MIILFƲ SƐBƐ

1

1 A yele ala a Naaŋmɩn na miil a Jeeju-Kirisi nɩ a asɩmɛ. Ʋ miil ʋ na a mɩnɛ ʋ na ma miil a ʋ tʋ̃tʋnbↄ a ala na ma yaarɩ̃ tara wa. A Kirisi tʋ̃ na a ʋ sɩ-tʋnaa ʋ cen na yel kʋ a Jã na ɩ a ʋ tʋ̃tʋnↄ, 2 ɩ̃ a Jã manʼã a ala a jaa ʋ na nyɛ. Ʋ manʼã a Naaŋmɩn ƴɛrɩ̃, nɩ a ala a Jeeju-Kirisi na mɩ man ʋ. 3 Nʋ̃ↄ ma be na a ʋlↄ jie na Ꞌwuoro a sɛbɛ na, nɩ a bala jie na mɩ cɛlɛ a Naaŋmɩn pʋ-tɩɛrʋ̃-bʋʋrↄ ƴɛrɩ̃sɩ asɩmɛ, ɩ̃ mɩ jↄrↄ a ala na sɛb a sɛbɛ na pʋↄ, a-na-ɩ a daar tara na. 4 A maa Jã ɩ̃ sɛb a sɛbɛ na tɩɩrɛ kʋrↄ a nyɩmɩ duo-puorbo na be a jiir anuu-nʼayĩ a Ajɩ wɩɛr pʋↄ. A sũofʋ nɩ a pɩɛnfʋ á be a nyɩ jie, a yi a ʋlↄ ná ɩ, na mɩ dãa ɩ, nↄↄ mɩ waara jie. A mɩ yi a sɩɩr anuu-nʼayi na ɩraa a Naaŋmɩn naa-dakↄw nii-sↄw jie, 5 nɩ a Jeeju-Kirisi jie. A Kirisi ʋlↄ ɩ na a yel-mɩ̃ɛ ƴɛr-man-dẽdẽ, nɩ a dãdãw sʋbↄ na ir a kũu pʋↄ, nɩ a tẽw jamansɩ Nɩ-kpɛ̃ɛ. Ʋ nʋ sɩ na ɩ̃ ir sɩ yi nɩ a sɩ maal-faar pʋↄ, a ʋ kũu ɩnɛ, 6 ɩ̃ lɩɛb sɩ a sɩ ɩ a ʋ fãw pʋↄ nɩbɛ, ɩ nɩ a baar-lorbo a ʋ Sãa Naaŋmɩn nii-sↄw. A Jeeju-Kirisi ɩ̃ sↄ a yo-yifʋ nɩ a kpɛ̃w a daar a jaa. Amɛn. 7 Nyɩ́ nyɛ, ʋ waara na a dↄ̃dↄrɩ̃sɩ pʋↄ. A nɩbɛ ba jaa nↄↄ nyɛ ʋ na, lãw nɩ a bala na dãa cↄr cↄr ʋ. Ɩ̃ a tẽw bal bʋrↄ bʋrↄ ba jaa na waala na a ʋ waa ɩnɛ. ↄↄ, a lɛ a na be. Amɛn. 8 A Nɩ-kpɛ̃ɛ Naaŋmɩn na ɩ a kpɛ̃w a jaa Sʋbↄ yelʼã: “Maa ɩ a nyↄwfʋ jie nɩ a baarfʋ jie, a ʋlↄ na ɩ, ɩ̃ mɩ dãa ɩ, na mɩ waara.” 9 A maa Jã na ɩ a nyɩ yɛbɛ, na lãa be nɩ nyɩ a won pʋↄ, ɩ̃ mɩ be taa nɩ nyɩ a Naaŋmɩn fãw pʋↄ, tɛrɛ nɩ a su-nyↄwraa a-na-ɩ a Jeeju pʋↄ sɩ be. Ba ƴↄ̃w ma na be a wɩɛr ʋlↄ ba na bʋↄlↄ a Patɩmↄsɩ a man kʋ̃ↄ na viirɩ̃ kolĩ, a-na-ɩ ɩ̃ ƴɛrʼã a Naaŋmɩn ƴɛrɩ̃ mɩ manʼɩ̃ a Jeeju yel-mɩ̃ɛ kʋ a nɩbɛ. 10 A Nɩ-kpɛ̃ɛ bibir dayen, a Naaŋmɩn Sɩɛ ir ma na ɩ̃ wõ kↄkɩr kpɛ̃w a ɩ̃ puo-sↄw na wↄ̃ taa nɩ ɩl ba na pɛɛlɛ, 11 na yele: “Sɛb a ala fʋ na nyɛ ƴↄ̃w sɛbɛ pʋↄ tɩɩr kʋ a duo-puorbo bala na duoro a ten anuu-nʼayi asɩmɛ: a Ɛfɛɛsɩ, nɩ a Sɩmɩɩr, a Pɛrgam, nɩ a Tɩyatɩɩr, a Sardɛsɩ, nɩ a Fɩladɛlfɩ, nɩ a Lawdise.” 12 Ɩ̃ ŋmelĩ na a ɩ̃́ Ꞌwuor je kãa a ʋlↄ na ƴɛrɛ nɩ ma, ɩ̃ a mɩnɛ ɩ̃ na ŋmelĩ, ɩ̃ nyɛ na lãpar anuu-nʼayi na ɩ sɛlmɛ, 13 ɩ̃ a ana lãpar sↄↄlɩ̃sↄw, ɩ̃ nyɛ na bom na wↄ̃ taa nɩ nɩrɛ na su kpar-kpɛ̃ɛ na suu ta ʋ a gbɛɛ pʋↄ, ɩ̃ mɩ sɛ sɛlmɛ gan a nyãa juu. 14 A ʋ jukↄbↄ dãa na pɛlɩ̃ a pɛr kↄbↄ mɩɩ a gon kaarɩ̃, ɩ̃ a ʋ mimie nyɩnyɩlɛ wↄ̃ taa nɩ a vũu. 15 A ʋ gbɛɛ mɩ dãa na wↄ̃ kur jɩ̃ɛw ba na ƴↄ̃w vũu pʋↄ ʋ nyɩlɛ, ɩ̃ a ʋ kↄkɩr yire wↄ̃ taa nɩ kʋ̃ↄ kpɛ̃ɛ na hele. 16 Ʋ dãa na tɛrɛ ŋmarbie anuu-nʼayi a ʋ dʋrɩ̃ nuu pʋↄ, ɩ̃ a sↄ-bãjɩnɛ na dɩrɛ a nↄɛ a jaa mɩ yire a ʋ nʋↄr pʋↄ. A ʋ nii-sↄw nyɩnyɩlɛ na wↄ̃ taa nɩ a mↄtↄ̃w na be a ju-sↄ̃w. 17 A mɩnɛ ɩ̃ na nyɛ ʋ a lɛ, ɩ̃ lo na a ʋ gbɛɛ pulẽe, gã wↄ̃ taa nɩ nɩrɛ na kpi, ɩ̃ ʋ dↄↄl ma na a ʋ dʋrɩ̃ nuu ɩ̃ yel: “Taa jↄrↄ dãbɩ̃ɛ wa. Maa ɩ̃ɩa Dãdãw Sʋbↄ, nɩ a Baarfʋ Sʋbↄ. 18 Ɩ̃ mɩ ɩ na a Baafʋ Sʋbↄ. Ɩ̃ dãa na kpi, ɩ̃ a ƴɛ̃ƴɛrɩ̃ na, ɩ̃ lɛ tɛrɛ na a baafʋ a daar a jaa ɩnɛ. Maa ɩ̃ tɛrɛ a kũu nɩ a kpɩɩn tẽw dↄ̃dↄ-nↄɛ nakilsɩ. 19 Ala-ɩ̃-sↄ, sɛb a ala fʋ na nyɛ, ƴↄ̃w sɛbɛ pʋↄ: a ala na maala a ƴɛ̃ƴɛrɩ̃ na, nɩ a ala nↄↄ tara a daar kãw. 20 Nyɛ a yele ala na sↄↄlɩ̃: a ŋmarbie anuu-nʼayi ala fʋ na nyɛ a ɩ̃ dʋrɩ̃ nuu pʋↄ, nɩ a sɛlmɛ lãpar anuu-nʼayi. A ŋmarbie anuu-nʼayi miile na a duo-puorbo jiir anuu-nʼayi sɩ-tʋnɩsɩ, ɩ̃ a lãpar anuu-nʼayi mɩ miile na a duo-puorbo na be a jiir anuu-nʼayi.

2

1 “Sɛb a nↄhↄ̃ tɩɩr kʋ a Ɛfɛɛsɩ-tẽw duo-puorbo sɩ-tʋnaa: ʻA ʋlↄ na tɛrɛ a ŋmarbie anuu-nʼayi a ʋ dʋrɩ̃ nuu pʋↄ, ɩ̃ mɩ cere a sɛlmɛ lãpar anuu-nʼayi sↄↄlɩ̃sↄw ƴɛrɩ̃sɩ nɩ a asɩmɛ. 2 Ɩ̃ bↄ̃w na a fʋ tʋmↄ a jaa, a mɩnɛ fʋ na tʋ̃ nɩ a kpɛ̃w, tɛrɛ nɩ a su-nyↄwraa. Ɩ̃ mɩ bↄ̃w na a mɩnɛ fʋ na ma mɩ tʋↄrↄ beree nɩ a nɩ-bebe wa. Fʋ jʋʋrʼã a bala na bɛlɩ̃ yele a nɩ-tʋnɩsɩ ba ɩ, nyɛ a ba ɩ jir-ŋmarba. 3 Fʋ nyↄw na suur, ɩ̃ fʋ mɩ pↄw na a won a ɩ̃ ɩnɛ, ɩ̃ faa bal wa. 4 Ɩ̃-cɛ, nyɛ a ala ɩ̃ na tɛrɛ nɩ fʋ. Faa lɛ cãa nʋnↄ ma a nyↄwfʋ daar kaarɩ̃ wa. 5 Ala-ɩ̃-sↄ, tɩɛr bↄ̃w a mɩnɛ fʋ na dãa be ɩ̃ wa lo. Lɩɛb a fʋ yɛ̃ ɩ̃ maala a korĩ-cɛ kaarɩ̃. A ala ɩ faa lɩɛb a fʋ yɛ̃ wa, ɩ̃ na wɩ na ir a fʋ lãpa a ʋ jie bar. 6 Ɩ̃-cɛ, fʋ tɛrɛ na yel-mɩ̃ɛ a mɩnɛ fʋ na Ꞌlaar a Nɩkolatɩ nɩbɛ maalfʋ. A maa mɩ, a lɛ ɩ̃ mɩ be. 7 “ ʻA ʋlↄ na tɛrɛ a tobo wono nɩ, ú bↄ̃w cɛlɛ a ala a Naaŋmɩn Sɩɛ na yele a duo-puorbo. “ ʻA ʋlↄ na ɩrɛɛ a tʋↄfʋ sʋbↄ, ɩ̃ na kʋ ʋ na a sↄr ʋ Ꞌwↄb a baafʋ tɩɛ bir ʋlↄ na be a Naaŋmɩn nakʋↄ pʋↄ.ʼ 8 “Sɛb a nↄhↄ̃ tɩɩr kʋ a Sɩmɩɩr-tẽw duo-puorbo sɩ-tʋnaa: “A ʋlↄ na ɩ a Dãdãw Sʋbↄ nɩ a Baarfʋ Sʋbↄ, na dãa kpi ɩ̃ lɛ ir a kũu pʋↄ ƴɛrɩ̃sɩ nɩ a asɩmɛ. 9 Ɩ̃ bↄ̃w na a fʋ won nɩ a fʋ nãw, a mɩnɛ fʋ na saarɩ̃ le. Ɩ̃ mɩ bↄ̃w na a mɩnɛ a bala na bɛlɩ̃ yel a Jufisɩ ba ɩ na koro fʋ. Ba ɩ na a Satã duo-puorbo. 10 Taa jↄrↄ dãbɩ̃ɛ a hʋʋr ala fʋ nↄↄ nyɛrɛ ɩnɛ wa. A Satã nↄↄ pↄw na a ŋmɛɛ a nyɩ sↄ̃w a kasu pʋↄ bɩɩrʼɩ̃ nyɩ, ɩ̃ nyɩ na pↄw na won maalʼɩ̃ bibie pie. Ɩraa cĩcĩ wa ta nɩ a fʋ kũu daar, ɩ̃ ɩ̃ na kʋ fʋ na a baafʋ na ɩ a tʋↄfʋ bom. 11 “A ʋlↄ na tɛrɛ a tobo wono nɩ, ú bↄ̃w cɛlɛ a ala a Naaŋmɩn Sɩɛ na yele a duo-puorbo. “A ʋlↄ na ɩrɛɛ a tʋↄfʋ sʋbↄ, a gbɛɛ ayi kũu kↄ̃ sɩɩr ʋ fɩ̃ɩ wa. 12 “Sɛb a nↄhↄ̃ tɩɩr kʋ a Pɛrgam-tẽw duo-puorbo sɩ-tʋnaa: “A ʋlↄ na tɛrɛ a sↄ-bãjɩnɛ na dɩrɛ a nↄɛ a jaa ƴɛrɩ̃sɩ nɩ a asɩmɛ. 13 Ɩ̃ bↄ̃w na a jie fʋ na be, a jie ʋlↄ a Satã na tɛrɛ a ʋ naa-dakↄw. Ɩ̃-cɛ fʋ bↄ̃w na ɩraa cĩcĩ a ɩ̃ pʋↄ. Faa jaar a ƴↄ̃w-nyãa fʋ na tɛrɛ nɩ ma bar wa, a ala saarɩ̃ ɩ a lɛdaar ba na dãa kú a ɩ̃ yel-mɩ̃ɛ ƴɛr-man-dẽdẽ, Átɩpasɩ a be a nyɩ sↄ̃w, a jie ʋlↄ na ɩ a Satã jɩnaafʋ jie. 14 Ɩ̃-cɛ ɩ̃ tɛrɛ nɩ fʋ na ƴɛrɩ̃. A-na-ɩ fʋ tɛrɛ na nɩbɛ a be na tɛrɛ a Balam jaanfʋ; a Balam na dãa jaan a Balakɩ ʋ maal a Ɩsɩrayɛl nɩbɛ a ba lo a fãa pʋↄ na ba Ꞌwↄbↄ a tɩbɛ nɩnɛ ɩ̃ mɩ maala a burbur gana nɩ taa. 15 A lɛ ʋ mɩ, fʋ mɩ tɛrɛ na a nɩbɛ na mɩ sↄw a Nɩkolatɩ jaanfʋ. 16 Ala-ɩ̃-sↄ, lɩɛb a fʋ maalfʋ. A ala ma ɩ lɛ ʋ wa, ɩ̃ na wɩ na be pʋrpʋr, jɛbʼɩ̃ a bana nɩbɛ nɩ a sↄ-bãjɩnɛ ʋlↄ na be a ɩ̃ nʋↄrɩ̃. 17 “A ʋlↄ na tɛrɛ a tobo wono nɩ, ú bↄ̃w cɛlɛ a ala a Naaŋmɩn Sɩɛ na yele a duo-puorbo. “A ʋlↄ na ɩrɛɛ a tʋↄfʋ sʋbↄ, ɩ̃ na kʋ ʋ na a maan ʋlↄ na sↄↄlɩ̃, ɩ̃ ɩ̃ na lɛ kʋ ʋ na kubir pɩlaa ba na sɛb yo-paalaa dↄↄl a ʋ juu. Nɩrɛ ma bↄ̃w a yuor ʋlↄ, ɩ̃ a ala ma ɩ a ʋlↄ tɛw na pↄw ʋ wa. 18 “Sɛb a nↄhↄ̃ tɩɩr kʋ a Tɩyatɩɩr-tẽw duo-puorbo sɩ-tʋnaa: “A ʋlↄ mimie na nyɩnyɩlɛ wↄ̃ taa nɩ a vũu, ɩ̃ a gbɛɛ mɩ wↄ̃ kur jɩ̃ɛw na nyɩlɛ, na ɩ a Naaŋmɩn Bie ƴɛrɩ̃sɩ nɩ a asɩmɛ. 19 Ɩ̃ bↄ̃w na a fʋ tʋmↄ a jaa, a fʋ nʋfʋ, a fʋ dẽdẽ ɩfʋ, a mɩnɛ fʋ na de tↄ a ɩ̃ tʋmↄ ɩnɛ, nɩ a mɩnɛ fʋ na nyↄw a suur. Ɩ̃ bↄ̃w na ka a fʋ tʋmↄ a ƴɛ̃ƴɛrɩ̃ na gãw na a nyↄwfʋ daar. 20 Ɩ̃-cɛ nyɛ a ala ɩ̃ na tɛrɛ nɩ fʋ. Fʋ ma barʼã a pↄw ʋlↄ ba na bʋↄlↄ a Jejabɛl na ma bɛlɩ̃ yel á Naaŋmɩn pʋ-tɩɛrʋ̃-bʋʋrↄ ʋ ɩ, ʋ ma jaana a ɩ̃ tʋ̃tʋnbↄ bɛlɛ nɩ ba a ba bↄrↄ, gana nɩ taa burbur, Ꞌwↄbↄ nɩ a tɩbɛ nɩnɛ. 21 Ɩ̃ kʋ ʋ na daar ʋ na tʋↄ lɩɛb a ʋ maalfʋ, ɩ̃ a Ꞌwaa bʋↄrↄ ʋ bar a ʋ burbur wa. 22 Ɩ̃ na maal ʋ na ʋ gã wʋlɩ̃, ɩ̃ a bala na maal a burbur a ʋ kaarɩ̃, ɩ̃ na ƴↄ̃w ba na a hʋʋr pʋↄ, a ala mↄↄ ɩ ba lɩɛbʼã ɩ̃ bar a ʋna pↄw maalfʋ wa. 23 Ɩ̃ na maalʼã a ʋ bibiir a ba kpi, ɩ̃ a duo-puorbo a jiir a jaa na bↄ̃w na ka á maa ɩ̃ ɩ a ʋlↄ na bↄ̃w a nɩbɛ sube nɩ a ba tɩɛrɩ̃sɩ. Ɩ̃ na ya nyɩ na bõ-ƴene-ƴene tu nɩ a nyɩ tʋ̃-bie. 24 “A ala ɩ a nyɩmɩ na cɛ a be a Tɩyatɩɩr ʋ, a nyɩmɩ na ma sↄw tu a ʋna pↄw jaanfʋ wa, na ma mɩ bↄ̃w a ala ba na bʋↄlↄ a Satã yel-ciirsɩ wa, ɩ̃ yel nyɩ na a maa lɛ dↄↄlↄ nyɩ bom wa, 25 ɩ̃-cɛ nyɩ́ nyↄw cĩcĩ a ala nyɩ na tɛrɛ, wa ta nɩ a ɩ̃ waa daar. 26 A ʋlↄ na ɩrɛɛ a tʋↄfʋ sʋbↄ ɩraa nɩ a cĩcĩ a ɩ̃ tʋmↄ pʋↄ, ɩ̃ na kʋ ʋ na a tʋↄfʋ a nɩ-bʋlsɩ jie, 27 a tʋↄfʋ ʋlↄ a maa mɩ̃ɛ na pↄw a ɩ̃ Sãa jie. Ʋ na tɛrɛ ba na nɩ a kpɛ̃w ʋlↄ na be a kur kaarɩ̃, ɩ̃ ma mɩ ŋmɛr ba bar lakpoor kaarɩ̃. 28 Ɩ̃ ɩ̃ na mɩ kʋ ʋ na a bi-vɩɛ-ŋmarbir. 29 “A ʋlↄ na tɛrɛ a tobo wono nɩ, ú bↄ̃w cɛlɛ a ala a Naaŋmɩn Sɩɛ na yele a duo-puorbo.

3

1 “Sɛb a nↄhↄ̃ tɩɩr kʋ a Sardɛsɩ-tẽw duo-puorbo sɩ-tʋnaa: “A ʋlↄ na tɛrɛ a Naaŋmɩn sɩɩr anuu-nʼayi, nɩ a ŋmarbie anuu-nʼayi ƴɛrɩ̃sɩ nɩ a asɩmɛ. Ɩ̃ bↄ̃w na a fʋ tʋmↄ a jaa. Ɩ̃ bↄ̃w na ka a nɩbɛ yele na a fʋ cãa na mimir, ɩ̃-cɛ a ɩ fʋ kpi na. 2 Jaw ir, ɩ̃ maal a ala na cɛ na kpiire, a lɛ kpɛmɛ. A-na-ɩ ɩ̃ jʋʋrʼã nyɛ a fʋ maalfʋ a ɓↄr a ɩ̃ Naaŋmɩn nii-sↄw. 3 Ala-ɩ̃-sↄ, cãa bↄ̃w nɩ a ʋna jaanfʋ fʋ na dãa pↄw, nɩ a mɩnɛ fʋ na dãa wõ ʋ. Tɛrɛ a jaanfʋ ʋlↄ ɩ̃ lɩɛb a fʋ yɛ̃. A fʋ̃ʋ ma jaw ir wa, ɩ̃ na wɩ na nyanyuur kaarɩ̃, ɩ̃ a fʋ kↄ̃ bↄ̃w a daar ʋlↄ ɩ̃ na duune nɩ fʋ wa. 4 Ɩ̃-cɛ fʋ tɛrɛ na a ŋmɛɛ a be a Sardɛsɩ-tẽw pʋↄ na ma sↄb a ba cẽcene wa. Ba nↄↄ su na a cẽcẽ-pɛlɛ a sɩ lãa cere taa, a-na-ɩ ba sɛw nɩ na. 5 A ʋlↄ na ɩrɛɛ a tʋↄfʋ sʋbↄ na mɩ su na cẽcẽ-pɛlɛ a ba kaarɩ̃, ɩ̃ maa sãwna a ʋ yuor a baafʋ sɛbɛ pʋↄ bara wa. Ɩ̃ ɩ̃ na cã na yel a ɩ̃ Sãa nii-sↄw nɩ a ʋ sɩ-tʋnɩsɩ nii-sↄw, a ʋ ɩ na a ɩ̃ ben. 6 “A ʋlↄ na tɛrɛ a tobo wono nɩ, ú bↄ̃w cɛlɛ a ala a Naaŋmɩn Sɩɛ na yele a duo-puorbo. 7 “Sɛb a nↄhↄ̃ tɩɩr kʋ a Fɩladɛlfɩ-tẽw duo-puorbo sɩ-tʋnaa: “A ʋlↄ na ɩ a Cɛcɛ Sʋbↄ, nɩ a Yel-mɩ̃ɛ Sʋbↄ, na mɩ tɛrɛ a jamana Davɩtɩ nakili, ƴɛrɩ̃sɩ nɩ a asɩmɛ. Ɩ̃ ɩ na a ʋlↄ na ma yuo, ɩ̃-cɛ a nɩrɛ ma be na tʋↄ pↄw wa, nɩ a ʋlↄ na ma pↄw, ɩ̃-cɛ a nɩrɛ ma be na tʋↄ yuo wa. 8 Ɩ̃ bↄ̃w na a fʋ tʋmↄ a jaa. Ɩ̃ bↄ̃w na ka a fʋ fãgã pabʼã, ɩ̃-cɛ fʋ cãa na tɛrɛ a ɩ̃ ƴɛrɩ̃, mɩ ɩraa nɩ a ɩ̃ pʋↄ dẽdẽ. Ala-ɩ̃-sↄ ɩ̃ yuo na pan bar a fʋ nii-sↄw nɩrɛ na ma tʋↄrↄ pↄwrↄ wa. 9 Ŋmɛɛ be na be na ɩ a Satã duo-puorbo na ma bɛlɩ̃ yele á Jufisɩ ba ɩ, ɩ̃-cɛ a ɩ jiri ʋ. Ɩ̃ na maal ba na a ba wa lo gburĩ dume a fʋ nii-sↄw puoro fʋ, a ba bↄ̃w ka ɩ̃ nʋnↄ fʋ na. 10 A mɩnɛ fʋ na sↄw a ʋna ƴɛrɩ̃ ɩ̃ na dãa ƴɛr fʋ a fʋ tɛrɛ a su-nyↄwraa, a maa mɩ, ɩ̃ na gu fʋ na a lɛdaar a bɩɩrfʋ na pↄwrↄ a tẽw ʋ jaa, bɩɩrɛ a nɩbɛ a jiir a jaa. 11 Maa yaarɩ̃ wɩɛrɛ wa. Bↄ̃w nyↄw a ala fʋ na tɛrɛ cĩcĩ, a mɩnɛ a nɩrɛ kↄ̃ wa de a fʋ tʋↄfʋ bom wa. 12 A ʋlↄ na ɩrɛɛ a tʋↄfʋ sʋbↄ, ɩ̃ na maal ʋ na ʋ ɩ a ɩ̃ Naaŋmɩn puor-yir kpɛ̃ɛ luur, ɩ̃ Ꞌwaa lɛ be na lɛ yi go wa. Ɩ̃ na sɛbʼã a ɩ̃ Naaŋmɩn yuor a ʋ juu, nɩ a ɩ̃ Naaŋmɩn tẽw yuor na ɩ a Jerujalɛm paalaa, a tẽw ʋlↄ a ɩ̃ Naaŋmɩn na bara ʋ yire a saa juu ɩ̃ suure. Ɩ̃ ɩ̃ na mɩ sɛbʼã a ɩ̃ yo-paalaa a ʋ juu. 13 “A ʋlↄ na tɛrɛ a tobo wono nɩ, ú bↄ̃w cɛlɛ a ala a Naaŋmɩn Sɩɛ na yele a duo-puorbo. 14 “Sɛb a nↄhↄ̃ tɩɩr kʋ a Lawdise-tẽw duo-puorbo sɩ-tʋnaa: “A ʋlↄ na ɩ a Amɛn, na mɩ ɩ a yel-mɩ̃ɛ ƴɛr-man-dẽdẽ nɩ a Yel-mɩ̃ɛ Sʋbↄ, ƴɛrɩ̃sɩ nɩ a asɩmɛ. Ʋ mɩ ɩ na a yele ala a jaa a Naaŋmɩn na mɛ nyↄwfʋ jie. 15 Ɩ̃ bↄ̃w na a fʋ tʋmↄ a jaa. Ɩ̃ bↄ̃w na ka faa ɓãa wa, ɩ̃ ma mɩ tʋlↄ wa. A naa dãa na nʋmↄ ma a ala ɩ fʋ dãa na ɓãa, mɩɩ fʋ dãa na tʋlↄ. 16 Ɩ̃-cɛ a mɩnɛ fʋ na ɩ a Ꞌwↄlↄ Ꞌwↄlↄ, ɩ̃ ma tʋlↄ wa, ma mɩ lɛ ɓãa wa, ɩ̃ na ti fʋ na bar. 17 Fʋ ma yele na á fʋ le na; á fʋ tɛraa na; á bom kãw ma ɓↄr fʋ wa. Ɩ̃-cɛ faa bↄ̃w ka fʋ ɩ na nãw sʋbↄ na tɛrɛ won, ɩ nɩ a nɩ-kↄmↄ, tɛrɛ nɩ a salĩɓuor, ɩ̃ mɩ jↄ̃w wa. 18 Ala-ɩ̃-sↄ, ɩ̃ bʋↄrↄ ɩ̃ miil fʋ a fʋ da sɛlmɛ ba na cↄↄrɩ̃ bar a vũu pʋↄ a ɩ̃ jie, a mɩnɛ a fʋ na tʋↄ le. A fʋ na mɩ da cẽcẽ-pɛlɛ na tʋↄ su pↄw a fʋ vĩ salĩɓuor, mɩ da nɩ mimie tɩ̃ɩ, ƴↄ̃w a fʋ mimie pʋↄ na tʋↄ nyɛrɛ. 19 Ɩ̃ ma galʼã ɩ̃ mɩ kpãa a bala ba jaa ɩ̃ na nʋnↄ. Ala-ɩ̃-sↄ ƴↄ̃w kpɛ̃w ɩ̃ lɩɛb a fʋ yɛ̃. 20 Nyɛ, ɩ̃ ɩraa na a dↄ̃dↄr nʋↄr ŋmeere a pan. A ʋlↄ na wõ a ɩ̃ kↄkɩr ɩ̃ yuo a pan, ɩ̃ na kpɛ na a ʋ jie, a ʋlↄ nɩ a maa a sɩ lãa dɩ. 21 A ʋlↄ na ɩrɛɛ a tʋↄfʋ sʋbↄ ɩ̃ na ƴↄ̃w ʋ na ʋ lãa jɛ nɩ ma a ɩ̃ naa-dakↄw juu, a mɩnɛ ɩ̃ na mɩ dãa pↄw a tʋↄfʋ ɩ̃ mɩ lãa jɛ nɩ a ɩ̃ Sãa a ʋ naa-dakↄw juu. 22 “A ʋlↄ na tɛrɛ a tobo wono nɩ, ú bↄ̃w cɛlɛ a ala a Naaŋmɩn Sɩɛ na yele a duo-puorbo.”

4

1 A ala ɩ̃baar, ɩ̃ Ꞌwuorʼã ɩ̃ nyɛ a dↄ̃dↄr nʋↄr ba na yuo bar a saajuu, ɩ̃ a kↄkɩr ʋlↄ ɩ̃ na dãa wõ a kori-cɛ yire na ɩl-pɛɛlfʋ kaarɩ̃ yele ma: “Do wa ɩ̃ miil fʋ a yele ala na sɛw a ta, a lɛ a yele asɩmɛ nↄↄ tↄlↄ baara.” 2 A jie naan a Naaŋmɩn Sɩɛ de ma na, ɩ̃a be a saꞋlon, ɩ̃ nyɛ na naa-dakↄw na jɛ, ɩ̃ a nɩ-sʋbↄ mɩ jɛ a ʋ juu. 3 Ɩ̃ nyɛ na a nɩ-sʋbↄ ʋlↄ ʋ wↄ̃ taa nɩ kubi-nyɩlɩsɩ ba na bʋↄlↄ a jasɩpɩ nɩ a sardↄn, ɩ̃ a sa-sʋↄ na wↄ̃ taa nɩ a ɛmɛrↄdɩ na mɩ ɩ a kubi-nyɩlaa kãw dãa viiri kolĩ a naa-dakↄw. 4 Ɩ̃ mɩ nyɛ na a naa-dakↄↄr lɩjɛrʼɩ̃ anaan a ba pɩɛrɩ̃ kolĩ a naa-dakↄw ʋlↄ, ɩ̃ a nɩ-bɛrɛ lɩjɛrʼɩ̃ anaan na su a cẽcẽ-pɛlɛ mɩ kpa nɩ a sɛlmɛ sapir mɩ jɛ a ana dakↄↄr jur. 5 A saa-nyɩɩlɩ̃fʋ, a kↄkɩɛ, nɩ a tanfʋ ɩ̃ yire a naa-dakↄw ʋlↄ jie, ɩ̃ a lãpar anuu-nʼayi Ꞌlere a ʋna dakↄw par. Ba ɩ na a Naaŋmɩn sɩɩr anuu-nʼayi. 6 A naa-dakↄw nii-sↄw bom be na be na wↄ̃ taa nɩ man kʋ̃ↄ na ɩ wɩl-wɩl-wɩl, nyɩlɛ a caaraa kaarɩ̃. A yel-mimie anaan na tɛrɛ a mimie a jiir a jaa, a nii-sↄw nɩ a puo-sↄw, ɩ̃ be a naa-dakↄw pulẽe, tiw kolĩ ʋ. 7 A dãdãw bõ-mimir wↄ̃ na taa nɩ gbeen, ɩ̃ a gbɛɛ ayi sʋbↄ wↄ̃ taa nɩ narale; a gbɛɛ ata sʋbↄ nii-sↄw wↄ̃ taa nɩ nɩrɛ; ɩ̃ a gbɛɛ anaan sʋbↄ wↄ̃ taa nɩ tuu-aaraa. 8 A bana yel-mimie anaan dãa na tɛrɛ pɩrɛ ayʋↄb ba jaa, ɩ̃ a numie dãa na pↄw ba a jiir a jaa, a pʋ̃ↄ nɩ a yene. A mↄtↄ̃w nɩ a tɩsↄw, ba ma cɩɛrɛ na a yele ma gala wa, yele nɩ: “A Nɩ-kpɛ̃ɛ Naaŋmɩn na ɩ a kpɛ̃w a jaa Sʋbↄ, na ɩ, na dãa ɩ, nↄↄ mɩ waara, ʋ ɩ na cɛcɛ, cɛcɛ, a cɛcɛ.” 9 A lɛdaar a yel-mimie bala na ma puoro a ʋlↄ na be a be a daar a jaa, na jɛ a naa-dakↄw juu, kʋrↄ nɩ ʋ a yo-yifʋ, nɩ a ju-kpɛ̃ɛ, 10 a nɩ-bɛrɛ lɩjɛrʼɩ̃ anaan bala ma mɩ gbure na a dume a ʋlↄ na jɛ a naa-dakↄw juu nii-sↄw, ɩ̃ pɛwrɛ a ʋlↄ na be a be a daar a jaa. Ba ma binʼã a ba sɛlmɛ sapir a naa-dakↄw nii-sↄw ɩ̃ yele: 11 “A sɩ Nɩ-kpɛ̃ɛ nɩ a sɩ Naaŋmɩn, fʋ sɛw na a ba na maal a fʋ yuor ʋ yire, kʋrↄ nɩ fʋ a ju-kpɛ̃ɛ, nɩ a kpɛ̃w, a-na-ɩ a fʋ̃ʋ ir a yele a jaa. A yi na a fʋ pʋ-tɩɛrʋ̃ pʋↄ a fʋ ir ba.”

5

1 Ɩ̃ nyɛ na a ʋlↄ na jɛ a naa-dakↄw juu ʋ tɛrɛ sɛbɛ ba na pilĩ pilĩ a ʋ dʋrɩ̃ nuu pʋↄ. Ba dãa na sɛb a ʋna sɛbɛ naa a pʋ̃ↄ nɩ a yene, ɩ̃ mar ʋ pↄw, ƴↄ̃w nɩ a jɩbsɩ jiir anuu-nʼayi. 2 Ɩ̃ ɩ̃ nyɛ na a sɩ-tʋ̃-gãdaa na hiere nɩ kↄkɩr kpɛ̃w yele nɩ: “Ala sɛw na kar a jɩbsɩ, ɩ̃ Ꞌlor a sɛbɛ na?” 3 Ɩ̃-cɛ nɩrɛ kãw ma dãa be a saa juu, mɩɩ a tẽw pʋↄ, mɩɩ a kpɩɩn tẽw na dãa tʋↄrↄ Ꞌloro a ʋna sɛbɛ Ꞌwuoro wa, 4 ɩ̃ wuure kono nɩ, a-na-ɩ nɩrɛ ma dãa be na sɛw na Ꞌlor a ʋna sɛbɛ Ꞌwuor wa. 5 A bana nɩ-bɛrɛ kãw yel ma: “Taa kono wa. Nyɛ, a ʋlↄ na ɩ a Juda bal Gbeen, na ɩ a jamana Davɩtɩ yãw pↄw na a tʋↄfʋ. Ala-ɩ̃-sↄ ʋ na tʋↄ na kar a jɩbsɩ anuu-nʼayi ala, ɩ̃ Ꞌlor a sɛbɛ.” 6 Ɩ̃ ɩ̃ nyɛ na Pẽle na wↄ̃ taa nɩ bom ba na dãa kú, ʋ ɩraa a naa-dakↄw pulẽe, ɩ̃ a bana yel-mimie anaan nɩ a nɩ-bɛrɛ bala tiw kolĩ ʋ. Ʋ dãa na tɛrɛ ɩlɛ anuu-nʼayi nɩ mimie anuu-nʼayi na ɩ a Naaŋmɩn sɩɩr anuu-nʼayi ba na tʋ̃ a ten jiir a jaa pʋↄ. 7 Ɩ̃ a Pẽle taw na ta a ʋlↄ na jɛ a naa-dakↄw juu ɩ̃ de a sɛbɛ na be a ʋ dʋrɩ̃ nuu pʋↄ. 8 Ɩ̃ a mɩnɛ ʋ na de a sɛbɛ, a yel-mimie anaan nɩ a nɩ-bɛrɛ lɩjɛrʼɩ̃ anaan bala lo na gburĩ a dume a ʋ nii-sↄw. Ba jaa bõ-ƴene-ƴene tɛrɛ na korĩjom, nɩ sɛlmɛ lara a tɩ̃ɩ-nyu-vɩlaa na sɛw dɩrɛ nyuure, na ɩ a Naaŋmɩn nɩbɛ puorfʋ. 9 Ba dãa na cɩɛrɛ yel-paalaa na yel: “Fʋ̃ʋ sɛw na de a sɛbɛ ɩ̃ kar a jɩbsɩ ala bar, a-na-ɩ ba dãa na kú fʋ, ɩ̃ a fʋ jɩ̃ɩ fʋ da nɩ a nɩbɛ na yi a bal a jaa pʋↄ, nɩ a ƴɛr-bʋrↄ a jaa, nɩ a nɩ-bʋrↄ ba jaa, nɩ a ten a jaa kʋ a Naaŋmɩn. 10 Fʋ lɩɛb ba na a ba ɩ a sɩ Naaŋmɩn fãw pʋↄ nɩbɛ, mɩ ɩ nɩ a baar-lorbo a ʋ nii-sↄw, ɩ̃ ba nↄↄ ɩ na a jamansɩ a tẽw pʋↄ.” 11 Ɩ̃ Ꞌwuorʼã ɩ̃ wõ a kↄkɩɛ dam a yire a sɩ-tʋnɩsɩ yaw na tiw kolĩ a naa-dakↄw, nɩ a yel-mimie, nɩ a nɩ-bɛrɛ bala. Ba na ta na ture ture kↄ̃ bↄ̃w nʋↄr, 12 ɩ̃ cɩɛrɛ yele nɩ kↄkɩr kpɛ̃w yele nɩ: “A Pele ʋlↄ ba na dãa kú ɩ̃ sɛw nɩ a kpɛ̃w, a na-yele, a kpaarfʋ, nɩ a fãgã, a ju-kpɛ̃ɛ, nɩ a yo-yifʋ nɩ a pɛwfʋ.” 13 Ɩ̃ ɩ̃ mɩ wõ na a yele a jaa na be a saa juu, a tẽw pʋↄ, a kpɩɩn tẽw nɩ a man pʋↄ, a yele a jaa na be a jiir a jaa, a ba cɩɛrɛ a yele yele nɩ: “A ʋlↄ na jɛ a naa-dakↄw juu, nɩ a Pẽle, bá pↄw a pɛwfʋ, a ju-kpɛ̃ɛ, a yo-yifʋ, nɩ a kpɛ̃w a daar a jaa!” 14 Ɩ̃ a bana yel-mimie anaan yel a “Amɛn,” ɩ̃ a nɩ-bɛrɛ bala lo gburĩ a dume a ba nii-sↄw ɩ̃ pɛwrɛ ba.

6

1 A ala ɩ̃ baar, ɩ̃ lɛ nyɛ na a Pẽle ʋ ka a jɩbsɩ anuu-nʼayi ala bõ-dãdãw, ɩ̃ ɩ̃ wõ a yel-mimie bala kãw kↄkɩr na yi a saa tanfʋ kↄkɩr kaarɩ̃ na yel: “Wa!” 2 Ɩ̃ Ꞌwuor ɩ̃ nyɛ a wi-pɩlaa, ɩ̃ a ʋlↄ na do ʋ ʋ gbã a tam, ɩ̃ a ba kʋ ʋ sɛlmɛ sapi. A tʋↄfʋ sʋbↄ ʋ ɩ, ɩ̃ lɛ yi cen a tʋↄfʋ ɩnɛ. 3 A mɩnɛ a Pẽle na ka a gbɛɛ ayi jɩbaa, ɩ̃ wõ na a yel-mimie ayi sʋbↄ ʋ yel: “Wa!” 4 Ɩ̃ a wi-jɩ̃ɛw kãw yi na, ɩ̃ a ʋlↄ na do ʋ, ba kʋ ʋ na sↄr ʋ na maal a tẽw ʋ jaa ʋ be a jɛb pʋↄ, a mɩnɛ a nɩbɛ na tʋↄ kúrↄ taa. Ɩ̃ a ba kʋ ʋ a sↄ-bãjɩn-kpɛ̃ɛ. 5 A mɩnɛ a Pele na ka a gbɛɛ ata jɩbaa, ɩ̃ wõ na a yel-mimie ata sʋbↄ ʋ yel: “Wa!” Ɩ̃ Ꞌwuor ɩ̃ nyɛ a wi-salaa, ɩ̃ a ʋlↄ na do ʋ tɛrɛ na bõ-mɩɩnaa a nuumɩ. 6 Ɩ̃ wõ na kↄkɩr kãw a wↄ̃ taa nɩ a yel-mimie bala anaan sↄ̃w ʋ yi, na yele: “Ci bõ-mɩɩnaa nↄ-bõ-ƴen a ɩ a bibir bõ-ƴen tʋn yar. Kpĩci bõ-mɩɩnaa nↄɛ ata a mɩ ɩ a bibir bõ-ƴen tʋn yar. Ɩ̃-cɛ taa wa sãwna a kãa nɩ a dãa ʋlↄ wa!” 7 A mɩnɛ ʋ na ka a gbɛɛ anaan jɩbaa, ɩ̃ wõ na a yel-mimie anaan sʋbↄ ʋ yel: “Wa!” 8 Ɩ̃ Ꞌwuor ɩ̃ nyɛ a wi-Ꞌwↄlↄnↄ. A ʋlↄ na do ʋ yuor dɩ na a Kũu, ɩ̃ a ʋlↄ na tuure ʋ ɩ na a Kpɩɩn tẽw. Ba kʋ ba na sↄr a ba na de a sↄ-bãjɩnɛ, nɩ a kↄ̃-kpɛ̃ɛ, a wʋlɩ̃ nɩ a tẽw wɛ-dʋn, kʋrↄ nɩ a nɩbɛ a ji-bõ-ƴen a tẽw jiir anaan pʋↄ. 9 A mɩnɛ ʋ na ka a gbɛɛ anuu jɩbaa, ɩ̃ nyɛ na a nɩbɛ bala ba na kú sɩɩr a baar lofʋ jie pulẽe, a bala ba na dãa kú a Naaŋmɩn ƴɛrɩ̃ ƴɛrfʋ nɩ a ba yel-mɩ̃ɛ manfʋ ɩnɛ, 10 a ba wuure nɩ kↄkɩr kpɛn yele nɩ: “Nɩ-kpɛ̃ɛ na ɩ a cɛcɛ nɩ a Yel-mɩ̃ɛ Sʋbↄ, wa ta nɩ dabor fʋ na bar, ma guoro a sɩ ƴɛrɩ̃, yaara a sɩ kũu san a tẽw pʋↄ nɩbɛ jie wa?” 11 Ba kʋ ba na cẽcẽ-pɛlɛ ba jaa bõ-ƴene-ƴene, ɩ̃ yel ba a ba lɛ cãa nyↄw suur fɩ̃ɩ, wa ta nɩ a lɛdaar ba na kúrↄ a ba yɛɛr nɩ a ba lãa-tʋnbↄ a ba kaarɩ̃ baara. 12 Ɩ̃ ɩ̃ lɛ nyɛ na a mɩnɛ a Pẽle na ka a gbɛɛ ayʋↄb jɩbaa, a tẽw ɓĩi na nɩ fãgã, a mↄtↄ̃w lɩɛb ɩ bõ-salaa wↄ̃ taa nɩ cẽcen salaa lukpuru, ɩ̃ a cuu ʋ jaa lɩɛb mʋ̃ↄ jɩ̃ɩ kaarɩ̃, 13 a ŋmarbie yi a saꞋlon ɩ̃ so lo a tene wↄ̃ taa nɩ kãkama wↄ̃-kara a sɛsɛb kpɛ̃ɛ na fu a so lo. 14 A saꞋlon nyɩ na wↄ̃ sɛbɛ ba na pile, ɩ̃ a tan a jaa, nɩ a ten a jaa a kʋ̃ↄ na jilĩ kolĩ viirʼã cen na lo ji-kpee. 15 Ɩ̃ a tẽw pʋↄ jamansɩ, a tẽw nɩ-bɛrɛ, a fãgã deme, a naabsɩ, a gãdar, a bala na ɩ a gbãgbaar, nɩ a bala na sↄ a ba mɩ̃ɛ ba jaa, jↄ na sↄↄlɩ̃ a bↄↄr kpolsɩ pʋↄ, nɩ a tan kʋsɩɛ bↄↄr pʋↄ, 16 ɩ̃ yele a tan nɩ a kʋsɩpana: “Nyɩ́ lo pↄw sɩ, piw sɩ tɛɛlɛ, a sɩ kↄ̃ nyɛ a ʋlↄ na jɛ a naa-dakↄw juu, ɩ̃ a mɩnɛ a Naaŋmɩn Pẽle su-tuo kↄ̃ pↄw sɩ wa. 17 A-na-ɩ a ba su-tuo bibir kpɛ̃ɛ ta na. Ala na tʋↄ ɩraa a ba nii-sↄw?”

7

1 A ala ɩ̃ baar, ɩ̃ nyɛ na a sɩ-tʋnɩsɩ anaan na ɩraa a tẽw jiir anaan, ɩ̃ nyↄw a jiir ala anaan sɛsɛb tɛɛlɛ, a mɩnɛ a sɛsɛb bir kↄ̃ fu ka a tẽw juu, nɩ a man juu, mɩɩ a tɩ-bõ-ƴen juu wa. 2 Ɩ̃ ɩ̃ nyɛ na a sɩ-tʋnaa ƴen sʋbↄ ʋ yi a tẽw parɩ̃ ɩ̃ tɛrɛ a Naaŋmɩn-mimir jɩbaa waara nɩ. Ɩ̃ ʋ wuurʼã nɩ kↄkɩr kpɛ̃w yele nɩ a sɩ-tʋnɩsɩ anaan bala ba na kʋ a sↄr a ba na sãw a tẽw nɩ a man bar: 3 “Nyɩ taa maal a tẽw nɩ a man, nɩ a tɩɩr bom sɛr wa, ɩ̃-cɛ nyɩ́ bar wa ta nɩ a lɛdaar sɩ na ƴↄnↄ a Naaŋmɩn tʋ̃tʋnbↄ a jɩbsɩ a ba dibe pʋↄ baara.” 4 Ɩ̃ ɩ̃ wõ na a bala ba na ƴↄ̃w a jɩbsɩ a dibe pʋↄ nʋↄr. Ba ɩ na ture ture kʋbaa lɩjaayi nʼanaan, na yi a Ɩsɩrayɛl nɩbɛ bal bʋrↄ bʋrↄ a jaa pʋↄ. 5 - 8 A Juda bal pʋↄ, a bala ba na ƴↄ̃w ɩ na nɩbɛ ture pie-nʼayi; a Urubɛ̃ bal pʋↄ, ba ɩ na nɩbɛ ture pie-nʼayi; a Gadɩ bal pʋↄ, nɩbɛ ture pie-nʼayi; a Asɛɛr bal pʋↄ, nɩbɛ ture pie-nʼayi; a Nɛbtalɩ bal pʋↄ, nɩbɛ ture pie-nʼayi, a Manase bal pʋↄ, nɩbɛ ture pie-nʼayi; a Sɩmẽw bal pʋↄ, nɩbɛ ture pie-nʼayi; a Levi bal pʋↄ, nɩbɛ ture pie-nʼayi; a Ɩsakaar bal pʋↄ, nɩbɛ ture pie-nʼayi; a Jabʋlↄ̃ bal pʋↄ, nɩbɛ ture pie-nʼayi; a Jojɛfʋ bal pʋↄ, nɩbɛ ture pie-nʼayi; a Bɛ̃jamɛ bal pʋↄ, nɩbɛ ture pie-nʼayi mɩ. 9 A ala ɩ̃ baar, ɩ̃ Ꞌwuorʼã ɩ̃ nyɛ nɩ-yayaw, nɩrɛ na ma tʋↄrↄ sↄrↄ wa. Ba yi na a ten a jaa, nɩ a bal-bʋrↄ bʋrↄ, a nɩ-bʋrↄ bʋrↄ, nɩ a ƴɛr-bʋrↄ bʋrↄ a jaa pʋↄ, ɩ̃ ɩraa a naa-dakↄw nɩ a Naaŋmɩn Pẽle nii-sↄw, su nɩ a cẽcẽ-pɛlɛ, tɛrɛ nɩ a pã-bie tɩɛ vɛɛ a nuu pʋↄ. 10 Ba wuure na nɩ kↄkɩr kpɛ̃w yele nɩ: “A faafʋ yi na a sɩ Naaŋmɩn ʋlↄ na jɛ a naa-dakↄw juu, nɩ a Naaŋmɩn Pẽle jie mɩ.” 11 A sɩ-tʋnɩsɩ ba jaa ɩraa na pɩɛrɩ̃ kolĩ a naa-dakↄw, nɩ a nɩ-bɛrɛ, nɩ a yel-mimie anaan bala, ɩ̃ gã pↄw a nii-sↄw a tene a naa-dakↄw nii-sↄw, pɛwrɛ a Naaŋmɩn, 12 yele nɩ a, “Amɛn! A Naaŋmɩn sↄ a pɛwfʋ, a yo-yifʋ, a kpaarfʋ, a puorfʋ, a ju-kpɛ̃ɛ, a fãgã nɩ a kpɛ̃w a daar a jaa! Amɛn.” 13 A nɩ-bɛrɛ bala bõ-ƴen soor ma: “A nɩ-babõ nɩ a basɩmɛ na su a cẽcẽ-pɛlɛ, ɩ̃ nyɩnɛ ba yi?” 14 Ɩ̃ yel ʋ: “Nɩ-kpɛ̃ɛ, fʋ̃ʋ ɩ̃ bↄ̃w.” Ʋ yel ma: “Ba ɩ na a bala na yi a hʋʋr pʋↄ, ɩ̃ pɛw a ba cẽcene, ɩ̃ maal ba a ba pɛlɩ̃ a Naaŋmɩn Pẽle jɩ̃ɩ pʋↄ. 15 Ala-ɩ̃-sↄ a ba ɩraa a Naaŋmɩn naa-dakↄw nii-sↄw, tʋnↄ a ʋ tʋmↄ a mↄtↄ̃w nɩ a tɩsↄw a be a maa Naaŋmɩn puor-yir kpɛ̃ɛ pↄʋ ʋ yir pʋↄ, ɩ̃ a ʋlↄ na jɛ a naa-dakↄw juu mɩ̃ɛ na piw ba na tɛɛlɛ. 16 A kↄ̃ nɩ a kʋ̃ↄ-nyuur ma lↄↄ nyↄwrↄ ba go wa. Mↄtↄ̃w ma lↄↄ wono ba wa. Susuur ma mɩ lↄↄ kʋrↄ ba wa. 17 A-na-ɩ a Naaŋmɩn Pẽle ʋlↄ na be a naa-dakↄw pulẽe na lɩɛbʼã ɩ a ba dↄ-cɩɩnaa, cere nɩ a kʋ̃ↄ bunaa jie, ɩ̃ a Naaŋmɩn na fɛ na a ba mↄtↄ̃-kʋ̃ↄ bar a ba mimie pʋↄ.”

8

1 A lɛdaar a Pẽle na ka a gbɛɛ anuu-nʼayi jɩbaa, a saa juu deme ŋma na vʋʋrʋ̃ wa ta nɩ daar fɩ̃ɩ pʋↄ. 2 Ɩ̃ nyɛ na a sɩ-tʋnɩsɩ anuu-nʼayi na ɩraa a Naaŋmɩn nii-sↄw, a ba kʋ ba ɩlɛ anuu-nʼayi. 3 Ɩ̃ a sɩ-tʋnaa ƴen sʋbↄ wa na ɩraa a baar lofʋ jie nii-sↄw, tɛrɛ a tɩ̃ɩ-nyu-vɩlaa sɛlmɛ laa, ɩ̃ ba kʋ ʋ na tɩ̃ɩ-nyu-vɩlaa yaw ʋ na de lãw nɩ a Naaŋmɩn deme ba jaa sʋↄrfʋ tɩɩr kʋrↄ a Naaŋmɩn a baar lofʋ jie ʋlↄ na be a naa-dakↄw nii-sↄw. 4 A tɩ̃ɩ-nyu-vɩlaa jʋʋr, nɩ a Naaŋmɩn deme sʋↄrfʋ yi na a sɩ-tʋnaa nuu pʋↄ, ɩ̃ duoro a Naaŋmɩn nii-sↄw. 5 Ɩ̃ a sɩ-tʋnaa de na a sɛlmɛ laa ʋlↄ, sɛw nɩ a baar lofʋ jie vũu, ɩ̃ gbã ʋ bar a tẽw juu, a saa tana nyɩɩlɛ nɩ, a gↄ̃-pↄↄr yire, ɩ̃ a tẽw mɩ ɓĩi. 6 A bana sɩ-tʋnɩsɩ anuu-nʼayi na tɛrɛ a ɩlɛ gbɛɛrɩ̃ na a ba pɛɛlfʋ. 7 A dãdãw sʋbↄ pɛɛlʼã a ʋ ɩl, ɩ̃ a ba lↄb sa-kubie nɩ vũu na nyanyaa nɩ jɩ̃ɩ, a lo pↄw a tene, ɩ̃ a vũu wɛlʼã a tẽw ji-bõ-ƴen jiir ata pʋↄ bar, ɩ̃ mɩ dɩ a tẽw tɩɩr ji-bõ-ƴen jiir ata pʋↄ, ɩ̃ mɩ dɩ a mↄ-ɓaara a jaa. 8 A gbɛɛ ayi sɩ-tʋnaa pɛɛlʼã a ʋ ɩl, ɩ̃ a ba lↄb bom kãw na wↄ̃ taa nɩ a tã-kpɛ̃ɛ na nyↄw vuu, ʋ yi a be ɩ̃ lo a man pʋↄ, ɩ̃ a man ji-bõ-ƴen jiir ata pʋↄ lɩɛb ɩ a jɩ̃ɩ, 9 a man pʋↄ yel-mimie ji-bõ-ƴen jiir ata pʋↄ kpi, ɩ̃ a gbor-bɛrɛ ji-bõ-ƴen jiir ata pʋↄ wɛ. 10 A gbɛɛ ata sɩ-tʋnaa pɛɛlʼã a ʋ ɩl, ɩ̃ a ŋmarbir kpɛ̃ɛ a vũu na dɩrɛ lãpa kaarɩ̃ yi na a saꞋlon ɩ̃ lo. Ʋ lo na a mana ji-bõ-ƴen jiir ata pʋↄ juu, nɩ a kʋ̃ↄ bunisɩ jiir. 11 A ʋna ŋmarbir dɩ na a Bõ-tuo. A kʋ̃ↄ ji-bõ-ƴen jiir ata lɩɛbʼã tomo, ɩ̃ nɩ-yaw kpi na a-na-ɩ ba nyu na a ʋna kʋ̃ↄ tuo. 12 A gbɛɛ anaan sɩ-tʋnaa pɛɛlʼã a ʋ ɩl, ɩ̃ ba ŋme na a mↄtↄ̃w ji-bõ-ƴen jiir ata, nɩ a cuu ji-bõ-ƴen jiir ata, nɩ a ŋmarbie ji-bõ-ƴen jiir ata, a mɩnɛ a ba caarɩ̃fʋ ji-bõ-ƴen jiir ata na sãw. Ɩ̃ a bibir cãa ŋmaa na ji-bõ-ƴen jiir ata pʋↄ, ɩ̃ a tɩsↄw cãa mɩ ŋmaa a lɛ. 13 Ɩ̃ lɛ Ꞌwuorʼã ɩ̃ wõ a kↄkɩr na yi a tuu jie na aw do a saꞋlon iin na yele nɩ kpɛ̃w: “Nabier, nabier, nabier na ta na a tẽw nɩbɛ jie, a lɛdaar a sɩ-tʋnɩsɩ bala ata na cɛ nↄↄ pɛɛlɛ a ba ɩlɛ.”

9

1 Ɩ̃ a gbɛɛ anuu sɩ-tʋnaa pɛɛlʼã a ʋ ɩl, ɩ̃ ɩ̃ nyɛ ŋmarbir na dãa yi a saꞋlon ɩ̃ lo, a ba kʋ ʋ a bↄw ʋlↄ na ma tɛrɛ bɛwfʋ wa nakili. 2 A ŋmarbir ʋlↄ yuo na a ʋna bↄw na ma tɛrɛ bɛwfʋ wa, a jʋʋr yi a be wↄ̃ taa nɩ vũu kpɛ̃ɛ jʋʋr. A ʋna jʋʋr na yi a bↄw pʋↄ maalʼã a mↄtↄ̃w nɩ a wɩɛr a liw. 3 A tosobo yi na a ʋna jʋʋr pʋↄ yɛr pↄw a tẽw, ɩ̃ ba kʋ ba na fãgã a ba tɛbɛ nɩ a nɩbɛ a tẽw na pʋↄ lan kaarɩ̃. 4 Ɩ̃ ba yel ba na a ba taa wa maala a mʋ̃ↄ, mɩɩ tɩɛ kãw, mɩɩ bõ-bulaa kãw bom wa. Ɩ̃-cɛ a ba maala a bier a nɩbɛ bala tɛw na ma tɛrɛ a Naaŋmɩn jɩbaa a ba diir pʋↄ wa. 5 Ba kʋ ba na sↄr a ba na kpow ba maalʼɩ̃ cur anuu, ɩ̃-cɛ a ba taa wa kúrↄ ba wa. A ba kpowfʋ Ꞌwↄbfʋ wↄ̃ na taa nɩ a mɩnɛ a lãw na ma tɛ nɩrɛ. 6 A ana cur anuu naa pʋↄ, a nɩbɛ na bʋↄrↄ na ba kpi, ɩ̃-cɛ ba kↄ̃ tʋↄ kpi wa. Ba na tɩɩ na bʋↄrↄ ba kpi, ɩ̃-cɛ a kũu na jↄ na jãa nɩ ba. 7 Ɩ̃ nyɛ na a tosobo bala a ba wↄ̃ taa nɩ wibe ba na gbɛɛrɩ̃ a jɛb jie cenfʋ ɩnɛ. Ba kpa na a yele a sɛlmɛ sapir kaarɩ̃ a ba jnrɩ̃, ɩ̃ a ba nii-sↄw wↄ̃ taa nɩ nɩrɛ nii-sↄw. 8 A ba jukↄbↄ womo na a pↄw jukↄbↄ kaarɩ̃, ɩ̃ a ba nyɩmɛ wↄ̃ taa nɩ gbeensɩ nyɩmɛ. 9 Ba piw na a ba nyãa nɩ a gan kpoor na ɩ kur, ɩ̃ a ba pɩrɛ damfʋ wↄ̃ taa nɩ a jɛb-kaarsɩ a wi-yaw na tawra jↄrↄ cere nɩ a jɛb jie. 10 Ba tɛrɛ na jʋ̃ɛ ɓɩɓɩl, lãw kaarɩ̃, ɩ̃ a ba jʋ̃ɛ saa a ba tɛrɛ a fãgã maala nɩ a nɩbɛ a bebe a cur anuu pʋↄ. 11 Ba tɛrɛ na a bↄw ʋlↄ na ma tɛrɛ a bɛwfʋ wa sɩ-tʋnaa, ʋ ɩ a ba jamana. A ʋ yuor nɩ a Eburo ƴɛrɩ̃ dɩ na Abadↄ̃, ɩ̃ a Gɩrɛkɩ ƴɛrɩ̃ ʋ dɩ na Apↄlɩyↄ̃. A par ɩ na, Wɛwɛlɛ. 12 A dãdãw nabier baarʼã; a nabebe ayi lɛ cãa na be puo-sↄw waara. 13 Ɩ̃ a gbɛɛ ayʋↄb sɩ-tʋnaa pɛɛlʼã a ʋ ɩl. Ɩ̃ wõ na a kↄkɩr na yi a baar lofʋ jie lõbobo anaan. Á ʋna baar lofʋ jie, ba maalʼɩ̃ ʋ na a sɛlmɛ, ʋ ɩraa a Naaŋmɩn nii-sↄw. 14 A kↄkɩr ʋlↄ yelʼã a gbɛɛ ayʋↄb sɩ-tʋnaa na tɛrɛ a ɩl: “ꞋLor a sɩ-tʋnɩsɩ anaan bala bar, ba na lũ a be a Ɛfɩratɩ kʋl-kpɛ̃ɛ nʋↄr.” 15 Ɩ̃ ba Ꞌlorʼã a bana sɩ-tʋnɩsɩ anaan bar, ba na dãa gbɛɛrɩ̃ a daarʼãa ɩnɛ, nɩ a bibirʼãa ɩnɛ, nɩ a cuu naa ɩnɛ, nɩ a yuon naa ɩnɛ, a ba na kú a tẽw pʋↄ nɩbɛ ji-bõ-ƴen jiir ata pʋↄ bar. 16 Ba sↄrʼã a sↄdaalsɩ bala na do a wibe nʋↄr kʋ ma. Ba ɩ na tur kpɛ̃ɛ kʋbaa gbɛɛ kↄↄr ayi. 17 Nyɛ a mɩnɛ ɩ̃ na dãa nyɛ a bana wibe nɩ a bala na do jɛ a ba jur a ɩ̃ sɩɛ bõ-mnlaa pʋↄ. A bala na do jɛ tɛrɛ na a nyã-piwrsɩ; a ŋmɛɛ mʋ̃ↄ, vũu kaarɩ̃, a ŋmɛɛ ɩ bʋlↄ, ɩ̃ a ŋmɛɛ ɩ bõ-dʋↄr a kʋsɩ-Ꞌlerisɩ kaarɩ̃. A wibe jur wↄ̃ na taa nɩ gbeensɩ jur, ɩ̃ vũu, nɩ jʋʋr, nɩ kʋsɩ-Ꞌlerisɩ ɩ̃ yire a ba nↄɛ pʋↄ. 18 A vũu, a jʋʋr, nɩ a kʋsɩ-Ꞌlerisɩ ala ata na dãa yi a wibe nↄɛ pʋↄ kú na a nɩbɛ ji-bõ-ƴen jiir ata pʋↄ. 19 A-na-ɩ a wibe fãgã be na a ba nↄɛ pʋↄ nɩ a ba jʋ̃ɛ pʋↄ mɩ. A ba jʋ̃ɛ wↄ̃ taa nɩ wiir na tɛrɛ a jur ba na ma de maalʼɩ̃ a nɩbɛ a bier. 20 Ɩ̃ a bana nɩbɛ a ana jãjĩ-yele na ma kú wa, na cɛ, ma sↄw bar a ba naaŋmɩnsɩ ba na maalʼɩ̃ a ba nur wa. Ba cãa na puoro a kↄ̃tↄnsɩ, nɩ a ba bʋtɩbɛ ba na maalʼɩ̃ a sɛlmɛ, nɩ a kur-pɩlaa, a kur-jɩ̃ɛw, a kʋsɩɛ, nɩ a tɩɩr, a ana yele na ma tʋↄrↄ nyɛrɛ wa, ma wono wa, ɩ̃ ma mɩ tʋↄrↄ cere wa. 21 Baa mɩ sↄw bar a ba nɩ-kúfʋ, nɩ a ba tɩsↄↄlʋ̃ʋ, a ba gã-ta-burbur, mɩɩ a ba jufʋ wa.

10

1 Ɩ̃ nyɛ na sɩ-tʋ̃-gãdaa ƴen sʋbↄ go na yi a saꞋlon ɩ̃ suure, ɩ̃ vilĩ a dↄ̃dↄrɩ̃sɩ a cẽcen kaarɩ̃, ɩ̃ mɩ tɛrɛ a sa-sʋↄ a ʋ ju-sↄ̃w. A ʋ nii-sↄw wↄ̃ na taa nɩ mↄtↄ̃w, ɩ̃ a ʋ gbɛɛ mɩ wↄ̃ taa nɩ vũu daar na Ꞌlere, 2 ɩ̃ tɛrɛ sɛb-bile na yuo a ʋ nuu pʋↄ. Ʋ binʼã a ʋ dʋrɩ̃ gbɛr a man juu, ɩ̃ bin a gʋbaa gbɛr a tene juu, 3 ɩ̃ wuur nɩ kↄkɩr kpɛ̃w wↄ̃ gbeen na kono. A mɩnɛ ʋ na wuur a lɛ, a sa-tanɩsɩ anuu-nʼayi bala, mɩ tanʼã ƴɛr. 4 Ɩ̃ a mɩnɛ ba na ƴɛr baar, ɩ̃ dãa na yele ɩ sɛb; ɩ̃-cɛ ɩ̃ wõ na kↄkɩr a be a saꞋlon na yel ma: “Taa sɛb wa. Yↄ̃w a ala a sa-tanɩsɩ anuu-nʼayi na yel a fʋ pʋ̃ↄ.” 5 Ɩ̃ a sɩ-tʋnaa ʋlↄ ɩ̃ na dãa nyɛ ʋ ɩraa a man nɩ a tene juu, turʼã a ʋ dʋrɩ̃ nuu a saꞋlon, 6 ɩ̃ pↄ nɩ a Naaŋmɩn ʋlↄ yuor na be a daar a jaa, na ir a saꞋlon, a tene, nɩ a man, nɩ a ala a jaa na be tↄ, yele nɩ: “Daar ma lɛ cãa be be go wa. 7 A lɛdaar ba na wono a gbɛɛ anuu-nʼayi sɩ-tʋnaa ʋ pɛɛlɛ a ʋ ɩl, a Naaŋmɩn tʋ̃-sↄↄlaa na pãa na maal, tu nɩ a mɩnɛ ʋ na dãa man kʋ a ʋ tʋ̃tʋnbↄ na ɩ a ʋ ƴɛr-hierbe.” 8 Ɩ̃ a ʋna kↄkɩr ɩ̃ na dãa wõ ʋ yi a saꞋlon lɛ yel ma na a nↄhↄ̃: “Gen, de a sɛb-bile na yuo a sɩ-tʋnaa nuumɩ, a ʋlↄ na ɩraa a man juu nɩ a tene juu.” 9 Ɩ̃ cenʼã a sɩ-tʋnaa sɛ̃ na sʋↄr a ʋ kʋ ma a sɛb-bile. Ʋ yel ma: “De Ꞌwↄb. Ʋ na tomo na a fʋ pʋ̃ↄ, ɩ̃-cɛ a fʋ nʋↄr pʋↄ ʋ na nʋmↄ na sɩɩr kaarɩ̃.” 10 Ɩ̃ de na a sɛb-bile a sɩ-tʋnaa nuu pʋↄ Ꞌwↄb. A ɩ̃ nʋↄr pʋↄ, ʋ nʋmↄ na sɩɩr kaarɩ̃, ɩ̃-cɛ a mɩnɛ ɩ̃ na vↄl baar, ʋ tomo na a ɩ̃ pʋ̃ↄ. 11 Ɩ̃ a ba yel ma: “A sɛw na a fʋ na lɛ hier a Naaŋmɩn ƴɛrɩ̃ na, na ba a nɩ-bʋrↄ bʋrↄ, a ten-bʋrↄ bʋrↄ, a ƴɛr-bʋrↄ bʋrↄ, nɩ a jamansɩ yaw.”

11

1 Ba de na kakɩr na wↄ̃ taa nɩ dãɓɩl-mɩɩnaa kʋ ma, ɩ̃ yel ma: “Ir cen na mɩɩn a Naaŋmɩn yir nɩ a baar lofʋ jie, ɩ̃ sↄr a bala na puoro a be. 2 Ɩ̃-cɛ bar a yene dↄ̃dↄr. Taa wa mɩɩnɛ wa, a-na-ɩ be ba kʋ a nɩ-bʋlsɩ nↄↄ sãsarɛɛ a Naaŋmɩn tẽ-son maala nɩ cur lɩjaayi nʼayi. 3 Ɩ̃ ɩ̃ na tʋ̃ na a ɩ̃ yel-mɩ̃ɛ ƴɛr-manba ayi a ba wɩ, su cẽcen lukpursɩ, na ba hier a Naaŋmɩn ƴɛrɩ̃ maalʼɩ̃ bibie tur nɩ kↄↄr ayi dↄↄl lɩjaata.” 4 A bana ƴɛr-manba ayi ɩ na a olivi-tɩɩr ayi nɩ a lãpár ayi na ɩraa a ten ʋ jaa Nɩ-kpɛ̃ɛ nii-sↄw. 5 A ala ɩ a nɩrɛ bʋↄrↄ na ʋ maal ba bier, a vũu na yi na a ba nↄɛ pʋↄ, ɩ̃ dɩ a ba sama deme. A nɩrɛ kãw wa bʋↄrↄ ʋ maal ba bier, lɛ ɩ̃ sɛw a ba na kú ʋ. 6 A ƴɛr-manba bala tɛrɛ na sↄr na nyↄw a saa tɛɛlɛ, a mɩnɛ ʋ kↄ̃ wa wa, a lɛdaar ba na hiere a Naaŋmɩn ƴɛrɩ̃ wa. Ba mɩ tɛrɛ na sↄr na lɩɛb a kʋ̃ↄ ʋ ɩ a jɩ̃ɩ, ɩ̃ lɛ tɛrɛ a sↄr na tʋↄ sãw nɩ a tẽw nɩ a jãjĩ-yele bʋrↄ bʋrↄ a jaa, a daar lɛ ba na bʋↄrↄ. 7 Ɩ̃-cɛ, a lɛdaar ba nↄↄ mana a Naaŋmɩn ƴɛrɩ̃ baara, a wɛ-dʋ̃ↄ ʋlↄ na yire a bↄw ʋlↄ pʋↄ na ma tɛrɛ a bɛwfʋ wa, na jɛbɛ nɩ ba na. Ʋ na jɛbʼɩ̃ ba na, tʋↄ ba kú. 8 A ba kũusɩ na gã na a tẽ-kpɛ̃ɛ sↄr pɛlaa juu, a tẽw ʋlↄ pʋↄ ba na kpa a ba Nɩ-kpɛ̃ɛ a nɩ-kʋ-daa juu, a ʋna tẽw ba na bʋↄlↄ, lↄbↄ nɩ a sʋkpa, a Sↄdↄm, mɩɩ a Ejibti. 9 A nɩbɛ bala na ɩ a nɩ-bʋrↄ bʋrↄ, nɩ a bãl-bʋrↄ bʋrↄ, nɩ a ƴɛr-bʋrↄ bʋrↄ, ɩ̃ mɩ yi a ten-bʋrↄ bʋrↄ na Ꞌwuorʼã a ana kũusɩ, maalʼɩ̃ bibie ata nɩ bõ-ŋmãa, ɩ̃ kↄ̃ sↄw a ba ũu ba wa. 10 Nʋ̃ↄ na nyↄw na a tẽw nɩbɛ, a ba cɩlɛ a bana nɩbɛ naa kũu ɩnɛ, tɩɩrɛ nɩ a yele kʋrↄ taa, a-na-ɩ ba dãa na pↄw kpowfʋ a bana nɩbɛ naa jie. 11 Ɩ̃ a lɛ a ana bibie ata nɩ bõ-ŋmãa na tↄl baar, a Naaŋmɩn vʋʋrʼã a baafʋ vʋʋrʋ̃, ʋ kpɛ ba a ba lɛ ir ɩraa, ɩ̃ a dãbɩ̃-kpɛ̃ɛ nyↄw a bala ba jaa na Ꞌwuoro ba. 12 A bana ƴɛr-hierbe ayi, ba wõ na kↄkɩr kpɛ̃w na yi a saꞋlon ɩ̃ yel ba: “Nyɩ́ do wa ka!” a ba duoro a saꞋlon a dↄ̃dↄrɩ̃ma pʋↄ, a lɛdaar a ba sama-deme na ɩraa Ꞌwuoro ba. 13 A wɩɛrʼãa, a tẽw ɓĩi na nɩ kpɛ̃w, a tẽw yie jiir pie ji-bõ-ƴen lo na pʋ̃pʋrɩ̃, ɩ̃ a nɩbɛ ture ture anuu-nʼayi kpi á ʋna tẽw ɓĩifʋ ɩnɛ, ɩ̃ a dãbɩ̃ɛ nyↄw a bala na cɛ, a ba pɛwrɛ a saa juu Naaŋmɩn. 14 A gbɛɛ ayi nabier tↄlʼã; ɩ̃-cɛ, a gbɛɛ ata nabier pↄwrↄ na waara. 15 A gbɛɛ anuu-nʼayi sɩ-tʋnaa mɩ pɛɛlʼã a ʋ ɩl, a kↄkɩ-kpɛn yire a saꞋlon yele: “A naa ɩfʋ a ka a tẽw ʋ jaa pʋↄ lɩɛbʼã ɩ a sɩ Nɩ-kpɛ̃ɛ nɩ a ʋ Kirisi ben, ɩ̃ ʋ na ɩ na a naa a daar a jaa.” 16 A nɩ-bɛrɛ lɩjɛrʼɩ̃ anaan na jɛ a ba naa-dakↄↄr jur a Naaŋmɩn nii-sↄw lo na kpa pↄw a nir-sↄↄr a tene, pɛwrɛ a Naaŋmɩn, 17 ƴele nɩ: “Nɩ-kpɛ̃ɛ Naaŋmɩn na ɩ a kpɛ̃w a jaa Sʋbↄ, na ɩ, na mɩ dãa ɩ, fʋ̃ʋ sↄ puorfʋ a mɩnɛ fʋ na nyↄw a fʋ fãw kpɛ̃ɛ tɛrɛ nɩ a tʋↄfʋ. 18 A tẽ-bʋrↄ bʋrↄ nɩbɛ dãa na nyɛ nɩ fʋ a suur, ɩ̃-cɛ a fʋ su-tuo daar ta na, a fʋ na guor a kũusɩ ƴɛrɩ̃, a fʋ na mɩ ya a fʋ tʋ̃tʋnbↄ bala na ɩ a fʋ ƴɛr-hierbe, lãa nɩ a fʋ nɩbɛ ba jaa, a bala ba jaa na bɛrmɛ, mɩɩ na pab, na jↄrↄ fʋ. A daar ta fʋ na mɩ wɛlɛ a bala na wɛlɛ a tẽw bara.” 19 Ɩ̃ a Naaŋmɩn yir na be a saꞋlon yuo na, ɩ̃ a ba nyɛ a pʋlɩ̃-taa daw a ʋ yir pʋↄ. Ɩ̃ a lɛdaar, ba nyɛ na a saa nyɩɩlɩ̃fʋ, wõ nɩ a kↄkɩɛ nɩ a saa tanfʋ, a tẽw mɩ ɓĩi, ɩ̃ a sa-kubie yaw mɩ yi a saꞋlon lo.

12

1 Ɩ̃ nyɛ na nↄ-kofʋ bõ-miilaa ʋ nyɩr a saꞋlon: pↄw na su a mↄtↄ̃w a cẽcen kaarɩ̃, ɩ̃ dↄↄl a ʋ gbɛɛ a cuu juu, ɩ̃ mɩ kpa ŋmarbie pie-nʼayi a sɛlmɛ sapi kaarɩ̃. 2 Pʋↄ ʋ tɛrɛ dↄwrↄ, a wono ʋ, ʋ wuure. 3 Ɩ̃ ɩ̃ lɛ nyɛ na bõ-miilaa ƴen sʋbↄ na nyɩr a saꞋlon: gbãgba-col-jɩ̃-kpɛ̃ɛ ʋ, na tɛrɛ jur anuu-nʼayi, nɩ ɩlɛ pie, ɩ̃ mɩ kpa sɛlmɛ sapir a ʋ jur a jaa pʋↄ. 4 Ʋ pɩɩrʼã a ŋmarbie ji-bõ-ƴen jiir ata nɩ a ʋ jʋʋr a saꞋlon lↄb a tene, ɩ̃ ir ɩraa a pↄw ʋlↄ na dↄwrↄ nii-sↄw, bʋↄrↄ ʋ vↄl a ʋ bie a lɛdaar ʋ na dↄwrↄ kpara. 5 A pↄw dↄw na dabile, nↄↄ tɛrɛɛ a ten a jaa nɩ a kpɛ̃w ʋlↄ na wↄ̃ a kur kaarɩ̃. Ɩ̃-cɛ ba jalʼã a bie do nɩ a Naaŋmɩn sɛ̃, a ʋ naa-dakↄw par. 6 Ɩ̃ a pↄw jↄ kpɛ a wɛkar pʋↄ, a jie a Naaŋmɩn na gbɛɛrɩ̃ ʋ, a ba na guol ʋ maalʼɩ̃ bibie tur nɩ kↄↄr ayi dↄↄl lɩjaata. 7 Ala ɩ̃ baar, jɛb lo na a saa juu. A Mɩsɛl nɩ a ʋ sɩ-tʋnɩsɩ jɛbʼɩ̃ na a gbãgbacol, ɩ̃ a gbãgbacol nɩ a ʋ sɩ-tʋnɩsɩ mɩ jɛbɛ nɩ ba. 8 Ɩ̃-cɛ Ꞌwaa tʋↄ ba wa, ɩ̃ Ꞌwaa mɩ lɛ cãa tɛrɛ wɩɛr a ʋlↄ nɩ a ʋ sɩ-tʋnɩsɩ na lɛ be a be a saa juu wa. 9 Ɩ̃ ba lↄbʼã a gbãgbacol kpɛ̃ɛ ʋlↄ bar a yẽw, a ʋlↄ na ɩa tẽkorĩ waab, ba na bʋↄlↄ a cicile, nɩ a Satã, na bɛlɛ a tẽw nɩbɛ ba jaa. Ba lↄb ʋ na bar a ka a tẽw pʋↄ, nɩ a ʋ sɩ-tʋnɩsɩ ba jaa. 10 Ɩ̃ lɛ wõ na kↄkɩr kpɛ̃w a saꞋlon na yel: “A ƴɛ̃ƴɛrɩ̃ na, a faafʋ daar pãa na ta. A sɩ Naaŋmɩn miil sɩ na a ʋ kpɛ̃w nɩ a mɩnɛ ʋ na ɩ a Jamana, nɩ a mɩnɛ a ʋ Kirisi na tɛrɛ a tʋↄfʋ mɩ, a-na-ɩ ʋ lↄbʼã a sɩ yɛɛr cicile bar a tene, a ʋlↄ na ma dãa ɩraa a Naaŋmɩn nii-sↄw a mↄtↄ̃w nɩ a tɩsↄw cile ba. 11 A sɩ yɛɛr bala tʋↄ na a cicile ʋlↄ, a yi a Naaŋmɩn Pele jɩ̃ɩ ɩnɛ, nɩ a mɩnɛ ba na man a Naaŋmɩn ƴɛrɩ̃ a cãa pʋↄ. Ba sↄw na a kũu. Baa de a ba baafʋ ʋ ɩba bom wa. 12 Saa juu, nɩ a nyɩmɩ na mɩ be a be, nyɩ́ cɩlɛ a ala ɩnɛ. Nabier na be na a tẽw juu nɩ a man juu, a-na-ɩ a Satã nyɛ na su-kpɛ̃ɛ, suu nɩ a be a nyɩ jie, a-na-ɩ ʋ bↄ̃w ka a ʋ daar ma cãa waa wa.” 13 Ɩ̃ a lɛ a gbãgbacol na nyɛ bↄ̃w ka ba lↄb ʋ na bar a tene, ʋ nyↄw na ɩ̃ diwre a pↄw ʋlↄ na dↄw a dabile 14 Ɩ̃-cɛ a pↄw pↄw na tuu-kpɛ̃ɛ pɩrɛ ayi aw nɩ, cen na ta a ʋ jaajie a wɛkar pʋↄ, a ba na guol ʋ a be, maalʼɩ̃ yomo ata nɩ bõ-ŋmãa, a waab kↄ̃ tʋↄ pↄw ʋ wa. 15 Ɩ̃ a waab cɩrʼã a kʋ̃ↄ a man kʋ̃ↄ kaarɩ̃, a cen na ta a pↄw par a mɩnɛ a na tʋↄ de ʋ. 16 Ɩ̃-cɛ a tene haa na a nʋↄr sũo nɩ a pↄw, ɩ̃ vↄl a kʋ̃ↄ ala a gbãgbacol na cɩr bar. 17 A gbãgbacol nyɛ na su-kpɛ̃ɛ ƴↄ̃w a pↄw, ɩ̃ lɩɛb cen na jɛbʼɩ̃ a ʋ bibiir ŋmɛɛ na cɛ, a bala ba jaa na jↄrↄ a Naaŋmɩn ƴɛr-kpɛn, ɩ̃ mɩ ɩ dẽdẽ a Jeeju yel-mɩ̃ɛ pʋↄ. 18 Ɩ̃ a gbãgbacol ɩraa a man gbẽgbere nʋↄr.

13

1 Ɩ̃ lɛ nyɛ na wɛ-dʋ̃ↄ na yire a man pʋↄ ɩ̃ tɛrɛ ɩlɛ pie nɩ jur anuu-nʼayi, ɩ̃ kpa sɛlmɛ sapir a ʋ ɩlɛ pie jur, ɩ̃ mɩ tɛrɛ yoe na kpɛrɛ a Naaŋmɩn a ʋ jurɩ̃. 2 A wɛ-dʋ̃ↄ ʋlↄ ɩ̃ na nyɛ wↄ̃ na taa nɩ Ꞌwʋbaa, ɩ̃-cɛ a ʋ gbɛɛ bɛrmɛ na, ma tɛrɛ kpɛ̃w ɩɛ wa, ɩ̃ a nʋↄr wↄ̃ taa nɩ gbeen nʋↄr. A gbãgbacol de na a ʋ fãgã kʋ ʋ, ɩ̃ mɩ kʋ ʋ a ʋ naa-dakↄw, nɩ a ʋ tʋↄfʋ ʋ na tɛrɛ a jiir a jaa. 3 Ɩ̃ nyɛ na a ʋ juu kãw ba na dãa cɛ cɛ ŋma, ʋ ta a kũu, ɩ̃-cɛ a ŋmafʋ ala lɛ ɓↄ̃ na, ɩ̃ a tẽw nɩbɛ ba jaa nʋↄr ko ba na a ba tuure a ʋna wɛ-dʋ̃ↄ naa. 4 A ba jaa pɛwrɛ na a gbãgbacol, a-na-ɩ ʋ de na a ʋ tʋↄfʋ kʋ a wɛ-dʋ̃ↄ, ɩ̃ ba mɩ pɛwrɛ na a wɛ-dʋ̃ↄ yele nɩ: “Ala mɩ be a wɛ-dʋ̃ↄ na kaarɩ̃? Ala na tʋↄ jɛbʼɩ̃ ʋ?” 5 Ba kʋ ʋ na a sↄr ʋ ƴɛrɛ yo-bↄb ƴɛrɩ̃sɩ mɩ kpɛrɛ nɩ a Naaŋmɩn, ɩ̃ mɩ kʋ ʋ sↄr ʋ na maal a ala, maalʼɩ̃ cur lɩjaayi nʼayi. 6 Ʋ nyↄw na ɩ̃ kpɛrɛ a Naaŋmɩn, mɩ kpɛrɛ nɩ a ʋ yuor, nɩ a jie ʋlↄ ʋ na be, nɩ a bala na be a be a saa juu. 7 Ba kʋ ʋ na a sↄr ʋ na jɛbʼɩ̃ a Naaŋmɩn nɩbɛ tʋↄ ba, ɩ̃ mɩ kʋ ʋ a tʋↄfʋ a bal-bʋrↄ bʋrↄ jie, nɩ a nɩ-bʋrↄ bʋrↄ, nɩ a ƴɛr-bʋrↄ bʋrↄ, nɩ a ten a jaa jie. 8 A tẽw pʋↄ nɩbɛ ba jaa, a bala a ba yoe na ma sɛb a baafʋ sɛbɛ pʋↄ wa, nↄↄ gbure na a dume puoro ʋ, a lɛ yelʼã a bala yoe na ma sɛb a Pẽle sɛbɛ pʋↄ wa, a ʋlↄ ba na dãa kú a tẽw nyↄwfʋ daar jaa. 9 “A ʋlↄ na tɛrɛ a tobo wono nɩ, ú bↄ̃w cɛlɛ a asɩmɛ. 10 A ala ɩ ba biinʼã nɩrɛ a sama-deme ɩnɛ, a sama-deme na sɩrɩ̃ de ʋ cenʼɩ̃. Ɩ̃ a ala ɩ ba biinʼã nɩrɛ a ba na kú nɩ ʋ a sↄ-bãjɩnɛ, a sↄ-bãjɩnɛ ba na sɩrɩ̃ kú nɩ ʋ. Ala-ɩ̃-sↄ a sɛw a Naaŋmɩn deme na tɛrɛ su-nyↄwraa, tɛrɛ nɩ a ƴↄ̃w-nyãa.” 11 Ɩ̃, ɩ̃ lɛ nyɛ na a wɛ-dʋ̃ↄ ƴen sʋbↄ ʋ yire á tene, ɩ̃ tɛrɛ ɩlɛ a Pẽle kaarɩ̃, ɩ̃ ƴɛrɛ wↄ̃ taa nɩ gbãgbacol. 12 Ʋ tɛrɛ na a dãdãw wɛ-dʋ̃ↄ tʋↄfʋ a jaa, tʋnↄ nɩ a tʋmↄ a ʋ nii-sↄw. Ʋ fɛrʼã a tẽw pʋↄ nɩbɛ ba jaa a ba pɛwrɛ a dãdaw wɛ-dʋ̃ↄ ʋlↄ a ŋmafʋ ala na dãa sɛw a kú ʋ, na ɓↄ̃. 13 A gbɛɛ ayi wɛ-dʋ̃ↄ ʋlↄ maalʼã nↄ-kofʋ tʋ̃-bɛrɛ, mↄↄ tʋↄ maal a vũu a yi a saꞋlon ɩ̃ wa lo a tene a nɩbɛ ba jaa nii-sↄw. 14 Ʋ bɛlɛ na a tẽwpʋↄnɩbɛ nɩ a ʋ nↄ-kofʋ tʋmↄ ba na kʋ ʋ ʋ maala a dãdãw wɛ-dʋ̃ↄ nii-sↄw. Ʋ yelʼã a tẽw pʋↄ nɩbɛ á bá mɛ bʋtɩb-kpɛ̃ɛ ʋ wↄ̃ taa nɩ a wɛ-dʋ̃ↄ ʋlↄ ba na cɛ cɛ nɩ a sↄ-bãjɩnɛ, ɩ̃-cɛ ʋ lɛ nɩ̃ɛ. 15 Ɩ̃ a gbɛɛ ayi wɛ-dʋ̃ↄ pↄw na a tʋↄfʋ̃ na maal a bʋtɩɩb ʋlↄ ʋ vʋʋrↄ, a mɩnɛ ʋ na mɩ tʋↄ ƴɛrɛ a ƴɛrɩ̃sɩ, ɩ̃ mɩ tʋↄ maal a ba kú a bala ba jaa na ma sↄw pɛwrɛ ʋ wa. 16 Ʋ fɛrʼã a nɩ-bɛrɛ nɩ a nɩ-kↄmsɩ, a nãw deme nɩ a naabsɩ, a gbãgbaar nɩ a bala na sↄ a ba mɩ̃ɛ, a ba jaa na pↄw a jɩbaa a ba dʋrɩ̃ nuú pʋↄ, mɩɩ a ba diirɩ̃. 17 Nɩrɛ ma tɛrɛ sↄr na da bom wa, a ala ma ɩ ʋ tɛrɛ na a ʋna jɩbaa nãa wa; a lɛ yelʼã a wɛ-dʋ̃ↄ ʋlↄ yuor, mɩɩ a ʋ ƴuor sɛb-bie nʋↄr. 18 A ka, a sɛw na a nɩrɛ na tɛrɛ kpaarfʋ. A ʋlↄ na tɛrɛ a yɛ̃ ú sↄr a wɛ-dʋ̃ↄ ʋlↄ sɛb-bĩe nʋↄr, a-na-ɩ ʋ na sↄrʼã nyɛ daba yuor. A sↄrfʋ nʋↄr ɩ na kↄↄr ayʋↄb dↄↄl lɩjaata nʼayʋↄb.

14

1 Ala ɩ̃ baar, ɩ̃ Ꞌwuorʼã nyɛ a Péle ʋ ɩraa a Sɩ̃ↄ tãw juu. Ʋ lãa na ɩraa nɩ nɩbɛ ture kʋbaa lɩjaayi nʼanaan na tɛrɛ a ʋ yuor nɩ a ʋ Sãa yuor a ba dibe pʋʋr. 2 Ɩ̃ wõ na kↄkɩr na yi a saꞋlon ɩ̃ hele kʋ̃ↄ kaarɩ̃, mɩɩ saa na paar. A ʋna kↄkɩr mɩ wↄ̃ na taa nɩ korĩjomsɩ ba na ŋmeere. 3 A bana nɩ-yaw ɩraa na a naa-dakↄw nii-sↄw, nɩ a yel-mimie anaan nɩ a nɩ-bɛrɛ nii-sↄw cɩɛrɛ yel-paalaa. Nɩrɛ ma tʋↄrↄ jaana a ʋna yele, ɩ̃ ma ɩ a bana nɩbɛ ture kʋbaa lɩjaayi nʼanaan tɛw ba na da fáa a ka a tẽw pʋↄ wa. 4 Ba ɩ na a bala na ma sãw a ba mɩ̃ɛ nɩ a pↄↄbↄ wa. Ba tɛrɛ na a ba mɩ̃ɛ cɛcɛ. Ba ma mɩ tuure na a Pẽle a jiir a jaa ʋ na cere. Ba da ba na fáa a nɩbɛ sↄ̃w a ba na ɩ a bõ-paala ba na kʋrↄ a Naaŋmɩn nɩ a Péle. 5 Ba maa ŋmaa jiri fɩ̃ɩ wa. Baa tɛrɛ cɛfʋ jie wa. 6 Ɩ̃ ɩ̃ nyɛ na a sɩ-tʋnaa ƴen sʋbↄ ʋ be a saꞋlon file-file yʋↄrↄ lie kaarɩ̃, ɩ̃ tɛrɛ a daar a jaa ƴɛr-son, bʋↄrↄ ʋ hier kʋ a tẽ-bʋrↄ bʋrↄ, nɩ a bal-bʋrↄ bʋrↄ, nɩ a ƴɛr-bʋrↄ bʋrↄ nɩ a nɩ-bʋrↄ ba jaa na be ka a tẽw pʋↄ. 7 Ʋ yele na nɩ kↄkɩr kpɛ̃w: “Nyɩ́ jↄrↄ a Naaŋmɩn, mɩ kʋrↄ nɩ ʋ a ju-kpɛ̃ɛ! Á-na-ɩ a daar ta na ʋ na guor a nɩbɛ ƴɛrɩ̃. Nyɩ́ pɛwrɛ a ʋlↄ na maal a saꞋlon nɩ a tene, a man nɩ a kʋ̃ↄ yifʋ jiir!” 8 Ɩ̃ a gbɛɛ ayi sɩ-tʋnaa tu na a dãdãw sɩ-tʋnaa, yele nɩ: “Ʋ lo na, a Babɩlↄ̃ tẽ-kpɛ̃ɛ lo na; a ʋlↄ na maal a te-bʋ̃rↄ bʋrↄ a ba nyu a ʋ gã-ta-burbur dãa na waara nɩ a Naaŋmɩn su-tuo.” 9 Ɩ̃ a gbɛɛ ata sɩ-tʋnaa mɩ tu na a bala ayi, yele nɩ kↄkɩr kpɛ̃w: “A nɩrɛ lɛ na pɛwrɛ a wɛ-dʋ̃ↄ nɩ a bʋtɩɩb ba na mɛ a ʋ kaarɩ̃, ɩ̃ mɩ tɛrɛ a ʋ jɩbaa a ʋ diirɩ̃, mɩɩ a ʋ nuu pʋↄ, 10 na mɩ nyu na a Naaŋmɩn su-tuo dã-kpɛ̃w ʋ na deer ƴↄ̃w a ʋ su-tuo ŋman pʋↄ. A bala ba jaa na maal a lɛ, ba na pↄw na kpowfʋ a vuu pʋↄ nɩ a kʋsɩ-Ꞌlerisɩ pʋↄ, a Naaŋmɩn sɩ-tʋnɩsɩ nɩ a Naaŋmɩn Pẽle nii-sↄw. 11 Ɩ̃ a vũu ʋlↄ pʋↄ ba na pↄwrↄ a kpowfʋ, a ʋ jʋʋr duoro na a daar a jaa. A bala na pɛwrɛ a wɛ-dʋ̃ↄ nɩ a bʋtɩɩb ʋlↄ ba na mɛ, nɩ a nɩrɛ lɛ na pↄw a ʋ yuor jɩbaa, kↄ̃ tɛrɛ pɩɛnfʋ a mↄtↄ̃w nɩ a tɩsↄw wa.” 12 Ala-ɩ̃-sↄ, a Naaŋmɩn deme na jↄrↄ a ʋ ƴɛr-kpɛn, ɩ̃ mɩ ɩraa cĩcĩ a Jeeju pʋↄ, sɛw na na tɛrɛ su-nyↄwraa. 13 Ɩ̃ ɩ̃ wõ na kↄkɩr na yi a saꞋlon ɩ̃ yel ma: “Sɛb a asɩmɛ: ʻWa nyↄw nɩ a ƴɛ̃ƴɛrɩ̃, nʋ̃ↄ ma be na a bala na kpiire a Nɩ-kpɛ̃ɛ sↄr pʋↄ.ʼ A Naaŋmɩn Sɩɛ yel: ʻↄↄ, sɩrɛ jaa ʋ. Ba na jɛ na pɩɛnɛ, ma lɛ nyɛrɛ vↄwfʋ wa, a-na-ɩ a tʋmↄ ala ba na dãa maal be nɩ ba na.ʼ ” 14 Ɩ̃ lɛ Ꞌwuorʼã nyɛ dↄ̃dↄrɩ̃-pɩlaa, ɩ̃ a ʋna dↄ̃dↄrɩ̃ma pʋↄ, bom jɛ na be daba kaarɩ̃, ɩ̃ kpa sɛlmɛ sapi a juu pʋↄ, tɛrɛ nɩ ci-ŋma-sʋↄ na dɩrɛ a ʋ nuumɩ. 15 Ɩ̃ sɩ-tʋnaa ƴen sʋbↄ yi na a Naaŋmɩn yir, wuurʼɩ̃ kↄkɩr kpɛ̃w yel a ʋlↄ na jɛ a dↄ̃dↄrɩ̃ma pʋↄ: “De a fʋ sʋↄ ŋma nɩ a ci, a-na-ɩ a ci-ŋmafʋ daar ta na. A tẽw pʋↄ ci bɩ na ta a ŋmafʋ.” 16 A ʋlↄ na dãa jɛ a dↄ̃dↄrɩ̃ma pʋↄ de na a ʋ sʋↄ suu nɩ a tene ŋma nɩ a tẽw ʋ jaa ci. 17 Ɩ̃ a sɩ-tʋnaa ƴen sʋbↄ lɛ yi na a Naaŋmɩn yir a be a saa juu, ɩ̃ mɩ tɛrɛ a ci-ŋma-sↄ-dɩraa. 18 A sɩ-tʋ̃-kpee na ɩ a vũu nɩ-kpɛ̃ɛ yi na a baar lofʋ jie, wuurʼɩ̃ kↄkɩr kpɛ̃w yelʼɩ̃ a ʋlↄ na tɛrɛ a sↄ-dɩraa: “De a fʋ sↄ-dɩraa ŋma nɩ a dɩvɛ̃ tɩ-wↄmↄ, a-na-ɩ a mʋ̃ↄ na.” 19 A sɩ-tʋnaa de na a ʋ sʋↄ suu nɩ a tene, ŋma nɩ a dɩvɛ̃ tɩ-wↄmↄ, lↄb ƴↄ̃w a bↄw kpɛ̃ɛ ʋlↄ pʋↄ ba na ma nɛbɛ a ʋ bie, na miile a Naaŋmɩn su-tuo. 20 Ba nɛb ba na a tẽw cɛ̃eɛ̃w, a jɩ̃ɩ yi a bↄw pʋↄ ɩ̃ do jɛ̃ taa nɩ a dↄ̃dↄr nʋↄr, ɩ̃ jↄ maal kilo kↄↄr ata.

15

1 Ɩ̃ lɛ nyɛ na bõ-kpɛ̃ɛ kãw na ɩ bõ-miilaa a saꞋlon na ko ma nʋↄr: a ɩ na a sɩ-tʋnɩsɩ anuu-nʼayi na tɛrɛ jãjĩ-yele anuu-nʼayi. A baarfʋ daar yele ʋ, a-na-ɩ a ala pʋↄ a Naaŋmɩn su-tuo baara. 2 Ɩ̃ lɛ nyɛ na a bom na wↄ̃ taa nɩ man kʋ̃ↄ na ɩ wɩl-wɩl na nyanyaa nɩ vũu. Ɩ̃ mɩ lɛ nyɛ na a bala na dãa tʋↄ a wɛ-dʋ̃ↄ, nɩ a ʋ bʋtɩɩb, nɩ a sↄr-bie ala na miile a ʋ yuor, a ba tɛrɛ a korĩjomsɩ ala a Naaŋmɩn na kʋ ba, ɩraa nɩ a man kʋ̃ↄ wɩl-wɩl gbẽgbere nʋↄr. 3 Ba cɩɛrɛ na a Naaŋmɩn tʋ̃tʋnↄ Mowisi yele, nɩ a Naaŋmɩn Pele yele a nↄhↄ̃: “Nɩ-kpɛ̃ɛ Naaŋmɩn na ɩ a kpɛ̃w a jaa Sʋbↄ, a fʋ tʋmↄ bɛrmɛ na, ɩ̃ mɩ koro nʋↄr. Ten a jaa Jamana, a fʋ maal-bie torʼã, ɩ̃ mɩ ɩ a yel-mɩ̃ɛ. 4 Nɩ-kpɛ̃ɛ, ala ɩ̃ be be kↄ̃ jↄrↄ fʋ wa? Ala ɩ̃ be be kↄ̃ maal a fʋ yuor ʋ yire wa? A-na-ɩ fʋ̃ʋ tɛw ɩ̃ ɩ a cɛcɛ. A ten a jaa nɩbɛ na wa na gbure a dume a fʋ nii-sↄw, a-na-ɩ a fʋ maal-bie torʼã, ɩ̃ nyɩr cãa pʋↄ.” 5 A ala ɩ̃ baar, ɩ̃ lɛ nyɛ na a Naaŋmɩn puor-yir na ɩ a ʋ pʋlɩ̃-taa di-ciiraa ʋ yuo a saꞋlon, 6 ɩ̃ a sɩ-tʋnɩsɩ bala anuu-nʼayi na tɛrɛ a jãjĩ-yele anuu-nʼayi, a ba su a cẽcẽ-pɛlɛ na nyɩlɛ, sɛ nɩ sɛlmɛ gana a ba nyãa juu, yire nɩ a be a Naaŋmɩn yir ʋlↄ pʋↄ. 7 A yel-mimie anaan bala ƴen sʋbↄ de na a sɛlmɛ laa na sɛw nɩ a Naaŋmɩn ʋlↄ na be a daar a jaa su-tuo, kʋ a sɩ-tʋnɩsɩ bala anuu-nʼayi. 8 A Naaŋmɩn yo-yifʋ nɩ a ʋ kpɛ̃w ɩnɛ, a jʋʋr sɛw na a puorfʋ yir ʋlↄ ɩ̃ nɩrɛ ma tʋↄrↄ kpɛɛrɛ a be, wa tara nɩ a lɛdaar a sɩ-tʋnɩsɩ anuu-nʼayi jãjĩ-yele anuu-nʼayi na maala baara wa.

16

1 Ɩ̃ wõ na kↄkɩr kpɛ̃w na yi a Naaŋmɩn puor-yir, yele a sɩ-tʋnɩsɩ anuu-nʼayi bala: “Nyɩ́ cen na kpaar a Naaŋmɩn su-tuo a lara pʋↄ bar a tẽw juu.” 2 A dãdãw sɩ-tʋnaa cenʼã na kpaar a ʋ ben bar a tẽw juu, a natɩ-yarɩsɩ na bier tɛ a nɩbɛ bala na tɛrɛ a wɛ-dʋ̃ↄ jɩbaa ɩ̃ mɩ puoro a ʋ bʋtɩɩb. 3 A gbɛɛ ayi sɩ-tʋnaa cenʼã na kpaar a ʋ ben ƴↄ̃w a man pʋↄ, a kʋ̃ↄ lɩɛb wↄ̃ taa nɩ kũu jɩ̃ɩ, a yel-mimie na be a kʋ̃ↄ pʋↄ kpi ba jaa. 4 A gbɛɛ ata sɩ-tʋnaa mɩ cenʼã na kpaar a ʋ ben ƴↄ̃w a kʋlsɩ pʋʋr nɩ a kʋ̃ↄ bunisɩ jiir, a lɩɛb ɩ jɩ̃ɩ. 5 A ala ɩ̃ baar, ɩ̃ wõ na a sɩ-tʋnaa ʋlↄ na Ꞌwuoro a kʋ̃ↄsɩ ʋ yel: “Gɛcɛ Sʋbↄ, fʋ̃ʋ na ɩ, na mɩ dãa ɩ, fʋ torʼã a mɩnɛ fʋ na maal a nↄhↄ̃. 6 A-na-ɩ a bala na dãa kú a fʋ nɩbɛ nɩ a fʋ ƴɛr-hierbe, fʋ kʋ ba na a jɩ̃ɩ a ba nyuure. Ba pↄw na a ala na sɛw nɩ ba.” 7 Ɩ̃ lɛ wõ na a kↄkɩr na yi a baar lofʋ jie na yel: “Ↄↄ, Nɩ-kpɛ̃ɛ Naaŋmɩn na ɩ a kpɛ̃w a jaa Sʋbↄ. A fʋ ƴɛrɩ̃ guorfʋ ɩ na yel-mɩ̃ɛ ɩ̃ mɩ tor.” 8 A gbɛɛ anaan sɩ-tʋnaa kpaarʼã a ʋ ben ƴↄ̃w a mↄtↄ̃w pʋↄ, ʋ pↄw a tʋↄfʋ vuul a nɩbɛ nɩ a vũu. 9 A tʋlɩ̃ kpɛ̃w vuulʼã a nɩbɛ a ba tʋrↄ a Naaŋmɩn ʋlↄ na tɛrɛ a tʋↄfʋ a ana jãjĩ-yele pʋↄ, ɩ̃ ma lɩɛb a ba yɛ̃ kʋrↄ nɩ ʋ a ju-kpɛ̃ɛ wa. 10 A gbɛɛ anuu sɩ-tʋnaa kpaarʼã a ʋ ben ƴↄ̃w a wɛ-dʋ̃-naa-dakↄw juu, a ʋ fãw wɩɛr lɩɛb sↄb, ɩ̃ a nɩbɛ Ꞌwↄbↄ a nↄgbalɩ̃bie a won na wono ba ɩnɛ. 11 Ba tʋrↄ na a saa juu Naaŋmɩn a ba won nɩ a ba natɩɛ ɩnɛ, ɩ̃-cɛ baa lɩɛb a ba yɛ̃ a ba maal-bie ɩnɛ wa. 12 A gbɛɛ ayʋↄb sɩ-tʋnaa kpaarʼã a ʋ ben ƴↄ̃w a Ɛfɩratɩ kʋl-kpɛ̃ɛ pʋↄ, a kʋ̃ↄ sɩr, bar a sↄr a tẽw parɩ̃ jamansɩ ɩnɛ nↄↄ waara. 13 Ɩ̃ lɛ nyɛ na sɩ-kpansɩ ata na wↄ̃ taa nɩ lↄn na yire a gbãgbacol nʋↄr pʋↄ, nɩ a wɛ-dʋ̃ↄ nʋↄr pʋↄ, nɩ a jir-ŋma-ƴɛr-hiere nʋↄr pʋↄ. 14 Ba ɩ na a kↄ̃tↄnsɩ na ma maala a nↄ-kofʋ tʋmↄ. Ba cere na a tẽw ʋ jaa jamansɩ jie, na kpaarɩ̃ ba a Naaŋmɩn, na ɩ a kpɛ̃w a jaa Sʋbↄ, bibir kpɛ̃ɛ jɛb ɩnɛ. 15 A Nɩ-kpɛ̃ɛ yelʼã: “Oɛlɛ! Ɩ̃ wɩɛrɛ na nyanyuur kaarɩ̃. Nʋ̃ↄ na be na a ʋlↄ na jʋʋrↄ jie, a ʋlↄ na bↄ̃w tɛrɛ a ʋ cẽcene, a mɩnɛ ʋ kↄ̃ↄ cere nɩ salĩɓuor a ɩ ʋ vĩ a nɩbɛ nii-sↄw wa.” 16 A kↄ̃tↄnsɩ bala kpaarɩ̃ na a jamansɩ a jie ʋlↄ ba na bʋↄlↄ nɩ a Eburo ƴɛrɩ̃ a Amagɛdↄ̃. 17 A gbɛɛ anuu-nʼayi sɩ-tʋnaa kpaarʼã a ʋ ben ƴↄ̃w a sɛsɛb pʋↄ ɩ̃ a kↄkɩr kpɛ̃w yi a naa-dakↄw ʋlↄ na be a Naaŋmɩn di-tuo pʋↄ yel: “A maalʼã.” 18 Ɩ̃ a saa nyɩnyɩlɛ, a kↄkɩɛ yire, a saa tana, ɩ̃ a tẽw ɓn nɩ kpɛ̃w. Wa nyↄw nɩ a lɛdaar a nɩrɛ na be ka a tẽw pʋↄ, a tẽw ma dãa ɓĩi nɩ kpɛ̃w a nↄhↄ̃ sɛr wa. 19 A tẽ-kpɛ̃ɛ ŋma na jiir ata kpee kpee, a nɩ-bʋrↄ bʋrↄ ten kar lo, ɩ̃ a Naaŋmɩn cãa bↄ̃w nɩ a tẽ-kpɛ̃ɛ ʋlↄ na dɩ a Babɩlↄ̃, ɩ̃ de a dɩvɛ̃ nɩ a ŋman kʋ ʋ ʋ nyu, a dɩvɛ̃ ʋlↄ na ɩ a ʋ su-tuo na nyɩrɩ̃ tomo. 20 A ten a jaa a kʋ̃ↄ na jilĩ kolĩ nyɩ na, nɩ a tan a jaa. 21 A sa-kʋsɩ-bɛrɛ a nɩrɛ na ma tʋↄrↄ ɓↄwrↄ wa, a yi a saꞋlon ɩ̃ loro pↄbↄ a nɩbɛ, a ba tʋrↄ a Naaŋmɩn a ʋna jãjĩ-bom ɩnɛ, a-na-ɩ ʋ dãa na ɩ bom na nyɩrɩ̃ bier.

17

1 A ala ɩ̃ baar, a sɩ-tʋnɩsɩ bala anuu-nʼayi na tɛrɛ a lara anuu-nʼayi, bõ-ƴen a ba pʋↄ wa na yel mã: “Wa, ɩ̃ na miil fʋ na a kpãafʋ ʋlↄ na tara a pↄw-baa na na yi a yuor, a lɛ yelʼã a tẽw ʋlↄ na ɩraa a kʋl-yaw gbẽgbere nↄɛ 2 A tẽw jamansɩ maalʼɩ̃ ʋ na a burbur, ɩ a ʋ burbur maalfʋ kú na a tẽw ʋ jaa nɩbɛ a dɩvɛ̃ kaarɩ̃.” 3 Ɩ̃ a sɩ-tʋnaa ɓↄw ma na a sɩɛ pʋↄ kpɛ nɩ wɛkar pʋ̃ↄ, ɩ̃ nyɛ a pↄw na jɛ a wɛ-dʋ̃-jɩ̃ɛw kpakpa juu ba na sɛb a yoe ala na kpɛrɛ a Naaŋmɩn pↄw a ʋ ɩ̃gan, na tɛrɛ jur anuu-nʼayi, nɩ ɩlɛ pie. 4 A pↄw ʋlↄ vaarʼã cẽcen jɩ̃ɛw kpakpa na kpɛmɛ a dafʋ, ɩ̃ parɩ̃sɩ yele ba na maalʼɩ̃ a sɛlmɛ, nɩ a kubi-nyɩlɩsɩ nɩ a lɛr-kpɛn. Ʋ tɛrɛ na a sɛlmɛ laa a ʋ nuu pʋↄ a maal-kpansɩ na sɛw, nɩ a tʋ̃-kpansɩ ála na yi a ʋ burbur pʋↄ̃. 5 Ba sɛbʼã yuor na ɩ a sʋkpa a ʋ diir pʋↄ na yel: “A Babɩlↄ̃ na yi a yuor, a ʋlↄ na ɩ a pↄw-baar mã, nɩ a tẽw pʋↄ maal-kpansɩ mã.” 6 Ɩ̃ nyɛ na a pↄ̃w ʋlↄ ʋ nyɩrɩ̃ kú a Naaŋmɩn deme, nɩ a bala na ɩ a Jeeju yel-mɩ̃ɛ ƴɛr-manba, a nʋ̃ↄ lɩɛb kú ʋ a dãa kaarɩ̃, a ba jɩ̃ɩ na deer ɩnɛ. A mɩnɛ ɩ̃ na nyɛ ʋ, nʋↄr ko ma na, 7 a sɩ-tʋnaa yel ma: “Bõ ɩ a nʋↄr ko fʋ? Ɩ̃ na man fʋ na a fʋ bↄ̃w a pↄw ʋlↄ par, nɩ a wɛ-dʋ̃ↄ ʋlↄ na tɛrɛ a jur anuu-nʼayi nɩ á ɩlɛ pie. 8 A wɛ-dʋ̃ↄ ʋlↄ fʋ na nyɛ, dãa na be ka, ɩ̃ Ꞌwaa lɛ cãa wa, ɩ̃ ʋ nↄↄ lɛ yi na a bↄw ʋlↄ̃ pʋↄ na ma tɛrɛ a bɛwfʋ wa, cen a wɛfʋ jiẽ. A tẽw nɩbɛ bala yoẽ ba na ma sɛb ƴↄ̃w a baafʋ sɛbɛ pʋↄ a tẽw nyↄwfʋ daar jaa wa, a nʋↄr na ko ba na, a mɩnɛ ba na nyɛrɛ a wɛ-dʋ̃ↄ ʋlↄ, a-na-ɩ ʋ dãa na be ka, ɩ̃ ma lɛ cãa wa, ɩ̃-cɛ ʋ na lɛ wa na. 9 “A ka sɛw na fʋ tɛrɛ yɛ̃ nɩ kpaarfʋ bↄ̃w nɩ a ƴɛrɩ̃ na par. A jur anuu-nʼayi ala miile na tan anuu-nʼayi, a jie ʋlↄ a pↄw na jɩnaa. A jur ala mɩ miile na jamansɩ anuu-nʼayi. 10 Anuu a ba sↄ̃w lo na, a bõ-ƴen cãa na ɩ a jamana, ɩ̃ a kãw ma wa sɛr wa. A ʋlↄ wa wa, a sɛw na ʋ na kam fɩ̃ɩ. 11 A wɛ-dʋ̃ↄ ʋlↄ na dãa be, ɩ̃ ma lɛ cãa wa, ɩ na a jãmansɩ bala anũu-nʼata sʋ̃bↄ, ɩ̃ mɩ lɛ be a anuu-nʼayĩ bala pʋↄ, cere a wɛfʋ jie. 12 “A ɩlɛ pie bala fʋ na nyɛ miile na jamansɩ pie na ma nyↄw a ba tʋ̃mↄ sɛr wa, ɩ̃-cɛ ba na pↄw na a tʋↄfʋ ɩ nɩ a jamansɩ daar fɩ̃ɩ pʋↄ tɛw, lãa nɩ a wɛ-dʋ̃ↄ ʋlↄ. 13 A ba jaa fɛw tɛrɛ na tɩɛrʋ̃ bõ-ƴen, ɩ̃ de a ba kpɛ̃w nɩ a ba tʋↄfʋ ƴↄ̃w a wɛ-dʋ̃ↄ tʋmↄ pʋↄ. 14 Ba nↄↄ jɛbɛ nɩ na a Naaŋmɩn Pẽle, ɩ̃-cɛ a Pẽle na tʋↄ ba na, a-na-ɩ ʋlↄ ɩ̃ ɩ a nɩ-bɛrɛ Nɩ-kpɛ̃ɛ nɩ a jamansɩ Jamana. A ʋ nɩbɛ mɩ ʋ na bʋↄl, ɩ̃ mɩ vɛl ir, na mɩ ɩ a dẽdẽ, nↄↄ mɩ lãa na pↄw nɩ ʋ a tʋↄfʋ.” 15 A sɩ-tʋnaa lɛ yel ma na go: “A kʋ̃ↄsɩ ala fʋ na nyɛ, a jie a pↄw-baa na jɛ, miile na a nɩ-bʋlsɩ, a nɩ-yaw na duo a ji-gbulĩsɩ, a tẽ-bʋrↄ bʋrↄ nɩ a ƴɛr-bʋrↄ bʋrↄ nɩbɛ. 16 A ɩlɛ pie fʋ na nyɛ, nɩ a wɛ-dʋ̃ↄ, nↄↄ Ꞌlaarʼã a pↄw-baa. Ba na sãw na a ʋ yele a jaa bar, ɩ̃ cɛ ʋ bar nɩ salĩɓuor. Ba na Ꞌwↄb ʋ na ɩ̃ cɛ ƴↄ̃w a vũu pʋↄ. 17 A-na-ɩ a mɩnɛ a Naaŋmɩn na ƴↄ̃w a ba sube pʋʋr a ba na maal a ʋ pʋ-tɩɛrʋ̃, ba na tɛrɛ na nↄ-bõ-ƴen de nɩ a ba tʋↄfʋ ƴↄ̃w a wɛ-dʋ̃ↄ tʋmↄ pʋↄ, wa ta nɩ a lɛdaar a Naaŋmɩn ƴɛrɩ̃sɩ na maala baara. 18 “Ɩ̃ a pↄw ʋlↄ fʋ na nyɛ miile na a tẽ-kpɛ̃ɛ ʋlↄ na tɛrɛ a tʋↄfʋ a tẽw jamansɩ jie.”

18

1 A ala ɩ̃ baar, ɩ̃ nyɛ na sɩ-tʋnaa ƴen sʋbↄ na nyɩrɩ̃ tɛrɛ a tʋↄfʋ, ʋ yi a saꞋlon ɩ̃ suure, ɩ̃ a ʋ caarɩ̃fʋ caarɩ̃ pↄw a tẽw ʋ jaa. 2 Ʋ wuurʼã nɩ kↄkɩr kpɛ̃w yele: “Ʋ lo na! A Babɩlↄ̃ tẽ-kpɛ̃ɛ lo nal Ʋ lɩɛbʼã ɩ a kↄ̃tↄn gaajie, nɩ a kↄ̃tↄn-kpansɩ bʋrↄ bʋrↄ, nɩ a lili-kpansɩ bʋrↄ bʋrↄ a nɩrɛ na ma bʋↄrↄ wa, kpɛfʋ jie. 3 A-na-ɩ a tẽ-bʋrↄ bʋrↄ a jaa nyu na a ʋ gã-ta-burbur dãa, a bↄr ba a juu. A tẽw jamansɩ maalʼɩ̃ ʋ na a burbur, ɩ̃ a ten a jaa ƴaƴabsɩ le na a ʋ yele ƴↄfʋ ɩnɛ.” 4 Ɩ̃ lɛ wõ na kↄkɩr ƴen sʋbↄ na yi a saꞋlon ɩ̃ yel: “Ɩ̃ nɩbɛ, nyɩ́ yi a tẽw na sↄ̃w, a mɩnɛ a nyɩ kↄ̃ wa be tↄ a ʋ maal-faar pʋↄ, ɩ̃ mɩ pↄw a ana yel-kpansɩ nↄↄ tara ʋ wa. 5 A-na-ɩ a ʋ maal-faar dↄↄlʼã taa wa ta nɩ a saꞋlon, ɩ̃ a Naaŋmɩn cãa na bↄ̃w nɩ a ʋ gõgolĩ-tʋmↄ. 6 Nyɩ́ maal ʋ a mɩnɛ ʋ na dãa maal nyɩ. Nyɩ́ ya a ala ʋ na maal nyɩ, ɩ̃ lɛ dↄↄl ʋ. Nyɩ́ sɛw a dãa a ŋman ʋlↄ ʋ na dãa kʋ nɩ nyɩ gbɛɛ ayi kʋ ʋ ʋ nyu. 7 Ya ʋ a won nɩ a nãw ala tu nɩ a mɩnɛ ʋ na dãa bʋↄrↄ a ju-kpɛ̃ɛ, wono nɩ a nʋ̃ↄ. A-na-ɩ ʋ ma yelʼã a ʋ suur pʋↄ: ʻƖ̃ be na ka pↄↄ-naa kaarɩ̃. Maa ɩ kpɩ̃ɩ-pↄw wa. Nãw ma tara ma fɩ̃ɩ wa.ʼ 8 Ala-ɩ̃-sↄ, a jãjĩ-yele ala ba na bin a ʋ ɩnɛ, a kũu, a nãw, nɩ a kↄ̃-kpɛ̃ɛ na ta ʋ na bibir bõ-ƴen tɛw. A vũu na dɩ ʋ na, a-na-ɩ a Nɩ-kpɛ̃ɛ Naaŋmɩn ʋlↄ na guor a ʋ ƴɛrɩ̃, tɛrɛ na kpɛ̃w.” 9 A tẽw jamansɩ na dãa maalʻɩ̃ ʋ a burbur, mɩ wõ nɩ ʋ a nʋ̃ↄ, na waala na kono nɩ, a mɩnɛ ba nↄↄ nyɛrɛ a vũu ʋlↄ na dɩrɛ ʋ jʋʋr. 10 Ba na ɩraa na nɩdaa a ʋ kpowfʋ dãbɩ̃ɛ ɩnɛ ɩ̃ yele: “Babɩlↄ̃ tẽ-kpɛ̃ɛ na tɛrɛ a kpɛ̃w, fʋ ɩ na nãw nãw, a-na-ɩ a lɛɛr-bõ-ƴen pʋↄ a kpãafʋ tↄↄ ta fʋ.” 11 A tẽw pʋↄ ƴaƴabsɩ na mɩ kono na waala nɩ a ʋ ɩnɛ, a-na-ɩ nɩrɛ ma lɛ daara a ba ƴaƴab-yele, 12 na ɩ a sɛlmɛ, a kur-pɛlɛ, nɩ a kʋsɩ-ɓↄmↄ, a lɛr-bie, a cẽcẽ-ɓↄmↄ bʋrↄ bʋrↄ, nɩ a ŋmɛɛ na ɩ a bʋlↄ, a ŋmɛɛ sala bʋlↄbʋlↄ, ɩ̃ a ŋmɛɛ ɩ jɩɩn kpakpa. A yele mɩ ɩ na a da-vɛlɛ, nɩ a yel-bʋrↄ bʋrↄ ba na maalʼɩ̃ a da-vɛlɛ ala, nɩ a wab-cɩlɛ, nɩ a kur-jɩ̃ɛw, nɩ a kur-salaa nɩ a kʋsɩ-pɛlɛ, 13 a tɩɛ bi-nↄr, a jɛɛ yel-nyuursɩ, a kã-nyu-vɩlaa, a tɩ̃ɩ ɓĩinaa, a tɩ̃ɩ-nyu-vɩlaa, a dɩvɛ̃, a kãa, a jↄ̃, a ci, a bʋn, a piir, a wibe, a kaarsɩ ala a wibe na ma tawra, nɩ a gbãgbaar nɩ a nɩ-daarsɩ. 14 A ƴaƴabsɩ bala yelʼã a tẽw ʋlↄ: “A yel-vɛlɛ ala a fʋ suur na dãa nʋ bũburĩ na. A fʋ na-yele nɩ a fʋ yo-bↄb yele bↄrʼã. Faa lↄↄ pↄwrↄ ba fɩ̃ɩ wa.” 15 A ƴaƴabsɩ bala na dãa pↄw a ba mɩ̃ɛ a ʋ ɩnɛ na mɩ ɩraa na a nɩdaa a ʋ kpowfʋ dãbɩ̃ɛ ɩnɛ kono waala nɩ, 16 yele nɩ: “A tẽ-kpɛ̃ɛ nanɩ ɩ na nãw nãw! Ʋ ma dãa na su a cẽcẽ-ɓↄmↄ jɩɩn kpakpa, parɩ̃sɩ nɩ a sɛlmɛ yele, nɩ a kʋsɩ-nyɩlɩsɩ nɩ a lɛr-bie, 17 ɩ̃ a ana na-yele a jaa tↄↄ bↄr a lɛɛr-bõ-ƴen pʋↄ.” A bala na duure nɩ a gbor-bɛrɛ, nɩ a bala ba na de, nɩ a gbor pʋↄ tʋ̃tʋnbↄ, nɩ a bala ba jaa na be a manɩ̃, ɩraa na a nɩdaa 18 ɩ̃ wuure, a mɩnɛ ba na nyɛ a tẽw na dɩrɛ ure a jʋʋr, na ba yele: “Tẽ-buor be ka ɩ̃ ta a tẽ-kpɛ̃ɛ nanɩ?” 19 Ba Ꞌwↄ̃wnↄ na a tana ƴↄnↄ a ba jurɩ̃, waala kono yele nɩ: “A tẽ-kpɛ̃ɛ nanɩ ɩ na nãw nãw! A bala na dãa tʋnↄ a gbor-bɛrɛ pʋↄ pↄwrↄ na a ba mɩ̃ɛ a ʋ na-yele ɩnɛ, ɩ̃-cɛ a lɛɛr-bõ-ƴen pʋↄ a ʋ yele bↄrʼã a jaa.” 20 Saa juu deme, nyɩ́ cɩlɛ! A Naaŋmɩn nɩbɛ, nɩ a ʋ nɩ-tʋnɩsɩ, nɩ a ʋ ƴɛr-hierbe, nyɩ́ mɩ cɩlɛ a ʋna tẽw kpãafʋ ɩnɛ, a-na-ɩ a Naaŋmɩn guorʼã a ʋ ƴɛrɩ̃ tu nɩ a ala ʋ na dãa maal nyɩ. 21 A ala ɩ̃ baar, a sɩ-tʋ̃-gãdaa de na kʋsɩ-kpɛ̃ɛ na jɛ̃ taa nɩ nɩɛr lↄb ƴↄ̃w a man kʋ̃ↄ pʋↄ, ɩ̃ yel: “A nↄhↄ̃ ba nↄↄ lↄb a Babɩlↄ̃ tẽ-kpɛ̃ɛ bar, a nɩrɛ ma lↄↄ nyɛrɛ ʋ wa. 22 Baa lↄↄ wono a korĩjom ŋmefʋ, nɩ a yel-cɩɛrbɛ, nɩ a wɩɛ kuon, nɩ a ɩl-pɛɛlbɛ a fʋ jie wa. Baa lↄↄ nyɛrɛ tʋ̃tʋnↄ kãw ʋ lɛ tʋnↄ tʋn kãw a fʋ jie wa. Baa mɩ lↄↄ wono jↄ̃-ƴɛrbɛ dam a fʋ jie go wa. 23 Lãpa kãw ma lↄↄ caara a fʋ jie wa. A polbile nɩ a pↄsabile na kul taa kↄkɩɛ ma lↄↄ yire a fʋ jie wa. A fʋ ƴaƴabsɩ ɩ̃ dãa yi a yuor a tẽw pʋↄ, ɩ̃-cɛ a fʋ tɩsↄↄlʋ̃ʋ pʋↄ fʋ bɛlɩ̃ na a tẽ-bʋrↄ bʋrↄ a jaa.” 24 A Babɩlↄ̃ tẽ-kpɛ̃ɛ ʋlↄ, ba wɛl ʋ na a lɛ, a-na-ɩ ba nyɛ na a Naaŋmɩn ƴɛr-hierbe jɩ̃ɩ a ʋ jie, lãa nɩ a Naaŋmɩn nɩbɛ jɩ̃ɩ, nɩ a bala ba jaa ba na dãa kú a tẽw pʋↄ jɩ̃ɩ.

19

1 A ala ɩ̃ baar, ɩ̃ wõ na kↄkɩ-kpɛn na wↄ̃ taa nɩ nɩ-yaw kↄkɩɛ a saꞋlon na yele: “Aleluya! A faafʋ, a yo-yifʋ nɩ a kpɛ̃w ɩ na a sɩ Naaŋmɩn ben, 2 a-na-ɩ a ʋ ƴɛrɩ̃ guorfʋ ɩ na yel-mɩ̃ɛ ɩ̃ mɩ tor. A Naaŋmɩn ƴↄ̃w na a pↄw-baa ʋlↄ na yi a yuor yel, a ʋlↄ na dãa sãwna a tẽw ʋ jaa nɩ a ʋ burbur maalfʋ. Ʋ wɛl ʋ na bar a ʋ tʋ̃tʋnbↄ ʋ na kú ɩnɛ.” 3 Ba lɛ yelʼã go: “Aleluya! A tẽ-kpɛ̃ɛ ʋlↄ jʋʋr ure na a daar a jaa.” 4 Ɩ̃ a nɩ-bɛrɛ lɩjɛrʼɩ̃ anaan nɩ a yel-mimie anaan lo na gburĩ a dume a Naaŋmɩn ʋlↄ na jɛ a naa-dakↄw juu nii-sↄw, ɩ̃ pɛwrɛ ʋ yele nɩ: “Amɛn! Aleluya!” 5 Kↄkɩr kãw yi na a naa-dakↄw jie, ɩ̃ yel: “A nyɩmɩ na ɩ a Naaŋmɩn tʋ̃tʋnbↄ, ɩ̃ mɩ jↄrↄ ʋ, a bibiir nɩ a nɩ-bɛrɛ jaa, nyɩ́ pɛwrɛ a sɩ Naaŋmɩn!” 6 Ɩ̃ lɛ wõ na dam na wↄ̃ taa nɩ nɩ-yaw kↄkɩɛ na hele kʋ̃ↄ kpɛ̃ɛ kaarɩ̃, nɩ a saa na tana nɩ kpɛ̃w, a yele: “Aleluya! A sɩ Nɩ-kpɛ̃ɛ Naaŋmɩn na ɩ a kpɛ̃w a jaa Sʋbↄ de na a tẽw. 7 Nyɩ́ ɩ a sɩ tɛrɛ nʋ̃ↄ cɩlɛ nɩ, kʋrↄ nɩ ʋ a ju-kpɛ̃ɛ, a-na-ɩ a Naaŋmɩn Pẽle kulfʋ daar ta na, a ʋ baraa parɩ̃sɩ. 8 Ba kʋ ʋ na sↄr ʋ vaar a cẽcẽ-ɓↄmↄ pɩlpɩl na nyɩlɛ.” (A cẽcene ala miile na a Naaŋmɩn deme tʋ̃-torisɩ.) 9 Ɩ̃ a sɩ-tʋnaa yel ma na: “Sɛb a asɩmɛ: A ma ɩ na nʋ̃ↄ a bala jie ba na bʋↄl a Naaŋmɩn Pele kulfʋ fɛtɩ jie.” Ɩ̃ ʋ lɛ yel ma na: “A ƴɛrɩ̃sɩ asɩmɛ ɩ na a Naaŋmɩn yel-mɩ̃ɛ ƴɛrɩ̃sɩ.” 10 Ɩ̃ lo gburĩ a dume a ʋ gbɛɛ pulẽe bʋↄrↄ ɩ̃ puor ʋ, ɩ̃-cɛ ʋ yel ma na: “Taa maal a lɛ wa. Ɩ̃ ɩ na a tʋ̃tʋnↄ a fʋ̃ʋ nɩ a fʋ yɛɛr kaarɩ̃ na tɛrɛ a Jeeju yel-mɩ̃ɛ ƴɛrɩ̃. Pɛwrɛ a Naaŋmɩn!” A Jeeju yel-mɩ̃ɛ ƴɛrɩ̃ ɩ na a ʋlↄ na tↄwrↄ a Naaŋmɩn pʋ-tɩɛrʋ̃-bʋʋrbↄ a ba ƴɛrɩ̃sɩ pʋʋr. 11 Ɩ̃ ɩ̃ nyɛ na a saa juu ʋ yuo, ɩ̃ a wi-pɩlaa ɩraa a be. A ʋlↄ na do ʋ yuor dɩ na a Dẽdẽ nɩ a Yel-mɩ̃ɛ Sʋbↄ, a-na-ɩ a ʋ ƴɛrɩ̃ guorfʋ nɩ a ʋ jɛb jɛbfʋ torʼã. 12 A ʋ mimie nyɩnyɩlɛ na vũu kaarɩ̃, ɩ̃ ʋ kpa sɛlmɛ sapir yaw a ʋ juumɩ. Ba sɛbʼã a yuor ƴↄ̃w ʋ, a ʋlↄ ʋ yẽ tɛw na bↄ̃w. 13 Ʋ su na cẽcen na ɩ jɩ̃ɩ ʋ jaa. A ʋ yuor dɩ na, “A Naaŋmɩn Yɛrɩ̃.” 14 A saa juu sↄdaalsɩ na su a cẽcẽ-pɛlɛ pɩlpɩl do na wi-pɛlɛ tuure nɩ ʋ. 15 A sↄ-bãjɩn-dɩraa yi na a ʋ nʋↄr pʋↄ, ʋ na cɩɛrɛ nɩ a ten bʋrↄ bʋrↄ. Ʋ na tɛrɛ ba na nɩ a kpɛ̃w ʋlↄ na wↄ̃ a kur kaarɩ̃. Ʋ na nɛbʼã a dɩvɛ̃ tɩ-wↄmↄ a bↄw kpɛ̃ɛ pʋↄ a dɩvɛ̃ kʋ̃ↄ jↄrↄ, a miile a Naaŋmɩn na ɩ a kpɛ̃w a jaa Sʋbↄ su-tuo na nyɩrɩ̃ tomo. 16 Ba sɛbʼã a ʋ yuor ƴↄ̃w a ʋ cẽcen juu, nɩ a ʋ gbɛ-kpɛ̃ɛ pʋↄ a nↄhↄ̃: “Jamansɩ Jamana, nɩ a nɩ-bɛrɛ Nɩ-kpɛ̃ɛ.” 17 Ɩ̃ lɛ nyɛ na sɩ-tʋnaa kãw na ɩraa a mↄtↄ̃w sↄↄlɩ̃sↄw ɩ̃ wuurʼɩ̃ kↄkɩr kpɛ̃w yel a wɛ-lili ba jaa na yʋↄrↄ a saꞋlon: “Nyɩ́ wa kpaarɩ̃ taa a Naaŋmɩn fɛtɩ kpɛ̃ɛ ɩnɛ! 18 Nyɩ́ wa dɩ a jamansɩ nɩn, nɩ a nɩbɛ ba jaa nɩn: a fãgã deme, nɩ a gãdar, a wibe, nɩ a bala na do ba, a bala na sↄ a ba mɩ̃ɛ, nɩ a bala na ɩ a gbãgbaar, a bibiir nɩ a nɩ-bɛrɛ ba jaa nɩn.” 19 Ɩ̃ lɛ nyɛ na a wɛ-dʋ̃ↄ, nɩ a tẽw pʋↄ jamansɩ, nɩ a ba sↄdaalsɩ, a ba kpaarɩ̃ taa bʋↄrↄ ba jɛbʼɩ̃ a ʋlↄ na do a wiir, nɩ a ʋ sↄdaalsɩ. 20 Ba nyↄw na a wɛ-dʋ̃ↄ ʋlↄ, nɩ a jir-ŋma-ƴɛr-hiere ʋlↄ na dãa maal a nↄ-kofʋ tʋmↄ a wɛ-dʋ̃ↄ nii-sↄw, bɛlɛ nɩ a bala na dãa pↄw a ʋ jɩbaa puoro nɩ a ʋ bʋtɩɩb. Ba nyↄw ba na ba jaa ayi lↄb ƴↄ̃w a vuu bↄw pʋↄ, a jie ʋlↄ a kʋsɩ-Ꞌlerisɩ na dɩrɛ. 21 Á bala na cɛ, a ʋlↄ na do a wiir juu kú ba na nɩ a sↄ-bãjɩnɛ ʋlↄ na yi a ʋ nʋↄr pʋↄ, ɩ̃ a wɛ-lili dɩ a ba nɩn pi.

20

1 A ala ɩ̃ baar, ɩ̃ lɛ nyɛ na sɩ-tʋnaa ʋ yi a saꞋlon suu ɩ̃ tɛrɛ a bↄw ʋlↄ na ma tɛrɛ a bɛwfʋ wa nakili a ʋ nuu pʋↄ, nɩ a bↄ̃jↄrɩ̃ gbol. 2 Ʋ nyↄw na a gbãgbacol na ɩ a wa-kʋraa, a lɛ yelʼã a ʋlↄ na ɩ a cicile, mɩɩ a Satã, ɩ̃ lũ nɩ ʋ a ʋ bↄ̃jↄrɩ̃ gbol, ʋ na maal yomo tur. 3 Ʋ de ʋ na lↄb ƴↄ̃w a bↄw ʋlↄ pʋↄ na ma tɛrɛ a bɛwfʋ wa, ɩ̃ kpal ƴↄ̃w nɩ a jɩbaa, a mɩnɛ ʋ kↄ̃ lɛ tʋↄ cãa bɛlɛ a tẽw nɩbɛ wa ta nɩ a yomo tur ala na tↄlↄ. A ala ɩ̃ tↄl baar, a sɛw na a ba na Ꞌlor ʋ bar daar fɩ̃ɩ pʋↄ. 4 Ɩ̃ lɛ nyɛ na naa-dakↄↄr, ɩ̃ a bala na jɛ a ba jur, ba kʋ ba na a sↄr a ba guor a ƴɛrɩ̃sɩ. Ɩ̃ a bala na dãa mana a Jeeju yel-mɩ̃ɛ nɩ a Naaŋmɩn ƴɛrɩ̃ a ba ŋma ba a jur, ɩ̃ nyɛ na a ba sɩɩr. A bala, baa dãa pɛwrɛ a wɛ-dʋ̃ↄ nɩ a ʋ bʋtɩɩb wa. Baa mɩ dãa pↄw a ʋ jɩbaa a diirɩ̃ mɩɩ a nuu pʋↄ wa. Ba irʼã a kũu pʋↄ lãa jɛ nɩ a Kirisi a ʋ fãw pʋↄ maalʼɩ̃ yomo tur. 5 A nanɩ ɩ na a dãdãw kũu-pʋↄ-irfʋ, ɩ̃ a bala na cɛ ma ir a kũu pʋↄ ɩ̃ a ala ma ɩ a lɛ a yomo tur na tↄl baar wa. 6 A na ɩ na nʋ̃ↄ a Naaŋmɩn deme bala jie na be a dãdãw kũusɩ irfʋ pʋↄ. A gbɛɛ ayi kũu ma lɛ tʋↄrↄ ba wa. Ba na ɩ na a Naaŋmɩn nɩ a Kirisi baar-lorbo, lãa jɛ nɩ a Kirisi a ʋ fãw pʋↄ maalʼɩ̃ yomo tur. 7 Ɩ̃ a yomo tur ala wa tↄl baar, ba na Ꞌlorʼã a Satã bar, ʋ yi a kasu pʋↄ, 8 na ʋ cen na bɛlɩ̃ a ten bʋrↄ bʋrↄ a lõbobo a jaa, ba na bʋↄlↄ a Gↄgɩ nɩ a Magↄgɩ, kpaarɩ̃ ba taa a jɛb ɩnɛ. Ba na waa na jɛ̃ taa nɩ a man gbẽgbere nʋↄr biire. 9 Ba yɛrʼã pↄw a tẽw ʋ jaa, ɩ̃ mɩ jilĩ kolĩ a Naaŋmɩn deme wɩɛr, nɩ a tẽw ʋlↄ a Naaŋmɩn na nʋ, ɩ̃-cɛ a vũu yi na a saꞋlon ɩ̃ lo dɩ ba. 10 Ba lↄbʼã a cicile ʋlↄ na dãa bɛlɛ a tẽw nɩbɛ, ƴↄ̃w a vũu bↄw pʋↄ, a jie ʋlↄ a kʋsɩ-Ꞌlerisɩ na dɩrɛ, a be a wɛ-dʋ̃ↄ nɩ a jir-ŋma-ƴɛr-hiere na be, a ba na kpow ba a mↄtↄ̃w nɩ a tɩsↄw a yomo a jaa fɛw. 11 Ɩ̃ ɩ̃ lɛ nyɛ na naa-dakↄw kpɛ̃ɛ na pɛlɩ̃, nɩ a ʋlↄ na jɛ a ʋ juu, ɩ̃ a tene nɩ a saꞋlon nɩɩrɩ̃ a ʋ nii-sↄw, ɩ̃ a baa lɛ nyɛrɛ ba wa. 12 Ala ɩ̃ baar, ɩ̃ nyɛ na a bibiir nɩ a nɩ-bɛrɛ bala na dãa kpi, a ba ɩraa a naa-dakↄw nii-sↄw, ɩ̃ a ba yuo sɛbsɩ bin, ɩ̃ lɛ yuo sɛb-kpee na ɩ a baafʋ sɛbɛ. Ba guorʼã a kũusɩ bala ƴɛrɩ̃ tu nɩ a ala ba na dãa maal, a ba sɛb ƴↄ̃w a sɛbsɩ pʋʋr. 13 A man tɩɩrʼã a kũusɩ bala ʋ na dãa tɛrɛ. A kũu nɩ a kpɩɩn tẽw mɩ tɩɩr a kũusɩ bala ba na mɩ dãa tɛrɛ, ɩ̃ a ba guor a ba ƴɛrɩ̃ ba jaa bõ-ƴene-ƴene, tu nɩ a ala ba na dãa maal. 14 Ba lↄbʼã a kũu nɩ a kpɩɩn tẽw ƴↄ̃w a vũu bↄw pʋↄ. A vũu bↄw ʋlↄ ɩ na a gbɛɛ ayi kũu. 15 Ɩ̃ ba mɩ lↄbʼã a nɩrɛ lɛ na ma tɛrɛ a ʋ yuor a baafʋ sɛbɛ pʋↄ wa ƴↄ̃w a vũu bↄw pʋↄ.

21

1 Ala ɩ̃ baar, ɩ̃ nyɛ na saꞋlon paalaa nɩ tẽ-paalaa, a-na-ɩ a dãdãw saꞋlon nɩ a dãdãw tẽw tↄlʼã, ɩ̃ a man ma lɛ be be go wa. 2 Ɩ̃ mɩ nyɛ na a tẽ-son na ɩ a Jerujalɛm paalaa a Naaŋmɩn na cↄↄrɩ̃ bar, ʋ yi a saa juu ɩ̃ suure, wↄ̃ taa nɩ pↄsabile na parɩ̃sɩ cere a ʋ sɩrɛ tuorfʋ jie. 3 Ɩ̃ wõ na kↄkɩr kpɛ̃w na yi a naa-dakↄw par na yel: “A ƴɛ̃ƴɛrɩ̃ na, a Naaŋmɩn wa na jɛ a nɩbɛ sↄ̃w! Ʋ na jɛ nɩ ba na, ɩ̃ ba na ɩ na a ʋ nɩbɛ. A Naaŋmɩn na be nɩ ba na, ɩ̃ ɩ a ba Naaŋmɩn. 4 Ʋ na fɛ na a ba mↄtↄ̃-kʋ̃ↄ a jaa bar a ba mimie pʋↄ. Kũu kↄ̃ lɛ be go wa. A nãw nɩ a waalɩ̃fʋ kↄ̃ mɩ lɛ be wa. Bom ma lɛ Ꞌwↄbɛɛ nɩrɛ wa, a-na-ɩ a yel-koro tↄlʼã.” 5 Ɩ̃ a ʋlↄ na jɛ a naa-dakↄw juu yelʼã: “A ƴɛ̃ƴɛrɩ̃ na, ɩ̃ maala na a yele a jaa a ɩrɛɛ yel-paala.” Ʋ lɛ yelʼã go: “Sɛb a ƴɛrɩ̃sɩ asɩmɛ, a-na-ɩ a ɩ na dẽdẽ ɩ̃ mɩ ɩ a yel-mɩ̃ɛ ƴɛrɩ̃.” 6 Ɩ̃ ʋ yel ma na go: “Á maalʼã. A maa ɩ a dãdãw nɩ a bɛwfʋ jie, a nyↄwfʋ jie nɩ a baarfʋ jie. A ʋlↄ a kʋ̃ↄ-nyuur na nyↄw, ɩ̃ na kʋ ʋ na a baafʋ kʋ̃ↄ bunaa a pↄrↄ. 7 A ʋlↄ na ɩrɛɛ a tʋↄfʋ sʋbↄ na pↄw na a yele ala. Ɩ̃ na ɩ na a ʋ Naaŋmɩn, ɩ̃ ʋ ɩ a ɩ̃ bie. 8 Ɩ̃-cɛ a ala ɩ a dãbɩ̃-ŋmah, nɩ a bala na ma tɛrɛ a ƴↄ̃w-nyãa wa, a nɩ-kpansɩ, a nɩ-kúrbↄ, a gã-ta-burbur deme, a tɩsↄw nɩbɛ, a tɩbɛ deme, nɩ a jir-ŋmarba ba jaa, a ba jie na be na a vũu bↄw pʋↄ, a jie a kʋsɩ-Ꞌlerisɩ na dɩrɛ, na ɩ a gbɛɛ ayi kũu.” 9 A sɩ-tʋnɩsɩ anuu-nʼayi bala na tɛrɛ a lara anuu-nʼayi na sɛw nɩ a jãjĩ-yel-baarsɩ anuu-nʼayi, bõ-ƴen wa na yel ma: “Wa, ɩ̃ na miil fʋ na a Naaŋmɩn Pẽle pↄw ʋ na kule.” 10 Ɩ̃ a sɩ-tʋnaa ɓↄw ma na a sɩɛ pʋↄ, do nɩ tã-kpɛ̃ɛ juu ɩ̃ miil ma a tẽ-son na ɩ a Jerujalɛm, na yi a Naaŋmɩn sɛ̃ a saa juu ɩ̃ suure, 11 nyɩnyɩlɛ nɩ a Naaŋmɩn yo-yifʋ. A ʋ caarɩ̃fʋ wↄ̃ na taa nɩ a kubi-ɓↄmↄ na dɩ jasɩpɩ na nyɩlɛ papar. 12 Ʋ tɛrɛ na dacĩ-woor ba na mɛ kolĩ ʋ, ʋ do a saꞋlon, ɩ̃ tɛrɛ dↄ̃dↄ-nↄɛ pie-nʼayi ba na sɛb a Ɩsɩrayɛl nɩbɛ bal pie-nɩʼayi yoe ƴↄ̃w, ɩ̃ a sɩ-tʋnɩsɩ pie-nʼayi na gure. 13 A dↄ̃dↄɛ ala be na a tẽw Ɩõbobo a jaa: ata be na a tẽw parɩ̃, a ata be a dʋrɩ̃ loor, a ata be a tẽw iin, ɩ̃ a ata mɩ be a gʋbaa loor. 14 Ba mɛ na a dacĩ-woor ʋlↄ dↄↄl a kubie pie-nʼayi jur ba na sɛb a yoe pie-nʼayi ƴↄ̃w, na ɩ a Naaŋmɩn nɩ-tʋnɩsɩ yoe. 15 Á sɩ-tʋnaa ʋlↄ naƴɛrɛ nɩ ma tɛrɛ na da-mɩɩnaa na ɩ a sɛlmɛ ʋ na mɩɩnʼɩ̃ a tẽw, nɩ a ʋ dↄ̃dↄɛ, nɩ a ʋ dacin. 16 A tẽw womofʋ nɩ a yalɩ̃fʋ jɛ̃ na tar. A sɩ-tʋnaa mɩɩnʼã a tẽw nɩ a ʋ da-mɩɩnaa, a womofʋ ɩ kilo ture ayi dↄↄl kↄↄr ayi. A mɩnɛ ʋ na yalɩ̃ ɩ̃ mɩ womo, lɛ ʋ mɩ do. 17 A ala ɩ̃ baar, ʋ mɩ mɩɩnʼã a dacin, ʋ ta da-mɩɩnaa kʋbaa lɩjaayi nʼanaan. A ʋ da-mɩɩnaa ʋlↄ jɛ̃ na taa nɩ a nɩrɛ nuu kpʋlɩ̃kpʋʋr wa ta nɩ a nubie. 18 Ba mɛ na a dacin nɩ a jasɩpɩ, ɩ̃ mɛ a tẽw nɩ a sɛlmɛ nɛrɛ na nyɛrɛ caaraa kaarɩ̃. 19 Ba ƴaarɩ̃ na a dacĩ-kparaa kubi-bɛrɛ nɩ a kʋsɩ-ɓↄmↄ bʋrↄ bʋrↄ. A dãdãw kubir ƴaarɩ̃fʋ bom ɩ na jasɩpɩ, a gbɛɛ ayi ben ɩ na safɩɩr, a gbɛɛ ata ben ɩ na agatɩ, a gbɛɛ anaan ben ɩ na ɛmɛrↄdɩ, 20 a gbɛɛ anuu ben ɩ na onɩsɩ, a gbɛɛ ayʋↄb ben ɩ na sardↄn, a gbɛɛ anuu-nʼayi ben ɩ na kɩrɩsʋlɩtɩ, a gbɛɛ anuu-nʼata ben ɩ na beril, a gbɛɛ pie-for-bir ben ɩ na topajɩ, a gbɛɛ pie ben ɩ na kɩrɩsʋpasɩ, a gbɛɛ pie-nɩ-bõ-ƴen ben ɩ na turkosi, ɩ̃ a gbɛɛ pie-nʼayi ben ɩ a amɛtɩsɩtɩ. 21 A dↄ̃dↄ-nↄɛ pie-nʼayi ala ɩ na lɛr-bie pie-nʼayi. Lɛr-bir bõ-ƴene-ƴene ba maalʼɩ̃ ba ba jaa. A sↄr ʋlↄ na be a tẽw pʋↄ ɩ na sɛlmɛ nɛrɛ na nyɛrɛ caaraa kaarɩ̃. 22 Maa nyɛ a puorfʋ yir a ʋna tẽw pʋↄ wa, a-na-ɩ a Nɩ-kpɛ̃ɛ Naaŋmɩn na ɩ a kpɛ̃w a jaa Sʋbↄ, nɩ a Naaŋmɩn Pẽle, ɩ̃ ɩ a ʋ puorfʋ yir. 23 A tẽw ʋlↄ ma bʋↄrↄ mↄtↄ̃w mɩɩ cuu a na caara ʋ wa, a-na-ɩ a Naaŋmɩn yo-yifʋ caarɩ̃ ʋ na, ɩ̃ a Naaŋmɩn Pẽle ɩ̃ ɩ a ʋ lãpa. 24 A tẽ-bʋrↄ bʋrↄ nɩbɛ na yʋↄrↄ na a ʋ cãa pʋↄ, ɩ̃ a tẽw pʋↄ jamansɩ na de na a ba na-yele wɩɛrɛ nɩ kʋrↄ ʋ. 25 A ʋ dↄ̃dↄ-nↄɛ na yuo na a mↄtↄ̃w a jaa, a-na-ɩ tɩsↄw ma lɛ beree be wa. 26 Ba na de na a tẽ-bʋrↄ bʋrↄ na-yele nɩ a ba yo-yifʋ yele wɩ nɩ kpɛ nɩ a be. 27 Ɩ̃-cɛ bõ-dɛɛr kãw ma kpɛɛrɛ be fɩ̃ɩ wa. A nɩrɛ lɛ na maala a yel-kpansɩ, mɩɩ na ŋmara a jirsɩ ma mɩ kpɛɛrɛ wa, ɩ̃ a bala a yoe na sɛb a Naaŋmɩn Pẽle baafʋ sɛbɛ pʋↄ tɛw na kpɛ.

22

1 Ɩ̃ a sɩ-tʋnaa miil ma na a baafʋ kʋ̃ↄ kʋlaa, a kʋ̃ↄ na ɩ wɩl-wɩl-wɩl caaraa kaarɩ̃, na yi a Naaŋmɩn nɩ a Péle naa-dakↄw par, 2 ɩ̃ jↄrↄ a tẽw sↄr sↄↄlɩ̃sↄw. A baafʋ tɩɛ ɩraa na a kʋlaa lõbobo pʋʋr a jaa, na wↄnↄ a wↄmↄ gbɛɛ pie-nʼayi a yuon pʋↄ, a lɛ yelʼã a gbɛ-daa a cur a jaa pʋↄ. A ʋ vɛɛ ɩ na tɩ̃ɩ, ma kpaara a tẽ-bʋrↄ bʋrↄ nɩbɛ. 3 A Naaŋmɩn pↄfʋ ma lɛ beree bom kãw pʋↄ wa. A Naaŋmɩn nɩ a Pẽle naa-dakↄw na be na be, ɩ̃ a ʋ tʋ̃tʋnbↄ na pɛwrɛ ʋ na. 4 Ba na nyɛ na a ʋ nii-sↄw, ɩ̃ ʋ na sɛbʼã a ʋ yuor ƴↄ̃w a ba diirɩ̃. 5 Tɩsↄw ma lɛ beree wa, ɩ̃ baa lↄↄ bʋↄrↄ lãpa cãa, mɩɩ mↄtↄ̃w caarɩ̃fʋ wa, a-na-ɩ a Nɩ-kpɛ̃ɛ Naaŋmɩn na caarɩ̃ ba na nɩ a ʋ cáa, ɩ̃ ba na ɩ na jamansɩ a daar a jaa. 6 A ala ɩ̃ baar, a sɩ-tʋnaa yel ma na: “A ƴɛrɩ̃sɩ asɩmɛ ɩ na dẽdẽ, ɩ̃ mɩ ɩ a yel-mɩ̃ɛ ƴɛrɩ̃, ɩ̃ a Nɩ-kpɛ̃ɛ Naaŋmɩn na ma tↄwrↄ a ʋ ƴɛr-hierbe a ba sɩɛ pʋↄ, tʋ̃ na a ʋ sɩ-tʋnaa ʋ wa miil a ʋ tʋ̃tʋnbↄ a ala na be a sↄr pʋↄ wáara.” 7 A Jeeju yelʼã: “Nyɛ, ɩ̃ be na a sↄr pʋↄ wɩɛrɛ. Nʋ̃ↄ ma be na a ʋlↄ jie na jↄrↄ a Naaŋmɩn pʋ-tɩɛrʋ̃-bʋʋrↄ ƴɛrɩ̃sɩ na be a sɛbɛ na pʋↄ.” 8 A maa Jã, ɩ̃ wõ na ɩ̃ mɩ nyɛ a ana yele, ɩ̃ a mɩnɛ ɩ̃ na wõ ɩ̃ nyɛ ba baar, ɩ̃ lo na a sɩ-tʋnaa ʋlↄ na miil ma a ana yele gbɛɛ pulẽe bʋↄrↄ ɩ̃ puor ʋ. 9 Ɩ̃ ʋ yel ma na: “Taa maal a lɛ wa! Ɩ̃ ɩ na a fʋ lãa-tʋnↄ, nɩ a fʋ yɛɛr na ɩ a Naaŋmɩn ƴɛr-hierbe lãa-tʋnↄ, lãa nɩ a bala na jↄrↄ a sɛbɛ na ƴɛrɩ̃sɩ. Pɛwrɛ a Naaŋmɩn!” 10 Ɩ̃ ʋ lɛ yel ma na: “Taa sↄↄlɩ̃ a Naaŋmɩn ƴɛr-hiere ƴɛrɩ̃sɩ na be a sɛbɛ na pʋↄ bar wa, a-na-ɩ a daar ʋlↄ a Naaŋmɩn na ƴↄ̃w pɩɛlɛ na. 11 A gõgolĩfʋ sʋbↄ, ú cãa cere nɩ a ʋ gõgolĩfʋ, a nɩ-kpana ú cãa cere nɩ a ʋ maal-kpana, a nɩ-son ú cãa cere nɩ a ʋ son maalfʋ, ɩ̃ a ʋlↄ na ɩ a nɩ-cɛcɛ ú cãa cere nɩ a ʋ cɛcɛ ɩfʋ.” 12 Ɩ̃ a Jeeju yelʼã: “Nyɛ, ɩ̃ be na a sↄr pʋↄ wɩɛrɛ nɩ a yar ala ɩ̃ na kʋrↄ a nɩbɛ ba jaa bõ-ƴene-ƴene, tuure nɩ a ba tʋ̃-bie. 13 A maa ɩ a dãdãw nɩ a bɛwfʋ jie, a ni-diere nɩ a par-pↄↄrↄ, a nyↄwfʋ jie nɩ a baarfʋ jie.” 14 Nʋ̃ↄ ma be na a bala jie na ma pɛɛrɛ a ba cẽcene, na tʋↄ tɛrɛ a sↄr Ꞌwↄbↄ nɩ a baafʋ tɩɛ wↄmↄ, na mɩ tʋↄ tu a dↄ̃dↄ-nↄɛ kpɛ a tẽw pʋↄ. 15 Ɩ̃-cɛ a nɩ-kpansɩ, a tɩsↄw nɩbɛ, a gã-ta-burbur deme, a nɩ-kúrbↄ, a tɩbɛ deme, nɩ a bala ba jaa na nʋ a jirsɩ ŋmafʋ mɩ maala nɩ a jiri tʋmↄ, ba na ɩraa na be a yẽw. 16 “A maa Jeeju ɩ̃ tʋ̃ a ɩ̃ sɩ-tʋnaa ʋ wɩ man nyɩ a ƴɛrɩ̃sɩ asɩmɛ a duo-puorbo ɩnɛ. Maa ɩ̃ ɩ a Davɩtɩ bal parvʋↄr bie, nɩ a bi-vɩɛ ŋmarbir na caara.” 17 A Naaŋmɩn Sɩɛ nɩ a Pẽle Pↄw-kulaa yelʼã: “Wa!” A ʋlↄ na mɩ wonaa, ú mɩ yel: “Wa!” A ʋlↄ a kʋ̃ↄ-nyuur na nyↄw, ú wa; a ʋlↄ na mɩ bʋↄrↄ a baafʋ kʋ̃ↄ, ú wa nyu pↄrↄ. 18 A maa Jã, ɩ̃ kpãkpana na a nɩbɛ ba jaa na wono a Naaŋmɩn pʋ-tɩɛrʋ̃-bʋʋrↄ ƴɛrɩ̃sɩ na be a sɛbɛ na pʋↄ: a ala ɩ nɩrɛ wa dↄↄlʼã bom a ƴɛrɩ̃sɩ asɩmɛ pʋↄ, a Naaŋmɩn na mɩ dↄↄl ʋ na a jãjĩ-yele ala na be a sɛbɛ na pʋↄ. 19 Ɩ̃ a nɩrɛ wa mɩ ir bom a Naaŋmɩn pʋ-tɩɛrʋ̃-bʋʋrↄ ƴɛrɩ̃sɩ na be a sɛbɛ na pʋↄ, a Naaŋmɩn na mɩ mↄ̃w ʋ na a baafʋ tɩɛ wↄmↄ Ꞌwↄbfʋ bar, nɩ a tẽ-son pʋↄ kpɛfʋ na ɩ a ala ba na sɛb ƴↄ̃w a sɛbɛ na pʋↄ. 20 A ʋlↄ na mana a yel-mɩ̃ɛ ƴɛrɩ̃sɩ asɩmɛ yele na: “ↄↄ, ɩ̃ be na a sↄr pʋↄ wɩɛrɛ!” Amɛn! Nɩ-kpɛ̃ɛ Jeeju, wa! 21 A Nɩ-kpɛ̃ɛ Jeeju sũofʋ ú be a nɩbɛ ba jaa jie.