2 KↃRƐÞTƖ
11 A maa Pol a Naaŋmɩn na vɛl ir ɩ̃ ɩ a Jeeju-Kirisi nɩ-tʋnaa, nɩ a sɩ yɛbɛ Timote, ɩ̃ tɩɩrɛ a sɛbɛ na kʋrↄ a nyɩmɩ Naaŋmɩn deme na be a Kↄrɛ̃tɩ-tẽw, nɩ a popuorbo ba jaa na be a Ákayi wɩɛr ʋ jaa. 2 A sũofʋ nɩ a pɩɛnfʋ na yi a sɩ Sãa Naaŋmɩn nɩ a sɩ Nɩ-kpɛ̃ɛ Jeeju-Kirisi sɛ̃ á be a nyɩ jie. 3 A Naaŋmɩn sↄ pɛwfʋ, a ʋlↄ na ɩ a sɩ Nɩ-kpɛ̃ɛ Jeeju-Kirisi Sãa, na mɩ ɩ a nã-bↄ̃wfʋ Sãa nɩ a ɓaalɩfʋ Naaŋmɩn a yele a jaa pʋↄ. 4 Ʋ ma ɓaalɩ̃ sɩ na a sɩ won a jaa pʋↄ, a mɩnɛ a sɩ na nɩɩ tʋↄ ɓaalɩ̃ a bala na be a won bʋrↄ bʋrↄ pʋↄ, nɩ a ʋna ɓaalɩ̃fʋ sɩ na pↄw a ʋ jie. 5 A mɩnɛ a Kirisi won na dↄↄl taa wa ta sɩ, a lɛ ʋ mɩ, a Kirisi ɩnɛ, a ɓaalɩ̃fʋ dↄↄlↄ taa a sɩ jie. 6 A ala ɩ sɩ nyɛrɛ na a won, a ɩ na a nyɩ na pↄw a ɓaalɩ̃fʋ nɩ a faafʋ. A ala ɩ sɩ pↄw na a ɓaalɩ̃fʋ a mɩ ɩ na a nyɩ na mɩ pↄw a ɓaalɩ̃fʋ ɩraa nɩ cĩcĩ a lɛdaar nyɩ na beree a won ala pʋↄ sɩ na be. 7 Sɩ barʼã tɩɛrʋ̃ a nyɩ ɩnɛ, a-na-ɩ sɩ bↄ̃w na ka a mɩnɛ nyɩ na lãa pↄwrↄ nɩ sɩ a won, a lɛ nyɩ na mɩ lãa pↄw nɩ sɩ a ɓaalɩ̃fʋ. 8 Yɛɛr, sɩ bʋↄrↄ na nyɩ bↄ̃w a won wↄ̃ mɩnɛ sɩ na pↄw a Ajɩ wɩɛr: won ʋ, na dãa nyɩrɩ̃ gãw a sɩ fãgã, a saa mɩ dãa bↄ̃w ka sɩ na lɛ baa na wa. 9 A dãa na wↄ̃ taa nɩ sɩ sɩrɩ̃ na pↄw a sɩ mɩ̃ɛ kũu ƴɛrɩ̃, ɩ̃ a maalʼã a lɛ a mɩnɛ a sɩ kↄ̃ ma tɩɛrɛ nɩ a sɩ mɩ̃ɛ fãgã wa, ɩ̃-cɛ a sɩ na ma tɩɛrɛ nɩ a Naaŋmɩn ʋlↄ tɛw na ma ire a kũusɩ a kũu pʋↄ tɛw. 10 Ʋlↄ ɩ̃ faa sɩ a kũu ƴɛr-kpɛ̃ɛ ʋlↄ pʋↄ, ɩ̃ wa lↄↄ faara sɩ. Ɩ̃ sɩ tɛrɛ nɩ ʋ na a tɩɛrʋ̃ son, bↄ̃w nɩ ka a ʋ na lↄↄ faa sɩ na a nɩdaar go, 11 a mɩnɛ nyɩ na sũono sɩ a Naaŋmɩn sʋↄrfʋ pʋↄ. Ɩ̃ a lɛ, a nɩ-yaw na pɛwrɛ na a Naaŋmɩn a sɩ ɩnɛ, a mɩnɛ ʋ na sũo sɩ a ba sʋↄrfʋ ɩnɛ. 12 Nyɛ a ala na ɩ a sɩ yo-yifʋ, a sɩ mɩ̃ɛ-bↄ̃wfʋ na mɩ man sɩ: a sɩ maalfʋ be na a cãa pʋↄ, ma tɛrɛ bɛlɩ̃fʋ ka a tẽw pʋↄ, wa yele nɩ a nyɩ jie wa. A ala a jaa yi na a Naaŋmɩn jie. Aa yi a nɩrɛ yɛ̃ jie wa, ɩ̃-cɛ a Naaŋmɩn sũofʋ jie a yi. 13 A-na-ɩ bõ-kpee ma be be a sɩ sɛbsɩ pʋʋr, ɩ̃ ma ɩ a ala nyɩ na Ꞌwuoro bↄ̃wnↄ nɩ a par wa. 14 Wa ta nɩ a ƴɛ̃ƴɛrɩ̃ na, nyɩ wõ na a sɩ ƴɛrɩ̃sɩ ŋmãa tɛw. Ɩ̃-cɛ ɩ̃ tɩɛrʼã ka a sɩ Nɩ-kpɛ̃ɛ Jeeju waa bibir, nyɩ na bↄ̃w na a par a jaa, ɩ̃ nyɩ na mɩ bↄ̃w na ka a sɩmɩ ɩnɛ nyɩ na tʋↄ cɩlɛ, a mɩnɛ a sɩmɩ na mɩ cɩlɛ a nyɩ ɩnɛ. 15 Ala-ɩ̃-sↄ, a mɩnɛ ɩ̃ na dãa bar a nyãa, bↄ̃w ka a na ɩ nyɩ na nʋ̃ↄ a ɩ̃ be wɩfʋ, ɩ̃ dãa na tɩɛr bↄ̃w ka ɩ̃ na de nĩe wɩ a nyɩ sɛ̃. Ɩ̃ dãa na bʋↄrↄ ɩ̃ maal nyɩ a vɩlaa gbɛɛ ayi. 16 A ɩ̃ dãdãw wɩfʋ a be a nyɩ sɛ̃ naa dãa na ɩ a ɩ̃ Masɛdↄn-tẽw cenfʋ, ɩ̃ a tuuraa naa dãa na lɛ ɩ a ɩ̃ be lɩɛbfʋ daar. A ala ɩ̃ baar, nyɩ naa dãa na sũo ma a Jude wɩɛr cenfʋ. 17 A mɩnɛ ɩ̃ na guoro a ala, ɩ̃ guorʼã ƴↄ̃w bar lɛ mɩɩ? Mɩɩ, nɩrɛ guorfʋ ʋ, a mɩnɛ ɩ̃ na tʋↄ sↄw a “Ↄↄ” nɩ a “Kpee” ƴↄ̃w mɩɩ? 18 A mɩnɛ a Naaŋmɩn na ɩ a dẽdẽ, a sɩ ƴɛrɩ̃ sɩ na ƴɛr nyɩ kↄ̃ tʋↄ ɩ “Ↄↄ” nɩ “Kpee” wa. 19 A Naaŋmɩn Bie Jeeju-Kirisi ƴɛrɩ̃ a maa, nɩ a Sɩlasɩ, nɩ a Timote na dãa ƴɛr a nyɩ sↄ̃w ma dãa ɩ a “Ↄↄ” nɩ a “Kpee” wa, ɩ̃-cɛ a Jeeju-Kirisi ʋlↄ ɩ̃ ɩ a “Ↄↄ” ʋlↄ a Naaŋmɩn na kʋ sɩ. 20 A-na-ɩ a Naaŋmɩn pʋlɩ̃fʋ a jaa tɛrɛ na a ba “Ↄↄ” a Jeeju sɛ̃, ala-ɩ̃-sↄ a ʋlↄ ɩnɛ, sɩ ma yelʼã a “Amɛn,” kʋrↄ nɩ a Naaŋmɩn a ju-kpɛ̃ɛ. 21 A ɩ na a ʋna Naaŋmɩn na ow sɩ a kpee, a sɩmɩ nɩ a nyɩmɩ, ɩ̃ maal sɩ a sɩ ɩraa cĩcĩ a Kirisi pʋↄ, 22 mɩ ƴↄ̃w sɩ a ʋ yuor jɩbaa, ɩ̃ lɛ kʋ sɩ a ʋ Sɩɛ a sɩ sube pʋʋr na miile a yele ala na cãa cɛ tuure. 23 Ɩ̃ de na a Naaŋmɩn ʋ ɩ a ɩ̃ yel-mɩ̃ɛ ƴɛr-mana. u kpãa ma a ala ɩ jiri ɩ̃ na ŋmaa: a nyɩ cɩ̃ɛfʋ ɩnɛ ɩ̃ bar a Kↄrɛ̃tɩ-tẽw gↄr wɩfʋ. 24 Saa bʋↄrↄ sɩ fɛr nyɩ a nyɩ ƴↄ̃w-nyãa pʋↄ wa, a-na-ɩ a ala ɩ a nyɩ ƴↄ̃w-nyãa pʋↄ ʋ, nyɩ bↄ̃w na ɩraa cĩcĩ. Ɩ̃-cɛ sɩ bʋↄrↄ na sɩ lãa tʋnↄ taa a nyɩ na pↄw a nʋ̃ↄ.
21 Ala-ɩ̃-sↄ, a maa mɩ̃ɛ nyɛ na a sɛw ɩ̃ na bar a be wɩfʋ, a mɩnɛ a sɩ sube kↄ̃ lↄↄ wa sãw wa. 2 A-na-ɩ a maa sãw nyɩ a suur, ala lɛ be be na lɛ kʋ ma a nʋ̃ↄ, ɩ̃ ma ɩ a nyɩmɩ ɩ̃ na sãw a suur wa? 3 A ala ɩnɛ ɩ̃ dãa sɛb a sɛbɛ a nↄhↄ̃ tɩɩr kʋ nyɩ, a mɩnɛ ɩ̃ kↄ̃ↄ dãa wɩ a nyɩ sɛ̃ lɛ pↄw a su-sãwfʋ a bala jie ɩ̃ na dãa sɛw ɩ̃ pↄw a nʋ̃ↄ wa. A-na-ɩ ɩ bↄ̃w nyɩ na nyɩ jaa bↄ̃w ka a maa wa pↄw a nʋ̃ↄ, a ma mɩ ɩ na a nyɩ jaa nʋ̃ↄ. 4 Ɩ̃ sɛbʼã a sɛbɛ na nɩ won, nɩ a nãw na nyɩrɩ̃ be a ɩ̃ suur pʋↄ, nɩ a mↄtↄ̃-kʋ̃ↄ yaw. Aa ɩ ɩ̃ bʋↄrↄ na ɩ̃ sãw nyɩ suur wa, ɩ̃-cɛ ɩ̃ bʋↄrↄ na nyɩ bↄ̃w a mɩnɛ ɩ̃ na tɩɩ nʋnↄ nyɩ. 5 A ala ɩ a nɩrɛ sãw na, aa ɩ maa tɛw jie ʋ sãw wa, ɩ̃-cɛ a nyɩ jaa jie ʋ. Ɩ̃ aa ɩ a nyɩ jaa fɛw jie ʋ wa, a mɩnɛ ɩ̃ kↄ̃ wa ƴaba dↄↄlↄ wa. 6 A nɩrɛ ʋlↄ kpãafʋ sɛw ʋ na, a-na-ɩ a kpãafʋ ʋlↄ yi na a nɩ-yaw jie a nyɩ sↄ̃w. 7 Ɩ̃ a ƴɛ̃ƴɛrɩ̃, nyɩ sɛw na na lɩɛb de bar kʋ ʋ, ɩ̃ ɓaalɩ̃ ʋ, a mɩnɛ a su-sãwfʋ kↄ̃wa nyɩrɩ̃ gãw ʋ wa. 8 Ala-ɩ̃-sↄ, ɩ̃ sʋↄrↄ nyɩ na bɩlɛ, a nyɩ lɛ de ʋ, miile nɩ ʋ a nyɩ nʋnↄ ʋ na. 9 A ala ɩnɛ mɩ ɩ̃ dãa sɛb a sɛbɛ tɩɩr kʋ nyɩ, bʋↄrↄ ɩ̃ bɩɩr nyɩ je kãa, a ala ɩ nyɩ wono ma na a toor a yele a jaa pʋↄ. 10 A ala ɩ nyɩ de na a nɩrɛ fãa kãw ʋ na maal bar kʋ ʋ, a maa mɩ, a lɛ ʋ. A-na-ɩ a ala ɩ a fãa kãw be na be ɩ̃ sɛw na de bar kʋ a nɩrɛ, ɩ̃ na de na bar kʋ ʋ, a ɩ̃ nʋfʋ ɩnɛ a nyɩ jie a Kirisi nii-sↄw, 11 a mɩnɛ a sɩ kↄ̃ bar a Satã ʋ kpɛ sɩ wa, a-na-ɩ sɩ bↄ̃w na a ʋ gõgolĩfʋ tʋmↄ vɩlaa. 12 A lɛ ɩ̃ na ta a Torowasɩ-tẽw a Kirisi ƴɛr-son ƴɛrfʋ ɩnɛ. a Nɩ-kpɛ̃ɛ sũofʋ saa na a sↄr yuo ma a ʋ tʋmↄ ɩnɛ, 13 ɩ̃-cɛ ɩ̃ suur ma dãa ɓãa wa, a-na-ɩ maa dãa nyɛ a ɩ̃ yɛbɛ Tɩtɩ wa, ala-ɩ̃-sↄ ɩ̃ puor ba ɩ̃ de a Masɛdↄn sↄr cere. 14 Naaŋmɩn sↄ pɛwfʋ, a ʋlↄ na tↄwrↄ sɩ a daar a jaa, a mɩnɛ sɩ na pↄw a tʋↄfʋ a Kirisi pʋↄ, kpaarɩ̃ taa ŋmeere nɩ a cɛlɩ̃sɩ, cere nɩ. A sɩmɩ a Naaŋmɩn ma de ƴↄ̃w a sɩ na maala a nɩbɛ a ba bↄ̃w a Kirisi yuor a jiir a jaa, wↄ̃ taa nɩ kã-nyuu na nyuure. 15 Sɩ ɩ na a kã-nyu-vɩlaa ʋlↄ a Kirisi na tɩɩrɛ kʋrↄ a Naaŋmɩn. A lɛ sɩ be a nɩbɛ bala jie na be a faafʋ sↄr pʋↄ, nɩ a bala mɩ jie na be a wɛfʋ sↄr pʋↄ mɩ. 16 Kũu kã-nyuu ʋ ɩ a bala na be a wɛfʋ sↄr pʋↄ, ɩ̃-cɛ baafʋ kã-nyuu ʋ ɩ a bala na be a faafʋ sↄr pʋↄ. Ɩ̃ ala na tʋↄ maal a tʋ̃-lɛ mↄↄ? 17 Saa wↄ̃ taa nɩ a yaw jie bala na ma yʋↄrↄ nɩ a Naaŋmɩn ƴɛrɩ̃ bʋↄrↄ nɩ a libie wa, ɩ̃-eɛ, a mɩnɛ a Naaŋmɩn na tʋ̃ sɩ, sɩ ma ƴɛrɛ na a cãa pʋↄ a ʋ nii-sↄw, a mɩnɛ sɩ na ɩ a Kirisi nɩbɛ.
31 A sɩ mɩ̃ɛ sɩ lɛ nyↄw ɩ̃ pɛwrɛ mɩɩ? Mɩɩ sɩ sɛw na na tɛrɛ a tʋmↄ sɛbsɩ sɩ na tɩɩrɛ kʋrↄ taa a mɩnɛ a ŋmɛɛ na ma maal mɩɩ? 2 A nyɩmɩ mɩ̃ɛ ɩ̃ ɩ a sɩ sɛbɛ na sɛb a sɩ suur pʋↄ, a nɩbɛ ba jaa fɛw na Ꞌwuoro ɩ̃ bↄ̃wnↄ. 3 Nɩbɛ jaa tʋↄ na bↄ̃w ka a nyɩmɩ ɩ̃ ɩ a sɛbɛ a Kirisi na sɛb kʋ sɩ a sɩ tɛrɛ yʋↄrↄ nɩ. ꞋWaa ɩ sɛbɛ ba na sɛbʼɩ̃ sɛb-dale wa, ɩ̃-cɛ a Baafʋ Naaŋmɩn ɩ̃ sɛbʼɩ̃ a ʋ Sɩɛ. Aa ɩ kubir juu ba sɛb wa, ɩ̃-cɛ a nɩbɛ sube pʋʋr ʋ. 4 Sɩ na tʋↄ na yel a lɛ, a-na-ɩ sɩ barʼã nyãa a Naaŋmɩn jie a Kirisi ɩnɛ. 5 Saa tʋↄrↄ yele a sɩ na tʋↄ na maal bom kãw lɛ nɩ a sɩ mɩ̃ɛ wa, ɩ̃-cɛ a sɩ tʋↄfʋ yi na a Naaŋmɩn jie. 6 Ʋlↄ ɩ̃ kʋ sɩ a tʋↄfʋ ʋlↄ na sɛw sɩ a sɩ ɩ nɩ a ʋ pʋlɩ̃-ta-paalaa ƴɛrɩ̃ tʋ̃tʋnbↄ. Aa ɩ a ƴɛrɩ̃ ʋlↄ ba na sɛb wa, ɩ̃-cɛ a ƴɛrɩ̃ ʋlↄ na yi a Naaŋmɩn Sɩɛ jie, a-na-ɩ a ʋlↄ ba na sɛb kúrↄ na kũu, ɩ̃-cɛ a Naaŋmɩu Sɩɛ tɩɩrɛ a baafʋ. 7 Ba dãa na sɛb a korĩ-cɛ ƴɛr-kpɛn ƴↄ̃w a kubir pʋↄ, ɩ̃ a Naaŋmɩn cãa kpɛ̃ɛ nyɩnyɩlɛ a ʋna daarʼãa, a Mowisi nii-sↄw mɩ nyɩnyɩlɛ, a Ɩsɩrayɛl nɩbɛ ma lɛ tʋↄrↄ Ꞌwuoro ʋ wa, ɩ̃-cɛ a ʋna cãa dãa na sɛw na bũburĩ. A ala ɩ a ƴɛr-kpɛn ala na ƴↄnↄ a nɩbɛ a kũu pʋↄ wa nɩ na a cãa kpɛ̃ɛ a nↄhↄ̃, 8 mɩnɛ a Naaŋmɩn Sɩɛ tʋmↄ cãa bɛrmɛfʋ na jɛ̃? 9 A ala ɩ a korĩ-cɛ tʋmↄ ala na dãa ƴↄ̃w a nɩbɛ a kũu pʋↄ wa nɩ na a cãa, mɩnɛ a ʋna tʋn na lɩɛbɛ ba a ba toro a Naaŋmɩn nii-sↄw cãa na nyɩrɩ̃ bɛrmɛ! 10 Sɩ na tʋↄ na yel, a ala na dãa caara a korĩ-cɛ, ma lɛ caara go wa a ƴɛ̃ƴɛrɩ̃ cãa kpɛ̃ɛ bɛrmɛfʋ ɩnɛ. 11 Ɩ̃ a ala ɩ a tʋn ʋlↄ na ma dãa kama wa dãa na tɛrɛ a cãa, a ala na kama cãa na gãw na a lɛ. 12 A mɩnɛ sɩ na tɛrɛ a tɩɛrʋ̃ son nↄhↄ̃, ala-ɩ̃-sↄ a sɩ bar a tɩɛrʋ̃ a jaa. 13 Saa wↄ̃ taa nɩ a Mowisi na ma dãa de a cẽcen pↄw a ʋ nu-sↄw, a mɩnɛ a Ɩsɩrayɛl nɩbɛ kↄ̃ tʋↄ nyɛ a cãa ʋlↄ bũburĩfʋ baarfʋ daar wa. 14 A ba tɩɛrɩ̃sɩ dãa na kpɛmɛ ba a bom par bↄ̃wfʋ. Wa ta nɩ a dɩnaa, a ʋna cẽcen cãa na be pↄw ba a lɛdaar ba na ma Ꞌwuoro a pʋlɩ̃-ta-kʋraa sɛbsɩ. A cẽcen ʋlↄ ma ire, ɩ̃ a ala ma ɩ a Kirisi pʋↄ ba be wa. 15 Wa ta nɩ a dɩnaa, a lɛdaar ba na ma Ꞌwuoro a Mowisi sɛbsɩ, a ma wↄ̃ na taa nɩ a cẽcen ɩ̃ pↄw a ba sube. 16 Ɩ̃-cɛ, a nɩrɛ wa lɩɛb wɩ a Nɩ-kpɛ̃ɛ sɛ̃, ʋ ma ir ʋ na a cẽcen ʋlↄ bar. 17 A Nɩ-kpɛ̃ɛ ʋlↄ ɩ na a Naaŋmɩn Sɩɛ, ɩ̃ a jie a Nɩ-kpɛ̃ɛ Sɩɛ na ma be, a be a sↄr ma yuo. 18 Ɩ̃ a sɩmɩ sɩ jaa na tɛrɛ a nii-sↄ-jaalaa, sɩ wↄ̃ na taa nɩ a caaraa na nyɩnyɩlɛ a Nɩ-kpɛ̃ɛ cãa pʋↄ, a sɩ nalɛɛ wↄnɛɛ taa nɩ ʋ, a sɩ cãa bɛrmɛɛ dↄↄlↄ. A ala ɩ̃ ɩ a Nɩ-kpɛ̃ɛ na ɩ a Naaŋmɩn Sɩɛ tʋmↄ.
41 A Naaŋmɩn nã-bↄ̃wfʋ ɩ̃ sↄ-yaa ʋ kʋ sɩ a tʋn naa sɩ na tʋnↄ, ala-ɩ̃-sↄ saa bala wa. 2 Sɩ jaarʼã a yel-sↄↄlsɩ na mɩ ɩ a vĩ yele bar. Saa tɛrɛ kpɩɩlʋ̃ʋ wa. Saa mɩ nyanyaana a Naaŋmɩn ƴɛrɩ̃ nɩ bom kãw wa. Ɩ-cɛ a Naaŋmɩn nii-sↄw sɩ ma ɛ̃ɛ yi nɩ a yel-mɩ̃ɛ ƴɛrɩ̃ a cãa pʋↄ, miile nɩ a sɩ mɩ̃ɛ a mɩnɛ a nɩbɛ ba jaa na bↄ̃w a ba tɩɛrɩ̃sɩ pʋↄ a sɩ ɩ na yel-mɩ̃ɛ deme. 3 Ɩ̃-cɛ a ala ɩ a ƴɛr-son sɩ na ƴɛrɛ sↄↄlɩ̃ na, a bala na wɛrɛ jie ʋ sↄↄlɩ̃. 4 A bala na ma sↄw de a sɩ ƴɛrɩ̃ wa, a ka a tẽw na pʋↄ naaŋmɩn jↄ̃w ba na bar a tɩɛrɩ̃sɩ pʋↄ, a mɩnɛ a ba kↄ̃ tʋↄ nyɛ a ƴɛr-son cãa na ɩ a Kirisi cãa kpɛ̃ɛ wa, na ɩ a ʋlↄ na miile a mɩnɛ a Naaŋmɩn na be. 5 Saa hiere yele nɩ a mɩnɛ sɩ na wↄ̃ wa, ɩ̃-cɛ a Jeeju-Kirisi ƴɛrɩ̃ sɩ hiere yele nɩ a mɩnɛ ʋ na ɩ a Nɩ-kpɛ̃ɛ, nɩ a mɩnɛ sɩ na mɩ ɩ a nyɩ tʋ̃tʋnbↄ a Jeeju ɩnɛ. 6 A-na-ɩ a Naaŋmɩn ʋlↄ ua dãa yel, áa cãa na caara na a libe pʋↄ, a ʋna Naaŋmɩn naa ɩ̃ mɩ caarɩ̃ a ʋ cãa a sɩ sube pʋʋr, a mɩnɛ a sɩ na tʋↄ nyɛ bↄ̃w a Naaŋmɩn cãa kpɛ̃ɛ ʋlↄ sɩ na nyɛ a Kirisi jie. 7 A sɩmɩ, sɩ wↄ̃ na taa nɩ a yolo ba na mɛ nɩ a yaaraa, ɩ̃ ƴↄ̃w a Naaŋmɩn na-yele, a na tʋↄ miile áa fãgã kpɛ̃ɛ ʋlↄ na be nɩ sɩ ma ɩ a sɩ ben wa, ɩ̃-cɛ a Naaŋmɩn sↄ. 8 A won bʋrↄ bʋrↄ ala kpɛɛrɛ sɩ na, ɩ̃ aa tʋↄ sɩ wa. A tɩɛrɩ̃sɩ mɩ nyanyaa sɩ na, ɩ̃-cɛ aa gãw sɩ wa. 9 Ba kpowro sɩ na, ɩ̃-cɛ a Naaŋmɩn ma bar sɩ wa. Ba ŋme sɩ na kpar a tene, ɩ̃-cɛ saa kpi wɛ wa. 10 Sɩ tɛrɛ na a Jeeju kũu won a sɩ ɩ̃gan pʋↄ a daar a jaa, a mɩnɛ a nɩbɛ na tʋↄ nyɛ a Jeeju baafʋ ʋ mɩ be a sɩ ɩ̃gan pʋↄ. 11 A sɩ baafʋ pʋↄ, sɩ ma pɩɛlʼɩ̃ na a kũu a Jeeju ɩnɛ a daar a jaa, a mɩnɛ a nɩbɛ na tʋↄ nyɛ a Jeeju baafʋ a sɩ ɩ̃gan kpiiraa pʋↄ. 12 A nↄhↄ̃, a kũu tʋnↄ na a ʋ tʋn a sɩ pʋↄ, ɩ̃-cɛ a baafʋ mɩ tʋnↄ a ʋ tʋn a nyɩ pʋↄ. 13 Ɩ̃-cɛ a mɩnɛ a Naaŋmɩn Sɛbɛ na yel: “A ɩ̃ ƴↄ̃w-nyãa tɛrɛfʋ ɩnɛ ɩ̃ ƴɛrɛ,” a sɩmɩ mɩ, sɩ mɩ tɛrɛ na a ʋna Sɩɛ na tɩɩrɛ a ƴↄ̃w-nyãa, ala-ɩ̃-sↄ a sɩ mɩ ƴɛrɛ. 14 A-na-ɩ sɩ bↄ̃w ka a ʋlↄ na dãa maal a Nɩ-kpɛ̃ɛ Jeeju ʋ ir a kũu pʋↄ, ʋ nↄↄ mɩ maal sɩ na a sɩ mɩ ir a kũu pʋↄ nɩ a Jeeju, cenʼɩ̃ sɩ, lãa nɩ a nyɩmɩ a Naaŋmɩn nii-sↄw. 15 A ala a jaa maala na a nyɩ ɩnɛ, a mɩnɛ a Naaŋmɩn sũofʋ na cere tara a nɩ-yaw dↄↄlↄ taa, a ba pɛwfʋ na mɩ nyɩrɩ̃ yire kʋrↄ nɩ ʋ a ju-kpɛ̃ɛ. 16 Ala-ɩ̃-sↄ saa bala fɩ̃ɩ wa. A ala saarɩ̃ ɩ a sɩ ɩ̃gan bnnr sãwna na fɩ̃ɩ fɩ̃ɩ., ɩ̃-cɛ a sɩɛ pʋↄ sɩ ma lɩɛbɛ na ɩrɛ bõ-paalaa a bibie a jaa. 17 A-na-ɩ a won gẽe naa sɩ na pↄwrↄ a ƴɛ̃ƴɛrɩ̃, tʋnↄ na a tʋn a sɩ ɩnɛ, a sɩ na pↄw a na-yel-tɩmɛsɩ daadaa na gãw a sɩ bↄ̃wfʋ a jaa. 18 A-na-ɩ saa Ꞌwuoro a ala sɩ na nyɛrɛ nɩ a mimie wa, ɩ̃-cɛ sɩ Ꞌwuoro na a ala sɩ na ma tʋↄrↄ nyɛrɛ wa. A yele ala sɩ na nyɛrɛ nɩ a sɩ mimie ma ɩ yel-kamɩsɩ wa; ɩ̃ a ala sɩ na ma nyɛrɛ wa be na be a daar a jaa.
51 A-na-ɩ sɩ bↄ̃w ka a sɩ ɩ̃gan na ɩ a tẽw na pʋↄ sɛw, wa wɛl, sɩ tɛrɛ na yir ʋlↄ a Naaŋmɩn na kʋ sɩ, ʋ be a saa juu a daar a jaa, a yir ʋlↄ a nɩrɛ nuu na ma mɛ wa. 2 Ɩ̃-cɛ a ƴɛ̃ƴɛrɩ̃ na sɩ na cãa be a ka, sɩ ʋʋnↄ na nyɩrɩ̃ bʋↄrↄ nɩ a sɩ saa juu yir pʋↄ kpɛfʋ, 3 a mɩnɛ a sɩ na tɛrɛ a ɩ̃gan bõ-pↄwraa, ɩ̃ a ba kↄ̃ nyɛ sɩ a sɩ ɩ bõ-jaalaa wa. 4 A-na-ɩ a lɛ sɩ na cãa be a sɩ ɩ̃gan pʋↄ na wↄ̃ a sɛw kaarɩ̃, sɩ ʋʋnↄ na wↄ̃ taa nɩ tuor sɩ na tuo. Aa ɩ wↄ̃ taa nɩ sɩ bʋↄrↄ na sɩ tↄ a ʋna sɛw naa bar wa, ɩ̃-cɛ yir sɩ bʋↄrↄ, a mɩnɛ a baafʋ na tʋↄ tɛw a bom ʋlↄ na kpiire bar. 5 A Naaŋmɩn mɩ̃ɛ ɩ̃ gbɛɛrɩ̃ sɩ a lɩɛbfʋ ʋlↄ ɩnɛ, ɩ̃ de nĩe kʋ sɩ a ʋ Sɩɛ na miile a yele ala na cãa cɛ tuure. 6 Ala-ɩ̃-sↄ sɩ barʼã nyãa a daar a jaa, a-na-ɩ sɩ bↄ̃w ka a lɛ sɩ na be a sɩ ɩ̃gan pʋↄ, sɩ jãa na taa nɩ a Nɩ-kpɛ̃ɛ. 7 A-na-ɩ a baafʋ sɩ na tɛrɛ a ƴɛ̃ƴɛrɩ̃ na, saa cere Ꞌwuoro nɩ a ala sɩ na nyɛrɛ nɩ a sɩ mimie wa, ɩ̃ a ƴↄ̃w-nyãa pʋↄ sɩ cere. 8 Sɩ barʼã a nyãa a lɛ, ɩ̃ a na nʋmↄ sɩ na gãw, a sɩ na bar a ɩ̃gan na, ɩ̃ cen na jɛ nɩ a Nɩ-kpɛ̃ɛ. 9 Ɩ̃-cɛ sɩ tɩɩ na bʋↄrↄ sɩ maala a nʋmↄ ʋ, a sɩ na be a ɩ̃gan na pʋↄ, mɩɩ a sɩ na bar ʋ ɩ̃ cen. 10 A-na-ɩ a sɛw na a sɩ jaa fɛw na ɩraa a Kirisi nii-sↄw a ƴɛrɩ̃ guorfʋ ɩnɛ, a mɩnɛ a sɩ jaa bõ-ƴene-ƴene na pↄw a yar tu nɩ a ala sɩ na wa maala, a vɩlaa mɩɩ a bier, a lɛdaar sɩ na cãa a ɩ̃gan na pʋↄ. 11 A-na-ɩ sɩ bↄ̃w na a bom na dɩ a Nɩ-kpɛ̃ɛ jↄfʋ, ala-ɩ̃-sↄ sɩ bʋↄrↄ na sɩ lɩɛb a nɩbɛ tɩɛrɩ̃sɩ. A Naaŋmɩn bↄ̃w na a sɩ sube vɩlaa; ɩ̃ mɩ tɩɛrʼã ka a nyɩmɩ mɩ, nyɩ mɩ bↄ̃w sɩ na vɩlaa a nyɩ tɩɛrɩ̃sɩ pʋↄ. 12 Aa ɩ sɩ pɛwrɛ na a sɩ mɩ̃ɛ a nyɩ jie go wa, ɩ̃-cɛ sɩ bʋↄrↄ na sɩ kʋ nyɩ sↄr a nyɩ na bar tɩɛrʋ̃ a sɩ ɩnɛ, a mɩnɛ nyɩ na tʋↄrↄ yele a bala na bar a suur pʋↄ yele, ɩ̃ bʋↄrↄ a yuor a ɩ̃gan pʋↄ. 13 A ala ɩ saa bↄ̃w yɛ̃ wa, a Naaŋmɩn ɩnɛ ʋ, ɩ̃ a ala ɩ sɩ bↄ̃w na a yɛ̃, a nyɩmɩ ɩnɛ ʋ. 14 A-na-ɩ a Kirisi nʋfʋ fɛrɛ sɩ na, a-na-ɩ sɩ bↄ̃w na bↄ̃w ka a nɩ-bõ-ƴen kpi na a nɩbɛ ba jaa ɩnɛ, a lɛ yelʼã, áa nɩbɛ ba jaa kpi na. 15 Ʋ kpi na a nɩbɛ ba jaa ɩnɛ a mɩnɛ a bala na cãa a mimie kↄ̃ sↄ a ba nnɛ baafʋ wa, ɩ̃-cɛ ʋ na ɩ a ʋlↄ na kpi ɩ̃ ir a kũu pʋↄ a ba ɩnɛ ben. 16 Ala-ɩ̃-sↄ, wa nyↄw nɩ a dɩnaa, saa lɛ Ꞌwuoro a nɩrɛ tuure nɩ a nɩrɛ tɩɛrʋ̃ wa. A ala saarɩ̃ ɩ sɩ dãa na Ꞌwuor a Kirisi nɩ a nɩrɛ tɩɛrʋ̃, ƴɛ̃ƴɛrɩ̃ na, saa lɛ maala a lɛ go wa. 17 A ala ɩ a nɩrɛ be na a Kirisi pʋↄ ʋ ɩ na a nɩ-paalaa; a yel-koro tↄlʼã, ɩ̃ a yel-paala lɛ wa. 18 A ala a jaa yi na a Naaŋmɩn jie, a ʋlↄ na de a Kirisi ɓaalɩ̃ sɩ a sɩ lɛ ɓã taa nɩ ʋ, ɩ̃ mɩ kʋ sɩ a ʋna ɓaalɩ̃fʋ tʋn a nɩbɛ jie. 19 A-na-ɩ a Naaŋmɩn ma lɛ sooro a nɩbɛ a ba cɛfʋ jiir wa, ɩ̃-cɛ ʋ dãa na be a Kirisi pʋↄ ɓaalɩ̃ a nɩbɛ ba jaa, a ba lɛ lɩɛb ɓã taa nɩ ʋ, ɩ̃ mɩ kʋ sɩ a ʋna ɓaalɩ̃fʋ ƴɛrɩ̃ a sɩ ƴɛrɛ. 20 Ala-ɩ̃-sↄ sɩ ɩ na a Kirisi fãw demẽ ʋ na biin, a sɩ wↄ̃ taa nɩ a ʋlↄ mɩ̃ɛ ɩ̃ ƴɛrɛ nɩ nyɩ. Sɩ sʋↄrↄ nyɩ na nɩ a Kirisi yuor bɩlɛ, nyɩ́ lɩɛb ɓã taa nɩ a Naaŋmɩn. 21 A Kirisi ma dãa maal fãa fɩ̃ɩ wa, ɩ̃-cɛ a Naaŋmɩn lɩɛb ʋ ʋ ɩ a maal-fãa a sɩ ɩnɛ, a mɩnɛ sɩ na tʋↄ pↄw a Naaŋmɩn torfʋ a ʋ jie.
61 A mɩnɛ sɩ na ɩ a Naaŋmɩn lãa-tʋnbↄ, sɩ kpãkpana nyɩ na a nyɩ taa wa bar a Naaŋmɩn wɩɛfʋ ʋlↄ nyɩ na pↄw, ʋ lo wa. 2 A-na-ɩ a yelʼã a Naaŋmɩn Sɛbɛ pʋↄ: “A daar ʋlↄ na dãa sɛw, ɩ̃ cɛl fʋ na; a faafʋ bibir, ɩ̃ wa na sũo fʋ.” Nyɩ́ nyɛ a ƴɛ̃ƴɛrɩ̃ na a daar ʋlↄ na sɛw. A faafʋ bibir nɩ a dɩnaa. 3 Saa maala bom na cɩɛrɛ nɩrɛ wa, a mɩnɛ a nɩrɛ kↄ̃ wa hũhune a sɩ tʋmↄ wa. 4 Ɩ̃-cɛ a yele a jaa pʋↄ sɩ ɛ̃ɛ na maal miile nɩ a nɩbɛ a mɩnɛ sɩ na ɩ a Naaŋmɩn tʋ̃tʋnbↄ. Sɩ tɛrɛ na su-varkpara yaw a won pʋↄ, a kpowfʋ pʋↄ, nɩ a nãw pʋↄ. 5 Ba ŋme sɩ na, ɩ̃ ƴↄ̃w sɩ a kasu pʋↄ. A nɩbɛ dam sɩ na. Sɩ tʋ̃ na a tʋ̃-kpɛn, ɩ̃ a ba mɩ mↄ̃w sɩ a gʋ̃ↄ nɩ a dɩb. 6 A ala na miile a sɩ ɩ na a Naaŋmɩn tʋ̃tʋnbↄ ɩ na a sɩ cɛcɛ ɩfʋ, a sɩ bↄ̃wfʋ, a sɩ su-nyↄwraa uɩ a sɩ son ɩfʋ. Ba na mɩ bↄ̃w sɩ na a Naaŋmɩn Sɩɛ ɩnɛ, nɩ a sɩ nʋfʋ na ma tɛrɛ a bɛlɩ̃fʋ wa, 7 nɩ a sɩ yel-mɩ̃ɛ ƴɛrɩ̃, nɩ a Naaŋmɩn fãgã sɩ na tɛrɛ. A torfʋ ɩ na a sɩ jɛb yele na be a sɩ dʋrɩ̃ nnn nɩ a sɩ gʋbaa nuu pʋↄ. 8 Sɩ pↄw na a ju-kpɛ̃ɛ nɩ a kpɛfʋ, mɩ pↄw nɩ a korfʋ nɩ a pɛwfʋ. Ba de sɩ na a sɩ ɩ bɛbɛlbɛ, ɩ̃-cɛ a sɩ ɩ a yel-mɩ̃ɛ deme. 9 Ba maal sɩ na wↄ̃ taa nɩ baa bↄ̃w sɩ wa, ɩ̃-cɛ sɩ ɩ na nɩ-bↄ̃wsɩ, a sɩ wↄ̃ taa nɩ nɩbɛ na pɩɛl kũu, ɩ̃ nyɛ, sɩ cãa na! Sɩ pↄw na a kpãafʋ, ɩ̃-cɛ saa kpi wa. 10 Ba ma sãw sɩ na a sube, ɩ̃-cɛ sɩ tɛrɛ na a nʋ̃ↄ a daar a jaa. Nãw deme sɩ ɩ, ɩ̃ lere nɩ-yaw. Saa tɛrɛ bom wa, ɩ̃-cɛ sɩ ɩ na a yele a jaa deme. 11 Kↄrɛ̃tɩ deme, sɩ ƴɛr nyɩ na eãa pʋↄ, nɩ a sɩ suur ʋ jaa. 12 Saa kpɛmɛ a sɩ sube a nyɩ jie wa, ɩ̃-eɛ nyɩmɩ ɛ̃ɛ kpɛmɛ a nyɩ sube a sɩ jie. 13 Ɩ̃ ƴɛrɛ nɩ nyɩ na a ɩ̃ bibiir kaarɩ̃. Nyɩ́ barʼɩ̃ sɩ nyãa a mɩnɛ sɩ na barʼɩ̃ nyɩ a nyãa. Nyɩ́ ɩ a sɩ kpɛ nyɩ a nyãa. 14 Nyɩ taa wa mara taa nɩ a bala na ma puoro wa. Bõ a torfʋ nɩ a burbur maalfʋ be taa? Mɩnɛ a cãa nɩ a libe na tʋↄ ɓã taa? 15 Mɩnɛ a Kirisi nɩ a Beliya na tʋↄ ɩ ɩ̃ tɛrɛ nↄ-bõ-ƴen? Mɩɩ, bõ a popuoro nɩ a ʋlↄ na ma puoro wa ua tʋↄ lãa tɛrɛ? 16 Mɩnɛ a Naaŋmɩn yir nɩ a tɩbɛ na tʋↄ wõ taa? A-na-ɩ a sɩmɩ ɩ̃ ɩ a Naaŋmɩn-mimir yir, a mɩnɛ a Naaŋmɩn na yel: “Ɩ̃ na wa be nɩ ba na, ɩ̃ yʋↄrↄ a ba sↄ̃w. Ɩ̃ na ɩ na a ba Naaŋmɩn, ɩ̃ a ba ɩ a ɩ̃ nɩbɛ.” 17 Ala-ɩ̃-sↄ a Nɩ-kpɛ̃ɛ yel: “Nyɩ́ yi a ba sↄ̃w ɩ̃ cɛ ba bar. Nyɩ taa wa sɩɩrɛ bõ-sↄbaa wa, ɩ̃ ɩ̃ na de nyɩ na. 18 Ɩ̃ na ɩ na a nyɩ Sãa, ɩ̃-cɛ a nyɩ ɩ a ɩ̃ bi-dabsɩ nɩ a ɩ̃ bi-pↄↄbↄ. Lɛ a Nɩ-kpɛ̃ɛ na ɩ a kpɛ̃w a jaa Sʋbↄ yel.”
71 Ɩ̃ yɛɛr nʋnɩsɩ, a-na-ɩ sɩ tɛrɛ na a ana pʋlɩ̃fʋ ƴɛrɩ̃sɩ a nↄhↄ̃, nyɩ́ ɩ a sɩ pↄl a yele ala bar, na sↄbↄ a sɩ ɩ̃gan nɩ a sɩ sɩɛ, dɩ nɩ a tuo ɩ̃ ɩ cɛcɛ, jↄrↄ nɩ a Naaŋmɩn. 2 Nyɩ́ ɩ a sɩ kpɛ nyɩ nyãa. Saa maal nɩrɛ bier wa. Saa mɩ sãw nɩrɛ bar wa, ɩ̃ ma mɩ ŋmam nɩrɛ kãw wa. 3 Maa ƴɛrɛ a lɛ na ƴↄ̃w nyɩ ƴɛrɩ̃ wa, ɩ̃-cɛ a mɩnɛ ɩ̃ na dãa de nĩe yel nyɩ, sɩ tɩɩ na nʋnↄ nyɩ bʋↄrↄ sɩ be taa a baafʋ pʋↄ, mɩɩ a kũu pʋↄ. 4 Ɩ̃ barʼá tɩɛrʋ̃ a jaa a nyɩ ɩnɛ; a nyɩ maalfʋ ɩ ma na nʋ̃ↄ. A sɩ won pʋↄ a jaa ɩ̃ tɛrɛ na Ꞌlafʋ, a nʋ̃ↄ mɩ ƴala ma. 5 Yel-mɩ̃ɛ ʋ, a lɛ sɩ na dãa ta a Masɛdↄn-tẽw, saa dãa pↄw pɩɛnfʋ wa. Sɩ tuorʼɩ̃ na a won a jiir a jaa. Sɩ pↄw na a jɛb, ɩ̃ a dãbɩ̃ɛ mɩ dãa nyↄw sɩ. 6 Ɩ̃-cɛ a Naaŋmɩn ʋlↄ na ma kʋrↄ a Ꞌlafʋ a bala sube na sãw, ʋ mɩ dãa na kʋ sɩ a ʋna Ꞌlafʋ a mɩnɛ a Tɩtɩ na wa. 7 Ɩ̃ aa ɩ a ʋ waa ɩnɛ tɛw ʋ wa, ɩ̃-cɛ a mɩnɛ a ʋlↄ mɩ̃ɛ na mɩ dãa pↄw a Ꞌlafʋ a nyɩ jie. Ʋ mɩ man sɩ na a mɩnɛ nyɩ na tɩɩ bʋↄrↄ nyɩ lɛ nyɛ ma, nɩ a mɩnɛ a nyɩ sube na sãw, nɩ a mɩnɛ nyɩ na ɓã ma. Ala-ɩ̃-sↄ ɩ̃ lɛ pↄw na a nʋ̃ↄ kpɛ̃ɛ go. 8 A ala saarɩ̃ ɩ a ɩ̃ sɛbɛ ɩ̃ na dãa sɛb sãw nyɩ na a sube, maa waala a ƴɛ̃ƴɛrɩ̃ wa. Ɩ̃ dãa na waala, a-na-ɩ ɩ̃ nyɛ na bↄ̃w ka a ɩ̃ sɛbɛ sãw nyɩ na sube fɩ̃ɩ, 9 ɩ̃-cɛ ɩ̃ cɩlɛ na a ƴɛ̃ƴɛrɩ̃ na. Aa ɩ a nyɩ sube sãwfʋ ɩnɛ ɩ̃ cɩlɛ wa, ɩ̃-cɛ a mɩnɛ a nyɩ su-sãwfʋ na ƴↄ̃w nyɩ a yɛ̃-lɩɛbfʋ pʋↄ. A nyɩ su-sãwfʋ maal nyɩ na a mɩnɛ a Naaŋmɩn na dãa bʋↄrↄ, ala-ɩ̃-sↄ saa maal nyɩ bier wa. 10 A-na-ɩ a su-sãwfʋ ʋlↄ a Naaŋmɩn na ma de lɩɛbʼɩ̃ a sɩ yɛ̃ na cere nɩ sɩ a faafʋ pʋↄ, ma tɛrɛ waalʋ̃ʋ wa. Ɩ̃-cɛ a su-sãwfʋ ʋlↄ na yi ka a tẽw na pʋↄ, ʋlↄ ma ƴↄ̃w a nɩrɛ a kũu pʋↄ. 11 A mɩnɛ a nyɩ sube na sãw tu nɩ a mɩnɛ a Naaŋmɩn na bʋↄrↄ, nyɩ́ nyɛ a ala a na maal nyɩ! Nyɩ sɩrɩ̃ na tʋlↄ, ɩ̃ mɩ bↄ̃w miilʼɩ̃ a nyɩ son ɩfʋ. A ʋna fãa maalfʋ cɛ nyɩ na, a nyɩ mɩ jↄrↄ a Naaŋmɩn. Nyɩ́ nyɛ a mɩnɛ nyɩ na sɩrɩ̃ wono a toor vɩlaa, tɛrɛ nɩ a ɓĩɓinfʋ, mɩ sɩrɩ̃ bʋↄrↄ nɩ a fãa sʋbↄ kpãafʋ. Nyɩ nuilʼã a lõbobo a jaa á nyɩ ɩ na cɛcɛ a ʋna ƴɛrɩ̃ naa pʋↄ. 12 Ala-ɩ̃-sↄ, a sɛbɛ ʋlↄ ɩ̃ na tɩɩr kʋ nyɩ, maa sɛb a ʋlↄ na maal a fãa ɩnɛ wa. Aa mɩ ɩ a ʋlↄ ba na maal a fãa ƴↄ̃w ɩnɛ ʋ wa, ɩ̃-cɛ a nyɩmɩ ɩnɛ ʋ, a na miil nyɩ a Naaŋmɩn nii-sↄw a mɩnɛ nyɩ na tʋlↄ a sɩ nʋfʋ ɩnɛ. 13 Ala-ɩ̃-sↄ sɩ lɛ pↄw na a Ꞌlafʋ. Ɩ̃ aa ɩ a Ꞌlafʋ tɛw sɩ pↄw wa, ɩ̃-cɛ a gãw na a lɛ. Sɩ mɩ cɩlɛ na a mɩnɛ sɩ na nyɛ a nʋ̃ↄ ʋlↄ a Tɩtɩ na tɛrɛ, a-na-ɩ a ʋ suur ɓãa na a nyɩ jaa fɛw ɩnɛ. 14 Ɩ̃ dãa na sʋ̃ↄ nyɩ fɩ̃ɩ a Tɩtɩ sɛ̃, ɩ̃ nyaa ƴↄ̃w ma vĩ wa. A-na-ɩ a mɩnɛ a daar a jaa sɩ na ma ƴɛrɛ nɩ nyɩ a yel-mɩ̃ɛ tɛw, a lɛ ʋ mɩ, a mɩnɛ sɩ na sʋ̃ↄ nyɩ a Tɩtɩ sɛ̃, a mɩ tↄↄ na ɩ a yel-mɩ̃ɛ a lɛ. 15 A ʋlↄ wa tɩɛr yuo, nyɩ ma nyɩrɩ̃ na kpɛ ʋ a nyãa, a mɩnɛ nyɩ na sↄw de ʋ nɩ a ƴↄ̃wfʋ nɩ a ɓĩifʋ pʋↄ, mɩ wono nɩ ʋ a toor a nyɩ jaa fɛw. 16 Nʋ̃ↄ kpɛ̃ɛ nyↄw ma na a mɩnɛ ɩ̃ na barʼɩ̃ nyɩ a nyãa a yele a jaa fɛw ɩnɛ.
81 Yɛɛr, sɩ bʋↄrↄ na nyɩ bↄ̃w a mɩnɛ a Naaŋmɩn sũofʋ na dãa maal a Masɛdↄn duo-puorbo sↄ̃w. 2 A mɩnɛ ba na lo a won kpɛ̃ɛ pʋↄ a dãa na kpɛmɛ ba, ɩ̃-cɛ ba cãa na sɛw nɩ a nʋ̃ↄ na ƴala, ɩ̃ a mɩnɛ ba na mɩ saarɩ be a nã-kpɛ̃ɛ pʋↄ, ɩ̃ ba cãa na pɛlɩ̃ a pʋↄ sũono nɩ a gãw a lɛ. 3 Ɩ̃ na tʋↄ na yel nyɩ á ba maalʼã a ala ba na tʋↄ, ɩ̃ lɛ dↄↄl. 4 A bala mɩ̃ɛ ɩ̃ sʋↄr sɩ lↄbↄ nɩ a nur, á sɩ kʋ ba sↄr a ba kpaarɩ̃ taa ɩ̃ tɩɩr bom kʋ a Jude wɩɛr popuorbo. 5 A ba maalfʋ dãa na gãw a ala sɩ na tɩɛrɛ. Ba de na a ba mɩ̃ɛ kʋ a Nɩ-kpɛ̃ɛ sɛr, ɩ̃ pãa mɩ de a ba mɩ̃ɛ kʋ sɩ, tu nɩ a Naaŋmɩn pʋ-tɩɛrʋ̃. 6 Ala-ɩ̃-sↄ a sɩ sʋↄr a Tɩtɩ á ú wɩ na baar a ʋna tʋ̃-vɩlaa a nyɩ sↄ̃w, a-na-ɩ a ʋlↄ ɩ̃ dãa nyↄw. 7 A Naaŋmɩn yele a jaa nyɩ na tɛrɛ waa na a nyɩ jie: a ƴↄ̃w-nyãa ʋ mɩɩ, a Naaŋmɩn ƴɛrɩ̃ ƴɛrfʋ ʋ, a bↄ̃wfʋ, a ɓĩɓinfʋ a yele a jaa pʋↄ, nɩ a nyɩ nʋfʋ nyɩ na nʋ sɩ. A lɛ ʋ mɩ, nyɩ́ ɩ a ana yɛ̃-bↄ̃wfʋ tʋmↄ a mɩ waa a nyɩ jie. 8 Aa ɩ ƴɛr-kpɛ̃w ɩ̃ kʋrↄ nyɩ wa, ɩ̃-cɛ ɩ̃ miile nyɩ na a mɩnɛ a nɩŋmɛɛ na ɓĩɓin a Jude deme sũofʋ ɩnɛ, ɩ̃ na mɩ tʋↄ jʋʋr a nyɩ nʋfʋ a ala ɩ yel-mɩ̃ɛ be na tↄ. 9 Nyɩ bↄ̃w na a sɩ Nɩ-kpɛ̃ɛ Jeeju-Kirisi wɩɛfʋ. Ʋ dãa na ɩ a naaba, ɩ̃ lɩɛb ɩ a nãw sʋbↄ a nyɩ ɩnɛ, a mɩnɛ a nyɩ na tʋↄ le a ʋ nãw ɩnɛ. 10 A ƴɛrɩ̃ nanɩ pʋↄ, nyɩ́ nyɛ a ala ɩ̃ na tɩɛrɛ: a vɩɛlɛ na a nyɩ na cãa cere nɩ a ala nyɩ na nyↄw a dɩ̃ɛw. A-na-ɩ nyɩmɩ ɩ̃ dãa de nĩe be a ana tʋmↄ pʋↄ, ɩ̃ nyɩmɩ mɩ dãa de nĩe guor a ala maalfʋ. 11 Ala-ɩ̃-sↄ, nyɩ́ cãa cere nɩ a maalfʋ wa ta nɩ a baarfʋ daar. A mɩnɛ nyɩ na dãa ɓĩɓine a bↄfʋ daar, nyɩ́ lɛ cãa wↄ̃ a lɛ a maalfʋ pʋↄ, tu nɩ a ala nyɩ na tɛrɛ. 12 A ala ɩ a nɩrɛ ɓĩɓine na a tɩɩrfʋ ɩnɛ, a Naaŋmɩn ma sↄw na de a ala ʋ na tɛrɛ, ɩ̃ Ꞌwaa sooro ʋ a ala ʋ na ma tɛrɛ wa. 13 Maa bʋↄrↄ nyɩmɩ nyɩ lo, ɩ̃ a bala pↄw wa, ɩ̃-cɛ a jɛ̃-tar ʋ be be. 14 A ƴɛ̃ƴɛrɩ̃ na nyɩ tɛraa na ma ɩ wa, na tʋↄrↄ sũono a bala na ma tɛrɛ wa. A bibirɩ̃ kãw nyɩ na mɩ tʋↄ na be a nãw pʋↄ a ba mɩ sũo nyɩ, a mɩnɛ a jɛ̃-taafʋ na be a nyɩ sↄ̃w, 15 tu nɩ a ala a Naaŋmɩn Sɛbɛ na yel: “A ʋlↄ na dãa wob a yaw ma lɛ nyɩrɩ̃ tɛrɛ wa, ɩ̃-cɛ a ʋlↄ na wob a fɩ̃ɩ ma lɛ faa bom wa.” 16 Naaŋmɩn sↄ pɛwfʋ a mɩnɛ a Tɩtɩ na tɛrɛ a ɓĩɓinfʋ a nyɩ sũofʋ ɩnɛ a sɩ kaarɩ̃. 17 Sɩ sʋↄr ʋ na á ú wɩ a be a nyɩ sɛ̃, ʋ sↄw, ɩ̃-cɛ a ʋlↄ mɩ̃ɛ mɩ dãa na ɓĩɓine a be wɩfʋ. 18 Sɩ lãa na tʋnↄ nɩ ʋ a yɛbɛ ʋlↄ a duo-puorbo a jiir a jaa na kpiire a Naaŋmɩn ƴɛr-son hierfʋ ɩnɛ. 19 Ba mɩ dãa na vɛl ʋ ir ʋ na bɩɛl sɩ a sɩ lãa cen na tʋ̃ a ʋna sũofʋ tʋn, a mɩnɛ a Nɩ-kpɛ̃ɛ yuor na yire, ɩ̃ a sɩ na mɩ miil ba a sɩ ɓĩɓinfʋ. 20 Sɩ maalʼã a lɛ a-na-ɩ saa bʋↄrↄ nɩrɛ ʋ wa hũhune sɩ a ana libi-yaw cenɩfʋ ɩnɛ wa. 21 Saa bʋↄrↄ sɩ maal a ala na nʋmↄ a Nɩ-kpɛ̃ɛ tɛw wa, ɩ-cɛ sɩ maal a na mɩ nʋmↄ a nɩbɛ. 22 Sɩ lãa na tʋnↄ nɩ ba a sɩ yɛbɛ ƴen sʋbↄ sɩ na jʋʋr gbɛɛ yayaw a yele yaw pʋↄ nyɛ ʋ cãa ɓĩɓine. Ɩ̃ a ƴɛ̃ƴɛrɩ̃, a ʋ ɓĩɓinfʋ lɛ dↄↄlʼã, a mɩnɛ ʋ na nyɩrɩ̃ barʼɩ̃ nyɩ a nyãa. 23 A ala ɩ a Tɩtɩ ʋ, ʋ ɩ na a ɩ̃ lãa-yʋↄrↄ nɩ a ɩ̃ lãa-tʋnↄ a nyɩ ɩnɛ. Ɩ̃-cɛ a sɩ yɛɛr bala, ba ɩ na a duo-puorbo nɩ-tʋnɩsɩa Kirisi yuor na mɩ yire a ba ɩnɛ. 24 Ala-ɩ̃-sↄ, nyɩ́ miil ba a nyɩ yel-mɩ̃ɛ nʋfʋ, a mɩnɛ a duo-puorbo bala na tʋ̃ ba, na sɩrɩ̃ bↄ̃w ka a sɩ tɛrɛ na yel-mɩ̃ɛ na barʼɩ̃ nyɩ tɩɛrʋ̃.
91 A na ɩ na pↄrↄ a ala ɩ ɩ̃ sɛb nyɩ na a tʋn ʋlↄ ba na tũ sũo nɩ a Jude wɩɛr popuorbo ɩnɛ. 2 A-na-ɩ ɩ̃ bↄ̃w na a mɩnɛ nyɩ na sↄw a ba sũofʋ. Ɩ̃, ɩ̃ mɩ dãa na sʋ̃ↄ nyɩ a Masɛdↄn duo-puorbo jie, na ɩ̃ yel: “A yɛɛr bala na be a Ákayi wɩɛr gbɛɛrɩ̃ na dɩ̃ɛw jaa a ba sũofʋ ɩnɛ.” Ala-ɩ̃-sↄ a nyɩmɩ Kↄrɛ̃tɩ deme ɓĩɓinfʋ jaw na a yaw jie a ba sↄ̃w. 3 Ɩ̃-cɛ sɩ tʋnↄ na a yɛɛr basɩmɛ be a nyɩ jie, a mɩnɛ a ƴɛrɩ̃ ʋlↄ ɩnɛ ɩ̃ na dãa sʋ̃ↄ nyɩ kↄ̃ ɩ pↄrↄ wa. Ɩ̃ ɩ̃ bʋↄrↄ na nyɩ sɩrɩ̃ gbɛɛrɩ̃ baar a mɩnɛ ɩ̃ na dãa yel. 4 A-na-ɩ a ala ɩ a Masɛdↄn nɩbɛ dãa na pↄw ma wɩɛrɛ nɩ a be, ɩ̃ ma nyɛ a nyɩ sɩrɩ̃ gbɛɛrɩ̃ baar wa, a naa dãa ɩ sɩ vĩ, ɩ̃ wa pãa yele nɩ a nyɩmɩ, a mɩnɛ sɩ na nyɩrɩ̃ barʼɩ̃ nyɩ a nyãa a lɛ. 5 Ala-ɩ̃-sↄ, ɩ̃ nyɛ na a ɩ son ɩ̃ sʋↄr ɩ̃ yɛɛr a ba na de ma nĩe cen, na gbɛɛrɩ̃ a bõ-son ʋlↄ nyɩ na dãa pʋlɩ̃ nɩ. A nↄhↄ̃, a maa wa wɩɛrɛ, a na miil sɩ na a nyɩ tɩɩrʼã nɩ pʋ-pɩlaa, ɩ̃ fɛrfʋ ma be tↄ wa. 6 Nyɩ́ Ɩɩɛrʼɩ̃ a ƴɛr-birʼãa na yel: a ʋlↄ na kↄ a fɩ̃ɩ, a fɩ̃ɩ ʋ na ŋma, ɩ̃ a ʋlↄ na kↄ a yaw, a yaw ʋ na mɩ ŋma. 7 Ala-ɩ̃-sↄ, a nɩrɛ ú bↄ̃w tɩɛr ɩ̃ pãa tɩɩr, a mɩnɛ ʋ kↄ̃ wa waala, mɩɩ ba fɛr ʋ na wa. A-na-ɩ a Naaŋmɩn nʋnↄ na a ʋlↄ na tɩɩrʼɩ̃ a nʋ̃ↄ. 8 A Naaŋmɩn na tʋↄ na kʋ nyɩ a yel-vɛlɛ bʋrↄ bʋrↄ a jaa, ɩ̃ lɛ cãa dↄↄl nyɩ, a mɩnɛ a nyɩ na tʋↄ tɛrɛ a ala na sɛw nyɩ a daar a jaa, ɩ̃ lɛ cãa tɛrɛ sũono nɩ a tʋ̃-vɛlɛ a jaa. 9 A mɩnɛ a Naaŋmɩn Sɛbɛ na yel: “Ʋ ma yara na bara kʋrↄ a nãw deme. A ʋ yɛ̃-bↄ̃wfʋ ma tɛrɛ bɛwfʋ daar wa.” 10 A Naaŋmɩn ʋlↄ na ma kʋ a kʋↄraa a ci-bʋrↄ, nɩ a nɩrɛ a dɩb, ʋ na mɩ kʋ nyɩ na a yel-bʋrↄ ala na sɛw nyɩ, ɩ̃ lɛ maal a dↄↄl, a mɩnɛ a nyɩ yɛ̃-bↄ̃wfʋ na tɛrɛ a wↄmↄ yaw. 11 Ʋ na maal nyɩ na a nyɩ nyɩrɩ̃ le, a mɩnɛ nyɩ na tʋↄ miil a nyɩ yɛ̃-bↄ̃wfʋ a jiir a jaa, ɩ̃ a Naaŋmɩn na mɩ pↄw na a pɛwfʋ a nɩ-yaw jie a sɩ tʋmↄ ɩnɛ. 12 A-na-ɩ a ʋna tʋ̃-son nyɩ na maala, aa ɩ a Naaŋmɩn-puorbo won tɛw a sũo wa, ɩ̃-cɛ a mɩ maalʼã a nɩ-yaw a ba nyɩrɩ̃ pɛwrɛ a Naaŋmɩn. 13 A ʋna tʋn naa na miil ba na a mɩnɛ nyɩ na wↄ̃, a ba pɛwrɛ a Naaŋmɩn. A-na-ɩ aa ɩ a nʋↄr pʋↄ tɛw nyɩ sↄw de a Kirisi ƴɛr-son wa, ɩ̃-cɛ nyɩ wono ʋ na a toor, a mɩnɛ nyɩ na bↄ̃w a yɛ̃ ɩ̃ sũo ba, lãa nɩ a nɩbɛ jaa. 14 Ba na sʋↄrↄ na a Naaŋmɩn ƴↄnↄ nyɩ, a mɩnɛ nyɩ na kpɛ ba a nyãa, a-na-ɩ ba na nyɛ na a Naaŋmɩn sũofʋ na nyɩrɩ̃ be nɩ nyɩ. 15 Naaŋmɩn sↄ pɛwfʋ a ʋ Bie ʋ na kʋ sɩ ɩnɛ na gãw a yele a jaa.
101 A maa Pol mɩ̃ɛ ɩ̃ sʋↄrↄ nyɩ a asɩmɛ ɩnɛ — a maa ba na ma de ɩ̃ ɩ a dↄ̃ↄpↄr sʋbↄ a lɛ ɩ̃ na ma be a nyɩ sↄ̃w, ɩ̃ ma lɛ ɩ a ꞋlaꞋlara sʋbↄ a lɛ ɩ̃ na ma jãa taa nɩ nyɩ. Ɩ̃ sʋↄrↄ nyɩ na nɩ a Kirisi yuor, a ʋlↄ ua ɩ a hɛlɛlɛ nɩ a su-ɓaar sʋbↄ, 2 uyɩ taa maal ma ɩ̃ ɩ a ꞋlaꞋlara sʋbↄ a lɛ ɩ̃ nↄↄ beree nɩ nyɩ wa, a-na-ɩ ɩ̃ tɩɛrʼã bↄ̃w ka ɩ̃ na tʋↄ na tɛrɛ a Ꞌlafʋ miile a ŋmɛɛ na tɩɛr beeka a sɩ maalfʋ tuure na a sɩ mɩ̃ɛ bↄb. 3 Yel-mɩ̃ɛ, ɩ̃gan buur nɩbɛ sɩ ɩ, ɩ̃-cɛ a sɩ jɛb ma ɩ a ɩ̃gan buur jɛb wa. 4 A jɛb yele ala sɩ na tɛrɛ ma wↄ̃ taa nɩ a tẽw na nɩbɛ jɛb yele wa, ɩ̃-cɛ a sɩ jɛb yele ala sɩ na tɛrɛ, tɛrɛ na a Naaŋmɩn fãgã na tʋↄrↄ wɛlɛ a yi-kpɛn bara. Sɩ ma sãwna na a nɩbɛ cɩɩrɩ̃fʋ, 5 nɩ a ba yo-bↄb tʋ̃-bɛrɛ ba na ma vara nɩ a Naaŋmɩn bↄ̃wfʋ bara, ɩ̃ mɩ nyↄw a nɩbɛ tɩɛrɩ̃sɩ tɛɛlɛ a mɩnɛ a ba na lɩɛb ɩ a Kirisi to-wownbo. 6 A nyɩmɩ wa sɩrɩ̃ tɛrɛ a to-wõfʋ vɩlaa, sɩ na tʋↄ na pãa kpãa a to-woonbo ba jaa. 7 Nyɩ Ꞌwuoro na a ala na be a nyɩ nii-sↄw tɛw. A ala ɩ a nɩrɛ tɩɛrʼã beeka a ʋ ɩ na a Kirisi ben, ú lɛ bↄ̃w tɩɛr a asɩmɛ: áa mɩnɛ ʋ na ɩ a Kirisi ben, a sɩmɩ mɩ, a lɛ ʋ. 8 A ala saarɩ̃ ɩ ɩ̃ dↄↄlʼã fɩ̃ɩ a tʋↄfʋ ʋlↄ a Nɩ-kpɛ̃ɛ na kʋ sɩ juu, ɩ̃-cɛ vĩ ma uyↄw ma wa, a-ua-ɩ a Nɩ-kpɛ̃ɛ ma kʋ sɩ a ʋna tʋↄfʋ a sɩ na wɛl nyɩ bar wa, ɩ̃-cɛ a nyɩ na tʋↄ karɩ̃ dↄↄl. 9 Nyɩ taa tɩɛr beeka ɩ̃ bʋↄrↄ na ɩ̃ per nyɩ nɩ a ɩ̃ sɛbsɩ wa. 10 A-na-ɩ a nɩrɛ kãw ma yelʼã: “A Pol sɛbsɩ kpɛmɛ na, ɩ̃ mɩ bier, ɩ̃-cɛ a ʋlↄ wa be a sɩ sↄ̃w ʋ ma bal, ɩ̃ a ʋ ƴɛrɩ̃sɩ maa mɩ ɩ bom wa.” 11 A sʋbↄ ʋlↄ na ma yel a lɛ, ú bↄ̃w ka a ana ƴɛrɩ̃sɩ sɩ na ma ƴↄ̃w a sɛbsɩ pʋↄ tɩɩr kʋ nyɩ a lɛdaar sɩ na ma jãa taa nɩ nyɩ, a lɛ a sɩ tʋmↄ ma mɩ be a lɛ sɩ na ma be a nyɩ sↄ̃w. 12 A-na-ɩ saa Ꞌlara beree a bala na yele á nɩ-sono ba ɩ pʋↄ wa, mɩɩ diere a sɩ mɩ̃ɛ mana nɩ ba wa. Ba ma lɛ de na a ba mɩ̃ɛ lɛ mɩɩnɛ nɩ a ba mɩ̃ɛ, ɩ̃ ma lɛ de a ba mɩ̃ɛ ƴɛrɩ̃sɩ lɛ mana nɩ a ba mɩ̃ɛ. A mɩnɛ ba na maala a nↄhↄ̃, baa bↄ̃w bom wa. 13 A ala ɩ a sɩmɩ ʋ, saa sʋ̃ↄnↄ a gãw na a sɩ mɩ̃ɛ tʋmↄ bɛwfʋ jiir wa. A Naaŋmɩn ɩ̃ biin sɩ a jiir ala, tuure nɩ a ʋ bõ-mɩɩnaa ʋlↄ na mɩ ta a nyɩ jie. 14 Saa gãw a sɩ tʋraa ʋlↄ a Naaŋmɩn na miil sɩ bar wa. A ala ɩ saa dãa ta a be a nyɩ jie wa, ala sɩ naa gãw bar, ɩ̃-cɛ sɩ ta na a be a nyɩ sɛ̃ nɩ a Kirisi ƴɛr-son. 15 Aa ɩ wↄnaa sɩ gãw na a sɩ tʋraa bar ɩ̃ cen na sʋ̃ↄnↄ a ŋmɛɛ tʋmↄ wa. Ɩ̃-cɛ a mɩnɛ sɩ na cãa ɩraa a sɩ tʋraa pʋↄ, sɩ tɛrɛ na tɩɛrʋ̃ son bↄ̃w ka a nyɩ ƴↄ̃w-nyãa na karɩ̃ na dↄↄl, ɩ̃ a sɩ tʋmↄ a nyɩ jie na mɩ tʋↄ dↄↄl yaw. 16 Ɩ̃ sɩ na pãa na lɛ tʋↄ cenʼɩ̃ a Naaŋmɩn ƴɛr-son a ten ala na be a nyɩ nii-sↄw. A nↄhↄ̃, sɩ kↄ̃ tɛrɛ sʋ̃ↄfʋ a tʋmↄ ala a nɩŋmɛɛ na gↄr maal a ba jie wa. 17 A mɩnɛ a na yel a Naaŋmɩn Sɛbɛ pʋↄ: “A ʋlↄ na tɛrɛ a sʋ̃ↄfʋ, ʋ sʋ̃ↄnↄ a Nɩ-kpɛ̃ɛ.” 18 Aa ɩ a nɩrɛ ʋlↄ na yel á nɩ-son ʋ ɩ, na sɩrɩ̃ ɩ a nɩ-son wa, ɩ̃-cɛ a nɩ-son ɩ na a ʋlↄ a Naaŋmɩn na pɛwrɛ.
111 Ɩ̃ bʋↄrↄ na nyɩ bar ma ɩ̃ ƴɛr nyɩ yayaar ƴɛrɩ̃ fɩ̃ɩ. Ɩ̃-cɛ ɩ̃ bↄ̃w ka nyɩ na kʋ ma na a sↄr. 2 Ɩ̃ tɛrɛ nɩ nyɩ na nyuur, a nyuur ʋlↄ na yi a Naaŋmɩn jie. Nyɩ wↄ̃ na taa uɩ a pↄsabil-cɛcɛ ɩ̃ na de kʋ a ʋ baraa bõ-ƴen tɛw, na ɩ a Kirisi. 3 Ɩ̃ jↄrↄ na dãbɩ̃ɛ a mɩnɛ a waab ʋlↄ na dãa de a ʋ kpɩlfʋ bɛlɛ nɩ a Awa, a nʋmↄ-wa-sↄw ʋ na mɩ tʋↄ na lɛ de a ʋ kpɩlfʋ cʋrʼɩ̃ a nyɩ tɩɛrɩ̃sɩ, a nyɩ na bar a nyɩ yel-mɩ̃ɛ nɩ a nyɩ su-cɛcɛ a Kirisi tunɩfʋ pʋↄ. 4 A ala ɩ nɩrɛ wa na hiere a Jeeju kpee kʋrↄ nyɩ, mɩɩ a nyɩ pↄw a Sɩɛ na be kpee nɩ a ʋlↄ nyɩ na dãa pↄw, mɩɩ ú ƴɛrɛ nyɩ a ƴɛr-son na be kpee nɩ a ʋlↄ nyɩ na dãa pↄw, má nyɩ na sↄw na de ʋ vɩlaa. 5 Ɩ̃-cɛ ɩ̃ tɩɛrʼã bↄ̃w ka maa pab bom kãw ɩnɛ a nyɩ nɩ-tʋ̃-vɛlɛ jie wa. 6 Ɩ̃ na tʋↄ na bal a ƴɛrɩ̃ ƴɛrfʋ pʋↄ, ɩ̃-cɛ a ala ɩ a bↄ̃wfʋ pʋↄ, maa bal wa, ɩ̃ sɩ ɛ̃ɛ na miil nyɩ a ala a jiir a jaa, nɩ a yele a jaa pʋↄ. 7 A mɩnɛ ɩ̃ na dãa ƴɛr nyɩ a Naaŋmɩn ƴɛr-son, pↄrↄ ɩ̃ ƴɛr kʋ nyɩ, wurʼɩ̃ a ɩ̃ mɩ̃ɛ a mɩnɛ ɩ̃ na tʋↄ jɛw nyɩ. Fãa ɩ̃ maal a lɛ mɩɩ? 8 Ɩ̃ pↄw na sũofʋ a Naaŋmɩn duo-puorbo jiir ŋmɛɛ jie, a mɩnɛ ɩ̃ na tʋↄ tʋ̃ a tʋn a nyɩ sↄ̃w. 9 Ɩ̃ a lɛ ɩ̃ na dãa be a nyɩ sↄ̃w, ɩ̃ ma tɛrɛ a bom wa, maa dãa ɩ nɩrɛ kãw tuor wa. A-na-ɩ a yɛɛr bala na be a Masɛdↄn dãa na wa nɩ a ala a jaa na sɛw ma, kʋ ma. Ɩ̃ nyↄw na ɩ̃ mɩ̃ɛ a mɩnɛ ɩ̃ kↄ̃ ɩ nɩrɛ tuor wa, ɩ̃ a lɛ, ɩ̃ na lɛ cãa nyↄw a ɩ̃ mɩ̃ɛ. 10 Ɩ̃ na tʋↄ na yel nɩ a Kirisi yel-mɩ̃ɛ ʋlↄ na be nɩ ma, nɩrɛ ma be na tʋↄ mↄ̃w ma a ʋna pↄl-maalfʋ a Akayi wɩɛr pʋↄ ʋ jaa wa. 11 Bõ ɩnɛ? A-na-ɩ maa nʋnↄ nyɩ wa mɩɩ? A Naaŋmɩn bↄ̃w na. 12 Ɩ̃ na cãa na maala a ala ɩ̃ na maala a ƴɛ̃ƴɛrɩ̃, ɩ̃ na tʋↄ var a sↄr a bala jie na bʋↄrↄ a yo-yifʋ, yele nɩ a tʋ̃-bõ-ƴen sɩ tʋnↄ. 13 A nɩbɛ bala ɩ na a nɩ-tʋnɩsɩ burbur, ŋmara nɩ a jiri a ba tʋmↄ pʋↄ, ɩ̃ ma lɩɛb a ba mɩ̃ɛ wↄ̃ taa nɩ a Kirisi nɩ-tʋnɩsɩ. 14 Bom ma be be na ɩ nↄ-kofʋ bom wa, a-na-ɩ a Satã mɩ̃ɛ ma lɩɛbʼã wↄ̃ taa nɩ a Naaŋmɩn cãa sɩ-tʋnaa kaarɩ̃. 15 Ala-ɩ̃-sↄ, aa tʋↄrↄ dũune nɩ sɩ a ala ɩ a ʋ tʋ̃tʋnbↄ ma mɩ lɩɛbʼã a ba mɩ̃ɛ wↄ̃ taa nɩ a tʋ̃tʋ̃-torisɩ. A ba baarfʋ daar ba na pↄw na a yar tu nɩ a ba tʋmↄ ba na tʋ̃. 16 Ɩ̃ lɛ yelʼã go. nɩrɛ kãw ʋ taa wa de ma ɩ̃ ɩ dãbol wa. Mɩɩ nyɩ̃ de ma ɩ̃ ɩ a dãbol, ɩ̃ na mɩ tʋↄ bↄ yuor fɩ̃ɩ. 17 Sɩrɛ jaa, a ala ɩ̃ na ƴɛrɛ a ƴɛ̃ƴɛrɩ̃ ma yi a Nɩ-kpɛ̃ɛ jie wa, ɩ̃-eɛ a yl na dãbol ƴɛrɩ̃sɩ pʋↄ, a mɩnɛ ɩ̃ na bar a ɩ̃ mɩ̃ɛ ɩ̃ ɩ a yo-bʋↄrↄ. 18 A-na-ɩ a yaw jie ma bʋↄrↄ na a yuor a ɩ̃gan buur pʋↄ, a maa mɩ, ɩ̃ na bʋↄrↄ na a yuor. 19 A nyɩmɩ na ɩ a nɩ-kpaarsɩ, nyɩ ma sↄw na de a dãbolo vɩlaa! 20 A ala ɩ a nɩrɛ de nyɩ na a nyɩ ɩ a gbãgbaar, mɩɩ ʋ ŋmama nyɩ, bɛlɛ nɩ nyɩ, mɩɩ de nɩ a ʋ mɩ̃ɛ ʋ ɩ a nɩ-kpɛ̃ɛ, nara nɩ nyɩ a pↄrↄ, a ʋlↄ nyɩ ma de vɩlaa. 21 Ɩ̃-cɛ ɩ̃ yele na a ɩ̃ vĩ ɩnɛ, saa tɛrɛ kpɛ̃w na maal a lɛ wa. Ɩ̃-cɛ a ala ɩ̃ ɩ a nɩrɛ Ꞌla na bʋↄrↄ a yuor a bom kãw ɩnɛ, (ɩ̃ ƴɛrɛ na a dãbol kaarɩ̃) a maa mɩ, ɩ̃ na mɩ Ꞌla na maal a lɛ. 22 Á ala ɩ Eburo nɩbɛ ba ɩ, a ala ɩ̃ mɩ ɩ, mɩɩ Ɩsɩrayɛl nɩbɛ ba ɩ, a maa mɩ, a lɛ ʋ. A ala ɩ a Abʋraham bal nɩbɛ ba ɩ, a ala ɩ̃ mɩ ɩ. 23 Ɩ̃ ƴɛrɛ na wↄ̃ taa nɩ nɩrɛ na bↄr juu! A Kirisi tʋ̃tʋubↄ ba ɩ mɩɩ? A maa ɩ̃ ɩ a ala gãw ba. Ɩ̃ tʋ̃ na tʋ̃-kpɛn gãw ba, ɩ̃ kpɛ a kasu pʋↄ mɩ gãw ba. Ɩ̃ mɩ nyɩrɩ̃ na pↄw a fↄbfʋ, ɩ̃ mɩ fɩɛlɩ̃ a kũu gbɛɛ yayaw. 24 Gbɛɛ anuu a Jufisɩ fↄb ma nɩ a kpaara gbɛɛ lɩjaayi for bir. 25 Gbɛɛ ata a Orom nɩbɛ pↄb ma nɩ a dãɓɩlsɩ. Gbɛ-daa a nɩ-bʋlsɩ mɩ lↄb ma nɩ a kʋsɩɛ bʋↄrↄ ba kú. Gbɛɛ ata a gbor mɩ bↄrʼɩ̃ ma a kʋ̃ↄ pʋↄ; a gbɛ-daa ɩ̃ be na a kʋ̃ↄ pʋↄ maal bibir bõ-ƴen. 26 A ɩ̃ yↄfʋ pʋↄ, a daar a jaa ɩ̃ nyɛ na a jãjĩ bʋrↄ bʋrↄ: a jãjɩ̃ ala na yi a man paalfʋ, a nyanyube á sↄr pʋↄ, a ɩ̃ mɩ̃ɛ bal nɩbɛ, a tẽ-bʋrↄ bʋrↄ nɩbɛ, a ten pʋↄ, a wɛkar pʋↄ, a man pʋↄ, lãa nɩ a jãjɩ̃ ʋlↄ na yi a ɩ̃ yɛɛr burbur jie. 27 Ɩ̃ tʋ̃ na a tʋ̃-kpɛn nyɛ nɩ a won; daar yayaw ɩ̃ galɩ̃ na a gʋ̃ↄ; a kↄ̃ nɩ a kʋ̃ↄ-nyuur mɩ nyↄw ma; ɩ̃ mɩ lũ a nʋↄr gbɛɛ yayaw; a aar mɩ ŋme ma; a cẽcen mɩ ɓↄr ma. 28 A ala a jaa pʋↄ, a bibie a jaa ɩ̃ cãa na tuo a tuor ʋlↄ na ɩ a duo-puorbo na be a jiir a jaa tɩɛrɩ̃sɩ. 29 A nɩrɛ wa bal, ɩ̃ ma mɩ balʼã a ʋ ɩnɛ. A nɩrɛ wa faa lo a fãa pʋↄ, a ma mɩ wʋlↄ ma na. 30 A ala ɩ a sɛw na ɩ̃ na bↄ a yuor, ɩ̃ na bↄ na a ala ɩnɛ ɩ̃ na bal. 31 A Naaŋmɩn na ɩ a Nɩ-kpɛ̃ɛ Jeeju-Kirisi Sãa, ú pↄw a pɛwfʋ a daar a jaa. Ʋlↄ ɩ̃ bↄ̃w á maa ŋmara jiri wa. 32 A lɛ ɩ̃ na dãa be a Damasɩ-tẽw pʋↄ, a tẽw ʋlↄ jamana na tuure a jamana Arɛtasɩ ƴↄ̃w na a sↄdaalsɩ a ba gure a tẽw dↄ̃dↄɛ a ɩ̃ nyↄwfʋ ɩnɛ. 33 Ɩ̃-cɛ ba ƴↄ̃w ma na a kpɛ̃jɛrɩ̃ pʋↄ, tur bar a bↄw na be a tẽw dacin ju-sↄ̃w, ɩ̃ suu nɩ a miir, na ɩ̃ cɩ̃ɛ a jamana nuumɩ.
121 A ala saarɩ̃ ɩ aa vɩɛlɛ wa, a sɛw na ɩ̃ bↄ a yuor. Ala-ɩ̃-sↄ, ɩ̃ na nyↄw na a sɩɛ yele nɩ a yel-miilsɩ ala na yi a Nɩ-kpɛ̃ɛ jie, ɩ̃ mana a ƴɛ̃ƴɛrɩ̃ na. 2 A ɩ na yomo pie-nʼanuu for bir a dɩnaa, ɩ̃ na bↄ̃w a Kirisi nɩrɛ kãw ba na dãa ɓↄw do nɩ a saꞋlon nɩdaa jaa. A ɩ̃gan ba dãa ɓↄw nɩ ʋ do nɩ mɩɩ a sɩɛ pʋↄ ba ɓↄw ʋ mɩɩ, maa bↄ̃w wa. Naaŋmɩn ɩ̃ bↄ̃w. 3 Ɩ̃ bↄ̃w na bↄ̃w ka a daba ʋlↄ, ba jal ʋ na do nɩ a Naaŋmɩn ji-vɩlaa pʋↄ. A ala ɩ a ɩ̃gan ba jal do nɩ mɩɩ a ʋ sɩɛ ʋ, maa bↄ̃w wa. Naaŋmɩn ɩ̃ bↄ̃w. 4 Ɩ̃ a be, ʋ wõ na a ƴɛrɩ̃sɩ ala ba na ma tʋↄrↄ miile nɩrɛ wa, ɩ̃ a nɩrɛ na ma mɩ tɛrɛ sↄr na ƴɛrɛ wa. 5 A ʋna nɩrɛ ɩnɛ ɩ̃ na bʋↄrↄ a yuor. Ɩ̃ a maa mɩ̃ɛ, maa tʋↄrↄ bʋↄrↄ yuor, ɩ̃ a ala ma ɩ a ɩ̃ balfʋ ɩnɛ tɛw ʋ wa. 6 A ala ɩ ɩ̃ dãa na bʋↄrↄ ɩ̃ bↄ yuor, ɩ̃ kↄ̃ ɩ dãbol wa, a-na-ɩ a yel-mɩ̃ɛ ɩ̃ na ƴɛrɛ. Ɩ̃-cɛ, ɩ̃ barʼã, a-na-ɩ ɩ̃ jↄrↄ na dãbɩ̃ɛ a mɩnɛ ba kↄ̃ↄ de ma ɩ̃ ɩ kpɛ̃ɛ gãw a ala ba na nyɛ ma ɩ̃ maala mɩɩ mɩ wono a ɩ̃ jie wa. 7 Ɩ̃ a mɩnɛ ɩ̃ kↄ̃ wa vʋnↄ a ɩ̃ mɩ̃ɛ a Naaŋmɩn yel-miilsɩ ɩ̃ na nyɛ a nyɩrɩ̃ vɩɛlɛ a nↄhↄ̃, ɩ̃ pↄw na a won kpɛ̃ɛ a ɩ̃ ɩ̃gan pʋↄ, na wↄ̃ taa nɩ a Satã sɩ-tʋnaa ʋ na tʋ̃, ʋ na pↄb ma a mɩnɛ ɩ̃ kↄ̃ wa vʋnↄ wa. 8 A ala ɩnɛ ɩ̃ sʋↄrʼã a Nɩ-kpɛ̃ɛ gbɛɛ ata, ʋ ir a ʋna won bar a ɩ̃ jie. 9 Ɩ̃-cɛ ʋ yel ma: “A ɩ̃ sũofʋ sɛw nɩ fʋ na, a-na-ɩ a balfʋ pʋↄ a ɩ̃ kpɛ̃w ma pↄw a ʋ fãgã.” Ala-ɩ̃-sↄ a ɩ ma na nʋ̃ↄ ɩ̃ na bↄ a yuor a ɩ̃ balfʋ pʋↄ, a mɩnɛ a Kirisi kpɛ̃w na tʋↄ piw ma tɛɛlɛ. 10 A ala ɩnɛ a ma nʋmↄ ma a ɩ̃ balfʋ pʋↄ, a tʋ-bie pʋↄ, a won pʋↄ, a hʋↄlfʋ nɩ a nãw pʋↄ a Kirisi ɩnɛ, a-na-ɩ a lɛdaar ɩ̃ na ma bal, be ɩ̃ ma ɛ̃ɛ kpɛmɛ. 11 Ɩ̃ Ɩɩɛbʼã ɩ a dãbol, ɩ̃ a nyɩ maalfʋ ɩ̃ fɛr ma ƴↄ̃w, a nyɩmɩ na dãa sɛw nyɩ ɓã ma. A ala saarɩ̃ ɩ maa ɩ bom wa, ɩ̃-cɛ maa pab bom kãw ɩnɛ a nyɩ nɩ-tʋ̃-vɛlɛ jie wa. 12 A tʋmↄ ala na miile ɩ̃ ɩ na a nɩ-tʋnaa maalʼã a nyɩ nii-sↄw. Nyɩ nyɛ na a mɩnɛ ɩ̃ na ɩraa a cĩcĩ a daar a jaa, tʋnↄ nɩ a nↄ-kofʋ tʋmↄ nɩ a tʋ̃-bɛrɛ, miilĩ nɩ a Naaŋmɩn kpɛ̃w. 13 Bõ ɩ̃ maal a duo-puorbo ŋmɛɛ na be a jie kãw gãw nyɩ, ɩ̃-cɛ a ala ma ɩ a nyɩmɩ tɛw ɩ̃ na ma sↄw a nyɩ han ma wa . . . ? Nyɩ́ de a ɩ̃ bɩɛfʋ bar kʋ ma! 14 Nyɩ́ nyɛ ma na gbɛɛrɩ̃ baar a ɩ̃ gbɛɛ ata wɩfʋ a be, ɩ̃, ɩ̃ kↄ̃ ɩ a nyɩ han ma wa. A-na-ɩ aa ɩ a nyɩ yele ɩ̃ bʋↄrↄ wa, ɩ̃-cɛ a nyɩ mɩ̃ɛ ɩ̃ bʋↄrↄ. Aa ɩ a bibiir ɩ̃ sɛw na tɛrɛ a yele guolo nɩ a ba dↄↄrbↄ wa, ɩ̃-cɛ a dↄↄrbↄ sɛw na tɛrɛ guolo nɩ a bibiir. 15 A ala ɩ a maa ʋ, a nʋmↄ ma na ɩ̃ na sãw a ala a jaa ɩ̃ na tɛrɛ, nɩ a rnaa mɩ̃ɛ, a nyɩ sũofʋ ɩnɛ. Nyɩ kↄ̃ bↄ̃w nʋnↄ ma a ala ɩ ɩ̃ tɩɩ na nʋ nyɩ a nↄhↄ̃ wa . . . ? 16 Nyɩ na sɩrɩ̃ na yel á maa ɩ nyɩ tuor wa, ɩ̃-cɛ nyɩ na tɩɛrʼã beeka ɩ̃ kpɩlʼã nyↄwrↄ nɩ nyɩ jiri a cakpo pʋↄ. 17 A nɩbɛ bala ɩ̃ na tʋ̃ a be, ɩ̃ ƴↄ̃w na kãw ʋ ŋmam nyɩ mɩɩ? 18 A mɩnɛ ɩ̃ na sʋↄr a Tɩtɩ nɩ a sɩ yɛbɛ a ba wɩ a be a nyɩ sɛ̃, a Tɩtɩ ŋmam nyɩ na mɩɩ? Aa ɩ a maal-bõ-ƴen sɩ tɛrɛ, ĩnɩ cere nɩ a cen-bõ-ƴen wa . . . ? 19 Yɛ-nʋnɩsɩ, nyɩ ma tɩɛrʼã a korĩ-cɛ á sɩ ma bʋↄrↄ na sɩ miil a sɩ torfʋ a nyɩ nii-sↄw, ɩ̃-cɛ aa ɩ lɛ ʋ wa. Sɩ ma ƴɛrɛ na a ala a jaa a Naaŋmɩn nii-sↄw a Kirisi pʋↄ, a mɩnɛ nyɩ na tʋↄrↄ karɛɛ dↄↄlↄ a nyɩ ƴↄ̃w-nyãa pʋↄ. 20 Ɩ̃ jↄrↄ na dãbɩ̃ɛ a mɩnɛ ɩ̃ nↄↄ wɩɛrɛ a be a nyɩ jie, a nyɩ kↄ̃ wa wↄ̃ a mɩnɛ ɩ̃ na ma bʋↄrↄ wa, mɩɩ ɩ̃ wↄ̃ a mɩnɛ nyɩ na ma bʋↄrↄ wa. Ɩ̃ jↄrↄ na dãbɩ̃ɛ a mɩnɛ ɩ̃ kↄ̃ wa nyɛ a jɛb, a nyuur, a suur nyɛfʋ, a yo-bↄb tʋmↄ, a korfʋ, a cilĩ-taa, a nyɩ mɩ̃ɛ vʋ̃fʋ, nɩ a nyanyaafʋ a be a nyɩ sↄ̃w wa. 21 Ɩ̃ mɩ jↄrↄ na dãbɩ̃ɛ a mɩnɛ ɩ̃ nↄↄ wɩɛrɛ a Naaŋmɩn kↄ̃ wa ƴↄ̃w ma vĩ a nyɩ nii-sↄw wa, ɩ̃ na kono a bala ɩnɛ na dãa maal a fãa ɩ̃ ma lɩɛb a yɛ̃ a ba maal-bi-kpansɩ ɩnɛ, a gã-ta-burbur, nɩ a pebfʋ ala na dãa be a ba jie wa.
131 A gbɛɛ ata nɩ a nanɩ ɩ̃ be wɩɛrɛ a nyɩ jie. A mɩnɛ a Naaŋmɩn Sɛbɛ na yel: “Nɩbɛ ayi, mɩɩ ata yel-mɩ̃ɛ ƴɛrɩ̃ pʋↄ fʋ sɛw na guor a nɩrɛ ƴɛrɩ̃.” 2 A lɛdaar ɩ̃ na dãa be nɩ nyɩ a gbɛɛ ayi pʋↄ, ɩ̃ de na nĩe kpãkpan a bala ba jaa na dãa maal a fãa, nɩ a nɩbɛ ba jaa. A ƴɛ̃ƴɛrɩ̃ na ɩ̃ na jãa nɩ nyɩ, ɩ̃ lɛ bʋↄrↄ na ɩ̃ jaw nyɩ go; a maa wa gↄrↄ wɩɛrɛ, nã-bↄ̃wfʋ ma lɛ beree be wa, 3 a-na-ɩ nyɩ bʋↄrↄ na a bom ʋlↄ na miile áa Kirisi ɩ̃ ƴɛrɛ a ɩ̃ pʋ̃ↄ. A Kirisi ʋlↄ ma bal a nyɩ jie wa, ɩ̃-cɛ ʋ tɛrɛ na kpɛ̃w a nyɩ sↄ̃w. 4 Sɩrɛ jaa ʋ, ʋ dãa na bal a lɛdaar ba na kpa ʋ a nɩ-kʋ-daa juu, ɩ̃-cɛ a Naaŋmɩn kpɛ̃w lɛ kʋ ʋ na a baafʋ. A sɩmɩ mɩ na ɩ a Kirisi nɩbɛ, sɩ balʼã, ɩ̃ a Naaŋmɩn kpɛ̃w na mɩ kʋ sɩ na a baafʋ, a mɩnɛ sɩ na tʋↄrↄ tʋnↄ a tʋmↄ a nyɩ sↄ̃w. 5 Nyɩ́ jʋʋr bɩɩrʼɩ̃ a nyɩ mɩ̃ɛ je kãa, a ala ɩ nyɩ ire nɩ na a ƴↄ̃w-nyãa. Nyaa bↄ̃w bↄ̃w ka a Jeeju-Kirisi be na a nyɩ pʋↄ wa . . . ? Ɩ̃ a ala ma ɩ a Naaŋmɩn bibi-kpansɩ nyɩ ɩ wa. 6 Ɩ̃-cɛ ɩ̃ bↄ̃w na á nyɩ na nyɛ na bↄ̃w ka a saa ɩ Naaŋmɩn bibi-kpansɩ wa. 7 Sɩ sʋↄrↄ na a Naaŋmɩn a nyɩ kↄ̃ wa maal bom bier kãw wa. Aa ɩ sɩ bʋↄrↄ na a nɩbɛ ba jʋʋr sɩ bↄ̃w ka nɩbɛ sɩ ɩ wa, ɩ̃-cɛ a nyɩ ɛ̃ɛ maala a vɩlaa, a ala saarɩ̃ ɩ ba de sɩ na a sɩ ɩ a nɩ-kpansɩ. 8 A-na-ɩ saa tʋↄrↄ jɛbɛ nɩ a yel-mɩ̃ɛ wa. A ɓãfʋ tɛw sɩ na tʋↄ ɓã ʋ. 9 Nʋ̃ↄ ma nyↄw sɩ na a lɛdaar sɩ na ma bal, ɩ̃-cɛ a nyɩ kpɛmɛ. A ala ɩnɛ sɩ na ma sʋↄrↄ a Naaŋmɩn ɩ na a nyɩ na lɩɛb ɩ cɛcɛ. 10 A bom na ɩnɛ ɩ̃ na tɩɩr a sɛbɛ na kʋ nyɩ a lɛdaar ɩ̃ na cãa jãa nyɩ ɩ na, a maa wa wɩ ɩ̃ taa wa de a ɩ̃ tʋↄfʋ tana nɩ nyɩ wa. A-na-ɩ a Nɩ-kpɛ̃ɛ ma kʋ ma a tʋↄfʋ na a nyɩ sãwfʋ ɩnɛ wa, ɩ̃-cɛ a nyɩ cↄↄrɩ̃fʋ ɩnɛ ʋ kʋ ma. 11 Yɛɛr, a ƴɛ̃ƴɛrɩ̃ na, sɩ puor uyɩ na. Nyɩ́ lɩɛb ɩ cɛcɛ, kpãkpana nɩ taa, tɛrɛ nɩ nↄ-bõ-ƴen, mɩ tɛrɛ nɩ a su-ɓaar, ɩ̃ a uʋfʋ nɩ a pɩɛnfʋ Naaŋmɩn na be nɩ nyɩ na. 12 Nyɩ́ puoro taa woro uɩ taa uɩ a Nɩ-kpɛ̃ɛ yuor. A Naaŋmɩu-puorbo ba jaa puor nyɩ na. 13 A Nɩ-kpɛ̃ɛ Jeeju-Kirisi sũofʋ, uɩ a Naaŋmɩu uʋfʋ, uɩ a ʋ Sɩɛ kpaarɩ̃fʋ á be a uyɩ jie uyɩ jaa.