Titus

Àŋwàꞌànə̀ Paul a mbo

TITUS

ǸJIꞌÌNNǓ AŊWÀꞌÀNƏ̀ YÛ

A aŋwàꞌànə̀ yû aa a lɛ ŋŋwàꞌànə Paul a mbo Titus, mûŋgwàꞌà yìi mə à lɛ sɨ kwɛtə nìi nɨ̂ ɨ̀fàꞌa nswoŋgə ntoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ wâ. Titus à lɛ mbə ŋù baGrikia mə Pual à lɛ ŋghɨ̀rə̀ a biì Kristo, a lɔgə̀ yi tsǒ mu yì (1.4) bo yu tɨgə̀ ŋ̀karə mfaꞌa (Gal. 2.3). Paul à lɛ màꞌàtə Titus a kɨ̂ŋkì Crete mə tâ à ka nlentə ŋghotə jìi mə ɨ lɛ ntswe ghu aà.

Ɨ̀nnù jî ghàꞌàtə̀ ɨ lɛ tswe a nɨ̂ ŋ̀ghotə jìi ɨ lɛ ntswe a Crete aa mə Paul à lɛ nlɔ̀ɔ mə tâ Titus à ghɨrə. À lɛ tswe nɨ̂ ǹtsɔ̀ꞌɔ̀tə bɨ̀tsyàsə̀, ǹtaŋtə ɨnnǔ ŋghotə, ŋkɨɨ ntsisə nɨ̂ bɔɔ bɨ Krito ghu. Ànnǔ ajɨrə bo bɨ̀ ɨbuurə ɨnnù jî ghàꞌàtə̀ ɨ lɛ ntswe a Crete. Paul a tɨgə naŋsə swoŋ mə tâ à lentə tsiꞌì bə̀ bìi mə àkòrə̀ nɨzî yaa a kuꞌunə aa nlə̀ə̀ nɨ bɨ̀tsyàsə̀ bɨ ŋghotə̀. Ǹzi a ajàŋ mə yu tswa bə̂ bɨtsɨ̀m, bɨ̀lɨɨ bo bɨ̀ bôŋkhə̂. Yu tsǒ fɨ̀gə̀ (2.7), à lɛ ntswe nɨ̀ ŋ̀ka mbɛ nɨ̂ à yìi akòrə̀ nɨtəə, ǹdɨꞌɨ nɨ̂ ànnù Nwì tsiꞌì sɨgɨ̀nə̀, ŋ̀waꞌasə nɨ̂ ŋ̀gǎŋndɨ̀ꞌɨnnǔ mbweꞌesə bo bɨ̀ ŋ̀gàŋətɨ̀ɨtu, bə̀ bìi mə bɨ swùŋnə̀ nɨ ɨ̀nnù jìi ɨ yàtə̀ bə̂ aà.

Ka mə bə̀ lɛ sɨ bùꞌù nɨ̂ ɨ̀nnù a Crete aa, a waꞌatə̀ nɨ a mbo Titus mə ɨ̀bɔ̀ŋ Nwì nɨ̂ ŋ̀ko mɨ̀lɨ̀nə̀ yì lɛɛ̀ ŋ̀ghɨrə a yweensə waa bìi bɨ lɛɛ̀ ŋ̀kɨ mbə tsǒ bə̀ ma bû aa, ǹtsya a njɨ̌m Yesu Kristo ǹsiꞌi waa nɨ̂ Àzwì yì Làà yìi mə à lɛ swìꞌì a nu bo aà (3.3-8). Ma mùu ajàŋ tâ Titus aa ŋgaansə mɨtɨ̀ɨ̂ mi a swoŋ ǹtoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ ya nloŋ mə ɨ̀bɔ̀ŋ Nwì ɨ zi aa a nyweensə bə̀ bɨ̀tsɨ̀mə̀ (2.11).

Bɨ yatə̂ àŋwàꞌànə̀ yû aa laà:

1. Ǹjiꞌìnnǔ aŋwàꞌànə̀ yuà 1.1-4

2. Bɨ̀tsyàsə̀ a ŋghotə̂ 1.5-16

3. Àjàŋ yìi mə a kuꞌunə mə bə̀ ka ntswe tsǒ ŋ̀gwɛ̀ꞌɛ̀ a ŋghotə aà 2.1-15

4. Àdɨꞌɨtə̀ bo bɨ̀ àwàꞌàsə̀ 3.1-11

5. Ɨ̀nnù jìi mə Paul à lɛ nswoŋə a nlwìꞌìsə aà 3.12-15

¹Àŋgwàꞌànə̀ yuà a lo aa a mbo Paul yìi mə à nɨ ŋgàŋàfàꞌa Nwì, ŋ̀kɨ mbə ŋ̀gàŋtoò Yesu Kristo aà. Yesu à lɛ ntoo gha mə tâ mə̀ ghɛɛ ŋka ŋkwɛtə bə̂ bìi mə Nwî à tsɔ̀ꞌɔ nɨ̂ bi aa, mə tâ bo bii yi tâ àbìintɨɨ̀ yaa a ka ŋkwe, ŋ̀kɨ ŋka ŋghɨrə nɨ mə tâ bo zi annù nɨ̂koŋ yìi mə a tswe a mûm ànnù Nwî aà. ²Mɨ̀ŋgàŋ mɨ annù nɨ̂ŋkoŋ mà mû mɨ tswe aa nɨ̂ ǹtswêntɨ̀ɨ̀ yìi mə ɨ̀ tswe nɨ̂ŋkoŋ yì yìi mə bìꞌinə̀ bɛ aà. Nwìŋgɔ̀ŋ yìi mə kaa à sɨ abǎŋnənnù tswɛɛ aa, à lɛɛ̀ ŋkaꞌa ntswêntɨ̀ɨ̀ ma yû a mbo bìꞌinə̀ m̀bɔŋ tâ m̀bi lɔgɨnə. ³Nòò à lɛɛ̀ ŋkuꞌu aa, a ghɨrə̀ ǹtoo mà yû ɨ fɛꞌɛ̀ nɨ̂ ǹsi nlaa. À lɛ mfa ntoo mà yû a mbo mə̀, ǹswoŋ mə mə̀ tɨgə̀ ǹlaansə, yu wa yìi Nwîŋgɔ̀ŋ ŋ̀gàŋywèènsə yìꞌinə̀ aà.

⁴Mə ŋwàꞌànə aŋwàꞌànə̀ yuà aa a mbo Titus yìi mə à nɨ mû ghà yî ànnù nɨ̂ŋkoŋ a mûm àbìintɨɨ yìi mə bìꞌiyu tswe nɨ̀ yù aà.

Tâ Nwìŋgɔ̀ŋ Tà bo bɨ̀ Kristo Yesu ŋ̀gàŋyweensə yìꞌinə̀ ghɨrə ɨbɔŋ a nu wò ŋkɨ nɨŋ m̀bɔɔnə a nu wò.

Àfàꞌà yìi mə Titus à lɛ mfàꞌà a Crete aà

⁵Mə̀ lɛ mmàꞌàtə gho a alaꞌa Crete aa mə tâ ò maŋsə ntaŋtə ɨbùgə ɨnnù jìi mə ɨ lɛ mburə aa ŋ̀kɨ ntsɔꞌɔ bɨ̂lɨɨ bɨ ndânwì nɨ mɨ̀kurə mɨ̀tsɨ̀m. Waꞌatə ɨnnù jìi mə mə̀ lɛ nswoŋ mə tâ ò ghɨrə aà. ⁶A kuꞌunə mə tâ ǹdɨɨ̀ndânwì à bə ŋû yìi mə kaa à sɨ̀ nɨ̂ àlɔ̀ꞌɔ̀ tswê; à tswe nɨ̀ ǹtswe nɨ̀ màŋgyɛ̀ tsiꞌì yì m̀fùùrə̀ tâ bɔɔ̀ bi kɨ mbə bə̂ bìi mə bɨ nɨŋ mɨ̂ntɨɨ̀ myaa a nu Kristo, ǹtsuu kɨ tsəꞌə kə̀ kɨ tɨ̀ɨ̀ nɨ̂ àtû. ⁷Ǹloŋ mə ɨ̀fàꞌa Nwî ɨ tswe aa a mbo ǹdɨɨ̀ ǹdânwì aa, a bɔŋ mə boŋ à laa ntswe tɨ̂ àlɔ̀ꞌɔ̀. Tâ ǹdɨ̀ɨ̂ ǹdânwì à tsuu nu kɨ ŋee, ǹtsuu ntɔŋ ɨ kɨ wàŋsə lwìsə̀, ǹtsuu mɨlùꞌù kɨ no baanə, ntsuu fɨkɔ̀rə̀ ɨ kɨ to, ntsuu ŋkabə siꞌi ɨ kɨ furə. ⁸Ǹdɨ̀ɨ̂ ǹdânwì à tswe nɨ̀ ŋ̀ka ŋkwɛrə bɨgɨ̀ɨ̀ a nda yu, ɨ kɨɨ kɔ̀ŋə̀ nɨ̂ ànnù yìi mə a kuꞌunə. À kɔ̀ŋə̀ nɨ̂ɨ̀nnù jî sɨgɨ̀nə, ɨ yə nɨ mə àkòrə̀ nɨ zì yi a kuꞌunə. Tâ ɨ̀nnù ji ɨ laa a nsi miꞌi Nwì, ŋ̀kɨ ŋka nsaꞌa nɨ̂ ɨ̀bɨɨ nû yì. ⁹À tswe nɨ̀ nàŋsə ntswâ ǹtoo yî ǹsɨgɨ̀nə̀ ya mə ɨ̀ kùꞌùnə mbii aa, ǹtswa tâ ɨ̀ tɨnsə̀, mbə tsiꞌì wa ajàŋ mə bɨ lɛ ndɨ̀ꞌɨ̀ ghu mbo aà. Ma mùu ajàŋ boŋ à ka zǐ ndɨꞌɨ ànnù Nwî yìi mə a bɔŋ a mbo bə̀ ta kɨɨ kɨ kweentə nɨ a mbo bə̀ bìi mə bɨ lɨ̀gɨ̀tə̀ aa, ɨ waꞌasə̀ nɨ̂ waa ghu.

¹⁰Bə̀ bî ghàꞌàtə̀ bɨ̀ naŋsə tswe ghu, ɨ bu kɨ swoŋ aa bə baYuda bìi bɨ bii krìsto ntɨɨ nɨ mə bɨ̀ ka ŋŋetə bə̂ aa, bìi mə bɨ Lɨgə tsiꞌì lɨgə mə mbə bɨ waꞌà tsisə aa, m̀bweꞌesə nɨ̂ bə̀ bî mɔꞌɔ, ŋ̀ghaa nɨ mɨ̀ghàà mɨ dàŋə̀ dàŋə̀. ¹¹A kuꞌunə mə tâ bɨ̀ tsuꞌunə waa, nloŋ mə bo nɨŋə nɨ̂ àbùùrə̀ a mûm ŋ̀gwɛ̀ꞌɛ̀ jî ghàꞌàtə̀, ǹdɨꞌɨ nɨ̂ ɨ̀nnù jìi mə kaa bo sɨ̀ nɨ̂ ŋka ndɨ̀ꞌɨ tswê, ŋ̀ghɨ̀rə mà mùu ajàŋ ǹloŋ aa mə bɨ furɨtə ŋkabə nyòŋə̀. ¹²Ŋù àlaꞌà wàà yî mɔ̀ꞌɔ yìi mə à nɨ ŋgàŋtoò nwì waa, à lɛ nswoŋə mə, “BaCreta bɨ̂tsɨ̀m à nɨ̂ ŋ̀gǎŋswoŋəbaŋnənnù, m̀bə nnaà mɨtsəꞌə jìi mɨ̀ntɨɨ̀ myaa mɨ fii aa, bo jɨ̂ tsiꞌì jɨ̀ kaa waꞌà fàꞌà.” ¹³Ma yuù ànnù mə à swoŋ nloŋ ŋgaà yàà aa, à nɨ tsiꞌì ànnù nɨ̂koŋə̀. À nɨ̂ ǹjiꞌǐ annù yìi mə ò tswe nɨ̀ ŋwenə̀ waa tsiꞌǐ mbə̂ ànnù tǎ tâ bo tswe nɨ̂ àbìintɨɨ yìi mə a kuꞌunə aà; ¹⁴tǎ waꞌà ka nnɨŋə mɨ̂ntɨɨ̀ myaa nɨ̂ ǹjyàlàꞌà jìi mə baYuda saꞌa aa, kə̀ nɨ ndɨꞌɨ bɨ bə̂ bìi mə bɨ tuu nɨ̂ ànnù nɨ̂ŋkoŋə aà. ¹⁵Ɨ̀nnǔ tsɨ̀m ɨ laa ŋkùꞌùnə̀ a mbo bə̀ bìi mə ɨ̀nnǔ jyaa ɨ kɨ nlaà; lâ a mbo bə̀ bìi mə ɨ̀nnù jyaa ɨ sɨ̀ laa, kaa bo waꞌà ǹtɨɨ̀ waa a nu Kristo kɨ nnɨŋ aa, kaa ànnù yî tsu a sɨ̀ a mbo bo laà ǹloŋ mə ɨbɨ tà mə ŋgɨꞌɨ nɨ̂ mɨ̀ntɨɨ̀ myaa bo m̀mɔ̀ɔ̀ntə jyaa. ¹⁶Bo swoŋə nɨ mə bo zi Nwî, la mɨ̀ghɨ̀rɨ̀nə̀ mɨ ɨnnû myaa mɨ bâŋnə̀ ǹtuu nɨ mə kaa bô sɨ̀ Nwî zî. Bo fumsə nɨ̂ àzwì bə̂, ǹtɨɨ nɨ̂ àtu a mbo Nwì, kaa waꞌà kùꞌùnə̀ mə mbə bo ghɨrə̀ ànnù yî sɨgɨ̀nə̀ yî tsu.

Ànnù Nwî yi annù nɨ̂koŋə̀

¹Lâ a ŋghɛ̀ɛ nɨ wò, ka ndɨꞌɨ naa annù Nwî yìi mə a kuꞌunə̀ nyoŋ a ndɨ̀ꞌɨ̂ aà. ²Nɨ̀ ka ndɨꞌɨtə bɨlɨɨ bìi mə bɨ tswe a tɨtɨ̀ɨ bù aa tâ bo tsuu mɨlùꞌù ɨ kɨ no ɨ baanə, ŋ̀ghɨrə nɨ mə tâ bə̀ ka bɔꞌɔtə nɨ̂ waa, ŋka ntsyɛsə nɨ̂ waa, ŋ̀kɨ ŋkaa ntswa nɨ̂ ɨ̀bɨɨnû waa; tâ àbìintɨɨ̀ yaa nɨ̂ àkɔ̀ŋnə̀ yaa bo bɨ̀ à àtàŋəntɨɨ̀ yaa tâ àtɨnsə. ³Nɨ̀ kɨ ntswe nɨ̂ ǹdɨ̀ꞌɨ̀tə bɨ̀lɨ̀ɨ bɨ bâŋgyɛ̌ buu mə tâ àkòrə̀ nɨ zî yaa tâ bə tsiꞌì tsǒ yì bâŋgyɛ̀ bìi mə ɨ̀nnù jyaa ɨ tsinə bo kɨɨ̀ m̀baꞌatə nɨ̂waa aà. Tâ bo tsuu bə̂ a njɨ̀m ɨ kɨ ghàà, ɨ tsuu ɨbùꞌù a mbo mɨ̀lùꞌù ɨ kɨɨ bə. Tâ bo ka ndɨꞌɨ nɨ̂ ànnù yìi mə a kuꞌunə aà. ⁴Bo bə kɨ dɨ̀ꞌɨ̀ nɨ̂ ànnù yìi mə a kuꞌunə aa boŋ bo aa kɨ mɨ̀rɨ̀sə̀ nɨ bàŋgyɛ̀ bìi mə bo burə ka kɨ kuu nɨ a mûm nɨ̀yɔꞌɔ̀ kùù aa mə tâ bɨ ka kɔŋ bɨloò byaa nɨ bɔɔ̀ byaa, ⁵ŋ̀ka ntsyɛsə nɨ̂ waa, kaa waꞌà tsùùrə̀, ŋ̀ghɨrə nɨ̂ ɨ̀nnù jìi mə màŋgyɛ nɨ̀yɔꞌɔ à tswe nɨ̀ ŋ̀ka ŋghɨ̀rə a nda aà, ŋ̀ghɨrə nɨ̂ ɨ̀nnnù jî sɨgɨ̀nə̀, ǹyuꞌunə nɨ bɨloò byaa, tǎ tâ bə̀ tsuu afɨ̀rə nɨ̀ghàà nɨ Nwî lǒ kɨ fa.

⁶A ŋgɨ̌ŋ ŋgɨ̀ŋ, nɨ̀ kɨ ntswe nɨ̂ ŋ̀ka ndɨꞌɨɨə nɨ̂ bɔɔ̀ ŋgwaꞌa buu mə tâ bɨ̀ ka nɨsyɛsə nɨ̂ waa. ⁷A nɨ ɨ̀nnù tsɨ̀m, ò tswe nɨ mbə àlènsə̀ yî sɨgɨ̀nə̀ a nɨ mɨ̀ghɨ̀rɨ̀nə̀ mɨ ɨnnù mô. Ŋ̀ka naŋsə ndɨꞌɨ nɨ̂ ànnù Nwì yìi mə a kuꞌunə aa a ajàŋ mə mbə bə̀ bɔꞌɔtə̀ aà. ⁸Ta nɨ̀ghàà nìi mə nɨ fɛ̀ꞌɛ a tsǔ wò aa tâ nɨ̀ bə nî sɨgɨ̀nə̀, nìi mə mbə ŋù waꞌà ŋ̀kà ǹlɨgɨtə, tǎ tâ ɨ̀tu ŋ̀gàŋkɨ̂bàâ jiꞌinə̀ ɨ̀ dɨrə ajàŋ yìi mə kaa mbə bɨ waꞌà nɨ̂ ànnù yî bɨ a nswoŋ a ŋgaa bìꞌinə̀ tswê.

⁹A kuꞌunə mə tâ ɨ̀bùꞌù ɨ̀ ka nyuꞌunə̀ bɨ̂taà byaa, ŋ̀ka mfaꞌa nɨ a mbo bo nɨ mânjì yìi mə bo ka kɨ dorɨtə nɨ ɨnnnù tsɨ̀m aà. Tâ bo tsuu mɨghàà a mbo kɨ kwiꞌitə, ɨ tsaꞌa nɨ waa. ¹⁰Ǹtsuu nɨ̂ waa kɨɨ yə̀rə̀. Tâ bo ka mbaŋnə ndɨ̀ꞌɨ̀ nɨ mə bo nɨ̂ ɨ̀bùꞌù jî sɨgɨ̀nə̀, ŋ̀ghɨrə nɨ̂ ɨ̀nnù tsɨ̀m nɨ̂ ǹtɨɨ̀ waa tsɨ̀m, ma mùu ajàŋ, ŋ̀ghɨrə nɨ mə tâ bə̀ yə mə ànnù Nwî Ŋ̀gàŋyweensə yìꞌinə̀, ya mə bìꞌinə̀ dɨ̀ꞌɨ̀ aa a naŋsə mbɔ̀ŋə̀.

¹¹Ǹloŋ mə Nwì à fìꞌìsə̀ mə̂ ɨ̀bɔ̀ŋ yi fàa mbi aa mə yu yweensə bə̂ bɨ̀ tsɨ̀m ghu. ¹²Ɨ̀bɔ̀ŋ ma ghû ɨ mɨrɨ̀sə̀ nɨ̂ yiꞌinə mə tâ bìꞌinə̀ ka ntuu ɨnnù jìi kaa sɨ̀ jî Nwî bə aa, bo bɨ̀ ɨ̀nnù jî bɨ jìi mə mbi yə̀ꞌə̀tə̀ aa, ŋka ntsyɛsə mə tâ àkòrə̀ nɨzì yiꞌinə̀ a mûm mbi yù tâ à tsinə, mbə yî Nwî. ¹³M̀bɛ nɨ̂ m̀bɔɔnə ya yìi mə bìꞌinə yuꞌutə, a ajàŋ yìi mə Nwì yìꞌinə̀ yî ŋ̀wè nɨ Ŋ̀gàŋyeensə yìꞌinə̀ Yesu Kristo à ka yǐ zì a mum nɨghaꞌà ni aà. ¹⁴Kristo à lɛ mfa ɨbɨɨnû yi a atu bìꞌinə̀ mə yu tsuꞌu atû yiꞌinə̀ a mum ŋgɔ̌ŋ ɨ̀nnù jî bɨ tsɨ̀m, ta ghɨ̀rə tâ bìꞌinə̀ laa ŋkuꞌunə nɨ bə̀ bi, bìi mə bɨ yə̀ꞌə̀tə a ŋka ŋghɨ̀rə ɨnnù jî sɨgɨ̀nə̀.

¹⁵Ka ndɨ̀ꞌɨ̀ nɨ̂ ɨ̀nnù majû a mbo bə ŋ̀ka ndɨꞌɨtə ŋkɨɨ ŋwenə nɨ̂ waa nɨ̂ àdàꞌa tsɨ̀m yìi mə Kristo à fa a mbo wò aa. Tsuu bii tâ ŋù nɨbò yî tsù tâ à ka ntsaꞌa nòô.

Àkòrə nɨzì bɔɔ bɨ Kristo

¹Waꞌatə a mbo bo bɨ̀ɨsɨ̂m mə tâ bo ka nyuꞌunə bɨsaꞌa bɨ alaꞌa bo bɨ̀ bɨ̀tà bɨ alaꞌà. Bɛɛ bo ka nyuꞌunə nɨ̂ waa bɨ kâ ǹdorɨtə a ŋka ŋghɨ̀rə ɨnnù jìi mə ɨ kuꞌunə aa bɨ̀nòò bɨ̂tsɨ̀mə̀. ²Tâ bɨ̀ tsuu ɨnnù jî bɨ a ŋgaa ŋù tsù ɨ kɨ swoŋə. Ŋ̀ka ŋkhə nɨ̂ àyɔ̀ŋə̀, mbaŋnə ŋka mbɔnə, ŋkɨɨ nsaŋnə a mbo bə̀ bɨ̀tsɨ̀m. ³Ǹloŋ mə tsiꞌì bìꞌinə̀, à lɛ mbə a mbìì aa, bìꞌinə̀ bə̂ ɨ̀jɨ̀ŋtə bə̂, ǹtɨɨ nɨ̂ àtû, m̀fanə mânjì, m̀bə ɨbùꞌù a mbô m̀buu ɨnnù jî ghàꞌàtə jìi mə ǹjyǎnû yìꞌinə̀ ɨ yə̀ꞌə̀tə̀ ŋ̀kɨɨ ŋkɔŋə aà. Bìꞌinə̀ lɛ tswe nɨ àbɨꞌɨntɨɨ, bo bɨ̀ àghə̀ꞌə̀nə̀; bə̀ bàà nɨ̂ yiꞌinə̀, bìꞌinə̀ kɨɨ̀ m̀baa nɨ̂ waa. ⁴La nòò wa mə ɨ̀bɔ̀ŋ bo bɨ̀ àkɔ̀ŋnə̀ Nwîŋgɔ̀ŋ Ŋ̀gàŋywèènsə yiꞌinə̀ ɨ lɛɛ̀ m̀fɛꞌɛ aa, ⁵à lɛ nyweensə yiꞌinə̀. Kaa à lɛ ŋwaꞌà yiꞌinə̀ yweensə aa nloŋ ɨ̀nnù jî tsìnə̀ jî tsu jìi mə bìꞌinə̀ lɛ ghɨ̀rə̀ aa bə̂. À lɛ nyweensə yìꞌinə̀ ǹloŋ aa bə̂ ŋ̀ko mɨ̀lɨ̀ŋnə̀ yì, ǹsiꞌi yiꞌinə̀, ŋkwatə njwe yiꞌinə̀, m̀fa ntswêntɨ̀ɨ̀ yî m̀fii a mbo bìꞌinə̀ ǹtsya aa a njɨ̌m Àzwì yî Làà ⁶yìi à lɛ nswìꞌì a nu bìꞌinə̀ a naŋsə̀ ŋ̀ghaꞌa ntsya a njɨ̌m Yesu Kristo, Ŋ̀gàŋywèènsə yìꞌinə̀ aà. ⁷A lɛ ŋghɨ̀rə ma mùu jàŋ aa tǎ tsyǎ a njɨ̌m ɨ̀bɔ̌ŋ yi ŋghɨrə tâ ɨ̀nnû jiꞌinə̀ tsinə ghu nsi miꞌi, tâ bìꞌinə̀ tɨgə bɨjɨbɨndâ bi ɨ yǐ tɨgə tswe nɨ̂ ǹtwêntɨ̀ɨ̀ yìi mə ɨ̀ lwìꞌi nɨ̂ŋkoŋ, ya yìi mə bìꞌinə̀ bɛ aà. ⁸Nɨ̀ghàà ma nû nɨ swoŋə aa tsiꞌì ànnù nɨ̂ŋkoŋə̀.

Mə lɔ̀ɔ̀ mə tâ nɨ̀ kwee fɨ̂mfaa a nɨ̂ ɨ̀nnù ma jû tǎ tâ bə̀ bìi mə bɨ nɨŋ mɨ̂ntɨ̀ɨ̂ myaa a nu Nwì aa tâ bɨ̀ fa mɨbɨ̀ɨ̀ mɨ̂ nû myaa a ŋka ŋghɨ̀rə ɨ̀nnù jî sɨgɨ̀nə̀. Ɨ̀nnù ma jû ɨ kuꞌunə ŋkɨ mbɔŋ a mbo bə̀ bɨ̀tsɨ̀m. ⁹Lâ ka ntsyɛsə ghô ǹtsuu ɨ kɨ kuu a nɨ̂ ɨnnǔ nswùŋnə̀ jìi mə mbə waꞌà ghuu kwɛtə̀ bə aà, bo bɨ̀ nɨ̌ annù a ŋka nsəŋ mɨwaa mɨ ŋgwɛ̀ꞌɛ̀ bə̀, ǹtsuu kɨ tonə, ǹtsuu kɨɨ yɔ̀ŋə̀ ǹloŋ ɨnnù nɔ̂ŋsə̀, ǹloŋ mə kaa ma yû a nɨ annu daŋə̀ daŋə̀ kaa a sɨ ŋû tsù kwɛtə. ¹⁰Mbə ŋù a tswe a tɨtɨ̀ɨ bù mə a zì nɨ̂ ǹyàtə, nɨ̀ waꞌasə yi a ŋgaa yî m̀fùùrə̀ kə̀ ji baa, a tuu yuꞌutə, nɨ̀ tsùù nɨ̂ ànnù bu bo bǔ tswe. ¹¹Nɨ̀ zi mə àjàŋə̀ ŋû ma yû à fànə̀ mə̂, ŋkɨ mbə ŋû yî m̀bɨ̂; à nɨ̀ŋ mə ɨsaꞌa a nu yu yumbɔŋə̀.

Ɨ̀dɨꞌɨtə̀ Paul ji nlwìꞌìnjɨ̀m

¹²Bɛɛ mə̀ too Artemas kə̌ Tychicus a mbo wò ò wâŋsə̀ ǹzi ntsiꞌi gha a Nicopolis, nloŋ mə mə̀ kàꞌa mə mə̀ ka tswe ghu a noò m̀fəꞌə̀. ¹³Yə mə mə ò kwɛ̀tə Zenas yìi mə à nɨ ŋ̀gaŋnɨ̀ŋtə mɨ̀saꞌa aa bo Apollos tâ bo ghɛɛ wa nɨghaà; ǹyə mə bo tswe nɨ̀ ǹjoò tsɨ̀m jìi mə bo lɔ̀ɔ̀ aà. ¹⁴Yə mə bə̌ bìꞌinə̀ yəgə a ŋka mfa ɨ̀bɨɨnû waa a ŋghɨ̀rə ɨ̀nnù jî sɨgɨ̀nə̀ tǎ kɨ kwɛtə bə̀ nɨ̂ ǹjoo jìi mə bo lɔ̀ɔ̀ aa, a ka kùꞌùnə̀ mə tâ bo tsuu noò wàà kɨ bwɛsə a dàŋə̀ dàŋə̀.

¹⁵Bə̀ bɨ̀tsɨ̀m bìi mə bɨ tswe bìꞌibo aa, bɨ too àtsàꞌàtə̀ a mbo wò. Tsàꞌàtə̀ bə̀ bìi bɨ kɔ̀ŋə̀ yiꞌi aa nloŋ mə bìꞌì kɨ mbii Kristo aà. Tâ ɨ̀bɔ̀ŋ Nwî ɨ̀ lwiꞌi a mbo bù bɨtsɨ̀mə̀.