BaHeber

Àŋwàꞌànə̀ a mbo

BaHEBER

ǸJIꞌÌNNǓ AŊWÀꞌÀNƏ̀ YÛ

Kaa bɨ sɨ̀ ŋû yìi mə à lɛ ŋŋwàꞌànə aŋwàꞌànə̀ BaHeber aa zî. Lâ a laa mə ŋ̀gàŋ à lɛ ŋŋwàꞌànə̀ aa a mbo bɨ̀Krisèn bìi mə bɨ lɛ mbə baHeber ǹtswe a ɨdɨgə ɨdɨgə aà. À lɛ ŋŋwàꞌànə̀ aa a ndɨ̀ꞌɨ̀tə̂ waa yìi mə bɨ lɛ sɨ yə nɨ̂ ŋ̀gɨꞌɨ aà (13.22; 10.3-11.39) mə tâ bo tsuu abìintɨɨ̀ yaa lǒ mmàꞌàtə ɨ tuu Nwì (4.11; 6.1-8; 10.23,29,35). À lɛ ŋkɨ lɔɔ a nsaꞌa abɛ̀ɛ annǔ àbìintɨɨ bɨ̂Krisèn mə ŋ̀gàŋənnù Nwî baYuda lɛ sɨ to nɨ bɨ̀mânjì bî ghàꞌàtə̀ aà. Ǹlɔɔ nɨ̂ ŋ̀ghɨ̀rə̂ bə̀ zi mə ǹtoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ ma yû à nɨ̂ ànnù nɨ̂ŋkoŋə̀.

A nɨ̂ àkàà yi mbìì ya mə Nwì à lɛ ntsyǎ a njɨ̌m Moses ŋ̀warə bo bɨ̀ bə̌ bi aa, à lɛ nswoŋ mə tâ bɨ̀ ka nlɔgə nɨ̂ ǹnàà ŋ̀wa mmàꞌà nii ghu tǎ tâ yù ka nliꞌinə nɨ̂ ɨ̀bɨ̂ waa. Nàà ya yìi mə bɨ lɛ nzwitə aa, ɨ kwo aa a atu ŋù wa yìi mə à lɛ ŋghɨ̀rə ɨbɨ aa, bɨ tɨgə̀ ǹsiꞌitə ɨbɨ ŋû wa nlɔ̀ꞌɔ̀sə. Ŋ̀gǎŋmàꞌa Nwì ɨ lɛ sɨ mfàꞌà nɨ̂ ɨ̀fàꞌà ma ghû aa a mbo Nwì bo bə̌ bi. Ma ghû ɨ̀fàꞌà bɨ naŋsə ŋŋwàꞌànə mfɨgɨtə aa a nɨ̂ àŋwàꞌànə Leviticus, a mum Mɨ̀kàà yî Ǹlwèn. Nwì a swoŋə̀ nɨ mə tâ bə̂ bi bɨ̀ laa maŋsə tsǒ mə yu kɨ nlaa maŋsə mbə aà (Lev. 11.44,45; 19.2; 20.7). Àŋwàꞌànə baHeber a kwatə̀ nɨ̂ ǹdɨꞌɨ̀ ma yû ǹswoŋə nɨ mə Yesu yìi mə, tsɨ̂tsɔ̀ŋ, à nɨ yu yìi mə à tɨ̀gə Ŋgàŋmàꞌa Nwì yìꞌinə̀ yî ŋ̀wè aa, à zì mə̂ ǹyweensə yiꞌinə̀, ǹtsya a njɨ̀m abìintɨɨ̀; a kuꞌùnə̌ mə tâ bìꞌinə kɨ nlaa maŋsə “nloŋ mə ŋù yìi mə àkòrə̀ nɨzî yi a sɨ̀ laa màŋsə̀ aa kaa à ka yǐ waꞌǎ Mmàꞌàmbi yə̂” (12.14).

Ma mùu ajàŋ àŋwàꞌànə̀ baHeber a ghaà aa nloŋ annǔ ŋghaꞌasə Nwì a mbìì m̀bɔŋ tâ Yesu Kristo à zi bo ajàŋ mə a lɛ ntɨgə ntswe nlɔgɨnə a noò wa mə Yesu à lɛ nzi nɨ̂ àkàà yî fii ya aà. A nɨ̂ ɨ̀nnù tsɨ̀m, Kristo à tsyàtə bə̀ bɨ̀tsɨ̀m. À nɨ Mu Nwì yìi mə à lwìꞌi nɨ̂ŋkoŋə aà, mə à lɛ nyəgə ayuꞌunə̀ a njɨ̌m ŋgɨꞌɨ aà, ǹtsyatə Moses, bo bɨ̀ ŋ̀gǎŋntoo Nwî tsɨ̀m a mûm Ǹlwèn Mɨ̀kàà, ŋ̀kɨ ntsyatə baangel. Nwi à lɛ ntsə̀rə mə Kristo à nɨ Ŋ̀gàŋmàꞌa Nwì yî ŋ̀wè yìi à lwìꞌi nɨ̂ŋkoŋ, ǹtsyàtə ŋgǎŋmàꞌa Nwì ji Nlwèn Mɨ̀kàà. A njɨ̌m Kristo Nwì a yweensə ŋù yìi mə à bìi Yesu aa ŋgaà mɔ̀ꞌɔ, mfiꞌisə yi a mum ɨbɨ, nɨ a mum nɨ̀bɔꞌɔ bo bɨ̀ a ntsǔ nɨ̀wô. Ɨ̀fàꞌà yìi mə ŋ̀gǎŋmàꞌa Nwì ɨ lɛ sɨ fàꞌà aa ɨ lɛ sɨ dɨ̀ꞌɨ̀ aa yìi mə Kristo, tsǒ Ŋ̀gàŋmàꞌa Nwì yî ŋ̀wè, à ka yǐ kuu ghu aà. À lɛ nzì nɨ̂ àkàà yì fiì, yìi mə bɨ warə nɨ̂ àləə nû yi, a tsyatə̀ a yi mbìì ya mə Moses à lɛ nzì nɨ yu aà. Ǹtɨgə ŋkuu a mûm Àdɨ̀gə̀ yî Ǹlàà Maŋsə nɨ̂ àləə̀ yi, ǹsiꞌitə ɨbɨ bə̂ ghu ŋgaà mɔ̀ꞌɔ̂.

Àŋwàꞌànə̀ ma yû à ghaà ànnù ajàŋ mə Kristo à kɨ mbə ŋûmɨ̀sɔ̀ŋ aa ntsyatə ŋŋwàꞌànə̀ jî mɔꞌɔ̀ (2.9,10, 14-18; 4.15; 5.7-9; 12.3; 13.1). Ka mə Kristo à lɛ mbə Nwî, ǹtswe nɨ màrə̀ yi ntsɨ̀m aa (1.3,8) à lɛ ŋkɨ mbə ŋûmɨ̀sɔ̀ŋ ǹtɨgə mbə tsǒ bɔɔ bɨ maà bi tǎ naŋsə zi a ŋkwɛtə̂ waa (2.14-18).

Ŋ̀gàŋ ŋ̀nwàꞌànə aŋwàꞌànə̀ ma yû à swoŋə nɨ mə bə̀ bìi bɨ yòŋtə̀ nɨ a mbɛ̀ɛ Nwì a ŋghaꞌasə yu aa tâ bɨ̀ tswe nɨ̂ àbìintɨɨ̀, ǹloŋ mə “àbìintɨɨ a bə tuu bə boŋ kaa mbə ŋù tsù a waꞌà ghɨ̀rə̀ tâ Nwì à dorɨtə” (11.6). Ka mə bə̀ bìi mə bɨ bii Nwî bɨ yə ŋgɨꞌɨ aa, a lɔgə̀ noò ŋ̀ghaa nloŋə bə̂ bìi mə bɨ lɛ nɨŋ mɨ̂ntɨɨ̀ myaa a nu Nwì aà (11.1-40), ǹtɨgə ndɨꞌɨtə nɨ̂ bə̀ bɨ Nwî mə bɨ̀ ka nyoŋə Kristo, ǹtɛꞌɛ miꞌi myaa ghu nu, ǹtaŋtɨɨ, ǹtsuu lǒ kaa (12.1-3) tǎ yǐ tswe nɨ̂ ŋ̀kàꞌa ya yìi mə Nwì à kàꞌa nloŋ ŋgaa yàà aà (10.35,36; 6.10).

Bɨ yatə̂ àŋwàꞌànə̀ yû aa laà:

1. Kristo à nɨ yu yìi mə à dɨ̀ꞌɨ Nwî maŋsə aà 1.1-3

2. Kristo à tsyàtə baangel 1.4—2.18

3. Kristo à tsyàtə Moses bo Joshua 3.1—4.13

4. Kristo à tsyàtə ŋgǎŋmàꞌa Nwi tsɨ̀m 4.14—7.28

5. Àkàà ya yìi Kristo à zi nɨ yu aa, a tsyatə yi mbìì yâ 8.1—9.28

6. Àmàꞌanwî Kristo a tsyatə à yi ŋgǎŋmàꞌa Nwì ji mbìì 10.1-11

7. Àbìintɨɨ a tsyatə ɨnnù tsɨ̀m 11.1—12.25

8. Àdɨꞌɨtə̀ bo bɨ̀ ɨ̀nnǔ nlwìꞌìsə̂ 13.1-25

Àjàŋ mə Nwì a ghàà a mbo bìꞌinə̀ ǹtsya a jɨ̌m Mû yì aà

¹À lɛ mbə a mbìì Nwì a ghaà nɨ a mbo bɨ̀tà bɨ bɨ̂taà biꞌinə̀ a ŋgaa jî ghàꞌàtə̀ bo bɨ̀ nɨ bɨ̀mânjì bî ghàꞌàtə̀ ǹtsya aa a njɨ̌m ŋgǎŋtoò ji; ²Lâ fàa ŋgùꞌù a nlwìꞌìsə Nwì à ghàà mə̂ a mbo bìꞌinə̀ ǹtsyà aa a njɨ̌m Mû yì. À lɛ nnaŋsə ŋgɔ̀ŋ ǹjoò tsɨ̀m faa mbi ntsyà aa a jɨ̌m Mû yì ma ghû yìi mə à lɛ ntsɔ̀ꞌɔ nləə nɨ̂ ǹjɨ̂ndâ yì mə tâ à tswe a atû ǹjoò ji tsɨ̀mə̀.

³Mû yì ma ghû a dɨ̀ꞌɨ̀ nɨghaꞌa nɨ Nwî a ajàŋ yìi mə a ŋwèènə̀ aa, ŋkɨɨ ndɨꞌɨ aa tsiꞌì màrə̀ Nwì. À kɨ mbə yu yìi mə a lə̀ə mbi yǔ ntsɨ̀m tsiꞌì nɨ nɨ̀ghàâ ni nìi mə nɨ tswe nɨ̀ mɨ̀dàꞌà aà. Nòò yìi mə à lɛ nzì nɨ̂ ànnǔ nsìꞌî ɨ̀bɨ bə̂ bɨ tsɨ̀mə̀ aa, à lɛ ntɨgə ntswe a mbɛ̀ɛ̀ nɨ̀kwɛɛ Nwì yìi mə à tswe nɨ̂ àdàꞌa tsɨ̀m aa nî màꞌà a ndəŋə.

Àdàꞌà yìi mə Mu Nwì à tswe nɨ yu aà

⁴Nwì à lɛ ŋghɨrə mə tâ àdàꞌa Mû yì tâ à tsyatə yî baaŋgəl tsiꞌi ajàŋ yìi ɨ̀kùm wa mə à lɛ mfa a mbo Mû yì ɨ lɛ ŋkɔꞌɔnə ntsyatə myaa aà.

⁵Kaa Nwì lɛ ŋwaꞌa a noò tsù a mbo angel yî tsù swoŋ mə,

“Ò nɨ Mû ghà,

sii, mə̀ nɨ Taà ghò.”1.5: Ps. 2.7

Kaa Nwì à lɛ ŋwaꞌà kɨ̀ ǹswoŋə a mbo angel yì tsù mə,

“Mə̀ ka bə Taà yì

ta à kɨ mbə Mû ghà.”1.5: 2 Sam. 7.14

⁶Nòò yìi mə Nwì à lɛ ntswe nɨ̂ ǹtoo mû yì yî ǹtsyàmbìì ma ghû fàa mbi aa, à lɛ mbù ǹswoŋ mə,

“Baangel bɨtsɨ̀m tâ bɨ̀ ka mmii nìi.”1.6: Deut. 32.43; Ps. 97.7

⁷À lɛ mbù ǹswoŋ nloŋ baangel bi mə,

“Bo bya mə bo fàꞌa a mbo yu Nwî aa, bo bə aa tsiꞌì tsǒ fɨ̀fə̀rə̀,

ŋkɨ ŋghɨrə mə ŋ̀gǎŋfàꞌa ji ma jû tâ ɨ̀ bə tsiꞌì tsǒ ǹlwǎ mɔꞌɔ.”1.7: Ps. 104.4

⁸Ŋ̀ghɛɛ nɨ̂ m̀bìì m̀baŋnə nswoŋ a mbo mû yì mə,

“Oò Nwì Tâ ànnù nɨfɔ̂ yo tâ à lwiꞌi tsiꞌì nɨ̀ŋkoŋə̀!

O saꞌa bə̂ bo aa nɨ mânjì yìi mə à tsìnə aà.

⁹Ò kɔ̀ŋə ànnù yìi mə a tsinə aa, m̀baa annù yìi mə a sɨ̀ tsinə̀ aà.

À nɨ ǹjiꞌì ànnù yìi Nwìŋgɔ̀ŋ, tsiꞌì Nwìŋgɔ̀ŋ ghò, à tsɔ̀ꞌɔ̀ mə̂ gho,

ŋŋɛntə a ndəŋ, mfa nɨdorə a mbo wò ntsyatə ŋgǎŋakòrə̂ jô aà.”1.9: Ps. 45.6-7

¹⁰À lɛ ŋkɨ nswoŋ mə,

“Tsiꞌì wò, M̀màꞌàmbî, ò lɛ nlɔ̀gɨ̀nə a mbìì, ǹnaŋsə njoò tsɨ̀m a atu nsyɛ,

ǹlɔgə aa tsiꞌì m̀bô mo nnaŋsə aburə ghu.

¹¹Ǹjoo mà jû tsɨ̀m ɨ ka yǐ bwɛ, lâ wò wòmbɔŋ ò ka yǐ lwìꞌì nɨ̂ŋkoŋə̀; ǹjoò mà jû

tsiꞌì tsɨ̀m ɨ ka yǐ lwěn sàꞌàkə̀ tsiꞌì tsò ɨ̀tsə̀ꞌə̀

¹²Ò ka yǐ kərə njoo mà jû tsiꞌì tsǒ akutə̀

tâ bɨ̀ kwensə tsiꞌì tsǒ àtsə̀ꞌə̀.

La wòmbɔŋ kaa ò sɨ kwensə,

ŋkɨ nlwiꞌi nɨ̂ŋkoŋə̀, kaa ɨlòô jo ɨ waꞌà mɛ̀.”1.12: Ps. 102.25-27

¹³Nwì à lɛɛ̀ ǹswoŋ aa a mbo ghuu angel mə,

“Tswe fàa a mbɛ̀ɛ̀ àbo mə̀ yî màꞌà,

ǹyweꞌe a noò yìi mə mə̀ ka nɔ̀ŋsə ŋgàŋkɨ̂bàà jô a nsyɛ

tâ ò tɛtə mɨkòrə̂ mo ghu aa ɛ?”1.13: Ps. 110.1

¹⁴Baangel baŋnə ntɨgə mbə aa bɨ̀ wò aa ɛ? Tɨgə bo bə aa ɨ̀zwì jìi mə ɨ fàꞌà a mbo Nwì; Nwì a toò nɨ̀ waa bo ghɛɛ̀ ŋ̀kwɛtə nɨ̂ bə̂ bìi mə bo tswe nɨ̀ ǹjɨ̂ ɨ̀lòŋ aa ɛ?

Ǹtoo yì ŋ̀wè ǹloŋ annǔ nyweenə̂

¹Tsǒ mə a bə ma mùu ajàŋ aa, bìꞌinə̀ naŋsə ntɛꞌɛ atû yiꞌinə̀ a nɨ̂ ànnù ya mə bìꞌinə̀ lɛ nyuꞌu aa, mə tâ bìꞌinə̀ tsee lǒ màꞌàtə̀ ɨ tɨgə kɨ tsɨŋə ghɛ̀ɛ̀ nɨ mânjì yî dàŋə̀. ²M̀bə a bə mə ǹtoo ya mə baangel lɛ nzì ŋ̀kɛꞌɛnə aa, ɨ̀ lɛ ntɨ̀nsə̀, m̀bə ajàŋ yìi mə, ŋù ǹtsɨ̀m yìi mə kaa à lɛ ŋwaꞌà nɨ̂ ànnù yìi mə ǹtoo ya ɨ̀ lɛ sɨ swoŋ aa ghɨ̀rə̀, kə̀ ntɨɨ nɨ̂ àtu aa, bɨ lɛ nɨŋ njo yìi mə ɨ̀ kùꞌùnə aa ghu nu, ³bəə boŋ mbə bìꞌinə̀ kwâŋ aa mə akə mə mbə biꞌinə meꞌe ntoò ǹywèènsə bə̀ yî ŋ̀wè ma yû aa ɛ? A ntoo mà yû aa a lɛ mfòò ǹswoŋ tsiꞌì M̀màꞌàmbî, bə̀ bìi mə bɨ lɛ nyuꞌu ghu mbo aa, bɨ kɨɨ̀ ǹtɨgə ndɨɨntə a mbo bìꞌinə̀ mə nɨ̂ ànnù. ⁴Nwì à lɛ ŋkɨɨ ndɨɨntə nɨ̂ ntoo màyû yìi ŋgaa nɨ̂ ɨ̀lènsə̀, nɨ̂ ɨ̀nnùtsyâmbo, bo bɨ̀ ɨ̀nnù jî yɛ̌yɛrə tsiꞌi ɨbəŋ bəŋ, a bɔ̀ꞌɔ nɨ mɨ̀tə̀ŋnə̀ mɨ Azwì Nwî, mìi mə Nwì yumbɔŋ à lɛ sɨ yàtə̀ tsiꞌǐ ajàŋ yìi mə yu kɔŋ aà.

⁵Kaa Nwì à lɛ ŋwaꞌǎ mbi, ya yìi mə bìꞌinə̌ swoŋə nɨ mə ɨ̀ ka yǐ zì aa, a mbo baaŋgəl fa mə tâ bɨ̀ ka nsaꞌa. ⁶Nloŋ mə a tswe a adɨgə yî mɔꞌɔ a mûm àŋwàꞌànə Nwì mə,

“Ŋù à bə̀ aa àkə̀ mə mbə ò kâ ŋ̀waꞌatə nɨ̂ ànnû yi,

kə̀ tsiꞌì mu ŋù mə o lèntə̀ nɨ̂ ànnù yi aa ɛ?

⁷A nɨ mû atɨɨ noò ò lɛ ŋghɨ̀rə̀ yi a sɨgɨ̀tə̀ ǹtsyatə baaŋgəl,

la ò ŋɛntə yi, mfa nɨghaꞌa nì wè bo bɨ̀ ɨ̀kùm nɨbɔꞌɔ ghu mbo tsǒ m̀fɔ̀

⁸m̀fa joò tsɨ̀m ɨ nɔ̂ŋ ghu njiꞌi mɨkòrə̀ mə tâ à ka mbuꞌutə.”2.8: Ps. 8.4-6

Tsǒ mə à lɛ mfa njoò tsɨ̀m ghu mbo mə à ka mbuꞌutə aa, kaa àyoò tsu a lɛ waꞌà ghu tswə̂ mə kaa à lɛ ŋwaꞌà nɨ̂ ŋ̀kǎ nsaꞌa tswê. La tsǒ mə a bə tsɨ̂tsɔ̀ŋ aa, bìꞌinə̀ yə mə kaa à burə tɨ̌ njoò tsɨ̀m ka nsaꞌa.

⁹La bìꞌinə̀ yə Yesu yìi mə Nwì à lɛ ŋghɨ̀rə̀ a nɨ mû àtɨɨ noò a sɨgɨtə̀ ǹtsya baangel, ǹyə ŋgɨꞌɨ ŋkwo a atu bə̀ bɨ̀tsɨ̀m a njɨ̌m ɨ̀bɔ̀ŋ Nwî aa, Nwì a tɨgə̀ ŋ̀ŋɛntə yi, mfa nɨghaꞌa bo bɨ̀ ɨ̀kùm nɨbɔꞌɔ ghu mbo tsǒ m̀fɔ̀, ǹloŋ ŋgɨꞌɨ ya yìi mə à lɛ nyə aà.

¹⁰Ǹloŋ mə a lɛ ŋkùꞌùnə̀ mə tâ Nwì yìi mə à lɛ naŋsə njoò tsɨ̀m, ɨ kɨ̂ ǹtswe aa ghu mbo aa, tâ à ghɨrə Kristo, yu wa yìi mə bə̌ tsyà ghu njɨ̀m m̀bɔŋ yweenə aa, tâ à bɔŋ màŋsə̀ ǹtsya njɨ̌m ŋgɨꞌɨ yìi mə à lɛ yə a ŋghɨ̀rə mə tâ bɔɔ bì ghàꞌàtə̀ bɨ̀ tswe nɨ nɨ̀ghaꞌa aà. ¹¹Yesu ma wa mə a ghɨ̀rə nɨ mə tâ bə̀ laa maŋsə aa, yu bo bɨ̀ bə̀ bya bìi mə a ghɨ̀rə̀ bɨ laa aa, bo fɛꞌɛ aa a ŋgwɛ̀ꞌɛ̀ yî m̀fùùrə̀. À nɨ̂ ǹjiꞌì ànnù yìi mə kaa à sɨ atu dɨ̀rə̀ a ntwoŋə waa nɨ bɔɔ bɨ maà bi aà. ¹²Ǹtɨgə nswoŋ nɨ a mbo Nwì,

“Mə̀ ka kɨ swoŋə nɨ̂ ànnù yo a mbo bɔɔ bɨ maà bâ,

mə̀ ka kɨ ghaꞌasə nɨ̂ gho a tɨtɨ̀ɨ ŋ̀ghòtə̂ bə̂ bô.”2.12: Ps. 22.22

¹³À lɛ ŋkɨ mbu nswoŋ a adɨgə yî mɔꞌɔ mə,

“Mə̀ ka lə̀ə̂ ǹtɨɨ̀ gha ghu nû.”2.13: Yes. 8.17

Ŋ̀kɨ mbu ŋkùꞌùsə̀ ǹswoŋ mə,

“Mə̀ ghulà biꞌi bɨ̀ bɔɔ bya bìi mə Nwì à fa a mbo mə̀ aà.”2.13: Yes. 8.18

¹⁴Tsǒ mə bɔɔ mà bya a nɨ bə̀ bìi mə bɨ tswe nɨ njyǎnu bô àləə aa, Yesu yumbɔŋ à lɛ ŋkɨ ntɨgə nlɔgə marə̀ nû wàà, mə yu tɨgə kwo tǎ ta ŋgɨꞌɨ a nu yu wa yìi mə à tswe nɨ̂ àdàꞌà nɨwo aa, yu ma ghû a bə aa Devil, ¹⁵ɨ kɛ̀tə̀ mɨ̂ŋkɨ̀rə̀ a nu bə̀ bɨ̀tsɨ̀m bìi mə annǔ mbɔꞌɔ nɨ̀wo a lɛ nɨŋ waa a ndâbùꞌù a nɨ nòò ntsɨ̀m yìi mə bo lɛ ntswe bɨtɨ̀ɨ̀ aà. ¹⁶Ma mùu ajàŋ, tsiꞌǐ annù nɨ̂ŋkoŋə̀, kaa à sɨ aa ànnù baaŋgəl lentə, a lèntə̀ aa bə̂ ànnù bə̂ bìi mə bɨ lo a ŋgwɛ̀ꞌɛ Abraham aà. ¹⁷Ǹloŋ ma yû ànnù, à lɛ ntswe nɨ̂ m̀bə tsiꞌì tsǒ bɔɔ bɨ maà bi nɨ̂ ɨ̀nnù tsɨ̀m, mə yu tɨgə bə ŋgàŋmàꞌa Nwì yî ŋ̀wè yìi mə a ko mɨlɨ̀ŋnə̀ bə̀ ŋ̀kɨɨ mfaꞌa nɨ̂ ǹtɨɨ̀ yi tsɨ̀m a mbo Nwì, a ŋghɨ̀rə mə tâ Nwì à siꞌitə ɨbɨ bə̂. ¹⁸Ǹloŋ mə, tsǒ mə yumbɔŋ à lɛ nyə ŋgɨꞌɨ a ajàŋə mə Devil à lɛ ŋkwàꞌànə̀ yi aa, à zî àjàŋ yìi mə mbə yu a ka ŋ̀kwɛtə bə̂ bɨ̀tsɨ̀m bìi mə Devil a kwàꞌànə̀ waa aà.

Yesu à tsyàtə Moses

¹Ma mùu ajàŋ m̀bâ bɔɔ bɨ maà ba bìi bɨ laa màŋsə̀ aa, bìi mə Nwì à twoŋ ghuu bɨtsɨ̀m aa, nɨ̀ naŋsə ŋwaꞌatə Yesu yìi mə à nɨ ŋgàŋtoò Nwì yumbɔŋ, ŋkɨ mbə ŋgàŋmàꞌa Nwì yî ŋ̀wè, a mûm ànnù Nwî yìi mə bìꞌinə̀ bii aà. ²À lɛ sɨ fàꞌà a mbo Nwì yìi mə à lɛ ntsɔꞌɔ yi aa tsiꞌì nɨ̀ ǹtɨɨ̀ yi tsɨ̀m, tsiꞌǐ ajàŋ yìi mə Moses à lɛ ŋkɨɨ mfaꞌa nɨ̂ ǹtɨɨ̀ yi tsɨ̀m a nda Nwì aà. ³Lâ Yesu ma ghû à tswe nɨ̀ nɨ̀ghaꞌa nɨ nɨghaꞌatə̀ ǹtsya nìi mə Moses à tswe nɨ nu aà, tsiꞌì tsǒ mə ŋù yìi mə à ghurə nda aa, à tswe nɨ̀ nɨ̀ghaꞌa ntsyàtə nda ya aà. ⁴A laa mə a ndâ ǹtsɨ̀m aa a bɔɔ ŋû, la Nwì à nɨ yu yìi mə à bɔ̀ɔ njoò ɨ̀tsɨ̀m aà. ⁵Moses à lɛ sɨ fàꞌa ɨ̀fàꞌa tsɨ̀m a nda Nwì tsiꞌì nɨ̀ ǹtɨɨ̀ yi tsɨ̀m aa tsiꞌì tsǒ ŋ̀gàŋàfàꞌà, a mbə̂ àyəfə nɨ̂ ɨ̀nnù jìi mə bɨ ka yǐ tɨgə swoŋə a njɨ̀m aà, ⁶Lâ ŋ̀ghɛɛ a nɨ Kristo, bɨ lɛ nlə̀ə̀ yi a bâŋnə̀ ǹtswe a atu ndâ Nwì m̀faꞌa nɨ̂ ǹtɨɨ̀ yi tsɨ̀m aa tsiꞌì tsǒ mû yì. Bìꞌinə̀ bə aa ndâ Nwì a ajàŋ yìi mə mbə bìꞌinə̀ ləə abìintɨɨ̀ yìꞌinə̀ tâ à tɨɨ, ŋkɨɨ ntərə nɨ̂ ànnù yìi mə bìꞌinə̀ bɛ aà.

Àfwɛtə̀ a mbo bə̀ bɨ Nwî

⁷Tsǒ mə a bə mùu ajàŋ aa, a ajàŋə mə Àzwì Nwî a swoŋə nɨ mə,

“Sii, mbə nɨ̀ tɨ yuꞌu njì Nwì,

⁸nɨ̀ tseè mɨ̂ntɨɨ̀ muu kɨ kɨɨ tsǒ wa njwi mə nɨ̀ lɛ sɨ tɨ̀ɨ atu a mbo Nwì

ǹtɨgə ŋkwaꞌanə nii wa ntaꞌa mɨwɛ̀ɛ̀,

⁹wa adɨ̀gə yìi mə bɨ̀taà buu bɨ lɛ ŋkwàꞌànə̀ gha ghu

ǹtɨgə nyə ɨnnù jìi mə mə̀ lɛ sɨ ghɨ̀rə̀ a atû ɨ̀lòò mɨghum mi nɨ̀kwà aà.

¹⁰Ma mùu ajàŋ ǹtɔ̌ŋ gha ɨ lɛ ntɨgə nlwi a nu nɨ̀wàà nɨ bə̂ ma bya,

mə̀ swoŋ mə, ‘Bo fànə̀ mânjì ghà a mɨ̂ntɨɨ bo a ŋgɔ̀ŋ bɨ̀nòò bɨtsɨ̀m;

kaa bo lɛɛ̀ waꞌǎ bɨ̂m̀ânjî bǎ zî.’

¹¹Mə̀ lɛ ntɨgə nlwisə ntɔŋ a nu bo, ŋ̀kaa nswoŋ mə, ‘Kaa bo ka yǐ waꞌǎ a mûm àfwɛtə̀ ya ya kuù.’ ”3.11: Ps. 95.7-11

¹²Bɔɔ bɨ maà, nɨ̀ ka ntsyɛsə ghuu, mbɨ̀ꞌɨ̀ ŋù yî mɔꞌɔ tɨtɨ̀ɨ̂ bù a tswê nɨ̀ ǹtɨɨ yì bɨ, kaa waꞌǎ ntɨɨ̀ yi a nu mə̀ nɨŋ, ŋghɨrə nɨ mə tâ nɨ̀ maꞌatə Nwîŋgɔ̀ŋ yìi mə à tswe ntɨ̀ɨ̀ aà. ¹³Nɨ̀ baŋnə ŋka ndɨꞌɨtə nɨ̂ ghuu bu nɨ bù a njwî tsɨ̀m, a nɨ nòò ǹtsɨ̀m yìi mə bɨ twoŋə nɨ “sìi aà” mə tâ ɨ̀bɨ tsuu lô bweꞌesə̀ ŋû nɨ̀bù ghùù yî tsù ɨ ghɨ̀rə tâ ǹtɨɨ̀ yi tɨɨ. ¹⁴Ǹloŋ mə mbə bìꞌinə̀ bɨ̀ Kristo tswê nɨ̂ ànnù yî fùùrə̀ aa, tsiꞌǐ ajàŋ mə bìꞌinə̀ lwiꞌi a mûm àbìintɨɨ ya yìi mə bìꞌinə̀ lɛ ntswe nɨ yu nlɔgɨnə a mbìì aa ŋghɛ̀ɛ̀ maŋsə, ¹⁵tsiꞌì a ajàŋ yìi mə bɨ tɛ̀ꞌɛ̀ mə̂ m̀foo nswoŋə aa, mə,

“Sìi, mbə nɨ̀ yuꞌu njì Nwì,

nɨ̀ tsee mɨ̂ntɨɨ̀ muu lǒ kɨ kɨɨ,

tsǒ wa njwi mə nɨ̀ lɛ sɨ tɨ̀ɨ atu a mbo Nwì aà.”3.15: Ps. 95.7,8

¹⁶Bə̀ ma bû mə bɨ lɛ nyuꞌu ŋka ntɨɨ atu aa, à lɛ mbə aa bɨ̀ wò aa ɛ? À lɛ ŋwaꞌǎ aa bə̀ bya bɨ̀tsɨ̀m bìi mə Moses à lɛ mfiꞌisə waa a alaꞌa Egipto aa bə aa ɛ? ¹⁷Bə̀ bìi mə bɨ lɛ ŋghɨ̀rə̀ ǹtɔ̀ŋə̂ yi ɨ lwî a atû ɨ̀lòò mɨghum mi nɨkwà, à lɛ mbə aa bɨ̀ wò lɛ? A lɛ ŋwaꞌǎ aa bo bya mə bo lɛ ŋghɨ̀rə ɨbɨ, ntɨgə ŋkwokə wa atu ntaꞌa mɨwɛ̀ɛ̀ aa bə aa ɛ? ¹⁸Baa à lɛ ŋkàà aa a mbo bɨ̀ wò mə kaa bo ka yǐ waꞌǎ wa mûm àdɨgə afwɛtə̌ yu kuu aa ɛ? Tɨgə bɨ lɛ ŋkàꞌà aa a mbo bo bə̀ bya bìi mə bɨ lɛ ntɨ̀ɨ atu aa ɛ? ¹⁹Ma mùu ajàŋ bìꞌinə̀ yə mə kaa bo lɛ ŋwaꞌà ghu kuu aa nloŋ mə kaa bo lɛ ŋwaꞌà nɨ̂ àbìintɨɨ tswê aà.

¹Tsɨ̂tsɔ̀ŋ a ajàŋ yìi mə ŋ̀kàꞌa ya a ŋkuu a mûm àmɨ̀ɨ̀ntə̀ ɨ̀ bùrə aa, a kuꞌunə mə tâ bìꞌinə̀ ka mbɔꞌɔ mbɨ̀ꞌɨ̀ ŋù nɨ̀bù ghùù yî tsù, a yî waꞌà tɨ kuu ghu tswê. ²Ǹloŋ mə ǹtoo yì ǹsɨgɨnə̀ ya ɨ̀ lɛ nzì a mbo bìꞌinə̀ aa tsiꞌǐ ajàŋ mə ɨ̀ lɛ ŋkɨ nzi a mbo bo aà; lâ ǹtoo yìi mə bɨ lɛ nyuꞌu aa, kaa ɨ̀ lɛ waꞌǎ waa kwɛtə̀, ǹloŋ mə kaa bo lɛ nyuꞌu aa kaa waꞌà kwɛrə nɨ̀ àbìintɨɨ̀. ³Ǹloŋ mə bìꞌinə̀ bìi bìꞌinə̀ kwɛrə ntoo mà ya mbii aa, bìꞌinə̌ kuu maa a mûm àmɨ̀ɨ̀ntə̀, a ajàŋ yìi mə à lɛ nswoŋ nloŋ bo bya mə bɨ lɛ ŋwaꞌà bii aà,

“A ajàŋ yìi mə mə̀ lɛ ŋkàà a mûm àlwintɔŋə̀ ya aa,

‘kaa bo ka yǐ waꞌǎ a mûm àmɨ̀ɨ̀ntə̀ ya ya kuù.’ ”4.3: Ps. 95.11

Àâ ànnù yìi à lɛ nswoŋə ka mə à lɛ màŋsə afàꞌâ yi a noò yìi mə à lɛ naŋsə mbi yù aà.

⁴Ǹloŋ mə à laa ŋghàà a adɨgə yî mɔꞌɔ nloŋ njwi ji sàmbaa lâlà, “Nwì à lɛ mfàꞌa afàꞌâ yi maŋsə, à tɨ̀ mə tɨ bə a nɨ̂ ǹwi ji sàmbaa, a mɨɨ̀ntə̀.”4.4: Gen. 2.2⁵À laa ŋkɨ mbu nswoŋ a adɨgə yî mɔꞌɔ nloŋ tsiꞌì ànnù ma yû mə,

“Kaa bo ka yǐ waꞌǎ a mûm àmɨ̀ɨ̀ntə̂ ya kuù.”4.5: Ps. 95.11

⁶M̀bə yìi mə a tswe tsɨ̂tɔ̀ŋ mə à nɨ tsiꞌì m̀bùmtə̀ bə̂ bî mɔꞌɔ mə baa yǐ kuu maa a mûm àmɨ̀ɨ̀ntə̀, tâ bə̀ bya mə bɨ lɛ mfòò ŋ̀kwɛrə ntoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ ya kaa tâ bɨ̀ waꞌà ghu bâŋnə̀ ŋ̀kuu nloŋə atɨ̀ɨ atû ya aa, ⁷Nwì a bû ǹləə njwi yì mɔꞌɔ nswoŋ mə, “Sìî,” ǹswoŋ ntsya aa a njɨ̌m m̀fɔ̀ David a noò yìi àghaꞌa nàŋsə̀ mə̂ ǹsaꞌatə aa, a mûm nɨ̀ghàà nuà mə bɨ fòò mə̂ ǹswoŋ aà,

“Sìi, mbə nɨ tɨ yuꞌu njì Nwì, nɨ̀ tsuù mɨ̂ntɨɨ̀ muu kɨ kɨɨ.”4.7: Ps. 95.7,8

⁸Ǹloŋ mə, Joshua à lɛ mbaa bə fa amɨ̀ɨ̀ntə̀ ya a mbo bo boŋ kaa Nwì à sɨ̀ bû ŋ̀ka ŋghaa nloŋ njwi yì dàŋə̀ a njɨ̀mə̀. ⁹M̀bə yìi mə a bə ma la aa, ǹjwî m̀mɨ̀ɨ̀ntə ɨ̀ tswe ghu a mbo bə̀ bɨ Nwî tsiꞌì tsǒ ya mə Nwì à lɛ mmɨ̀ɨ̀ntə̀ ghu nɨ̂ ǹjwi ji sàmbaa aà; ¹⁰ǹloŋ mə ŋù ǹtsɨ̀m yìi mə a kuu a mûm àmɨ̀ɨ̀ntə Nwî aa, a mɨ̀ɨ̀ntə̀ a nɨ à yìi anùgɨ̀nə̀ tsǒ mə Nwì à lɛ mmɨ̀ɨ̀ntə̀ a nɨ à yi aà.

¹¹A kuꞌunə mə tâ bìꞌinə̀ gaansə mɨtɨ̀ɨ̂ mìꞌinə̀ a ŋkuu a ma aa mûm à mɨ̀ɨ̀ntə̀, ǹtsyɛsə̀ m̀bɨ̀ꞌɨ̀ ŋù yì mɔ̀ꞌɔ a wô ǹtsya a njɨ̌m tɨ̀ bii bo bɨ̀ m̀buu atɨ̀ɨ atu bambìì ma yâ.

Nɨ̀ghàà nɨ Nwî

¹²Nɨ̀ghàà nɨ Nwî nɨ tswê ǹtɨ̀ɨ̀ ŋ̀kɨɨ mfaꞌa, ǹtsəꞌə ntsya munwi m̀bàꞌa m̀bɛ̀ɛ̀ tsɨ̀m, yìi mə a sò ŋ̀kuu nyweꞌe a nɨ̂ àdɨ̀gə̀ yìi mə ǹtɨɨ bo Àzwì boontə ghu aa, ǹyweꞌe a adɨgə yìi mə mɨ̀kɨ̀rɨ̀nə̀ mɨ nu bo nɨ̀mfɔɔ boontə ghu aa, ŋkɨ nzi ɨmɔ̀ɔ̀ntə̀ bo bɨ̀ ɨ̀nnù jìi mə mɨ̀ntɨɨ mɨ bə̂ yə̀ꞌə̀tə̀ aà. ¹³Kaa àyoò tsu yìi mə Nwì à lɛ nnaŋsə aa kaa mbə waꞌà ghu nsi lə̀ə̀ntə̀. Lâ m̀baŋnə ŋŋaꞌanə, nyɛntə a miꞌi yu wa yìi bìꞌinə̀ ka yǐ fa akwiꞌi nɨghàà ghu mbo aà.

Yesu ŋ̀gàŋmàꞌa Nwì yî ŋ̀wè.

¹⁴M̀bə yìi mə bìꞌinə̀ tswe nɨ ŋ̀gàŋmàꞌa Nwì yî ŋ̀wè yìi mə à kɔ̀ꞌɔ̀nə aa, yìi mə à lɛɛ̀ ǹtsya ŋkuu ŋghɛɛ a aburə, mbə Yesu Kristo, yìi mə à nɨ Mu Nwì aa, a kuꞌunə mə tâ bìꞌinə̀ tswa annù ya yìi mə bìꞌinə̀ bii tsiꞌì tsǒ bə̀ bɨ Kristo aa tâ à tɨɨ. ¹⁵Ǹloŋ mə kaa bìꞌinə̀ sɨ̀ aa nɨ̀ ŋ̀gàŋmàꞌa Nwì yî ŋ̀wè yìi mə kaa m̀bə waꞌà mɨlɨ̀ŋnə̀ yiꞌinə̀ ko aa tswê, a mɨlɨ̀ŋnə̀ yìꞌinə̀, bìꞌinə̀ bìi mə bìꞌinə̀ nɨ ɨbɔrəkə njoo aà. Bìꞌinə̀ baŋnə ntswe aa nɨ̀ ŋ̀gàŋmàꞌa Nwì yî ŋ̀wè yìi mə ŋgàŋmɨ̀nàŋ à lɛ ŋkwàꞌànə̀ yi a nɨ bɨ̀mânjì bɨtsɨ̀m a ajàŋ mə a kɨɨ ŋkwaꞌanə nɨ̂ yiꞌinə̀ aà, lâ kaa a waꞌa wò. ¹⁶Nɨ̀ swuŋtə ghuu ŋghɨrə tâ bìꞌinə̀ koontə a nsi àbə̀rə̂ m̀bɔɔnə̀ nɨ nɨ̀dorə ǹtsuu kɨ bɔꞌɔ, tâ kwɛrə ŋko mɨ̀lɨ̀ŋnə̀ bo bɨ̀ ɨ̀bɔ̀ŋ yìi mə ɨ̀ ka kɨ kwɛtə yiꞌinə̀ a noò ŋ̀gɨꞌɨ aà.

¹Bɨ tsɔꞌɔ nɨ̂ ŋ̀gàŋmàꞌa Nwì yî ŋ̀wě ntsɨ̀mə̀ aa a tɨtɨ̀ɨ bə̀ bi, mə tâ à ka ŋkwɛrə nɨ̂ ɨ̀nnû jyaa ŋghɛɛ nɨ ju a mbo Nwì, ŋkɨɨ mfa nɨ̂ ǹjoo bo bɨ̀ ǹjoo mmàꞌa Nwì ǹloŋ ɨbɨ̂ waa. ²M̀bə yìi mə yumbɔŋ à nɨ abɔrɨkə ayoo, ŋkɨɨ mfansə nɨ̂ ɨ̀nnù a nɨ bɨ̀mânjì bî ghàꞌàtə̀ aa, a bɔnə a mbo bə̀ bìi mə kaa bɨ sɨ̌ annù zi ŋkɨɨ mfansə nɨ̂ ɨ̀nnù nɨ bɨ̀mânjì bî ghàꞌàtə̀ aà. ³M̀bə yìi mə a bə ma mùu ajàŋ aa, à tswe nɨ̀ ŋ̀ka mfa njoo mmàꞌanwì ǹloŋ yìi ɨbɨ mbɔ̌ŋ kɨɨ fa nloŋ ɨbɨ abùgə̀ bə̂.

⁴A mbǔ ŋghɛ̀ɛ̀ ghu, kaa ŋù à sɨ ɨbɨɨnû yǐ ŋŋɛntə ntsɔꞌɔ nɨ ŋgàŋmàꞌa Nwì yî ŋ̀wè. À kɨ mbə tsiꞌì Nwì yìi mə a tsɔꞌɔ nɨ̂ ŋû nɨ ŋ̀gàŋmàꞌa Nwì yî ŋ̀wè, a ajàŋ yìi mə à lɛ ntsɔꞌɔ Aaron aà.

⁵Àa tsiꞌì ŋ̀gɨ̌ŋ ŋgɨ̀ŋ a ajàŋ yìi mə kaa Kristo à lɛ ŋwaꞌa ɨbɨɨnû yi ŋŋɛntə̀ mə tâ bɨ̀ ghɨrə yi nɨ ŋgàŋmàꞌa Nwì yî ŋ̀wè. Lâ Nwì a bâŋnə̀ ǹswoŋ ghu mbo mə,

“Ò nɨ Mù ghà;

sìi, mə̀ tɨ̀gə̀ mə̂ m̀bə Taà ghò.”5.5: Ps. 2.7

⁶Nwì a kɨ̂ m̀bu nswoŋ a adɨgə yî mɔꞌɔ mə,

“Ò nɨ̂ ŋ̀gàŋmàꞌa Nwì ɨ lwìꞌì nɨ̂ŋkoŋə̀,

a ŋkǎŋ ŋ̀gàŋmàꞌa Nwì Melkizedek.”5.6: Ps. 110.4

⁷A mûm ǹtswêntɨ̀ɨ yu fàa nsyɛ, Yesu à lɛ sɨ tsàꞌàtə̀ nɨ̂ Nwî, m̀betə nɨ̂ ɨ̀nnù ghu mbo tsiꞌì nɨ̀ mɨ̀tɨ̀ɨ̀ ǹyəꞌə mɨ̀làà sɨgə̀, a mbo yu wa yìi mə à lɛ ntswe nɨ mɨ̀dàꞌà mə mbə a yweensə̀ yi a mbo nɨ̀wo aà. Nwɨ̀ŋgɔ̀ŋ a yuꞌu nɨ̀yə̀ꞌə̂ ni, nyoŋə aa a ajàŋ yìi mə à lɛ sɨ bɔꞌɔ nìi aà. ⁸Ka mə à lɛ mbə Mu Nwì aa, a yəgə̀ àyuꞌunə̀ ǹtsya aa a njɨ̌m ŋ̀gɨꞌɨ yìi à lɛ nyə aà. ⁹Nòò yìi mə bɨ lɛ ŋghɨ̀rə̀ a bɔ̂ŋ maŋsə aa, a bəŋ ntɨgə ŋû yìi mə a fa nɨ̂ ɨ̀lòŋ yìi mə ɨ lwiꞌi nɨ̂ŋkoŋ aa, a mbo bə̀ bìi mə bɨ yuꞌunə nìi aà. ¹⁰Maa ajàŋ, Nwì a tɨgə̀ ǹtsɔꞌɔ yi nɨ̂ ŋ̀gàŋmàꞌa Nwì yî ŋ̀wè a ŋkǎŋ ŋgàŋmàꞌa Nwì Melkizedek.

Àwàꞌàsə̀ ǹloŋ mmàꞌàtə àbìintɨɨ̀

¹¹Ɨ̀nnù jî ghàꞌàtə̀ ɨ tswe ghu a nswoŋ a mbo bù ǹloŋə ma yû ànnù, la a tsyanə̀ a mbo bìꞌì a ntɔꞌɔtə a mbo bù ǹloŋ mə a tsyanə a mbo bù a wàŋsə nyəgə̂ ànnù ǹzi aà. ¹²Ka mə boŋ nɨ̀ tɨ̀gə aa bɨ̀dɨ̀ꞌɨ̀bɨnnù tsɨ̂tsɔ̀ŋ aa, nɨ̀ burə ka kɨ lɔ̀ɔ̀ nɨ̂ ŋû mə tâ à bu ndɨ̀ꞌɨ̀ ghuu nɨ̂ ɨ̀nnǔ ntsyàmbìì a mum nɨ̀ghàà nɨ Nwî. Boŋ nɨ̀ laa ntɨgə ntsaa nɨ mɨ̀jɨ mì tsàà, lâ nɨ̀ burə̀ ka kɨ lɔ̀ɔ̀ aa tsiꞌì nɨ̀bɨɨ̀. ¹³Ŋù ǹtsɨ̀m yìi mə a nɔŋ nɨbɨɨ aa, à bùrə aa mu yì m̀bɔrə̀, kaa mburə tɨ annù yìi nɨ̀ghàà nɨ Nwî nɨ dɨ̀ꞌɨ̀ ǹloŋə ɨnnù jî tsìnə̀ aa zî. ¹⁴Lâ a mɨjɨ mì tsàà laa a jɨ bə̂ bìi bɨ̂ kwè mə̂ ǹtɨgə bɨlɨɨ̀, bìi mə bɨ̂ yə̀gə̀ mə̂, a nɨ̂ ǹtswêntɨ̀ɨ̀ yàà, ǹzi kwensə a tɨtɨ̀ɨ ànnù yî sɨgɨ̀nə̀ bo bɨ̀ yì bɨ̂ aà.

¹Tsǒ mə a bə ma mùu ajàŋ aa, bìꞌinə̀ maꞌatə ɨnnǔ ntsyàmbìi mbìì jìi mə bìꞌinə̀ lɛ nyəgə nloŋ ntoò Kristo aa, ŋ̀ghɛɛ nɨ̂ m̀bìì ŋ̀kwe ntɨgə bɨlɨɨ a mûm Àzwì. Kaa waꞌà bù ka ndɨꞌɨ nɨ̂ ɨ̀nnù jî ǹtsyàmbìì tsǒ m̀màꞌàtə ŋ̀ka ŋghɨ̀rə ɨ̀nnù jî bɨ̂ jìi mə ɨ zì nɨ nɨ̀wo aa bo bɨ̀ ànnǔ nnɨŋ mɨ̀ntɨɨ̀ miꞌinə̀ a nu Nwì, ²kə̌ annǔ a ŋka mmurə bə̀ a ŋkì, bo bɨ̀ a ŋka nnɔ̀ŋsə̂ m̀bo a atu bə̀, ànnù ǹloŋ annǔ nyweenə nɨ̀ nɨ̀wo, kə̌ annǔ nnɨŋ ɨ̀saꞌa yìi mə ɨ lwiꞌi nɨ̂ŋkoŋ aa a nu bə̀. ³Lâ bìꞌinə̀ ka dɨ̀ꞌɨ ɨnnù ma jû mə mbə Nwì à bii!

⁴Ǹloŋ mə kaa mbə bɨ waꞌà bù ŋ̀ghɨrə tâ bə̀ bìi mə bɨ lɛɛ̀ m̀foo nyə ŋkàꞌà Nwî, ǹyweꞌetə mɨtəŋnə mìi mə mɨ lǒ a aburə aa, ŋ̀kwɛrə Azwì Nwî, ⁵ǹyweꞌetə ajàŋ yìi mə nɨ̀ghàà nɨ Nwî nɨ bɔŋ mbə aa, nyweꞌetə mɨdaꞌa mɨ ŋgùꞌù yî m̀fii yìi mə ɨ zì aa, kaa mbə bɨ waꞌà bù ŋ̀ghɨrə mə tâ bo bəŋkə mɨ̂ntɨɨ̀ myaa maꞌatə ɨbɨ̂ waa mbɨɨ fu a mbo Nwì. ⁶M̀bə bo bu ntuu Nwî, ǹtɨgə mbu ŋka ŋkweentə aa Mu Nwì yaa ŋgaa, ndɨrɨsə nɨ̂ àtû yi, bəə boŋ kaa mbə bɨ waꞌà bù ŋ̀ghɨrə mə tâ bo bəŋkə mɨ̂ntɨɨ̀ mya m̀bɨɨ fu a mbo Nwì. ⁷Ǹloŋ mə ǹsyɛ yìi mə m̀bəŋ ɨ loo ntsutə nɨ a ŋgaa ŋgaa, ŋ̀ghɨrə ǹjoo ɨ kwî ghu, mə bə̀ bìi mə bɨ bè ǹloŋ ŋgaà yàà ka njɨ aa, ɨ kwɛrə mbɔɔnə a mbo Nwì. ⁸Lâ m̀bə nsyɛ ya ɨ tswe, a ka ŋkɔꞌɔ naa bɨ̀ kə̀rə̀ kərə ghu bo bɨ̀nə̀gə̀, boŋ kaa bɨ sɨ annǔ tsu kwɛtə, a tɨgə̀ m̀bə aa mə Nwì à nɨŋ ndɔ̀ɔ̀ ghu atu ŋkɨ ntɨgə nlwiꞌisə ntɔ̀ɔ̀.

⁹Ka mə bìꞌi ghàà ma mùu ajàŋ aa, a ŋghɛ̀ɛ nɨ̂ ŋ̀gàâ yùù, a njoo nɨbôŋ, bìꞌì naŋsə nzi mə nɨ̀ tswe nɨ̀ ɨ̀nnù jìi ɨ bɔŋ ntsyàtə̀, m̀bə jìi mə ɨ ka ghɨ̀rə̂ tâ nɨ̀ yweenə aà. ¹⁰Kaa Nwì à sɨ̀ ŋû yìi mə a jɨtə ŋkòbə̀ bə̂, kaa m̀bə a waꞌǎ afàꞌà yìi mə nɨ fàꞌà a mbo bə̀ bɨ Nwî aa lìꞌìnə̀, bo bɨ̀ ajàŋ mə nɨ kɨɨ ŋkɔŋə nɨ̂ waa, nzi nyweꞌe tsɨ̂tsɔ̀ŋ aà. ¹¹Bìꞌi yə̀ꞌə̀tə̀ mə tâ nɨ̀ ghɛɛ nɨ̂ m̀bìì tsiꞌì maa ajàŋ ŋ̀ka mfaꞌa ɨnnù tsɨ̀m nɨ mɨ̀ntɨɨ̀ muu mɨtsɨ̀m, tǎ a yi tɨ bə a njɨ̀m nɨ̀ kwɛrə àyoo yìi mə nɨ bɛ aà. ¹²Kaa bìꞌì sɨ lɔ̀ɔ̀ mə tâ nɨ̀ ka mbɔrəkə, nɨ̀ ka ŋŋeꞌesə bə̂ bìi mə bɨ nɨŋ mɨ̀ntɨɨ̀ myaa a nu Nwì ŋ̀kɨ ntswe nɨ̂ àtàŋəntɨɨ aa, tǎ yǐ kwɛrə ayoo ya yìi mə Nwì à kàꞌà aà.

Ŋ̀kàꞌa Nwì yìi mə a lwensə aà

¹³Nòò wa yìi mə Nwì à lɛ ŋka ŋghɨrə ŋkàꞌâ yì bo Abraham aa, kaa à lɛ ŋwaꞌà nɨ ŋù yì dàŋ yìi mə à lɛ ŋkɔꞌɔnə ntsya yi aa tswê mə mbə yu kaà ghu ɨ̀kumə, à lɛ ntɨgə nlɔgə aa àtu ɨbɨ̀ɨnû yi ŋkaa ghu ¹⁴ǹswoŋ mə, “Tsiꞌì ànnù nɨ̂ŋkoŋə̀, mə̀ ka yǐ nɨŋ mbɔɔnə a nu wò ɨ ghɨrə tâ ŋ̀gwɛ̀ꞌɛ̀ yò ɨ̀ ghaꞌa.”6.14: Gen. 22.17¹⁵Tsǒ mə Abraham à lɛ ntswa ntɨɨ̀ yi ŋka nyuꞌutə aa, à lɛ ŋkwɛrə ŋkàꞌa yâ. ¹⁶Ŋù yi ntswe nɨ̂ ŋ̀kàâ ànnù aa, a kaà aa nɨ̀ ɨ̀kùm ŋû yìi mə à dɨ̀rɨ̀sə ntsyàtə yi, ma mùu ajàŋ àkàà ya a tswaà ànnù ya kaa bɨ waꞌà bù ŋka nlɨgɨtə. ¹⁷Ma mùu ajàŋ, Nwì à lɛ ŋka nlɔɔ naŋsə ndɨ̀ꞌɨ tâ à laa a mbo bə̀ bìi mə à lɛ ŋkàꞌà a mbo bo aa, mə kaa ŋ̀kàꞌâ yì kaa ɨ̀ sɨ kwensə aa, à lɛ ntɨgə nlɔgə ɨkûm yi ŋkaa ghu. ¹⁸Ma la a bə mə ɨ̀nnù tswe ghu ji baa mə kaa mbə ɨ waꞌà kwensə̀, ndɨꞌɨ nɨ mə kaa mbə Nwì a waꞌǎ abaŋnənnù swoŋə̀. Nloŋ ma juà ɨ̀nnù ji baa, bìꞌinə̀ bìi mə bìꞌinə̌ khə̀ ǹləəntə nɨ a nu Nwì tâ bìꞌinə̀ tswe nɨ̂ àtàŋəntɨɨ ŋka mbɛ nɨ̂ ànnù yìi mə bɨ kaꞌa a mbo bìꞌinə̀ aà. ¹⁹Ɨ̀nnù ma jû mə bìꞌinə̀ bɛ aa ɨ tɨgə mbə alaŋsə ŋgɔ̀ꞌɔ̀ yìi mə bìꞌinə̀ təə ghu ntɨɨ aà. Ànnù ma yû mə bìꞌinə̌ bɛ aa a ghɨrə nɨ mə tâ bìꞌinə̀ tɨgə ŋkuu ŋghɛɛ wa adɨgə mmàꞌa Nwì yìi mə a laa màŋsə̀, tsiꞌì wa a njɨ̀m àtsə̀ꞌə̀ ya mə a lɛ sɨ yàtə ndâmàꞌa Nwì, ²⁰tsiꞌì wa adɨgə yìi mə Yesu à tsyà mə̂ m̀bìì yiꞌinə̀ ŋ̀ghɛɛ ghu aà, nɨ tsùsə̀ àtû yiꞌinə̀, ŋ̀kɨ mbə ŋgàŋmàꞌa Nwì yî ŋ̀wè yìi mə à lwìꞌi nɨ̂koŋ a ŋkǎŋ Melkizedek.

Ŋ̀gàŋmàꞌa Nwì Melkizedek

¹Melkizedek ma ghû à lɛ mbə mfɔ̀ Salem ŋ̀kɨ mbə ŋgàŋmàꞌa Nwìŋgɔ̀ŋ Àkɔꞌɔ̀ntsɨrə. Nòò yìi mə à lɛ mbòò Abraham a kwɛɛ̀ nɨ ntsò yìi mə à lɛ ntsyà, ǹzwitə bɨ̂fɔ̀ bya bi nɨkwà aa, à lɛ nnɨŋ mbɔɔnə ghu nû; ²Abraham a yâtə̀ ǹjoo jyâ tsɨ̀m ɨ̀dɨ̀gə̀ ji nɨghum, ntɨgə mfa adɨgə yî fùùrə̀ ghu mbô. Ǹjiꞌì ɨ̀kǔm Melkizedek yî ǹtsyàmbìì ɨ̀ bə aa mə m̀fɔ̀ ɨ̀nnù jìi ɨ tsinə aa, yìi mə ɨ̀ yòŋtə, tsiꞌì tsǒ m̀fɔ̀ Salem aa, ɨ bə mə, m̀fɔ̀ m̀bɔɔnə̂. ³Kaa à sɨ̀ nɨ tà kə̀ ǹdè, kə̀ nɨ̂ ŋ̀kǎŋ ŋgwɛ̀ꞌɛ̀ tswê. Kaa à sɨ̀ nɨ̂ ǹlɔ̀gɨ̀nə̀ kə̀ ǹlwìꞌi ǹtswêntɨ̀ɨ̀ yì tswê, m̀fìnə a Mu Nwì, m̀bə ŋgàmàꞌa Nwì yìi mə à lwìꞌi nɨ̂ŋkoŋ aà.

⁴Naŋsə yə mbuù ŋù yî ŋ̀wè yìi mə Melkizedek à bə aà! Abraham, tâtsə̂ yiꞌinə̀ à lɛ mfà abwenə njoo jya yì fùùrə̀ atu nɨ̀ghum ghu mbô, njoo jya mə à lɛ ŋkwɛrə a adɨgə ntsò aà. ⁵Ŋ̀gwɛ̀ꞌɛ̀ Levi yìi mə à nɨ ŋgwɛ̀ꞌɛ̀ ŋ̀gǎŋmàꞌa Nwì aa, bo tswe nɨ̀ ǹdɨ̀ꞌɨ a mum nɔ̀ŋsə̀ Nwì mə bo ka ŋkwɛrə nɨ̂ àtɨɨ ayoo yì fùùrə̀ atu nɨ̀ghum a mbo bɔɔ bɨ maà byaa ka mə bo bɨtsɨ̀m lo aa a ŋgwɛ̀ꞌɛ Abraham aà. ⁶La ŋù ghuà mə à lɛ ŋwaꞌa aa a ŋgwɛ̀ꞌɛ̀ bo lo aa, à lɛ ŋkwɛrə atɨɨ ayoo yì fùùrə a atu nɨ̀ghum a mbo Abraham, ǹtɨgə nɨŋ mbɔɔnə a nu yu wa yìi mə à lɛ ntswe nɨ̂ ŋ̀kàꞌa ya aa. ⁷Kaa à sɨ annù yìi mə mbə bɨ kâ ǹlɨgɨtə bə̂ mə a mbɔɔnə a nu ŋù yî ŋ̀kəgə aa a nɨŋə nɨ̂ ŋù yî ŋ̀wè.

⁸Faà bìꞌinə̀ yə mə a atɨɨ ayoo yì fùùrə̀ a atu nɨ̀ghum aa a kwɛrə bə̂ bìi mə bɨ kwo aà, lâ a ŋghɛɛ nɨ Melkizedek, a lɛ ŋkwɛrə ŋû yìi mə àŋwàꞌànə̀ Nwî a swoŋ mə à tswe nɨ̀koŋə̀. ⁹Maa ajàŋ mbə bɨ tse swoŋ mə, Levi yumbɔŋ yìi mə à lɛ sɨ kwɛrə ɨtɨɨ njoo mà jû aa, à lɛ ŋkɨ mfa, ntsya aa a njɨ̌m Abraham, ¹⁰Ǹloŋ mə Levi à lɛ mburə a atoꞌo Abraham wa noò wa mə Melkizedek à lɛ mbòò yi aà.

¹¹À lɛ mbaa bə mə ɨ̀fàꞌa ŋgǎŋmàꞌa Nwì jìi mə ɨ lɛ nlò a ŋgwɛ̀ꞌɛ Levi (ǹloŋ mə bə̀ lɛ ŋkwɛrə nɔ̂ŋsə̀ ǹtsya aa a njɨ̌m bo) ɨ lɛ mbɔ̀ŋ maŋsə, bəə boŋ ŋ̀gàŋmàꞌa Nwì à lɛ mbù m̀fɛꞌɛ bə a ŋgwɛ̀ꞌɛ Melkizedek, kaa waꞌà bə a ŋgwɛ̀ꞌɛ Aaron fɛ̀ꞌɛ aa ɛ? ¹²Ǹloŋ mə Nwì à bə kwensə mbuu ŋgǎŋmàꞌa Nwì bəə boŋ nɔ̀ŋsə̀ à ka kɨɨ kwensə. ¹³Ǹloŋ mə ŋù yìi mə bɨ swoŋ ɨ̀nnù ma jû ǹloŋ ŋgaa yì aa, à fɛ̀ꞌɛ̀ aa a ŋgwɛ̀ꞌɛ̀ yìi mə ŋù à lɛɛ̀ ŋ̀waꞌà ghu fɛꞌɛ̀ ŋ̀ka mfaꞌa adɨgə nɨkentə nɨ mɔꞌɔ nɨ màꞌa Nwì. ¹⁴A laa mə M̀màꞌàmbî yiꞌinə̀ à lɛ mfɛ̀ꞌɛ̀ aa a ŋgwɛ̀ꞌɛ Judas, la nloŋ ŋgwɛ̀ꞌɛ̀ Judas, kaa Moses à lɛ ŋwaꞌǎ annǔ tsu swoŋ nloŋ annù ŋgǎŋmàꞌa Nwì.

¹⁵Ma yû a tɨgə̀ ǹnaŋsə mfɛꞌɛ nlaa mə mbə ŋ̀gàŋmàꞌa Nwì, a bɨɨnə mbə tsǒ Melkizedek, ¹⁶yìi mə à tɨ̀gə mbə ŋgàŋmàꞌa Nwì, kaa waꞌà yòŋə̀ aa bə nɔ̀ŋsə̀ yìi mə bɨ lɛ sɨ lə̀ə̀ ǹyoŋə naa ŋ̀gwɛ̀ꞌɛ̀ yìi mə ŋù à lɛ mfɛ̀ꞌɛ̀ ghu aa, bɨ lɛ ntɨgə nyoŋə bə̂ mɨ̀dàꞌà mìi mə mɨ tswe nɨ̂ ǹtswêntɨ̀ɨ̀ yìi mə ka mbə bɨ waꞌà bwɛsə̀ aà. ¹⁷Ǹloŋ mə a tswe a mûm àŋwàꞌànə Nwì ǹloŋ yi mə,

“Ò nɨ ŋ̀gàŋmàꞌa Nwì ǹlwiꞌi nɨ̂koŋə̀,

a ŋkǎŋ ŋgàŋmàꞌa Nwì Melkizedek”7.17: Ps. 110.4

¹⁸Bɨ lɛ ntɨgə mmaꞌatə ndɨꞌɨ yì m̀bìì ya ǹloŋ mə kaa ɨ̀ lɛ ŋwaꞌà nɨ̂ àdàꞌà tswê, kaa waꞌà nɨ̂ àfàꞌà kɨ mbu ntswe aà. ¹⁹(Ǹloŋ mə kaa nɔ̀ŋsə̀ kaa à lɛ sɨ waꞌà ghɨ̀rə̀ tâ àyoò tsu a bɔŋ màŋsə̀); ma yû a zi nɨ̂ ànnù yìi mə bìꞌinə̀ bɛ, a bɔŋ ǹtsyàtə yî nɔ̂ŋsə̀ yî m̀bìì wâ, bìꞌinə̀ tsyâ ghu nyoŋtə nɨ a mbɛ̀ɛ Nwì.

²⁰A ŋghɛ̀ɛ ghu, kaa Nwì à lɛ ŋwaꞌà yi nɨ̂ ŋ̀gàŋmàꞌa Nwì ləə̀ aa tɨ ghə mə à kàâ. Bɨ lɛ sɨ lə̀ə̀ nɨ̂ ŋ̀gǎŋmàꞌa Nwì ji mbìì aa tsiꞌì tɨ̀ àkàà, ²¹la bɨ lɛ nlə̀ə̀ ghulà aa nɨ̂ àkàà,

“M̀màꞌàmbi à kàà mə̂

kaa à ka waꞌǎ ntɨɨ̀ yi bû ŋ̀kwensə,

‘Ò nɨ ŋ̀gàŋmàꞌa Nwì ǹlwiꞌi nɨ̂koŋə̀.’7.21: Ps. 110.4 ”

²²Ma yû a ghɨrə̀ mə tâ Yesu tâ à bə ŋû yìi mə a ghɨ̀rə mə tâ àkàà Nwî yìi mə a boŋtə ntsya aa, tâ à bə̀ yî ànnu nɨ̂ŋkoŋ.

²³Ǹgǎŋmàꞌa Nwì ji mbìì jya ɨ lɛ ŋghaꞌatə aa nloŋ mə nɨ̀wo nɨ lɛ ŋghɨ̀rə̀ mə tâ bo tsee tswe lwìꞌì nɨ̂ŋkoŋ tsǒ ŋ̀gǎŋmàꞌa Nwì; ²⁴La annù ajàŋ mə Kristo à nɨ ŋgàŋmàꞌa Nwì aa, a lwiꞌi nɨ̂ŋkoŋ ǹloŋ mə yumbɔŋ à kɨ nlwìꞌì nɨ̂ŋkoŋ aà. ²⁵Maa ajàŋ à zî àjàŋ yìi mə mbə yu kâ ǹyweensə bə̂ bìi mə bɨ tsyà ghu nu nyòŋtə̀ nɨ a mbɛ̀ɛ Nwì a ŋgɔ̀ŋ bɨ̀nòo bɨ̀tsɨ̀m, ǹloŋ mə ŋ̀gɔ̀ŋ bɨ̀nòò bɨ tsɨ̀m à tswe ntsàꞌàtə̀ nɨ̂ Nwî a atu bo aà.

²⁶A lɛ ŋkùꞌùnə̀ mə tâ bìꞌinə̀ tswe nɨ̂ àjàŋə ŋgàŋmàꞌa Nwì ma ghû, yìi mə à làa màŋsə̀, kaa waꞌà nɨ̂ àlɔ̀ꞌɔ̀ yì tsu tswê, kaa waꞌà nɨ̀ ɨ̀bɨ yì tsu tswê, kaa waꞌà bo bɨ̀ ŋgǎŋŋghɨ̀rə ɨ̀nnù jì bɨ tswê, bɨ ŋɛntə̀ yi a ǹdəŋ, aburə. ²⁷Kaa à sɨ̀ bû ǹtswe nɨ̂ ŋ̀ka mmàꞌa Nwì a njwî tsɨ̀mə̀, ǹtsya nɨ̂ m̀bìì m̀maꞌa nloŋ yìi ɨbɨ, m̀bɔŋ tɨgə bǔ màꞌà ǹloŋ yî bə̂, a ajàŋ yìi mə ŋgǎŋmàꞌa Nwì ji mbìì ɨ lɛ sɨ ghɨ̀rə aà; à lɛ ghɨ̀rə̀ ma yû ànnù aa ŋ̀gàà yî m̀fùùrə̀ a mbo bə̀ bɨ̀tsɨ̀m, wa noò mə à lɛ mfa ɨbɨ̀ɨnû yi tsiꞌì tsǒ àyoo mmàꞌanwì aà. ²⁸Tsiꞌǐ annù nɨ̂ŋkoŋ nɔ̀ŋsə̀ Moses a lə̀ə̀ bə̂ bìi mə bɨ bɔrə aa tso ŋ̀gǎŋmàꞌa Nwì jî wè, la nɨghaà nɨ̂ àkàà nya, mə nɨ lɛ ntɨgə nyoŋə aa bə a njɨ̌m nɔ̀ŋsə̀ aa, nɨ tsɔꞌɔ Mu Nwì yìi mə bɨ ghɨ̀rə̀ mə̂ a bɔ̂ŋ maŋsə ŋgaa yî mɔ̀ꞌɔ aà.

Yesu Ŋ̀gàŋmàꞌa Nwì yìꞌinə̀ yî ŋ̀wè

¹Ànnù yìi mə bìꞌi swoŋ aa, a bə aa mə, bìꞌinə̀ tswe nɨ̀ ŋ̀gàŋmàꞌa Nwì yî ŋ̀wè, yìi mə à tswe a aburə, a abô màꞌà, a mbɛ̀ɛ̀ àlə̀ŋə̀ nɨfɔ̌ Nwî Àkɔꞌɔ̀ntsɨrə. ²A fàꞌà tsǒ ŋ̀gàŋmàꞌa Nwì wa nɨ̂ Adɨ̀gə̀ yî làà maŋsə, tsiꞌì ǹtàŋ annù nɨ̂koŋ wa, wa yìi mə à lɛ ŋghùrə Mmàꞌàmbi, kaa waꞌà bə ŋùmɨsɔ̀ŋ ghurə̀ aà.

³Bɨ tsɔꞌɔ ŋgàŋmàꞌa Nwǐ ntsɨ̀m aa mə tâ à ka mfa njoo mmàꞌanwì ŋkɨɨ ntɔɔ nɨ̂ ǹjoo a nɨkentə nɨ mɔꞌɔ nɨ mmàꞌa Nwì, maa ajàŋ a tɨgə̀ ŋ̀kuꞌunə mə tâ ŋ̀gàŋmàꞌa Nwì ghulà tâ à kɨ ntswe nɨ̂ àyoo yìi mə yu ka kɨɨ fa. ⁴Yesu à lɛ mbaa tswe aa fàa nsyɛ boŋ kaa mbə a waꞌǎ ŋgàŋmàꞌa Nwì bə̂, ǹloŋ mə ŋgǎŋmàꞌa Nwì jya ɨ lɛ sɨ fa njoo mmàꞌa Nwì jya ǹyoŋə aa Nɔ̀ŋsə̀. ⁵Ǹtàŋ wa mə bo lɛ sɨ fàꞌà ghu aa, ɨ lɛ mbə aa àfɨ̀gɨ̀nə̀ kə̀ àlɨləŋə ntǎŋ mmàꞌa Nwì wa aburə, ǹloŋ mə nòò yìi mə Moses à lɛ ntswe nɨ̂ ŋghùrə̂ ǹtaŋ wa aa, Nwì à lɛ ndɨꞌɨtə yi nswoŋ mə, “Yə mə ò nàŋsə ŋghùrə̀ ǹyoŋ tsiꞌì fɨ̀gə̀ wa mə mə̀ lɛ ndɨ̀ꞌɨ̀ a mbo wò wa atu ntaꞌa aà.”8.5: Exod. 25.40⁶Lâ tsɨ̂tsɔ̀ŋ Yesu a fàꞌà aa àfàꞌa ŋgàŋmàꞌa Nwì yìi mə ɨ bɔŋ ntsyàtə̀ yi mbìì wa, nloŋ mə àkàà yìi mə à zi nɨ yu ŋ̀loŋ ma yû ànnù aa, a bɔŋ ntsyà yi mbìì yâ, tsǒ mə ŋ̀kàꞌa yìi mə ɨ̀ tswe nɨ̂ àkàà ma yu ɨ̀ kɨ mbɔ̀ŋ ǹtsya yî m̀bìì yâ. ⁷Àkàà yi mbìì ya a lɛ mbaa tuu nɨ̂ àlɔ̀ꞌɔ tswe boŋ kaa bɨ sɨ̌ yìi mə a yweꞌe ji baa bù ŋ̀warə. ⁸Lâ Nwì à lɛ mbàŋnə̀ m̀fɨrə bə̂ bi nswoŋ mə:

“Ǹjwi ji mɔꞌɔ ɨ zǐ, a swoŋ Mmàꞌàmbî,

mə mə̀ ka wàrə akàà yî fii biꞌi bɨ̀ ǹjiꞌì ǹdâ Israel,

nɨ̂ ǹjiꞌì ǹdâ Yuda;

⁹kaa a ka waꞌà bə aa tsǒ àkàà ya mə mə̀ lɛ ŋwàrə̀ biꞌi bɨ̀taà bya aa,

wa a njwi mə mə̀ lɛ ntswa waa nɨ̂ àbo,

a ntsyasə̂ waa tâ bo fɛꞌɛ a alaꞌa Egipto aà;

ǹloŋ mə kaa bo lɛ ŋwaꞌà nɨ̂ m̀bìì ghɛɛ̀ a nlə̀ə àkàà ya mə bìꞌi bo lɛ ŋwàrə̀ aà.

Mə̀ tɨgə̀ m̀meꞌe waa, a swoŋ Mmàꞌàmbî.

¹⁰Àâ àkàà yìi mə mə̀ ka wàrə̀ biꞌi ǹjiꞌì ǹdâ Israel aa â yuà mə:

M̀màꞌambi a bû ǹswoŋ mə:

Ǹjwi mà jya ɨ bə zǐ,

boŋ mə̀ ka nɨŋ bɨ̂nɔ̀ŋsə̀ ba a atu bo,

ɨ kɨɨ ŋwàꞌànə̀ a mum mɨ̂ntɨɨ bo

mə̀ ka tɨgə bə Nwîŋgɔ̀ŋ wàà, tâ bo bə bə̂ bâ.

¹¹Kaa ŋù mɔ̀ꞌɔ a waꞌà bù ŋ̀ka ndɨꞌɨ nɨ̂ ŋû nɨ̀ bò wàà yî mɔ̀ꞌɔ

kə̀ ŋù nɨ̀ bò a ka ndɨꞌɨ nɨ mumaà yì yî m̀bâŋnə̀ ǹswoŋə nɨ mə,

‘Yə mə ò zi a Nwî’

ǹloŋ mə bo bɨtsɨ̀m ka yǐ zi gha,

ɨ lɔ̀gɨ̀nə̀ nɨ bì kə̀gə ɨ kɔꞌɔ yweꞌe ni bìi mə bɨ kɔꞌɔ ntsɨrə aà.

¹²Ǹloŋ mə mə̀ ka tɨgə ko mɨlɨ̀ŋnə̀ wàà nɨ̂ ɨ̀bɨ̂ waa,

kaa waꞌǎ nɨ̂ ɨ̀bɨ̂ waa bû ŋ̀ka ŋwaꞌatə.”8.12: Yer. 31.31-34

¹³M̀bə a ka ŋghaa annù ǹloŋ akàà yî fii, bəə boŋ a bə aa mə nòò àkàà yî lwèn ya à lɛɛ̀ ǹtsya, maa ajàŋ, àyoo yìi mə nòò yì à lɛɛ̀ ǹtsya a kɨ̂ ǹlwen aa, a tɨgə ntswe aa nɨ̀ m̀bwɛ̂.

Ŋ̀ghàꞌàsə Nwì a nsyɛ bo aburə

¹Àkàà yi mbìì ya a lɛ ntswe nɨ bɨ̀nɔ̀ŋsə̀ ǹloŋ annǔ ŋghaꞌasə Nwì ŋ̀kɨ ntswe nɨ̂ àdɨ̀gə̀ yìi mə mbə bɨ kâ ŋ̀ghaꞌasə Nwî ghu fàa nsyɛ aà. ²Bɨ lɛ ŋghùrə ntàŋ ŋ̀kwasə nɨ̂ àtsə̀ꞌə̀, bɨ lɛ sɨ twoŋə nɨ̂ kwâsə̀ yî àbɛ̀ɛ̀ aa nɨ̂ Àdɨ̀gə̀ yî laa. Ma mùu adɨgə, ǹjoo juà ɨ lɛ ntswe ghu, àyoo ntɛꞌɛ lâm wa, nɨ̂ àtɛtə̀ bo bɨ̀ Àbaa Nwì yâ. ³A njɨɨ̌m àtsə̀ꞌə̀ ya aa a lɛ tswe kwâsə̀ yî mum yìi mə bɨ lɛ sɨ twoŋə nɨ Àdɨ̀gə̀ yî làà maŋsə aà, ⁴ghu aa a lɛ ntswe, nɨ̀kèntə̀ nɨ mɔꞌɔ nɨ gold nɨ ntɔɔ ǹjoo jì lùmtə̀, ŋ̀kòm àkàà ya yìi mə bɨ lɛ ŋghɨ̀rə njɨ̀m àbɛ̀ɛ ntsɨ̀m nɨ gold aà; ghu mum aa a lɛ ntswe sòtə̀ gold yìi mə mana wa à lɛ ntswe ghu aa bo àtì Aron ya mə a lɛ ntotə aa, nɨ̂ ɨ̀bàꞌa ŋgɔ̀ꞌɔ̀ jya ji baa mə bɨ lɛ ŋŋwàꞌànə akàà ya ghu aà. ⁵Bɨ̀kerum bya bi baa mə bɨ lɛ sɨ dɨ̀ꞌɨ̀ nɨ mə Nwì à tswe wa adɨgə aa, bɨ lɛ ntswe ntsɨrə akusə ya mə bɨ twoŋə nɨ̂ àdɨ̀gə ŋko mɨ̀lɨ̀ŋnə̀ Nwì aà. Lâ tsɨtsɔ̀ŋ kaa mbə bìꞌinə̀ waꞌà bù ŋ̀ka ntɛ nɨ̂ ǹjoo mà jû ǹtɔꞌɔtə.

⁶Nòò yìi mə bɨ lɛ ntaŋtə ɨdɨgə ma mùu ajàŋ aa, ŋ̀gǎŋmàꞌa Nwì ɨ lɛ sɨ tɨgə ŋkuu wa mûm àdɨ̀gə abɛɛ ntàŋ ya a ŋgaa ŋgaa, a mfàꞌa àfàꞌa ntaŋ wâ. ⁷Lâ a mum kwàsə̀ wa mə à yweꞌe bi baa aa, à lɛ sɨ kuu tsiꞌì ŋ̀gàŋmàꞌa Nwì yî ŋ̀wè a ŋgaa yî m̀fùùrə̀ a atû àlòò, kaa waꞌà kɨ̀ɨ̀ ŋ̀kuu tsiꞌì tɨ̀ ghə̂ à lɔ̀gə̂ àləə a ŋkuu mmàꞌa Nwì ghu, ǹloŋ ŋgaà yì bo bɨ̀ yì bə̀ bìi bɨ lɛ ŋghɨ̀rə ɨbɨ a mbuꞌu aà. ⁸A njɨ̌m ɨ̀nnù ma jû, Àzwì Nwî a naŋsə̀ ǹdɨꞌɨ nɨ mə mânjì ŋ̀kuu ŋghɛ̀ɛ̀ wa mûm ǹtàŋ kaa à lɛ mburə tɨ ŋaꞌanə̀, mə mbə bə̀ kuu ŋghɛ̀ɛ wa Adɨgə yî ǹaŋsə̀ ǹlaa, mə mbə ǹtàŋ yî lwèn wa ɨ burə ntəə ghu. ⁹(Ntàŋ ma ghû ɨ bə aa àlènsə̀ yìi mə a dɨ̀ꞌɨ̀ nɨ̂ ànnù yìi mə a tswe tsɨtsɔ̀ŋ aà.) Ǹyoŋ a ajàŋ yìi mə bɨ taŋtə ma mùu ajàŋ aa, kaa ǹjoo jìi mə bə̌ fa mmaꞌa nɨ̂ Nwî ghu aa, kaa ɨ sɨ̀ bə̂ àjàŋ yìi mə mbə ɨ ghɨrə̀ tâ ǹtɨɨ ŋû yìi mə à zi a ŋghaꞌasə Nwì ghu aa, tâ ɨ̀ naŋsə nlaa. ¹⁰Ɨ̀nnù ma jû ɨ lɛ ntswe nloŋ aa bə bɨ̀nɔ̀ŋsə̀ ǹloŋ annù mɨjɨ, bo bɨ mɨ̀lùꞌù, kə̌ ɨnnǔ a ŋka nsiꞌi njoo, ma juù ɨ̀nnù, bɨ lɛ bèꞌèsə̀ bə̂ ghu nyweꞌe noò yìi mə Nwì à lɛ ŋkwensə ɨ̀nnù tsɨ̀m ɨ tɨgə̀ jì fii aà.

¹¹Nòò wa mə Kristo à lɛ nzì tsiꞌì tsǒ ŋgàŋmàꞌa Nwì yî ŋ̀wè, ǹloŋ ɨnnù jî sɨgɨ̀nə̀ jya mə ɨ zì mə̂ aa, à lɛ ntsyà aa a nɨ ǹtàŋ yìi mə ɨ lɛ ŋkɔꞌɔnə, ŋkɨ naŋsə mbɔŋə (kaa bɨ waꞌǎ aa nɨ̀ m̀bo ghùrə̀, ma la a bə mə kaa à lɛ waꞌǎ ayoo yìi mə bɨ naŋsə aa bə) ¹²ǹtɨgə ŋkuu a ŋgaa yî m̀fùùrə̀ wa mûm Àdɨ̀gə̀ yî làà maŋsə, kaa waꞌǎ aa àləə mbi kə̀ yì bɔɔ bɨ kaù lɔgə̀, m̀baŋnə nlɔ̀gə̀ aa àləə nû yi, ma mùu ajàŋ, ǹtsuꞌu atu bə̂ ghu nɨ̂ŋkoŋə̀. ¹³M̀bə a bə mə àləə mbi kə̀ yì kaù yìi mə bɨ lɛ sɨ mìtə̀ nɨ a nu bə̀ bìi mə kaa bɨ lɛ ŋwaꞌà laa, ŋkɨɨ ŋkumə nɨ̂ waa nɨ̂ àbu mu nàà, a lɛ sɨ ghɨ̀rə̀ nɨ mə tâ ɨ̀bɨ̀ɨnu bə̂ ɨ̀ laa, ¹⁴bəə boŋ àləə nu Kristo yìi mə à lɛ mfa ɨbɨ̀ɨnû yi yìi mə kaa ɨ lɛ ŋwaꞌà nɨ̂ àlɔ̀ꞌɔ̀ tswe, ǹtsya aa a njɨ̌m Àzwî yi yìi mə a lwiꞌi nɨ̂koŋ aa, m̀bə a waꞌà naŋsə̀ ǹsiꞌi mɨ̂ntɨɨ̀ mìꞌinə̀ mìi mɨ saꞌa yiꞌinə̀ aa bo bɨ̀ mɨ̀fàꞌà mìi mə mɨ zì aa bə nɨ̀ nɨ̀wo aa, ntɨgə ghɨrə mə tâ bìꞌinə̀ ka mfaꞌa nɨ a mbo Nwìŋgɔ̀ŋ yìi mə à tswe ntɨ̀ɨ̀ aa ɛ?

¹⁵Ma la bə mə Kristo à nɨ ŋù yìi mə a zì nɨ̂ àkàà yî fii ya a tɨtɨ̀ɨ Nwì bo bɨ̀ bə̀ bya mə à twòŋ mə̂, ŋ̀kaꞌa mə bo ka yǐ tswe nɨ̂ ǹtswêntɨ̀ɨ̀ yìi mə ɨ̀ lwìꞌi nɨ̂koŋ tsǒ mə Kristo à lɛɛ̀ ŋ̀kwo, nɨ̀wô ni nɨ tɨgə̀ ǹtsuꞌu atû yaa a nɨ̂ ɨ̀bɨ wa mə bo lɛ ŋghɨ̀rə̀ wa mûm àkàà yi mbìì ya aà. ¹⁶M̀bə bɨ ka ŋghaa annù ǹloŋ ndɨꞌɨ nɨ̀wô ŋù, boŋ bɨ tswe nɨ̀ m̀foo ndɨ̀ꞌɨ mə ŋù wa yìi mə à lɛ mfa ndɨꞌɨ ya aa à kwô. ¹⁷Bɨ yòŋə ndɨꞌɨ nɨ̀wô ŋù aa tsiꞌǐ a noò yìi mə à kwò mə̂, ǹloŋ mə kaa mbə bɨ waꞌà kà ǹyoŋ ndɨꞌɨ nɨ̀wo a noò yìi mə ŋù wa mə à dɨ̀ꞌɨ aa, à bùrə ǹtɨ̀ɨ̀. ¹⁸Àa ànnù yìi mə tsiꞌì àkàà yi mbìì ya bɨ lɛ sɨ lɔ̀gə̀ aa àləə ŋwàrə̀ ghu, mbɔŋ tâ à təə. ¹⁹Nòò wa mə Moses à lɛ ŋkɛ̀ꞌɛ̀nə ndɨꞌɨ jya mə ɨ lɛ ntswe wa mûm àŋwàꞌànə̀ nɔ̂ŋsə̀ ɨ tsɨ̀m a mbo bə̀ bɨ̀tsɨ̀m aa, à lɛ nlɔ̀gə aləə bɔɔ bɨ kaù, bo yǐ mbi, a bɔ̀ꞌɔ ŋ̀kì, ŋ̀kɨ nlɔgə àsìsì yî bagɨtə yìi mə bɨ ghɨrə nɨ ǹnǒŋ mbi aa bo bɨ̀ hyssop m̀mitə aləə ya a nɨ̂ àŋwàꞌànə̀ ya bo bɨ̀ a nu bə̀ bɨ̀tsɨ̀m, ²⁰ǹswoŋə nɨ mə, “Àləə yù aa yǐ akàà ya mə Nwì à lɛ ŋwàrə̀ bu bo aà.” ²¹À lɛ ŋkɨ mmitə aləə ya fya a nɨ̂ ǹtàŋ bo bɨ̀ a nɨ̂ ǹjoo jya mə bɨ lɛ sɨ mii Nwî ghu aà. ²²Tsiꞌǐ annù nɨ̂ŋkoŋ, a njɨ̌m nɔ̀ŋsə̀, bɨ lɔ̀gə̀ aa àləə nsìꞌì nɨ̂ ǹjoò tsɨ̀m ghu mə tâ ɨ̀ laa, bɛɛ mə bɨ yɨ ŋkɨ ntuu aləə saansə aa kaa bɨ waꞌǎ ɨnnù jî bɨ lìꞌìnə̀.

Nɨ̀wo nɨ Kristo nɨ sìꞌìtə ɨbɨ̂

²³Maa ajàŋ a lɛ ntɨgə ŋkuꞌunə mə tâ bɨ̀ siꞌitə a fɨgə̀ njoo jya jìi mə ɨ lɛ ntswe a aburə aa tǎ tâ ɨ̀ laa maŋsə. Lâ ǹjoo aburə jya jumbɔŋ ɨ bâŋnə̀ ǹlɔɔ aa àyoo mmàꞌanwì yìi mə a bɔŋ ntsyàtə̀.

²⁴Ǹloŋ mə Kristo kaa lɛ ŋwaꞌà kuu ŋghɛ̀ɛ̀ a mûm ǹtǎŋ m̀màꞌa Nwì yìi bɨ naŋsə nɨ̂ m̀bo, a bə̂ bə fɨ̀gə̀ ǹtǎŋ mmàꞌanwì yî ànnù nɨ̂koŋ wa aa bə̂; à lɛ mbâŋnə̀ ŋ̀kuu ŋghɛɛ aa tsiꞌǐ a aburə yumboŋ, mə yu tɨgə təə nɨ a nsi miꞌi Nwì tsɨ̂tsɔ̀ŋ nɨ tsùsə̀ àtû yiꞌinə̀. ²⁵Kaa à lɛ ŋwaꞌà kɨ̀ ǹtswe nɨ̂ ŋ̀ka mfâ ɨ̀bɨ̀ɨnû yi a mmàꞌa Nwì ghu aa a ŋgaa ŋgaa tsǒ mə ŋgàŋmàꞌa Nwì yî ŋwè wa à lɛ sɨ kuu wa ntǎŋ mmàꞌa Nwì, wa Adɨgə yî làà maŋsə, ɨlòo lòò, ŋkɨɨ ŋkuu nɨ̂ àləə yìi kaa à lɛ ŋwaꞌǎ yi yu ŋgàŋmàꞌa Nwi wa bə aà. ²⁶A lɛ mbaa bə aa ma mùu ajàŋ bəə boŋ Kristo à lɛ ntswe nɨ̂ ŋ̀ka nyə ŋgɨꞌɨ a ŋgaa ŋgaa, nlɔgɨnə a noò yìi mə Nwì à lɛ naŋsə mbi aà. Lâ tsǒ mə a bə laà aa, à lɛ mfɛ̀ꞌɛ̀ ǹzi aa tsiꞌì ŋ̀gàà yî m̀fùùrə̀, fàa noò ǹlwìꞌìnjɨ̀m mə yu màꞌà Nwî nɨ̂ ɨ̀bɨ̀ɨnû yi ɨ sìꞌi ɨbɨ bə̂. ²⁷Tsǒ mə bə̀ tswe nɨ̀ ŋ̀kwò aa tsiꞌì ŋ̀gàà yî m̀fùùrə̀ a tɨ bə a njɨ̀m tâ bɨ̀ tsɔꞌɔtə mɨsaꞌà myaa aa, ²⁸a ŋgɨ̌ŋ ŋgɨ̀ŋ Kristo yìi bɨ lɛ mfa yi aa ŋ̀gàà yî m̀fùùrə̀ mə tâ à beꞌe ɨbɨ bə̂ bî ghàꞌàtə̀ aa, à ka tɨgə yǐ bǔ fɛ̀ꞌɛ a nɨ̂ ŋ̀gaa jìi ɨ yweꞌe ji baà, kaa waꞌà bù m̀fɛꞌɛ nzì aa nloŋ bə̂ ànnǔ ɨbɨ̂, àa yǐ fɛ̀ꞌɛ̀ aa a nyweensə bə̀ bìi mə bɨ yuꞌutə nii tsiꞌì nɨ̀ mɨ̀ntɨɨ̀ myaa mɨtsɨ̀m aà.

¹Ǹloŋ mə nɔ̀ŋsə̀ a dɨ̀ꞌɨ̀ aa bə ɨ̀lɨləŋ ɨnnù jî sɨgɨ̀nə̀ jya jìi mə ɨ tswe nɨ̀ ǹzi aa, kaa ŋkɨꞌɨ̀ naŋsə̀ ǹdɨꞌɨ aa ɨ̀nnù jya mə ɨ zì aa, kaa mbə ǹjoo mmàꞌanwì jya mə bɨ tɔ̀ɔ̀ a atû àlòò àtû àlòò ŋ̀kwatə aa, kaa mbə kɨꞌɨ̀ bə̂ bya mə bɨ yòŋtə a mbɛ̀ɛ Nwì aa ghɨ̀rə̀ tâ bɨ̀ bɔŋ mmàŋsə̀. ²A lɛ mbaa bə maa ajàŋ boŋ bɨ lɛɛ̀ ŋ̀waꞌà kɛntə̀ a ŋka ntɔ̀ɔ̀ aa ɛ? Mbə a bə mə ŋ̀gǎŋmàꞌa Nwì jya bɨ lɛɛ̀ ntɛꞌɛ nsiꞌi waa bɨ laa a ŋgaa yî m̀fùùrə̀, boŋ kaa ànnù yî bɨ yì tsu a sɨ ŋgɨꞌɨ a ntɨɨ bo bu mfa nloŋ ɨbɨ̂. ³Lâ a nɨ̂ m̀buu mmàꞌanwì ma ghû, bɨ bàŋnə̀ ŋ̀waꞌatə aa ɨ̀nnù jî bɨ nɨ̂ àlòò nɨ̂ àlòò. ⁴Ǹloŋ mə kaa m̀bə̂ àləə nu mbɔ̀ŋ bo bɨ̀ yǐ mbi a waꞌǎ ɨbɨ bə̂ siꞌìtə̀ ǹlɔꞌɔsə.

⁵A bə̂ ǹjiꞌì ànnù yìi mə, nòò yìi mə Kristo, à lɛ nzì fàa mbi aa à lɛ nswoŋ mə,

“Ǹjoo jìi mə bɨ màꞌà nòo ghu bo bɨ̀ jìi bɨ fa nɨ a mbo wò aa, kaa ò sɨ lɔ̀ɔ̀,

lâ, ò nàŋsə̂ m̀bɨ̀ɨ̀nu mfa a mbo mə̀.

⁶Kaa ò sɨ dorɨtə nloŋ njoo jìi mə bɨ tɔ̀ɔ̀ m̀maꞌa nɨ̂ gho ghu bo bɨ̀ jìi mə bɨ tɔ̀ɔ̀ ǹloŋ ɨ̀nnù jî bɨ aà.

⁷Mə̀ tɨgə̀ ǹswoŋ mə, ‘Wa mə̀ zì mə̂ a ŋghɨ̀rə ànnù yìi mə o lɔ̀ɔ̀ aa mbǎ Nwîŋgɔ̀ŋ’.

À nɨ̂ àjàŋ mə bɨ ŋwaꞌanə mbɨꞌɨ ŋgaa yà a mum nɨ̀bùꞌù nɨ àŋwàꞌànə̀ nya aà.”10.7: Ps. 40.6-8

⁸À lɛ mfòò ǹswoŋ mə, “Kaa ò sɨ kɔ̀ŋə̀ kaa ŋkɨꞌɨ̀ kɨ̀ɨ̀ ǹdorɨtə ǹloŋ njoo jìi mə bɨ màꞌà nɨ̂ gho ghu bo bɨ̀ ǹjoo jìi mə bɨ fa a mbo wò, bo bɨ̀ ǹjoo jìi bɨ tɔ̀ɔ̀ m̀maꞌa nòo ghu aa, nɨ jìi bɨ tɔ̀ɔ̀ ǹloŋ ɨnnù jì bɨ̂.” (Bɨ fa ma jû ǹyoŋə aa nɔ̀ŋsə̀.) ⁹À lɛ ŋkùꞌùsə̀ mə, “Wa mə̀ zì mə̂ a ŋghɨ̀rə ànnù yìi mə o lɔ̀ɔ̀ aà.” À lɛ mbwɛsə annù yi ntsyàmbìì aa mə yu lə̀ə yìi mə a yoŋtə aà. ¹⁰Ǹloŋ ŋkɔ̀ŋə̂ Nwì ma ya, bɨ sìꞌì mə̂ yiꞌinə̀ bìꞌinə̀ laa, ntsya a njɨ̌m ajàŋ yìi mə bɨ lɛ nlɔ̀gə ɨbɨ̀ɨnu Yesu Kristo m̀fa mmaꞌa Nwî ghu ŋgaa yî m̀fùùrə̀ aà. ¹¹Ŋ̀gàŋmàꞌa Nwǐ ntsɨ̀m a təə ŋgɔ̀ŋ mɨ̀tugə mɨnjwi mɨ̀tsɨ̀m a adɨgə afàꞌa yu, ǹtɔɔ nɨ̂ ǹjoo mmaꞌanwì jìi mə kaa mbə kɨꞌɨ ɨnnù jî bɨ sìꞌìtə̀ aa ŋkwatə nɨ̂ ǹgàà. ¹²Lâ Kristo à lɛ mmàꞌà Nwîŋgɔ̀ŋ m̀bɨꞌɨ ɨ̀nnù jî bɨ nɨ̂ àyoo mmàꞌanwì yî fùùrə̀, ǹtswe a nsyɛ a mbɛ̀ɛ̀ nɨ̀kwɛɛ Nwì nî màꞌà ¹³ǹyuꞌutə nɨ mə tâ bɨ̀ ghɨrə ŋgàŋkɨ̀bàâ ji tâ ɨ̀ tɨgə mbə atɛtə̀ mɨkorə̂ yi. ¹⁴Ǹloŋ mə à lɔ̀gə̀ mə ayoo mmàꞌanwì yî fùùrə̀ ǹsiꞌi bə̂ ghu mə bɨ̀ laa mbɔŋ màŋsə̀ nɨ̂ŋkoŋə̀. ¹⁵Àzwì Nwî a kɨ̂ m̀bə àyəfə a mbo bìꞌinə̀ a nɨ̂ ɨ̀nnù jìi à lɛ nswoŋ aà. À lɛ mfòò ǹswoŋ mə,

¹⁶“À nɨ̂ àkàà yìi mə̀ ka wàrə̀ biꞌibo aa a yulà

mə mbə ǹjwi mà jya ɨ tsya, a swoŋ Mmàꞌàmbî:

Mə̀ ka nɨŋ bɨ̂nɔ̀ŋsə̀ ba a ntɨɨ bo,

ɨ kɨɨ ŋwàꞌànə̀ a atu bo.”10.16: Yer. 31.33

¹⁷A bû ŋ̀kuꞌusə mə,

“Kaa mə̀ ka waꞌǎ ɨnnù jî bɨ̂ jyaa bo bɨ̀ ɨ̀nnù jìi mə bo lɛ mfànsə̀ aa bù ŋ̀waꞌatə”10.17: Yer. 31.34

¹⁸Bɨ laa bə lìꞌìnə̀ ma juù ɨ̀nnù bəə boŋ kaa ǹjiꞌì ànnù a ŋka ntɔ̀ɔ njoo mmàꞌanwì mbɨꞌɨ ɨnnù jî bɨ kaa ɨ̀ sɨ̀ bû mbə. ¹⁹Bɨ̀lîm bâ tsǒ mə bìꞌinə̀ naŋsə mbii mə, bìꞌinə ka yǐ kuu wa mûm Àdɨgə yǐ nàŋsə̀ laa ǹtsya aa a njɨ̌m àləə Yesu aa ²⁰à lɛ ŋŋaꞌa mânjì yî m̀fii yìi mə à tswe ntɨ̀ɨ̀ aa ntsya a njɨ̌m àtsə̀ꞌə nyàtə̀ ya, la a bə mə, ǹtsya a njɨ̌m ǹjyǎnû yì. ²¹Tsǒ mə bìꞌinə̀ tswe nɨ ŋ̀gàŋmàꞌa Nwì yî ŋ̀kɔ̀ꞌɔ̀nə̀ yìi mə a lèntə ndâ Nwì aa, ²²tâ bìꞌinə̀ yoŋtə ŋkòòntə̀ nɨ̂ ǹtɨɨ annù nɨ̂ŋkoŋ, nluu nɨ̂ àbìintɨɨ, nɨ mɨ̀ntɨɨ mìi mə bɨ lɛɛ̀ ǹsiꞌi ɨnnù jî bɨ ghu aa, bo bɨ̀ mɨ̀bɨ̀ɨ̀ mɨ nu mìi mə bɨ lɛɛ̀ ǹsiꞌi nɨ̂ ŋ̀kì yî làà. ²³Tâ bìꞌinə̀ tɛꞌɛ akòrə̂ yiꞌinə̀ tâ à tɨnsə a nɨ̂ ànnù yìi mə bìꞌinə̀ bii mə bìꞌinə̀ bɛ aa, nloŋ mə bìꞌinə̀ zi mə Nwìŋgɔ̀ŋ à ka lə̀ə ŋkàꞌâ yì. ²⁴Tâ bìꞌinə̀ zi ajàŋ yìi mə mbə bìꞌinə̀ ka ndɨɨntə yiꞌinə̀ biꞌìnə̀ nɨ bìꞌinə̀ a ŋka ŋkɔ̀ŋnə bo bɨ̀ a ŋka ŋghɨ̀rə ɨ̀nnù jî sɨgɨ̀nə̀. ²⁵Tâ bìꞌinə̀ tsuu kɨ bɔrɨkə a ŋka ŋghotə ntswe tsiꞌì tso mə bə̀ bî mɔꞌɔ ghɨ̀rə̀ aà. Tâ bìꞌinə̀ baŋnə ŋka ŋkuꞌusə ndɨ̀ɨ̀ntə̀ nɨ̂ yiꞌinə̀ biꞌinə̀ nɨ biꞌinə̀ tsɨ̂tsɔ̀ŋ ghulà mə Ǹjwî M̀màꞌàmbi ya ɨ kùꞌù ǹzi aà. ²⁶Ǹloŋ mə kaa àyoo maꞌanwì yi dàŋ kaa a sɨ̀ bû m̀bə a nsìꞌìtə ɨ̀bɨ ghu mə mbə bìꞌinə̀ zî ànnù yìi mə a kuꞌunə a ŋghɨ̀rə̀ aa, mbù ŋ̀ka ŋghɛɛ nɨ̂ m̀bìì a ŋghɨ̀rə ɨ̀nnù jî bɨ̂. ²⁷Ma mùu ajàŋ a tɨgə̀ m̀baŋnə mbə aa bə mə tâ bìꞌinə̀ ka mbɔꞌɔ nɨ̂ ànnǔ ntsɔꞌɔtə mɨ̀saꞌa ya mə a ka yǐ zì aa bo bɨ̀ mɔꞌɔ yî swèrə̀ ǹswerə wa yìi mə ɨ ka yǐ tɔ̀ɔ ŋgàŋkɨbàa Mmàꞌà mbi aà. ²⁸Ŋù yìi mə à lɛ ŋwò nɔ̂ŋsə̀ Moses aa, bɨ̀yəfə bi baa kə̀ bi tarə bə fɛ̀ꞌɛ təə swoŋ ajàŋ mə bo yə aa boŋ bɨ zwitə yi, kaa ŋkɨꞌɨ̀ mɨlɨ̀ŋnə̀ kô. ²⁹Nɨ̀ waꞌatə mə a ka yǐ tɨgə bə aa mə akə a mbo ŋù yìi mə à tsàꞌa a Mu Nwì aa ɛ? Mə à lɔ̀gə aləə ya yìi mə Nwì à lɛ ŋwàrə akàà ghu, ǹsiꞌi ɨbɨ̂ yi ghu mə tâ à laa nɨ̂ àyoo àdàŋə̀ àdàŋə̀ aa ɛ? À bə̀gɨ̀tə̀ aa Àzwǐ ɨbɔ̀ŋ Nwî yâ. Yìi ŋgɨꞌɨ ɨ̀ ka yǐ swèrə tsyàtə̀. ³⁰Ǹloŋ mə bìꞌinə̀ zi yu wa yìi mə à swǒŋ mə, “Ŋ̀kwìꞌìnə̂ ànnù à nɨ̂ ànnû yâ mə̀ ka kwiꞌinə.”10.30: Deut. 32.35 Ŋ̀kɨ mbu nswoŋ mə, “M̀màꞌàmbi à ka yǐ tsɔꞌɔtə mɨsaꞌa mɨ bə̂ bi.”10.30: Deut. 32.36³¹À nɨ̂ ànnù yî swèrə̀ ǹswerə a wò a mûm m̀bo Nwì yìi mə à tswe ntɨ̀ɨ̀ aà.

³²Waꞌatə nɨ̀ a noò wa yìi mə à lɛɛ̀ ǹtsya aà, nòò wa mə nɨ̀ lɛ ŋkwɛrə ŋkàꞌà Kristo aa, ŋ̀gɨꞌɨ yì ǹtɨ̀ɨ̀ ɨ̀ lɛ ŋkuu a nu bù, lâ nɨ̀ tswâ ǹtɨɨ̀ ghuu ntsya ŋgɨꞌɨ yâ. ³³Bɨ̀ lɛ sɨ bə̀gɨ̀tə̀ nɨ̂ ghuu ŋkɨɨ ndɨ nɨ̂ ŋ̀gɨꞌɨ a nu bù a ɨdɨgə mɨtaa, a nɨ bɨ̀nòò bî mɔꞌɔ a bâŋnə̀ ŋ̀ghɛ̀ɛ bu ŋghɛɛ mbii ŋgɨꞌɨ bu bɨ̀ bə̀ bî mɔꞌɔ bìi mə bɨ lɛ sɨ yə mbuu ŋgɨꞌɨ mà wa aà. ³⁴Nɨ̀ lɛ mbii a nyə̂ ŋ̀gɨꞌɨ bǔ bɨ̀ ŋgǎŋatsaŋ; noò yìi mə bɨ lɛ ŋkwɛrə ŋgɔ̀ŋ njoò juu tsɨ̀m aa nɨ̀ lɛ mbeentə ma ya nɨ̀ nɨ̀dorə ǹloŋ mə nɨ̀ lɛ nzi mə ǹjoo jì wə̀ jìi mə ɨ tsya ma jya, jìi mə ɨ lwiꞌi nɨ̀koŋ aa ɨ ka yǐ tswe a mbo bù. ³⁵Tsǒ mə a bə laa, tâ nɨ̀ tsuu ataŋəntɨɨ̀ yuu lǒ màꞌàtə̀ bə̂, ǹloŋ mə a tswe nɨ̀ mɨ̀tə̀ŋnə̀ mî wè. ³⁶Ǹloŋ mə nɨ̀ ǹtswe nɨ̀ tswe nɨ̀ ǹtswântɨɨ ghuu tǎ kɨ ghɨ̀rə annù yìi mə Nwì a lɔ̀ɔ̀ aa tǎ kwɛrə ayoo yìi mə à kàꞌa a mbo bù aà.

³⁷“Ǹloŋ mə a tɨ̀gə tsiꞌì mû àtɨɨ noò

tâ yu wa yìi mə à tswe nɨ̂ ǹzì aa, tâ à zi. Kaa à ka waꞌà bù ǹtɨgɨtə.

³⁸Lâ ŋù yìi mə ànnû yi a tsinə aa, à ka tswe ntɨ̀ɨ̀ a njɨ̌m àbìintɨɨ̀,

lâ m̀bə a swuŋtə akòrə̂ yi mbɨɨ nɨ̂ ǹjɨ̀m,

bəə boŋ kaa mə̀ ka waꞌà biꞌiyu dorɨtə̀.”10.38: Hab. 2.3-4

³⁹Lâ kaa bìꞌinə̀ sɨ̀ bə̂ bìi mə bìꞌinə̀ swùŋtə akòrə̂ yiꞌinə̀ m̀bwɛ aa bə̂. Bìꞌinə̀ baŋnə mbə aa bìi mə bìꞌinə̀ tswe nɨ̂ àbìintɨɨ a nyweenə.

Àbìintɨɨ̀

¹Àbìintɨɨ à nɨ ǹàŋsə nzi annù tâ à laa nloŋ njoo jìi mə bìꞌinə̀ bɛ aà, a mbii njoo jìi mə kaa bìꞌinə̀ sɨ yə aà. ²Ǹloŋ mə a lɛ ŋghɨ̀rə abìintɨɨ mə tâ Nwìŋgɔ̀ŋ à beentə bɨtsyàbɨmbìì bɨ ŋguꞌu. ³Bìꞌinə̀ tsya aa a njɨ̀mə àbìintɨɨ nzi mə Nwì à lɛ nnaŋsə mbi yù aa nɨ nɨ̀ghàâ ni. Ma la a bə mə njoo jìi mə bìꞌinə̀ yə aa, bɨ lɛ nnaŋsə aa nɨ̀ ǹjoo jìi mə bìꞌinə̀ sɨ yə aà.

⁴A lɛ ŋghɨ̀rə abìintɨɨ mə tâ Abel à maꞌa Nwî nɨ̂ àyoo màꞌanwì yìi mə a lɛ mbɔ̀ŋ ǹtsya yî Kain aà. Nwìŋgɔ̀ŋ a tɨgə̀ m̀beentə yi mə à nɨ ŋù yìi mə ànnù yi a tsinə̂. Nwìŋgɔ̀ŋ à lɛ mbə ayefə yi nloŋ mə à lɛ ŋkwɛrə jìi njoo màꞌanwì jya aà, ka mə à lɛ ŋkwo aa, à burə ka kɨ ghàà a njɨ̌m àbìintɨɨ̀ yi. ⁵A lɛ ŋghɨ̀rə abìintɨɨ mə bɨ̀ lɔgə Enoch ŋ̀kɔꞌɔ ŋghɛɛ nɨ ghu mə tâ tsuu nɨwo lǒ yə. Bɨ lɛ nlɔ̀ɔ̀ yi kaa ŋkɨꞌɨ̀ yə nloŋ mə Nwì à lɛ nlɔ̀gə̀ yi aà. M̀bɔŋ tâ bɨ̀ ka nlɔgə yi aa bɨ lɛ mbeentə mə à nɨ ŋù yìi mə à ghɨ̀rə Nwì a dorɨtə̀. ⁶Àbìintɨɨ a bə tuu bə boŋ kaa mbə ŋù tsù a waꞌà ghɨ̀rə̀ tâ Nwì à dorɨtə, ǹloŋ mə ŋù ǹtsɨ̀m yìi mə a yòŋtə̀ ŋ̀koontə nɨ a mbɛ̀ɛ Nwì aa, à tswe nɨ̀ m̀bìi mə Nwìŋgɔ̀ŋ à tswe ghu ntɨ̀ɨ̀ ŋkɨɨ ntəŋə nɨ bə̀ bìi mə bɨ naŋsə nlɔɔ nii aà. ⁷A lɛ ŋghɨ̀rə abìintɨɨ mə tâ Noah à bii ajàŋ yìi mə bɨ lɛ ŋwàꞌàsə̀ yi ǹloŋ ɨnnù jìi mə à lɛ mburə tɨ yə aa, ǹlɔgə noò ŋ̀kɔɔ abaŋ yìi à lɛ ŋkuu ghu bo bɨ̀ ŋ̀kwɛ̀ꞌɛ̀ yì ǹyweenə̀ aà. Ma mùu ajàŋ à lɛ ŋghɨ̀rə̀ bɨ nɨ̂ŋ ɨ̀saꞌa a nû m̀bi a tɨgə̀ m̀bə ǹjɨ̂ndâ bə̀ bìi mə ànnù yaa a tsinə ntsyǎ a njɨ̌m àbìintɨɨ aà. ⁸A lɛ ŋghɨ̀rə abìintɨɨ mə tâ Abraham à yuꞌunə wa noò mə Nwì à lɛ ntwoŋə yi mə tâ à ghɛɛ ŋkwɛrə abwenənsyɛ yìi mə Nwì à lɛ ŋkàꞌà mə yu ka fa ghu mbo aà; à lɛ mfɛ̀ꞌɛ̀ ŋ̀ka ŋghɛɛ ka mə kaa à lɛ ŋkɨꞌɨ adɨgə yìi mə yu ghɛ̀ɛ̀ ghu aa zî aà. ⁹A lɛ ŋghɨ̀rə abìintɨɨ mə tâ à tɨgə ntswe wa nɨ̂ àbwènə nsyɛ ya mə Nwì à lɛ ŋkàꞌà aa tsiꞌì tsǒ ŋ̀gɨ̀ɨ̀, ǹlɛ nɨ a nɨ mɨ̀ntàŋ tsǒ Isaac nɨ Yakob, bìi mə à lɛ ŋkɨ mbə bə̀ bìi mə bɨ lɛ ŋkɨ ŋkaꞌa abwenə nsyɛ mà yû a mbo bo aà. ¹⁰Ǹloŋ mə à lɛ sɨ lɔ̀ɔ̀ njɔ̀ꞌɔ̀ àlaꞌa ya yìi mə ɨ̀ tswe nɨ̂ ɨ̀tsənda, ŋù yìi mə a ghùrə̀ aa, nɨ ŋù yìi mə à nàŋsə̀ aa, a bə Nwì yumbɔŋə̀. ¹¹A lɛ ŋghɨ̀rə àjàŋ yìi mə Abraham à lɛ ntswe nɨ̂ àbìintɨɨ mə Sarah à lɛ tswe nɨ mu ka mə à lɛ mbə àfɨ̀rə̀, lɛ boŋ ɨ̀lòô ji ɨ kɨ̀ mə̂ ǹtsya aà. À lɛ mbii aa nloŋ mə à lɛ nzi mə ŋù yìi mə à lɛ ŋkàꞌà aa, a lə̀ə̂ ŋ̀kàꞌâ yì aà. ¹²A tɨgə̀ m̀bə ajàŋ yìi mə a nɨ ŋù yì m̀fùùrə̀ yìi à tɨ bə aa a tɨgə̀ aa a ŋkwo aa, bɨ lɛ njwe ŋgwɛ̀ꞌɛ̀ ghu ɨ ghaꞌa mbə tsiꞌì tsǒ mɨ̀njɔ̀ŋ mìi mə mɨ tswe a aburə kə̀ tsiꞌì tsǒ àwaŋ yìi mə a tswe a aghəŋə ŋkì mɨyaa a ajàŋ mə kaa mbə bɨ waꞌà səŋə aà.

¹³Bə̀ ma bû bɨtsɨ̀m bɨ lɛ ŋkwokə a mûm àbìintɨɨ̀. Bo lɛ ŋkwokə a mûm àbìintɨɨ tɨ kwɛrə àyoo yìi mə bɨ lɛ ŋkàꞌà a mbo bo aa, lâ m̀baŋnə nyə njoo mà jya ɨ tswê a sàꞌa aghaꞌà, lâ m̀bii mə bo tɛꞌɛ mbə aa bɨ̀gɨ̀ɨ̀, mbə batoo faa atu nsyɛ̂. ¹⁴Ǹloŋ mə bə̀ bìi mə bɨ ghàà ma mùu ajàŋ aa, bo ghɨrə a laa mə bo lɔ̀ɔ aa alaꞌa yìi mə à nɨ̂ àyaa aà. ¹⁵Bo lɛ baa kɨ lə̀ə atû yaa kɨ waꞌatə aa àbwènə nsyɛ ya mə bo lɛ mmàꞌàtə̀ aa boŋ bo lɛ nlɔ̀ɔ abwarə mbù m̀bɨɨ fu. ¹⁶Lâ bo lɛ mbàŋnə̀ ǹtɛꞌɛ atû yaa bə nɨ̂ àlaꞌa yìi mə a bɔŋ ntsyàtə ma yâ, m̀bə alaꞌa yìi a tswe a aburə aà. A bə ànnù yìi mə kaa Nwìŋgɔ̀ŋ à sɨ atu dɨ̀rə̀ mə mbə bɨ twoŋə yi mə à nɨ Nwì wàà ǹloŋ mə à nàŋsə njɔꞌɔ̀ àlaꞌa yì ǹsɨgɨ̀nə̀ ǹləə a mbo bo.

¹⁷A lɛ ŋghɨ̀rə àbìintɨɨ mə tâ Abraham à lɔgə mû yì Isaac mə yu tɔ̀ɔ mmàꞌà Nwî ghu, wâ noò mə Nwì à lɛ ŋkwàꞌànə̀ yi aà. Nwì à lɛ nlə̀ə ŋkàꞌà bo Abraham lâ a kɨ̂ m̀bu mbii a ntɔ̀ɔ njoŋ mû yì yî mɔ̀ꞌɔtə a mmàꞌa Nwì ghu. ¹⁸Nwì à lɛ nswoŋ ghu mbo mə, “Mə̀ ka tsyà aa a njɨ̌m Isaac ɨ fa ŋgwɛ̀ꞌɛ̀ yû mə mə̀ kàꞌà aa a mbo wò.”11.18: Gen. 21.12¹⁹Abraham à lɛ mbii mə Nwìŋgɔ̀ŋ mbə a yweensə̀ bə̀ nɨ nɨ̀wô ka mə bɨ kwô kwò aà. Lâ a nɨ mânjì yî mɔꞌɔ mbə bɨ swoŋ mə à lɛ ŋkɨ mbu ŋkwɛrə yi fu a ntsǔ nɨ̀wô.

²⁰A lɛ ghɨ̀rə abìintɨɨ mə tâ Isaac à nɨŋ mbɔɔnə a nu Yakob bo Esau ǹloŋ ɨnnù jìi mə ɨ lɛ mburə tɨ zì aà. ²¹A lɛ ghɨ̀rə abìintɨɨ mə tâ Yakob à nɨŋ mbɔɔnə a nu bɔɔ bɨ Joseph wa noò mə à lɛ sɨ kwo aa, ntɨgə ntuŋnə ntswa atî yi mmii Nwî. ²²A lɛ ghɨ̀rə àbìintɨɨ mə tâ Joseph à ghaa annù ajàŋ mə baIsrael ka yǐ fɛ̀ꞌɛ a alaꞌa Egipto a noò yìi mə à lɛ sɨ kwo aa, ŋkɨ mfa ndɨꞌɨ ajàŋ yìi mə bɨ ka yǐ twiŋə yi aà.

²³A lɛ ŋghɨ̀rə abìintɨɨ mə tâ ta bɨ̀ Moses bo Ǹdè yì tâ bɨ̀ lɔꞌɔsə yi nɨ bɨ̀sàŋ bi tarə a noò yìi mə bɨ lɛ njwe yi aà. Bo lɛ nyə mə, a ŋkɨrə, mu wa à lɛ mbə mbɔ̀ŋ mû, kaa ŋkɨꞌɨ̌ nɔ̂ŋsə̀ m̀fɔ̀ wa bù m̀bɔꞌɔ. ²⁴A lɛ ŋghɨ̀rə àbìintɨɨ mə tâ Moses à tuu yi mə tâ bɨ̀ tsuu yi nɨ mû M̀fɔ̀ Pharoah yî màŋgyɛ̀ kɨ twoŋə a noò yìi mə à lɛ ŋkwe aà. ²⁵À lɛ mbàŋnə̀ ǹtsɔꞌɔ mə yu ka kɨɨ bii ŋgɨꞌɨ yìi mə bɨ lɛ sɨ dɨ̀ a nu bə̀ bɨ Nwî aà, ǹtsyatə a nyuꞌu ɨbɔ̀ŋ yìi mə ɨbɨ zì nɨ ghu, ɨ bə̂ ɨ̀bɔ̀ŋ yìi ɨ tsyǎ tsyà aà. ²⁶À lɛ mbeentə mə a bɔŋtə a nyə ŋgɨꞌɨ bo bɨ̀ àdɨ̀rə atu nloŋ Ayɔꞌɔ̀ Nwì à nɨ̂ àfùꞌù yìi a tsyatə njoo àtɨ̀ndùu a alaꞌa Egipto nloŋ mə à lɛ ntɛꞌɛ miꞌì mi a nɨ mɨ̀tə̀ŋnə̀ mìi mə mɨ ka yǐ zì aà.

²⁷A lɛ ŋghɨ̀rə àbìintɨɨ mə Moses à maꞌatə alaꞌa Egipto kaa ŋkɨꞌɨ̌ alwintɔŋə Mfɔ̀ wa bɔꞌɔ̀; ǹloŋ mə à lɛ ntswe nɨ̂ àtàŋəntɨɨ ŋ̀ghɛɛ nɨ̂ m̀bìì tsiꞌì tsò ŋù yìi à lɛ sɨ yə nɨ̂ Nwîŋgɔ̀ŋ yìi mə kaa bɨ sɨ yə aà. ²⁸A lɛ ŋghɨ̀rə abìintɨɨ mə tâ à lɔgɨnə annù Passa, ǹswoŋ mə tâ bɨ̀ tswerɨsə aləə ya a nɨ mɨ̀ntsù mɨ nda mə tâ Angel nɨ̀wo wa tâ à tsuu bɨtsyà bɨ mbìì bɨ bɔɔ bɨ baIsrael bi mbâŋnə̀ lǒ zwitə.

²⁹A lɛ ŋghɨ̀rə abììntɨɨ mə tâ baIsrael tâ bɨ̀ too Ŋ̀kì mɨyaa yî bagɨtə wa tsiꞌì tsǒ bɨ too aa nɨ̂ ǹsyɛ yì ǹyoorə̂. Nòò yìi mə baEgipto lɛ nywiŋtə mə bɨ kɨɨ too aa, ŋ̀kì wa ɨ sɨgə ŋkoŋsə waa.

³⁰A lɛ ŋghɨ̀rə àbìintɨɨ mə tâ ɨ̀wùgə alaꞌa Jericho jya tâ ɨ̀ wokə a noò yìi mə baIsrael lɛ mben ŋkarɨsə alaꞌa ya ǹjwi ji sàmbaà.

³¹A lɛ ŋghɨ̀rə abìintɨɨ mə tâ bɨ̀ tsuu akwàrə̀ Rahab bo bɨ̀ bə̀ bìi mə bɨ lɛ ntɨ̀ɨ atu a mbo Nwì aa zwitə, nloŋ mə à lɛ ŋkwɛrə bɨ̂tswɛ̀rə̀ bɨ baIsrael nɨ̂ m̀bɔɔnə̂ aà.

³²Mà bu ŋghɛ̀ɛ̀ nɨ̂ m̀bìì ŋ̀ka nsəŋtə aa ɛ? Kaa Nòò à sɨ̀ tswê a mbo mə̀ a ŋghàâ ànnù nloŋ Gideon, Barak, Samson, Jephah, David, Samuel, bo bɨ̀ ŋ̀gǎŋntoo Nwî. ³³Ǹloŋə abìintɨɨ bo lɛ mmàꞌa ntsò bo bɨ̀ ɨ̀too ɨtoo ntsya waa. Bo lɛ ŋghɨ̀rə annù yìi mə a tsinə aa, ŋkɨ ŋkwɛrə annù yìi mə Nwì à kàꞌà aà. Bo lɛ ŋkutə mɨ̂ntsù mɨ naàŋgwyɛ̀, ³⁴m̀bwɛtə mɨ̂mɔꞌɔ mî tɨ̀ɨ̀, ŋkɨ ŋkhə kaa bɨ waꞌà waa nɨ munwî ǹtsò zwitə̀. Bo lɛ mbə ɨbɔrəkə njoò lâ ǹtɨgə mbəŋ mbə bɨtɨ̀ɨ̀ bɨ bə̂ ǹtɨgə mbə tsiꞌì ŋ̀gǎŋmàꞌâ ǹtsò jî tɨ̀ɨ̀, ŋ̀ghaꞌa ntsǔ ntsǒ ɨtoò. ³⁵Ǹtsya a njɨ̀mə abìintɨɨ bɨ lɛ nyweensə bɨlɨm bɨ bâŋgyɛ̀ bìi mə bɨ lɛ ŋkwokə aa mfa a mbo bo. Bǐ mɔꞌɔ bɨ lɛ sɨ yə ŋgɨꞌɨ bɨ ghə bɨ màꞌàtə̀ waa bo tuu tǎ ɨ kwo a mûm ŋ̀gɨꞌɨ ɨ yǐ tɨgə bǔ yweenə ɨ tswe nɨ̂ ǹtswêntɨ̀ɨ̀ yìi mə ɨ̀ bɔ̌ŋ ntsyàtə̀ aà. ³⁶Bɨ lɛ sɨ wyɛ̀ nɨ̂ bǐ mɔꞌɔ, ŋ̀ghɔɔ nɨ bǐ mɔꞌɔ, ŋ̀koo bi mɔꞌɔ nɨ̀ àtsaŋ, nlɔ̀gə̀ ŋ̀ghɛɛ nɨ bu a ndâtsaŋə̀. ³⁷Bɨ lɛ ntumntə bî mɔꞌɔ nɨ̂ ŋ̀gɔ̀ꞌɔ̀, ŋ̀kwyɛ bî mɔꞌɔ ɨ̀tɨɨ baa, ǹzwitə bî mɔꞌɔ nɨ̀ munwî ǹtsò. Bǐ mɔꞌɔ bɨ karə̀ ŋ̀wɛꞌɛ nɨ̂ ŋ̀gùu mbinjə̀rə̀ bo bɨ̀ jǐ mbindɔŋə̀. M̀bə ŋgàŋâmfumə, bɨ tsɔꞌɔ̀ nɨ̀ àkòrə̂ yaa, ǹdɨ nɨ̂ ŋ̀gɨꞌɨ a nu bo. ³⁸Kaa m̀bi yù ɨ̀ lɛ ŋwaꞌǎ a mbo bo kuꞌùnə̀. Bo tɨgə̀ ŋ̀ghaa ntsɨŋə ŋkarə nɨ a ntaꞌa mɨwɛ̀ɛ̀ mɨ wɛ̀ɛ̀ tsiꞌì tsǒ bə̀ bìi bɨ ŋkhə ntsò. Ǹlɛ nɨ a ɨtu mɨ̂ntaꞌa bo bɨ̌ a mûm ɨ̀bùꞌu ŋgoo bo bɨ̀ mɨ̀mborə a nsyɛ̂.

³⁹Ma buù bə̀ bɨ lɛ mbeentə waa mə bɨ lɛ nluu nɨ̂ àbìintɨɨ̀, la kaa bo lɛ ŋwaꞌǎ ɨ̀nnù jìi mə Nwì à lɛ ŋkàꞌà a mbo bo aa kwɛrə̀ ⁴⁰ǹloŋ mə Nwì à lɛ ntaŋtə ataŋtə̀ yìi mə a bu mbɔ̀ŋ ǹtsya ma ya aa a mbo bìꞌinə̀, mə bo ka yǐ kɨɨ kɔꞌɔ luu tsiꞌì bìꞌinə̀ nɨ̀bò bɨtsɨ̀mə̀.

Nwìŋgɔ̀ŋ Taà yìꞌinə̀

¹Tsiꞌì tsǒ mə bìꞌinə̀ tswe nɨ ǹnɔ̀ɔ̀ bɨ̂yəfə bɨ karɨsə̀ yiꞌinə̀ aa, â bìꞌinə̀ maꞌatə ŋgɔ̀ŋ ɨ̀nnù tsɨ̀m jìi mə mbə ɨ kɨŋə̀ mânjì a mbo bìꞌinə̀ aa, bo bɨ̀ ŋ̀gɔ̀ŋ ɨ̀nnù jî bɨ ɨ̀tsɨ̀m jìi mə ɨ lɨ̀gɨ̀nə̀ ǹtɨŋnə nɨ a nu bìꞌinə̀ aa, ŋgaansə mɨtɨ̀ɨ̂ miꞌinə̀, ǹtaŋ ntɨɨ, ŋka ŋkhə nɨkhə̀ nìi mə nɨ tswe a mbìi bìꞌinə̀ aà. ²Tâ bìꞌinə̀ tɛꞌɛ miꞌî mìꞌinə̀ a nu Yesu yìi mə àbìintɨɨ̀ yìꞌinə̀ a lɛ nlɔ̀gɨ̀nə̀ ghu nu ŋkɨ nlwiꞌisə ghu nu aà. À lɛ m̀bii ŋgɨꞌɨ ŋkwo a ati bàŋnə̀ bàŋnə̀ kaa ŋkɨꞌɨ̀ nɨ̀ àdɨ̀rə atu yìi mə àti bàŋnə̀ bàŋnə̀ a lɛ sɨ zì nɨ yu aa bɔꞌɔ̀. Ǹloŋ mə à lɛ nzi nɨdorə nɨ̀ wè nìi mə nɨ lɛ sɨ yuꞌutə nii aà. Tsɨ̂tsɔ̀ŋ à tɨ̀gə ntswe a mbɛ̀ɛ̀ nɨ̀kwɛɛ Nwì yìi mə à ŋàŋnə a aburə aa nî màꞌà.

³Naŋsə ŋwaꞌatə̀ nɨ̌ mbuu ŋgɨꞌɨ yìi mə à lɛ nyə aa, nɨ̂ m̀buu kɨ̂bàà yìi mə ŋ̀gǎŋghɨ̀rə̂ ɨ̀nnù jî bɨ ɨ lɛ sɨ bàà nii ghu aa, maa ajàŋ, tâ nɨ̀ tsuu lǒ kaa, ɨ swùŋtə akòrə̂ yuu ɨ bɨ̀ɨ̀ nɨ̂ ǹjɨ̀m bə̂. ⁴A ajàŋ mə bu bɨ̀ ɨ̀nnù jî bɨ ɨ to aa, kaa nɨ̀ burə tɨ̀ to ŋghɛ̀ɛ̀ ǹyweꞌe a adɨgə yìi mə mbə nɨ̀ saansə̀ àləə̀ yuu ghu. ⁵Nɨ̀ lìꞌìnə̀ mə̂ a adɨꞌɨtə̀ ya yìi mə Nwìŋgɔ̀ŋ a fa nɨ a mbo bù tsǒ bɔɔ̀ bi nswoŋə nɨ mə,

“Mû ghà tsuu kɨ tsaꞌa ajàŋ mə Mmàꞌàmbi a mɨ̀rɨ̀sə̀ nɨ̂ gho aa bə̂.

Tsuu lǒ kɨ swùŋtə akòrə̂ yo ɨ bɨ̀ɨ̀ nɨ̂ ǹjɨ̀m mə m̀bə a ka ntsisə nɨ̂ ghô.

⁶Ǹloŋ mə Nwìŋgɔ̀ŋ a tsisə aa bə̀ bìi mə à kɔ̀ŋə̀ aa,

ŋ̀kɨɨ nnɨ̀ŋə nɨ̂ ŋ̀gɨꞌɨ aa a nu bə̀ bìi mə à lɔ̀gə mə à nɨ bɔɔ̀ bi aà.”12.6: Prov. 3.11-12

⁷Nɨ̀ tswa ntɨɨ̀ ghuu a nɨ̂ àjàŋ yìi mə Nwì a mɨ̀rɨ̀sə̀ ghuu aà, a lèntə̀ nɨ̂ ghuu aa tsiꞌì tsǒ bɔɔ̀ bi. Ŋ̀gɨꞌɨ yìi mə nɨ yə aa ɨ dɨ̀ꞌɨ̀ aa mə Nwìŋgɔ̀ŋ a mɨ̀rɨ̀sə̀ ghuu aa tsiꞌì tsǒ bɔɔ̀ bi. Kə̀ mu yì tsù à tswe ghu yìi mə taà yì à sɨ mɨ̀rɨ̀sə̀ aa ɛ? ⁸M̀bə bɨ tsuu ghuu kɨ mɨ̀rɨ̀sə̀ tsiꞌì tsô àjàŋ mə bɨ kɨɨ mmɨ̀rɨsə bɔɔ bǐ mɔꞌɔ aa, bəə boŋ kaa nɨ̀ sɨ̌ bɔɔ̀ bi naŋsə mbə; boŋ nɨ̀ bə aa bɔɔ bɨ tɨ̂ tà. ⁹M̀bə bɨ̀tà bìi mə bɨ jwe yiꞌinə̀ fàa mbi aa, mbə bɨ ka mmɨrɨsə yiꞌinə̀, bìꞌinə̀ kɨɨ mbɔꞌɔtə nɨ̂ waa, bəə boŋ kaa mbə bìꞌinə̀ waꞌǎ ɨbɨɨ nû yiꞌinə̀ sɨgɨ̀sə̀ a mbo Taà yìꞌinə̀ a mûm Àzwì tǎ ɨ tswe ntɨ̀ɨ̀ aa ɛ? ¹⁰Bɨ̀tà bî fàa nsyɛ bɨ mɨ̀rɨ̀sə̀ yìꞌinə̀ a nɨ mû àtɨɨ noò aa nɨ̂ ŋ̀kɔ̀ŋə̂ yàà, lâ Nwîŋgɔ̀ŋ a mɨ̀rɨ̀sə̀ nɨ̂ yiꞌinə̀ ŋ̀ghɨrə aa ɨbɔ̀ŋ a nu bìꞌinə̀, mə tâ bìꞌinə̀ kɨ nlaa maŋsə tsiꞌì tsǒ yu. ¹¹A nɨ̂ ŋ̀gɔ̌ŋ ɨnnǔ tsɨ̀m jìi mə Nwǐ a tsisə nɨ̂ yiꞌinə̀ aa, bìꞌinə̀ lɔgə̀ maa noò tsiꞌì tsǒ ànnù yî bɨ ŋka njəŋnə, kaa waꞌà bàŋnə̀ ŋ̀ka ndorɨtə, lâ a tɨ bə a njɨ̀m bə̀ bìi mə bɨ mɨ̀rɨ̀sə̀ waa aa, bɨ koonə̀ mɨ̂ntà mìi mə mɨ zì nɨ̂ mbɔɔnə̀ ŋghɨ̀rə̀ bo ghɨrə̀ nɨ̂ ɨ̀nnù jìi ɨ tsinə aà.

Ɨ̀dɨꞌɨtə̀ bo bɨ̀ ŋ̀wàꞌàsə̀

¹²Ka ŋɛntə̂ nɨ̀ m̀bô muu mìi mə mɨ kàà mə̂ aa a ndəŋə, ŋkɨ ntɨ̀nsə̂ nɨ̀ nɨ mɨ̀kùꞌùtə̂ muu mìi mə mɨ tsɨ̀gɨ̀nə̀ aà. ¹³Nɨ̀ ghɨrə tâ mânjì yìi mə nɨ təə ghu aa tâ à tsìnə̀, tâ ɨ̀dɨ̀gə̀ jìi mə ɨ kwokə a mɨkaꞌa bù aa tâ ɨ tsuu lǒ fààkə̀, tâ ɨ̀ baŋnə ntɨɨ tɨ̀ɨ̀. ¹⁴Nɨ̀ yweꞌetə a ŋka ntswe nɨ̀ m̀bɔɔnə bu bɨ̀ bə̀ bɨ̀tsɨ̀mə̀; ŋ̀kɨɨ ntəə nɨ̂ àkòrə̀ nɨzì yuu tâ à laa maŋsə nloŋ mə ŋù yìi mə àkòrə̀ nɨzì yi a sɨ̀ laa màŋsə̀ aa kaa à ka yǐ waꞌǎ Mmàꞌàmbi yə̂. ¹⁵Nɨ̀ ka ntsyɛsə ghuu, nyə mə tâ ŋù tsù à tsuu lǒ tswe tɨ kwɛrə̀ ɨ̀bɔ̀ŋ Nwî wâ. Tâ ŋù nɨ bù à tsuu lǒ bə tsiꞌì tsǒ àtì nɨlwì tsegə yìi mə a fa ŋgɨꞌɨ, ŋ̀ghɨrə ɨ bəŋ ntɨgə nlɨꞌɨ yìi mbə lɨꞌɨ bə̀ bî ghàꞌàtə̀ aà. ¹⁶Tâ ŋù nɨ̀ bù ghùù yî mɔ̀ꞌɔ tâ tsuu lǒ bə ŋû àtsùùrə̀ kə̀ tsǒ ŋù yìi mə à sɨ Nwî bɔꞌɔ aa tsiꞌì tsǒ Esau yìi mə à lɛ fèe abwarə̀ yi tsǒ ǹdɨ̀ɨ̂ mu, ŋ̀kwɛrə mɨjɨ mɨ ŋgaà mɔꞌɔ ghu aà. ¹⁷Nɨ̀ zi mə à lɛ mbə a njɨ̀m aa a bû ŋ̀ka nlɔɔ mə yu tswe nɨ̂ m̀bɔɔnə̂ taà yì, lâ bɨ lɛ mfurə yi nloŋ mə kaa mânjì yìi mə mbə a kwensə̀ ànnù yìi mə à lɛ ŋghɨ̀rə̀ aa kaa à lɛ ŋkɨꞌɨ̀ bə̂ ka mə à lɛ sɨ yə̀ꞌə̀ nɨ mɨ̀làà a miꞌi yu aà.

¹⁸Kaa nɨ̀ sɨ̀ zî aa tsiꞌì tsǒ baIsrael lɛ nzì, a mbɛ̀ɛ ǹtaꞌa yìi mə mbə bɨ waꞌà mɔ̀ɔ̀ntə̀, ɨ khɨ̂ nɨ mɔꞌɔ; a mûm m̀fii ɨ̀dɨ̀gə̀, bo bɨ̀ ɨ̀dɨ̀gə̀ buurə̀ bùùrə̀, nɨ̂ àfìsə̀ yî tɨ̀ɨ̀, ¹⁹bo bɨ̀ ǹjì ǹtàŋ, nɨ̂ ǹjì ŋù. Nòò yìi mə bə̀ bya lɛ nyuꞌu njì ya aa, bo lɛ mbɔꞌɔ ntɨgə mbuꞌu nɨ̂ m̀bo nswoŋ nɨ mə kaa bo sɨ bù ŋ̀kɔŋ a nyuꞌu tâ bɨ̀ swoŋ ntoo yì mɔ̀ꞌɔ a mbo bo. ²⁰Ǹloŋ mə ǹdɨꞌɨ jìi mə bɨ lɛ mfa a mbo bo ɨ swoŋə̀ nɨ mə, “M̀bə a tɛꞌɛ mbə tsiꞌì nàà mə ɨ̀ mɔ̀ɔ̀ntə ntaꞌa wa aa, bɨ tumntə̀ ǹzwitə!”12.20: Exod. 19.12-13 ɨ lɛ ntɨ̀ɨ̀ siꞌi. ²¹Ɨ̀dɨ̀gə̀ ɨ lɛ nswèrə̀ siꞌi siꞌi, Moses a tɨgə̀ ǹswoŋ mə, “Mə tsɨ̀gɨ̀nə̀ nɨ nɨ̀bɔꞌɔ̀.”12.21: Deut. 9.19

²²Lâ nɨ̀ baŋnə nzì aa a Ntaꞌa Sion, bo bɨ̀ a njɔ̀ꞌɔ̀ àlaꞌa Nwìŋgɔ̀ŋ yìi mə à tswe ntɨ̀ɨ̀ aa, Yerusalem yìi mə à tswe a aburə aa, nɨ bɨ̀angel a ŋkam nɨ̀ ŋ̀kàmə̀ bìi bɨ ghotə ntswe nluu nɨ nɨ̀dorə aà. ²³Nɨ̀ zi aa a nɨ̂ ŋ̀ghòtə̂ yìi mə à nɨ yî bɔɔ bɨ Nwî bi ntsyàmbìì bìi mə bɨ ŋwaꞌanə mɨkûm myaa a aburə aà. Nɨ zì aa a mbo Nwìŋgɔ̀ŋ yìi mə a saꞌa ŋù ǹtsɨ̀m aa, bo bɨ̀ a mbô ɨ̀zwì bə̂ bìi mə bɨ ghɨ̀rə ɨnnù jìi ɨ tsinə, m̀bə bə̂ bìi bɨ kwi ŋkɔꞌɔ nluu aà. ²⁴Nɨ̀ zì aa a mbo Yesu yìi mə à zi nɨ̂ àkàà yî fii ya aa, a nɨ̂ àləə yìi mə bɨ mitə a ghaà ǹzi nɨ̂ ɨ̀bɔ̀ŋ yìi ɨ tsyatə yi aləə Abel aà.

²⁵Tâ nɨ̀ ka ntsyɛsə ghuu ǹtsuu lǒ tuu njì ŋù wa mə a ghàà aa bə̂. Bə̀ bìi mə bɨ lɛ ntuu njì ŋù wa mə à lɛ sɨ ghàà ŋ̀waꞌasə nɨ̂ waa fàa nsyɛ aa kaa bɨ lɛ ŋkɨꞌɨ̀ àjàŋ yìi mə mbə bɨ khə̂ zî. M̀bə biꞌinə̀ yî ǹtɨgə ŋkhə aa mə akə mə mbə biꞌinə̀ tuu njì ŋù wa yìi mə a ghàà ǹlo a aburə aa ɛ? ²⁶Ǹjì Nwì ya, ɨ̀ lɛ ntsɨ̀gə nsyɛ̂ ǹtsɨ̀m maa noò. La tsɨ̂tsɔ̀ŋ à kàꞌà mə̂ mə, “Mə̀ ka kùꞌùsə bǔ tsɨ̀gə mbî, kaa waꞌa tsiꞌì ǹsyɛ yuyu tsɨgə̀, mə̀ ka kɨɨ tsɨ̀gə aburə ghu bɔ̀ꞌɔ̀.”12.26: Hag. 2.6²⁷Nɨ̀ghàà nya mə à swoŋ mə, “Mə̀ ka kùꞌùsə bǔ tsɨ̀gə̀ aa,” nɨ naŋsə ndɨꞌɨ nɨ mə ǹjoo jìi mə bɨ lɛ nnaŋsə aa, bɨ ka tsɨ̀gə lɔ̀ꞌɔ̀sə tâ jìi mə mbə bɨ waꞌà bù ntsɨgə aa tâ ɨ̀ tɨgə ntswe. ²⁸Tâ bìꞌinə̀ ka mfa mbɨꞌikə a mbo Nwì ǹloŋ mə ànnù nɨfɔ̀ ya yìi mə bìꞌinə̀ kwɛrə aa, kaa mbə bɨ waꞌà bù ǹtsɨgətə. Tâ bìꞌinə̀ ka mfa mbɨꞌɨkə ŋkɨɨ ŋghaꞌasə Nwî nɨ mânjì yìi mə à bɔŋ ghu mbo aa, ŋghuꞌusə nii ŋkɨɨ mbɔꞌɔ, ²⁹ǹloŋ mə Nwìŋgɔ̀ŋ yiꞌinə̀ à laa mbə mɔꞌɔ yìi mə ɨ tɔ̀ɔ njoo aà.

¹Nɨ̀ ghɨrə tâ àkɔ̀ŋnə̌ yuu tsǒ bɔɔ bɨ ma tâ à ka ŋghɛɛ nɨ̂ m̀bìì. ²Nɨ̀ kɨɨ ŋka ŋwaꞌatə a ŋkwɛrə bɨ̀gɨ̀ɨ̀ a mɨlaꞌa bù, ǹloŋ mə bə̀ bî mɔꞌɔ bɨ lɛɛ̀ ŋ̀kwɛrə baaŋgəl a mɨlaꞌa bo tɨ zî. ³Nɨ̀ ka ŋwaꞌatə bə̂ bìi mə bɨ tswe a atsaŋ aa, tsǒ a tswě bǔ bo ghu; ŋ̀kɨɨ ŋwaꞌatə nɨ̂ bə̂ bìi mə bɨ dɨ̌ ŋgɨꞌɨ a nu bo aa ǹloŋ mə mbə a kɨ̂ m̀bə bu.

⁴Tâ bə̀ bɨ̀ tsɨ̀m tswa annù nɨ̀yɔꞌɔ nɨ̀ àghuꞌusə̀, ǹtsuu nɨ̂ ǹsɨ̀ŋ a kuu nɨyɔꞌɔ kɨ zì; ǹloŋ mə Nwì à ka yǐ nɨŋ ɨsaꞌa a nu ŋ̀gàŋatsùùrə̀ bo bɨ̀ ŋ̀gàŋajɨrə̀.

⁵Nɨ̀ tsuu annǔ ŋkabə ɨ lɔ̀gə tɛꞌɛ a mbìì, nɨ̀ ka mbii nɨ mə njoo jìi mə nɨ̀ tswe nɨ ju aa ɨ kuꞌunə a mbo bù; ǹloŋ mə Nwì à laa nswoŋ mə, “Kaa mbə mə̀ waꞌà ghuu mèꞌè kaa ŋwaꞌà ghuu kɨ̂ ǹləə tâ nɨ̀ tswe tsiꞌì tɨ̀ àyoò” ⁶M̀bə yìi mə a bə maa ajàŋ aa, m̀bə bìꞌinə tɨgə̀ nswoŋ nɨ̂ àtàŋəntɨɨ mə,

“Mmàꞌàmbi à nɨ̂ ŋ̀gàŋkwɛtə̂ ghà,

kaa mə̀ ka waꞌà kà mbɔꞌɔ;

mbə ŋù mɨsɔ̀ŋ a ghɨrə̀ àkə a nu mə̀ aa ɛ?”13.6: Ps. 118.6

⁷Nɨ̀ ka ŋwaꞌatə bɨ̂tsyàsə̀ buu, bya bìi mə bɨ lɛ nswoŋ nɨghàà nɨ Nwî a mbo bù a mbìi mbìì aà; nɨ̀ waꞌatə a ajàŋ mə ntswêntɨ̀ɨ̀ yàà ɨ̀ lɛ mbə aa, ŋka ŋŋeꞌesə nɨ̂ àbìintɨɨ̂ yaa. ⁸Kaa Yesu Kristo à sɨ kwensə, àa tsiꞌì ŋ̀gɨ̌ŋ ŋgɨ̀n a ajàŋ mə à kɨ̀ bə a yɔɔ aa mə à bə sii, ɨ lǒ kɨɨ bə a yɔɔ, ɨ lwìꞌì nɨ̂ŋkoŋə̀.

⁹Nɨ̀ tsee màꞌàtə tâ bə̀ ka mbweꞌesə ghu nɨ̂ ɨ̀nnǔ mbuu mbuu jî fii jìi mə ɨ sɨ̀ kuꞌùnə̀ aà. A baŋnə̀ ŋ̀kuꞌunə aa mə tâ mɨ̀ntɨɨ̀ muu ka ŋkwɛrə mɨtɨ̀ɨ̀ a nɨ̂ ɨ̀bɔ̀ŋ Nwî kaa ŋkɨꞌɨ̀ bə a nɨ mɨ̀jɨ bə̂. Ǹloŋ mə ajàŋə mə bə̌ yòŋə bɨ̂nɔ̀ŋsə nloŋ mɨjɨ aa kaa a burə tɨ̀ waa nɨ̂ ànnû tsu kwɛtə̀ bə̂. ¹⁰Bìꞌinə̀ tswe nɨ̀ m̀buu nɨkentə nɨ mɔꞌɔ nɨ màꞌa Nwì yî mɔꞌɔ; ŋ̀gǎŋmàꞌa Nwì jìi mə ɨ fàꞌà wa mûm ǹtàŋ yî lwèn wa yìi nɨ tswe ghu aa kaa ɨ sɨ̀ nɨ̂ àdàꞌà tswê a njɨ̂ àyoo yìi mə bɨ tɔɔ ghu aà. ¹¹Ŋ̀gàŋmàꞌa Nwì yî ŋ̀wè wa a kuu aa tsiꞌì nɨ̀ àləə naà ya mə bɨ wa mmaꞌa nɨ̂ Nwì ghu nloŋ ɨbɨ bə̀ aa wa adɨgə yî Nàŋsə̀ Nlaa, m̀baŋnə mbèꞌè nɨ̂ m̀bà ya mfɛ̀ꞌɛ̀ wa balɨgə ǹtɔɔ nɨ a abɛɛ. ¹²À kɨ mbə ŋgɨ̌ŋ ŋgɨ̀ŋ a ajàŋ yìi mə bɨ lɛ nlɔ̀gə̀ Yesu m̀fɛꞌɛ nɨ ghu a mum balɨgə a yə̂ ŋ̀gɨꞌɨ bɨ zwitə̀ yi mə tâ à ghɨrə bə̂ bi laa maŋsə ntsya a njɨ̌m àləə̀ yi. ¹³Maa ajàŋ a kuꞌunə mə tâ bìꞌinə̀ fɛꞌɛ a mûm balɨgə ŋghɛɛ ntsiꞌi yi tǎ kɨɨ kwɛrə mbə̀gɨ̀tə̂ ya yìi mə bɨ lɛ mbə̀gɨ̀tə̀ yi ghu aà. ¹⁴Nloŋ mə kaa bìꞌinə̀ sɨ̀ nɨ̂ ǹjɔ̀ꞌɔ̀ àlaꞌa yìi mə a lwiꞌi nɨ̂ŋkoŋ aa faà tswê, m̀baŋnə nlɔ̀ɔ̀ aa ya mə a ka yǐ zì aà.

¹⁵A kuꞌunə mə tâ bìꞌinə̀ tɨgə ntsya aa a nu Kristo, mfa nɨ̂ àyoo mmàꞌa Nwì yìi mə à nɨ aghaꞌasə̀ aa, a ŋgɔ̀ŋ bɨ̀nòò bɨ̂tsɨ̀m, a mbo Nwì, m̀bə aghaꞌasə yìi mə a fɛ̀ꞌɛ a ghoŋ ntsǔ bə̀ bìi mə bɨ swoŋ nî annǔ Ɨkûm yi aà. ¹⁶Nɨ tsuu lìꞌinə a ŋka ŋghɨ̀rə ɨ̀bɔ̀ŋ bo bɨ̀ a ŋka nyàtə ǹjoo jìi mə nɨ̀ tswe nɨ ju aa, ǹloŋ mə ǹjoo mmàꞌanwì ma jû ɨ bɔ̀ŋə̀ nɨ̂ Nwî.

¹⁷Nɨ̀ ka nyuꞌunə bɨ̂tsyàsə̀ buu ŋkɨ ŋka nyoŋə nɨ̂ ɨ̀nnù jìi mə bo swoŋ aà; ǹloŋ mə bɨ bɛ nɨ ànnǔ ntɨɨ̀ yuu, ŋkɨ ntswe nɨ̂ àjàŋ yìi mə bɨ ka yǐ fa akwiꞌi a nsi miꞌi Nwì ǹloŋ ŋgaa yùù aà. A bə̂ ǹjiꞌì ànnù yìi mə a kuꞌunə mə boŋ nɨ ghɨ̀rə̀ bo faꞌà nɨ̀ àfàꞌâ yaa nɨ nɨ̀dorə, nloŋ mə bo bə kɨ fàꞌà bə nɨ̂ àjəŋnə̀ boŋ kaa a ka waꞌà ghuu kwɛtə̀.

¹⁸Nɨ̀ ka ntsaꞌatə nɨ̂ Nwî ŋ̀waꞌatə nɨ̂ yiꞌi, ǹloŋ mə bìꞌì zi mə ntɨɨ̀ yiꞌi ɨ laa a nɨ̂ ànnù yìi mə bìꞌi fàꞌa aà. Bìꞌi lɔ̀ɔ̀ mə bìꞌì kɨ ghɨ̀rə̀ ɨ̀nnù tsɨ̀m jìi mə ɨ tsinə bə̀ bɔꞌɔtə̀ aà. ¹⁹Mə buꞌu mbo a mbo bù tsiꞌì nɨ̀tɨ̀ɨ̀ mə nɨ̀ bə kɨ naŋsə tsàꞌàtə̀ Nwî boŋ à ka ghɨ̀rə mə̀ waŋsə mbù m̀bɨɨ fu a mbo bù.

²⁰Tâ Nwìŋgɔ̀ŋ m̀bɔɔnə yìi mə à lɛ ŋghɨ̀rə̀ M̀màꞌàmbî yiꞌinə̀ Yeso a bû m̀bɨɨnə a nɨwo aa, yu wa mə à nɨ ŋgàŋmbɛ̂mbi yì ŋ̀wè aa, nɨ̂ àləə̀ yi yìi mə bɨ lɛ ŋwàrə àkàà yìi mə a lwiꞌi nɨ̂ŋkoŋ ghu aa, ²¹tâ à fa njoo jì sɨgɨ̀nə tsɨ̀m jìi mə nɨ lɔ̀ɔ̀ aa, ta tâ nɨ̀ ka ŋghɨ̀rə ɨ̀nnù jìi mə Nwì a lɔ̀ɔ̀ aà. Tâ à ghɛɛ nɨ̂ m̀bìì ǹtɨgə fàꞌà nɨ̂ ɨ̀nnù jìi mə a kɔ̀ŋə̀ aa a nu bù ǹtsya aa a njɨ̌m Yesu Kristo, yìi mə nɨ̀ghaꞌa nɨ̀tsɨ̀m ka tɨgə zì ghu mbo ɨ lwìꞌì nɨ̂ŋkoŋə̀ aà. Amen.

²²Mə buꞌu nɨ̂ m̀bo a mbo bù mbâ bɨlɨ̂m bâ, mə tâ nɨ̀ kwɛrə nɨghàà nɨ adɨꞌɨtə̀ nû sɨgɨ̀nə̀, ka mə mə̀ ŋwàꞌànə nɨ ghuꞌutə̀ aà. ²³Mə lɔ̀ɔ̀ mə tâ nɨ̀ zi mə bɨ fìꞌìsə̀ mə̂ mumaà yiꞌìnə̀ Timoti a ndâtsaŋ. Mə yuꞌutə aà yi, à bə wàŋsə zì boŋ bìꞌiyu ka tɨgə zì bɨtsɨ̀m a mbɛ̀ɛ bù. ²⁴Nɨ̀ tsaꞌatə bɨtsyàsə̀ buu bɨtsɨ̀m bo bɨ̀ bə̀ bɨ Nwî bɨtsɨ̀mə̀. Bɨ̀lɨ̂m biꞌinə̀ bìi mə bɨ tswe a Itali aa bɨ toò àtsàꞌàtə̀ a mbo bù bɨtsɨ̀mə̀. ²⁵Tâ ɨ̀bɔ̀ŋ Nwî tâ ɨ̀ tswe a mbo bù bɨ tsɨ̀mə̀. Amen.