JAKƖ

JAKƖ

¹ A maa Jakɩ na ɩ a Naaŋmɩn nɩ a Jeeju-Kirisi tʋ̃tʋnↄ ɩ̃ tɩɩrɛ a sɛbɛ na puoro nɩ a nyɩmɩ Naaŋmɩn nɩbɛ nyɩ jaa na yɛ̃yɛlɩ̃ pↄw a tẽw ʋ jaa. ² Ɩ̃ yɛɛr, nyɩ́ de a bɩɩrfʋ bʋrↄ bʋrↄ ala na tara nyɩ a ɩ nyɩ nʋ̃ↄ kpɛ̃ɛ, ³ a-na-ɩ nyɩ bↄ̃w na a nyɩ ƴↄ̃w-nyãa bɩɩrfʋ ɩ̃ waara nɩ a su-nyↄwraa. ⁴ Ɩ̃ nyɩ́ ɩ a nyɩ su-nyↄwraa na tɛrɛ a ʋ maal-bie a jaa, a mɩnɛ a nyɩ na ɩ a cɛcɛ, kↄ̃ tɛrɛ mabfʋ jie, ɩ̃ a bom kãw kↄ̃ mɩ ɓↄr nyɩ wa. ⁵ Ɩ̃-cɛ a ala ɩ a nyɩ sↄ̃w, nɩrɛ kãw faa na a kpaarfʋ, a sɛw na ʋ̃ sʋↄr a Naaŋmɩn jie, ɩ̃ ʋ na kʋ ʋ na. A-na-ɩ a Naaŋmɩn ma tɩɩrʼã kʋ a nɩbɛ ba jaa nɩ su-son; ʋ maa gala tɩɩrɛ nɩ wa. ⁶ Ɩ̃-cɛ a nɩrɛ ʋlↄ, ú sʋↄrʼɩ̃ ƴↄ̃w-nyãa; ʋ taa baala fɩ̃ɩ wa. A-na-ɩ a ʋlↄ na baala wↄ̃ na taa nɩ a man kʋ̃ↄ a sɛsɛb na dama, jala lↄbↄ bara. ⁷ A nɩ-lɛ, ʋ taa tɩɛr bↄ̃w ka ʋ na pↄw na bom kãw a Nɩ-kpɛ̃ɛ jie wa. ⁸ Poe ayi sʋbↄ ʋ ɩ, na ʋ ɓaɓala yʋↄrↄ. ⁹ A yɛbɛ na ɩ a nɩ-kↄmↄ sɛw na ʋ kãkara a mɩnɛ a Naaŋmɩn na cʋrↄ ʋ. ¹⁰ A ʋlↄ na mɩ le mɩ sɛw na na kãkara a mɩnɛ a Naaŋmɩn na lɩɛb ʋ ʋ wur a ʋ mɩ̃ɛ. A-na-ɩ ʋ nↄↄ tↄlʼã a mɩnɛ a mↄ-pube na ma suor. ¹¹ A mↄtↄ̃w ma purʼã na ʋ kpor, maal a mʋ̃ↄ a jʋↄlɩ̃ ko, a mↄ-pube suor, ɩ̃ a ba vɩlaafʋ sãw. Lɛ a ʋlↄ na le nↄↄ mɩ wa bũburĩ a ʋ tʋmↄ pʋↄ. ¹² Nʋ̃ↄ ma be na a nɩrɛ ʋlↄ jie na ɩraa cĩcĩ a bɩɩrfʋ pʋↄ, a-na-ɩ a ʋlↄ wa tↄl a bɩɩrfʋ pʋↄ baar, ʋ na pↄw na a baafʋ na ɩ a tʋↄfʋ bom a Nɩ-kpɛ̃ɛ na pʋlɩ̃ nɩ a bala na nʋ ʋ. ¹³ Nɩrɛ ʋ taa wa yele, a lɛdaar a bɩɩrfʋ na tara ʋ, áa Naaŋmɩn ɩ̃ bɩɩrɛ ʋ wa. A-na-ɩ bõ-bier ma tʋↄrↄ bɩɩrɛ a Naaŋmɩn wa, ɩ̃ a ʋlↄ mɩ̃ɛ maa mɩ bɩɩr nɩrɛ wa. ¹⁴ Ɩ̃-cɛ a nɩbɛ ba jaa bõ-ƴene-ƴene bɩɩrfʋ ma yi na a ba mɩ̃ɛ bↄb pʋↄ, na ma tawra ba bɛr ba nyↄw. ¹⁵ A ana mɩ̃ɛ bↄb ma karɩ̃ na, ɩ̃ wa nɩ a maal-fãa, ɩ̃ a maal-fãa wa mɩ karɩ̃ baar, a kũu ʋ ma wa nɩ. ¹⁶ Ɩ̃ yɛ-nʋnɩsɩ, nyɩ taa wa dadire wa. ¹⁷ A yel-sono jaa, nɩ a bom lɛ na ta a bom sɩ na pↄwrↄ a pↄrↄ, a iin a ma yi, a Naaŋmɩn ʋlↄ na ɩ a cãasɩ mamaala jie, ɩ̃ suu. A ʋlↄ, Ꞌwaa tɛrɛ lɩɛbfʋ ma lɩɛbɛ ɓaarʋ̃ kaarɩ̃ wa. ¹⁸ Ʋlↄ ɩ̃ nʋ ɩ̃ de a yel-mɩ̃ɛ ƴɛrɩ̃ dↄw nɩ sɩ, a sɩ na ɩ a dãdãw deme a ala a jaa fɛw pʋↄ ʋ na ir. ¹⁹ Ɩ̃ yɛ-nʋnɩsɩ, nyɩ́ bↄ̃w nɩ a asɩmɛ: a nɩrɛ lɛ sɛw na ʋ ma kpãkpana a ƴɛrɩ̃ cɛlfʋ. Ɩ̃-cɛ a ala ɩ a ƴɛrɩ̃ ƴɛrfʋ ʋ, ʋ taa ma pↄↄrↄ wa, ʋ taa ma mɩ nyɛrɛ suur pʋrpʋr wa. ²⁰ A-na-ɩ a nɩrɛ suur nyɛfʋ maa maal a ala na tor a Naaŋmɩn nii-sↄw wa. ²¹ Ala-ɩ̃-sↄ, nyɩ́ ŋmelĩ kpaar cↄw a yel-dɛɛr a jaa, lãa nɩ a tʋ̃-kpansɩ a jaa, ɩ̃ na nyɩ́ sↄw nɩ hɛlɛlɛ yɛ̃ a ƴɛrɩ̃ ʋlↄ a Naaŋmɩn na ƴↄ̃w a nyɩ suur pʋↄ, a-na-ɩ a ʋlↄ na tʋↄ faa nyɩ. ²² Nyɩ taa tↄↄ ɩ a cɛcɛlbɛ tɛw bɛlɛ nɩ a nyɩ mɩ̃ɛ wa, ɩ̃ nyɩ́ maala a ala a Naaŋmɩn ƴɛrɩ̃ na yele nyɩ. ²³ A-na-ɩ a nɩrɛ eɛlɛ a Naaŋmɩn ƴɛrɩ̃ ɩ̃ ma maala a ala a na yele wa, ʋ wↄ̃ na taa nɩ a nɩrɛ na Ꞌwuor a ʋ mɩ̃ɛ a caara pʋↄ a mɩnɛ ʋ na wↄ̃, ²⁴ ɩ̃ a lɛ ʋ na Ꞌwuor a ʋ mɩ̃ɛ baar ɩ̃ cen, a jie naan ʋ ma hiinʼã a mɩnɛ ʋ na lɛ wↄ̃. ²⁵ Ɩ̃-cɛ, a ala ɩ a nɩrɛ kpãkpana na Ꞌwuoro a ƴɛr-kpɛ̃w son na ma maal a nɩrɛ ʋ sↄ a ʋ mɩ̃ɛ, ɩ̃ ma be na bar wa, ɩ̃ maa hiin a ala ʋ na ma wõ wa, ɩ̃ ma maala, a ʋna nɩrɛ naa na pↄw na nʋ̃ↄ a Naaŋmɩn jie a ʋ tʋmↄ pʋↄ. ²⁶ A ala ɩ a nɩrɛ tɩɛrʼã beeka a ʋ ɩ na popuoro, ɩ̃ ma nyↄw a ʋ dɛlɩ̃bir a folõ-folõ ƴɛrfʋ pʋↄ wa, ʋ bɛlɛ na a ʋ mɩ̃ɛ; a ʋ puorfʋ ɩ na pↄrↄ. ²⁷ A yel-mɩ̃ɛ puorfʋ na ma tɛrɛ cɛfʋ jie a Sãa Naaŋmɩn nii-sↄw wa ɩ na, a sɩ na cɛlɛ a kpɩɩbsɩ nɩ a kpɩ̃ɩ-pↄↄbↄ a ba won pʋↄ, nɩ a mɩnɛ sɩ na tɛrɛɛ a sɩ mɩ̃ɛ a tẽw pʋↄ yel-dɛɛr ɩnɛ.

¹ Ɩ̃ yɛɛr, a mɩnɛ nyɩ na sↄw de a sɩ Nɩ-kpɛ̃ɛ Jeeju-Kirisi na yi a yuor ma ɩ wa, nyɩ taa tuure a nɩbɛ nʋnↄ wa. ² A ala ɩ a nɩbɛ ayi wɩ na kpɛ a nyɩ duo-taa yir, a bõ-ƴen parɩ̃sɩ, su nɩ a sɛlmɛ nubi-suuraa, ɩ̃ a kãw na ɩ a nɩ-kↄmↄ su a cẽcen kpↄr, ³ ɩ̃ a nyɩ lɩɛb a nii-sↄw cↄw a ʋlↄ na parɩ̃sɩ, ɩ̃ yel ʋ: “Wa jɛ ka a jaaji-vɩlaa juu,” ɩ̃ lɩɛb yel a nɩ-kↄmↄ: “Fʋ̃ʋ ʋlↄ, ɩraa ka,” mɩɩ “Jɛ ka a tene a ɩ̃ gbɛɛ pulẽe,” ⁴ a ala ɩ a lɛ a be, má a nyɩ sↄ̃w nyɩ tuure na a nɩbɛ nʋnↄ, mɩ guoro nɩ a yele nɩ tɩɛrɩ̃-kpansɩ. ⁵ Ɩ̃ yɛ-nʋnɩsɩ, nyɩ́ cɛlɛ! A Naaŋmɩn vɛlʼã ir a bala na ɩ a tẽw na nɩ-kↄmsɩ, a mɩnɛ a ba na le a ƴↄ̃w-nyãa pʋↄ, na ba pↄw a Naaŋmɩn naa-tẽw ʋ na pʋlɩ̃ nɩ a bala na nʋnↄ ʋ. ⁶ Ɩ̃-cɛ a nyɩmɩ, nyɩ ma kpɛrɛ na a nɩ-kↄmsɩ! Aa ɩ a bala na le ɩ̃ ma kpowro nyɩ wa . . . ? Aa mɩ ɩ a bala ma tawra nyɩ cere nɩ a ƴɛrɩ̃ guorfʋ jiir wa . . . ? ⁷ Aa ɩ a bala ma kpɛrɛ a yo-son ʋlↄ a Naaŋmɩn na kʋ nyɩ wa . . . ? ⁸ A ala sɩrɩ̃ ɩ nyɩ maala na tuure nɩ a mɩnɛ a Naaŋmɩn Sɛbɛ ƴɛr-kpɛ̃w juu na yele: “Á fú nʋ a fʋ tↄ sʋbↄ a fʋ mɩ̃ɛ kaarɩ̃,” nyɩ maala na a vɩlaa. ⁹ Ɩ̃-cɛ a ala ɩ nyɩ tuure na a nɩbɛ nʋnↄ, a ƴɛr-kpɛn na ƴↄ̃w nyɩ na a ƴɛrɩ̃, a-na-ɩ nyɩ mabʼã a ʋ jie. ¹⁰ A ʋlↄ na jↄrↄ a ƴɛr-kpɛn a jaa, ɩ̃ wa mab a bõ-ƴen jie, ʋ sãw na a ƴɛr-kpɛn a jaa jie. ¹¹ A ʋlↄ na yel: “Taa wa gana nɩ pↄↄ-kpee mɩɩ dab-kpee wa,” ʋ lɛ yelʼã go: “Taa wa kúrↄ nɩrɛ wa.” Ɩ̃ a ala ɩ faa gã nɩ pↄↄ-kpee mɩɩ dab-kpee wa, ɩ̃ na fʋ kú a nɩrɛ, fʋ mabʼã a ƴɛr-kpɛn jie. ¹² Nyɩ́ ɛ̃ɛ ƴɛrɛ ɩ̃ mɩ maala bↄ̃w nɩ ka ba nↄↄ guorʼã a nyɩ ƴɛrɩ̃ tu nɩ a ƴɛr-kpɛ̃w ʋlↄ na maala a nɩrɛ ʋ sↄrɛɛ a ʋ mɩ̃ɛ. ¹³ A-na-ɩ a ƴɛrɩ̃ guorfʋ daar, a ʋna sʋbↄ na ma dãa tɛrɛ nã-bↄ̃wfʋ wa, a Naaŋmɩn kↄ̃ mɩ bↄ̃w ʋ nãw wa. Ɩ̃-cɛ a nɩrɛ nãw bↄ̃wfʋ tɛrɛ na a tʋↄfʋ gãw a ƴɛrɩ̃ guorfʋ. ¹⁴ Ɩ̃ yɛɛr, bõ a na ɩ a nɩrɛ yel á ʋ tɛrɛ na a ƴↄ̃w-nyãa, ɩ̃-cɛ a ʋ maal-bie ma miile á ʋ tɛrɛ ʋ na wa? A ƴↄ̃w-nyãa par-bʋrↄ ʋlↄ na tʋↄ na faa ʋ mɩɩ? ¹⁵ A ala ɩ a yɛbɛ kãw mɩɩ a yɛ-pↄw kãw tɛrɛ na a salɩ̃ɓuor, mɩ faa nɩ a bibie-a-jaa bõ-dɩraa, ¹⁶ ɩ̃ a nɩrɛ kãw a nyɩ sↄ̃w yel ʋ: “Cen vɩlaa, kpɛ a ule-ule pʋↄ ɩ̃ dɩ pi,” ɩ̃ ma kʋ ʋ a ala na sɛw nɩ a ɩ̃gan wa, boolo a na sũo? ¹⁷ Lɛ a mɩ be nɩ a ƴↄ̃w-nyãa. A ala ɩ ƴɛr-bie tɛw ʋ tↄↄ ɩ, ma tɛrɛ a maal-bie wa, bõ-kũu ʋ. ¹⁸ Ɩ̃-cɛ a nʋmↄ-wa-sↄw a nɩrɛ na yelʼã: “A maa, ɩ̃ tɛrɛ na a ƴↄ̃w-nyãa, ɩ̃ a fʋ̃ʋ a fʋ tɛrɛ a maal-bie.” A nɩrɛ yel a lɛ, ɩ̃ na yel ʋ na: “Miil ma a fʋ ƴↄ̃w-nyãa jaalaa ɩ̃ je kãa, ɩ̃ a maa, ɩ̃ na miilʼɩ̃ fʋ na a ɩ̃ maal-bie na miile a ɩ̃ ƴↄ̃w-nyãa ɩ̃ na tɛrɛ.” ¹⁹ Fʋ tɛrɛ na ƴↄ̃w-nyãa á Naaŋmɩn bõ-ƴen tɛw ɩ̃ be be . . . ? A vɩlaa na ʋlↄ. A kↄ̃tↄnsɩ mɩ, mɩ tɛrɛ na a ʋna ƴↄ̃w-nyãa naa, jↄrↄ nɩ a dãbɩ̃ɛ, mine nɩ. ²⁰ Fʋna nɩ-pↄrↄ naa, fʋ bʋↄrↄ na fʋ bↄ̃w áa ƴↄ̃w-nyã-jaalaa ma tɛrɛ par wa mɩɩ? ²¹ A sɩ sãa-kʋmↄ Abʋraham, bõ ɩnɛ a Naaŋmɩn dãa nyɛ ʋ ʋ tor? Aa dãa ɩ a ʋ maal-bie ɩnɛ a lɛdaar ʋ na de a ʋ bi-daba Ɩjakɩ a ʋ lo nɩ a baar kʋ ʋ wa . . . ? ²² Faa nyɛ wa . . . ? A ʋ ƴↄ̃w-nyãa nɩ a maal-bie ma dãa na lãa cere taa, a maal-bie ma maal a ƴↄ̃w-nyãa ʋ bↄ̃w karɩ̃ ta vɩlaa. ²³ A lɛ, a maalʼã a ala a Naaŋmɩn Sɛbɛ na yel: “A Abʋraham ƴↄ̃w na a Naaŋmɩn a nyãa, ɩ̃ a ʋ ƴↄ̃w-nyãa ɩnɛ a Naaŋmɩn de ʋ ʋ ɩ nɩ-toraa.” Ɩ̃ a Naaŋmɩn bʋↄlↄ ʋ a ʋ baraa. ²⁴ Nyɩ nyɛ na, a nɩrɛ torfʋ a Naaŋmɩn nii-sↄw yire na a ʋ maal-bie jie; aa yire a ʋ ƴↄ̃w-nyã-jaalaa jie tɛw wa. ²⁵ Nyɩ́ tɩɛrʼɩ̃ a pↄw-baa ʋlↄ na dɩ a Arahab mɩ. A ʋ maal-bie ɩnɛ mɩ a Naaŋmɩn sↄw de ʋ, ʋ ɩ a nɩ-toraa, a mɩnɛ ʋ na de a Jufisɩ nɩ-tʋnɩsɩ bala vɩlaa, na ʋ miil ba a sↄr kpee a ba de lɩɛb kul. ²⁶ A-na-ɩ a mɩnɛ a ɩ̃gan na ma ɩ a bõ-kũu a ala ɩ Ꞌwaa tɛrɛ a sɩɛ wa, lɛ a ƴↄw-nyãa ma mɩ ɩ a bõ-kũu a ala ɩ a maal-bie ma be tↄ wa.

¹ Ɩ̃ yɛɛr, a nyɩ sↄ̃w, nyɩ taa waa na nyɩ bʋↄrↄ nyɩ ɩa jãjaanba wa, a-na-ɩ nyɩ bↄ̃w ka a sɩmɩ na ɩ a jãjaanba, a sɩ ƴɛrɩ̃ guorfʋ na bɛlɩ̃ na gãw a ŋmɛɛ ben. ² Sɩ jaa ma tule na dɩmɛ-dɩmɛ. A ala ɩ a nɩrɛ be na be maa tulĩ a ʋ ƴɛrɩ̃ ƴɛrfʋ pʋↄ wa, a nɩrɛ ʋlↄ ma tɛrɛ cɛfʋ jie wa, ɩ̃ mɩ tʋↄrↄ nyↄwrↄ a ʋ mɩ̃ɛ ʋ jaa tɛrɛɛ. ³ A ala ɩ sɩ ma ƴↄ̃w na a kure a wibe nↄɛ pʋʋr a ba na wono sɩ a toor, sɩ na mɩ tʋↄ na gↄr a ba ɩ̃gana a jaa cere nɩ a jiir ala sɩ na bʋↄrↄ. ⁴ Mɩɩ, nyɩ tɩɛrʼɩ̃ a gbor-bɛrɛ ala na be a man-bɛrɛ jur, a mɩnɛ ba na ma saarɩ̃ bɛrmɛ, ɩ̃ a sɛsɛb ma tↄrↄ ba na nɩ fãgã, bõ-bile jaa fɩ̃ɩ ba ma de mↄnↄ nɩ ba, vɩrɛ nɩ ba a mɩnɛ ba na bʋↄrↄ. ⁵ A lɛ a mɩ be nɩ a dɛlɩ̃bir. Ʋ pabʼã a ɩ̃gan pʋↄ, ɩ̃ waa yo-bↄb ma ɩ wa. Nyɩ tɩɛrʼɩ̃ a vũu bile na ma tʋↄ nyↄw a mↄ-kpɛ̃ɛ na gã cere, na ʋ dɩ ʋ jaa. ⁶ A dɛlɩ̃bir mɩ, vũu ʋ. Ʋ mɩ ɩ na a burbur tẽw na be a sɩ ɩ̃gan ɓãbie pʋↄ, sↄbↄ a sɩ ɩ̃gan ʋ jaa. Ʋ nyↄw na a sɩ baafʋ ʋ jaa sɩ na tɛrɛ ka a tẽw pʋↄ, ɩ̃ dɩrɛ nɩ a vũu ʋlↄ na yi a wɛfʋ vũu pʋↄ. ⁷ A nɩrɛ na tʋↄ na maal a wɛ-dʋn bʋrↄ bʋrↄ, nɩ a wɛ-lili, a yel-vurisɩ, nɩ a kʋ̃ↄ pʋↄ dʋn a ba bal a ʋ jie, ɩ̃ a lɛ a nɩbɛ ma maal. ⁸ Ɩ̃-cɛ a dɛlɩ̃bir, nɩrɛ ma be na tʋↄ maal ʋ ʋ bal wa. Ʋ ɩ na a bõ-bier na ma be tʋↄfʋ jie wa. A mɩ wↄ̃ na taa nɩ ba jɛl ʋ na ʋ jaa nɩ a lↄw ʋlↄ na kúrↄ. ⁹ A ʋlↄ naa sɩ ma de pɛwrɛ nɩ a Nɩ-kpɛ̃ɛ na ɩ a sɩ Sãa, ɩ̃ ma lɛ de ʋ lɩɛb tʋrↄ nɩ a nɩbɛ a Naaŋmɩn na mɛ a ba wↄ̃ taa nɩ ʋ. ¹⁰ A ʋna nↄ-bõ-ƴen naa pʋↄ a pɛwfʋ nɩ a tʋ-bie ma yire. Ɩ̃ yɛɛr, aa sɛw a na be a lɛ wa. ¹¹ A kʋ̃ↄ nʋ̃ↄ nɩ a kʋ̃ↄ tuo na tʋↄ na lãw bune yire a bↄw bõ-ƴen pʋↄ mɩ? ¹² Ɩ̃ yɛɛr, a fɩgɩ tɩɛ na tʋↄ na wↄ̃ a olivi bie mɩɩ? Mɩɩ a dɩvɛ̃ tɩɛ na tʋↄ na wↄ̃ a fɩgɩ mɩ? A lɛ ʋ mɩ, a bↄw ʋlↄ pʋↄ a kʋ̃ↄ na tɛrɛ a nasõ na bune yire, kʋ̃ↄ nʋ̃ↄ ma mɩ tʋↄrↄ tuure a ʋna bↄw yire wa. ¹³ Nɩrɛ be na a nyɩ sↄ̃w na kpaar, mɩ tɛrɛ nɩ a bↄ̃wfʋ mɩɩ? A sɛw na a ʋ yɛ̃ son á miil a ʋ maal-bie pʋↄ ʋ na maala nɩ a hɛlɛlɛ yɛ̃ nɩ a kpaarfʋ. ¹⁴ A ala ɩ a nyɩ sube pʋʋr a nyuur kʋrↄ nyɩ na faara, ɩ̃ a nyɩ ma faara taa bʋↄrↄ nɩ a ju-kpɛ̃ɛ, nyɩ taa bʋↄrↄ a yuor sãwna nɩ a yel-mɩ̃ɛ bara wa. ¹⁵ A ʋna kpaarfʋ naa ma yi a Naaŋmɩn jie wa. Ka tẽw pʋↄ kpaarfʋ ʋ a nɩsaa salaa na tɛrɛ, a yi a kↄ̃tↄn jie. ¹⁶ A-na-ɩ a jie ʋlↄ a nyuur nɩ a faa-tar na be, be a nyanyaafʋ nɩ a tʋ̃-kpansɩ bʋrↄ bʋrↄ ma mɩ be. ¹⁷ Ɩ̃-cɛ a nɩrɛ ʋlↄ na tɛrɛ a kpaarfʋ ʋlↄ na yi a Naaŋmɩn jie ma ɩ na cɛcɛ sɛr, ɩ̃ pãa tɛrɛ a su-ɓaar, nɩ hɛlɛlɛ yɛ̃. Ʋ ma balʼã, tɛrɛ nɩ a nã-bↄ̃wfʋ, maala nɩ a vɩlaa. ꞋWaa tuure wa, ɩ̃ ma ɩ poe ayi sʋbↄ wa. ¹⁸ A bala na bʋↄrↄ a pɩɛnfʋ a ba sↄ̃w ma tʋnↄ nɩ na a su-ɓaar, na ba pↄw a baafʋ ʋlↄ na tor.

¹ Bõ ma waara nɩ a faa-taa nɩ a jɛb a nyɩ sↄ̃w? Má a yele ala vɩláa na ma ƴɛbɛ ƴɛbɛ nyɩ a ɩ̃gana, ala jie a ma yi. ² A yele vɩláa ma nyↄw nyɩ na, ɩ̃ a nyɩ maa pↄw wa; ala-ɩ̃-sↄ a nyɩ ma kúrↄ taa. Nyɩ ma tɛrɛ na a nyuur a bom ɩnɛ, ɩ̃ nyɩ maa tʋↄ pↄw wa; ala-ɩ̃-sↄ a nyɩ ma jɛbɛ faara nɩ taa. Nyɩ maa pↄwrↄ wa, a-na-ɩ nyɩ maa sʋↄr a Naaŋmɩn jie wa. ³ Nyɩ ma sʋↄrʼã ɩ̃ maa pↄw wa, a-na-ɩ nyɩ maa bↄ̃w sʋↄr a mɩnɛ a na sɛw wa. Ɩ̃-cɛ nyɩ ma sʋↄrʼã na tʋↄ maalʼɩ̃ a ala vɩláa na nyↄw nyɩ. ⁴ A nyɩna nɩ-gõgolĩsɩ naa! Nyaa bↄ̃w ka a tẽw pʋↄ yele nʋfʋ ma wa nɩ na a Ꞌlaarfʋ a nɩrɛ nɩ a Naaŋmɩn jie wa mɩɩ? A nɩrɛ ʋlↄ na bʋↄrↄ ʋ nʋ a tẽw na pʋↄ yele ma lɩɛbʼã ɩ a Naaŋmɩn san-sʋbↄ. ⁵ Aa ɩ pↄrↄ a Naaŋmɩn Sɛbɛ yel, áa Naaŋmɩn ma ɓĩi na tↄ a sɩɛ ʋlↄ ʋ na ƴↄ̃w sɩ. ⁶ Ɩ̃-cɛ a Naaŋmɩn sũofʋ bɛrmɛ na ma ɩ wa. Ala-ɩ̃-sↄ a Naaŋmɩn Sɛbɛ yelʼã: “A Naaŋmɩn ma varʼã a yo-bʋↄrbↄ a sↄr, ɩ̃ ma sũo a bala na wur a ba mɩ̃ɛ.” ⁷ Ala-ɩ̃-sↄ, nyɩ́ bal a nyɩ mɩ̃ɛ a Naaŋmɩn jie. Nyɩ taa kʋ a Satã a sↄr fɩ̃ɩ wa, ɩ̃ ʋ na jↄ na jãa ɩ̃ cɛ nyɩ bar. ⁸ Nyɩ́ pɩɛlɛ a Naaŋmɩn, ɩ̃ ʋ na mɩ pɩɛlʼɩ̃ nyɩ na. Nyɩna maal-faar deme naa, nyɩ́ pↄl a nyɩ nur! Nyɩna poe ayi deme naa, nyɩ́ cↄↄrɩ̃ a nyɩ sube! ⁹ Nyɩ́ waala a nãw! Nyɩ́ be ni-sↄbaa pʋↄ na nyɩ cire nɩ mↄtↄ̃-kʋ̃ↄ. Nyɩ̃ ɩ a nyɩ laar lɩɛb ɩ ni-sↄbaa, a nyɩ nʋ̃ↄ mɩ lɩɛb ɩ su-sãwfʋ. ¹⁰ Nyɩ́ wur a nyɩ mɩ̃ɛ a Nɩ-kpɛ̃ɛ nii-sↄw, ɩ̃ ʋ na jɛw nyɩ na a nyɩ do. ¹¹ Ɩ̃ yɛɛr, nyɩ taa sãwna taa yoe wa. A nɩrɛ ɩ̃ sãwna a ʋ yɛbɛ kãw yuor, mɩɩ jɛ guoro a ʋ ƴɛrɩ̃, a Naaŋmɩn ƴɛr-kpɛn ʋ guoro a lɛ, ƴɛrɛ nɩ a bier ƴↄnↄ ʋ. Ɩ̃-cɛ a ala ɩ fʋ guoro na a ala a ƴɛr-kpɛn na yele, a miilʼã a faa ɩ a ʋlↄ na jↄrↄ a ƴɛr-kpɛn wa, ɩ̃ fʋ ɩ na a ƴɛr-kpɛn-guoro. ¹² Naaŋmɩn tɛw ɩ̃ ɩ a ƴɛr-kpɛn-tɩɩrɛ, nɩ a ƴɛr-guoro, a ʋlↄ na tʋↄrↄ faara a nɩrɛ, mɩɩ maala a nɩrɛ ʋ wɛrɛ. Ɩ̃-cɛ a fʋ̃ʋ, ala fʋ mɩ ɩ na fʋ guoro a fʋ tↄ sʋbↄ ben? ¹³ A ƴɛ̃ƴɛrɩ̃ na, a nyɩmɩ na ma yele, a dɩnaa mɩɩ a bio, a nyɩ na cenʼã tẽw kãw maal yõ-bõ-ƴen, na nyɩ ƴab pↄw dↄↄlaa, nyɩ́ cɛlɛ ma! ¹⁴ A nyɩmɩ na ma bↄ̃w a mɩnɛ a nyɩ baafʋ na beree a bio wa, bõ a nyɩ baafʋ ɩ? Nyɩ wↄ̃ na taa nɩ a uulũu na ma nyɩr a jie naan, ɩ̃ lɛ bũburĩ a wɩɛrʼãa. ¹⁵ Ɩ̃ nyɩ ɛ̃ɛ na sɛw nyɩ ma yel: “Á ala ɩ a Nɩ-kpɛ̃ɛ sↄw na, a sɩ cãa, sɩ na maalʼã asɩmɛ mɩɩ a nyaa.” ¹⁶ Ɩ̃-cɛ a ƴɛ̃ƴɛrɩ̃ na, nyɩ ma bʋↄrↄ na a yuor miile nɩ a nyɩ mɩ̃ɛ. A ʋna yo-bↄb bʋrↄ naa ɩ na bier. ¹⁷ Ala-ɩ̃-sↄ, a nɩrɛ lɛ na bↄ̃w a son maalfʋ ɩ̃ ma maal wa, fãa ʋ maal.

¹ A ƴɛ̃ƴɛrɩ̃ na, a nyɩmɩ na mɩ le, nyɩ́ cɛlɛ ma! Nyɩ́ kono wuure nɩ a na-bebe ala nↄↄ tara nyɩ ɩnɛ. ² A nyɩ na-yele pʋ̃ↄ na. A pɛpɛlɛ dɛlɩ̃ na a nyɩ cẽcene sãw bar. ³ A nyɩ sɛlmɛ nɩ a nyɩ libie lo na bajɩ̃ɩ, ɩ̃ a ba bajɩ̃ɩ lofʋ nↄↄ ƴↄ̃w nyɩ na ƴɛrɩ̃, ɩ̃ dɩ nyɩ vũu kaarɩ̃. A ɩ na a baarfʋ daar, ɩ̃-cɛ nyɩ woorʼã a na-yele bin. ⁴ Nyɩ́ nyɛ, a bala nyɩ na de a ba cɛ nyɩ a ci, ɩ̃-cɛ a nyɩ ŋmaa ba a yafʋ, a ba yar ŋmeere na cɛlɩ̃sɩ, ɩ̃ a ci-cɩɛrbɛ wuurfʋ cenʼã na ta a Naaŋmɩn na ɩ a fãwsɩ a jaa Nɩ-kpɛ̃ɛ jie. ⁵ Nyɩ dɩ na nʋ̃ↄ ka a tẽw pʋↄ, maalʼɩ̃ a ala nyɩ na bʋↄrↄ. Ɩ̃-cɛ a mɩnɛ nyɩ na ƴↄw a nyɩ mɩ̃ɛ, a ɩ na a kúfʋ ɩnɛ a nii kaarɩ̃. ⁶ Nyɩ ƴↄ̃w na a bala na tor a ƴɛrɩ̃, na nyɩ kú ba, ɩ̃ baa maal bom wa. ⁷ Ala-ɩ̃-sↄ yɛɛr, nyɩ́ nyↄw suur wa ta nɩ a Nɩ-kpɛ̃ɛ waa daar. Nyɩ́ nyɛ a kʋↄraa. Ʋ ma nyↄw na suur ɩ̃ cɛlɛ a wↄ̃-sono ala na yire a ʋ puo pʋↄ. Ʋ ma cɛlɛ na a sa-jʋbaa nɩ a lamɩ na tʋↄ tↄl baar. ⁸ A nyɩmɩ mɩ, nyɩ́ tɛrɛ su-nyↄwraa ɩraa nɩ cĩcĩ, a-na-ɩ a Nɩ-kpɛ̃ɛ waa pɩɛlʼã. ⁹ Yɛɛr, nyɩ taa hũhune taa wa, a mɩnɛ a Naaŋmɩn kↄ̃ wa ƴↄ̃w nyɩ ƴɛrɩ̃ wa. Nyɩ́ nyɛ, a Yɛr-guoro be na a dↄ̃dↄr nʋↄr. ¹⁰ Yɛɛr, nyɩ́ tɩɛrʼɩ̃ a Naaŋmɩn ƴɛr-hierbe na dãa de a Nɩ-kpɛ̃ɛ yuor ƴɛrʼɩ̃, a mɩnɛ a ba won nɩ a ba su-nyↄwraa na dãa be, ɩ̃ de ba a ba ɩ nyɩ bõ-tↄↄnsɩ. ¹¹ Nyɩ bↄ̃w ka a bala na dãa tɛrɛ a su-nyↄwraa ɩraa nɩ, bala sɩ de a ba ɩ a nʋ̃ↄ deme. Nyɩ wõ na a Jↄb su-nyↄwraa ƴɛrɩ̃, ɩ̃ mɩ nyɛ a ala a Nɩ-kpɛ̃ɛ na maal ʋ a baarfʋ daar. A-na-ɩ a Nɩ-kpɛ̃ɛ ɩ na pʋ-pɩlaa sʋbↄ, tɛrɛ nɩ nã-bↄ̃wfʋ. ¹² Ɩ̃ yɛɛr, a ala na ɩ a kpɛ̃ɛ ɩ na, nyɩ taa wa pↄrↄ wa. Nyɩ taa wa pↄrↄ nɩ a saꞋlon, mɩɩ a tene, mɩɩ bõ-kpee kãw wa. Ɩ̃ nyɩ́ ma yel a “ↄↄ,” a ala ɩ sɩrɛ ʋ, ɩ̃ yel a “Kpee,” a ala ma ɩ sɩrɛ ʋ wa, a mɩnɛ a nyɩ kↄ̃ wa pↄw ƴɛrɩ̃ a ƴɛrɩ̃ guorfʋ daar wa. ¹³ Nɩrɛ kãw be na a nyɩ sↄ̃w ɩ̃ be won pʋↄ mɩɩ? u sʋↄrↄ Naaŋmɩn. Nɩrɛ be na be na be a nʋ̃ↄ pʋↄ mɩɩ? u cɩɛrɛ a yele pɛwrɛ nɩ a Naaŋmɩn. ¹⁴ Nɩrɛ be na a nyɩ sↄ̃w a Ꞌwↄbↄ ʋ mɩɩ? u bʋↄl a duo-puor-ni-dierbe a ba wɩ sʋↄr a Naaŋmɩn, pʋrʼɩ̃ ʋ kãa, bʋↄlʼɩ̃ a Nɩ-kpɛ̃ɛ yuor ƴↄ̃w ʋ. ¹⁵ A sʋↄrfʋ ʋlↄ ba na sʋↄrↄ nɩ a ƴↄ̃w-nyãa na kpaarʼã a wʋlɩ̃ sʋbↄ, ɩ̃ a Nɩ-kpɛ̃ɛ na maal ʋ na ʋ ir. A ʋlↄ dãa maal faar, ʋ na de na bar kʋ ʋ. ¹⁶ Ala-ɩ̃-sↄ, nyɩ́ caala a nyɩ maal-fãa kʋrↄ taa, ɩ̃ mɩ sʋↄrↄ a Naaŋmɩn ƴↄnↄ taa, a mɩnɛ a nyɩ na tʋↄ kpaar a nyɩ wʋlɩ̃sɩ pʋↄ. A nɩ-toraa Naaŋmɩn sʋↄrfʋ tɛrɛ na fãgã na maal bom. ¹⁷ A Eli dãa na ɩ nɩrɛ a sɩ kaarɩ̃, ɩ̃-cɛ ʋ marʼã a Naaŋmɩn sʋↄrfʋ a mɩnɛ a saa na ŋmaa a war yomo ata nɩ ŋmãa. ¹⁸ A ala ɩ̃ baar, ʋ lɛ sʋↄrʼã a Naaŋmɩn, ɩ̃ a saa wa na, a yele bɩ a tẽw juu. ¹⁹ Ɩ̃ yɛɛr, a ala ɩ bõ-ƴen a nyɩ sↄ̃w bↄrʼã jãa taa nɩ a yel-mɩ̃ɛ, ɩ̃ a nɩrɛ lɛ lɩɛb ʋ wa nɩ, ²⁰ nyɩ̃ bↄ̃w nɩ a asɩmɛ: a ʋlↄ maal a maal-fãa sʋbↄ na bↄr ʋ lɩɛb wa a sↄr sIↄn pʋↄ, ʋ na wɩɛ ʋ na a kũu ɩnɛ, ɩ̃ a Naaŋmɩn na fɛ na a maal-faar yaw bar.