BaFilipi

Àŋwàꞌànə̀ Paul a mbô ŋ̀ghòtə̂

BaFILIPI

ǸJIꞌÌNNǓ AŊWÀꞌÀNƏ̀ YÛ

A aŋwàꞌànə̀ yû aa a lɛ ŋŋwàꞌànə Paul a noò yìi mə à lɛ ntswe a atsaŋ a Roma aà. A njɔ̀ꞌɔ̀ àlaꞌa Filipi aa lɛ ŋghùrə̀ baRoma, a bə̂ àlaꞌa yì wè a tɨtɨ̀ɨ ɨlaꞌa jìi mə baRoma lɛ sɨ buꞌutə a mbùꞌu Macedonia aà. Bɨ lɛ sɨ toŋə nɨ̂ àtɨ̀ɨ̀ gold ghu, bə̀ bî wè bî wè bɨ lɛ nlo a Roma bo bɨ a njɔ̀ꞌɔ ɨlaꞌa Itali jî mɔꞌɔ nzi ŋghùrə̀ ghu. Bɨ tɨgə̀ ŋ̀ghɨrə bə̂ bìi mə bɨ tswe ghu aa nɨ baRoma. BaFilipi bɨ lɛ sɨ tswòŋə̀ nɨ nû jyaa nloŋ mə bɨ lɛ nlɔ̀gə̀ waa nɨ baRoma aà. Ɨkum alaꞌa Filipi aa a lɛ mfa ‘Mfɔ̀ Filip ta bɨ̀ Àlexanda yî Ŋ̀wè.

Ntoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ a Filipi aa a lɛ nzì Paul nɨ yu, a ntwoŋ Nwì, a ajàŋ mə à lɛ nyə ŋù a njə̀ə̀ təə təə a twoŋə nɨ waa mə bɨ̀ zi ŋkwɛtə waa aà (Ɨ̀fàꞌà 16.8-10). Ŋ̀ghòtə baFilipi ɨ̀ lɛ mbə mbɛ̀ɛ̀ ntɨɨ̀ Paul, ɨ̀ lɛ sɨ kwɛtə nii nɨ̂ ɨ̀faꞌa ntoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ (4.15-16). Ŋ̀ghotə mà yû ɨ̀ lɛ ntoo Epafroditus mə à ghɛɛ mfa njoo a mbo Paul a Roma (4.8). À ghɛ̀ɛ̀ mə̂, ŋ̀wo nɨghɔ̀ɔ̀ ghu, baFilipi bɨ tswe nɨ̀ nɨ̀bɔꞌɔ, a tɨgə̀ ǹlɔɔ mə yu wàŋsə bǔ bɨ̀ɨ̀ tâ mɨ̀ntɨɨ mɨ bə̂ bya mɨ̀ fwɛtə (2.25-30). Ma mùu ajàŋ, Paul à lɛ ntɨgə ŋwaꞌanə àŋwàꞌànə̀ yuà a mbo bɨ̀subɨkaꞌâ bi, baFilipi, a mfâ m̀bɨꞌɨkə̀ nloŋ akɔ̀ŋnə̀ yaa nɨ̂ àkwɛtə̀ ya mə bo lɛ ntoo aà.

A nɨ̂ àŋwàꞌànə̀ baFilipi yû, bɨ yə̂ àkɔ̀ŋnə̀, ànnǔ mfâ m̀bɨꞌɨkə, nɨ̂ ànnù nɨdorə̀. Nɨ̀dorə̀ nɨ tswe fàa mûm àŋwàꞌànə aa a nɨ̀ ɨ̀dɨgə tsiꞌì tsɨ̀mə̀. M̀bə bɨ tse swoŋ mə àŋwàꞌànə̀ ma yû à nɨ̂ ɨ̀kòò mə Paul à ŋwàꞌànə nloŋə nɨdorə̀. Ka mə Paul à lɛ ntswe a atsaŋ aa, àbìintɨɨ̀ yi a nu Nwì à lɛ ŋghɨ̀rə̀ a zî ŋ̀kwɛrə̂ ɨ̀nnù tsɨ̀mə̀ (4.11-13). Paul a kɨ̂ ǹswoŋ mâ ànnù ǹloŋ ajàŋ mə Kristo à lɛ mmàꞌàtə abwarə̀ yi tsǒ Nwì a aburə, ǹsɨgɨsə ɨbɨ̀ɨnû yi, ǹlɔgə marə̀ ŋùmɨ̀sɔ̀ŋ aà. Paul a tɨgə̀ ǹdɨꞌɨtə nɨ̂ bə̂ mə bɨ̀ ka ŋeꞌesə Kristo, ŋ̀ka nsɨgɨsə mɨbɨ̀ɨ̀mɨnû myaa a nsyɛ tsǒ yu (2.5-110). Mə tâ bo ka ntaŋntɨɨ a noò ŋ̀gɨꞌɨ, ǹtsuu ɨnnù kɨ waꞌà, ǹtsaꞌatə nɨ̂ Nwì a nɨ̂ ɨ̀nnù tsɨ̀mə̀ (4.6-7).

Ŋ̀gǎŋndɨꞌɨnnǔ mbweꞌesə̀ ɨ lɛ nzì m̀fa nɨ̂ ŋ̀gɨꞌɨ a mbô ŋ̀ghòtə̂ lâ Paul a dɨꞌɨtə bɔɔ Kristo mə bɨ̀ ka ntsyɛsə waa (3.2), ǹswoŋ mə ànnù ŋû a tsinə a nsi miꞌi Nwì ǹtsya aa tsiꞌǐ a njɨ̌m àbìintɨɨ̀. Paul a swôŋ ànnù yìi mə a tsyàsə̀ nii a mûm ǹtswêntɨ̀ɨ yu aà: Yu meꞌè ɨ̀nnù tsɨ̀m, nlɔɔ aa tsiꞌì a nzi Kristo mə a tsyàsə̀ nii aa, nɨ mɨ̀dàꞌâ mi, ɨ kɨ ghaꞌasə nii (1.20-21; 3.4-10).

Bɨ yatə̂ àŋwàꞌànə̀ yû aa laà:

1. Ǹjiꞌì ànnù àŋwàꞌànə̀ yû 1.1-11

2. Ǹtswê Paul yumbɔŋə̀ 1.12-26

3. Ǹtswêntɨ̀ɨ̀ a mum Kristo 1.27—2.18

4. Àtaŋtə̀ ǹloŋə Timoti nɨ Epafroditus 2.19-30

5. Àwàꞌàsə̀ ǹloŋ ŋgàŋkɨbàa ntoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ 3.1—4.9

6. Paul nɨ bɨ̀subɨkaꞌà bi baFilipi 4.10-20

7. Ɨ̀nnù jìi mə Paul à lɛ nswoŋə a nlwìꞌìsə 4.21-23

¹Mə̀, Paul nɨ Timoti, ŋ̀gǎŋfàꞌa Kristo Yesu, bìꞌì toò àŋwàꞌànə̀ yu aa a mbo bə̀ bɨ̀tsɨm bìi mə bo nɨ bə̀ bɨ Nwî a njɨ̌m Kristo Yesu, ǹtswe a Filipi aà, bo bɨ a mbo bɨ̀lɨ̀ɨ bɨ ndânwì nɨ bɨ̀kwɛtə̀ bìi mə bɨ kwɛtə nɨ̂ àfàꞌa ŋghotə aà.

²Tâ Taà yìꞌinə̀ Nwîŋgɔ̀ŋ nɨ̂ M̀màꞌàmbî Yesu Kristo, tâ bo ghɨrə ɨbɔ̀ŋ a nu bù, ŋ̀kɨ mbɔrɨsə ghuu.

Paul a fa mɨya a mbo Nwì ǹloŋə ŋghotə̂ bàFilipia

³Mə fa mbɨꞌɨkə a mbo Nwìngɔ̀ŋ ghà a ŋgɔ̀ŋ bɨ̀nòò bɨ̀tsɨ̀m bìi mə mə waꞌatə nɨ̂ ghuu aà. ⁴A nɨ̂ Ŋ̀gɔ̀ŋ bɨ̀nòò bɨ̀tsɨ̀m a ajàŋə mə̀ yi tɨ tsàꞌàtə̀ Nwî a atu bù bɨtsɨ̀m aa, ǹtɨɨ̀ gha ɨ luu nɨ̀ nɨ̀dorə nloŋ ŋgaa yùù. ⁵Mə̀ fâ nɨ̂ mbɨꞌɨkə a mbo Nwì ǹloŋ a jàŋ yìi mə nɨ kwɛtə nàa a nsɛ̀ɛ̀nsə ntoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ yû ǹlɔgɨnə a njwi yìi mə ɨ̀ lɛ nzì a mbo bù a Filipi aa, nzi nyweꞌe sii aà. ⁶Mə̀ zi tsiꞌǐ annù nɨ̂ŋkoŋ mə Nwì yìi mə à lɛ nlɔ̀gɨ̀nə ɨfàꞌà yî sɨgɨ̀nə̀ ma ghû a mɨ̂ntɨɨ bù aa à ka yə mə yu maŋsə a njwi yìi mə Yesu Kristo à ka yi bǔ bɨ̀ɨ̀ aà. ⁷Mə waꞌatə ma mùu ajàŋ aa nloŋ mə ànnǔ yuu bɨ̂tsɨ̀m a naŋsə ntswe a nu mə̀ tsiꞌì sɨgɨ̀nə̀ aà. Nɨ̀ kɨ ntswe a mûm ɨ̀bɔ̀ŋ yìi mə Nwì à ghɨrə a nu mə̀ aà, a jaŋ yìi mə mə̀ tswe a ndâtsaŋ tsɨ̂tsɔ̀ŋ aa bo bɨ a noò yìi mə mə saꞌa abɛ̀ɛ ntoo yì ǹsɨgə̀nə̀ yû, ǹswoŋə nɨ a mbo bə̀ mə ànnù yìi mə mə swoŋə aa à nɨ tsiꞌì ǹtoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ aà. ⁸Nwì à zi mə mə swoŋə aa tsiꞌì ànnù mə ànnǔ yuu a tswe a ntɨɨ mə̀ tsiꞌì sɨgɨ̀nə̀, mə kòŋə̀ nɨ̂ ghuu aa tsiꞌì nɨ̂ àkɔ̀ŋnə̀ yìi a tswe a ntɨɨ Kristo Yesu a kɔ̀ŋə̀ ghuu ghu aà. ⁹Mə tsàꞌàtə Nwî a atu bù mə tâ àkɔ̀ŋnə̀ yuu tâ ghaꞌatə ŋghɛɛ nɨ̂ m̀bìì, tâ mɨ̀tsyɛ̂ muu tâ mɨ̀ kɨ ŋghaꞌatə a ajàŋ yìi mə mbə nɨ̀ zî ǹtɛ̀tɛ̂ ɨ̀nnù, ¹⁰tǎ zi a ntsɔꞌɔ̀ ànnù yìi mə a bɔŋ ŋghɛ̀ɛ̀ maŋsə aà, tǎ bə bə̂ bìi mə ànnû yaa a laà, kaa waꞌà nɨ̂ àlɔ̀ꞌɔ̀ a noò yìi mə Kristo à ka yǐ bǔ bɨ̀ɨ̀ ghu aa tswê. ¹¹Tâ Yesu tâ à ghɨrə mə tâ nɨ̀ ka naŋsə ŋghɨrə nɨ̂ ɨ̀nnù jìi mə ɨ tsiinə aà; ma mùu ajàŋ, tâ nɨ̀ ka ŋghuꞌusə nɨ̂ Nwî, ŋ̀ghaꞌasə nɨ̂ yi.

¹²Bɨ̀lɨ̂m bâ, mə lɔ̀ɔ mə tâ nɨ̀ zi mə ɨnnù jìi mə ɨ fɛ̀ꞌɛ a nu mə̀ aa, ɨ bàŋnə̀ ŋkwɛtə a ŋghɨ̀rə mə tâ ǹtoo yî ǹsɨgɨ̀nə̀ ya tâ ɨ̀ kuꞌusə ŋghɛ̀ɛ̀ bə nɨ̀ m̀bìì. ¹³Ma mùu ajàŋ, bɨ̀sogyɛ̀ bɨtsɨ̀m bìi mə bɨ bɛ nɨ̂ ǹtɔꞌɔ̀ m̀fɔ faà a Roma aa bo bə̀ bɨ̂tsɨ̀m faà, bɨ zi mə mə̀ tswe a atsaŋ fàa ntɔꞌɔ aa nloŋ annǔ Kristo. ¹⁴M̀bu ŋghɛ̀ɛ̀ ghu, a ajaŋ yìi mə mə̀ tswe fàa atsaŋ aa, bɨ̀lɨ̂m biꞌinə̀ bî ghàꞌàtə̀ bo ləə̀ ǹtɨɨ̀ waa a nu M̀màꞌàmbî, ŋ̀kuꞌusə ntɨgə nswoŋə nɨ̂ ànnù Nwî nɨ̂ àdàꞌà kaa waꞌà nɨ̂ ŋû tsù bû m̀bɔꞌɔ.

¹⁵Lâ bə̀ bî mɔꞌɔ a tɨtɨ̀ɨ bo bɨ tswe ghu mə bɨ ghə̀ꞌə̀nə̀ naa, ǹswoŋə nɨ̂ ànnǔ Yesu ŋ̀ghɨrə nɨ̂ bə mə tâ bìꞌibo ka warənə ghu wàrə̀nə̀, lâ bə̀ bî mɔꞌɔ bɨ kɨ ntswe ghu nswoŋə nɨ ànnǔ Yesu tsiꞌì nɨ̀ àbɔ̀ŋə ntɨɨ̀. ¹⁶Ma buù bə̀ bo swoŋə ma mùu ajàŋ aa nloŋ mə bo kɔŋə gha aà, ǹzi mə mə̀ kuu fàa atsaŋ aa mbɨꞌɨ mə mə saꞌa abɛ̀ɛ ntoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ yû mə mə swoŋə aà. ¹⁷Bə̀ bî mɔꞌɔ bya mə bɨ ghə̀ꞌə̀nə̀ naa aa, bo swoŋə nɨ̂ ànnù Kristo aà kaa waꞌa ntɨɨ waa ghu ləə̀ bə̂, ǹlɔɔ bə mə tâ à yaa annù tâ à ka ŋghɛɛ nɨ̂ m̀bìì, tâ bə̀ ka nyoŋə nɨ njɨ̌m bo, ŋ̀ghɨrə ma mùu ajàŋ aa, ŋ̀waꞌatə nɨ mə bo ka kùꞌùsə nɨŋ ŋgɨꞌɨ a nu mə̀ fàa a atsaŋə̀. ¹⁸Ma yuu ànnù kaa a sɨ̌ annù yìi mə mbə a ghɨrə̀ mə̀ kâ ǹlwisə nɨ̂ ǹtɔ̀ŋ bə̂! Mə dorɨtə a nyə mə bɨ swoŋə nɨ ànnǔ Kristo nɨ bɨ̀mânjì bɨtsɨ̀mə̀; kə̀ bɨ swoŋə aa nɨ̀ m̀bweꞌesə̀ oò, kə̀ nɨ̂ ǹtɨɨ̀ waa tsɨ̀mə̀ oò, boŋ mə̀ aa kɨ dorɨtə tsiꞌì dòrɨ̀tə̀.

Paul à tswe fàa mbi aa a ŋghaꞌasə Yesu

¹⁹Tsiꞌì ànnù nɨ̂ŋkoŋə̀ mə̀ ka kɨ dorɨtə nloŋ mə mə̀ zi mə Nwì à ka yuꞌu nɨyə̀ꞌə̂ nuu tâ Àzwì Yesu Kristo tâ à kwɛtə gha ŋghɨ̀rə̀ tâ mə̀ fɛꞌɛ fàa atsaŋə̀. ²⁰Mə naŋsə nyəꞌətə nɨ̂ ǹtɨɨ̀ ghâ tsɨ̀m, ŋ̀kɨɨ mbɛ nɨ mə kaa mə̀ ka waꞌǎ annǔ ndɨ̀rə àtu yì tsu lô ŋ̀ghɨrə̂ bə̂, ɨ bàŋnə yə mə, a ŋgɔ̀ŋ bɨ̀nòò bɨ̂tsɨ̀m, tsɨ̂tsɔ̀ŋ bo bɨ̀ tsiꞌǐ a ajàŋ yii mə mə̀ kɨ̀ sɨ ghɨ̀rə a mbìì aa, mə mə̀ ka kɨ naŋsə gaansə nɨ mɨ̀tɨ̀ɨ̂ ma a ŋghaꞌasə Kristo a nu mə̀, kə̀ mə̀ tswê ǹtɨ̀ɨ̀ fàa atu nsyɛ, kə̀ mə̀ kwô kwò oò. ²¹Ǹloŋ mə a mbo mə̀, ǹtswêntɨ̀ɨ̂ yà faa mbi, ɨ̀ nɨ aa bə Kristo, mə̀ bə tɛꞌɛ kɨ kwo kwo boŋ a ka bàŋnə bɔ̌ŋ tsyàtə̌ a ntswe fàa mbî. ²²Lâ m̀bə a bə yìi mə mə̀ ka bǔ tswe faa àtu nsyɛ boŋ a bə mə mə̀ ka bǔ fàꞌa ɨnnù jìi mə ɨ ka kwɛtə bə̂ aà. Lâ kaa mə̀ sɨ annù yìi mə mə̀ ka tsɔꞌɔ aa zi bə̂. ²³Ma muu ajàŋ mə̀ təə a tɨtɨ̀ɨ̀ ŋ̀kì. Ànnù yìi mə mə yə̀ꞌə̀tə̀ aa à nɨ̂ ǹlo ŋghɛ̀ɛ ntswe bìꞌi Kristo ǹloŋ mə ma yû ànnù a bɔŋə a nu mə̀ ǹtsyatə mbǔ ntswe fàa mbî. ²⁴Lâ ǹloŋ ŋgaa yùù, a kuꞌunə mə tâ mə̀ bu ntswe fàa mbî, tǎ kwɛtə ghuu. ²⁵Tsiꞌì ànnù nɨ̂koŋə̀, a nɨ ànnù yìi mə mə̀ ka ghɨ̀rə̀ aà. Mə̀ zi mə mə̀ ka bǔ ghɛ̀ɛ̀ nɨ̂ m̀bìì a ntswe biꞌinə̀ fàa mbi tǎ kwɛtə ghuu tâ nɨ̀ ka ŋkwi ŋghɛɛ nɨ m̀bìì tâ nɨ̀dorə̀ nuu nɨ̀ kɨɨ ŋghaꞌatə a mum àbìintɨɨ̀ yuu. ²⁶Mə̀ bə fɛ̀ꞌɛ ɨ zǐ tsiꞌi ghuu boŋ a ka ghɨ̀rə mə tâ ǹtɨɨ̀ ghuu ɨ luu nɨ̀ nɨ̀dorə nloŋ annù yìi mə Kristo Yesu à ghɨ̀rə a nu mə̀ aà.

Àkòrə̀ nɨtəə nɨ bə̂ bɨ Yesu

²⁷Lâ ànnù yî wè a nɨ mə tâ mɨ̀ghɨ̀rə̀nə̀mɨnnù muu tâ mɨ̀ kuꞌunə a ajàŋ yìi mə ǹtoò Kristo yî ǹsɨgɨ̀nə̀ ɨ lɔ̀ɔ̀ aà. Tà bɛɛ mə a fɛꞌɛ mə m̀bə mə̀ zǐ nyə ghuu kə̀ ŋgaŋ, mə̀ yuꞌu mə nɨ̀ təə ǹnɨ̀ŋtə akòrə̂ yuu a nsyɛ, m̀bòònsə̀ ghuu ŋkwərə, ànnǔ yuu a bə yi mɔꞌɔ, nɨ̀ tô bɨtsɨ̀m mə tâ ànnǔ ntoo yì sɨgɨ̀nə̀ yìi mə nɨ̀ bìì aa, tâ à ka ŋghɛɛ nɨ̂ m̀bìì, ²⁸kaa waꞌà nɨ̀ ŋ̀gàŋkɨ̂bàâ juu bɔꞌɔ̀ bə̂. A bə bə ma mùu ajàŋ boŋ à nɨ̂ àlènsə̀ mə a naŋsə ndɨꞌɨ nɨ mə Nwì à ka dɨ̌ ŋgɨꞌɨ a nu bo, ɨ bàŋnə yweensə ghuu. ²⁹A bɔŋ mə tâ nɨ̀ zi mə, Nwì yìi mə à ghɨ̀rə ɨbɔ̀ŋ a nu bù mə nɨ̀ nɨŋ ntɨɨ̀ ghuu a nu yu, ǹloŋ ŋgaa Kristo aa, a kɨɨ ŋghɨrə aa ɨ̀bɔ̀ŋ a nu bù mə tâ nɨ̀ kɨɨ nyə nɨ̂ ŋ̀gɨꞌɨ nloŋ ŋgaa yì. ³⁰Ma mùu ajàŋ, nɨ̀ yə mə ǹtsò ma ghû mə nɨ to aa, ɨ kɨ mbə aa ntsò yìi mə nɨ̀ kɨ̀ nyùꞌu mə mə to, ŋ̀kɨ mburə aa kɨ to ǹzi yweꞌe sii aà.

¹Tsǒ mə bu bɨ̀ Kristo boonsə a gaansə̀ nɨ̀ mɨ̀tɨɨ̀ muu aa, tsǒ mə a kɔ̀ŋə̀ nɨ̂ ghuu nləꞌətə nɨ ǹtɨɨ̀ ghuu aa, tsǒ mə nɨ̀ bòònsə bu bɨ̀ Àzwì Nwî aa, tsǒ mə nɨ̀ zî ŋ̀kɔ̀ŋnə ghuu bu nɨ bù, ŋ̀kɨ zi ŋko mɨ̀lɨ̀ŋnə̂ ghùù bu nɨ bù aa, ²a kuꞌunə mə tâ nɨ̀ boonsə ghuu ntswe nɨ ànnù yî fùùrə̀, ŋ̀ka ŋkɔŋnə ghuu bu nɨ bù, ŋ̀ghɨrə nɨ mə tâ ǹtsǔ ghuu ɨ̀ bə yî mɔꞌɔ tǎ tâ ǹtɨɨ̀ gha ɨ luu nɨ nɨ̀dorə̀. ³Nɨ̀ tsuu kɨ yuꞌu tsiꞌì à yuu annù bə̂, ǹtsuu nû yùù kɨ ŋee bə̂, m̀baŋnə ŋka sɨgɨsə nɨ̂ ɨ̀bɨ̀ɨnû ghuu bə a nsyɛ̂, ŋ̀ka ŋwaꞌatə nɨ mə bə̀ bî mɔꞌɔ bɨ tsyatə ghuu. ⁴Tâ nɨ̀ tsuu tsiꞌì ɨ̀nnù jìi mə ɨ kwɛtə ghuu aa kɨ ghɨ̀rə̀ bə̂, nɨ̀ kɨɨ ŋghɨrə nɨ̂ ɨ̀nnù jìi mə ɨ kwɛtə nɨ̂ bə̀ bî mɔꞌɔ aà ⁵Tâ ɨ̀nnù jìi mə nɨ mɔ̀ɔ̀ntə̀ nɨ a atu bù aa tâ ɨ̀ bə jìi mə Kristo à lɛ sɨ kɨɨ mmɔɔntə aà, nlii nɨ̂ ɨ̀nnù tsǒ yu:

⁶Ka mə bo Nwì lɛ ntswe nɨ màrə̀ yî m̀fùùrə̀ aa,

kaa à lɛ ŋwaꞌà kà ǹtɨɨ nɨ mə yu dɨ̀ꞌɨ mə bo Nwì kuꞌunə̂.

⁷Lâ, à lɛ mbàŋnə̀ ǹləə ma juù ɨ̀nnù fu,

ǹsɨgɨsə ɨbɨ̀ɨnû yi a nsyɛ,

m̀baŋnə ntɨgə nlɔgə marə̀ ŋ̀gàŋàfàꞌà, bɨ jwî yi tsǒ ŋù mɨ̀sɔ̀ŋ.

⁸À bə̀ŋ mə̂ ǹtɨgə ŋû mɨ̀sɔ̀ŋ aa, ǹsɨgɨsə ɨbɨ̀ɨnû yi a nsyɛ,

ǹyuꞌunə Nwî, m̀bii nɨwô, bɨ zwitə̀ yi,

Bɨ̂ ghɛ̀ɛ̀ mə̂ mə bɨ kɨ zwitə yi zwitə aa,

ǹtɨgə mburə ŋkweentə yi bə a ati bàŋnə̀bàŋnə̀!

⁹Ma mùu ajàŋ, Nwì a tɨgə̀ ǹnaŋsə ŋŋentə yi a ǹdəŋ,

m̀fa ɨkum yìi mə ɨ kɔꞌɔnə ntsyà mɨkum mɨ̂tsɨ̀m aà,

¹⁰tǎ bɛɛ mə bə̀ bɨ̀tsɨ̀m bɨ yi nyuꞌu ɨkum Yesu,

a aburə, kə̀ a nsyɛ, kə̀ bə a bâŋnsyɛ,

bɨ swêtə̀ mɨ̀kùꞌùtə̌ myaa a nsyɛ ŋghaꞌasə yi,

¹¹tâ bə̀ bɨ̀tsɨ̀m bɨ̀ bii nɨ̂ ǹsi nɨ̀ ǹsi mə Yesu Kristo à nɨ̂ M̀màꞌàmbî,

ǹtɨgə ŋghaꞌasə nɨ̂ Taà yì Nwîŋgɔ̀ŋ ma mùu ajaŋə̀.

A bɔŋ mə tâ bɔɔ bɨ Kristo bɨ̀ bə tsǒ mɨ̀ŋkàꞌà fàa mbî

¹²Tsǒ mə a bə ma mùu ajàŋ aa, ɨkaꞌâ jâ jìi mə mə̀ kɔ̀ŋə aa, tsiꞌì a ajàŋ yìi mə nɨ tɛꞌɛ yuꞌunə nàa a ŋgɔ̀ŋ bɨ̀nòò bɨ̀tsɨ̀m a noò yìi mə mə̀ tswe biꞌinə̀ aa, a bɔŋ mə tâ nɨ̀ kuꞌusə ŋghɛ̀ɛ̀ nɨ̂ m̀bìì a yuꞌunə mə̀ tsɨ̂tsɔ̀ŋ mə kaa mə̀ sɨ̀ a tɨtɨ̀ɨ bù tswê aà. Nɨ̀ ka mbɔꞌɔ Nwî tâ ǹtɨɨ̀ ghuu ka ntsɨgɨnə, ŋ̀ka ŋgaansə nɨ mɨ̀tɨ̀ɨ̂ muu a ŋghɨ̀rə ɨ̀nnù jìi mə ɨ kuꞌunə aà ta yǐ jɨ ɨlòŋə̀. ¹³Ǹloŋ mə Nwì a fàꞌà a mɨ̂ntɨɨ bù, ŋ̀ghɨrə nɨ mə tâ nɨ̀ ka ŋkɔŋə a ŋghɨ̀rə ɨ̀nnù jya jìi mə a lɔ̀ɔ̀ nɨ mə tâ nɨ̀ ka ŋghɨrə aà, ŋ̀kɨɨ mfa nɨ̂ mɨ̀daꞌa mə tâ nɨ̀ ka mfaꞌa nɨ̂ ɨ̀nnù ma jû mə ɨ bɔ̀ŋə̀ nii aà.

¹⁴Nɨ ka ŋghɨrə ɨnnù tsɨ̀m ǹtsuu kɨ nnurɨkə, kə̀ kɨ lɨ̀gɨ̀tə̀ bə̂; ¹⁵tǎ bə bɔɔ bɨ Nwî bìi mə mbə bɨ waꞌǎ ɨfɨ̀rə̌ waa fâ, mɨ̀ntɨɨ̀ myaa mɨ laa, kaa àlɔ̀ꞌɔ̀ a waꞌà a nu bo tswê bə̂, ǹtswe a tɨtɨ̀ɨ nɨ̀wàà nɨ bə bìi mə bɨ ghɨ̀rə ɨnnù jî bɨ kaa ɨ̀nnù jyaa ɨ waꞌà tsinə̀ aa, lâ nɨ̀ bâŋnə̀ ǹta nɨ̂ tɨtɨ̀ɨ bo tsǒ mɨ̀ŋkàꞌà fàa mbî aà. ¹⁶Nɨ̀ tswa nɨghàà nɨ Nwî nû mə nɨ fa ntswêntɨ̀ɨ̀ a mbo bə̀ aa ntugɨtə, tâ a yi mbə wa njwi yìi mə Yesu à bu mbɨ̀ɨ̀ aa, ǹtɨɨ̀ gha ɨ luu nɨ̀ nɨ̀dorə a nyə mə kaa mə̀ lɛ ŋwaꞌà nû yà laa a dàŋə̀ dàŋə̀ zwî, kə̀ mə kaa àfàꞌà yìi mə mə̀ lɛ mfàꞌà aa, kaa a lɛ ŋwaꞌà aa atu dàŋə̀ dàŋə̀ tsyâ. ¹⁷Àjàŋ yìi mə nɨ̀ nɨ̌ŋ ntɨɨ̀ ghuu a nu Nwì aa, a bə aa tsǒ àyoo mmàꞌanwì, m̀bə a tɛꞌɛ mbə mə bɨ ka zwitə gha zwìtə̀, ɨ lɔ̀gə aləə nû ya ɨ kùrə ma mùu atu ayoo mmàꞌa Nwì, boŋ nû yà ɨ̀ ka bɔ̀ŋə̀ tâ mə̀ ka ndorɨtə biꞌinə̀ nɨ̀ bù bɨtsɨ̀mə̀. ¹⁸A bɔŋ mə ta nû yùù ɨ̀ kɨɨ mbɔŋə tâ nɨ̀ kɨɨ ndorɨtə tsǒ mə̀.

Timoti bo Epafrodito

¹⁹Mə waꞌatə a wàŋsə ntoo Timoti a mbɛɛ bù, a ajaŋ yìi mə m̀bə M̀màꞌàmbî Yesu a bii, tâ à zi nyə ghuu m̀bu mbɨɨ nswoŋə a àjàŋ yìi mə nɨ̀ bə aà tâ ǹtɨ ghâ ɨ ɨ̀dorɨtə̀. ²⁰Kaa ŋù tssù kaa sɨ̀ ghu tswê tsǒ Timoti mə a kɨɨ waꞌa nɨ̂ ɨ̀nnù tsiꞌì a annù nɨ̂ŋkoŋ nloŋ ŋgaa yùù ǹlɔɔ nɨ mə tâ nɨ̀ tswe ɨ sɨgɨ̀nə̀. ²¹A tɨtɨ̀ɨ bo bɨtsɨ̀m, ŋù tsɨ̀m a yuꞌu aa tsiꞌì yìi annù, ŋ̀ghɨrə tsiꞌì ànnù yìi mə a ka kwɛtə atu mbɨ̀ɨ nû yì, kaa waꞌà nɨ̂ ànnǔ Yesu ghɨrə̀ bə̂. ²²Lâ a ŋghɛ̀ɛ nɨ Timoti, nɨ̀ zi ŋû yìi mə à nɨ ghu aà, nɨ̀ zi a ajàŋ yìi mə a fàꞌà biꞌi yu tsǒ mu bo taà yì, a nsɛ̀ɛ̀nsə ntoò yî ǹsɨgɨ̀nə̀ yu aà. ²³Àa ànnù yìi mə mə waꞌatə a ntoo yu, a mbɛ̀ɛ bù, a noò yìi mə mə̀ ghɛ̀nsə nzi a ajàŋ yìi mə ɨ̀nnù ɨ ka ghɛ̀ɛ̀ nɨ mə̀ faà àâ. ²⁴A ŋghɛ̀ɛ nɨ mə̀, mə̀ nàŋsə mbii a njɨ̌m Mmàꞌàmbi mə, mu fɨ̀bàŋtə̀ lâ, tâ mə̀ kɨ nzi yàa ŋgaa.

²⁵Mə̀ mɔ̀ɔ̀ntə mə a kuꞌunə mə tâ mə̀ too mumaà yiꞌinə̀ Epafroditus tâ à bu mbɨ̀ɨ̀ fu a mbo bù. À nɨ yu yìi mə bìꞌi yu fàꞌà mə̂ ŋ̀kɨ nto ntsò faà bɨtsɨmə̀; a kɨ̂ m̀bə yu yìi mə nɨ̀ kɨ̀ too mə tâ à zi ŋkwɛtə gha mfa njoo jìi mə mə̀ kɨ̀ sɨ boŋə aà. ²⁶Ǹtɨɨ̀ yi ɨ yə̀ꞌə̀tə̀ nɨ a nyə bù bɨtsɨ̀m, a kɨɨ̀ ǹjəŋnə siꞌi nloŋ mə nɨ̀ kɨ̀ yùꞌu mə yu kɨ̀ sɨ ghɔ̀ɔ̀ aà. ²⁷Tsiꞌi a annù nɨ̂ŋkoŋə̀, à kɨ̀ ghɔ̀ɔ ntɨgə tsiꞌì a ŋkwô. Lâ Nwì a ko mɨ̀lɨ̀ŋnə̂ yì; kaa waꞌà aa tsiꞌì yì ko bə̂, à kɨ̀ kɨ ŋko aa mɨ̀lɨ̀ŋnə̀ ghà tǎ tâ ŋ̀gɨꞌɨ yì dàŋ tâ ɨ̀ waꞌa bù ǹzi ŋkùꞌùsə̀ yìi mə mə̀ tswe ghu mum aà. ²⁸Mə naŋsə nlɔɔ a ntoo yu a mbo bù ta tâ nɨ̀ dorɨtə a mbu nyə yu, tǎ tâ ǹtɨɨ̀ gha ɨ bɔɔ mfwɛtə. ²⁹Bɛɛ a zi, nɨ̀ kwɛrə a njɨ̌m Mmàꞌàmbi nɨ nɨ̀dorə; a bɔŋ mə tâ nɨ̀ ka mbɔꞌɔtə bə̂ bìi mə bɨ bə tsǒ yu aà. ³⁰Ǹloŋ mə à kɨ̀ ghə̀ə kwo ǹloŋ ɨfàꞌà Kristo, ǹnɨŋə atu yi a ntsu nɨ̀wo a mfàꞌa ta màŋsə àkwɛtə̀ yìi mə nɨ̀ kɨ̀ tswe nɨ̂ m̀fa a mbo mə aà.

Ŋù yìi mə mɨ̀nnù mi mɨ tsinə aa, à nɨ ŋù yìi mə a nɨ̌ŋ ntɨɨ̀ yi a nu Kristo aà

¹Bɨ̀lɨ̂m bâ, mbɔŋ mə̀ maŋsə, mə̀ swǒŋ a mbo bu mə tâ nɨ̀ ka ndorɨtə a mum Mmàꞌàmbî. Kaa mə̀ ka waꞌà kaa a ŋkwatə ŋwàꞌànə̂ ɨ̀nnù jìi mə mə̀ tɛ̀ꞌɛ̀ mə̂ m̀foo ŋŋwàꞌànə̀ a mbo bù aà, ǹloŋ mə ɨ ka bɛ ghuu tâ nɨ̀ tsuu lǒ wò.

²Nɨ̀ ka ntsyɛsə ghuu nloŋ mbu jì bɨ jyâ, bə̀ bya mə bɨ bùꞌu ɨnnù jî bɨ aà, bə̀ bya mə bɨ tsə̌ŋ nû jyaa laà; tâ nɨ̀ ka ntsyɛsə ghuu nloŋ ŋgaa yàà. ³A bə bìꞌinə̀ mbə bə̂ bìi mə Nwì à ŋètə waa tsiꞌì annù nɨ̂ŋkoŋ, bìꞌinə ghaꞌasə Nwî aa nɨ Àzwì yi, ǹdorɨtə aa nloŋ mə bìꞌinə̀ nɨ bə̀ bɨ Kristo aà, kaa waꞌa mɨ̂ntɨɨ̀ miꞌinə̀ aa bə nɨ ɨ̀nnǔ njyǎ nu lə̀ə̀ bə̂. ⁴Ka mə mbə mə̀ tswe nɨ̀ à jàŋ yìi mə mbə mə̀ kɨ̂ nləə ntɨɨ̀ gha a nɨ ǹjoo njyǎ nù aà. M̀bə bə̀ bî tsu bɨ tswe faa mbi mə bo tswe nɨ̂ ǹlə̀ə ǹtɨɨ̀ waa nɨ ànnǔ njyǎ nu, boŋ mə̀ tsyàtə waa bɨ̂tsɨ̀mə̀. ⁵A yòŋə nɔ̀ŋsə̀ yìꞌì, bɨ lɛ ŋètə̀ gha aa a noò yìi mə mə̀ lɛ mbə njwi ji nɨfwaa aà; mə̀ bə ŋù bàIsrael, m̀fɛꞌɛ a ŋgwɛ̀ꞌɛ nda Benjamin, m̀bə mu baHeber yìi mə â jwe bàHeba aà. A ŋghɛ̀ɛ nɨ̂ ànnǔ nlə̀ə ǹdɨ̀ꞌɨ bàYuda, mə̀ bə ŋù bafarɨsai. ⁶A ŋghɛ̀ɛ nɨ àjàŋ yìi mə mə̀ lɛ sɨ tɨ̀ɨ̀ nɨ ànnù Nwî aa, mə̀ lɛ sɨ tsɔꞌɔ nɨ àkòrə ŋghotə bɔɔ bɨ Kristo; m̀bu ŋghɛ̀ɛ̀ bə nɨ̌ annǔ ŋghɨ̀rə ɨ̀tsinənnù, a nyoŋə nɨ̂ ànnǔ nlə̀ə ǹdɨꞌɨ Moses, kaa àlɔ̀ꞌɔ̀ yî tsu kaa a lɛ ŋwaꞌà a nu mə̀ tswê bə̂. ⁷Ma juù ɨ̀nnù mə ɨ lɛ mbə afùꞌù a mbo mə̀ aa, mə̀ lɔgə̀ mə à nɨ bwyɛ nloŋə Kristo. ⁸Tsiꞌǐ annù nɨ̂koŋə̀, mə̀ lɔ̀gə njoo tsɨ̀m jìi mə mə̀ tswe nɨ ju aa tsǒ bwyɛ, ǹloŋ mə a nzi Kristo Yesu Ŋ̀gàŋmàꞌa ghà, a bɔŋ ntsyàtə njoo tsiꞌì tsɨ̀m fàa mbî. Mə̀ mə̀ꞌə njoo tsɨ̀m nloŋ ŋgaa yì, ǹtɨgə nlii nɨ̂ ǹjoò tsɨ̀m tsǒ ǹtsàꞌà ta tswe nɨ Kristo; ⁹ɨ̀ boonsə ntswe biꞌi yu tǎ tâ ɨ̀tsinənnù jìi mə mə ghɨ̀rə aa, tâ tsee bə a mbo mə̌ lǒ lò bə̂, ǹyoŋ nàa a jɨ̌m àjàŋ yìi mə mə lə̀ə ndɨꞌɨ̀ Moses aà. Tâ à baŋnə mbə bə̂ a ajàŋ yìi mə mə̀ nɨ̌ŋ ntɨɨ̀ gha a nu Kristo aà; m̀bə ɨtsinənnù jìi mə Nwì a fa a njɨ̌m àbìintɨɨ̀ aà. ¹⁰Ànnù yìi mə mə lɔɔ aa, à nɨ̂ ǹzî Kristo, ɨ tswe nɨ mɨ̀dàꞌà mya mə à tswe nɨ mu nloŋ mə à lɛ nyweenə nɨ nìwo aà. Mə̀ kɨɨ̀ ǹlɔɔ nɨ̂ ǹyə̂ ŋ̀gɨꞌɨ ya yìi mə à lɛ nyə aa, ɨ kɨɨ bəŋ tɨgə bə tsǒ yu ɨ bii nɨwo nìi mə à lɛ ŋkwo aà, ¹¹tà bɛɛ mə mânjì a tswe ghu mə̀ kɨ̂ nyi nyweenə nɨ nɨ̀wô yàa ŋgaa.

Paul a Gaansə Mɨtɨ̀ɨ̂ mi

¹²Kaa mə̀ sɨ lɔ̀ɔ aà ǹswoŋə mə mə̀ tswè mə̂ nɨ̂ ǹjoo mà jû mə mə waꞌatə a ntswe nɨ̀ jù aà; kaa mə̀ waꞌà kɨ̀ nlɔɔ aà ǹswoŋə mə Nwì à fàꞌà mə ɨfàꞌà yi a nu mə̀ maŋsə; lâ mə gaansə mɨtɨ̀ɨ̂ mâ a ntswe nɨ̀ jù ǹloŋ mə Kristo Yesu à ghɨ̀rə̀ mə̂ mə tâ mə̀ bə yì aà. ¹³Bɨ̀lɨ̂m bâ, kaa mə̀ sɨ̀ mɔɔ̀ntə̀ mə mə̀ ywèꞌè mə̂ a adɨgə yìi mə mə tswe nɨ̂ ŋ̀kwe ŋkɔꞌɔ ntəə ghu aà; lâ ànnù yî fùùrə̀ a tswe ghu yìi mə mə ghɨ̀rə̀, mə màꞌàtə̂ ɨ̀nnù jìi mə mə̀ tsyà mə̂ m̀maꞌatə a njɨ̀m aa, ŋ̀gaansə nɨ̂ mɨ̀tɨ̀ɨ̂ ma mfurɨtə nɨ̂ njoo jìi mə ɨ tswe a mbii aà. ¹⁴Mə khə̀ tsiꞌì nɨ̀ mɨ̀tɨ̀ɨ̀ ŋ̀ghɛɛ nɨ a adɨgə yìi mə mə̀ tɛ̀ꞌɛ miꞌì ma ghu aà, ta ghɛ̀ɛ kwɛrə mɨyàrɨ̀nə̀ mɨ ŋguꞌu mɨ afàꞌà mìi mə Nwì a twoŋə nàa mə tâ mə kɔꞌɔ ŋkwɛrə, ǹtsya aa a jɨ̀m Kristo Yesu aà. ¹⁵A bɔŋ mə bìꞌinə̀ bìi mə bɨ kwè mə̂, ǹtwiŋtə mɨ̂ŋgǎŋ miꞌinə̀ a nu Kristo aa, tâ bìꞌinə̀ tswe nɨ àmɔ̀ɔ̀ntə ma yu. Kə̀ bɛɛ mə ŋù tsù a tɛꞌɛ ntswe ghu mə a mɔ̀ɔ̀ntə annù yi adàŋ boŋ Nwì à ka kɨɨ ghɨ̀rə̀ ta nɨ̀ zi. ¹⁶Lâ ànnù yî wè a bə aa mə tâ biꞌinə̀ tswa annù yìi mə bìꞌinə̀ tswè mə̂ nɨ yu aa ntugɨtə tâ à tɨnsə.

¹⁷Bɨ̀lɨ̂m bâ, tâ nɨ̀ yoŋ ŋka ŋŋeꞌesə nàa tsǒ bə̀ bî mɔꞌɔ̀, ŋ̀ghɨrə nɨ̂ ɨ̀nnù jìi mə bìꞌi ghɨ̀rə̂ aà; ŋ̀kɨɨ nlii nɨ̂ bə̂ bìi mə bɨ yòŋə̀ nɨ̂ ɨ̀bùꞌù mɨkòrə̂ jiꞌi aà. ¹⁸Mə swoŋə laà aa, nloŋ mə bə̀ bî mɔꞌɔ bɨ tswe ghu mə bɨ ghɨ̀rə ɨnnù tsǒ bə̀ bìi mə bɨ bàa atibàŋnə̀ bàŋnə̀ ya yìi mə Kristo à lɛ ŋkwo ghu aà. Mə̀ tɛ̀ꞌɛ̀ mə̂ m̀foo nswoŋə annù ma yû a mbo bù, à nɨ tsiꞌì yù mə mə kɨɨ mbu ŋkwatə nswoŋə nɨ mɨ̀làà a miꞌi mə̀ aà. ¹⁹À ka yi kɨ bə a njɨ̀m tâ Nwì à nɨŋ ɨsaꞌa a nu bo, ǹloŋ mə bo lɔ̀gə atoꞌò yaa laa tsǒ nwì wàà, ǹtswoŋə nɨ̂ nû yàà ǹloŋ njoo jìi mə boŋ ɨ bàŋnə̀ ŋghɨrə nɨ mə tâ àtû yaa ka ndɨrə, ǹtɛꞌɛ atu yaa nɨ̂ ŋ̀joo mbi jù. ²⁰Lâ ŋ̀ghɛɛ nɨ bìꞌinə̀, àlaꞌà yiꞌinə̀ a tswe aa a aburə, bìꞌìnə̀ yuꞌutə̀ nɨ Ŋgàŋywèènsə yiꞌinə̀, M̀màꞌàmbî Yesu Kristo mə tâ à lo ghu nzi. ²¹À bə zǐ, boŋ à ka lɔ̀gə mɨdaꞌa mya mə mɨ ghɨ̀rə̀ nɨ mə tâ ǹjoò tsɨ̀m tâ ɨ̀ ka yuꞌunə nìi aa, ɨ kwensə abɔrɨkə nû jìꞌinə̀ jû tâ ɨ̀ tɨgə mbə tsiꞌì tsǒ yì ya yìi mə ɨ ŋwèènə̀ nɨ nɨ̀fɔ̀ aa.

Àdɨꞌɨtə̀ Paul a mbo bɔɔ bɨ Kristo

¹Bɨ̀lɨ̂m bâ, wa mə̀ nàŋsə kɔ̀ŋə̀ ghuu, ǹtɨɨ̀ gha ɨ yəꞌə̀tə̀ nɨ a nyə bù. Nɨ ghɨ̀rə̀ mə tâ ǹtɨɨ̀ gha tâ ɨ̀ luu nɨ nɨ̀dorə̀, nɨ̀ kɨ mbə mɨyàrɨ̀nə̀ mɨ ŋgùꞌû mâ. Bɨ̀sû ba bìi mə mə kɔ̀ŋə aa, nɨ̀ naŋsə ntəə ntɨɨ, ǹswetə mɨ̂ŋgǎŋ muu tâ mɨ̀ tso a nû M̀màꞌàmbî. ²Mə buꞌu mbo a mbo Evodia bo Sentikə mə tâ bo boonsə tâ ànnù yaa tâ à bə yi mɔꞌɔ a njɨ̌m Mmàꞌàmbî. ³Mə̀ bùꞌû m̀bo a mbo wò, ŋù àkòrə̂ ghà mə sɨ fàꞌa aa, mə ta ò kwɛtə bâŋgyɛ̀ ma bû ǹloŋ mə bo faꞌa biꞌibo a nswoŋə ntoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ biꞌibo nɨ Clement nɨ bə̀ bi mɔꞌɔ bìi mə biꞌibo kɨɨ mfaꞌa, mɨ̀kǔm myaa mə tswê a mûm àŋwàꞌànə ntswêntɨ̀ɨ̀ aà.

⁴Nɨ̀ ka ndorɨtə a mum Mmàꞌàmbî a ŋgɔ̀ŋ bɨ̀nòò bɨ̂tsɨ̀mə̀; mə̀ bu ŋkwatə nswoŋ mə ta nɨ̀ ka ndorɨtə. ⁵Nɨ̀ ghɨrə tâ bə̀ bɨ̂tsɨ̀m yə mə nɨ tswa mɨ̂ntɨɨ̀ muu, ǹloŋ mə nòò nzi M̀màꞌàmbi à tɨgə a bo aà. ⁶Nɨ̀ tsuu nû yùù kɨ waꞌa nloŋ annǔ tsu bə̂. Nɨ̀ ka ntsaꞌatə Nwî nloŋ ŋgɔ̀ŋ ǹjoò tsɨ̀m jìi mə nɨ lɔ̀ɔ̀ aà, mbuꞌu nɨ̂ m̀bo ghu mbo, m̀fa nɨ̂ mbɨꞌɨkə ghu mbo, ŋ̀ghɨ̀rə tâ à zi njoò tsɨ̀m jìi nɨ lɔɔ ghu mbo aà. ⁷Ma mùu ajàŋ boŋ m̀bɔɔnə̂ Nwì yìi mə ɨ̀ tsyàtə mɨtsyɛ̀ mɨ bə̂ aa, ɨ̀ ka ghɨ̀rə tâ mɨ̂ntɨɨ̀ muu bo bɨ̀ ɨ̀mɔ̀ɔ̀ntənnù juu tswe a mum Kristo Yesu.

⁸Bɨ̀lɨ̂m mbâ, ànnù yi nlwìꞌìnjɨ̀m yìi mə mə̀ ka nswoŋ a mbo bù aa, a nɨ mə tâ nɨ̀ tɛꞌɛ atû yuu nɨ̂ ɨ̀nnù jìi mə ɨ nɨ̂ ànnù nɨ̂ŋkoŋ aà, bo bɨ̀ a nɨ ɨnnù jìi mə ɨ kuꞌunə a mbɔꞌɔtə aà, nɨ jìi mə ɨ tsinə aà, nɨ jìi mə ɨ laa aà, nɨ jìi mə bə̀ kɔŋ aa, bo bɨ nɨ jìi mə ɨ bɔŋ aa; bɛɛ mə ànnù yî tsu a tɛꞌɛ ntswe ghu mə a bɔŋ ŋghɛ̀ɛ̀ m̀maŋsə, kə̀ yì tsu yìi mə a kuꞌunə a ghaꞌasə aa, a bɔŋ mə tâ nɨ̀ ka ŋwaꞌatə ma yuù ànnù. ⁹Nɨ̀ ka ŋghɨrə ɨnnu tsɨ̀m jìi mə nɨ yəgə a mbo mə aa, kə̀ jìi mə nɨ̀ Kwɛ̀rə a mbo mə̀, kə̀ jìi mə nɨ̀ yuꞌu a ntsǔ mə̀ aà, kə̀ bə jìi mə nɨ̀ yə mə̀ ghɨrə̀ aà. Nɨ̀ bə kɨ ghɨ̀rə̀ ma juù ɨ̀nnù boŋ Nwì yìi mə a bɔrɨsə nɨ̂ bə̀ aa boŋ à ka tswe bu bo.

Paul a fa mɨya a mbo baFilipia nɨ njoo jìi mə bo lɛ mfa ghu mbo aà.

¹⁰Mə naŋsə ndorɨtə tsiꞌì sɨgɨ̀nə̀ a mûm Mmàꞌàmbi nloŋ mə, ka mə àghaꞌà a sàꞌà mə̂ a ajàŋ yìi mə nɨ̀ lɛ sɨ lɔ̀ɔ̀ a ŋkwɛtə mə̀ aa, nɨ̀ tswè mə̂ nɨ mânjì a ŋkwɛtə mə̀ tsɨ̂tsɔ̀ŋ. Tsiꞌì ànnù nɨ̂koŋə̀, nɨ̀ lɛ sɨ waꞌatə nàâ, lâ kaa waꞌà a ajàŋ yìi mə mbə nɨ̀ tsyâ ŋ̀kwɛtə gha ghu aa bàŋnə̀ ǹzi. ¹¹Kaa mə̀ sɨ̀ laa swoŋ aa nloŋ mə àyoò tsu a wɛꞌɛ a mbo mə̀ bə̂. Mə̀ yə̀gə̀ mə̂ nzi a ŋkwɛrə ŋ̀gɔ̌ŋ ɨnnǔ tsɨ̀m jìi mə ɨ fɛ̀ꞌɛ̀ a nu mə̀ aa nɨ̀ nɨ̀dorə̀, ¹²Mə̀ zî ǹnsɨ̀gɨ̀sə̂ ɨ̀bɨ̀ɨnû gha a nsyɛ, ŋ̀kɨ nzi a tswe a noò yìi mə njoo ɨ ghaꞌa a mbo mə̀ aà. A tɛꞌɛ ɨ bə bə mə akə boŋ mə̀ yə̀gə̀ mə̂ ǹzi a tswe nɨ̀ njoo jì ghàꞌà ŋ̀ghaꞌa, ŋ̀kɨ nzi a ntswe nɨ̀ njì. Mə̀ zî ǹtswe a noò yìi mə ǹdâ ɨ̀ lùu nɨ ǹjoo bo bɨ̀ a noò yìi mə ǹdâ ɨ̀ yòo aà. ¹³M̀bə mə̀ tse ghɨ̀rə ɨnnù tsɨ̀m a njɨ̌m yu wa yìi mə a fa nɨ̂ mɨ̀dàꞌà a mbo mə̀ aà.

¹⁴Lâ a kɨ̀ bɔ̌ŋ mə nɨ̀ kɨ̀ ŋkwɛtə gha a noò yìi mə mə̀ kɨ̀ tswe nɨ̂ ŋ̀gɨꞌɨ aà. ¹⁵Bù baFilipi, ɨtu ɨbɨ̀ɨ̂nû ghuu, nɨ̀ zi mə a ajàŋ yìi mə mə̀ lɛ nlɔ̀gɨ̀nə̀ ŋka nswoŋə nɨ̂ ǹtoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ yû aà, a noò wa mə mə̀ lɛ ŋka nlo Macedonia aa, kaa ŋ̀ghotə̂ ǹdânwì yî dàŋ kaa ɨ̀ lɛ ŋwaꞌà ghu tswe mə ɨ̀ lɛ mbii mə bo ka kɨ fa nɨ̂ ǹjoo a mbo mə̀, kə̀ kɨɨ kwɛrə nɨ ǹjoo a mbo mə̀, ǹtsyatə ghuu. ¹⁶Ǹloŋ mə, ŋghɛɛ bə a nɨ noò wa yìi mə mə̀ lɛ ntswe a Tesalonika aa, nɨ̀ lɛ ntoo njoo a mbo mə̀ a ŋgaa jî ghàꞌàtə̀, ŋ̀kwɛtə gha ghu. ¹⁷Kaa sɨ̀ bə aa bə mə mə wìꞌì ǹlɔɔ nɨ ǹjoo jya jìi mə nɨ fa nɨ a mbo mə̀ aa bə̂, àyoo yìi mə mə bàŋnə̀ ǹlɔɔ aa, à nɨ m̀bɔɔnə yìi mə nɨ ŋkwɛrə ghu ŋkuꞌusə nɨ ɨbɔŋ yìi mə ɨ kuu nɨ abàa bù ǹloŋə akwɛtə̀ yìi mə nɨ fa nɨ a mbo mə̀ aà. ¹⁸Wâ ǹjoo jya jìi mə nɨ̀ kɨ̀ too a mbo mə̀ aa, ɨ kɨ̀ bùrə ŋghaꞌa ntsyatə a jàŋ yìi mə mə̀ kɨ̀ sɨ lɔ̀ɔ̀ aà. Wa mə̀ sɨ ayoo dàŋ bu mboŋə nloŋ mə mə̀ kwɛrə̂ ǹjoo jya jìi mə nɨ̀ kɨ̀ tòo Epafroditus mə tâ à zi mfa a mbo mə̀ aà. Ɨ bə aa njoo mmàꞌanwì jî lùmtə, m̀bə njoo ntɔɔ mmàꞌa Nwì jìi mə ɨ kuꞌunə, mbɔŋ a nu Nwì aà. ¹⁹Nwìŋgɔ̀ŋ ghà à tswe nɨ̀ àfùꞌù a burə̀ ŋ̀ghaꞌa kaa waꞌǎ a nswoŋə bə̂, a ka fa njoò tsɨ̀m jìi mə nɨ boŋə aa a mbo bù a njɨ̌m Kristo Yesu. ²⁰Tâ bìꞌinə̀ ka ghaꞌasə nɨ̂ Nwîŋgɔ̀ŋ Taà yìꞌinə̀ a ŋgɔ̀ŋ bɨ̀nòò bɨ̂ tsɨ̀m, ǹlwiꞌi nɨ̂koŋə̀. Amen.

Àtsàꞌàtə̀ yi nlwìꞌì ǹjɨ̀m

²¹Tsàꞌàtə nɨ̀ bə̂ bɨ Nwî bɨtsɨ̀m a mum Kristo Yesu. Bɨ̀lɨ̂m biꞌinə̀ bìi mə bìꞌibo tswe faà aa, bo kɨ ntsàꞌàtə̀ ghuu. ²²Bə̀ bɨ Nwî bɨ tsɨ̀m bɨ tsàꞌàtə̀ ghuu, bya bìi mə bɨ tswe a ndùgə Kaisa aa bo naŋsə ntsàꞌàtə̀ ghuu. ²³Tâ ɨ̀bɔ̌ŋ Mmàꞌàmbî Yesu Kristo tâ ɨ̀ tswe a mbo bù.