2 PƖƐR

1

1 A maa Sɩmↄ̃ Pɩɛr na ɩ a Jeeju-Kirisi tʋ̃tʋnↄ, ɩ nɩ a ʋ nɩ-tʋnaa, ɩ̃ tɩɩrɛ a sɛbɛ na kʋrↄ a nyɩmɩ na wõ a puorfʋ ƴɛrɩ̃ na kʋ nyɩ a nason a sɩ kaarɩ̃, a yi a Jeeju-Kirisi torfʋ ɩnɛ, a ʋlↄ na ɩ a sɩ Naaŋmɩn nɩ a sɩ Fafaara. 2 A sũofʋ nɩ a pɩɛnfʋ á lɛ dↄↄl nyɩ, a mɩnɛ nyɩ na bↄ̃w a Naaŋmɩn nɩ a sɩ Nɩ-kpɛ̃ɛ Jeeju. 3 A Nɩ-kpɛ̃ɛ de na a ʋ fãgã kʋ nɩ sɩ a ala a jaa na sɛw nɩ a sɩ baafʋ pʋↄ, a sɩ na mɩ ƴↄnↄ ʋ, a mɩnɛ sɩ na bↄ̃w a ʋlↄ na bʋↄl sɩ, a sɩ na lãa pↄw taa nɩ ʋ a ʋ yo-yifʋ nɩ a ʋ son ɩfʋ. 4 A ala ɩnɛ ʋ pʋlɩ̃ nɩ sɩ a pʋlɩ̃-vɛlɛ na ma bɛrmɛ ɩɛ wa, a mɩnɛ a nyɩ na tʋↄ pↄw nɩ a Naaŋmɩn a ʋ wãa, ɩ̃ cɩ̃ɛ a sãwfʋ ʋlↄ na sãwna a tẽw. 5 A asɩmɛ ɩnɛ, nyɩ́ ƴↄ̃w fãgã ɩ̃ dↄↄl a dẽdẽ cenfʋ a nyɩ ƴↄ̃w-nyãa juu, ɩ̃ Ɩɛ dↄↄl a bↄ̃wfʋ a nyɩ dẽdẽ cenfʋ juu. 6 Nyɩ́ lɛ ƴↄ̃w fãgã ɩ̃ dↄↄƖ a mɩ̃ɛ-tɛrɛfʋ a nyɩ bↄ̃wfʋ juu, ɩ̃ lɛ dↄↄl a su-varkpara a nyɩ mɩ̃ɛ-tɛrɛfʋ juu, ɩ̃ mɩ ɩ a Nãaŋmɩn ƴↄ̃wfʋ a lɛ dↄↄl a nyɩ su-varkpara juu. 7 Nyɩ́ lɛ dↄↄl a yɛɛr nʋfʋ a nyɩ Naaŋmɩn ƴↄ̃wfʋ juu, ɩ̃ pãa dↄↄl a nɩbɛ ba jaa nʋfʋ a nyɩ yɛɛr nʋfʋ juu. 8 A ala ɩ a ana yele be na a nyɩ jie ɩ̃ waa, aa bara nyɩ lɛ ɩ̃ ma kʋ nyɩ wↄmↄ wa, ɩ̃-cɛ a na tↄw nyɩ na ƴↄ̃w a nyɩ na bↄ̃w a sɩ Nɩ-kpɛ̃ɛ Jeeju-Kirisi vɩlaa. 9 Ɩ̃-cɛ a nɩrɛ ʋlↄ na ma tɛrɛ a ana yele wa jↄ̃w na, a-na-ɩ a ʋ nyɛfʋ nyɩrɩ̃ na pab. Ʋ hiinʼã ɩ̃ ma cãa bↄ̃wnaa a mɩnɛ a Naaŋmɩn na pɛw a ʋ korĩ-cɛ maal-faar bar wa. 10 Ala-ɩ̃-sↄ yɛɛr, nyɩ́ lɛ nyɩrɛ miile a nyɩ baafʋ pʋↄ áa Naaŋmɩn sɩrɩ̃ na bʋↄl nyɩ, ɩ̃ mɩ vɛl nyɩ ir. A-na-ɩ a nyɩmɩ maala a lɛ, daar ma be be fɩ̃ɩ a nyɩ na lo a fãa pʋↄ wa. 11 A nↄhↄ̃, nyɩ na nyɛ na a sↄr kpɛ a sɩ Nɩ-kpɛ̃ɛ nɩ a sɩ Fafaara Jeeju-Kirisi fãw pʋↄ vɩlaa, a fãw ʋlↄ na ma tɛrɛ a baarfʋ daar wa. 12 Ala-ɩ̃-sↄ, a mɩnɛ nyɩ na saarɩ̃ bↄ̃w a yẽle asɩmɛ, ɩ̃ mɩ ɩraa a cĩcĩ a yel-mɩ̃ɛ ʋlↄ pʋↄ nyɩ na be a ƴɛ̃ƴɛrɩ̃, ɩ̃-cɛ ɩ̃ na cãa na jawra nyɩ a ana yele a daar a jaa. 13 A lɛdaar ɩ̃ na cãa vʋʋrↄ, ɩ̃ nyɛ na a ɩ ma son ɩ̃ na jawra nyɩ a ɩ̃ kpãkpanfʋ pʋↄ. 14 A-na-ɩ ɩ̃ bↄ̃w na ka maa yaarɩ̃ bara a ɩ̃gan naa, a mɩnɛ a sɩ Nɩ-kpɛ̃ɛ Jeeju-Kirisi na dãa yel ma. 15 Ala-ɩ̃-sↄ ɩ̃ na dɩ nɩ nyɩ na a tuo, a mɩnɛ a maa wa saarɩ̃ cen, ɩ̃-cɛ a nyɩ na cãa bↄ̃w a ana yele a daar a jaa. 16 A-na-ɩ a lɛdaar sɩ na dãa man nyɩ a mɩnɛ a sɩ Nɩ-kpɛ̃ɛ Jeeju-Kirisi na nyɩ̃rʼɩ̃ a kpɛ̃w, aa ɩ kpurĩsɩ na yi a nɩbɛ tɩɛrɩ̃sɩ pʋↄ sɩ de manʼɩ̃ nyɩ wa, ɩ̃-cɛ sɩ be na be nyɛ a ʋ kpɛ̃ɛ ɩfʋ nɩ a sɩ mimie. 17 Ʋ pↄw na a yo-yifʋ nɩ a ju-kpɛ̃ɛ a Sãa Naaŋmɩn jie a lɛdaar sɩ na wõ a ʋna kↄkɩr na yi a Naaŋmɩn ji-nyɩlaa pʋↄ na yel: “A nanɩ ɩ̃ ɩ a ɩ̃ Bi-nʋnaa na kpɛ ma a nyãa.” 18 Sɩmɩ mɩ̃ɛ dãa na be nɩ ʋ a be a tã-ciiraa juu, ɩ̃ wõ a kↄkɩr ʋlↄ na dãa yi a saa juu. 19 Ala-ɩ̃-sↄ, sɩ nyɩrɩ̃ na sↄw a ƴɛrɩ̃ ʋlↄ a Naaŋmɩn ƴɛr-hierbe na dãa hier. A na vɩɛlɛ na a nyɩ na cɛlɛ a ʋna ƴɛrɩ̃, a-na-ɩ ʋ wↄ̃ na taa nɩ a cãa na caara a ji-liwraa pʋↄ lɛɛ . . . wa tara nɩ a lɛdaar a wɩɛr na caara, ɩ̃ a bi-vɩɛ ŋmarbir na mɩ caarɩ̃ a nyɩ sube pʋʋr. 20 Nyɩ́ bↄ̃w nɩ a nanɩ sɛr: nɩrɛ kãw ma be be na tʋↄrↄ mana a Naaŋmɩn ƴɛr-bir par ʋ yẽ wa, 21 a-na-ɩ a Naaŋmɩn ƴɛr-bir kãw ma yi nɩrɛ pʋ-tɩɛrʋ̃ pʋↄ wa, ɩ̃-cɛ a Naaŋmɩn Sɩɛ ɩ̃ tↄw a nɩbɛ a ba ƴɛr a Naaŋmɩn ƴɛrɩ̃.

2

1 Jir-ŋma-ƴɛr-hierbe mɩ dãa na be a Naaŋmɩn nɩbɛ sↄ̃w a korĩ-cɛ, a mɩnɛ a jãjaanba na ŋmara a jirsɩ na mɩ be a nyɩ sↄ̃w. Ba na fʋrʼã kpɛ nɩ a ƴɛr-jirsɩ na sãwna a nɩbɛ, jaarʼɩ̃ a Nɩ-kpɛ̃ɛ ʋlↄ na dãa da ba fáa, taw nɩ a sãwfʋ lↄb dↄↄl a ba juumɩ. 2 Nɩ-yaw na tu na a ba maal-bi-burbur, a nɩbɛ lɩɛb kpɛrɛ a yel-mɩ̃ɛ sↄr. 3 A-na-ɩ a jãjaanba bala, libi-bʋↄrbↄ ba ɩ, ma ƴↄ̃w a nↄ-kãa bɛlɛ nɩ nyɩ. A ba Yɛr-guoro gↄrʼã guor a ba ƴɛrɩ̃ korĩ-cɛ jaa, ɩ̃ a ba sãwfʋ cãa na be waara. A ʋlↄ na wɛlɛ ba ma gur wa. 4 A Naaŋmɩn ma dãa bar a sɩ-tʋnɩsɩ bala na dãa maal a fãa wa, ɩ̃-cɛ ʋ lↄb ba na ƴↄ̃w bↄw kpol-kpɛ̃ɛ pʋↄ, a ba lũ ba bin a libe pʋↄ gure nɩ a ƴɛrɩ̃ guorfʋ bibir. 5 ꞋWaa mɩ dãa bar a korĩ-cɛ nɩbɛ wa, ɩ̃-cɛ ʋ barʼã a kʋ̃ↄ kpɛ̃ɛ ʋ wa pↄw a nɩ-kpansɩ, ɩ̃ ʋ faa a Nowe na dãa ɩ a torfʋ ƴɛr-hiere, nɩ nɩbɛ anuu-n-ʼayi tɛw. 6 A Sↄdↄm nɩ a Gↄmↄↄr ten, a Naaŋmɩn mɩ ƴↄ̃w ba na a ƴɛrɩ̃ sãw nɩ ba a vũu bar, a ba lɩɛb ɩ a tãpɛlɩ̃, a mɩnɛ a na tʋↄ ɩ bõ-miilaa a nɩ-kpansɩ jie, a ala nↄↄ tara ba. 7 Ɩ̃-cɛ ʋ faa na a Lↄtɩ na dãa ɩ a nɩ-son, a suur na ma dãa sãw a bana nɩ-kpansɩ burbur maalfʋ ɩnɛ. 8 A bibie a jaa, a nɩ-son ʋlↄ na be a ba sↄ̃w ma nyɛ na ɩ̃ mɩ wõ a ala ba na maala, a ʋ su-toraa mɩ dama ʋ a ba burbur ɩnɛ. 9 A nↄhↄ̃, a Nɩ-kpɛ̃ɛ ma bↄ̃w faa a bala na ƴↄnↄ ʋ a ba won pʋↄ, ɩ̃ mɩ bↄ̃w a burbur deme tɛrɛfʋ a kpãafʋ pʋↄ, gure nɩ a ƴɛrɩ̃ guorfʋ bibir. 10 A bala a kpãafʋ na nyɩrɩ̃ tor ɩ na a bala na tuure a ba ɩ̃gan buur tɩɛrɩ̃-kpansɩ, sãwna nɩ a ba mɩ̃ɛ, ɩ̃ mɩ kpɛrɛ a Naaŋmɩn na sↄ ba. A bana jir-ŋma-jaanba maa jↄ vĩ wa; a ba mɩ̃ɛ tɛw ba ma Ꞌwuoro. Baa mɩ jↄrↄ a bala na nyɩlɛ a saa juu wa, ɩ̃-cɛ ba ma kpɛrɛ ba na. 11 A ala saarɩ̃ ɩ a sɩ-tʋnɩsɩ ʋ, na tɛrɛ a fãgã nɩ a tʋↄfʋ gãw a jir-ŋma-jaanba bala, ba maa Ꞌla kpɛ ƴↄ̃w nɩ a bana nɩ-nyɩlɩsɩ a ƴɛrɩ̃ a Nɩ-kpɛ̃ɛ nii-sↄw wa. 12 A jãjaanba bala wↄ̃ na taa nɩ wɛ-yele na ma bↄ̃w yɛ̃ wa, ba na dↄw ka a tẽw pʋↄ a nɩbɛ na nyↄwrↄ kʋrↄ. Ba ma kpɛrɛ na a yele ala ba na ma bↄ̃w a par wa. Ba na mɩ wɛ na a bana wɛ-yele kaarɩ̃. 13 A kpowfʋ na ɩ a ba yar, a mɩnɛ ba na mɩ kpow a nɩŋmɛɛ. Ba tɩɛrʼã beeka áa vɩɛlɛ na a ba na maal a vĩ tʋmↄ a mↄtↄ̃w. Ba ma ɩ na vĩ nɩ hũhunfʋ a nyɩ sↄ̃w. A lɛdaar ba na ma be nɩ nyɩ a fɛtɩ jie, a ma ɩ ba na nʋ̃ↄ a ba na bɛlɩ̃ a nɩbɛ. 14 Ba ma Ꞌwuoro na a pↄↄbↄ a Ꞌwuor-fãa, ɩ̃ maa bɛw a maal-fãa maalfʋ wa. Ba ma bɛlɛ na a bala na bal, ɩ̃ mɩ mɩlɩ̃ nɩ a yele jɩɛlfʋ. Ba be na a Naaŋmɩn pↄfʋ pʋↄ. 15 Ba barʼã a sↄr toraa ɩ̃ bↄr, ɩ̃ tu a Balam na ɩ a Bosoor bi-daba sↄr, na dãa nʋ a libie na yi a ʋ gõgolĩfʋ tʋmↄ pʋↄ. 16 Ɩ̃-cɛ ba gal ʋ na a ʋ to-wõwfʋ ɩnɛ. Bʋ̃ↄ ɩ̃ de a nɩrɛ kↄkɩr ƴɛrʼɩ̃ a ʋna Naaŋmɩn ƴɛr-hiere, gↄw nɩ ʋ a ʋ dãbol tʋmↄ bar. 17 A nɩbɛ bala wↄ̃ na taa nɩ kʋlsɩ na sɩr, mɩɩ a uulũu a sɛsɛb na de cere nɩ. A Naaŋmɩn irʼã ji-liwraa na nyɩrɩ̃ sↄb bar ba. 18 Yo-bↄb ƴɛr-pↄrsɩ ba ma ƴɛrɛ bɛlɛ nɩ a nɩbɛ. A ɩ̃gan buur tɩɛrɩ̃sɩ nɩ a burbur maalfʋ ba ma de bɛlɛ nɩ a bala na cãa faara a ba mɩ̃ɛ a bala na bↄrↄ sↄ̃w. 19 Ba ma pʋlɩ̃ nɩ ba na á ba na ir ba na yi nɩ a gbãgbaar pʋↄ, ɩ̃-cɛ a bala mɩ̃ɛ lɛ ɩ na a ala gbãgbaar na cere nɩ ba a kũu pʋↄ. A-na-ɩ a nɩrɛ lɛ ɩ na a bom ʋlↄ na tʋↄ ʋ gbãgbaar. 20 A ala ɩ a nɩbɛ bala na dãa cɩ̃ɛ a tẽw pʋↄ yel-kpansɩ pʋↄ a mɩnɛ ba na bↄ̃w a Jeeju-Kirisi na ɩa Nɩ-kpɛ̃ɛ nɩ a Fafaara, lɛ lɩɛbʼã bar a ana yele a lɛ nyↄↄr ba ɩ̃ tʋↄ ba, a ba baarfʋ daar ben na kpɛmɛ na gãw a nyↄwfʋ daar ben. 21 A dãa na sa ba a ba kãa dãa bↄ̃w a sↄr toraa wa, a mɩnɛ ba na lɛ bↄ̃w ʋ baar, ɩ lɛ lɩɛb ŋmaa yi ɩ̃ bar a ƴɛr-son ba na dãa pↄw. 22 A ala na ta ba miilʼã a yel-mɩ̃ɛ ʋlↄ a sʋkpa na yel, áa báa lɩɛbʼã cen na dɩ a ala ʋ na dãa ti bar. Ɩ̃ a duo ba na so a kʋ̃ↄ na lɛ lɩɛbʼã een mamarʼɩ̃ a mɛmɛɛr.

3

1 Ɩ̃ badɛɛ, nyɩ́ nyɛ a ƴɛ̃ƴɛrɩ̃ a gbɛɛ ayi sɛbɛ ɩ̃ na sɛb nyɩ. Ã jaa ayi pʋↄ ɩ̃ bʋↄrↄ na ɩ̃ jaw nyɩ a nyɩ cãa bↄ̃w tɛrɛ a tɩɛrʋ̃ ʋlↄ na tor, 2 ɩ̃ mɩ cãa bↄ̃wnaa a ana ƴɛrɩ̃sɩ a ƴɛr-hier-sono na dãa ƴɛrɛ a korĩ-cɛ, nɩ a ƴɛr-manɩsɩ ala na yi a Nɩ-kpɛ̃ɛ nɩ a Fafaara jie, a nyɩ nɩ-tʋnɩsɩ na dãa man nyɩ. 3 Nyɩ́ bↄ̃wnaa sɛr, áa baarfʋ daar a bala na tuure a ba ɩ̃gan buur bↄb na wa na laara nyɩ, 4 yele nɩ: “ꞋWaa pʋlɩ̃ nɩ nyɩ á ʋ na wa na wa . . . ? Ɩ̃ nyɩnɛ ʋ lɛ be? A sɩ saanba gↄrʼã kpi, ɩ̃-cɛ a yele a jaa cãa a lɛ a mɩnɛ a na dãa be a nyↄwfʋ daar.” 5 Ba ma bɛlɩ̃ na maal wↄ̃ taa nɩ ba hiinʼã a mɩnɛ a Naaŋmɩn na ƴɛr a ƴɛrɩ̃ a korĩ-cɛ jaa maalʼɩ̃ a saꞋlon nɩ a tene. A tene yi na a kʋ̃ↄ pʋↄ, ɩ̃ a kʋ̃ↄ ba mɩ de maalʼɩ̃ a tene. 6 A tẽkorĩ, a kʋ̃ↄ ɩ̃ mɩ dãa wa pↄw a tẽw wɛl a yele a jaa bar. 7 Ɩ̃-cɛ a ƴɛ̃ƴɛrɩ̃ saꞋlon nɩ a ƴɛ̃ƴɛrɩ̃ tẽw, a Naaŋmɩn de na a ʋ ƴɛrɩ̃ biinʼɩ̃ ba a vũu dɩfʋ ɩnɛ, cɛlɛ nɩ a ƴɛrɩ̃ guorfʋ bibir a lɛdaar ba na wɛlɛ a nɩ-kpansɩ bara. 8 Ɩ̃ badɛɛ, bom kãw be na be nyɩ na ma sɛw nyɩ baala wa. A-na-ɩ a Nɩ-kpɛ̃ɛ jie, a bibir bõ-ƴen wↄ̃ na taa nɩ yomo tur, ɩ̃-eɛ a yomo tur mɩ wↄ̃ taa nɩ bibir bõ-ƴen. 9 A Nɩ-kpɛ̃ɛ ma gↄwrↄ a ʋ pʋlɩ̃fʋ maalfʋ wa, a mɩnɛ a nɩŋmɛɛ na tɩɛrɛ, ɩ̃-cɛ su-nyↄwraa ʋ tɛrɛ nɩ nyɩ, a-na-ɩ Ꞌwaa bʋↄrↄ nɩrɛ lɛ ʋ wɛ wa, ɩ̃ ʋ ɛ̃ɛ na bʋↄrↄ a nɩbɛ ba jaa ba lɩɛb a ba yɛ̃. 10 Ɩ̃-cɛ a Nɩ-kpɛ̃ɛ lɛwaa bibir na ta na nyanyuur waa kaarɩ̃. A ʋna bibir, a saꞋlon na tↄlʼã nɩ damfʋ na kʋrↄ dãbɩ̃ɛ, a saꞋlon yele na nyɩlʼã a tʋlɩ̃ pʋↄ, ɩ̃ a tene nɩ a yele ala a jaa na be ka a tẽw pʋↄ na dɩ na. 11 A ala ɩ a yele a jaa na dɩ na a nↄhↄ̃, nɩ-wↄ̃-mɩnɛ nyɩ sɛw nyɩ ɩ? A sɛw na a nyɩ maalfʋ a ɩ cɛcɛ, a nyɩ ƴↄnↄ nɩ a Naaŋmɩn, 12 a mɩnɛ nyɩ na cãa cɛlɛ a ʋ bibir tafʋ, ɓĩɓine nɩ. A ʋna bibir, a saꞋlon na dɩ na, ɩ̃ a saꞋlon yele na mɩ nyɩlʼã a vũu tʋlɩ̃ pʋↄ. 13 Ɩ̃-cɛ a Naaŋmɩn pʋlɩ̃ nɩ sɩ na a saꞋlon paalaa nɩ a tẽ-paalaa, a jie a torfʋ nↄↄ beree. A ala sɩ cɛlɛ. 14 Ala-ɩ̃-sↄ ɩ̃ badɛɛ, a mɩnɛ nyɩ na cãa cɛlɛ a ʋna bibir, nyɩ́ ƴↄ̃w fãgã kↄ̃ tɛrɛ cɛfʋ jie nɩ mabfʋ jie a Naaŋmɩn nii-sↄw wa, a mɩnɛ ʋ na wa pↄw nyɩ a pɩɛnfʋ pʋↄ. 15 Nyɩ́ de a Nɩ-kpɛ̃ɛ su-nyↄwraa ʋlↄ ʋ ɩ nyɩ daar ʋlↄ nyɩ na pↄwrↄ a faafʋ, a mɩnɛ a sɩ yɛb-nʋnaa Pol na mɩ dãa sɛb nyɩ nɩ a kpaarfʋ ʋlↄ a Naaŋmɩn na dãa kʋ ʋ. 16 A lɛ ʋ ma dãa sɛb man nyɩ a ʋ sɛbsɩ a jaa pʋʋr, a lɛdaar ʋ na ƴɛrɛ nyɩ a ƴɛrɩ̃sɩ ala. A ʋ sɛbsɩ pʋʋr, jiir ŋmɛɛ be na be na kpɛmɛ a par bↄ̃wfʋ, ɩ̃ a nɩbɛ bala na ma bↄ̃w bom wa, ɩ̃ ma mɩ bↄ̃w ɩraa a cĩcĩ wa, ma lɩɛbɛ a par, wↄ̃ taa nɩ a mɩnɛ ba na ma mɩ lɩɛbɛ a Naaŋmɩn Sɛbɛ ƴɛr-bie ŋmɛɛ. A ba mɩ̃ɛ wɛfʋ ba maala biine a lɛ. 17 Ala-ɩ̃-sↄ ɩ̃ badɛɛ, a mɩnɛ nyɩ na gↄr bↄ̃w a ala nↄↄ tara, nyɩ́ tɛrɛ nyɩ mɩ̃ɛ, kↄ̃ bar a nɩ-kpansɩ wa bɛlɛ nyɩ a nyɩ faa lo ɩ̃ cɛ a nyɩ iraafʋ jie bar wa. 18 Ɩ̃-cɛ nyɩ́ cãa kara dↄↄlↄ a Naaŋmɩn maal-vɩlaa pʋↄ, nɩ a Jeeju-Kirisi na ɩ a sɩ Nɩ-kpɛ̃ɛ nɩ a sɩ Fafaara bↄ̃wfʋ pʋↄ. u tɛrɛ a yo-yifʋ a ƴɛ̃ƴɛrɩ̃ na, nɩ a daar a jaa. Amɛn.