 Yanila sio nabataani kokoonggol tukon yanila noano mo bilisii doi otunggul Salani miano namanganggaan mo lapamo Mian Bisa okitakene. 10 Kona tutuuwan yanila sio nainuji loolukon, tukon kalu tokita yanila akiyo kososiboliino, maka nasodo yanila meleleani doi jemaat lalomo. 11 Yanila naboloki sio koidan mian mo monondok, bolikon mian mo yase pobabakene kosalita. Yanila sio natoiyo odotiiyo kobutongo tukon moloyos konoano doi sasaibino kolangge. 12 Komajelis jemaat sio natongo meeng kona boloki. Yana sio natoiyo ature kona pau-pau tukon kona bonua lalomo namonondok. 13 Komian mo meleleani tukon monondok doi jemaat lalomo, naikon inodotii tukon teali pololokon barani mobasalitakene tentang doi yanila namanggaan doi Kristus. 14 Yaku moinikene akimo namalumbit naikon bai yaku lubotiiyomo komuyu. Mau nabuno doiya, yaku tulise naiya suratia doikoo, 15 sulano kalu talambat, bai ikoo lapamo toiyo bulaando kita sio nda tubo buno Mian Bisa namondopulian, doiyamo Mian Bisa najemaat mo tubo. Kojemaat doiyamo komo buno pongokondong sudong tukon ekenggele kootunggul mo bisa moluwedoi Mian Bisa. 16 Akiyo komeeng komian momoola akiyenggene, bulaando kona babasalan konda agama rahasiano: Yana okitakene kobutongo buno doi banggapi ndondoongo, tukon Mian Bisa Na Roh okitakene bisa, tukon sasaibino komalaekat kitayomo. Kona Bilita pinolonggon doi bangsa-bangsa, tukon Yana inangga doi posaapon kodunia tukon biningkat doi surgaa.

4

1 Mian Bisa Na Roh tukon togaas bantile baikon doi loonu-loonu naikon mo lubat, songobos komian naikon abali, moakiyenggene Kristus. Yanila loingiyo koroh-roh mo atapayo tukon loloiyo koibiliis naotunggul, 2 mo pinolonggon lolo doi mian badaang momunafik tukon kala-kala. Do mian-mianoo noano lalomo kalipookano. 3 Yanila mongotunggul mian sulano naaki naosowaan tukon aki nakaane kokinaan motinantukon. Banggokai do kinaanoo Mian Bisa komo tealikene sulano nakinaan tukon mangkabian kinatauwan doi Yana doi mian-mian mo lapamo manganggaa doi Kristus tukon lapamo toiyo kootunggul mo bisa moluwedoi Mian Bisa. 4 Sasaibino kolangge Mian Bisa mo tealikenedoo monondok, tukon akiyo mau nabaino meeng komo inaanggon pinatanggon kalu lapamo tinalima tukon bakinatauwanan doi Mian Bisa. 5 Sabab balakaat moluwedoi Mian Bisa tukon dosambeangoo kubaiyo do kinaanoo moola kinaan. 6 Kalu ikoo otunggulkene doiya sasaibino ko utus-utus mopomeenggon manganggaan, ikoo naikon teali Kristus Yesus napeleleani mo balimang tukon monondok. Tukon ikoo momeenggon kindendeke konoamu tukon bantilan Mian Bisa kita mo anggayo, tukon koidan otunggul-otunggul mo bisa mo lapamo ikoo loingiyo polong diabudodoo. 7 Badodoonggon doi salita-salita motoiyan mo akiyo kolabano. Siokai mulatiyo kobutomu motuuk doi tuboan mo talakana. 8 Kolatihan badani tolongo soisik kolabano, bai kolatian rohani daano kolabano doi sasaibino kolangge, sabab daano koteteba motuuk doi tuboan loonu nia tukon loonu mo lubat. 9 Langgedoo bisa tukon sio natinalima tukon nainangga tutuuno. 10 Doiyamo kosababpo kita berjuang tukon kakabukuan, sabab kita moini tutuu doi Mian Bisa mo tubo; Yanamo ko Pasalamaton sasaibino komian, toloutama tuuno mian badaang mo mangangga. 11 Otunggulikene sasaibino doiya tukon sumboliiyo ko mian-mian naloingiyo. 12 Inai mopataikene doi meeng komian moaanggene ikoo pepende sabab ikoo daano momongula. Kona kabalikan, siokai ikoo muteali contoh doi mian badaang moanggayo komu bantilan-bantilan tukon mukokubai, doikoo tukon mucara meseseangan tulamu tukon manganggaan doi Yesus Kristus, tukon koidan doi mutuboan mo bilisii. 13 Diabudodoo, polong doi kulubatan naikon kai doiya polong daku lubatan naikon, ikoo sio musunggu-sunggu bacakanggene ko Kitab Moliyous doi mian badaang, tukon dulunggene tukon otunggule yanila. 14 Inaikai molalai mopakeyo kokarunia moluwedoi Mian Bisa Na Roh mo bineekon doikoo doi tempodoo katua-katua jemaat binggakene kolimano doi olumu bunggono, tukon nabi-nabi mopolonggon teteba moluwedoi Mian Bisa tuuk doi butomu. 15 Limange sasaibino doiya tukon tutuuno sulano komu kamajuan nakinita doi sasaibino komian. 16 Dagaiyo kobutomu tukon dagaiyo koidan komu otunggul. Siokai musotia molakukene sasaibino doiya, sabab tukon buno doiya ikoo naikon salamatenemo kobutomu susuumu mau koidan mian-mian mo lengele ikoo.

5

1 Inaikai monggimoliiyo tuuno komian mo lobian kona motuwaan doikoo bai tobiyo yana namolongol komu bantilan-bantilan pokakana kotamamu. Kubaiyo komian momongu-mongula buno utusomu, 2 tukon boi-boine momotuwa buno tinamu. Boi-boine momongula kubaiyo buno utusomu piyoto, tukon kokubai mo bilisii. 3 Odotiiyo kobalu-balu sunggu mo tubo susuungo. 4 Bai kalu meeng kobalu daano kona pau-pau kai natumbu-tumbu, yanilamo kotumbe-tumbeno komo binee pangalatian baikon yanila sio napo palatikanggene konapo kalualga, tukon soboliyo konapo orang tua nabudi tukon yanila nataatiyo. Sabab doiya langgedoo sanaanggene ko Mian Bisa noano. 5 Balu mo bisa-bisa baino susuungo, tukon mau inde-indee komiano akiyono komo moola pialayo, tolongo moini doi Mian Bisa. Oloyo popook yana sio namomeenggon sambeang doi Mian Bisa tuuk mangkabi tulungan. 6 Bai kobalu mo yase tubo sana-sanaang, lapamo mate mau kai yana daano motubo. 7 Pelenggene naiya otunggul-otunggulia doi yanila, sulano yanila natubo akiyo kososiboliino. 8 Bai kalu daano komian mo aki napialayo kopuli-pulino, pololokon doi nakaluarga susuungo, doiya mianoo akiyenggene kona manganggaan; yana lobian kona kulokisan doi mian-mian mo aki namangangga. 9 Tolongo balu momoola lakukene naiya sarat-saratia moola nainusokon daftar balu-balu natinulisan lalomo: kona umur sio naaki nakurang doi noom kolono kotaun, tukon doi loolukonoo tolongo idan luunggon naosowaan, 10 totoi buno meeng koboine mo kubaiyo kolangge-langge mo monondok, buno alanggano: lapamo akabasale kona pau-pau tukon monondok, sanaang momantalima tamu-tamu modungol doi nabonua, meleleani mian badaang momangangga, tulungiyo mian badaang mo susa, tukon lakukene tutuuno sasaibino kolimang kaliangano mo monondok. 11 Inai nainusokon doi daftar kobalu-balu mo daano mongula. Sabab kalu yanila rasayo momokuwaton teali bukuan tuuno, yanila yase osowaan koidan tukon tinggale ko Kristus. 12 Maka yanila teali sala sabab otinggale kojanji mo bineekon doi yana. 13 Tukon koidan yanila dadaate tempo tukon usok tobuat doi mian nabonua. Tukon komo lobian kona kulokisan koidan, doiyamo baikon yanila balajar kulokisanggene komian bailon sambuno tukon yase mongusoki mian bailon naurusan tukon basilinganggene kolangge-langge mo aki namoola binasikon. 14 Doiyamo kosababpo yaku yase sulano kobalu-balu modaano mongula naosowaan koidan, malaat pau tukon uruse kona rumah tangga, sulano konda musu-musu aki namalaat todanan mokulokisanggene kosambunggita. 15 Sabab daano kobalu-balu mo tapamo moloingiyo koibiliis. 16 Bai kalu meeng koboine Salani daano kona anggota kaluarga mo lapamo teali balu, yana sio nabantuwo do balu-baludoo; inai napataikene sio jemaat komo tanggunge yanila. Kalu buno doiya kojemaat moola bantuwo tolongo balu-balu mo tutuu bisa akiyo kona puli-puli. 17 Katua jemaat mo lakukene kona limang tukon monondok, pantas nabinee panggaan lua luunggon paku, terutama tuuno yanila mo molole bahotbah tukon bangotunggul. 18 Sabab doi Kitab Moliyous lalomo totulis, "Kosapi mo daano tuda-tudange kogandum sulano natoliat kogandum batuno doi kulito inai nasinigot kobabano", koidan, "Mian mo balimang, berhak motalimayo kona tambo". 19 Inaikai potalimayo kotuduhan doi meeng kokatua jemaat, kacuali kalu daano lua tolu komian kai lobian komo sakisii. 20 Mian mo kubaiyo kolalim, siokai naliniokon doi sasaibino kojemaat salaano, sulano kobailon nateali matakut. 21 Doi Mian Bisa salaano, Kristus Yesus, tukon malaekat-malaekat mo linilik, yaku kabiyo tukon tutuu sulano ikoo muloingiyo naiya otunggul-otunggulia akiyo kosasaaki mau doi indee komiano, tukon aki nabasembe-sembelenggon. 22 Inaikai natodudul mosobit mobinggakene kolimamu doi meeng komian mosinahkanggon doi nabiningkatan meeng kopeleleani Temeneno. Kalu mian bailon daano kona lalim, inai mobatutu doi lalimoo lalomo. Dagaiyo kobutomu sulano natataap bilisii. 23 Inaimo koidan motolongo monginum paisu; monginum suka soisik sulano nakelendele komu lobo kinaan sabab ikoo tempo-tempokon masakit. 24 Soobos komian nalalim, kalu akiyoon nainurus, lapamo tokita tukon tontong. Bai komian bailon nalalim sodo totoi kalu lapamo. 25 Bunomo lakon kalu kokokubai monondok banggadudul tokita. Tukon komo aki nagampang tokita, aki namoola momeenggon tosookon.

6

1 Kosalani miano badaang komo teali ata, sio naanggape baikon yanila natuan sio nainodotii, sulano komian aki namoola kulokisanggene ko Mian Bisa sambuno kabai konda otunggul. 2 Ata-ata kona tuan mo baino Salani miano aki namoola okimaayo sabab yanila sasaibino Salani miano. Tongo yanila sio napo leleaniyo kona potuan tukon lobian kona monondokan koidan, sabab do tuanoo mo lineleani tukon lobian kona monondokan doiya daano pokakana mian mangangga mo sinea-seang. Sasaibino naiya siokai ikoo muotunggukene tukon otinaukene. 3 Indee komiano mootunggukene kootunggul bailon moposasala tukon aki nasotuju tukon otunggul mo bisa moluwedoi nda Temeneno Yesus Kristus, tukon otunggul doi nda agama, 4 doiya miano banggaal tukon akiyo kona tinoi oioila! Kopanakito doiyamo tolongo yase pobantikon tukon ponggeeleki tentang bantilan-bantilan tobikon lubatene kopomosikitonan noa, poalaasan, posilinganan, sosunoi mo aki namonondok, 5 tukon pokiitonan mo akiyo kona kabu-kabusan. Doi mian badaangoo kona pikilan naloloon paluso tukon akimo nakana. Yanila aanggene moola nateali kaasa doi agama. 6 Takainomo koagama mebee kauntungan mo babasal, kalu komian biyai oila komo daanomo doi yana. 7 Sabab akiyo kolangge meeng kita mo babayo doi dunia, tukon akiyo koidan kolangge meeng kita mo moola babayo doi tonggulung. 8 Jadi, kalu daano kokinaan tukon pakean, doiya sukupo. 9 Bai mian mo yase kaasa, togoda tukon tosintak tukon bula-bulaa kolangge kaliangano doi pikiran molongos tukon momorusak. Dokoinginan-koinginanoo kubaiyo komian teali lokis tukon silaka. 10 Sabab luwedoi seangano kodoy, tobuat sasaibino kolangge nakulokisan. Daano kosoobos komian mo buluke kodoy tobikon akimo nalongiyo koidan kootunggul Salani, maka yanila linaat tukon badaang kosakisaawan mo kulokisanggene konoanoila. 11 Bai ikoo daano Mian Bisa namian, jadi ikoo sio mudedeenggene doiya sasaibino. Pokakaate moteali mian mo talakana doi Mian Bisa matano, mangangga doi Mian Bisa, mangangga doi Kristus, seseange kotulano, sabar doi sakisawan, tukon tubo mantalamuyuk. 12 Poberjuang tutuuno sulano potubo buno Salani miano sulano ikoo mumalaat tambo tuboan mobisa tukon posidutukon. Sabab tuuk doiyamo ko Mian Bisa uange ikoo doi singgatoo mumangakuan doi mian badaang salaano baikon ikoo momangangga doi Kristus. 13 Tukon budodoiya, doi Mian Bisa salaano mo beekene koansaang doi sasaibino kolangge, tukon doi Yesus Kristus salaano mo beena kasaksian mo bisa doi Pontius Pilatus, yaku kabiyo naiya doikoo: 14 Taatiyo sasaibino do parentadoo tukon doi nabilisiian tukon akiyo kososiboliino polong doi oloyo nda Temeneno Yesus Kristus nalubatan koidan. 15 Kona lubatan naikon Mian Bisa komo tautukanggene doi tempo mo tapaat. Yanamo Koponguasa momeeng; Yana babasal, Tomundo doi sasaibino kotomundo, tukon Temeneno doi sasaibino kotuan. 16 Yanamo komo aki namoola komatean kuasaiyo; Yana tubo doi montotilangan lalomo mo aki namoola kinoolani mau indee komiano. Akiyo kai mau meeng kobanggapi mo biasa kitayo Yana, kabai moola nakitayo. Doi Yanamokai kohormat tukon kuasa polong sidutu-posidutukon! Amin. 17 Doi mian badaang mo kaasa doi dunia nia, siokai mukabiyo sulano yanila aki nabanggaal tukon aki namoini doi barang-barang mo aki natataap -- pokakana kohaalo tukon kokaasaan. Yanila sio namoini doi Mian Bisa mo beekene sasaibino kolobo doi kita tukon badaang sulano kita nda rasaiyo. 18 Kabiyo doi yanila sulano napookitakene komonondokan, sulano namokubai badaang kolangge-langge mo monondok, monondok konoano tukon yase mendebee. 19 Tukon buno doiya yanila pototongikene kobuat mo teali modal monondok polong doi loonu mo lubat. Tukon buno doiya yanila naikon malaat tuboan posidutukon, doiyamo tuboan mo bisa. 20 Oila komo lapamo bineekon doikoo, dagaiyo doiya mono-monondok, Timotius! Dedeenggene kobasalitaan-basalitaan mo akiyo kolabano tukon pobanti-bantikonan tentang langge-langge mo sala kona binantilan "Motoiyan". 21 Sabab daano komian badaang mo bantile baikon yanila daano konapo motoiyanoo, tobikon yanila isa doi Salani naotunggul-otunggul yanila loolukonoo mo anggayo. Boliisi ko Temeneno nabalakaatiyo Utus-utus. Komai Hormat, Paulus