BaRoma

Àŋwàꞌànə̀ Paul a mbô ŋ̀ghòtə̂

BaROMA

ǸJIꞌÌNNǓ AŊWÀꞌÀNƏ̀ YÛ

A aŋwàꞌànə̀ yû aa a lɛ ŋŋwàꞌànə Paul a mbo ŋ̀ghòtə a Roma. À lɛ ŋŋwàꞌànə aa a nswoŋ mə yu lɔ̀ɔ nzi nyə waa, tâ bo bo faꞌatə, lâ m̀bɔŋ tâ à zi nyə waa, à lɛ ŋŋwàꞌànə annù ǹloŋ ntoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ ya mə Mmàꞌàmbì à lɛ ntwoŋə yi mə yù ka nsɛɛnsə aà. A ŋghotə̂ BaRoma aa a lɛ ntswe BaYuda bo bɨ̀tɨ̀zi Nwì bìi bɨ lɛ nlò maa alaꞌa bo bɨ̀ a ɨtoo dàŋ. Ma la a bə mə Paul à lɛ sɨ ghàa aa a mbo bàYuda (2.17-4.25) bo bɨ̀ a mbo bɨ̀tɨ̀zî Nwî (1.13-15; 11.13).

Paul à fâ àtu annù yìi mə yu lɔ̀ɔ ŋghàa ghu aa tsiꞌì a nlɔ̀gɨ̀nə̂ (1.16-17). Ǹtoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ ya ɨ̀ tswê nɨ̀ mɨ̀dàꞌà a nyweensə bə̀ bɨ̀tsɨ̀m bìi mə bɨ bii Kristo aà, baYuda bo bɨ̀ bɨ̀tɨ̀zɨ Nwî. Ǹtɨgə naŋsə nlɔgə noò ma mùu nɨ̂ àŋwàꞌànə̀ ǹtɔꞌɔtə annù yìi mə a tswe a nɨ̂ ǹtoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ aà. ‘Mfoo nswoŋə a ajàŋ mə bə̀ bɨ̀tsɨ̀m bɨ ghɨ̀rə̀ mə ɨbɨ, ntɨgə tswe a sàꞌa aghaꞌa bo bɨ̀ Nwî aà. Kaa mbə nɔ̀ŋsə̀ a waꞌà bə̂ yweensə̀. Nwì a ghɨ̀rə annù bə̂ a tsinə̀ ǹtsya aa a njɨ̌m àbìintɨɨ a nu Kristo. Paul a tɨgə̀ ŋ̀ghɛɛ nɨ̀ m̀bìì ghaa nloŋ ntswêntɨ̀ɨ̀ yìi mə ŋù à tswe nɨ yu a mûm Kristo aà. Ŋ̀gàŋmbii Kristo à tswe nɨ̀ m̀bɔɔnə bo Nwì. Àzwì a ghɨrə̀ kaa waꞌà àbùꞌù a mbo nɔ̀ŋsə̀ bo nɨ̀wo mə nɨ buꞌutə nɨ̂ bə̀ aa bù m̀bə (7.24-8.3). Paul à ghàa ntɔꞌɔtə njiꞌì ànnù yìi mə nɔ̀ŋsə̀ à tswe ghu aà (5-7), ǹtɨgə naŋsə ŋghaa sɨgɨ̀nə̀ nloŋ ntswêntɨ̀ɨ̀ a mûm Àzwì, ǹdɨꞌɨ ɨfàꞌa Azwì a mûm ǹtswêntɨ̀ɨ Krisèn. A ghɨ̀rə Azwì Nwî ŋù tɨgə̀ ǹtswe nɨ̂ ǹtswêntɨ̀ɨ̀ yî m̀fiì (11). Bə̀ bìi mə bɨ tswe nɨ̂ Àzwi yî Làà aa a tsyàsə̀ nɨ̂ waa a nɨ̂ ɨ̀nnù tsɨ̀mə̀. Ŋù yìi mə à sɨ nɨ̂ Àzwì Kristo tswê aa, kaa à sɨ Krisèn bə̂ (8.9).

Ŋ̀ghɛɛ a nɨ̂ ànnǔ baYuda bo bɨ̀ à yi bɨtɨ̀zi Nwî, ǹswoŋ mə a lɛ ntaŋtə Nwî ŋ̀ghɨrə mə tâ baYuda tuu Kristo tǎ fa abwarə a mbo ŋŋwɛ̀ꞌɛ̀ mu ŋù ǹtsɨ̀m tâ ɨ̀ zi Nwî a njɨ̌m ɨ̀bɔ̌ŋ yi a mum Kristo. Lâ à ka yǐ tɨ bə nɨ a njɨ̀m tâ baYuda bəŋkə waa mbii Kristo ǹyweenə. Paul a tɨgə̀ m̀bu ŋghɛ̀ɛ̀ nɨ̂ m̀bìì ǹswoŋə ajàŋ mə bə̀ bìi mə bɨ tswe nɨ̂ ǹtswêntɨ̀ɨ̀ yî m̀fii a mûm Àzwi bɨ tswe nɨ̀ ŋ̀ka nzì nɨ̂ àkòrə̀ nɨzî yaa laà. Bɨ tswe nɨ̀ m̀fa mɨbɨ̀ɨ̀mɨnû myaa a mbo Nwì ɨ kɨ fàꞌà ghu mbô. Bɨ tswe nɨ̂ àkɔ̀ŋnə̀, m̀bɔꞌɔtə nɨ̂ bɨ̀saꞌa bɨ alaꞌa, ǹlɔgə nɨ̂ ɨ̀nnù jî sɨgɨ̀nə̀ ǹtsya nɨ̂ ɨ̀bɨ ghu, ǹlɔɔ nɨ bɨ̀mânjì bɨtsɨ̀m a ntswe nɨ̀ m̀bɔɔnə bo bɨ̀ bə̀ bɨ̀tsɨ̀mə̀.

Bɨ yatə̂ àŋwàꞌànə̀ yû aa laà:

1. Ǹjiꞌì ànnù àŋwàꞌànə̀ yû bo bɨ̀ àtu annù 1.1-17

2. Àjàŋ mə ŋù a lɔ̀ɔ mə Nwì à yweensə yi aà 1.18—3.20

3. Àjàŋ mə Nwì a yweensə bə̂ aà 3.21—4.25

4. Ǹtswêntɨ̀ɨ̀ yî m̀fii a mum Kristo 5.1—8.39

5. Israel a mûm àtaŋtə̀ Nwî 9.1—11.36

6. Àkòrə̀ nɨzǐ bɔɔ bɨ Kristo 12.1—15.13

7. Ɨnnǔ ntsɨrə̀ ǹjɨ̀m bo bɨ̀ àtsàꞌàtə̀ Paul 15.14—16.27

¹Àa mə̀ Paul àbùꞌù Yesu Kristo yìi mə à lɛ ntwoŋ gha a nɨ̂ ŋ̀gàŋntoò yì, ǹtsɔꞌɔ nləə mə mə̀ ka nsɛɛnsə ntoo Nwì yî ǹsɨgɨ̀nə̀ ²yìi mə à lɛ ŋkàꞌà a mbo ba mbìì ǹnɨ̀ŋ a ntɨɨ ŋgǎŋntoò ji bo ŋwàꞌànə̀ a mûm àŋwàꞌànə Nwì aà. ³Ǹtoò Nwì yî ǹsɨgɨ̀nə̀ ma yû ɨ tswe aa nloŋə Mû yì Yesu Krsito M̀màꞌàmbî yiꞌinə̀ yìi mə, a mûm ǹjyǎnu, à lɛ mbə ŋû àtsə David aà. ⁴Lâ a mûm Àzwì Nwî, Nwì à lɛ ndɨ̀ꞌɨ̀ nɨ mɨ̀dàꞌà mî wè mə à nɨ Mû yì a ajàŋ yìi à lɛ nyweensə yi nɨ nɨ̀wo aà. ⁵Ǹtsya ghu njɨ̀m Nwìŋgɔ̀ŋ a tɨgə̀ m̀fa abwarə a mbo bìꞌì mə tâ bìꞌì kwɛrə ɨ̀bɔ̀ŋ Nwî ŋ̀kɨ ntɨgə mbə ŋgǎŋntoo Kristo, nloŋ aa ŋgaa Kristo, mə mbə a tɨgə̀ ǹlɔgə bə̂ a nɨ̂ ɨ̀toò tsɨ̀m ǹzi nɨ bu mə bɨ̀ bii yi ŋka nyuꞌunə nii. ⁶Bù bìi mə nɨ̀ tswe a Roma aa, bìi mə Yesu Kristo à kɨ ntwoŋə ghuu mə tâ nɨ̀ bə bə̂ bi aa, nɨ̀ kɨ ntswe ghu abɔ̀ꞌɔ̀. ⁷Mə̀ tɨgə̀ ǹtoo nɨ̂ àŋwàꞌànə̀ yû a mbo bù bɨtsɨ̀m bìi nɨ̀ tswe a alaꞌa baRoma bìi mə Nwìŋgɔ̀ŋ à kɔ̀ŋə ghuu, ntwoŋə ghuu mə tâ nɨ̀ bə bi aà. Tâ ɨ̀bɔ̀ŋ Nwî bo bɨ̀ m̀bɔɔnə yìi ɨ̀ lo a mbo Nwìŋgɔ̀ŋ Taà yìꞌinə̀ bo bɨ̀ Yesu Kristo Mmàꞌàmbi aa, tâ ɨ̀ tswe a mbo bù.

Paul à fâ m̀bɨꞌɨkə a mbo Nwì

⁸A ntsyàmbìì, mə fa mbɨꞌɨkə a mbo Nwìŋgɔ̀ŋ ghà ǹtsya a njɨm Yesu Kristo nloŋə ghuu bɨtsɨ̀mə̀, ǹloŋ mə bɨ yùꞌù mə̂ ànnǔ abìintɨɨ̀ yuu a mbî ǹtsɨ̀mə̀ aà. ⁹Nwìŋgɔ̀ŋ wa yìi mə mə fàꞌà ghu mbo nɨ̀ ǹtɨɨ̀ ghâ tsɨ̀m, a ajàŋ yìi mə mə sɛ̀ɛ̀nsə ntoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ ya mbɨꞌɨ Mû yì aa, à nɨ̂ àyəfə̂ ghà mə mə swoŋ aa annù nɨ̂ŋkoŋ mə, mə waꞌatə nɨ̂ ghuu a mûm àtsàꞌàtə̀ Nwî a ŋgɔ̀ŋ bɨ̀nòò bɨtsɨ̀m kaa kɨꞌɨ̀ kaà. ¹⁰Ŋ̀gɔ̀ŋ bɨ̀nòò bɨtsɨ̀m mə yi tɨ tsàꞌàtə̀ Nwî aa, mə̀ betə̀ nɨ̂ Nwî mə a nɨ̂ ŋ̀kɔ̀ŋə̂ yì, tâ à ghɨrə tâ mə̀ zi ajàŋ yìi mə mbə mə̀ zî ŋ̀ghantə ghuu tsɨ̂tsɔ̀ŋə̀. ¹¹Ǹloŋ mə mə naŋsə nyəꞌətə nɨ a nyə bù, mə mbə mə̀ zî ŋ̀ghɨrə nɨ̀ tɨ̂nsə̀ ǹtsya nɨ mɨ̀tə̀ŋnə̀ mìi mə Àzwì a təŋə gha ghu aà. ¹²Mə swoŋ aa mə, mbə̂ bìꞌinə̀ dɨɨ̀ntə̀ a yiꞌinə̀ biꞌinə̀ nɨ biꞌinə̀ a njɨ̀mə abìintɨɨ̀, mə mbə àbìintɨɨ̀ yuu a dɨɨ̀ntə̀ gha, àya akɨ̂ ǹdɨɨntə ghuu.

¹³Bɨ̀lɨ̂m bâ mə lɔ̀ɔ mə nɨ̀ naŋsə nzi mə a nɨ̂ ŋ̀gàà jî ghàꞌàtə̀, mə̀ kàꞌà mə̂ mə mə zî yə ghuu, (lâ ǹzi yweꞌe tsɨ̂tsɔ̀ŋ bɨ kɨɨ̀ ŋ̀kɨŋə naa tsiꞌì kɨ̀ŋə̀). Mə lɔ̀ɔ nzi mə mbə mə̀ lɔgə̀ bə̀ a tɨtɨ̀ɨ bù bo bɨ̌ atɨtɨ̀ɨ bɨ̀ tɨ̀zî Nwî bî mɔꞌɔ mfa a mbo Kristo lɛ. ¹⁴Mə̀ tswe nɨ̀ àbèꞌè ǹloŋ ŋgaa baGrikia, bo bɨ̀ bɨ̀tɨ̀zî ànnù, ǹtswe nɨ̂ àbèꞌè ǹloŋ ŋgàŋ mɨtsyɛ̀ bo bɨ̀ ɨ̀jɨ̀ŋtə̀ bə̂. ¹⁵Tsǒ mə a bə laa, mə̀ tɨgə̀ ǹnaŋsə nyəꞌətə nɨ a ŋkɨ nswoŋ ntoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ ya a mbo bù a alaꞌa baRoma.

Mɨ̀dàꞌà mɨ ntoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ yâ

¹⁶Kaa mə̀ sɨ atu dɨ̀rə̀ nloŋ ntoo yì ǹsɨ̀gɨ̀nə̀ yâ, ǹloŋ mə ɨ̀ laa mbə mɨdaꞌa mɨ Nwî mìi mə mɨ yweensə bə̂ bɨ̀ tsɨ̀m bìi bɨ tswe nɨ̂ àbìintɨɨ aà; baYuda a ntsyàmbìì, ŋ̀kɨ ntɨgə mbɔŋ yòŋtə̀ a nu baGrikia. ¹⁷Ǹloŋ mə ǹtoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ ya ɨ ghɨ̀rə a laa a nɨ a mbo bə̀ a ajàŋ yìi mə Nwìŋgɔ̀ŋ a ghɨ̀rə̀ ànnù yaa bɨ̀ bə̀ a tsinə̀ aa a njɨ̌m àbìintɨɨ̀, a ǹlɔ̀gɨ̀nə ɨ ghɛ̀ɛ lwìꞌìsə̀. Àŋwàꞌànə̀ Nwî a swoŋə̀ ǹloŋə abìintɨɨ mə, “Ŋù yìi bɨ ghɨrə̀ ànnù yi tsinə̀ bo Nwì a njɨ̌m àbìintɨɨ aa, àa yɨ̌ tswe ntɨ̀ɨ̀.”

Àjàŋ mə ŋù mɨ̀sɔ̀ŋ à wo annù aà

¹⁸Nwîŋgòŋ a aburə a dɨ̀ꞌɨ àfìintɨɨ̀ yi a nu bə̀ m̀bɨꞌɨ ŋgɔ̀ŋ ɨ̀bɨ̂ waa tsɨ̀mə̀. Kaa bo sɨ Nwî bɔꞌɔ, ɨ̀bɨ̂ waa yìi mə bo ghɨ̀rə̀ aa ɨ kɨŋə̀ nɨ mə tâ bə̀ tsuu annù nɨ̂ŋkoŋ ɨ zi. ¹⁹Ǹloŋ mə annù yìi mə bə̀ tswe nɨ̂ ǹzi mbɨꞌɨ ŋgaa Nwì aa a laa a mbo bo, nloŋ mə Nwìŋgɔ̀ŋ à dɨ̀ꞌɨ̀ mə̂ a mbo bo. ²⁰Ǹlɔgɨnə ajaŋ mə bɨ lɛ naŋsə mbi aa, màrə̀ Nwì yìi mə kaa bɨ sɨ yə aa, bo bɨ̀ mɨ̀tɨ̀ɨ̂ mi mya mə mɨ tswe nɨ̂ŋkoŋ aa, bo bɨ̀ tsiꞌì àjàŋ yìi mə à nɨ Nwî aa, a naŋsə mfɛ̀ꞌɛ̀ ǹlaa a mbo bə̀, a ajàŋə bo yə njoo jìi Nwìŋgɔ̀ŋ yumbɔŋ à nàŋsə aà. Kaa bo sɨ̀ nɨ̂ ànnǔ dàŋə a nswoŋ ɨ fiꞌi ɨlɛ̀ɛ̂ waa ghu tswê. ²¹Ka mə bo lɛ nzi Nwî aa, kaa bo lɛ ŋkɨꞌɨ̀ nii tsǒ Nwì ghuꞌusə̀, kaa ŋkɨꞌɨ̀ nɨ̀ m̀bɨꞌɨkə ghu mbo kɨɨ mfa. Bo bâŋnə̀ ǹlɔgə nɨ̂ mɨ̀tsyɛ̂ myaa ŋwaꞌatə nɨ̂ bə̂ ɨ̀nnǔ dàŋə̀ dàŋə̀ ghu. Ɨ finsə̀ mɨ̀ntɨɨ̀ myaa. ²²Àjàŋ mə bo swoŋə nɨ mə bo nɨ ŋ̀gàŋmɨtsyɛ̀ aa a bâŋnə̀ ŋ̀ghɨrə bo tɨgə̀ mbə ɨ̀jɨ̀ŋtə̀. ²³A mbo bo a ŋka mmii Nwìŋgɔ̀ŋ wa yìi à lwìꞌi nɨ̂koŋ aa, bo bâŋnə̀ ŋ̀ka mmii nɨ̂ ǹjoo jìi bo naŋsə ɨ finə̀ ŋû mɨ̀sɔ̀ŋ yìi a kwo aa, m̀finə bɨ̂sɨŋ, m̀finə nnaà, ŋ̀kɨ mfinə bɨ̂majùgə̂.

²⁴Maa ajàŋ, Nwìŋgɔ̀ŋ a tɨgə̀ m̀meꞌe waa mə bo bwɛ a nɨ̂ ǹjoo nsɨŋ jìi mə mɨ̀ntɨɨ̀ myaa yə̀ꞌə̀tə̀ aa ǹtɨgə ŋghɨrə nɨ̂ ɨ̀nnǔ adɨ̀rə̂tu bo nɨ bo. ²⁵Bo lɔgə̀ ànnù nɨ̂koŋ nloŋ ŋgaa Nwì m̀bəŋkə a tɨgə̀ àbaŋnənnù. Bo kɨ̂ ǹtɨgə mmii ŋkɨɨ mfaꞌa nɨ a mbô ǹjoo jìi Nwì à nàŋsə mbaŋnə mmàꞌàtə̀ a yi Ŋgàŋnàŋsə̂ ǹjoo wa yìi bɨ tswe nɨ̀ ŋ̀ka ŋghaꞌasə a ŋgɔ̀ŋ bɨ̀nòò bɨtsɨ̀mə̀ aà. Amen.

²⁶Ǹloŋ ma jû ɨ̀nnù mə bo ghɨ̀rə̀ aa, Nwìŋgɔ̀ŋ a meꞌè waa a mbo ɨ̀nnǔ adɨ̀rətu jìi mə bo yə̀ꞌə̀tə̀ aà. Bàŋgyɛ̂ byaa bɨ maꞌàtə̀ m̀bâŋnə̀ ǹtɨgə nlɔgə nɨ bàŋgyɛ̀. ²⁷M̀bâŋnə̀ ɨ kɨ̂ ǹtɨgə mmaꞌatə bâŋgyɛ̀ ǹtɨgə nlɔgə nɨ̂ m̀bâŋnə̀. M̀bâŋnə̀ ɨ buꞌu nɨ̂ ɨ̀nnǔ adɨ̀rətu jì swèrə̀ ǹswerə bo bɨ̀ m̀bâŋnə̀ jî mɔꞌɔ, ǹtɨgə nnɨŋə nɨ̂ ǹjo Nwì yî ǹtɨ̀ɨ̀ a nu bo nloŋ ɨnnǔ jyaa jya mə bo bùꞌù aà. ²⁸Àjàŋ yìi mə bo lɛ ntuu mə kaa mbə bo kɨꞌɨ̀ ànnù nɨ̂ŋkoŋ mbɨꞌɨ ŋgaa Nwì a mûm ǹtɨɨ bo ləə̀ aa, Nwìŋgɔ̀ŋ a mmeꞌe waa a mûm ɨ̀nnǔ nsɨŋ, mmɔ̀ɔ̀ntə̂ jyaa bo bɨ̀ a nɨ àkòrə̀ nɨzì yî bɨ̂. ²⁹Bo lɛ ntɨgə nluu nɨ̂ m̀buu ɨnnǔ ɨbɨꞌɨntɨɨ, ǹluu nɨ̂ ɨ̀bɨ, nɨ ntɨɨ yìi ɨ yə̀ꞌə̀tə njoo aa, nɨ ɨnnù jî bɨ̂. Ǹluu nɨ àghə̀ꞌə̀nə̀, nɨ annǔ nzwitə bə̀, nɨ fɨ̀kɔ̀rə̀, nɨ̂ m̀bweꞌesə̀, nɨ mɨ̀nàŋ, nɨ fɨswoŋə, ³⁰ǹtswe nɨ̂ ŋ̀ghàa a njɨ̀m, m̀baa nɨ̂ Nwî, m̀bəgɨtə nɨ bə̀, ntəərə, ŋŋee nɨ̂ nu, m̀forə nɨ̂ ɨ̀nnù jî bɨ, ǹtɨɨ nɨ̂ àtu a mbo bɨ̀taà byaa bo bɨ̀maà byaa, ³¹m̀bə ɨjɨ̀ŋtə̀, mbə bə̂ bìi kaa bɨ sɨ ŋkàꞌâ yàà ləə, mbə bɨtɨ̀kô mɨ̀lɨ̀ŋnə̀, mbə bâwà tɨ̀ghə̀gə̀. ³²Ka mə bo zi mə nɔ̀ŋsə̀ Nwì à swǒŋ mə, ŋù yìi mə a tswe mbuu ntswêntɨ̀ɨ̀ ma ghû à ka kwo aa, bo ghɛɛ̀ nɨ̂ m̀bìi a ŋghɨ̀rə ma jyaà ɨ̀nnù ŋ̀kɨɨ mbeentə mə tâ bə̀ bî mɔꞌɔ ka ŋghɨrə.

Àjàŋ yìi mə Nwì a nɨŋ ɨsaꞌa a nu bə̀ ǹloŋ ɨbɨ̂ waa aà

¹Tsǒ mə a bə laà aa, kaa mbə ò waꞌa ɨlɛ̀ɛ̂ gho fiꞌisə̀ mə mbə ò ka ntwitə mɨlɔꞌɔ mɨ bə̂ bî mɔꞌɔ̀, kə̀ ò tɛꞌɛ̀ m̀bə bə wò, ǹloŋ mə, ò yi tɨ ghɨ̀rə̀ laa, ò kɨɨ̀ ǹtsɔꞌɔtə aa ghô ɨ̀saꞌà, ǹloŋ mə, wò yìi o tsɔꞌɔtə mɨsaꞌa mɨ bə̂ aa, o kɨɨ ŋghɨrə ɨnnù jìi bo ghɨ̀rə̀ aà. ²La bìꞌinə̀ zi mə ǹjo Nwì yìi mə ɨ̀ kùꞌùnə aa, ɨ kuu a nu bə̀ bɨ̀tsɨ̀m bìi bɨ ghɨ̀rə ɨnnù tsiꞌì tsǒ ma jû aà. ³Ǹdɨm ghà, ò mɔ̀ɔ̀ntə mə ò bə kɨ tɔꞌɔtə mɨlɔꞌɔ mɨ bə̂ bî mɔꞌɔ, lâ ɨ kɨɨ ghɨ̀rə̀ nɨ̂ ɨ̀nnù jya mə bo ghɨ̀rə̀ aa, bəə boŋ njo Nwì yìi ɨ kuu a nu bə̀ bî mɔꞌɔ aa ɨ̀ ka waꞌǎ a nu wò kuu aa ɛ? ⁴Kə̀ kaa ò sɨ laŋtə nɨ̂ àjàŋ yìi mə Nwǐ a naŋsə ŋghɨrə nɨ̂ ɨ̀bɔ̀ŋ a nu wò, m̀foonsə nɨ̂ ɨ̀nnù jìi o ghɨ̀rə̀ kaa waꞌa kùꞌùnə̀, ŋ̀kɨɨ ntswa nɨ̂ ǹtɨɨ̀ yi aa ɛ? Ò sɨ̀ zi mə Nwì a ghɨ̀rə ɨbɔ̀ŋ ma ghû a nu wò ǹyuꞌutə aa mə ò bəŋkə ntɨɨ̀ gho aa ɛ? ⁵Lâ àjàŋ yìi mə o ghɛ̀ɛ̀ nɨ̂ m̀bìì tsiꞌǐ a ntɨ̀ɨ̂ àtu aa, o lɔ̀ɔ̀ aa mə tâ àlwǐntɔŋə Nwî yî tɨ̀ɨ̀ ya tâ à yi ŋkuu a nu wò a noò yìi mə Nwì à tsɔ̀ꞌɔ aa, wa njwi yìi à ka yǐ kɨ tsɔꞌɔtə mɨsaꞌa nɨ mânjì yìi à tsìnə aa ɛ?

⁶Maa njwi à ka yi nɨŋ njo a nu ŋù ǹtsɨ̀m ɨ yòŋə̀ aa nɨ mɨ̀ghɨ̀rɨ̀nə̀ mɨ ɨnnù mi. ⁷A mbo bə̀ bìi mə bɨ tswa mɨ̂ntɨɨ̀ myaa ŋghɨrə nɨ̂ ɨ̀nnù jìi ɨ tsinə aa, nlɔɔ nɨ mə tâ Nwì à ŋɛntə waa mfa nɨghaꞌa a mbo bo ŋkɨ ŋghɨrə tâ bò yi ntswe nɨ̂ ǹtswêntɨ̀ɨ̀ yìi ɨ̀ lwìꞌi nɨ̂ŋkoŋ aa, Nwì à ka yî fa ntswêntɨ̀ɨ̀ yìi ɨ̀ lwìꞌi nɨ̂ŋkoŋ aa a mbo bo. ⁸Lâ ŋ̀ghɛɛ a nɨ bə̀ bìi mə bɨ lɔ̀ɔ̀ tsiꞌì àyaa annù kaa waꞌa nɨ ànnù nɨ̂ŋkoŋ yuꞌunə̀, ŋ̀ghɨrə tsiꞌì ɨ̀nnù jî bɨ aa, Nwì à ka yǐ swìꞌi alwintɔŋə̀ yi a nu bo. ⁹Nwì à ka yi nɨŋ ŋgɨꞌɨ yì ŋ̀wè a nu bə̀ ɨ ghɨ̀rə tâ bə̀ bɨ̀tsɨ̀m bìi bɨ ghɨ̀rə ɨnnù jî bɨ aa bɨ̀ naŋsə nyuꞌu nyaŋə, ɨ lɔ̀gɨ̀nə a nu bàYuda ɨ ghɛɛ a nɨ bə̀ bìi kaa à sɨ̀ baYuda bə aà, ¹⁰lâ ɨ ŋɛntə ŋû ǹtsɨ̀m yìi a ghɨ̀rə annù yìi a tsinə aa, ɨ fa nɨghaꞌa bo m̀bɔɔnə ghu mbo, ɨ̀ lɔ̀gɨ̀nə̀ a nu baYuda ɨ ghɛ̀ɛ a nu bɨ̀tɨ̀zî Nwî. ¹¹Ǹloŋ mə Nwì a tsɔꞌɔtə mɨsaꞌa mɨ bə̂ bɨ̀tsɨ̀m aa tsiꞌì ŋ̀gɨ̌ŋ ŋgɨ̀ŋə̀.

¹²Bə̀ bɨ̀tsɨ̀m bìi mə bɨ ghɨ̀rə ɨnnù jî bɨ kaa waꞌa bə̀ bìi mə bɨ lɛɛ̀ ŋ̀kwɛrə nɔ̂ŋsə̀ Nwì bə aa, bɨ ka yì kwo bwɛ kaa tâ Nwì à waꞌa ɨsaꞌà waa tsɔꞌɔtə̀ ǹyoŋə aa nɔ̀ŋsə̀; lâ bə̀ bɨ̀tsɨ̀m bìi mə bɨ ghɨ̀rə ɨbɨ, ǹzi a nɔ̂ŋsə̀ Nwì aa, Nwì à ka yǐ tsɔꞌɔtə ɨsaꞌà waa ɨ yòŋə̀ aa nɔ̀ŋsə̀. ¹³Ǹloŋ mə kaa sɨ̀ aa bə̀ bìi mə bɨ yuꞌu nɔ̂ŋsə̀ aa bə mə annù yaa a tsinə a nsi miꞌi Nwì. Lâ à bàŋnə mbə aa bə̀ bìi mə bɨ lə̀ə̀ nɔ̂ŋsə̀ wa aa mə Nwì à bii mə ànnù yaa a tsinə̂. ¹⁴Bɨ̀tɨ̀zî Nwî bìi mə bɨ lɛ ŋwaꞌà nɔ̂ŋsə̀ Nwì kwɛrə ntsyǎ a njɨ̌m Moses aa, bo bə kɨ ghɨ̀rə annù yìi mə nɔ̀ŋsə̀ a lɔ̀ɔ̀ aa, a ajàŋ mə mɨ̀tɨɨ̀ myaa dɨ̀ꞌɨ̀ aa, boŋ a dɨ̀ꞌɨ̀ aa mə bo tswe nɨ̀ nɔ̀ŋsə̀, ka mə kaa bo lɛɛ̀ waꞌa nɔ̂ŋsə̀ Nwì kwɛrə aà. ¹⁵Bo tɨgə̀ ǹdɨꞌɨ mə bɨ ŋwàꞌànə̀ mə̂ ɨ̀nnù jya jìi mə nɔ̀ŋsə̀ a lɔ̀ɔ̀ aa a mûm mɨ̀ntɨɨ bo. Mɨ̀ghɨ̀rə̀nə̀ mɨ ɨnnù myaa tɨgə̀ m̀bə ayəfə, mɨ̀ntɨɨ̀ myaa saꞌà nɨ̂ waa mə kə̀ bo ghɨ̀rə̀ aa annù yìi a kuꞌunə aa kə̀ mə a sɨ̀ kuꞌùnə̀ lɛ. ¹⁶Ma yû ànnù a ka yǐ fɛ̀ꞌɛ̀ aa wa njwi mə, nyoŋə nɨ̂ ǹtoo yì sɨgɨ̀nə̀ ya mə mə swoŋ aa, Nwì à ka yǐ saꞌa ɨ̀nnù tsɨ̀m jìi mə bə̌ ghɨ̀rə a adɨgə alɔ̀ꞌɔ̀sə aa ɨ tsyà aa a njɨ̌m Yesu Kristo.

Ànnù baYuda bo bɨ̀ nɔŋsə̀

¹⁷Ŋ̀ghɛɛ nɨ wò, m̀bə ò ka ntwoŋə nɨ gho nɨ ŋù baYuda; m̀bə ò tɛꞌɛ atû yo nɨ nɔ̀ŋsə̀, ŋ̀kɨɨ ntərə nɨ mə ò nàŋsə nzi Nwî; ¹⁸m̀bə ò zi annù yìi mə Nwì a lɔ̀ɔ̀ aa, ŋkɨɨ mbeentə nɨ̂ ànnù yìi mə a bɔŋ màŋsə̀ nloŋ mə nɔ̀ŋsə̀ à dɨ̀ꞌɨ̀ mə̂ a mbo wò aa; ¹⁹m̀bə ò naŋsə mbii mə ò nɨ ntsyàsə bɨ̀fə̀ꞌə̀nə̀, m̀bə ŋkàꞌà a mbo bə̀ bìi bɨ tswe a mûm m̀fii ɨdɨ̀gə̀ aa, ²⁰m̀bə ndɨ̀ꞌɨ̀nnù a mbo ɨ̀jɨ̀ŋtə̀ bə̂, m̀bə ndɨ̀ꞌɨ̀nnù a mbo bôŋkhə, ǹloŋ mə ò bìi mə nɔ̀ŋsə̀ wa à tswe nɨ̀ mɨ̀tsyɛ̀ mɨtsɨ̀m bo bɨ̀ ànnù nɨ̂ŋkoŋ, ²¹tsiꞌì wò yìi mə o dɨ̀ꞌɨ̀ nɨ̂ bə̀ bî mɔꞌɔ aa, ò dɨ̀ꞌɨ̀ mə ɨbɨɨnû gho aa ɛ? Wò yìi mə o swoŋə nɨ mə bə̀ tsuu kɨ yə̀rə̀ aa, ò sɨ yə̀rə̀ aa ɛ? ²²O swoŋə nɨ mɨ bə̀ tsuu mâghàbə kɨ jɨ, ò sɨ mâghàbə̀ jɨ aa ɛ? Wò yìi mə ò nàŋsə mbàà annù mɨ̂ŋkobə aa, o yə̀rə njoo ɨdɨgə mmàꞌa bɨ̀nwì aa ɛ? ²³Wò yìi mə o tə̀rə̀ ǹloŋ nɔ̂ŋsə̀ aa, o tsaꞌa Nwì ajàŋ yìi o wò nɔ̂ŋsə̀ aa ɛ? ²⁴Àŋwàꞌànə̀ Nwî a laa nswoŋ mə “Bɨ̀tɨ̀zî Nwì bə̀gɨ̀tə̀ nɨ̂ Nwî ǹloŋ ŋgaa yùù.”

²⁵Tsɨ̂tsɔ̀ŋ ànnǔ ŋŋètə ŋù à nɨ̂ ànnù yî tɨ̀nsə̀ aa mə mbə ò kâ ǹyuꞌunə nɨ̂ nɔ̂ŋsə̀, ànnǔ ajàŋ mə bɨ ŋetə gho aa a tɨgə̀ m̀bə tsiꞌì tsǒ kaa bɨ sɨ̀ gho ŋètə̀. ²⁶Maa ajàŋ mbə ŋù yìi ka bɨ sɨ̀ yi ŋetə̀ a ka nləə nɔ̂ŋsə̀, bəə boŋ bɨ ka waꞌà tɨgə nyə yi aa tsǒ ŋù yìi bɨ ŋetə yi aa ɛ? ²⁷La a bə mə bə̀ bya mə kaa bɨ sɨ̀ waa a njyǎnu ŋètə̀ bɨ bâŋnə̀ nləə nɨ̂ nɔ̂ŋsə̀ aa, bɨ ka bàŋnə saꞌa ghuu ɨ nɨŋ ŋgɨꞌɨ a nu bù bìi mə nɨ̀ tswe nɨ nɔ̀ŋsə̀ wa yìi mə bɨ lɛ ŋŋwàꞌànə̀ ǹləə, bɨ kɨ̂ ŋ̀ŋetə ghuu, la nɨ̀ bâŋnə̀ wo nɨ̂ nɔ̂ŋsə̀ aà. ²⁸Ǹloŋ mə ŋù yìi mə a dɨ̀ꞌɨ̀ nɨ aa a abɛɛ abɛɛ mə yu nɨ ŋù baYuda aa, kaa à sɨ̀ ŋû baYuda naŋsə̀ m̀bə, kaa ànnǔ ŋŋètə ŋù yi annù nɨ̂ŋkoŋ kaa waꞌǎ aa annǔ abɛɛ abɛɛ bô ànnǔ njyǎnu kɨ mbə. ²⁹Ànnǔ a mbə ŋù baYuda yìi bɨ ŋetə yi aa, à bə aa annù a mûm ǹtɨɨ bo ànnù yìi a ghɨ̀rə Azwì, kaa waꞌǎ aa annǔ nɔ̂ŋsə̀ wa mə bɨ ŋwaꞌanə bə̂. Kaa a ŋû ma ghû laa a waꞌà nɨ̀ bə̀ beentə̀, a bàŋnə̀ mbeentə bə Nwì.

¹Tsǒ mə a bə laa, baYuda tswe aa nɨ̀ àkə mə a kwɛtə waa ntsyatə bɨ̂tɨ̀zî Nwì aa ɛ? Kə̀ ànnù yî sɨgɨ̀nə̀ yî tsu a tswe ghu nloŋ ajàŋ mə bɨ ŋètə̀ nɨ̂ ŋû ghu aa ɛ? ²Ɨ̀ɨ̀ŋə, ɨ̀nnù jî ghàꞌàtə̀ ɨ tswe ghu a nɨ bɨ̀mânjì bî ghàꞌàtə̀. Ànnù yi ntsyàmbìì a bə mə Nwì à lɛ mfòò m̀fa nɨghàà ni aa a mbo baYuda. ³M̀bə a bə yìi mə bo bî mɔꞌɔ bɨ lɛ ŋwaꞌà nɔ̂ŋsə̀ wa naŋsə mbii ŋka yoŋə, àkə̀ a ghɨrə̀ aa ɛ? A tɨgə̀ m̀bə aa mə Nwì à ka tuu yìi ŋgaa a ŋghɨ̀rə̂ ànnù yìi mə à lɛ nswoŋə aa lɛ? ⁴Kaa mbə a waꞌà la bə̂! Bìꞌinə̀ zi mə Nwì a swoŋ aa tsiꞌì ànnù nɨ̂ŋkoŋə̀ yi ka mə ŋù mɨ̀sɔ̀ŋə ntsɨ̀m à nɨ ŋgàŋswoŋ abǎŋnənnù aà. Àâ àjàŋ yìi mə bɨ ŋwaꞌanə a mûm àŋwàꞌànə Nwì aà, mə:

“Mə tâ bɨ̀ dɨꞌɨ mə ɨ̀nnù jìi mə o swoŋə aa ɨ tsinə,

Bɛɛ bɨ kɨ ntsɔꞌɔtə ɨsaꞌà gho, ò jɨ̂.”3.4: Ps. 51.4

⁵Lâ m̀bə ɨ̀nnù jî bɨ jìi mə bìꞌinə ghɨ̀rə̀ aa ɨ baŋnə ŋka ndɨꞌɨ ajàŋ mə ɨ̀nnù Nwî ɨ tsinə aa, bìꞌinə̀ tɨgə̀ m̀bu nswoŋ aa mə akə lɛ? Mə mbə Nwì a lwisə ntɔŋ a nu bìꞌinə̀ ǹloŋ ɨ̀nnù jî bɨ̂ jìꞌinə̀, a ghɨrə̀ aa annù yìi a sɨ̀ tsinə̀ a ŋghɨ̀rə aa ɛ? (Wa mə ghàà laà aa tsǒ mə bə̌ ghàà aà.) ⁶Kaa mbə a waꞌà ma la bə̂! A laa bə aa maa ajàŋ boŋ mbə Nwî à yî ǹtɨgə mbu tsɔꞌɔtə mɨsaꞌa mɨ bə̂ bî faa mbi aa mə akə aa ɛ?

⁷M̀bə a bə yìi mə àjàŋ mə mə̀ sɨ̀ nɔ̂ŋsə̀ Nwì wa naŋsə mbii ŋkɨɨ ghɨrə aa, a bàŋnə̀ ndɨꞌɨ aa ajàŋ mə Nwî a lə̀ə ŋkàꞌâ yì ŋkuꞌusə nzì nɨ̀ nɨ̀ghaꞌa ghu mbo, bɨ tɨgə̀ m̀bu nnɨŋə nɨ̂ ɨ̀saꞌa a nu mə̀ tsǒ ŋù yì mbɨ aa a ya aa ɛ? ⁸Bìꞌinə̀ tse swoŋ mə tâ bìꞌinə̀ aa ŋghɨrə ɨnnù jî bɨ ta tâ ɨ̀nnù jî sɨgɨ̀nə̀ ɨ̀ ka nzi aa ɛ? Tsǒ ajàŋə mə bə̀ bî mɔꞌɔ tɛꞌɛ nnɨŋə nɨ̂ ɨ̀nnù a nu bìꞌì m̀bəgɨtə nɨ̂ yiꞌinə̀ ǹswòŋə aà. Nwì à ka yǐ nɨŋ ɨsaꞌa a nu bo a ajàŋ mə a kuꞌunə aà.

Kaa ŋù tsù à sɨ̀ ghu tswê mə ànnù yi a tsinə

⁹Ma mùu ajàŋ a tɨgə̀ m̀bə aa mə akə aa ɛ? Bìꞌì baYuda bɔŋtə ntsyà bə̂ bi mɔꞌɔ aa ɛ? Ŋ̀gaŋ, kaa tsiꞌǐ mutsìrə̂. Bìꞌì tɛꞌɛ mə̂ ǹswoŋ mə bə̀ bɨ̀tsɨ̀m tswe aa a mûm ɨ̀bɨ̂, kə̀ bə baYuda kə̀ baGrikia, ¹⁰Bɨ ŋwaꞌanə a mûm àŋwàꞌànə Nwî mə:

“Kaa ànnnù ŋû tsù kaa a sɨ̀ tsinə̀, ɨ̀ɨ̀ŋə, kaa tsiꞌì yì m̀fùùrə̀!

¹¹Kaa ŋù tsù à sɨ̀ a Nwî zî, ɨ̀ɨ̀ŋə, kaa ŋù tsù à sɨ Nwî lɔɔ.

¹²Bə̀ bɨ̀tsɨ̀m fùrə̀ mə njɨ̀m yàà a nu Nwì, bo bɨtsɨ̀m fànsə̀ mə annù ǹtɨgə mbɨꞌɨ;

kaa ŋù yî m̀fùùrə̀ kaa à sɨ annù yî sɨgɨ̀nə̀ ghɨrə, kaa tsiꞌì yì m̀fùùrə̀.”3.12: Ps. 14.1-3; 53.1-3; Eccles. 7.20

¹³“Mɨ̀ntɔ̀ŋə̂ myaa mɨ bə aa tsǒ nɨ̀syɛ̀ nìi nɨ ŋaꞌanə ntəə mfiꞌisə nɨ̂ àyàꞌa yî bɨ aa,

ɨ̀ləə̀ jyaa ɨ luu nɨ̂ ɨ̀baŋnənnù.”3.13: Ps. 5.9

“Mɨ̀ghàà mìi mə mɨ fɛ̀ꞌɛ a ntsu bo aa mɨ bə tsǒ ǹlɨꞌɨ yìi mə ɨ fɛ̀ꞌɛ a ntsǔ gɨ̀ɨ̀ aà.”3.13: Ps. 140.3

¹⁴“A ntsǔ bo aa a fɛ̀ꞌɛ̀ tsiꞌì m̀bə̀gɨ̀tə̀ jî bɨ ǹloŋ mə bo luu nɨ̂ àlwintɔŋə aà.”3.14: Ps. 10.7

¹⁵“Bo tswaꞌatə̀ nɨ a ŋghɛɛ nzwitə bə̂,

¹⁶bo yi ntsyǎ a adɨgə aa adɨ̀gə ya a tɨgə̀ ǹluu nɨ̂ ŋ̀gɨꞌɨ bo bɨ̀ àjənə̀.

¹⁷Kaa bo waꞌǎ ajàŋ yìi mbə bo ghɨrə̀ ǹtswe nɨ̀ m̀bɔɔnə aa zî.”3.17: Yes. 59.7-8

¹⁸“Kaa bo waꞌǎ annǔ mbɔꞌɔtə Nwì tɛꞌɛ nzi.”3.18: Ps. 36.1

¹⁹Tsɨ̂tsɔ̀ŋ bìꞌinə̀ zi mə annù yìi mə nɔ̀ŋsə̀ a swoŋ aa, a ghàa aa a mbo bə̀ bìi nɔ̀ŋsə̀ a saꞌa waa aà, mə tâ ŋù tsù à tsee nɨ̂ ànnù a nswoŋ ŋkwɛrə̂ àtû yi ghu bû ǹtswe tǎ tâ ŋù ǹtsɨ̀m fàa mbi à zi mə yu ka yǐ fa akwiꞌi nɨghàà a mbo Nwì. ²⁰Ǹloŋ mə kaa ŋù tsù à sɨ̀ ghu tswe mə ɨ̀nnû ji ɨ tsinə a nsi miꞌi Nwì aa mə a yòŋə̀ nɔ̂ŋsə̀; lâ nɔ̀ŋsə a bàŋnə̀ ŋ̀ghɨrə aa bə mə tâ bə̀ zi ɨbɨ̂.

Àjàŋ mə Nwì a ghɨ̀rə ànnù yìꞌinə̀ a tsinə̀ nɨ a nsi miꞌi yu aà

²¹Tsɨ̂tsɔ̀ŋ Nwì à dɨ̀ꞌɨ̀ mə̂ a mânjì yìi mə a ghɨ̀rə annù bə̂ a tsinə̀ nɨ a nsi miꞌi yu aà; kaa à sɨ tsyà aa a njɨ̌m nɔ̀ŋsə̀, tsǒ ajàŋə mə aŋwàꞌànə nɔ̂ŋsə̀ bo bɨ̀ ŋ̀gǎŋntoo Nwì swoŋə aà. ²²Nwì a ghɨ̀rə̀ ànnù bə̂ bɨ̀tsɨ̀m a tsinə̀ nɨ a nsi miꞌi yu ntsya aa a njɨ̀mə àbìintɨɨ̀ yaa a nu Yesu Kristo, kə̀ bo bə baYuda kə̀ bɨ̀tɨ̀zî Nwî, ²³ǹloŋ mə bə̀ bɨ̀tsɨ̀m ghɨ̀rə̀ mə ɨbɨ kaa waꞌà nɨ nɨ̀ghaꞌa nɨ Nwî nya burə mbu ntswe tswe aà. ²⁴Ànnù yaa a tɨgə ntsinə ntsya aa bə a njɨ̀mə ɨ̀bɔ̀ŋ Nwî yìi mə a tə̀ŋə waa ghu aà, ǹyoŋə nɨ̂ àjàŋ mə Kristo Yesu à lɛ ntsuꞌu atû yiꞌinə̀ aà, ²⁵tsiꞌì Yesu wa yìi mə Nwi à lɛ lɔ̀gə aləə nû yi nsiꞌitə ɨbɨ̂ ghu mə bə̀ ka ŋkwɛrə ntsya a njɨ̀mə abìintɨɨ̀. Nwì à lɛ ŋghɨ̀rə̀ ma la aa a ndɨ̀ꞌɨ mə annù yi a tsinə̀, ǹloŋ mə ànnǔ ajaŋ mə a tswa ntɨɨ̀ yi tsǒ Nwì aa, a lɛɛ̀ ŋ̀ghɨrə a liꞌìnə̀ ɨ̀bɨ yǐ m̀bìì, ²⁶a lɛ ndɨ̀ꞌɨ aa mə tsɨ̂tsɔ̀ŋ, yu yumbɔŋ, annǔ yi a ntsinə, a kɨɨ̀ ŋ̀ghɨrə nɨ mə tâ ànnù ŋû yìi à nɨ̀ŋə ntɨɨ̀ yi a nu Yesu aa tâ a kɨ ntsinə.

²⁷Lâ ànnǔ ajàŋ mə bìꞌinə̌ kwɛ̀ɛ ntɨɨ̀ yìꞌinə̀ aa a tɨgə̀ m̀bə aa mə akə aa ɛ? Kaa mbə bìꞌinə̀ waꞌǎ ntɨɨ̀ yìꞌinə̀ bû ŋ̀ka ŋkwɛɛ. Ǹjiꞌì ànnù ɨ tɨgə̀ m̀bə aa àkə̀ aa ɛ? Ɨ bə aa mə bìꞌinə̌ lə̀ə̀ nɔ̂ŋsə̀ aa ɛ? Ŋ̀gaŋ, mbə a bə aa tsiꞌǐ mə bìꞌinə̀ tswe nɨ̂ àbìintɨɨ̀. ²⁸Ǹloŋ mə bìꞌinə̀ bii aa mə annù ŋû a tsinə nyoŋə aa a jɨ̀mə abìintɨɨ̀, kaa a sɨ aa nɨ mɨ̀fàꞌà mɨ nlə̀ə nɔ̀ŋsə̀ yoŋə. ²⁹Kə̀ Nwì à bə aa tsiꞌì Nwì baYuda aa ɛ? À sɨ̀ Nwî bɨ̀tɨ̀zî Nwî kɨ mbə aa ɛ? Ɨ̀ɨ̀ŋə, à kɨ mbə Nwî bɨ̀tɨ̀zî Nwî, ³⁰tsǒ mə Nwì à naa tsìꞌì yì m̀fùùrə̀ aà; à ka ghɨ̀rə̀ mə tâ ɨ̀nnù bə̀ bìi mə bɨ ŋetə waa, tâ ɨ̀ tsinə nyoŋə aa nɨ̂ àbìintɨɨ̀ yaa, tâ à yì bə̂ bìi bɨ sɨ̀ waa ŋêtə̀ aa kɨ ntsinə ntsya aa tsiꞌǐ a njɨ̀mə abìintɨɨ̀ yaa. ³¹Ma mùu ajàŋ bìꞌinə̀ aa tɨgə mèꞌe a nɔ̂ŋsə̀ ǹloŋ abìintɨɨ mà yû aa ɛ? Ŋ̀gaŋ! Bìꞌinə̀ ka bàŋnə kɨ dɨ̀ɨ̀ntə̀ nɔ̂ŋsə̀.

Àbìintɨɨ Abraham yìi mə a nɨ alènsə̀ aà

¹Bìꞌinə̀ aa swoŋ mə akə nloŋə Abraham tâ àtsə̂ yìꞌinə aa ɛ? ²M̀bə a bə yìi mə Nwì à lɛ mbii mə ànnù Abraham a lɛ ntsinə a nsi miꞌi yu Nwî ǹloŋ aa ɨ̀fàꞌâ yi yìi à lɛ mfàꞌà aa boŋ mbə a tswê nɨ̂ ànnù yìi mbə a kâ ŋ̀kwɛɛ ntɨɨ̀ yi ghu; lâ kaa a waꞌǎ aa a nsi Nwì bə̂. ³Àŋwàꞌànə̀ Nwî a swoŋ aa mə akə aa ɛ? A swoŋə aa mə, “Abraham à lɛ mbii Nwî, Nwì a tɨgə̀ ǹlɔgə abìintɨɨ̀ yi ya nɨ̂ ànnù yìi mə a ghɨrə ɨnnù ji ɨ tsinə̀ aà.”4.3: Gen. 15.6

⁴Ŋù yìi a fàꞌà aa, a kwɛrə ŋkabə̀ àfàꞌâ yì, la kaa bɨ waꞌǎ ŋkabə̀ àfàꞌâ yì ya lɔ̀gə̀ aa tsiꞌì tsǒ mɨ̀tə̀ŋnə̀. ⁵Lâ ŋù yìi mə kaa à sɨ fàꞌà aa, m̀baŋnə nɨŋ ntɨɨ̀ yì a nu ŋù yìi mə a ghɨ̀rə̀ nɨ mə tâ ɨ̀nnǔ bə̂ bì bɨ tâ ɨ̀ tsinə a nsi miꞌi Nwì aa, Nwì a lɔ̀gə abìintɨɨ̀ yi ya aa a nɨ̂ ɨ̀nnù ji jî tsìnə̀. ⁶Àâ ànnù yìi mə David à lɛ kɨ nswoŋə aà, ǹnɨŋə nɨ̂ m̀bɔɔnə a nu ŋù yìi mə Nwìŋgɔ̀ŋ a lɔ̀gə abìintɨɨ̀ yi a nɨ̂ ɨ̀nnù ji jî tsìnə̀ kaa waꞌà bə̂ ɨ̀fàꞌà bə aà:

⁷“M̀bɔɔnə a mbo bə̀ bìi Nwì à lìꞌìnə ɨfansənnù jyaa ŋkɨ ŋkusə ɨbɨ̂ waa laà;

⁸M̀bɔɔnə a nu ŋù yìi mə kaa Nwîŋgɔ̀ŋ à sɨ ɨnnù jì bɨ̂ ji səŋə nləə ghu atà aà.”4.8: Ps. 32.1-2

⁹Bɨ lɛ swoŋ aa mə mbɔɔnə mà yû ɨ̀ tswe aa tsiꞌǐ a mbo bə̀ bìi bɨ ŋetə aa ɛ, kə̀ ɨ̀ kɨ ntswe a mbo bɨ̀tɨ̀ŋètə̀ aa ɛ? Bìꞌinə swoŋ aa mə bɨ lɛ nlɔ̀gə abìintɨɨ Abraham nɨ̂ ànnù yìi a ghɨrə ɨnnù ji jî tsinə̀ aà. ¹⁰Bɨ lɛ nlɔ̀gə̀ aa a noò àkə̀ aa ɛ? A noò yìi mə bɨ ŋètə̀ mə̂ yi, kə̀ m̀bɔŋ tâ bɨ̀ ŋetə yi aa ɛ? Kaa à lɛ ŋwaꞌa aa a noò yìi bɨ lɛ ŋètə̀ yi aa bə̂. Kaa à lɛ tɨ bə aa bɨ burə̀ tɨ̀ yi ŋêtə̀. ¹¹Bɨ lɛ ŋŋètə̀ yi aa tsiꞌì tsǒ àlènsə̀ kə̀ àwen a dɨ̀ꞌɨ mə ɨnnǔ ji ɨ tsìnə̀ mə̂ a njɨ̀mə̂ àbìintɨɨ yìi à lɛ ntswe nɨ yu mbɔŋ bɨ̀ ŋetə yi aà. Ǹjiꞌì ànnù ma yû ɨ bə mə bɨ lɛ sɨ lɔ̀ɔ ŋghɨ̀rə̂ yi tâ à bə ta bɨ̀ bə̀ bìi mə bɨ bii tɨ ghə bɨ ŋetə waa, bɨ tɨgə̀ nlɔgə abìintɨɨ̀ yaa tsiꞌì tsǒ ɨnnù jyaa jî tsìnə̀ aà. ¹²Tâ à kɨ mbə ta bɨ̀ bə̀ bìi bɨ lɛ ŋètə̀ waa aa, kaa waꞌà buꞌusə̀ ŋŋetə aa tsiꞌì ŋètə̀ bə, m̀bàŋnə̀ m̀bə bə̂ bìi bɨ lɛ sɨ yòŋə̀ fɨgə̀ àbìintɨɨ ya yìi mə taà yìꞌinə̀ Abraham à lɛ ntswe nɨ yu mbɔŋ bɨ̀ ŋetə yi aà.

Bìꞌinə kwɛrə ɨnnù jìi mə Nwì à kàꞌa nyoŋə aa a njɨ̀mə abìintɨɨ̀

¹³Ŋ̀kàꞌa ya yìi mə Nwì à lɛ ŋkàꞌà a mbo Abraham bo bɨ̀ ŋ̀gwɛ̀ꞌɛ̀ yì mə bo ka yǐ jɨ mbi yǔ ntsɨ̀m aa, ɨ̀ lɛ nyòŋə̀ aa a njɨ̌m ǹyùꞌùnə nɔ̀ŋsə̀ aa ɛ? Ŋ̀gaŋ, kaa ɨ̀ lɛ ŋkɨꞌɨ̀ aa a njɨ̌m nyùꞌùnə nɔ̀ŋsə̀ yoŋə̀. Ɨ̀ lɛ mbàŋnə̀ ǹyoŋə aa a njɨ̌m ajàŋə mə à lɛ nnɨŋ ntɨɨ̀ yi a nu Nwì ɨ̀nnû ji ɨ tɨgə̀ ǹtsinə aà. ¹⁴M̀bə a bə mə bɨ̀jɨbɨndâ bi ka bə aa bə̀ bìi bɨ lə̀ə̀ nɔ̂ŋsə̀ aa, bəə boŋ àbìintɨɨ a tsyâ àdàŋə̀ dàŋə̀, ŋ̀kàꞌa Nwì ya ɨ kɨ̂ ǹtsya adàŋə̀ dàŋə̀. ¹⁵Ǹloŋ mə, nɔ̀ŋsə̀ a zì aa nɨ̀ àlwintɔŋə Nwî, lâ nɔ̀ŋsə̀ à bə tuu bə, boŋ kaa bə̀ sɨ nɔ̂ŋsə̀ kɨɨ ŋwo.

¹⁶Ŋ̀kàꞌa ya ɨ̀ lɛ ntswe nloŋə aà àbìintɨɨ̀, tǎ tâ à naŋsə nlaa mə ŋ̀kàꞌa mà yû à nɨ mɨ̀tə̀ŋnə̀ mə Nwì, ǹyoŋə a njɨ̌m ɨ̀bɔ̌ŋ yi, à fa a mbo Abraham, bo bɨ̀ àtsə̂ yi, kaa waꞌǎ aa tsiꞌì a mbo bə̀ bìi mə bɨ lə̀ə̀ nɔ̂ŋsə̀ aa fâ, ŋ̀kɨ fa aa a mbo bə̀ bìi mə bɨ kɨ ntswe nɨ̂ àbìintɨɨ tsiꞌì tsǒ Abraham aà. Ǹloŋ mə Abraham à laa mbə taà yìꞌinə̀ bɨtsɨ̀mə̀, ¹⁷a ajàŋ yìi mə bɨ ŋwaꞌanə a mûm àŋwàꞌànə̀ Nwî mə, “Mə̀ ghɨ̀rə̀ mə̂ gho ò tɨgə̀ m̀bə ta bɨ̀ ɨtoo jì ghàꞌà ŋ̀ghaꞌa aà.” La a bə mə ŋkàꞌa mà yû ɨ̀ lɛ mbɔ̀ŋ a nsi miꞌi Nwìŋgɔ̀ŋ wa yìi mə Abraham à lɛ mbii aa, m̀bə Nwîŋgɔ̀ŋ wa mə a yweensə bɨku bɨ bə̂ aa, ŋ̀kɨ mbə Nwîŋgɔ̀ŋ wa mə a swoŋə ǹjoo ɨ fɛꞌɛ̀ a nɨ̂ àbwenə adàŋə̀ dàŋə aà. ¹⁸Abraham à lɛ mbii ŋkɨɨ mbɛ nɨ mə yu ka yǐ bə ta bɨ̀ ɨtoo jì ghàꞌà ŋghaꞌa ka mə kaa à lɛ ŋwaꞌà nɨ̂ ǹjiꞌì ànnù a ŋka mbɛ tswê aà. M̀bii tsiꞌǐ ajàŋ mə àŋwàꞌànə̀ Nwî a lɛ nswoŋ aa mə, “Ŋ̀gwɛ̀ꞌɛ̀ yò ɨ̀ ka yǐ ghaꞌa ɨ bə tsiꞌì tsǒ mɨ̀njɔ̀ŋ aburə.” ¹⁹À lɛ tɨ bə maà noò aa boŋ à bə̀ mə̂ tsiꞌì tsǒ ɨ̀lòo ŋkhɨ̀ yî fùùrə̀, lâ kaa àbìintɨɨ̀ yi kaa kɨꞌɨ̀ bɔrə ka mə à lɛ nlèntə mbɨ̀ɨ̀nû yì ǹyə mə yu tɨgə̀ ŋ̀ku, kə̀ ǹyə mə kaa mbə ŋgwɛ̂ yì Sarah a waꞌǎ mu bù njwe aà. ²⁰Kaa à lɛ waꞌǎ abìintɨɨ̀ yi maꞌàtə̀, kaa ŋkɨꞌɨ̀ nɨ̀ ŋ̀kàꞌâ Nwì ya kɨɨ njɨŋkə. Àbìintɨɨ̀ yi a lɛ mbàŋnə̀ ǹlwensə yi nɨ mɨ̀dàꞌà, a ghaꞌasə̀ nɨ̀ Nwî. ²¹À lɛ naŋsə nzi a laa mə mbə Nwìŋgɔ̀ŋ a ghɨrə̀ ànnù ya mə à lɛ ŋkàꞌà aà. ²²A bə̂ ǹjiꞌì ànnù yìi mə Nwìŋgɔ̀ŋ à lɛ lɔ̀gə abìintɨɨ Abraham ya nɨ̂ ànnù yìi a ghɨrə ɨnnù ji ɨ tsinə̀ a nsi miꞌi yu aà. ²³Kaa bɨ lɛ ŋwaꞌà ŋwàꞌànə̀ nɨghàà nûlà mə, “Nwìŋgɔ̀ŋ à lɛ mbeentə yi tsiꞌì tsǒ ŋù yìi mə ɨ̀nnù ji ɨ tsinə aa,” ǹloŋ aa tsiꞌì ŋ̀gàâ yì. ²⁴Bɨ lɛ ŋkɨ ŋwaꞌanə aa nloŋ aà ŋ̀gàâ yìꞌinə̀, bìi mə Nwì à ka yi kɨɨ beentə mə ɨnnǔ jìꞌinə̀ ɨ tsinə nloŋə aa ajàŋ mə bìꞌinə̀ bii yu wa yìi mə à lɛ nyweensə Mmàꞌàmbî yìꞌinə̀ Yesu nɨ nɨ̀wo aà. ²⁵Yìi mə bɨ lɛ nzwitə yi nloŋ ɨnnù jî bɨ̂ jiꞌinə̀, m̀bǔ nyweensə nɨ nɨ̀wo mə bɨ ghɨ̀rə tâ ɨ̀nnù jiꞌinə̀ tsinə a nsi miꞌi Nwì.

Àjàŋ mə ànnù bə̂ a tsinə a nsi miꞌi Nwì aà

¹Tsɨ̂tsɔ̀ŋ a ajàŋə mə bɨ ghɨ̀rə̀ mə̂ ànnù yìꞌinə̀ a tsinə̀ a nsi miꞌi Nwì ǹtsya a njɨ̌m àbìintɨɨ aa, bìꞌinə̀ tswe nɨ̀ m̀bɔɔnə bìꞌinə̀ bɨ̀ Nwì ǹtsya a njɨ̌m Yesu Kristo. ²Ǹtsya a njɨ̌m Kristo bo bɨ̀ àbìintɨɨ̀ yiꞌinə̀, bìꞌinə̀ kùù mə̂ a mûm ɨ̀bɔ̀ŋ Nwî yìi mə bìꞌinə̀ tswe ghu tsɨ̂tsɔ̀ŋə̀ aà. Bìꞌinə̌ dorɨtə, m̀bɛ nɨ mə bìꞌinə̀ ka yǐ tswe nɨ̂ àbwarə a mûm nɨ̀ghaꞌa nɨ Nwî. ³Kaa bìꞌinə̀ sɨ dorɨtə nloŋ aa tsiꞌì ma yû bə̂, bìꞌinə̌ kɨɨ ndorɨtə a mûm ŋ̀gɨꞌɨ yìi bìꞌinə̌ yə aà, ǹloŋ mə bìꞌinə̀ zi mə ŋ̀gɨꞌɨ ɨ zì nɨ̂ àtàŋəntɨɨ̀, ⁴àtàŋəntɨɨ a zî nɨ̂ mɨ̀ghɨ̀rɨ̀nə̀ mɨ ɨnnù mɨ̂ sɨgɨ̀nə̀, mɨ̀ghɨ̀rɨ̀nə̀ mɨ ɨnnù mî sɨgɨ̀nə̀ ma mû mɨ tɨgə̀ ŋ̀ghɨrə nɨ mə tâ bìꞌinə̀ ka mbɛ nɨ̂ ŋ̀kàꞌa Nwî. ⁵Àjàŋ yìi mə bìꞌinə̀ bɛ aa kaa mbə a waꞌǎ yiꞌinə̀ bweꞌesə̀ ǹloŋ mə Nwì à nàŋsə̀ mə̂ ǹswiꞌi akɔ̀ŋnə̀ yi a mûm ǹtɨɨ bìꞌinə̀ ǹtstsya a njɨ̀mə Azwì Nwî yìi mə à fa a mbo bìꞌinə̀ aà.

⁶Nòò yìi bìꞌinə̀ lɛ mburə nɨ̂ ɨ̀bɔ̀rɨkə njoo aa, nòò à lɛ ŋkùꞌù Kristo a kwo a atu ŋgǎŋabɨꞌɨntɨɨ̀. ⁷A tsyanə a mbo ŋù a ŋkwo a atu ŋù yìi ɨ̀nnù ji tsinə aà, ka mə, nòò tsù, m̀bə ŋù à tse yweŋtə kwo a atu ŋù yî ǹsɨgɨ̀nə̀ aà. ⁸Lâ Nwìŋgɔ̀ŋ a dɨ̀ꞌɨ ajàŋ yìi mə yu naŋsə kɔ̀ŋə̀ yiꞌinə̀ aa laà: Nòò wa yìi mə bìꞌinə̀ lɛ mburə a nɨ̂ ŋ̀gǎŋghɨ̀rə ɨnnù jî bɨ aa, Kristo a kwo a atu bìꞌinə̀. ⁹Tsǒ mə, ǹtsya a njɨ̀mə̂ àləə nu yi, à ghɨ̀rə̂ ànnû yiꞌinə̀ a tsinə̀ a nsi miꞌi Nwì aa, à ka kùꞌùsə bǔ ghɛ̀ɛ̀ nɨ̂ m̀bìì ɨ nyweensə yiꞌinə̀ a nɨ̂ àlwintɔŋə Nwî. ¹⁰Nòò yìi bìꞌinə̀ lɛ mburə a nɨ̂ ŋ̀gàŋkɨbàà Nwî aa bɨ boònsə̀ yiꞌinə̀ biꞌinə̀ bɨ̀ Nwì ǹtsya a njɨm nɨ̀wo nɨ Mû yì. Tsɨ̂tsɔ̀ŋ ghulà mə bɨ bòònsə̀ mə̂ yiꞌinə̀ bɨ̀ Nwì aa, à ka kùꞌùsə ghɛ̀ɛ̀ nɨ̂ m̀bìì ɨ yweensə yiꞌinə̀ a mûm ǹtswêntɨ̀ɨ Kristo. ¹¹Lâ kaa à burə tɨ annù tsɨ̀m yìi a tswe ghu aa bə̂, bìꞌinə̌ dorɨtə nloŋ annù yìi mə Nwì à ghɨ̀rə̀ mə̂ ǹtsya a njɨm Mmàꞌàmbî yìꞌinə̀ Yesu Kristo yìi mə à ghɨ̀rə̀ mə̂ bìꞌinə̀ bɨ̀ Nwì boònsə̀ aà.

Adam bo Kristo

¹²Tsǒ mə ɨbɨ ɨ lɛ nzì faa mbi ntsyà aa a njɨm ŋù yî m̀fùùrə̀, nɨ̀wo nɨ kɨ̂ ǹtsya a njɨm ɨnnù jî bɨ aa, nɨ̀wo tɨgə̀ ǹsɛɛnə ŋghɛ̀ɛ̀ a mbo bə̀ bɨ̀tsɨ̀m ǹloŋ mə bə̀ bɨ̀tsɨ̀m lɛ ŋghɨ̀rə ɨbɨ aà. ¹³À nɨ̂ ànnù nɨ̂ŋkoŋ mə ɨ̀nnù jî bɨ ɨ lɛ ntswe fàa mbi mbɔŋ tâ bɨ̀ fa nɔ̂ŋsə̀. Lâ kaa bɨ sɨ ɨnnù jî bɨ səŋə nləə a adɨgə yìi kaa nɔ̀ŋsə̀ sɨ̀ ghu tswê. ¹⁴Lâ nɨ̀wo lɛ ntɨgə mbuꞌutə nɨ̂ bə̀ ǹlɔgɨnə nɨ Adam ŋ̀ghɛɛ nyweꞌe nɨ Moses, ŋkɨ ŋghɛɛ nyweꞌe nɨ bə̀ bî mɔꞌɔ bìi mə kaa ɨbɨ̂ waa ɨ lɛ ŋwaꞌà ghaꞌa ŋkɔꞌɔ nyweꞌe a ajàŋ mə Adam à lɛ ŋwò nɔ̂ŋsə̀ aà.

Adàm à lɛ mbaa mbə fɨgə̀ ŋù wa yìi à lɛ ntswe nɨ̂ ǹzì aà. ¹⁵Lâ kaa ɨnnù ma jû ji baa kaa ɨ sɨ̀ kuꞌùnə̀ ǹloŋ mə mɨ̀tə̀ŋnə̀ mɨ Nwî mìi à fa tɨ̂ ǹdùù aa kaa mɨ sɨ̀ tsiꞌì tsǒ ɨbɨ Adam wa bə̂. À nɨ̂ ànnù nɨ̂ŋkoŋ mə bə̀ bî ghàꞌàtə̀ lɛ ŋkwo nloŋ ɨbɨ ŋû ma ghû yî m̀fùùrə̀. Lâ ɨ̀bɔ̀ŋ Nwî ɨ bâŋnə̀ ŋ̀ghaꞌa ntsya, mɨ̀tə̀ŋnə̀ mɨ tɨ̂ ǹdùù mi mya mɨ kɨɨ̀ ŋ̀ghɛɛ nɨ a mbo bə̀ bìi bɨ ghaꞌa ŋghaꞌa ntsya a njɨm ɨ̀bɔ̀ŋ ŋù yî mɔꞌɔ wa, Yesu Kristo. ¹⁶Mɨ̀tə̀ŋnə̀ mɨ tɨ̂ ǹdùù mû kaa mɨ sɨ̀ bə aa tsiꞌì tsǒ ànnù yìi mə ɨbɨ ŋû yî m̀fùùrə̀ wa ɨ ghɨ̀rə̀ aà. Ǹloŋ mə, ɨ̀saꞌa Nwî yìi mə ɨ lɛ nyòŋə a njɨmə afǎnsənnù ya yî fùùrə̀ aa ɨ lɛ nnɨŋ ŋgɨꞌɨ a nu bə̀. Lâ mɨ̀tə̀ŋnə̀ mɨ Nwî mya mɨ bâŋnə̀ ǹtsisə ɨfǎnsənnù jî ghàꞌà ghaꞌa. ¹⁷À nɨ̂ ànnù nɨ̂ŋkoŋ mə, ǹtsya a njɨ̀mə̂ àfǎnsənnù ŋû yî m̀fùùrə̀ nɨ̀wo lɛ nlɔ̀gɨ̀nə̀ ǹtɨgə mbuꞌutə mbi ntsya a njɨ̌m ŋù wa yì m̀fùùrə̀. Lâ ànnù yìi mə ŋù yî m̀fùùrə̀, Yesu Kristo, à lɛ ŋghɨ̀rə̀ aa, a bâŋnə̀ ǹzi nɨ̂ ànnù yî wè yî wè a mbo ŋù ǹtsɨ̀m yìi mə à kwɛrə ɨbɔ̀ŋ Nwî yî wè wa bɨ tɨgə̀ ŋ̀ghɨrə annù yi a tsinə̀ a mbo Nwì, mə à ka yǐ tɨgə màꞌa tsyǎ a mûm ǹtswêntɨ̀ɨ̂ yì a njɨ̌m Yesu Kristo.

¹⁸Àjàŋə mə àfǎnsənnù ŋû yî m̀fùùrə̀ a lɛ nnɨŋ ɨsaꞌa a nu bə̀ bɨtsɨ̀m aa, à kɨ mbə ajàŋə mə ànnù yî tsìnə̀ ŋû yî m̀fùùrə̀ a ghɨrə bə̀ bɨ̀tsɨ̀m tsyâ ɨ̀saꞌà ǹtswe nɨ̂ ǹtswêntɨ̀ɨ̀. ¹⁹Tsiꞌì tsǒ ajàŋə mə àtɨ̀ɨ atu ŋû yî m̀fùùrə̀ a lɛ ŋghɨ̀rə̀ bə̀ bî ghàꞌàtə̀ tɨgə mbə ŋgǎŋghɨrə ɨbɨ aa, aâ àjàŋə mə àyuꞌunə̀ ŋû yî m̀fùùrə̀ a kɨ ŋghɨ̀rə mə tâ mɨ̀nnù mɨ bə̂ bî ghàꞌàtə̀ mɨ̀ tsinə. ²⁰Nɔ̀ŋsə̀ à lɛ nzì aa a ŋkùꞌùsə ɨnnù jî bɨ̂. Lâ àdɨ̀gə̀ yìi ɨnnù jî bɨ ɨ ghaꞌa ghu aa, ɨ̀bɔ̀ŋ Nwî ɨ kuꞌùsə̀ ŋ̀ghaꞌa ntsyatə. ²¹Tsiꞌì tsǒ àjàŋ mə ɨnnù jî bɨ ɨ lɛ sɨ buꞌutə bə̂ ǹtsya a njɨm nɨ̀wo aa, ɨ̀bɔ̀ŋ Nwî ɨ ka kɨɨ buꞌutə ɨ tsyǎ a njɨ̌m ɨnnù jî tsìnə̀, ɨ fa ntswêntɨ̀ɨ̀ yìi ɨ̀ lwìꞌi nɨ̂ŋkoŋ aa a njɨ̌m Mmàꞌàmbî yìꞌinə̀ Yesu Kisto.

Àjàŋə mə bìꞌinə̀ kwo a nɨ̂ ɨ̀nnù jî bɨ mbaŋnə ntswe nɨ̂ ànnù yî mɔꞌɔ bìꞌinə̀ bɨ̀ Kristo aà

¹Lâ m̀bə bìꞌinə̀ tɨgə̀ ǹswoŋə aa mə akə aa ɛ? Mə tâ bìꞌinə̀ ghɛɛ nɨ̂ m̀bìì a ŋghɨ̀rə̂ ɨ̀nnù jî bɨ tǎ tâ ɨ̀bɔ̀ŋ Nwî ɨ̀ ka ŋghaꞌatə ŋghɛɛ aa ɛ? ²Kaa mbə a waꞌǎ maa ajàŋ bə̂! M̀bə bìꞌinə̀ bìi mə bìꞌinə̀ lɛɛ̀ ŋ̀kwo a nɨ̂ ɨ̀nnù jî bɨ, m̀bə bìꞌinə̀ bû ŋ̀ka ntswe a nɨ mûm ɨ̀nnù jî bɨ aa mə akə aa ɛ? ³Nɨ̀ sɨ̀ zi mə bìꞌinə̀ bɨ̀tsɨ̀m bìi mə bɨ lɛ mmurə yiꞌinə̀ a ŋkì nɨ̂ ɨ̀kùm Kristo Yesu aa bìꞌinə̀nɨ̀bò lɛ mbòònsə̀, bɨ kɨ̂ m̀murə yiꞌinə̀ aa a mûm nɨ̀wo yu aa ɛ? ⁴Bɨ lɛ ntwiŋə yiꞌinə̀ aa twìŋ biꞌinə̀nɨ̀bo, a ajàŋ mə bɨ lɛ mmurə yiꞌinə̀ a ŋkì a mûm nɨ̀wo yu aà, tà àjàŋ mə mɨ̀dàꞌà mɨ nɨ̀ghaꞌa nɨ Nwîŋgɔ̀ŋ Tà nɨ lɛ nyweensə Kristo nɨ nɨ̀wo aa, tâ à ghɨrə bìꞌinə̀ tɨgə ntəə nɨ̂ àkòrə̀ nɨ zî yiꞌinə̀ a mûm ǹtswêntɨ̀ɨ̀ yî m̀fiì.

⁵Ǹloŋ mə mbə bìꞌinə̀ bə ayoo yì fùùrə̀ biꞌinə̀nɨbò a mum nɨ̀wo yu, boŋ a laa mə bìꞌinə̀ ka yǐ kɨɨ bə ayoo yì fùùrə̀ biꞌinə̀nɨ̀bo tâ bɨ̀ kɨ nyweensə yiꞌinə̀ tsǒ yu. ⁶Bìꞌinə̀ zi mə màrə̀ yìꞌinə̀ yî ǹlwèn wa bɨ lɛ ŋkwèèntə̀ a ati bàŋnə̀ bàŋnə̀ bo bɨ̀ Kristo mə bɨ ta ŋgɨꞌɨ a nɨ m̀bɨ̀ɨ̀nû ɨ̀bɨ̂ ya mə tâ bìꞌinə̀ tsuu ghɛ̀ɛ̀ nɨ̂ m̀bìì a mbə̂ ɨ̀bùꞌu ɨnnù jì bɨ̂. ⁷Ǹloŋ mə yu wa yìi mə à kwò mə aa bɨ kɛ̀tə̀ mə̂ mɨ̂ŋkə̀rə̀ mɨ ɨnnù jì bɨ ghu nû. ⁸M̀bə a bə yìi mə bìꞌinə̀ kwò mə̂ biꞌinə̀ bɨ̀ Kristo, boŋ bìꞌinə̀ bii mə bìꞌinə̀ ka yǐ kɨɨ tswe ntɨ̀ɨ̀ biꞌinə̀nɨbò. ⁹Ǹloŋ mə bìꞌinə̀ zi mə Kristo yìi bɨ lɛɛ̀ ǹyweensə nɨ nɨ̀wo aa, kaa à ka yǐ waꞌà bù ŋ̀kwo. Kaa nɨ̀wo sɨ̀ nɨ̂ àdàꞌà yî tsu ghu nu bù ǹtswe. ¹⁰Nɨ̀wo nya mə à lɛ ŋkwo aa, à lɛ ŋkwo aa a nɨ̂ ɨ̀nnù jî bɨ ŋ̀gàà yî m̀fùùrə̀. Lâ ǹtswêntɨ̀ɨ̀ yìi a tɨgə ntswe tsɨ̂tsɔ̀ŋə̀ aa a tswe aa a mbo Nwì. ¹¹Ma mùu ajàŋ tâ nɨ̀ kɨ nlɔgə ɨbɨɨnû ghuu mə nɨ̀ lɛɛ̀ ŋ̀kwo a nɨ ɨnnù jî bɨ̂ ǹtɨgə ŋkɨ ntswe ntɨ̀ɨ̀ aa a mbo Nwì a mum Kristo Yesu.

¹²Ma mùu ajàŋ nɨ̀ tsuu màꞌàtə tâ ɨ̀nnù jî bɨ ɨ̀ ka mbuꞌutə njyǎnû yùù yìi ɨ̀ kwo aa ta kɨ ghɨrə mə nɨ̀ ka yuꞌunə bə̂ ɨ̀nnù jìi mə njyǎnu ɨ yə̀ꞌə̀tə̀ aà. ¹³Nɨ̀ tsuu ɨdɨgə nû jùu jî tsǔ a mbô ɨ̀nnù jî bɨ lǒ màꞌàtə̀ tâ ɨ̀ tɨgə nlɔgə tsiꞌì tsǒ ǹjoo ɨfàꞌa abɨ̀ꞌɨntɨɨ̀. Nɨ̀ baŋnə mfa ɨbɨ̀ɨnû ghuu a mbo Nwì tsiꞌì tsǒ bə̀ bìi mə bɨ fìꞌìsə̀ mə̂ a mûm nɨ̀wo bɨ kuu a mûm ǹtswêntɨ̀ɨ̀, ŋ̀kɨ mfa ɨdɨgə nû juu a mbo Nwì tâ à lɔgə tsiꞌì tsǒ ǹjoo ɨfàꞌa ɨnnù jî tsìnə̀. ¹⁴Ǹloŋ mə kaa mbə ɨnnù jî bɨ waꞌǎ nɨ mɨ̀dàꞌà a mbuꞌutə bù tswê tsǒ mə kaa nɨ̀ sɨ̀ aa a njiꞌi mɨkòrə nɔ̀ŋsə̀ tswe aà, nɨ̀ bàŋnə ntswe aa a mûm ɨ̀bɔ̀ŋ yìi Nwì a ghɨ̀rə a nu bù aà.

¹⁵Bìꞌinə̀ aa tɨgə swoŋ mə akə aa ɛ? Bìꞌinə̀ aa kɨ ghɨ̀rə ɨnnù jî bɨ nloŋ mə bìꞌinə̀ sɨ̀ aa a njiꞌi mɨkòrə nɔ̀ŋsə̀ tswê m̀baŋnə ntswe aa a mûm ɨ̀bɔ̀ŋ yìi Nwì a ghɨ̀rə a nu bìꞌinə̀ aa ɛ? Kaa mbə a waꞌǎ maa ajàŋ bə̂. ¹⁶Nɨ̀ sɨ̀ zi mə nɨ̀ bə fa ɨbɨɨnû ghuu a mbo ŋù tsiꞌì tsǒ ɨ̀bùꞌù jìi ɨ yuꞌunə aa boŋ nɨ̀ tɨgə mbə aa ɨ̀bùꞌù ŋû wa mə nɨ yuꞌunə aa ɛ? Kə̀ nɨ̀ fâ ɨ̀bɨɨnû ghuu a mbo ɨnnù jî bɨ ɨ ghɨrə̀ nɨ̀ kwokə̀, kə̀ nɨ̀ kɨ̂ m̀fa a mbo àyuꞌunə̀ a ghɨrə̀ ɨ̀nnû juu tsinə̀. ¹⁷Lâ m̀bɨꞌɨkə a mbo Nwì ǹloŋ mə bù bìi mə à lɛ mbə noò mɔ̀ꞌɔ nɨ̀ bə ɨbùꞌu ɨnnù jì bɨ aa, nɨ̀ tɨ̀gə̂ ǹyuꞌunə nɨ̂ ɨ̀nnù jya jìi mə bɨ lɛ ndɨ̀ꞌɨ̀ a mbo bù aa nɨ̂ ǹtɨɨ̀ ghuu tsɨ̀mə̀ aà. ¹⁸Maa ajàŋ, bɨ kɛ̀tə̀ mə̂ mɨ̂ŋkɨ̀rə̀ mɨ ɨnnù jî bɨ a nu bù, nɨ̀ tɨgə̀ m̀bə ɨbùꞌu ɨnnù jî tsìnə̀. ¹⁹Mə ghàa a mbo bù aa nɨ mɨ̀ghàà mìi mə bə̌ ghàà aa, ǹloŋ aa àjàŋ yìi mə ǹjyǎnû yùù ɨ̀ bɔ̀rə aà. À lɛ mbə a noò mɔ̀ꞌɔ aa, nɨ̀ fâ ɨ̀bɨɨnû ghuu tsǒ ɨ̀bùꞌu ɨnnǔ nsɨŋ, ŋ̀ghɨrə nɨ̂ ɨ̀nnù jî bɨ ŋghɛ̀ɛ̀ naa nɨ̀ m̀bìì. Tsɨ̂tsɔ̀ŋ tâ nɨ̀ fa ɨbɨɨnû ghuu tsiꞌì tsǒ ɨ̀bùꞌu ɨnnù jî tsìnə̀ a tâ naŋsə bə bə̂ bɨ Nwî bìi bɨ ghɨ̀rə ɨnnù jìi ɨ tsinə aà.

²⁰Nòò wa mə nɨ̀ lɛ mbə ɨbùꞌu ɨnnù jî bɨ aa, kaa nɨ̀ lɛ ŋwaꞌǎ nɨ̂ ànnû tsu bu bɨ̀ ɨ̀nnù jî tsìnə̀ tswê. ²¹Lâ àbìì yìi nɨ̀ lɛ ntswe nɨ yu à nɨ̂ àkə̀, mə nɨ̀ lɛ sɨ ghɨ̀rə ɨnnù jìi mə atû yuu a tɨgə ndɨrə ghu tsɨ̂tsɔ̀ŋə̀ aa ɛ? Ɨ̀nnù ma jya ɨ lwìꞌì aa a nɨ nɨ̀wô. ²²Lâ tsɨ̂tsɔ̀ŋ mə bɨ kɛ̀tə̀ mə̂ mɨŋkɨ̀rə̀ mɨ ɨnnù jî bɨ a nu bù nɨ̀ tɨgə̀ m̀bə ɨbùꞌù Nwî aa, àbìî yuu a bə mə nɨ ghɨ̀rə ɨnnù jìi ɨ tsinə aa a nsi miꞌi Nwì, ǹtɨgə ntswe nɨ̂ ǹtswêntɨ̀ɨ̀ yìi ɨ̀ lwìꞌi nɨ̂ŋkoŋ aà. ²³Ǹloŋ mə ɨ̀nnù jî bɨ ɨ tsɔꞌɔ ɨfaꞌâ yi aa nɨ̀ nɨ̀wò, lâ mɨ̀tə̀ŋnə̀ mɨ tɨ̂ ǹdùù mɨ Nwî mɨ bə ǹtswêntɨ̀ɨ̀ yìi ɨ̀ lwìꞌi nɨ̂ŋkoŋ a mum Kristo Yesu Mmàꞌàmbî yìꞌinə̀ aà.

Àjàŋ yìi mə Paul à lɛ mfɨ̀gɨ̀nə̌ annǔ mbə mu Kristo a nɨ nɔ̀ŋsə̀ nɨ̀yɔꞌɔ aà

¹Bɨ̀lɨ̂m bâ mə̀ wàꞌàtə̀ mə nɨ̀ ka yuꞌu annù yìi mə mə swoŋ aa tâ àtû yuu laa ghu nloŋ mə nɨ̀ nɨ bə̀ bìi nɨ̀ zi nɔ̂ŋsə̀ aà. Nɔ̀ŋsə̀ a tswa ŋù aa wâ noò mə à bùrə a atû ǹtɨ̀ɨ̀ aà. ²Bìꞌinə̀ lɔgə a nɨ̂ àlènsə̀ mə nɔ̀ŋsə̀ a tswa mâŋgyɛ̀ m̀bɨꞌɨ ŋgaà ǹdoò yì aa a noò yìi mə ǹdoò yì à tswe ntɨ̀ɨ̀ aà. Lâ bɛɛ mə̂ ǹdoò yì à kwo yi, boŋ kaa m̀bə̂ nɔ̀ŋsə̀ waꞌà yi bû ǹtswa mbɨꞌɨ ŋgaa ǹdoò yì. ³Nòò wa mə ǹdoò yì à tswe ntɨ̀ɨ̀ aa, à bə ghɛ̀ɛ kɨ tswe bo ŋùmbâŋnə̀ yî dàŋ boŋ à bə aa màŋgyɛ̌ àjɨrə̀. Lâ bɛɛ ǹdoò yì a kwo yi boŋ kaa nɔ̀ŋsə̀ à sɨ nii bu ntswa. Bɛɛ mə a ghɛɛ nyɔꞌɔ a ŋû dàŋ boŋ kaa à sɨ mâŋgyɛ̌ ajɨrə̀ bə̂.

⁴Àa àjàŋə a kɨ mbə a mbo bù aa mbǎ bɨlɨ̂m bâ, nɨ̀ lɛɛ̀ ŋ̀kwo a mum nɔ̀ŋsə̀ ǹtsya a njɨ̌m ɨbɨɨnu Kristo ta tɨgə tswe a mbo yu wa mə Nwì à lɛ nyweensə nɨ nɨ̀wo aa ta kɨ fàꞌa ɨfàꞌà yî sɨgɨ̀nə̀ a mûm àfàꞌà Nwî. ⁵Ǹloŋ mə nòò wa yìi mə bìꞌinə̀ lɛ sɨ tswe ntswê yìꞌinə̀ ǹyoŋ nɨ njyǎnû yìꞌinə̀ aa, ɨ̀nnù jî bɨ jìi mə ǹjyǎnû yiꞌinə̀ ɨ yə̀ꞌə̀tə̀, jya jìi mə nɔ̀ŋsə̀ à lɛ mbɨ̀ɨ̀nsə̀ aa, ɨ faꞌà nɨ a nu bìꞌinə̀, bìꞌinə̀ tɨgə̀ ŋ̀ghɨrə nɨ̂ ɨ̀nnù jìi mə ɨ zì aa bə nɨ̀ nɨ̀wô. ⁶La tsɨ̂tsɔ̀ŋ, bɨ kɛ̀tə̀ mə̂ nɔ̂ŋsə̀ wa a nu bìꞌinə̀, ǹloŋ mə bìꞌinə̀ kwò mə̀ a nɨ ɨ̀nnù jya jìi mə bìꞌinə̀ lɛ mbə ɨbùꞌù ghu aà. Kaa kɨꞌɨ̀ bù m̀faꞌa nɨ̂ ɨ̀nnù ǹyoŋə aa nɨ̂ àlwènə̀ nɔ̂ŋsə̀ ya yìi mə bɨ lɛ ŋŋwàꞌànə̀ aa, bìꞌinə̀ bàŋnə̀ m̀faꞌa nyòŋə̀ aa nɨ ǹtwêntɨ̀ɨ̀ yî m̀fii ya a mûm Àzwì.

Nɔ̀ŋsə̀ bo ɨnnù jî bɨ̂

⁷M̀bə bìꞌinə̀ swoŋ aa mə akə aa ɛ? Mə nɔ̀ŋsə̀ à nɨ̂ ɨ̀nnù jî bɨ aa ɛ? Kaa a sɨ̀ la bə̂. Lâ nɔ̀ŋsə̀ à lɛ mbaa tsuu bə, boŋ kaa mə̀ sɨ̌ annù yî bɨ zî. Bìꞌinə̀ lɔgə yuà tsiꞌì tsô àlènsə̀: Nɔ̀ŋsə̀ à lɛ mbaa tsuu swoŋ mə, “Tsùu ayoo ndɨ̂m ghò ɨ ghə̀ꞌə̀nə̀”7.7: Exod. 20.17; Deut. 5.21 boŋ kaa mə̀ sɨ aghə̀ꞌə̀nə̀ zî. ⁸Nɔ̀ŋsə̀ à lɛ ntsyà ǹtswe nɨ̂ àbwarə nyòŋə̀ aa a njɨ̌m ndɨꞌɨ Nwî jya ntɨgə mbɨɨnsə mbuu njoo jì yə̀ꞌə̀tə̀ a mbuu mbuu a nu mə̀. Nɔ̀ŋsə̀ a yì ǹtsuu bə aa ɨnnù jì bɨ ɨ nɔ̂ŋ tsǒ ɨ kwô. ⁹À lɛ mbə a noò mɔ̀ꞌɔ aa mə̀ nɨ̂ àtu ɨbɨɨnû gha mə̀ tswêntɨ̀ɨ̀ tɨ nɔ̀ŋsə̀. Lâ nòò wa mə ǹdɨꞌɨ Nwì ɨ lɛ nzì aa, ɨ̀bɨ ɨ bɨɨnə̀, mə̀ tɨgə̀ ŋ̀kwo, ¹⁰ǹdɨꞌɨ jya jìi ɨ lɛ ntswe aa nɨ̀ m̀fâ ǹtswêntɨ̀ɨ̀ aa ɨ bâŋnə̀ ǹtɨgə nzi bə nɨ̀ nɨ̀wo a nɨ̂ yaa ŋgaa yû. ¹¹Ǹloŋ mə̂ ɨ̀bɨ ɨ lɛ nyə abwarə̀ yi ntsya aa a njɨm ndɨꞌɨ jya mbweꞌesə gha nzwitə.

¹²La a bə mə nɔ̀nsə̀ yumbɔŋ à laa màŋsə̀, ndɨ̀ꞌɨ Nwî jya ɨ kɨ̂ ǹlaa maŋsə, ntsinə ŋkɨ mbɔŋə. ¹³La a bə mə annù yìi mə a lɛ mbə yî sɨgɨ̀nə̀ aa, a lɛ ntɨgə nzi bə nɨ̀ nɨ̀wo a mbo mə̀ aa ɛ? Kaa mbə a kɨꞌɨ̀ maa ajàŋ bə̂. A lɛ ŋghɨ̀rə ɨbɨ̂, ǹlɔgə annù yî sɨgɨ̀nə̀ m̀faꞌa nɨ yu. Ɨ̀bɨ wa ɨ tɨgə̀ ǹzi nɨ nɨ̀wo a mbo mə̀ mə tâ bɨ̀ naŋsə nyə ajàŋ yìi mə màrə̀ yì yî annù nɨ̂ŋkoŋ à bə aà. Tsǒ mə a bə laa, ǹtsyǎ a njɨ̌m ndɨꞌɨ jya bɨ dɨꞌɨ̀ àjàŋ mə ɨbɨ ɨ naŋsə nswèrə̀ m̀bə aà.

Àjàŋ mə ɨbɨ bo ɨ̀bɔ̀ŋ ɨ tonə nɨ a nu bə̀ aà

¹⁴Bìꞌinə̀ zi mə nɔ̀ŋsə̀ à tswe aa a mbo ɨ̀zwî jiꞌinə̀. Lâ mə̀ bâŋnə̀ m̀bə ŋû ǹjyǎnû, yìi mə bɨ fee a gha a mbo ɨnnù jî bɨ tsǒ àbùꞌù. ¹⁵Kaa mə̀ sɨ̌ annù yìi mə mə ghɨ̀rə̀ aa naŋsə̀ ǹzi tâ àtû ya laa ghu nloŋ mə kaa mə̀ sɨ annù yìi mə mə kɔ̀ŋə a ŋghɨ̀rə aa ghɨ̀rə̀, la mbàŋnə̀ ŋ̀ghɨrə aa bə̂ ànnù yìi mə bàà aà. ¹⁶M̀bə a bə yìi mə mə bàŋnə̀ ŋ̀ghɨrə bə annù yìi mə mə̀ sɨ kɔ̀ŋ aa boŋ mə̀ bìì aa mə nɔ̀ŋsə̀ à bɔ̀ŋə̂. ¹⁷La a bə mə kaa annù ya aa à sɨ mə̂ bu ŋghɨ̀rə̀, a bàŋnə̀ ŋ̀ghɨrə ɨbɨ wa mə ɨ tswe a nu mə̀ aà. ¹⁸Ǹloŋ mə mə̀ zi mə kaa ànnù yî sɨgɨ̀nə̀ yî tsu kaa a sɨ a nu mə̀ tswê, làꞌà tsiꞌǐ a mûm ǹjyǎnu mə̀. Mə̀ tse kɨ yə̀ꞌə̀tə a ŋghɨ̀rə̂ ànnù yìi mə a kuꞌunə aa, la kaa waꞌà nɨ̀ mɨ̀dàꞌà a ŋghɨ̀rə tswê. ¹⁹Ǹloŋ mə kaa mə̀ sɨ ɨnnù jî sɨgɨ̀nə̀ jìi mə mə yə̀ꞌə̀tə a ŋghɨ̀rə̀ aa ghɨ̀rə̀. Mə bàŋnə̀ ŋ̀ghɨrə aa jì bɨ jya mə kaa mə̀ sɨ kɔ̀ŋə a ŋghɨ̀rə aà. ²⁰M̀bə a bə yìi mə mə ghɨ̀rə aa annù yìi mə mə̀ sɨ kɔ̀ŋ a ŋghɨ̀rə aa bəə boŋ kaa sɨ mə̂ bu ŋghɨ̀rə̀, a bàŋnə̀ ŋ̀ghɨrə ɨbɨ wa mə ɨ tswe a mûm nu mə̀ aà.

²¹Mə̀ tɨgə̀ ǹyə a bə nɔ̀ŋsə̀ mə mə̀ yi ghə̀ə ghɨ̀rə annù yî sɨgɨ̀nə̀ aa, ɨ̀bɨ ɨ bâŋnə̀ ŋ̀khə nzǐ a abô. ²²Ǹloŋ mə mə dorɨtə a nyǒŋ nɔ̀ŋsə̀ Nwì a mûm ǹtɨɨ mə̀, ²³lâ a nɨ̂ ɨ̀dɨgə nu ja tsɨ̀m, nɔ̀ŋsə̀ yî dàŋ a bâŋnə̀ maꞌa nɨ̂ nɔ̂ŋsə̀ wa mə à tswe a mûm ǹtɨɨ mə̀ aa nɨ̀ ǹtsò, ŋ̀ghɨrə naa a nɨ̂ àbùꞌu nɔ̂ŋsə̀ ɨ̀bɨ wa yìi mə ɨ tswe a nɨ ɨdɨgə nu mə̀ aà. ²⁴Wɛɛ ŋgɨꞌɨ̀ yà aa ɛ! A gha a mbo ǹjyǎnû nɨ̀wô yù aa a ka kwɛrə wo aa ɛ? ²⁵Mə̀ fâ m̀bɨꞌɨkə a mbo Nwì ǹloŋ ŋgaa Mmàꞌàmbî yìꞌinə̀ Yesu Kristo! Àâ àjàŋə mə mə tɨgə ntswe aa â yûlà: A nɨ̂ ŋ̀kɔ̀ŋə̂ yà, mə fàꞌa nɨ a mbo nɔ̀ŋsə̀ Nwì wa a mûm àtu mə̀, lâ ǹjyǎnû yà ɨ̀ bâŋnə̀ m̀faꞌa nɨ a mbo nɔ̀ŋsə̀ ɨ̀bɨ̂.

Àjaŋ mə ŋù a tswe ntɨ̀ɨ̀ a mûm Àzwì Nwî aà

¹Kaa mbə bɨ waꞌǎ ɨsaꞌa tsɨ̂tsɔ̀ŋ bû ǹnɨŋ a nu bə̀ bìi mə bɨ tswe a mum Kristo Yesu aà. ²Ǹloŋ mə nɔ̀ŋsə̀ Àzwì wa mə a fa ntswêntɨ̀ɨ̀ a mum Yesu aa, à ghɨ̀rə̀ mə mə tâ mə̀ fɛꞌɛ a mum nɔ̀ŋsə̀ yìi mə a zì aa nɨ ɨ̀bɨ̀ bo nɨ̀wô aà. ³Nwì à lɛ ŋghɨrə annù yìi mə kaa nɔ̀ŋsə̀ à lɛ ŋwaꞌǎ ŋghɨ̀rə zi ǹloŋ mə njyanû ŋùmɨ̀sɔ̀ŋ ɨ̀ bɔ̀rə̂ aà. À lɛ ntoo Mû yì, a sɨgə nlɔ̀gə̀ marə̀ ŋùmɨ̀sɔ̀ŋ yìi mə a ghɨ̀rə ɨbɨ aa mə tâ à tɨgə ayoo mmàꞌanwì a nsìꞌìtə ɨ̀bɨ bə̂. Ma mùu ajàŋ à lɛ ntɨgə nsaꞌa ɨbɨ njyǎnû. ⁴Nwì à lɛ ŋghɨ̀rə̀ ma mùu ajàŋ aa mə yu lwensə annù yî tsìnə̀ yìi mə nɔ̂ŋsə̀ a lɔ̀ɔ̀ a mbo bìꞌinə̀ bìi mə bɨ tswe ntswêntɨ̀ɨ̂ yìꞌinə̀ a mûm Àzwì kaa waꞌà tswê ǹyoŋə aa bə̂ ǹjyǎnû aà. ⁵Bə̀ bìi mə bɨ tswe ntswêntɨ̀ɨ̀ yàà a mûm ǹjyǎnu aa, bɨ tɛꞌɛ àtû yaa laa nɨ̂ ɨ̀nnù jìi mə ǹjyǎnû yàà ɨ yə̀ꞌə̀tə̀ aà. Lâ bə̀ bìi mə bo tswe ntswêntɨ̀ɨ̀ yàà a mûm Àzwì aa bɨ tɛꞌɛ atû yaa laa nɨ̂ ɨ̀nnù jìi mə Àzwì a yə̀ꞌə̀tə̀ aà. ⁶A ntɛꞌɛ atû yo a nɨ̂ ànnù yìi mə ǹjyǎnu ɨ yə̀ꞌə̀tə̀ aa, à nɨ nɨ̀wô. Ǹtɛ̀ꞌɛ̂ àtu nɨ ànnù yìi mə Àzwǐ lɔ̀ɔ̀ aa, à nɨ̂ ǹtswêntɨ̀ɨ̀ bo m̀bɔɔnə̂. ⁷Ŋù yìi mə à tɛ̀ꞌɛ atû yi a nɨ̂ ɨ̀nnù jìi mə njyǎnû yì ɨ yə̀ꞌə̀tə̀ aa, à nɨ̂ ŋgàŋkɨ̀bàa Nwì, ǹloŋ mə kaa à sɨ nɔ̂ŋsə Nwì yuꞌunə; a nswoŋə annù nɨ̂ŋkoŋ, kaa m̀bə a waꞌà tɛ̀ꞌɛ̀ ǹləə. ⁸Bə̀ bìi mə bɨ yuꞌunə njyǎnû yàà aa, kaa mbə bɨ waꞌǎ annù yìi mə a bɔ̀ŋə̀ Nwî aa ghɨ̀rə̀.

⁹Lâ kaa nɨ̀ sɨ̀ aa a mûm ǹjyǎnu tswê, nɨ̀ tswe aa a mûm Àzwì, mə mbə a bə tsiꞌǐ annù nɨ̂ŋkɔŋ mə Àzwì Nwî a tswe a nu bù. Ŋù yìi mə à sɨ̀ nɨ̂ Àzwì Kristo tswê aa kaa à sɨ̀ ŋû yì bə̂. ¹⁰Lâ, m̀bə Kristo a tswe a mum bù, ka mə ǹjyǎnû juu ɨ kwokə nloŋ ɨ ɨbɨ aa, boŋ ɨ̀zwǐ juu ɨ tswêntɨ̀ɨ̀ ǹloŋ mə Nwì à ghɨ̀rə̀ mə̂ ɨ̀nnǔ juu ɨ tsinə̀ aà. ¹¹M̀bə Àzwì Nwî wa yìi mə à lɛ nyweensə Kristo Yesu nɨ nɨ̀wo aa a tswe a mûm ǹtɨɨ bù boŋ yu wa mə à lɛ nyweensə Kristo Yesu aa, à ka fa ntswêntɨ̀ɨ̀ a mbô ǹjyǎnû yùù yìi mə mbə ɨ kwo aa, ɨ tsyǎ aa a njɨ̀mə Àzwì yi ya mə a tswe a mum ntɨɨ bù aà.

¹²Maa ajàŋ bɨlɨ̂m bâ, kaa bìꞌinə̀ sɨ̀ aa ɨ̀bùꞌù a mbô ǹjyǎnu bə, a ŋka ntswe ntswêntɨ̀ɨ yiꞌinə̀ ǹyoŋ aa ajàŋ yìi mə ǹjyanû yìꞌinə̀ ɨ̀ fɨ̀gɨ̀tə aà. ¹³Ǹloŋ mə mbə bìꞌinə̀ ka ntswe ntswêntɨ̀ɨ yìꞌinə̀ ǹyoŋ aa ajàŋ yìi mə njyǎnû yìꞌinə̀ ɨ fɨ̀gɨ̀tə̀ aa, bəə boŋ bìꞌinə̀ ka kwo, lâ a njɨ̀mə Àzwì, m̀bə̂ bìꞌinə̀ zwitə ɨnnù jìi mə ǹjyǎnu ɨ yə̀ꞌə̀tə̀ aa, bəə boŋ bìꞌinə̀ aa bàŋnə tswe bɨtɨ̀ɨ̀. ¹⁴Bə̀ bɨ̀tsɨ̀m bìi mə Àzwì Nwî a tsyàsə̀ aa, à nɨ bɔɔ bɨ Nwî. ¹⁵Ǹloŋ mə kaa nɨ̀ lɛ waꞌǎ aa àzwì yìi mə a ghɨ̀rə mə nɨ̀ bə̀ ɨbùꞌù tâ nɨ̀bɔꞌɔ bu ŋka ntswa ghu aa, kwɛrə̀. Nɨ̀ lɛ mbàŋnə̀ ŋ̀kwɛrə aa àzwì yìi mə a ghɨ̀rə mə tâ nɨ̀ bə bɔɔ bɨ Nwî aà. Bìꞌinə̀ yi ntɔŋnə mə, “Abba! Taà ghà!” aa, bìꞌinə̀ tɨgə̀ ǹtɔŋnə aa nɨ mɨ̀dàꞌà mɨ Azwì, ¹⁶a bə̂ Àzwì Nwî yumbɔŋ mə bô àzwǐ yiꞌinə̀ swoŋə nɨ mə bìꞌinə̀ bə aa bɔɔ bɨ Nwî. ¹⁷M̀bə a bə yìi mə bìꞌinə̀ bə aa bɔɔ bɨ Nwî, bəə boŋ bìꞌinə̀ bə aa bɨ̀jɨ bɨ nda bɨ Nwî, m̀bə bɨjɨ bɨ nda aa bìꞌinə̀ bɨ̀ Kristo, mə mbə bìꞌinə kɨ ŋka mbii ŋgɨꞌɨ bìꞌinə̀ bɨ̀ Kristo, tǎ tâ bìꞌinə̀ nɨ̀bò yi ŋkɨ ŋkwɛrə nɨghaꞌà.

Nɨ̀ghaꞌa nìi mə bìꞌinə̌ bɛ aà

¹⁸Mə̀ wàꞌàtə mə kaa ŋgɨꞌɨ yìi mə bìꞌinə̀ yə tsɨ̂tsɔ̀ŋə̀ aa kaa ɨ̀ sɨ̀ kɔꞌɔ ŋkùꞌùnə̀ a nɨ nɨ̀ghaꞌa nìi mə Nwì à ka yǐ fiꞌisə dɨ̀ꞌɨ a mbo bìꞌinə̀ aà. ¹⁹Ǹjì nòò wa mə Nwì ka yǐ dɨ̀ꞌɨ bɔɔ bi nɨ̂ ǹsi nɨ̀ ǹsi aa, ɨ yaŋə nɨ̂ ǹjoò tsɨ̀m jìi mə à lɛ nnaŋsə aa siꞌi siꞌi, bo tɨgə̀ m̀bɛ. ²⁰Ǹloŋ mə a lɛ ŋkɔ̀ŋ Nwî mə yu nɨŋ ɨsaꞌa a nû ǹjoò tsɨ̀m jìi mə à lɛ ŋnaŋsə aa tâ ɨ̀ tɨgə̂ mbə njoo adàŋə̀ àdàŋə̀, kaa a lɛ waꞌǎ njoo jya kɔ̀ŋə̀. Ka mə Nwì à lɛ ŋghɨ̀rə̀ laa, bɨ lɛ sɨ bɛ annù yî sɨgɨ̀nə̀, ²¹ǹloŋ mə tsiꞌì njoo mà jya mə Nwì à lɛ naŋsə aa, ɨ ka yǐ fɛ̀ꞌɛ̀ a mum nɨ̀wo nìi mə nɨ ghɨ̀rə̀ ɨ kwô m̀bwɛ aa, ɨ tɨgə fɛ̀ꞌɛ təə atu bo nɨ nɨ̀ghaꞌa nì wè nɨ bɔɔ bɨ Nwî.

²²Ǹloŋ mə bìꞌinə̀ zi mə, ǹzi nyweꞌe tsɨ̂tsɔ̀ŋ, ǹjoò tsɨ̀m jìi Nwì à lɛ naŋsə aa, ɨ dùmə̀, ǹyuꞌu nɨ̂ ǹyàŋə̂ tsǒ maburə̀ yìi mə à tsɨ̀gə̀ aà.

²³Lâ kaa sɨ̀ tsiꞌì ǹjoò tsɨ̀m jìi mə Nwì à lɛ naŋsə aa bə mə ɨ yuꞌu nyaŋə̂; tsiꞌì bìꞌinə̀ bìi mə bìꞌinə̀ kwɛ̀rə̀ mə Azwì Nwî tsiꞌì tsǒ mɨ̀tə̀ŋnə̀ mi ntsyàmbìì aa, bìꞌinə̀ kɨɨ ndumə a mûm mbɨ̀ɨnû yìꞌinə̀ a ajàŋ yìi mə bìꞌinə̌ yuꞌutə nɨ mə tâ Nwì à yi nlɔ̀gə̀ yiꞌinə̀ a nɨ bɔɔ̀ bi, ntɨgə ŋghɨrə mə tâ mɨ̀bɨ̀ɨ̀ mɨ nû miꞌinə̀ mɨtsìm mɨ̀ fɛꞌɛ a atsaŋə̀. ²⁴Ǹloŋ mə àjàŋə mə Nwì à lɛ nyweensə yiꞌinə̀ aa bìꞌinə̀ ka tɨgə kɨ bɛ. Kaa bìꞌinə̌ sɨ ayoo yìi mə bìꞌinə̌ bɛ aa yə. Ŋù yìi mə mbə a bû ŋ̀ka mbɛ ayoo yìi mə a yə aa, à nɨ̂ wò aa ɛ? ²⁵Lâ m̀bə bìꞌinə̀ ka mbɛ ayoo yìi mə kaa bìꞌinə̀ sɨ yə aa boŋ bìꞌinə̀ ka tswa ntɨɨ̀ yìꞌinə̀ ɨ kɨ yuꞌutə.

Àjàŋə mə Nwì a nàŋsə ndɨꞌɨ ɨbɔ̀ŋ yi aà

²⁶Àâ àjàŋ yìi mə Àzwì Nwî a kɨɨ nzi ŋkwɛtə nɨ̂ yiꞌinə̀ bìi bìꞌinə̀ bɔrə aà; nloŋ mə kaa bìꞌinə̀ sɨ̌ ɨnnù jìi mə mbə bìꞌinə̀ kâ ǹtsaꞌatə Nwî m̀betə aa zî, la Àzwì yumbɔŋ a tsaꞌàtə̀ nɨ̂ Nwî a atu bìꞌinə̀ ǹyəꞌə, ntsaa nɨ̂ tswegə̀, a nɨ mânjì yìi mə kaa mbə bɨ waꞌà nɨ nɨ̀ghàà nɨ ntsù swoŋə̀. ²⁷Yu wa mə a naŋsə nlɔɔ nɨ̂ ɨ̀nnù jìi ɨ tswe a mûm ǹtɨɨ bə̀ aa, à zî àmɔ̀ɔ̀ntə̀ yìi a tswe a atû Àzwì aa, nloŋ mə Àzwì a kɨɨ ntsaꞌatə nɨ̂ Nwî a atu bə̀ bɨ Nwî, ǹyoŋə aa a nɨ̂ ɨ̀nnù jìi mə Nwì a lɔ̀ɔ̀ aà.

²⁸Bìꞌinə̀ zi mə a nɨ̂ ɨ̀nnù tsɨ̀m jìi mə Nwì a ghɨ̀rə̀ aa, a fàꞌà aa mə tâ ɨ̀ zi nɨ̂ ɨ̀bɔ̀ŋ a mbo bə̀ bìi mə bɨ kɔŋə yi aà, làꞌà bə̂ bya bìi mə à twòŋə waa nyoŋ aa a njɨ̌m ŋkàꞌâ yì aà. ²⁹Bə̀ bya mə Nwì à lɛɛ̀ m̀foo nzi ntsɔꞌɔ aa, à lɛ ŋkɨ ntaŋtə nləə mə tâ bɨ̀ tɨgə mbə tsiꞌì tsǒ Mû yì, tâ Mû yì wa a tɨgə mbə ntsyàmbìì a tɨtɨ̀ɨ bɔɔ bɨ ma bî ghàꞌàtə̀. ³⁰Bo ma bya mə à lɛ mfòò ǹtaŋtə nləə aà, à lɛ ntɨgə ntwoŋə; bo ma bû mə à lɛ ntwoŋə aa, a ghɨrə̀ ànnû yaa a tsinə̀, bo ma bya mə à lɛ ŋghɨ̀rə̀ ànnû yaa a tsinə̀ aa a tɨgə̀ m̀bii mə bo bɨ̀ Mû yì yi ŋkuu wa mûm nɨ̀ghaꞌa yu.

Àkɔ̀ŋnə̀ Nwî ǹtsya a njɨ̌m Kristo Yesu

³¹A nɨ̂ ɨ̀nnù ma jû tsɨ̀m m̀bə bìꞌinə̀ tɨgə̀ ǹswoŋə aa mə akə aa ɛ? M̀bə Nwì a tswe biꞌinə̀ nɨ̀ bo a yiꞌinə̀ aa a tɨgə̀ m̀mɔɔntə wo aa ɛ? ³²Tsiꞌì Nwì wa mə à lɛ ŋwaꞌǎ a njoŋ mû yì wa lɨŋ, mbaŋnə mfa yi mə à yi ŋkwo a atu bìꞌinə̀ bɨtsɨ̀mə̀ aa, àa waꞌà kɨ̀ ŋ̀ka mfa njoò tsɨ̀m a mbo bìꞌinə̀ bo bɨ̀ Mu yì wa aa ɛ? ³³Àa wò mə mbə a nɨŋ ɨ̀saꞌa a nu bə̀ bìi Nwì tsɔ̀ꞌɔ a nɨ bi bə̂ aa ɛ? Àa tsiꞌì Nwì mə a ghɨ̀rə mə tâ ɨ̀nnù jyaa ɨ tsinə. ³⁴Àâ wò mə mbə a nɨ̂ŋ ǹjò a nu bo aa ɛ? Àa Yesu Kristo, wa mə à lɛ ŋkwo aa, ɨ̀ɨ̀ŋə, yu wa mə bɨ lɛ mbɨ̀ɨ̀nsə a nɨwo, a tɨgə̀ ǹtswe a mbɛ̀ɛ̀ nɨ̀kwɛɛ Nwì nî m̀màꞌà, ntsaꞌatə nɨ̂ Nwî atu bìꞌinə̀ aa ɛ? ³⁵Àa wò mə mbə a yâtə̀ yiꞌinə̀ bɨ̀ àkɔ̀ŋə̀ Kristo aa ɛ? M̀bə a bə aà ŋ̀gɨꞌɨ yì ǹdɨ̀rə̀ ǹdɨrə, kə̀ ɨ̀nnù jìi ɨ yaŋə yiꞌinə̀ aa, kə̀ àjàŋə bɨ tsɔꞌɔ akòrə̂ yiꞌinə̀ aa, kə̀ ǹjì yìi ɨ̀ kùu a alaꞌa aa, kə̀ àjàŋ yìi bìꞌinə̀ boŋ ɨtsə̀ꞌə̀ jî wɛ̀ꞌɛ̀ aa, kə̀ àjàŋ yìi bìꞌinə̀ tswe a ntsǔ nɨ̀wo aa, kə̀ àjàŋ mə bɨ lɔ̀ɔ ŋkwyɛ̌ atû yiꞌinə̀ nɨ munwi aa ɛ? ³⁶Àâ àjàŋ yìi mə bɨ ŋwaꞌanə a mûm àŋwàꞌànə̀ mə,

“Ǹloŋ ŋkwitû gho, bɨ zwitə nɨ̂ yiꞌi njwî tsɨ̀m;

ǹlentə nɨ̂ yiꞌi tsǒ m̀binjə̀rə̀ jìi mə bɨ lɔ̀ɔ ŋwà aà.”8.36: Ps. 44.22

³⁷Ŋ̀gaŋ, a mûm ɨ̀nnù ma jû tsɨ̀m, bìꞌì nàŋsə̀ mə̂ ǹtsya ntsò, nyoŋ aa a njɨ̌m yu wa mə à lɛ ŋkɔ̀ŋə̀ yiꞌi aà. ³⁸Ǹloŋ mə mə̀ nàŋsə nzi mə, kə̀ nɨwo, kə̀ ǹtswêntɨ̀ɨ̀, kə̀ baangel, kə̀ ɨ̀dàꞌà jìi ɨ saꞌa mbi yù aa, kə̀ ɨnnù jìi mə ɨ tswe tsɨ̂tsɔ̀ŋ aa, kə̀ ɨ̀nnù jìi ɨ ka yǐ zì aa, kə̀ ɨ̀dàꞌa tsɨ̀m, ³⁹kə̀ ǹjoo jìi ɨ tswe a ndəŋ a aburə aa, kə̀ ǹjoo jìi ɨ tswe a nsyɛ aa, kə̀ àyoò tsu yìi mə a tswe fàa mbi aa, kaa mbə a waꞌà yiꞌinə̀ bɨ̀ àkɔ̀ŋnə̀ Nwî yìi a tswe a mûm Kristo Yesu Mmàꞌàmbi aa yàtə̀.

Nwìŋgɔ̀ŋ bo bɨ̀ bə̂ bi

¹Ànnù yìi mə mə swoŋ aa, à nɨ̂ ànnù nɨ̂ŋkoŋə̀, mə̀ laa mbə ŋû Kristo, kaa waꞌǎ nàâ ɨ̀nnù tswɛɛ̀. Ǹtɨɨ̀ gha yìi ɨ saꞌa nɨ̂ gha a mûm Àzwì Nwì ɨ nɨ̂ àyəfə yâ. ²Àjəŋnə̀ yî wè a tswe a mûm ǹtɨɨ mə̀, mə̀ kɨɨ̀ ǹyuꞌu nɨ̂ ǹyaŋə̂ tɨ̀ mɛ̀ a ntɨɨ mə̀. ³M̀bɨꞌɨ ŋgaa bɨ̀lɨ̂m ba, ŋ̀gwɛ̀ꞌɛ̀ yà, boŋ mə̀ lɛ mbaa nyə̀ꞌə̀tə mə bɨ̀ nɨŋ ndɔ̀ɔ̀ a atu mə̀, kə̀ mə bɨ̀ kɨ nyatə gha bìꞌi Kristo ǹloŋ ŋkwitû waa. ⁴Bo laa mbə baIsrael, à lɛ mbə bo mə Nwìŋgɔ̀ŋ à lɛ nlɔ̀gə̀ waa a nɨ bɔɔ̀ bi ŋ̀kɨ ndɨꞌɨ nɨghaꞌà ni a mbo bo, ŋ̀warə akàà bo bo, m̀fa nɔ̂ŋsə̀ a mbo bo, bo tswê nɨ mânjì m̀mii Nwì yìi à kùꞌùnə aà, ŋ̀kɨ ntswe nɨ̂ ɨ̀nnù jìi mə Nwìŋgɔ̀ŋ à lɛ ŋkàꞌà aà. ⁵Bo lɛ mfɛ̀ꞌɛ̀ aa a nu bɨ̀tà bɨ bɨ̂taà bìꞌinə̀ bya, Kristo tsǒ ŋùmɨ̀sɔ̀ŋ à lɛ ŋkɨ mfɛꞌɛ a ŋgwɛ̀ꞌɛ bo, bìꞌinə̀ ka ŋghaꞌasə Kristo yìi mə à nɨ Nwìŋgɔ̀ŋ yìi a buꞌutə bə̂ bɨ̀tsɨ̀mə̀ aa nɨ̀ŋkoŋə̀.

⁶Lâ kaa mə̀ sɨ swoŋə aa mə kaa Nwì à sɨ̀ nɨghàâ ni ləə̀ ǹloŋ mə kaa à sɨ̀ bə̂ bɨ̀tsɨ̀m bìi mə bɨ fɛꞌɛ a ŋgwɛ̀ꞌɛ baIsrael aa bə mə à nɨ baIsrael bi annù nɨ̂ŋkoŋə̀. ⁷Kaa waꞌǎ bɔɔ bɨ Abraham bɨ̂tsɨ̀m bə mə à nɨ bɔɔ̀ bi, lâ Nwìŋgɔ̀ŋ a swoŋ a mbo Abraham mə, “Ǹtsya a njɨ̌m Isaac, bɨ ka yǐ tɨgə twoŋə ŋgwɛ̀ꞌɛ̀ yò a nɨ̂ ɨ̀kùmə̂ ghô.”9.7: Gen. 21.12⁸Ma yû a dɨ̀ꞌɨ̀ aa mə kaa à sɨ bɔɔ bɨ̀tsɨ̀m bìi mə bɨ jwe a mûm ǹjyǎnu aa bə mə Nwìŋgɔ̀ŋ à lɔ̀gə a nɨ bɔɔ̀ bi; à bàŋnə nlɔ̀gə̀ bya bìi mə à lɛ ŋkàꞌà ǹloŋ ŋgaà yàà aà. ⁹Ǹloŋ mə Nwìŋgɔ̀ŋ à lɛ ŋghɨ̀rə ŋkàꞌâ yì ya aa lalà, “Nòò à ka tsyǎ bǔ kɨ kùꞌù lâlà, tâ mə̀ zì tâ Sarah à jwe a mûmbâŋnə̀.”9.9: Gen. 18.10,14¹⁰Kaa a burə tɨ̀ mɛ̀, a mbǔ ŋghɛ̀ɛ̀ ghu, nòò wa mə Rebecca à lɛ ntswe nɨ bɔɔ bya bi baa a atoꞌo yu, mə â lɛ njwe ŋû yî mɔꞌɔtə, taà yìꞌinə̀ Isaac aa, ¹¹a ŋghɨ̀rə mə àjàŋ yìi mə Nwìŋgɔ̀ŋ à lɛ ntsɔꞌɔ bə̂ bi aa tâ à bə a ataŋtə̀ Nwî, kaa waꞌà yòŋə̀ aa bə nɨ̂ àfàꞌà yìi ŋǔ fàꞌà aa, tâ à bə bə̂ ǹtsɔ̀ꞌɔ Nwì, ¹²Nwìŋgɔ̀ŋ a swoŋ a mbo ǹdè wàà mə, “Yì ǹtsyàmbìì à ka yi kɨ fàꞌà a mbo yì àyòŋtə̀.”9.12: Gen. 25.23 À lɛ nswoŋə ma yû aa mbɔŋ tâ bɨ̀ yi njwe waa, kaa bo burə̀ tɨ̌ annù yî tsu ghɨrə̀, kə̀ yî sɨgɨ̀nə̀ kə̀ yì bɨ̂. ¹³A ajàŋ mə bɨ kɨ mbù ŋ̀ŋwaꞌanə a mûm àŋwàꞌànə̀ Nwî aa mə, “Mə̀ lɛ ŋkɔ̀ŋə̀ Yacob, m̀baa Isac.”9.13: Mal. 1.2-3

¹⁴M̀bə̂ bìꞌinə̀ swoŋ aa mə akə aa ɛ? Mə Nwìŋgɔ̀ŋ a ghɨ̀rə annù yìi a sɨ̀ tsinə̀ aa ɛ? Kaa mbə bìꞌinə̀ waꞌà maa ajàŋ swoŋə̀. ¹⁵Ǹloŋ mə à lɛ nswoŋ a mbo Moses mə,

“Mə ka ko mɨlɨ̀ŋnə̀ ŋù yìi mə mə kɔ̀ŋə̀ a ŋko mɨ̀lɨ̀ŋnə̀ yì aa,

ɨ kɨɨ jəŋnə a nu ŋù yìi mə mə kɔ̀ŋə̀ a njə̀ŋnə ghu nu aà.”9.15: Exod. 33.19

¹⁶La a bə mə, kaa ŋ̀ko mɨ̀lɨ̀ŋnə̀ Nwì ɨ̀ sɨ aa a njɨ̌m ŋ̀kɔ̀ŋə̂ ŋù kə̀ ɨ̀fàꞌà ŋû yoŋə, ɨ yòŋə̀ aa tsiꞌì a njɨ̌m ŋko mɨ̀lɨ̀ŋnə̀ yì. ¹⁷Ǹloŋ mə aŋwàꞌànə̀ Nwî a lɛ nswoŋ a mbo Pharoah mə, “Mə̀ lɛ ŋghɨ̀rə̀ gho a nɨ mfɔ̀ aa mə mə dɨ̀ꞌɨ̀ mɨdaꞌa ma a nu wò, ɨ ghɨ̀rə tâ bɨ̀ zi ɨkûm gha a mbî ǹtsɨ̀mə̀.”9.17: Exod. 9.16¹⁸A dɨꞌɨ̀ mə Nwìŋgɔ̀ŋ a ko mɨlɨ̀ŋnə̀ ŋù yìi a kɔ̌ŋ ŋko aa, ŋkɨɨ ŋghɨrə ǹtɨɨ ŋû yì mɔ̀ꞌɔ ɨ tɨɨ̀ nɨ̂ ŋ̀kɔ̀ŋə̂ yì.

Àlwǐntɔŋə Nwî nɨ ŋ̀ko mɨ̀lɨ̀ŋnə̀ yì

¹⁹Lâ nɨ̀ ka betə gha mə, “M̀bə̂ Nwìŋgɔ̀ŋ a bû ǹtɨgə mfɨrə ŋû aa mə akə aa ɛ? M̀bə̂ wò a tuu ànnù yìi mə à kɔ̀ŋə aa ɛ?” ²⁰Lâ wò ŋûmɨ̀sɔ̀ŋ, ò bə aa wò, a ŋka mbetə mɨ̀ghàà a mbo Nwî aa ɛ? M̀bə̂ àntɔ̀ɔ̀ nsyɛ a betə̌ a mbɔɔ̀ yì mə, “Ò bɔ̀ɔ gha bə lâlà aa a ya aa ɛ?”9.20: Yes. 29.16²¹M̀bɔɔ̀ bàntɔ̀ɔ̀ wa, à sɨ̀ nɨ̂ àdàꞌà a atû àbɔ̀ɔ̀ ya tswê, mə mbə a lɔgə̀ àtàà yî fùùrə̀ m̀bɔɔ bântɔ̀ɔ̀ ghu bi baa, ǹləə yî mɔ̀ꞌɔ nɨ àyàrə̂ àntɔ̀ɔ̀, ŋ̀kɨ nləə yî mɔ̀ꞌɔ tsiꞌì nɨ̂ àntɔ̀ɔ̀ àdàŋə̀ àdàŋə̀ aa ɛ?

²²Àâ àjàŋə mə Nwìŋgɔ̀ŋ a fàꞌà aà, à lɛ nlɔ̀ɔ̀ mə yu dɨ̀ꞌɨ alwǐntɔŋə̂ yì ɨ kɨɨ ghɨ̀rə tâ bɨ̀ zi mɨdaꞌâ mi, lâ à lɛ ntswa ntɨɨ̀ yi a nu bə̀ bìi mə à lɛ sɨ lwìsə ntɔŋ a nu bo aa, bo kɨ̂ ǹtswe nɨ̂ ŋ̀kwo aà. ²³À lɛ ŋkɨ nlɔɔ mə yu dɨ̀ꞌɨ̀ nɨghaꞌà ni nî wè, nìi à lɛ nswìꞌì a nu bo bya bìi mə bo nɨ njoo jìi mə a ko mɨlɨ̀ŋnə̀ waa aa, làꞌà bo bya mə à tàŋtə̀ mə̂ mə bo yi ŋkwɛrə nɨghaꞌà ni aà. ²⁴Ǹloŋ mə bìꞌinə̀ laa ŋkɨ ntswe a tɨtɨ̀ɨ bə̀ bìi mə à lɛ ntwoŋə aà, kaa bɨ waꞌà aa tsiꞌǐ a tɨtɨ̀ɨ baYuda fɛꞌɛ̀, bɨ kɨ mfɛ̀ꞌɛ̀ a tɨtɨ̀ɨ bɨ̀tɨ̀zî Nwî. M̀bə a bə aa ajàŋə mə Nwì a fàꞌà aa boŋ mbə a waꞌa ajàŋ mə yu kɔŋə̀ ŋ̀ghɨ̀rə̀ aa ghɨ̀rə̀ aa ɛ? ²⁵À nɨ̂ àjàŋə mə à swòŋə a mûm àŋwàꞌànə Hosea mə,

“Bə̀ bìi kaa à lɛ ŋkɨꞌɨ̀ bǎ bə aa,

mə̀ ka twoŋə nɨ ‘bə̌ bâ.’

Yu yìi mə bɨ lɛ sɨ twoŋə nɨ ‘kaa mə̀ sɨ̀ kɔŋə̀ aa,’ mə̀ ka twoŋə nɨ ‘‘Mbɛ̀ɛ̀ ǹtɨɨ̀ yà.’9.25: Hos. 2.23

²⁶Tsiꞌǐ maa adɨgə mə Nwì à swòŋə a mbo bo mə, ‘Kaa nɨ̀ sɨ̌ bə̂ ba bə aa’

maa adɨgə bɨ ka yǐ tɨgə twoŋə waa a nɨ bɔɔ bɨ Nwîŋgɔ̀ŋ yìi à tswe ntɨ̀ɨ̀ aà.”9.26: Hos. 1.10

²⁷Yesaiah à lɛ ŋkɨ nyəꞌə nloŋ ŋgaa Israel ǹswoŋ mə, “Ka mə bɔɔ bɨ baIsrael ka yǐ ghaꞌa ɨ kùꞌù tsiꞌì tsǒ àwàŋə ŋkì aa, bɨ ka yǐ yweensə aa tsiꞌì m̀bùmtə̀.” ²⁸Ǹloŋ mə Mmàꞌàmbi à ka yǐ ghɛ̀sə tsə̀rə ɨsaꞌa mbi yù aa tsiꞌì nɨliꞌi nɨ liꞌi a nɨ lunə.9.28: Yes. 10.22,23²⁹Ajàŋə mə Yesaiah à lɛɛ̀ ŋ̀kɨ nswoŋ a mbìì mə,

“M̀màꞌàmbi ntsǔ ntsò à lɛ mbaa tsuu yiꞌinə̀ nɨ ŋ̀gwɛ̀ꞌɛ̀ yî mɔ̀ꞌɔ màꞌàtə̀,

boŋ à lɛ ŋghɨ̀rə̀ bìꞌinə̀ tɨgə̀ tsǒ Sodom

ŋ̀kɨ mbə tsǒ Gomorrah.”9.29: Yes. 1.9

Israel bo bɨ̀ ǹtoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ yâ

³⁰Bìꞌinə̌ lɔ̀ɔ̀ aà ǹswoŋ mə akə aa ɛ? Mə bɨ̀tɨ̀ zî Nwî bìi mə kaa bɨ lɛ ntɛꞌɛ waꞌà mɨtɨ̀ɨ myaa ka ŋgaansə a ŋghɨ̀rə̂ ànnù yìi a tsinə aa, bɨ baŋnə ǹtsisə ɨnnù jyaa ɨ tsinə a nsi miꞌi Nwì, ǹtsya a njɨ̀mə̂ àbìintɨɨ̀; ³¹lâ baIsrael bìi mə bo lɛ sɨ bàŋnə̀ ǹlɔɔ nɨ a nlə̀ə nɔ̀ŋsə̀ tǎ ghɨ̀rə tâ ànnû yaa tsinə a nsi miꞌi Nwì aa, kaa bo lɛ ŋwaꞌà nɔ̂ŋsə̀ wa bâŋnə̀ ǹləə ta tâ ɨ̀nnû jyaa tsinə. ³²Mbə bɨ betə mə a tɨgə̀ ŋ̀ghɨrə akə mə bo waꞌǎ nɔ̂ŋsə̀ wa lə̀ə̀ tâ ɨ̀nnû jyaa ɨ tsinə aa ɛ? Ǹloŋ mə kaa bo lɛ ŋkɨꞌɨ̀ aa a njɨ̌m àbìintɨɨ ka nyoŋə. Bo lɛ mbàŋnə̀ ŋ̀ka nyoŋə aa bə a njɨ̌m ɨ̀nnù jìi mə bo lɛ sɨ ghɨ̀rə̀ aà. Maa ajàŋ bo lɛ ŋkwàntə̀ wa nɨ̂ ŋ̀gɔ̀ꞌɔ̀ ǹtùmə̂ àkòrə̀ yâ.9.32: Yes. 8.14³³A ajàŋ yìi mə bɨ ŋwaꞌanə a mûm àŋwàꞌànə Nwì mə,

“Yə̂ nɨ̀, mə̀ nɔ̀ŋsə̂ ŋ̀gɔ̀ꞌɔ̀ a Sion,

mə bə̀ aa kɨ kwàntə̀ ghu,

a bə̂ àlâŋsə ŋgɔ̀ꞌɔ̀ mə a ka ghɨ̀rə̂ bo wo.

Lâ ŋù ǹtsɨ̀m yìi à nɨ̌ŋ ntɨɨ̀ yi ghu nu aa, kaa bɨ ka yǐ waꞌǎ atû yi dɨrɨsə̀.”9.33: Yes. 28.16

¹Bɔɔ bɨ maà, mə yə̀ꞌə̀ tsiꞌì nɨ̀ ǹtɨɨ ghâ tsɨ̀m, ŋkɨɨ ntsaꞌatə nɨ̂ Nwî a atu bə̌ ba baIsrael mə tâ bo yǐ nyweenə. ²Ǹloŋ mə mbə mə̀ biì àyəfə nloŋ ŋgaa yàà mə bo naŋsə ntɨɨ nɨ̂ ànnù Nwî kaa waꞌà mânjì yìi à kùꞌùnə aa bàŋnə̀ ǹzi. ³Tsǒ mə kaa bo sɨ̌ ajàŋ yìi mə Nwì a ghɨ̀rə annù bə̂ a tsinə̀ naŋsə̀ ǹzi aa, bo bâŋnə̀ ǹlɔɔ nɨ ŋghɨ̀rə tâ ànnù yaa tsinə nɨ̂ àtû yaa. Kaa bo lɛ ŋwaꞌà mɨbɨ̀ɨ̀ mɨ nû myaa sɨgɨsə̀ m̀fa a mbo Nwì mə tâ à ghɨrə ànnû yaa tsinə. ⁴Ǹloŋ mə nɔ̀ŋsə̀ à lɛ nlwìꞌì aa a nu Kristo, mə tâ ŋù ǹtsɨ̀m yìi mə à nɨ̌ŋ ntɨɨ̀ yì ghu nu aa, Nwì a ghɨrə̀ ɨ̀nnù ji ɨ tsinə̀.

M̀bə ŋù ǹtsɨ̀m à tse nyweenə

⁵Moses à lɛ nswoŋə nloŋə annǔ ajàŋ yìi mə mbə ɨ̀nnù ŋû tsinə̀ ǹyoŋə ajàŋə mə a lə̀ə̀ nɔ̂ŋsə̀ aa mə, “Bə̀ bìi mə bɨ lə̀ə̀ nɔ̂ŋsə̀ aa bɨ ka yǐ tswe bɨtɨ̀ɨ̀ ɨ yòŋə̀ aa ajàŋə mə bɨ lə̀ə̀ nɔ̂ŋsə̀ wa aà.”10.5: Lev. 18.5

⁶Lâ ànnǔ ajàŋ yìi mə ànnù bə̂ a tsinə nyoŋə aa nɨ̂ àbìintɨɨ̀ yaa aa a swoŋə̀ nɨ mə: “Tsuu a mûm ǹtɨɨ wò swoŋ mə, ‘Wò à ka kɔꞌɔ ghɛ̀ɛ̀ a aburə aa ɛ?’10.6: Deut. 30.12” (Ma la a bə mə wò à ka kɔꞌɔ lɔ̀gə̀ Kristo sɨgə nɨ ghu a nsyɛ lɛ?) ⁷“Kə̀ ‘Wò à ka sɨgə alaꞌa bɨ̀ku bɨ bə̂ aa ɛ?’10.7: Deut. 30.13” (tǎ sɨgə lɔ̀gə Kristo ɨ kɔꞌɔ nɨ ghu). ⁸Lâ a bàŋnə̀ ǹswoŋə aa mə akə aa ɛ? A swoŋ aa mə,

“Wa nɨ̀ghàà nya nɨ tswe ŋkòòntə̀ a mbɛ̀ɛ wò;

nɨ tswe a ntsǔ wò ŋ̀kɨ ntswe a ntɨɨ wò,”10.8: Deut. 30.14

làꞌà tsiꞌì nɨ̀ghàà nɨ Nwî nya mə bìꞌi swoŋə, ǹswoŋə nɨ mə tâ bə̀ nɨŋ ntɨɨ̀ waa a nu Nwì aà. ⁹Ǹloŋ mə ò bə kɨ swoŋə nɨ̂ ǹtsû gho mə, “Yesu à nɨ̂ M̀màꞌàmbi,” ɨ kɨɨ bii a mûm ǹtɨɨ wò mə Nwì à lɛ nyweensə yi nɨ nɨ̀wo, boŋ ò ka yweenə. ¹⁰Ǹloŋ mə ŋù a bii aa a mûm ǹtɨɨ yu Nwì a ghɨrə̀ ànnù yi a tsinə̀, a kɨɨ̀ ǹswòŋə aa nɨ̀ ǹtsû yi nyweenə. ¹¹Àŋwàꞌànə̀ Nwî a swoŋ mə, “Kaa ŋù tsù yìi à nɨ̌ŋ ntɨɨ̀ yi ghu nu aa, kaa mbə bɨ waꞌǎ atû yi dɨrɨ̀sə̀.”10.11: Yes. 28.16¹²Kaa bɨ sɨ a ŋû tswerə, kə̀ ò bə ŋù baYuda, kə̀ ŋù baGrikia; M̀màꞌàmbi à bə Mmàꞌàmbi aa a mbo bə̀ bɨ̀tsɨ̀mə̀, ŋ̀kɨɨ nswiꞌi nɨ̂ àfùꞌû yi a nu bə̀ bɨ̀tsɨ̀m bìi mə bɨ twoŋ nii aà. ¹³Ǹloŋ mə àŋwàꞌànə̀ Nwî a swoŋ mə, “Ŋù ǹtsɨ̀m yìi mə a twoŋ ɨkum Mmàꞌàmbi aa à ka yweenə.”10.13: Joel 2.32

¹⁴Lâ m̀bə̂ bə̀ kâ ǹtwoŋ ɨkûm yi aa mə akə, mə mbə bo tuu ntɨɨ̀ waa ghu nu nɨŋə aa ɛ? Kə̀ mbə bo tɨgə̀ ǹnɨŋ ntɨɨ̀ waa ghu nu aa mə akə mə mbə a bə mə bo lɛɛ̀ waꞌǎ annǔ yi yuꞌu aa ɛ? Kə̀ m̀bə bo yuꞌu aa mə akə tɨ ghə̌ mə bo tswe nɨ̀ ŋù yìi à ka swoŋə aa ɛ? ¹⁵Kə̀ m̀bə̂ bə̀ kâ ǹswoŋə aa mə akə mə mbə bɨ tuu waa too aa ɛ? Tsǒ ajàŋə mə bɨ ŋwaꞌanə mə, “Yə nɨ̌ ajàŋ mə mɨ̀kòrə̀ mə bə̂ bìi mə bɨ zì nɨ̂ ǹtoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ aa mɨ bɔŋ mbə!”10.15: Yes. 52.7

¹⁶Lâ kaa bə̀ bɨ̀tsɨ̀m burə tɨ̌ ntoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ ya kwɛrə̀. Ǹloŋ mə Yesaiah à swǒŋ mə, “M̀màꞌàmbî, ŋù yìi mə à bìì mə ntoo yìi mə bìꞌi swoŋə aa à nɨ̂ wò aa ɛ?”10.16: Yes. 53.1¹⁷Ma mùu ajàŋ, àbìintɨɨ a yòŋə̀ aa a njɨ̀mə ànnù yìi bɨ yuꞌu aà, ǹtoo ya mə bɨ yuꞌu aa ɨ bə aa annù yìi bɨ swoŋə nloŋə Kristo aà.

¹⁸Lâ, mə tɨgə mbetə mə, bo lɛɛ̀ ŋ̀waꞌà yuꞌu aa ɛ? Tsiꞌǐ annù nɨ̂ŋkoŋ, bo lɛɛ̀ ǹyuꞌu, ǹloŋ mə àŋwàꞌànə̀ Nwî a swoŋ mə,

“Ǹjì yàà ɨ̀ lɛ mfɛ̀ꞌɛ̀ ŋ̀ghɛɛ bɨ yuꞌu a ɨdɨgə tsɨ̀mə̀,

ǹtoo yàà ɨ ghɛɛ̀ ǹyweꞌe a nlwìꞌî m̀bî.”10.18: Ps. 19.4

¹⁹Mə̀ bû m̀betə mə, baIsrael lɛ ŋwaꞌà naŋsə̀ ǹyuꞌu aa ɛ? Moses à lɛɛ̀ m̀foo nswoŋ mə,

“Mə̀ ka ghɨ̀rə tâ nɨ̀ tɨgə ŋghəꞌənə bə̂ bìi kaa bɨ sɨ̀ tɛꞌɛ ŋkuꞌunə mə mbə bɨ ntwoŋə nɨ̂ àtoo aà;

mə̀ ka ghɨ̀rə tâ nɨ̀ tɨgə nlwisə nɨ̂ ǹtɔ̀ŋ a nû àtoo yìi mə â tswê ɨ̀jɨ̌ŋtə bə̂ ghu aà.”10.19: Deut. 32.21

²⁰Yesaiah a bû ǹswoŋ tsiꞌì nɨ̀tɨ̀ɨ̀ mə,

“Bə̀ bìi mə bɨ lɛ ŋkaa waꞌà gha ka nlɔɔ aa, bɨ lɛ nyə ghâ;

mə̀ lɛ ndɨ̀ꞌɨ ɨbɨɨnû gha a mbo bə̀ bìi kaa bɨ lɛ sɨ waꞌà nɨ̀ gha betə̀ aà.”10.20: Yes. 65.1

²¹Lâ a ŋghɛ̀ɛ a nɨ baIsrael, a swoŋ mə, “A ŋgɔ̀ŋ bɨ̀nòò bɨtsɨ̀m, mə lɛ nsàŋtə mbo ma, ntwoŋə nɨ̂ bə̀ bìi mə bɨ lɛ mbə ŋgàŋatɨ̀ɨ atu, ŋkɨɨ nlɨgɨtə nɨ̂ ànnù yìi mə mə̀ lɛ sɨ swoŋə aà.”10.21: Yes. 65.2

Ŋ̀ko mɨ̀lɨ̀ŋnə̀ Nwì a nu baIsrael

¹Mə tɨgə mbetə aà mə a bə mə Nwìŋgɔ̀ŋ à tùù mə̂ bìi bə̂ aa ɛ? Kaa a sɨ̀ maa ajàŋ bə̂! Mə̀ a nɨ̂ ɨ̀tu ɨbɨɨnû gha, mə̀ laa mbə ŋû baIsrael, m̀bə mu Abraham, m̀fɛꞌɛ aa a atsə Benjamin. ²Kaa Nwìŋgɔ̀ŋ à burə tɨ bə̂ bìi mə à lɛ ntsɔꞌɔ a mbìi mbìì aa tuù. Nɨ̀ sɨ̌ annù yìi mə àŋwàꞌànə̀ Nwî a swoŋ nloŋ ŋgaa Elijah zi aa ɛ? Wa adɨgə àŋwàꞌànə̀ mə a ghàà ǹloŋ ajàŋ mə à lɛ nyə̀ꞌə̀ a mbo Nwì ǹloŋ annù yìi baIsrael ghɨrə aa ɛ? ³À lɛ nyə̀ꞌə̀ ǹswoŋ mə, “M̀màꞌàmbî, wa bɨ zwìtə̀ mə ŋgǎŋtoò jo tsɨ̀mə̀. Bo kɨ̀ mə̂ ǹsaꞌa mɨkentə mɨ mɔꞌɔ mɨ màꞌâ wò, a tɨ̀gə mburə tsiꞌì mə̀ mə̀. Bo kɨɨ̀ m̀bu nlɔ̀ɔ̀ nɨ̂ ǹzwìtə mə̀.”11.3: 1 Bɨfɔ 19.10,14⁴Lâ Nwìŋgɔ̀ŋ à lɛ nkwiꞌi ghu mbo aa mə akə aa ɛ? À lɛ nswoŋ ghu mbo mə, “Wa mə̀ lə̀ə̀ mə̂ bə̂ ǹtsùꞌù ji sàmbaa bìi mə kaa bɨ burə tɨ̀ akuꞌutə̌ yaa a nsi Baal swɛ̂tə̀ aa a nɨ̂ bâ.”11.4: 1 Bɨfɔ 19.18⁵À kɨ mbə a ŋgɨ̌ŋ ŋgɨ̀ŋ tsɨ̂tsɔ̀ŋ mə mbùmtə̀ bə̂ ɨ burə ntswe ghu jìi mə Nwì à tsɔ̀ꞌɔ a njɨ̌m ɨ̀bɔ̀ŋə̂ yi. ⁶Ǹloŋ mə à lɛ ntsɔꞌɔ waa aa a njɨ̌m ɨbɔ̀ŋə̂ yi, kaa à lɛ ŋwaꞌa aa a njɨ̀mə̂ ɨ̀fàꞌà yî tsu mə bo faꞌa yòŋə̀, à bə yòŋə̀ aa a njɨ̌m ɨ̀fàꞌà yìi mə bo faꞌa aa boŋ kaa à sɨ̌ ɨbɔ̀ŋ Nwî bû m̀bə.

⁷A tɨgə̀ ǹdɨꞌɨ aa mə kaa baIsrael lɛ waꞌa ayoo yìi bo lɛ sɨ lɔ̀ɔ̀ aa yə aa ɛ? Tsiꞌǐ annù nɨ̂ŋkoŋə̀, à lɛ ŋkɨ mbə tsiꞌì m̀bùmtə̀ jìi mə Nwì à lɛ ntsɔꞌɔ aa mə bɨ lɛ ŋkwɛrə. A mbo àbùgə̀ bə̂, bɨ ghɨrə̀ mɨ̀ntɨɨ̀ myaa tɨɨ̀, ⁸a ajàŋ yìi mə àŋwàꞌànə̀ Nwî a swoŋə aa mə,

“Nwìŋgɔ̀ŋ à lɛ mfa azwì yìi mə a lɛ mfɨ̀ɨ atu yaa aa a mbo bo,

mə tâ miꞌì myaa ka nyə ɨdɨgə kaa waꞌà kɨ̀ɨ̀ ǹyə,

ɨ̀toŋnə̀ jyaa kɨɨ nyuꞌu nɨ̂ ɨ̀nnù kaa waꞌà kɨ̀ɨ̀ ǹyuꞌu,

ɨ yǐ kɔꞌɔ yweꞌe siì.”11.8: Deut. 29.4; Yes. 29.10

⁹David à lɛ ŋkɨ nswoŋ mə,

“Tâ bɨ̀ ka bentə nɨ bɨ̀mâtaa â bo aa ŋkwokə ghu,

ŋ̀kɨɨ ntswetə nɨ̂ waa â bo aa naŋə a ataa

a noò yìi bo jɨ mɨkòô myaa aà,

tâ bo aa ŋkwantə ŋwòkə̀, tâ ǹjò aa ŋkuu a bàa bo.

¹⁰Tâ bɨ̀ maꞌa afə̀ꞌə̀ a miꞌi bo tâ bo tsuu ɨdɨgə bǔ kɨ yə,

tâ ǹjɨ̌m jyaa tɨgə ntoꞌo nɨ̂ ŋ̀gɨꞌɨ a ŋgɔ̀ŋ bɨ̀nòò bɨ̂tsɨ̀mə̀.”11.10: Ps. 69.22-23

¹¹Mə̀ tɨgə̀ m̀betə nɨ mə bo kwàntə̀ mə̂ aa kwàntə̀ ŋ̀wo nɨ̂ŋkoŋ aa ɛ? Ŋ̀gaŋ, kaa a sɨ̀ maa ajàŋ bə̂! Lâ àjàŋə mə bo fansə annù aa, a baŋnə ŋghɨ̀rə̀ Nwì a yweensə̀ bɨ̀tɨ̀zî Nwî, tǎ tâ baYuda tɨgə ntswe nɨ̂ àghə̀ꞌə̀nə̀. ¹²M̀bə a bə mə àfǎnsənnù yaa a baŋnə nzì nɨ̂ àfùꞌù a mbô m̀bî ǹtsɨ̀m, àdɨ̀gə̀ yìi mə bo wo ghu aa a bâŋnə̀ m̀bə afùꞌù bɨ̂tɨ̀zî Nwî, boŋ à sɨ̌ annù yì wè bə mə mbə bɨ bu nlɔ̀gə̀ waa fu bɨtsɨ̀mə̀ aa ɛ?

Ànnǔ ajàŋ Nwì à lɛ nyweensə bɨ̀tɨ̀zî Nwî aà

¹³Mə tɨgə ŋghaa tsɨ̂tsɔ̀ŋ aa a mbo bù bɨ̂tɨ̀zî Nwî. Tsiꞌì tsǒ ajàŋ mə mə̀ nɨ ŋ̀gàŋntoò Kristo a mbo bɨ̀tɨ̀zî Nwî aa, mə̀ ka ŋɛntə ɨfàꞌâ gha ɨ ghɨ̀rə tâ ɨ̀ tɨnsə, ¹⁴tǎ tâ bɨ̀lɨ̂m ba baYuda tâ bɨ̀ ka ŋghəꞌənə mə̂ m̀bə mə̀ yweensə̀ waa bî mɔꞌɔ aa ɛ? ¹⁵M̀bə a bə mə ajàŋə mə bɨ lɛ ntuu waa, a lɛ ŋghɨ̀rə mə tâ Nwì bo bɨ̀ m̀bi bu mbòònsə̀ fu, bəə boŋ ajàŋ yìi mə Nwì aa bǔ kwɛrə waa fu aa a ka waꞌà tɨ̀gə̀ m̀bə aa tsǒ bo yweenə aa a nɨwo aa ɛ? ¹⁶M̀bə a bə mə ŋkùgə̀ àbaa yì ǹtsyàmbìì ya yìi mə bɨ fa a mmàꞌa Nwì ghu aa ɨ̀ laa màŋsə̀ boŋ ŋ̀kyâ àbaa ya ntsɨ̀m ɨ̀ kɨ nlaa maŋsə; m̀bə a kɨ mbə mə mɨ̀ŋgàŋ mɨ ati mɨ laa, boŋ ǹtaa ɨti jya ɨ ka kɨɨ laa. ¹⁷M̀bə a bə yìi mə bɨ faꞌa ntaa ɨti jî mɔꞌɔ a nɨ̂ àtì olive yìi mə a tswe a mûm ǹsòò, m̀faꞌa nlɔ̀ꞌɔ̀sə̀, ŋ̀ghɛɛ nlɔ̀gə̀ ghuu, bìi mə nɨ̀ nɨ ntaa ati olive yìi a tswe a mûm àkò aa, ǹzi ntsugɨsə wa abwarə bo ŋkwerə, mə mbə nɨ̀ tswe nɨ̀ àbwarə wa nɨ̂ àfùꞌù olive ya mə a tswe a mûm ǹsòò aa, ¹⁸nɨ̀ tsuu nû yùù ɨ kɨ ŋee a nu ntaa jyâ. Nɨ̀ tɨ ŋee nû yùù, nɨ̀ zi mə a ghuu aa a bèꞌè mɨ̂ŋgàŋ mya mbèꞌè nɨ̂ ghuu, kaa à sɨ bu beꞌe mbèꞌè nɨ mɨ̀ŋgàŋ myâ.

¹⁹Nɨ̀ ka kɨ swoŋə nɨ mə, “Bɨ lɛ mfàꞌa ntaa ɨti jya nlɔ̀ꞌɔ̀sə̀ aa mə bɨ lɔ̀gə̀ yiꞌi ɨ zî bansə ghu kwerə.” ²⁰À nɨ̂ ànnù nɨ̂ŋkoŋə̀, bɨ lɛ mfààtə̀ waa nlɔꞌɔsə aa nloŋ mə kaa bo lɛ ŋwaꞌà nɨ̂ àbìintɨɨ tswe aà, lâ m̀bə nɨ̀ kɨ̂ ǹtəə ntɨnsə ntsya aa tsiꞌì a njɨ̀mə̂ àbìintɨɨ̀. A kuꞌùnə̀ mə tâ nɨ̀ tsuu kɨ tə̀rə̀, nɨ̀ ka ntəə nɨ nɨ̀bɔꞌɔ̀. ²¹Ǹloŋ mə mbə a bə yìi Nwì à lɛ kɨꞌɨ ntaa ɨti mɨ nsoò mi lɨŋ, bəə boŋ, kaa mbə a waꞌà ghuu kɨ nlɨŋə.

²²Tâ nɨ̀ naŋsə nyə tâ à laa falà ajàŋ mə àbɔ̀ŋəntɨɨ Nwî bo nɨ̀tsəꞌə nɨ Nwî bə aa, nɨ̀tsəꞌə nɨ Nwî nɨ ghɛ̀ɛ̀ a nɨ mbo bə̀ bya mə bɨ wò mə̂ aa, lâ àbɔ̀ŋəntɨɨ Nwî a bâŋnə̀ ǹzi nɨ a mbo bù, mə mbə nɨ̀ ghɛɛ nɨ̂ m̀bìì a mûm àbɔ̀ŋəntɨɨ̀ yi. A tsuu la bə boŋ baa kɨɨ fààtə̀ ghuu lɔ̀ꞌɔ̀sə̀. ²³A nɨ baYuda, m̀bə bo maꞌatə ànnǔ ajàŋ mə bo sɨ Nwî bii aa boŋ baa bǔ lɔ̀gə̀ waa ɨ zǐ bansə fu, ɨ bàŋnə bǔ kwèrə̀ ghuu lɔ̀ꞌɔ̀sə̀, ǹloŋ mə mbə Nwìŋgɔ̀ŋ à tse bǔ bansə waa fu kwerə, mə mbə a kɔŋə. ²⁴M̀bə a bə yìi bɨ lɛ mbàŋnə̀ ŋ̀ghɛɛ mfààtə̀ ghuu a nɨ̂ ɨ̀tì olive tɨ lɨgə a mûm àkò, ǹzi mbansə ŋkwerə a nɨ̂ ɨ̀tì jìi bɨ lɨgə a mûm ǹsòò, ma yû a bə̂ annù yìi mə a tsyanə aa, bəə boŋ a ka fwààtə̀ mə mbə bɨ bû m̀bansə ntaa ɨti jya jìi mə ɨ lo a mûm ǹsòò aa fu.

Nwì a ko mɨlɨ̀ŋnə̀ bə̀ bɨ̀tsɨ̀mə̀

²⁵Ànnù nɨ̂ŋkoŋ yì àlə̀ə̀ntə̀ yî mɔꞌɔ a tswe ghu yìi mə mə kɔ̌ŋ mə nɨ̀ zi mbâ bɨlɨ̂m bâ. M̀bə ma yû a kwɛtə̀ ghuu mə tâ nɨ̀ tsuu kɨ waꞌatə nɨ a atu bu mə nɨ̀ wìꞌi ntsyɛ̀sə̀. A bə mə kaa à sɨ̀ baIsrael bɨtsɨ̀m bə mə bɨ tɨ̀ɨ atû bə̂, Nwìŋgɔ̀ŋ à lɛ ŋghɨrə mə tâ bo bî mɔꞌɔ tuu a mbii yu nyweꞌe aa a noò yìi mə ndùù bɨtɨ̀zî Nwî bìi bɨ tswe nɨ̀ nzi a mbo Nwì aa ɨ kùꞌù mə̂. ²⁶Maà noò, tâ Nwì à tɨgə nyweensə baIsrael bɨtsɨ̀mə̀, a ajàŋ mə bɨ ŋwaꞌanə a mûm àŋwàꞌànə Nwì aa mə,

“Ŋ̀gàŋywèènsə bə̀ à ka lǒ a ntaꞌa Zion ɨ zì,

à ka yǐ fiꞌisə ànnǔ tɨ bɔꞌɔ̀ Nwî a tɨtɨ̀ɨ bɔɔ bɨ Yakob,

²⁷tâ ma yû à bə akàà mə mə̀ ka wàrə̀ biꞌibo a noò yìi mə mə̀ lɔ̀ꞌɔ̀sə ɨnnù jî bɨ̂ jyaa aà.”11.27: Yes. 59.20,21; 27.9

²⁸A ŋghɛ̀ɛ a nɨ ànnǔ ntoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀, bo nɨ ŋgàŋkɨbàà Nwî m̀bɨꞌɨ ŋkwitû ghuu. Ŋ̀ghɛɛ nɨ annǔ ajàŋ mə Nwìŋgɔ̀ŋ à lɛ ntsɔꞌɔ waa, Nwìŋgɔ̀ŋ à kɔ̀ŋə waa tsiꞌǐ a nɨ̂ m̀bə̂ ànnù ǹyoŋə a nɨ bɨ̀tà bɨ bɨtaà byaa. ²⁹Ǹloŋ mə kaa Nwìŋgɔ̀ŋ à bə fa mɨtəŋnə a mbo bə̀ ɨ kɨɨ twoŋə waa mə bɨ̀ bə bɔɔ̀ bi boŋ kaa mbə a waꞌǎ ntɨɨ̀ yi bû ŋ̀kwensə. ³⁰A ŋghɛ̀ɛ a nɨ bù bɨtɨ̀zî Nwî, nɨ̀ lɛ sɨ tɨ̀ɨ atu a mbo Nwì a mbìì, tsɨ̂tɔ̀ŋ, Nwì à kò mə̂ mɨlɨ̀ŋnə̀ ghùù ǹloŋ atɨ̀ɨ atu baYuda. ³¹À kɨ mbə ŋgɨ̌ŋ ŋgɨ̀ŋ mə ajàŋ mə Nwìŋgɔ̀ŋ à dɨ̀ꞌɨ̀ mə̂ ŋko mɨ̀lɨ̀ŋnə̀ yì a mbo bù aa, baYuda aa tɨgə kɨ tɨ̀ɨ atu ghu mbo tsɨ̂tɔ̀ŋ mə mbə Nwì a kɨ̂ ǹtɨgə ŋko mɨlɨ̀ŋnə̀ wàà lɛ. ³²Ǹloŋ mə Nwìŋgɔ̀ŋ à ghɨ̀rə mə tâ bə̀ bɨ̀tsɨ̀m bə ɨbùꞌù a mbô àtɨ̀ɨ atu tǎ tâ yù tɨgə ŋko mɨlɨ̀ŋnə̀ bə̀ bɨtsɨ̀mə̀. ³³Wɛ bɛì! Wa àfùꞌù Nwî bo bɨ̀ mɨ̀tsyɛ̀ mɨ Nwî naŋsə ŋghaꞌa aà ghàꞌà! À zî ɨ̀nnù ǹtsya mbô! M̀bə wò a tɔꞌɔtə̀ ǹjiꞌì ɨ̀nnù jìi mə Nwìŋgɔ̀ŋ à ghɨ̀rə aa ɛ? M̀bə a bɨ̂mâŋjǐ bi aa a naŋsə̀ ǹzi wo aa ɛ?

³⁴“Ɨmɔ̀ɔ̀ntə Mmàꞌàmbi aa a zi wò aa ɛ?

Kə̀ m̀bə a yi aà â dɨꞌɨtə̀ wò aa ɛ?”11.34: Yes. 40.13; Yer. 23.18

³⁵“Ŋù yìi à lɛɛ̀ m̀fa ayoo ntəŋə yi ghu,

mə mbə a kâ ǹlii mə à ka bu bènsə̀ fu aa, à nɨ wò aa ɛ?”11.35: Job 41.11

³⁶Ǹloŋ mə a njoò tsɨ̀m aa â nàŋsə yu, ɨ tsyâ aa ghu mbo mfɛ̀ꞌɛ̀ ǹtswe, ŋkɨ ntɨgə ntswe aa ghu mbô. Tâ nɨ̀ghaꞌa nɨ̀ tswe ghu mbo nlwìꞌì nɨ̂ŋkoŋə̀! Amen.

Ǹtswêntɨ̀ɨ̂ yìꞌinə̀ a mûm àfàꞌa Nwì

¹Bɨ̀lɨ̂m bâ, àjàŋ yìi mə Nwìŋgɔ̀ŋ a naŋsə ŋko mɨlɨ̀ŋnə̂ yìꞌinə̀ aa, mə buꞌu mbo a mbo bù mə tâ nɨ̀ fa mɨbɨ̀ɨ̀ mɨ nû muu tsiꞌì tso njoo mmaꞌa Nwì jìi ɨ tswe ntɨ̀ɨ̀, ǹlaa, Nwìŋgɔ̀ŋ a kɨ̂ m̀beentə aà; a nɨ mânjì yìi mə à kùꞌùnə mə boŋ nɨ ghaꞌasə Nwî ghu aà. ²Nɨ̀ tsuu ɨnnù juu kɨ ghɨ̀rə yòŋə bə nɨ fɨ̀gə̀ m̀bi ghu bə̂, nɨ̀ maꞌatə tâ Nwìŋgɔ̀ŋ à bəŋkə ghuu a ajàŋə mə a kwensə mɨ̂ntɨɨ̀ muu aa, tâ ɨ̀mɔ̀ɔ̀ntə ɨnnù juu ɨ bə jî fiì, tâ nɨ̀ naŋsə nzi annù yìi mə Nwìŋgɔ̀ŋ a lɔ̀ɔ̀ aa, mə à nɨ annù yìi a bɔŋ aa, a beentə̀, a kɨ̂ ŋ̀kɔꞌɔ ntəə aà.

³Ǹyoŋə a njɨ̌m ɨbɔ̀ŋ yìi mə Nwìŋgɔ̀ŋ ghɨ̀rə a nu mə̀ aa, mə swoŋ a mbo bù yî mɔ̀ꞌɔ yî mɔ̀ꞌɔ mə, tâ ŋù tsù à tsuu lǒ lɔ̀gə ɨbɨɨ nû yi ɨ̀ kɔꞌɔnə ntsya ajàŋ yìi yu bə aà. Lâ tâ à baŋnə ŋka ntsyɛsə yi a nzî ŋû yìi yu bɔɔ mbə ghu aa, â ŋù yî mɔ̀ꞌɔ yî mɔ̀ꞌɔ, à ka nyoŋə afɨgə̀ àbìintɨɨ yìi mə Nwìŋgɔ̀ŋ à fa ghu mbo aà.

⁴Tsiꞌì tsǒ àjàŋ yìi mə mbɨ̀ɨ̀nu yì m̀fùùrə̀ ɨ̀ tswe nɨ̂ ɨ̀dɨgə nu nnɔ̀ɔ̀ aa, kaa ɨdɨgə nu jya ɨ waꞌà nɨ̂ ɨ̀fàꞌà yî fùùrə̀ kɨɨ mfaꞌa aa, ⁵à kɨ mbə ŋgɨ̌ŋ ŋgɨ̀ŋ mə ka mə bìꞌinə̀ nɨ nnɔ̀ɔ̀ aa, bìꞌinə̀ nɨ̂ m̀bɨ̀ɨ̀nu yì m̀fùùrə̀ a mum Kristo ŋkɨ ntsugɨnə a nu bìꞌinə̀ nɨ bìꞌinə̀ tsiꞌì tsǒ ɨ̀dɨ̀gə nu mbɨ̀ɨ̀nu yì m̀fùùrə̀.

⁶Àjàŋ mə Nwìŋgɔ̀ŋ à fa mɨ̀tə̀ŋnə̀ a atu atu a mbo bìꞌinə̀, a njɨ̌m ɨ̀bɔ̀ŋə̂ yi aa, tâ bìꞌinə̀ aa mfaꞌa nɨ mu. M̀bə a bə a ŋka nyuꞌù ǹtoò Nwì ŋ̀kɛꞌɛnə, bìꞌinə̀ aà ŋ̀ghɨrə nyòŋə̀ nɨ àbìintɨɨ yìi bìꞌinə̀ tswe nɨ yu aà. ⁷Bɛɛ a bə a ŋka mfàꞌa, bìꞌinə̀ faꞌà, a bə a ŋka ndɨ̀ꞌɨ̂nnù, bìꞌinə̀ dɨꞌɨ̀. ⁸Bɛɛ mə a bə a ndɨ̀ɨ̀ntə bə̀ nɨ̂ àdɨꞌɨtə̀, bìꞌinə̀ dɨɨntə̀. Ŋù yìi mə a fa njoo a mbo bə̀ aa, tâ à ka ŋaꞌatə abô. Ŋù yìi mə à nɨ ntsyàsə̀ bə̀ aa, tâ à ka mfaꞌa nɨ̂ ǹtɨɨ̀ yi tsɨ̀mə̀, ŋù yìi mə a ghɨ̀rə ɨnnù jî sɨgɨ̀nə̀ a nu bə̀ aa, tâ à ka ŋghɨrə nɨ nɨ̀dorə̀.

⁹Tâ àkɔ̀ŋnə̂ yuu tâ à bə yi annù nɨ̂ŋkoŋə̀. Nɨ̀ ka ŋkhə ɨnnù jî bɨ̂, m̀baŋnə ntswa ɨnnu jî sɨgɨnə̀ ŋ̀kwo ghu. ¹⁰Nɨ̀ ka ŋkɔŋnə ghuu bu nɨ bù nɨ̂ àkɔ̀ŋnə̌ bɔɔ bɨ Kristo yî tɨ̀nsə̀. Nɨ̀ ka ŋghaꞌasə bɨlɨ̂m buu ntsya ajàŋ yìi mə bo ghaꞌasə ghuu aà. ¹¹Nɨ̀ tsuu kɨ bɔrɨkə bə̂, tâ Àzwì aa ŋkhɨ a ntɨɨ bù â nɨ̀ aa mfaꞌa nɨ̂tɨ̀ɨ̀. Ŋ̀ka mfaꞌa nɨ̂ ɨ̀fàꞌa Mmàꞌàmbi nɨ̀ ǹtɨɨ̀ ghuu tsɨ̀mə̀. ¹²Tâ nɨ̀ aa ndorɨtə nloŋ annù yìi nɨ bɛ aa, ŋka ntswa mɨ̂ntɨɨ̀ muu a noò ŋ̀gɨꞌɨ, ŋ̀ka ntsaꞌatə Nwîŋgɔ̀ŋ a ŋgɔ̀ŋ bɨ̀nòò bɨ̂tsɨ̀mə̀. ¹³Tâ nɨ̀ ka mfa njoo a mbo bə̀ bɨ Nwî bìi àyaa a boŋə aa, ŋkɨɨ ŋkwɛrə nɨ bɨ̀gɨ̀ɨ̀ a mɨlaꞌa bù.

¹⁴Tâ nɨ̀ ka nnɨŋ mbɔɔnə a nu bə̀ bìi bɨ tsɔꞌɔ akòrə̂ yuu aa, ǹtsee bə̂ ǹdɔ̀ɔ̀ a atu bo kɨ nɨŋə. ¹⁵Nɨ̀ ka ndorɨtə bu bɨ̀ bə̀ bìi bɨ dorɨtə aa, ŋkɨɨ nyəꞌə bu bɨ̀ bə̀ bìi bɨ yə̀ꞌə̀ aà. ¹⁶Nɨ̀ tswe nɨ̂ àmɔ̀ɔ̀ntə̀ yî fùùrə̀ bù nɨ bù. Nɨ̀ tsuu nu kɨ ŋee, mbaŋnə ŋka nsɨgɨsə nɨ̂ nû yùù a nsyɛ ntswe bu bɨ̀ bə̀ bî kə̀gə̂, ǹtsuu kɨ tə̀rə̀.

¹⁷Nɨ̀ tsuu annù yî bɨ a atû ànnù yî bɨ kwiꞌinə. Nɨ̀ ka ŋgaansə mɨtɨ̀ɨ̂ muu ŋka ŋghɨrə annù yìi mə bə̀ bɨtsɨ̀m beentə aà. ¹⁸Nɨ̀ ka ŋghɨrə ŋgɔ̀ŋ ɨnnǔ tsɨ̀m a nɨ yùu mbɛ̀ɛ̀ a nyə mə nɨ̀ tswe nɨ̂ m̀bɔɔnə bu bɨ̀ bə̀ bɨ̀tsɨ̀mə̀. ¹⁹Bɨ̀sû bâ bìi mə̀ kɔ̀ŋə aà, nɨ̀ tsuu annù yî bɨ a atû ànnù yî bɨ kwiꞌinə, nɨ̀ baŋnə mmàꞌàtə ɨsaꞌa bə a mbo àlwintɔŋə Nwî, nloŋ mə àŋwàꞌànə̀ Nwî a swoŋ mə, “M̀màꞌàmbî à swoŋ mə, ‘àwiꞌì nɨkɔ̀ŋ à nɨ̂ ànnû yâ, mə̀ aa kwiꞌinə.’”12.19: Deut. 32.35²⁰“M̀bə ǹjì ka nyaŋə ŋgàŋkɨ̀bàâ ghò, ò fa mɨ̀jɨ ghu mbô, bɛɛ mə ntɨɨ̀ yi ɨ yoo, ò fa ŋ̀kì ghu mbo tâ à no. Ma mùu ajàŋ boŋ ɨ̀bɔ̀ŋə̂ gho wa ɨ ka tsyà yi,”12.20: Prov. 25.21-22Tsiꞌǐ ajàŋ yìimə àŋwàꞌànə̀ Nwî a swoŋ aà.²¹Nɨ̀ tsuu màꞌàtə̀ mə tâ ɨ̀nnù ji bɨ ka ŋghaꞌa ghuu bə̂, nɨ̀ baŋnə ŋka ŋghaꞌa ɨnnù jì bɨ nɨ̀ ɨ̀bɔ̀ŋə̀.

Ànnù yìi bìꞌinə̀ tswe nɨ̀ ghɨ̀rə a mbo bɨ̀saꞌa bɨ alaꞌa aà

¹Tâ ŋù ǹtsɨ̀m à yə mə yu yuꞌunə bɨsaꞌa bɨ alaꞌà bìi mə bɨ tswe nɨ̂ àdàꞌà a atu bù aà, ǹloŋ mə kaa ǹsaꞌà àlaꞌa yì tsù à sɨ̀ ghu tswê tɨ ghə̂ mə a lə̀ə Nwì. Bìi bɨ tswe ghu tsɨ̂tsɔ̀ŋ aa, a waa a aləŋə aa a tswèsə Nwì. ²Ma mùu ajàŋ, ŋù yìi mə a swùŋnə̀ bo bɨ̀ bɨ̀saꞌa bɨ alaꞌa aa, a swùŋnə̀ aa bo bɨ̀ ànnù yìi mə Nwì à tàŋtə nlə̀ə̀. Bə̀ bìi mə bɨ swùŋnə̀ bo bo aa, baa nɨŋ njo Nwi a abaa bo. ³Ǹloŋ mə kaa bɨ̀saꞌa bɨlaꞌa bɨ sɨ aa nɨ̀ nɨ̀bɔꞌɔ a nu ŋù yìi mə a ghɨ̀rə annu yî sɨgɨ̀nə̀ aa zì, bɨ bàŋnə̀ ǹzi nɨ nɨ̀bɔꞌɔ aa a nu ŋù yìi a ghɨ̀rə ɨbɨ aà. Nɨ kɔ̀ŋ mə kaa nɨ̀ aa waꞌa nsaꞌà àlaꞌa ka mbɔꞌɔ aa ɛ? Nɨ̀ kâ ŋ̀ghɨrə ɨnnù jî sɨgɨ̀nə̀ boŋ à ka beentə ghuu. ⁴Ǹloŋ mə à laa mbə ŋgàŋàfàꞌa Nwì mə a fàꞌà aa nloŋ aà ɨ̀bɔ̀ŋə̂ ghuu. Lâ m̀bə nɨ̀ ka ŋghɨrə ɨbɨ, nɨ̀ kâ m̀bɔꞌɔ. Ǹloŋ mə, àdàꞌà yìi à tswe nɨ yu aa, kaa sɨ̀ yi adàŋə̀ àdàŋə̀ bə̂. À laa mbə ŋgàŋàfàꞌa Nwì a nɨŋ ǹjǒ Nwì a mûm àbàà bə̀ bìi bɨ ghɨ̀rə ɨnnù jî bɨ aà. ⁵A kuꞌùnə̀ mə tâ ŋù à ka nyuꞌunə waa tǎ khə̌ alwintɔŋə Nwî. Tǎ tâ ǹtɨɨ̀ yi tsuu nii kɨ saꞌa.

⁶À kɨ mbə njiꞌì ànnù yìi mə a kuꞌunə mə tâ nɨ̀ ka ntwu bɨ̂tax ghu aà. Ǹloŋ mə bə̀ bìi bɨ lèntə annù ma yû aà, à naa mbə ŋgǎŋfàꞌa Nwî mə à lə̀ə mə tâ bɨ̀ ka nlentə. ⁷Nɨ̀ ka ntwu njoo jìi mə nɨ tswa waa ghu aà. M̀maꞌa nɨ̂ tâx ghùù ŋkɨɨ ntwu nɨ̂ tax ǹloŋ njoo jìi nɨ̀ tswe nɨ ju aà. Ŋ̀ka mbɔꞌɔ nɨ̂ bə̀ bìi mə a bɔŋ a mbɔꞌɔ aa, ŋghaꞌasə nɨ̂ bìi mə a kuꞌunə a ŋghaꞌasə aà.

Ànnù yìi mə nɨ̀ tswe nɨ̀ ŋ̀ka ŋghɨ̀rə a nu bù nɨ bù aà

⁸Nɨ̀ tsuu ŋû tsù nɨ̂ àyoò tsu kɨ tswa bə̂, â kɨ mmɛ akɔ̀ŋnə̀, ǹloŋ mə ŋù yìi mə a kɔ̀ŋə ndɨ̂m yì aa, a lwensə aa nɔ̀ŋsə̀. ⁹Ǹdɨꞌɨ jya mə, “Tsee mâghàbə ghɨ̀rə! Tsee zwitə! Tsee yə̀rə̀! Tsee ndɨ̂m ghǒ ghə̀ꞌə̀nə̀!”13.9: Exod. 20.13-15,17; Deut. 5.17-19,21 bo bɨ̀ ǹdɨ̀ꞌɨ ji mɔꞌɔ, bɨ boonsə nnɨŋ nɨ nɨ̀ghàà nî ghùꞌùtə̀ mə, “Ka kɔ̀ŋə ndɨm ghò tsiꞌì tsǒ ajàŋ mə o kɔ̌ŋ ɨbɨɨnû gho aà.”13.9: Lev. 19.18¹⁰Ŋù yìi a kɔ̀ŋə ndɨ̂m yì aa kaa à sɨ ɨbɨ ghu nu ghɨ̀rə̀. Ŋ̀ka ŋkɔ̀ŋə bə̀ à nɨ̂ ǹlwènsə nɔ̀ŋsə̀ Nwǐ ntsɨ̀mə̀.

¹¹La a mbǔ ŋghɛ̀ɛ̀ ghu, nɨ̀ zi noò yìi à nɨ ghu aa tsɨ̀tsɔ̀ŋə̀. Nòò à nàŋsə̀ mə̂ ŋ̀kuꞌu a mbo bù a mbɨ̀ɨ̀nə a fɨlô. Ǹloŋ mə nòò yìi mə bìꞌinə̀ ka yǐ yweenə aa à kòòntə̀ mə̂ a nu bìꞌinə̀ tsɨ̂tsɔ̀ŋ ntsyatə ajàŋ yìi mə bìꞌinə̀ lɛ mfòò m̀bii aà. ¹²Ɨ̀tugə ɨ tsyà mə̂, àbɛ̀ɛ̀ a tɨgə̀ m̀fuꞌu. Â bìꞌinə̀ meꞌe ɨfàꞌa ɨtugə tsiꞌì tsɨ̀mə̀. Ǹtɨgə ŋwɛꞌɛ njoo ntsǒ nlaà ɨ̀dɨ̀gə̀. ¹³A bìꞌinə̀ ka nzi akòrə nɨzî yiꞌinə̀ â kuꞌunə nɨ yǐ siꞌinə. Mmaꞌatə annǔ nɨjɨ siꞌi nɨ̂ ànnǔ nnô m̀baanə, m̀maꞌatə annǔ ajɨrə, m̀maꞌatə annǔ nsɨŋ, m̀maꞌatə annǔ nto fɨ̀kɔ̀rə̀ nɨ̂ ànnǔ aghə̀ꞌə̀nə̀.

¹⁴Nɨ̀ baŋnə ŋwɛꞌɛ Mmàꞌàmbî Yesu Kristo a nu bù, ǹtsuu abwarə fa a mbo njyǎ nû yùù tâ ɨ ka ŋghɨrə naa ɨnnù jìi mə ɨ yə̀ꞌə̀tə̀ aà.

Tâ ò tsuu ndɨ̂m ghò kɨ saꞌa, ɨ fɨ̀rə̀ nii

¹A ŋghɛ̀ɛ a nɨ ŋù yìi mə abìintɨɨ̀ yi a bɔrə aa, nɨ̀ ka ŋkwɛrə nii sɨgɨ̀nə̀, lâ ǹtsuu bu bo kɨ swùŋnə̀ a nɨ annù yìi mə à bìi aà. ²Ŋù yì mɔ̀ꞌɔ̂ à tse bii mə mbə yu jɨ̂ ǹjoò tsɨ̀mə̀. Tâ ŋù wa mə àbìintɨɨ̀ yi a bɔrə aa tâ à baŋnə nswoŋ mə yu kurə aa tsiꞌì àmbɔ̀rə̀. ³Ŋù wa mə a jɨ njoò tsɨ̀mə̀ aa tâ à tsuu wa mə a tswèrə njoo aa kɨ tsaꞌa bə̂. Tâ wa mə a tswèrə̀ ǹjoo tâ à tsuu ɨsaꞌa waà ŋù mə a jɨ tsɨ̀mə̀ aa kɨ tsə̀rə̀, ǹloŋ mə Nwìŋgɔ̀ŋ à kwɛ̀rə̀ mə̂ yi. ⁴Ò bə aa wò a ŋka nsaꞌa ŋ̀gàŋàfàꞌa ŋù dàŋə̀ aa ɛ? Àâ tsiꞌì tâfàꞌa ŋù wa mə mbə a swoŋ mə a fàꞌa sɨgɨnə̀ kə̀ a kɨɨ mfaꞌa kɨkaŋə. M̀bə tâfàꞌà wa a kɨ̂ ŋ̀kwɛtə yi mə tâ à təə, ǹloŋ mə Mmàꞌàmbî à tswe nɨ̀ mɨ̀dàꞌà a ŋkwɛtə yu.

⁵Ŋù yì mɔ̀ꞌɔ a lɔ̀gə njwi yì mɔ̀ꞌɔ mə ɨ̀ bɔ̀ŋtə ntsyà yî mɔ̀ꞌɔ̂, ŋù yì mɔ̀ꞌɔ a bâŋnə̀ ǹlɔgə mə ǹjwî tsɨ̀m ɨ kuꞌunə̂. Tâ ŋù ǹtsɨ̀m à naŋsə ŋghɨrə tâ àtû yi laa sɨgɨ̀nə̀ nɨ̂ ànnù yìi a ghɨ̀rə̀ aà. ⁶Ŋù wa yìi mə a lə̀ə njwîŋgɔ̀ŋ aa, a lə̀ə̀ aa a ŋghaꞌasə Mmàꞌàmbi ghu. Ŋù yìi mə a jɨ njoò tsɨ̀m aa, a jɨ aa a ŋghaꞌasə Mmàꞌàmbi ghu, nloŋ mə a fa mbɨꞌɨkə a mbo Nwì. Wa yìi mə a tswèrə njoo aa, a tswèrə̀ aa a ŋghaꞌasə Mmàꞌàmbi ghu, nloŋ mə a kɨɨ mfa mbɨꞌɨkə a mbo Nwì. ⁷Kaa ŋù nɨ̀bìꞌinə̀ à sɨ ntɨ̀ɨ̀ tswe aa nloŋ ŋgaà yì, kaa ŋù nɨ̀bìꞌinə̀ waꞌà kɨ̀ɨ̀ ŋ̀kwo aa, nloŋ ŋgaà yì. ⁸Bìꞌinə̀ bə tswe ntɨ̀ɨ̀ boŋ bìꞌinə̀ tswê ǹtɨ̀ɨ̀ aa nloŋ ŋgaa Mmàꞌàmbî. Bɛɛ bìꞌinə̀ kwo bìꞌinə̀ kɨ̂ ŋ̀kwo aa nloŋ ŋgaa Mmàꞌàmbî. Tsǒ mə a bə laa, kə̀ bìꞌinə̀ twêntɨ̀ɨ̀ òo, kə̀ bìꞌinə̀ kwo òo, boŋ bìꞌinə̀ laa mbə bə̂ bɨ Mmàꞌàmbî. ⁹Àa njiꞌì ànnù yìi mə Kristo à lɛ ŋkwo mbu nyweenə nɨ nɨ̀wo fu aa, mə yu bə Mmàꞌàmbî bɨ̀ku bɨ bə̀ bo bɨ̀ yì bìi bɨ tswe bɨtɨ̀ɨ̀.

¹⁰O tɛꞌɛ ntsɔꞌɔtə nɨ̂ ɨ̀saꞌa ndɨ̂m ghò aa a ya aa ɛ? Kə̀ o tsaꞌa ndɨ̂m ghò laa a ya aa ɛ? Ǹloŋ mə, bìꞌinə̀ bɨtsɨ̀m ka yǐ təə a nsi abərə ntsɔꞌɔtə mɨ̀saꞌa Nwìŋgɔ̀ŋə̀. ¹¹Ǹloŋ mə bɨ ŋwaꞌanə a mûm àŋwàꞌànə Nwì mə,

“M̀màꞌàmbî à swoŋ mə, àjàŋ mə mə̀ tswe ntɨ̀ɨ̀ aa, mɨ̀kùꞌùtə̀ mɨtsɨ̀m ka yǐ sɨgɨtə a nsi mə̀,

tâ bə̀ bɨ̀tsɨ̀m swoŋ nɨ̂ ǹsi nɨ̀ ǹsi mə mə laa mbə Nwîŋgɔ̀ŋ.”14.11: Yes. 49.18; 45.23

¹²Tâ à laa mə ŋù nɨ̀bìꞌinə̀ yî mɔ̀ꞌɔ yî mɔ̀ꞌɔ à ka yǐ swoŋə annù ǹloŋ ŋgaà yì a mbo Nwìŋgɔ̀ŋə̀.

Tsùu lǒ ghɨ̀rə mə tâ ǹdɨ̂m ghò à wo

¹³Tsǒ mə a bə laa aa tâ bìꞌinə kɛntə a nsaꞌa bìꞌinə̀ nɨ bìꞌinə̀. M̀baŋnə ntsə̀rə̀ mə kaa mbə bìꞌinə̀ waꞌa ati a mânjì taansə̀ mə ǹdɨ̂m yìꞌinə̀ à wo ghu, kə̀ ŋ̀kɨ mbə ayoo ŋkɨŋ mânjì a mbo ǹdɨ̂m yìꞌinə̀. ¹⁴Tsǒ ŋ̀gàŋàfàꞌa Mmàꞌm̀bî Yesu, mə̀ nàŋsə nzi mə kaa mbə bɨ waꞌa mɨjɨ mǐ tsu ka ntwoŋə mə mɨ nɨ mɨ̀jɨ mɨ nsɨŋ nyoŋə a njɨm nɔ̀ŋsə̀. Lâ mɨ̀jɨ mǐ mɔꞌɔ tse bə mɨjɨ mɨ nsɨŋ a mbo ŋù yìi mə à wàꞌàtə mə à nɨ mɨjɨ mɨ nsɨŋ aà. ¹⁵M̀bə̂ ò zi mə àyoo yìi mə o jɨ aa, a fa ŋgɨꞌɨ a mbô ǹdɨ̂m ghò bəə boŋ kaa ò sɨ akòrə̀ nɨzî yo aa a mûm àkɔ̀ŋnə̀ burə kɨ zì. Tsuu lǒ màꞌàtə mə àyoo yìi mə o jɨ aa tâ à tsə ŋgɨꞌɨ a nu ŋù yìi mə Kristo à lɛ ŋkwo ghu atû aà. ¹⁶Tsùu lǒ mmàꞌàtə mə annù yìi mə o ghɨ̀rə̀ a bə yì sɨgɨ̀nə̀ aa, tâ bɨ̀ baŋnə ŋka ŋghaa nɨ̂ gho mə a nɨ yì bɨ̂. ¹⁷Ǹloŋ mə kaa annù nɨfɔ̀ Nwî kaa a laa ŋwaꞌǎ annǔ mɨjɨ kə̌ annǔ mɨlùꞌù bə̂. A baŋnə mbə aa bə annǔ ŋghɨ̀rə ɨnnù jìi ɨ tsinə aa, nɨ̀ ànnǔ mbɔɔnə, nɨ̂ ànnù nɨdorə a mûm Àzwì Nwî. ¹⁸Ŋù yì mə a fàꞌà a mbo Kristo ma mùu ajàŋ aa, à kùꞌùnə a mbo Nwì, bə̀ kɨɨ̀ m̀beentə nìi.

¹⁹Tâ bìꞌinə̀ ka ŋgaansə mɨtɨ̀ɨ̂ mìꞌinə̀ a ŋghɨ̀rə ɨnnù jìi mə ɨ zì nɨ̂ m̀bɔɔnə, ŋkɨɨ ŋkwɛtə nɨ̂ yiꞌinə̀ bɨtsɨ̀m mə bìꞌinə̀ ka ŋkwe. ²⁰Tâ ànnù mɨjɨ à tsuu lǒ ghɨ̀rə tâ ò ta ŋgɨꞌɨ a nɨ̂ ɨ̀fàꞌà Nwî. Wâ ŋ̀gɔ̀ŋ njoò tsɨ̀m ɨ laa, lâ à ka bə annù yî bɨ a mbo ŋù a ŋghɨ̀rə mə tâ bə̀ bî mɔꞌɔ wo nloŋə ayoo yìi a jɨ aà. ²¹A laa ŋkùꞌùnə mə boŋ mbə ŋù tuù ŋ̀kùrə̂ m̀bà, kə̀ a ŋkɨ nno mɨlùꞌù kə̀ a ŋkɨ ŋghɨ̀rə̂ ànnù yî mɔꞌɔ yìi mbə ndɨ̂m yì a kwântə̀ ghu aà. ²²Lə̀ə̀ ànnù yìi ò bii nloŋ ma yû ànnù aa a tɨtɨ̀ɨ bu Nwì. Nɨ̀dorə nì wè nɨ tswe a mbo ŋù yìi mə kaa ntɨɨ̀ yi ɨ sɨ nìi saꞌa mə a ghɨ̀rə annù yìi mə à wàꞌàtə mə a kuꞌunə aà. ²³Lâ ŋù yìi mə a jɨ̀ŋkə̀ ǹloŋ ayoo yìi yu tswe nɨ̀ njɨ aa, Nwìŋgɔ̀ŋ à ka nɨŋ njo ghu abàà mə mbə a jɨ, nloŋ mə ma yaà ànnù mə a ghɨ̀rə̀ aa kaa a sɨ̀ aa mûm àbìintɨɨ yu fɛꞌɛ. Ànnù yìi mə a sɨ̀ a mûm àbìintɨɨ fɛ̀ꞌɛ̀ aa, à nɨ̂ ɨ̀bɨ̂.

Nɨ̀ ka ŋghɨrə tâ bǎdàŋ ka ndorɨtə, tsuu bə bù bə

¹Bìꞌinə̀ bìi mə àbìintɨɨ̀ yìꞌinə̀ a tɨnsə aa, bìꞌinə̀ ka mmi ɨnnù bə̀ bìi mə àyaa a bɔrə aa. Ǹtsuu bàŋnə kɨ ghɨ̀rə̀ bə mə tâ nû yìꞌinə̀ ka ndoritə. ²Bìꞌinə baŋnə ŋka ŋghɨrə bə mə tâ bɨ̀lɨ̂m bìꞌinə̀ ka ndorɨtə nloŋ ɨbɔ̀ŋ waa tǎ kɨ ghɨ̀rə tâ àbìintɨɨ̀ yaa ka ŋkwe. ³Ǹloŋ mə tsiꞌì Kristo kaa à lɛ ŋkɨꞌɨ̀ ka ŋghɨrə aa mə tâ nû yì ka ndorɨtə. À lɛ mbàŋnə̀ ŋ̀ghɨrə a ajàŋ mə àŋwàꞌànə̀ Nwî a swoŋ aà, mə, “M̀bə̀gɨ̀tə̀ jìi mə bə̀ lɛ sɨ bə̀gɨ̀tə̀ noo ghu aa, ɨ wo a nu mə̀.15.3: Ps. 69.9⁴Ǹloŋ mə ɨnnù jìi mə bɨ lɛ ŋŋwàꞌànə a mbìì aa, bɨ lɛ ŋŋwàꞌànə̀ mə tâ ɨ̀ ka ndɨꞌɨtə yiꞌinə̀ mə mbə bìꞌinə̀, ǹyoŋə a njɨ̌m àtàŋəntɨɨ nɨ̂ àdɨ̀ɨ̀ntə̀ yìi mə nɨ̀ghàà nɨ Nwî nɨ fa a mbo bìꞌinə̀ aa tâ bìꞌinə̀ naŋsə yəgɨtə a nu Nwì.

⁵Tsɨ̂tsɔ̀ŋ, tâ Nwìŋgɔ̀ŋ yìi mə àtàŋəntɨɨ bô àdɨ̀ɨ̀ntə̀ a lô ghu mbo aa, tâ à ghɨrə tâ nɨ̀ ka ŋghaanə mbiinə nyoŋə a nu Kristo Yesu, ⁶mə mbə bù bɨ tsɨ̀m nɨ̀ tɨgə ŋghaꞌasə Nwîŋgɔ̀ŋ bo bɨ̀ M̀màꞌàmbî yìꞌinə̀ Yesu Kristo nɨ̂ ǹtsù yî mɔꞌɔ̀.

Ntoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ a mbo bɨ̀tɨ̀zî Nwî.

⁷Tâ nɨ̀ ka ŋkwɛrə ghuu bu nɨ bù tsiꞌǐ ajàŋ mə Kristo à lɛ ŋkwɛrə ghuu aà, tǎ tâ bàa ŋghaꞌasə Nwî. ⁸Ǹloŋ mə mə̀ swǒŋ a mbo bù mə Kristo à lɛ mbə ŋgàŋàfàꞌà a mbo baYuda, a ndɨ̀ꞌɨ mə Nwìŋgɔ̀ŋ à lə̀ə̂ ŋ̀kàꞌa yìi mə à lɛ ŋkàꞌà a mbo bɨ̀tà bɨ bɨ̂taà byaa aà ⁹tâ ma yû a ghɨrə mə bɨ̀tɨ̀zî Nwî tâ bɨ̀ ghaꞌasə Nwîŋgɔ̀ŋ ǹloŋ ŋko mɨ̀lɨ̀ŋnə̀ yì. A bə aa àjàŋ mə bɨ ŋwaꞌanə a mûm àŋwàꞌànə̀ Nwî mə,

“Tsǒ mə a bə laa, màa tɨgə ghaꞌasə nòo a tɨtɨ̀ɨ bɨ̀tɨ̀zî Nwî

ɨ kɨɨ kɨ yəə ɨkòò ghaꞌasə nɨ̂ Ɨ̀kǔmə̀ gho ghu.”15.9: Ps. 18.49

¹⁰Bɨ kɨ mbù ǹswoŋ mə,

“Bù bɨ̂tɨ̀zî Nwì, nɨ̀ ka ndorɨtə bu bɨ̀ bə̂ bi.”15.10: Deut. 32.43

¹¹Ŋ̀kɨ mbu nswoŋ mə,

“Ka ŋghaꞌasə nɨ Mmàꞌàmbi mbǎ bu bɨtɨ̀zî Nwî,

ŋkɨ ŋghɨrə tâ ɨ̀toò ɨ̀tsɨ̀m ka ŋghaꞌasə nìi.”15.11: Ps. 117.1

¹²Yesaiah a ghɛɛ̀ nɨ̂ m̀bìì ǹswoŋ mə,

“Ǹtɨgə ŋgɨ̀gə Jesse ɨ ka yǐ fɛ̀ꞌɛ,

ɨ bə yu wa mə à ka yǐ bɨ̀ɨ̀nə saꞌa bɨ̂tɨ̀zî Nwî,

tâ bɨ̀tɨ̀zînwì tɨgə nnɨŋ ntɨɨ̀ waa ghu nû.”15.12: Yes. 11.10

¹³Tâ Nwɨ̀ngɔ̀ŋ yìi mə a ghɨ̀rə mə tâ nɨ̀ ka mbɛ njoo abùrə aa, tâ à ghɨrə ntɨɨ̀ ghuu luu nɨ nɨdorə ŋkɨ naŋsə tswe nɨ̂ m̀bɔɔnə, a ajàŋə mə nɨ̀ nɨ̌ŋ ntɨɨ̀ ghuu ghu nu aà, tâ mɨ̀dàꞌa mɨ Azwì Nwî mɨ̀ ghɨrə nɨ̀ naŋsə ŋka mbɛ njoo aburə nɨ̂ ǹtɨɨ̀ ghu tsɨ̀mə̀.

Ǹjiꞌì ànnù yìi mə Paul à lɛ ŋŋwàꞌànə̀ ma yuù àŋwàꞌànə̀ tɨ nɨ̀bɔꞌɔ aà

¹⁴Mə̀, a nɨ̂ ɨ̀tu ɨbɨ̀ɨnû gha, mə̀ bii nɨ̀ ǹtɨɨ̀ ghâ tsɨ̀m m̀ba bɨlɨ̂m bâ, mə bù, a nɨ̂ ɨ̀bɨɨnû ghuu, nɨ̀ luu nɨ̀ àbɔ̀ŋəntɨɨ, ŋ̀kɨ nnaŋsə nzi annǔ ajàŋ mə mbə nɨ̀ tɨgə̀ ǹdɨꞌɨtə ghuu bu nɨ bù. ¹⁵A nɨ̂ ɨ̀dɨ̀gə̀ jî mɔꞌɔ a nɨ yulà àŋwàꞌànə̀, mə̀ ŋwàꞌànə tɨ̀ nɨ̀bɔꞌɔ̀ mə tâ nɨ̀ waꞌatə ɨnnù ma jya jìi mə mə̀ lɛɛ̀ ǹtɛꞌɛ mfoo ŋŋwàꞌànə a mbo bù aa, ǹloŋ aa ɨ̀bɔ̀ŋ Nwî yìi mə à fa a mbo mə̀ ¹⁶mə tâ mə̀ bə ŋgàŋàfàꞌa Kristo Yesu a mbo bɨ̀tɨ̀zî Nwî. Mə fàꞌà aa tsiꞌì tsǒ ŋ̀gàŋmàꞌanwì a mûm ǹtoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ Nwì ya tǎ ghɨ̀rə mə tâ Nwì a bii bɨ̂tɨ̀zî Nwî tsiꞌì tsǒ njoo mmàꞌanwì jìi mə Àzwì Nwî a sìꞌì mə̂.

¹⁷Àjaŋ mə mə̀ tswe nɨ̂ ànnù yî mɔꞌɔ bìꞌi bɨ̀ Kristo aa, mə kwɛ̀ɛ ntɨɨ̀ gha a mûm àfàꞌa Nwì. ¹⁸Ǹloŋ mə mə̀ tswe nɨ̂ ànnǔ tsu a nswoŋ aa nloŋ mə Kristo à lɛ ntsyà a njɨ̌m mə̀ ŋ̀ghɨrə mə̀ ghɨrə̀ mə tâ bɨ̀tɨ̀zî Nwî tâ bɨ̀ tɨgə nyuꞌunə nɨ Nwî, a njɨ̌m nɨ̀ghàà nɨ ntsû na, nɨ mɨ̀ghɨ̀rɨ̀nə̀ mɨ ɨnnû ma, ¹⁹nɨ mɨ̀dàꞌà mɨ ɨlènsə ɨnnù bo bɨ̀ ɨ̀nnǔtsyǎmbô, a bɔ̀ꞌɔ nɨ mɨ̀dàꞌà mɨ Azwì Nwî. Ma mùu ajàŋ, a nɨ̂ ɨ̀dɨ̀gə̀ tsiꞌì tsɨ̀m, ǹlo a Yerusalem ŋghɛɛ nyweꞌe a Illyricum, mə̀ swòŋ mə ntoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ Kristo yâ ǹtsɨ̀mə̀. ²⁰À nɨ̂ àyə̀ꞌə̀tə̂ yâ ŋ̀gɔ̀ŋ bɨ̀nòò bɨtsɨ̀m mə tâ mə̀ swoŋ ntoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ ya a nɨ̂ àdɨ̀gə yìi kaa bɨ lɛɛ̀ ŋ̀kɨꞌɨ̌ ɨkum Kristo ghu yuꞌu aà, tǎ waꞌà kà m̀bɔɔ a nɨ̂ àtsənda yìi mə ŋù dàŋ à tùmə aà. ²¹Tsiꞌì tsǒ ajàŋ mə àŋwàꞌànə̀ Nwî a swoŋ aa mə,

“Bə̀ bìi mə bɨ lɛɛ̀ ǹtɛꞌɛ waꞌǎ annǔ yi a mbo bo swoŋə aa, bɨ ka yǐ yə yi.

Tâ bə̀ bìi mə bɨ lɛɛ̀ ŋ̀waꞌà yuꞌu aa, tâ bɨ̀ yuꞌu àtû yaa a laa ghu.”15.21: Yes. 52.15

Àjàŋ mə Paul à lɛ ntaŋtə mə yu ghɛɛ ghantə baRoma aà

²²Àa ɨ̀nnù jìi mə ɨ kɨ kɨ̌ŋ mə tâ mə̀ waꞌa a mbo bù zî aà. ²³La tsɨ̂tsɔ̀ŋ àjàŋ yìi mə mə̀ sɨ̀ nɨ̂ ɨ̀fàꞌà ma mùu mbùꞌù bû ǹtswe aa, bo bɨ̀ ajàŋ mə mə̀ lɛ ntsuꞌu nyəꞌətə a nyə̂ ghuu a nɨ̂ ɨ̀lòò jî ghàꞌàtə̀ aa, ²⁴mə lɔ̀ɔ ŋghɛ̀ɛ a alaꞌa Spain, mə̀ wàꞌàtə mə àjàŋ mə mə̀ aa kɨ tsyǎ ghɛ̀ɛ ghu aa, ɨ yə ghuu, ɨ naŋsə dorɨtə a ntswe bìꞌinə̀ a nɨ mû àtɨɨ noò. Bɛɛ bìꞌinə̀ tswetə, nɨ̀ tɨgə̀ ŋ̀kwɛtə gha mə̀ ghɛɛ ghu. ²⁵Tsɨ̂tsɔ̀ŋ mə ghɛ̀ɛ a Yerusalem nɨ̂ ǹjoo a mbo bɔɔ bɨ Kristo. ²⁶Ŋ̀ghòtə jìi mə ɨ tswe a alaꞌa Macedonia bo bɨ̀ a alaꞌa Achai, bɨ fâ ǹjoo nɨ̀ àbɔ̀ŋəntɨɨ̀ yaa a ŋkwɛtə ŋgàŋə̂fum jìi ɨ tswe a tɨtɨ̀ɨ bə̀ bɨ Nwî a Yerusalem aà. ²⁷Bo lɛ ndorɨtə a ŋghɨ̀rə maa ajàŋ, lâ a nswoŋə ànnù nɨ̂koŋ, bo tswe nɨ̀ ŋ̀ghɨ̀rə maa ajàŋə̀, ǹloŋ mə àjàŋ yìi mə baYuda lɛ nyàtə mbɔɔnə̂ Àzwì Nwî bo bo aa, bɨ̀tɨ̀zî Nwî kɨ ntswe nɨ̂ ǹlɔ̀gə njoo jìi mə Nwìŋgɔ̀ŋ à tə̀ŋə waa ghu aa ɨ kwɛtə baYuda ghu. ²⁸Nòò yìi mə mə̀ ka màŋsə ɨ fa njoo mà jû mə bɨ kɨ̀ ghòtə a mbo bo aa, bo kwɛrə tsiꞌì tsɨ̀m boŋ mə̀ ka tsyǎ a mbɛ̀ɛ bù tɨgə ghɛ̀ɛ̀ a Spain. ²⁹Mə̀ zi mə nòò yìi mə mə̀ ka yǐ zǐ a mbɛ̀ɛ bù aa, mə̀ aa yǐ zì aa nɨ̂ m̀bɔɔnə̂ Kristo tsiꞌì ǹtsɨ̀mə̀.

³⁰Mə buꞌu mbo a mbo bù mbâ bɨlɨ̂m bâ, nɨ̂ ɨ̀kǔm Mmàꞌàmbî yiꞌinə̀ Yeu Kristo, nɨ̂ àkɔ̀ŋnə̀ yìi mə Àzwì Nwî a fa aa, mə tâ nɨ̀ boonsə gha tâ bìꞌinə̀ aa nto a ajàŋ mə nɨ tsàꞌàtə̀ nɨ̂ Nwî nɨ̂ tɨ̀ɨ̀ a atu mə̀ aà. ³¹Nɨ̀ lɔɔ a mbo Nwì mə tâ à tsuꞌu atû ya a mbo bɨ̀tɨ̀ biì Nwî bìi bɨ tswe a Yudea aà, ŋ̀kɨ ŋghɨrə mə tâ bə̀ bɨ Nwî bɨ̀ beentə ɨfàꞌâ gha a Yerusalem. ³²Maa ajàŋ, mə mbə Nwì à bii, tâ mə̀ tɨgə nzi a mbo bù ǹluu nɨ nɨ̀dorə tâ nɨ̀ ghɨrə ntɨɨ̀ gha fwɛtə. ³³Tâ Nwìŋgɔ̀ŋ m̀bɔɔnə tâ à tswe a mbo bù bɨtsɨ̀mə̀. Amen.

Paul à tsàꞌàtə̀ bə̀ bî ghàꞌàtə̀ a Roma

¹Mə bèèntə àfàꞌa njààntə̂ yìꞌinə̀ Fɛbe, yìi mə à nɨ̂ ŋ̀kwɛtə̀ a mûm ŋ̀ghotə a alaꞌa Cenchreae, ²â nɨ̀ kwɛrə yi sɨgɨ̀nə̀ ajàŋ mə bɔɔ bɨ Kristo kwɛrə ŋû aa, ŋkɨ ŋkwɛtə yi mfa ayoò tsɨ̀m yìi mə a lɔ̀ɔ̀ aa ghu mbô, ǹloŋ mə à kwɛtə bə̀ bî ghàꞌàtə̀, mə̀ bə ŋù yî mɔ̀ꞌɔ a tɨtɨ̀ɨ bə̀ bìi à kwɛ̀tə aà.

³Nɨ̀ tsaꞌatə Prisca bo Aquilla, bə̀ bìi mə bìꞌi bo fàꞌà a abo mɔꞌɔ a mum Kristo Yesu aà. ⁴Bo lɛ mfa ŋgwî yàà ǹloŋ ntswêntɨ̀ɨ̀ yà. Mə naŋsə mfa mbɨꞌɨkə a mbo Nwì m̀bɨꞌɨ ŋgaà yàà. Kaa à sɨ tsiꞌì mə̀ bə̂ mə mə fa mɨyà wàà, bo bɨ̀ ŋ̀ghotə jìi ɨ tswe a tɨtɨ̀ɨbɨ̀ tɨ̀zî Nwî aa tsɨ̀mə̀. ⁵Kɨ ntsàꞌàtə nɨ̌ ŋghotə ya yìi mə ɨ bòòntə̀ a nda bo aà.

Tsàꞌàtə nɨ̌ ntɨ̀ɨ̀ ǹsû ghà Epenetus, yìi à lɛ mbə ntsyàmbìì ŋù yìi mə à lɛ mbii Kristo a mbùꞌu Asia aà. ⁶Tsàꞌàtə nɨ̌ a Mary yìi mə a fàꞌà nɨ̂ tɨ̀ɨ̀ a tɨtɨ̀ɨ bù aà. ⁷Tsàꞌàtə nɨ̀ Andronicus bo bì Junias, ŋgǎŋgwɛ̀ꞌɛ̀ jìi mə bìꞌibo lɛ ŋkuu a atsaŋə aà. Bo nɨ bə̀ bî tɨ̀nsə̀ a tɨtɨ̀ɨ ŋgǎŋtoo Kristo. Bo lɛ mfòò ǹtswe a mum Kristo tɨ mə̀.

⁸Tsàꞌàtə nɨ̀ Ampliatus, ǹtɨ̀ɨ̀ ǹsû ghà a mum Mmàꞌàmbî. ⁹Tsàꞌàtə nɨ̀ Urbanus, ŋù yìi mə bìꞌinə nɨ̀ bǒ fàꞌa a abo mɔꞌɔ a mum Kristo aà, nɨ̂ ǹtɨ̀ɨ̀ ǹsû ghà Stachys. ¹⁰Tsàꞌàtə nɨ̀ Apelles, yìi mə bɨ beentə annû yi a mum Kristo aà. Tsàꞌàtə nɨ̀ bə̂ bɨ̀tsɨ̀m a ŋgwɛ̀ꞌɛ Aristobulus. ¹¹Tsàꞌàtə nɨ̀ a ŋû ŋ̀gwɛ̀ꞌɛ̀ ghà Herodion. Ŋ̀kɨ ntsaꞌatə bɔɔ bɨ Kristo bìi bɨ tswe a ŋgwɛ̀ꞌɛ Narcissus.

¹²Tsàꞌàtə nɨ̌ ŋgǎŋfàꞌà jula mə fàꞌa a mbô Mmàꞌàmbî aà: Tryphaena bo Tryphosa. Tsàꞌàtə nɨ a ntɨ̀ɨ̀ ǹsû ghà Persis, yìi mə à nàŋsə̀ mə̂ m̀faꞌa nɨtɨ̀ɨ̀ a mbo Mmàꞌàmbi aà. ¹³Tsàꞌàtə nɨ̀ Rufus, ŋ̀gàŋàfàꞌa Mmàꞌàmbi yì ǹtɨ̀ɨ̀, nɨ̂ ǹdè yì mə à kɨ mbə ǹdèghà aà. ¹⁴Tsàꞌàtə nɨ̀ Asyncritus, Phlegon, Hermes, Patrobas, Hermas, bo bɨ̀ bɨ̀lɨ̂m bìꞌinə̀ bìi bɨ tswe bo bo aà. ¹⁵Tsàꞌàtə nɨ̀ Philologus, Julia, Nereus bo bɨ̀ ǹjààntə̂ yì, nɨ Olympas, bo bɨ̀ bə̀ bɨ Nwî bìi bo bo tswe aa tsiꞌì bɨ̀tsɨ̀mə̀.

¹⁶Nɨ̀ tsaꞌatə ghuu bu nɨ̀ bù ǹnɔŋə nɨ mɨ̀ghaꞌà muu nɨ̂ àkɔ̀ŋnɔ̌ bɔɔ bɨ Kristo. Ŋ̀ghòtə Kristo tsiꞌì tsɨ̀m ɨ tsàꞌàtə ghuu.

Ɨ̀dɨꞌɨtə̌ nlwìꞌì ǹjɨ̀mə̀

¹⁷Mə buꞌu mbo a mbo bù bɨlɨ̂m bâ mə nɨ̀ ka nlensə bə̂ bya mə bɨ zì nɨ̂ àyàtə̀, m̀fa nɨ̂ ŋ̀gɨꞌɨ a nɨ̂ àbìintɨɨ bə̂, ǹlɨgɨtə nɨ̂ ɨ̀nnù jìi mə bɨ lɛ ndɨ̀ꞌɨ̀ a mbo bù aà. Nɨ̀ ka ŋkhə ɨjàŋ bə̂ ma jyâ. ¹⁸Ǹloŋ mə mbuu bə̂ ma bya kaa bɨ sɨ aa a mbo M̀màꞌàmbî yìꞌinə̀ faꞌa, bo bàŋnə̀ m̀faꞌa aa nloŋ bə̂ àtòꞌô yaa. Bo tsyà nɨ a njɨ̌m àlətə̀, bo bɨ̀ mɨ̀ghàà mî lìì m̀bweꞌesə nɨ̂ bə̂ bìi mə kaa bo burə tɨ̀ ɨbɨ zi aà. ¹⁹Ǹloŋ mə, ŋù ǹtsɨ̀m à yùꞌù mə a ajàŋ mə nɨ yuꞌunə ntoò yì ǹsɨgɨ̀nə̀ ya mə̀ kɨɨ̀ ǹdorɨtə nloŋ ŋgaà yùù aa, lâ màa kɔ̌ŋ mə tâ nɨ̀ bə ŋgàŋ mɨtsyɛ̀ a nɨ̂ ànnù yìi mə a bɔŋə aa, mbaŋnə mbə bɨ̂tɨ̀zǐ a nɨ̂ ànnù yìi mə à nɨ yî bɨ aà. ²⁰Nwìŋgɔ̀ŋ m̀bɔɔnə à ka ghɛ̀sə ghɔ̀ꞌɔ̀ a Satan a jiꞌi mɨkòrə bù.

Tâ ɨ̀bɔ̌ŋ Mmàꞌàmbî Yesu Kristo, ɨ̀ tswe a mbo bù.

²¹Timoti, ŋù yìi mə bìꞌiyu fàꞌà a abo mɔꞌɔ aa, a tsàꞌàtə̀ ghuu. Lucius bo Jason nɨ Sosipater, ŋgǎŋgwɛ̀ꞌɛ̂ jâ, kɨɨ ntsaꞌatə ghuu.

²²Mə̀ Tertius, ŋù yìi à ŋwàꞌànə aŋwàꞌànə̀ yulà aa, mə tsàꞌàtə ghuu a njɨ̌m Mmàꞌàmbî.

²³Gaius, ŋù yìi mə mə tswe ghu nda aa, bo bɨ̀ ŋ̀ghòtə̂ ǹtsɨ̀m bo tsàꞌàtə̀ ghuu. Erastus, ǹlə̀ə̀ ŋ̀kabə̀ ǹjɔ̀ꞌɔ̀ àlaꞌa yù, nɨ̂ ǹdɨ̂m yìꞌinə̀ Kwartus, kɨɨ̀ ǹtoo nɨ̂ àtsàꞌàtə̀ a mbo bù. [ ²⁴Tâ ɨ̀bɔ̀ŋ Kristo ɨ̀ tswe a mbo bù bɨtsɨ̀mə̀. Amen.]16.24 Kaa àtɨɨ ma yû a sɨ̀ a nɨ̂ ŋ̀ŋwàꞌànə̀ jî nɔꞌɔ tswê.

Àghaꞌasə̀ Nwî yi nlwìꞌì ǹjɨ̀mə̀

²⁵Bìꞌinə̀ ka ŋghaꞌasə Nwîŋgɔ̀ŋ yìi mə mbə a nɨŋ mɨ̀tɨ̀ɨ̀ a nu bù ǹyoŋ a nɨ̂ ǹtoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ ya mə mə swoŋə mbɨꞌɨ ŋgaa Kristo aà, ma yû à nɨ̂ ànnù yî àlə̀ə̀ntə̀ ya mə ɨ̀ lɛ ntswe alɔ̀ꞌɔ̀sə̀ a ŋguꞌu ŋguꞌu aa, ²⁶mə tsɨtsɔ̀ŋ bɨ̂ fìꞌìsə̀ mə̂ a fɛꞌɛ̀ ǹlaa, ǹtsya a njɨ̀mə ŋ̀wàꞌànə̀ ŋgǎŋntoo Nwî, bɨ tɨgə̀ ŋ̀ghɨrə ɨtoò ɨ̀tsɨ̀m ɨ zi, ǹyoŋə aa a nɨ̂ ǹdɨ̀ꞌɨ̂ Nwì yìi mə à lwìꞌi nɨ̂ŋkoŋ aa, ŋka nyuꞌunə a mûm àbìintɨɨ̀.

²⁷A mbo Nwìŋgɔ̀ŋ ma ghû yûyɨgə̀ yìi mə à nɨ̂ àzî tsɨ̀mə̀ aa, tâ nɨ̀ghaꞌa nì tɨ mɛ̀ tâ nɨ̀ tswe ghu mbo ǹtsya a njɨm Yesu Kristo! Amen.