BaKolosi

Àŋwàꞌànə̀ Paul a mbô ŋ̀ghòtə̂

BaKOLOSI

ǸJIꞌÌNNǓ AŊWÀꞌÀNƏ̀ YÛ

A aŋwàꞌànə̀ yû aa a lɛ ŋŋwàꞌànə Paul a mbô ŋ̀ghòtə̂ baKolosi. Alaꞌa Kolosi a lɛ ntswe a mbuꞌu Asia. Kaa ŋghotə̂ baKolosi aa a lɛ ŋwaꞌà Paul lɔ̀gɨ̀nə̀. Paul à lɛ nyuꞌu mə ŋgǎŋndɨꞌɨnnǔ mbweꞌesə̀ jî mɔꞌɔ lɛ nzi ka ndɨꞌɨ ɨnnù jìi ka lɛ ŋwaꞌa nɨ̂ ǹtoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ ya bòòntə̀. À lɛ ntɨgə ŋwaꞌànə aŋwàꞌànə̀ yû aa ntsisə ǹghotə ghu.

Ŋ̀gǎŋdɨꞌɨnnù jya ɨ lɛ sɨ swoŋə nɨ mə kaa mɨ̀tsyɛ̀ mìi mɨ kɔꞌɔ nluu aa kaa mɨ sɨ̀ a nɨ̂ ǹtoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ ya tswê, kaa Kristo a waꞌà nɨ̂ àbwarə yìi mə à tswe nɨ yu tsǒ Mu Nwì, m̀bə Ŋgàŋyweensə mbi aa tswê. Bɨ lɛ sɨ dɨ̀ꞌɨ nɨ mə bə̀ tswê nɨ̀ ŋ̀ka yòŋ bɨ̀nɔ̀ŋsə̀, ǹləə bɨ nɔ̀ŋsə̀ ǹloŋ mɨjɨ bo mɨ̀lùꞌù, ǹswoŋə nɨ mə tâ bə̀ ka nləə nɨ̂ ǹjwi jì wè jî mɔꞌɔ, ŋ̀ghɨrə tâ bɨ̀ ŋetə waa (2.16,17, 21-23). Ǹdɨꞌɨ nɨ mə tâ bɨ̀ ka mmii nɨ̂ baangel (2.18), ǹswoŋə nɨ mə bo lɛ nzi ɨnnǔ azwì jî mɔꞌɔ ǹtsyatə ajàŋ mə ntoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ ya ɨ swoŋə aà (2.4).

Nòò yìi mə Epafras à lɛ ghɛ̀ɛ̀ ǹswoŋ ajàŋ mə ɨ̀nnù lɛ ntswe a ghotə aa, Paul a ŋwaꞌànə aŋwàꞌànə̀ yû a nswoŋ mə yu tsàꞌàtə Nwî atu bo, mə tâ Nwì à ghɨrə tâ bo naŋsə nzi annǔ nɨ̂ŋkoŋ bo bɨ̀ ànnù yìi mə Nwî a lɔ̀ɔ̀ aà (1.9,10). Kristo à nɨ finə Nwì (1.15), ǹtswe nɨ̀ màrə̀ Nwì a kɔꞌɔ nluu (1.19; 2.9), Nwì a tsyâ aa ghu nu naŋsə njoo tsɨ̀m (1.16), a bə̂ ǹtsyàmbìì a nɨ̂ ǹjoò tsɨ̀m, m̀boonsə ɨ tsɨ̀m tswa tugɨtə (1.17). Mɨ̀tsyɛ̀ mɨtsɨ̀m mɨ lò aa a mbo Kristo (2.3). Kristo a bə yu yìi mə a fa ntswêntɨ̀ɨ̀ yìi mə ɨ luu aa a mbo bə̀, bo baKolosi kɨ̀ mə̂ ǹtswe nɨ yu a mum Kristo (2.10), bɨ ŋetə̀ waa aa a mûm Azwì nɨ̂ ŋ̀ŋetə ya mə bɨ lɛ ŋŋetə̀ Yesu ghu aa, bo bo tɨgə aa ayoo mɔꞌɔ, ǹlɔgɨnə aa wâ noò yìi mə bɨ lɛ mmurə waa ŋkì aà (2.11-14). Paul a swoŋ mə yu nwùgə̀ nɨ̂ nû yi aa nyə mə tâ bo lwiꞌi a mum Krito, ɨ kwe kɔꞌɔ təə (1.27-29; 2.6). Ǹtɨgə dɨꞌɨtə nɨ̂ waa mə bɨ ka zi akòrə̀ nɨzî yaa tâ à kuꞌunə̀ nɨ̂ ǹtwêntɨ̀ɨ̀ yî m̀fiii yìi bo tswe nɨ yu a mum Kristo aà (3.1-17).

Bɨ yatə̂ àŋwàꞌànə̀ yû aa laà:

1. Ǹjiꞌì ànnù àŋwàꞌànə̀ yû 1.1-8

2. Màrə Kristo nɨ̂ àfàꞌâ yi 1.9—2.19

3. Ǹtswêntɨ̀ɨ̀ yî m̀fii a mum Krito 2.20—4.6

4. Ɨ̀nnù jìi mə Paul à lɛ nswoŋə a nlwìꞌìsə 4.7-18

Àtsàꞌàtə̀ Paul a mbô ŋ̀ghòtə̂

¹Àŋwàꞌànə̀ yû a lo aa a mbo Paul yìi mə à nɨ ŋgàŋntoò Kristo Yesu à nɨ̂ ŋ̀gɔ̀ŋə̂ Nwì aà, bo bɨ̀ a mbo ǹdɨ̂m yìꞌinə̀ Timoti ²ŋ̀ghɛɛ nɨ a mbo bɨ̀lɨ̂m bìꞌinə̀ bə̀ bɨ Nwì bìi mə bɨ fàꞌà nɨ a mbo Nwî nɨ̂ ǹtɨɨ̀ waa tsɨ̀m a mum Kristo, ǹtswe a alaꞌa Kolosi aà. Tâ Nwì Taà yiꞌinə̀ à ghɨrə ɨbɔŋ a nu bù ŋ̀kɨ ŋghɨrə tâ nɨ̀ tswe nɨ mbɔɔnə̂.

Ànnu mfâ m̀bɨꞌɨkə a mbo Nwì

³Bìꞌi fa mbɨꞌɨkə a mbo Nwìŋgɔ̀ŋ Ta bɨ̀ M̀màꞌàmbî yìꞌinə̀ Yesu Kristo a ŋgɔ̀ŋ bɨ̀nòò bɨ̀tsɨ̀m bìi bìꞌi tsàꞌàtə̀ Nwì mbɨꞌɨ ŋgaà yùù aà; ⁴Bìꞌì yùꞌù mə ajàŋ mə àbìintɨɨ̀ yuu a nu Kristo Yesu a bə aa, bo bɨ̀ àkɔ̀ŋnə̀ yìi mə nɨ̀ tswe nɨ yu a nu bə̀ bɨ Nwî bɨtsɨ̀mə̀ aà, ⁵A bə laà aa nloŋ mə nɨ̀ zî ŋ̀kaꞌa jìi mə ɨ tswe a aburə, bìꞌinə̀ bɛ̂, jìi mə ǹtoo yì ǹsɨgɨnə̀ ya ɨ̀ lɛ ŋkàꞌa a mbo bù ǹlɔgɨnə a noò yìi mə nɨ̀ lɛ nyuꞌu nɨghàà nɨ annù nɨ̂ŋkoŋ aà.

⁶Ǹtoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ ya mə ɨ̀ lɛ nzì a mbo bù aa, ɨ kwe a nɨ̂ ɨ̀dɨ̀gə tsɨ̀m fàa mbi, ŋkoonə nɨ̂ mɨ̀ntà, tsiꞌì tsǒ àjàŋ yì mə a kɨ ntswe a tɨtɨ̀ɨ bù ǹlɔŋgɨnə wa njwi mə nɨ̀ lɛ nyuꞌu ŋkɨ nzi annù nɨ̂ŋkoŋ nloŋ ɨbɔ̀ŋ Nwî wa àtû yuu a laa ghu ⁷a ajàŋ yìi mə nɨ̀ lɛ nyəgə a mbo Epaphras ǹsûkàꞌâ yìꞌì bo bɨ̀ ŋ̀gàŋàkòrə̂ yìꞌì a mûm àfàꞌa Mmàꞌàmbi aà. Àa ŋù yìi mə a fàꞌà mbo Kristo nɨ̂ ǹtɨɨ̀ yi tsɨ̀m nɨ̂ àtû yiꞌi. ⁸À ghɨ̀rə̀ mə̂ bìꞌì zi akɔ̀ŋnə̂ yuu a mûm Àzwì.

⁹Tsǒ mə a bə laà, ǹlɔgɨnə a njwi yìi mə bìꞌì lɛ nyuꞌu aa, kaa bìꞌì lɛɛ̀ ŋ̀kɨꞌɨ̀ kɛntə nɨ a ntsàꞌàtə Nwì ŋ̀waꞌatə nɨ̂ ghuu ghu, m̀buꞌu nɨ̂ mbo mə tâ à lwensə ghuu nɨ mɨ̀tsyɛ̀ tâ nɨ̀ zi annù yìi mə yu lɔ̀ɔ̀ aa, ǹtswe nɨ̀ mɨ̀tsyɛ̀ mɨ Azwì Nwî tǎ zi innù tsɨ̀m àtû yuu a laa ghu ¹⁰tâ nɨ̀ ka ntswe ntswêntɨ̀ɨ̂ yùù tâ ɨ̀ kuꞌunə a mbô M̀màꞌàmbi tâ à naŋsə ŋka ndorɨtə ghu, tâ ǹtswêntɨɨ̀ yùù ɨ̀ ka ŋkoonə mɨ̂tà a nɨ̂ m̀buu mɨfàꞌà mî sɨgɨ̀nə̀ mɨtsɨ̀m mìi mə nɨ fàꞌà aa, tâ ɨ̀nnù jìi mə nɨ̀ zi mbɨꞌɨ ŋgaa Nwì aa tâ ɨ̀ ka ŋghaꞌatə ŋghɛɛ nɨ̂ m̀bìì tâ nɨ̀ ka ŋkwe ghu mumə. ¹¹Tâ Nwìŋgɔ̀ŋ à naŋsə mfa mɨdaꞌa a mbo bù tâ nɨ̀ tɨɨ, ǹyoŋə a njɨm mɨ̀tɨ̀ɨ̂ mi mya mìi mɨ tsya mbo aa, tâ nɨ̀ tswe nɨ̂ àtàŋəntɨɨ, ŋka ŋkwɛrə nɨ̂ ɨ̀nnù jìi mə ɨ zì nɨ a mbo bù aa nɨ̀ nɨ̀dorə̀. ¹²Ŋ̀ka mfa nɨ̂ m̀bɨꞌɨkə a mbo Tà yìi mə à ghɨ̀rə bìꞌinə̀ kuꞌùnə̀ mə mbə bìꞌinə̀ tswê nɨ̂ àbwarə a nɨ ǹjoo jìi mə à lə̀ə a mbo bə̀ bɨ Nwî bìi bɨ tswe a mûm ŋ̀kàꞌà aà. ¹³À fìꞌìsə̀ mə̂ yiꞌinə̀ a mum àdɨ̀gə̀ yìi mə m̀fiì àdɨ̀gə̀ ɨ buꞌutə aa, ǹnɨ̀ŋ a mûm ànnù nɨfɔ̌ njoŋ Mû yì yìi à kɔ̀ŋə aa, ¹⁴tsiꞌì Mû wa yìi mə à lɛ ntsuꞌu atû yiꞌinə̀ ŋ̀ghɨrə Nwì à liꞌìnə̀ ɨfǎnsənnù jiꞌinə̀ aà.

¹⁵Kristo à nɨ finə Nwìŋgɔ̀ŋ yìi mə kaa bɨ sɨ yə aa, m̀bə mfòò àjɛ̀ɛ̀ a mbô ŋ̀gɔ̀ŋ ǹjoò tsɨ̀m jìi mə Nwìŋgɔ̀ŋ à nàŋsə aà. ¹⁶Ǹloŋ mə bɨ lɛ naŋsə njoò tsɨ̀m jìi mə ɨ tswe a aburə bo bɨ̀ jìi mə ɨ tswe a nsyɛ aa, bo bɨ̀ jìi mə bɨ yə, nɨ̀ jìi mə kaa bɨ sɨ kɨɨ nyə aa, ǹtsya aa ghu nû, kə̌ bə̂ bə ŋgǎŋmbuꞌutə bə̀, kə̀ bɨ̀saꞌa bɨ alaꞌa, kə̀ ŋ̀gàŋədaꞌa, boŋ bə lɛ naŋsə ŋgɔ̌ŋ njoo tsɨ̀m, ǹtsya aa ghu nu, ŋ̀kɨ naŋsə aa ghu mbô. ¹⁷À nɨ yu yìi mə a tsyǎ mbìì ŋ̀gɔ̀ŋ ǹjoò tsɨ̀m, ŋ̀kɨɨ mboonsə nɨ̂ ŋ̀gɔ̀ŋ njoò tsɨ̀mə̀. ¹⁸À nɨ̂ àtu a mbô ŋ̀ghòtə̂ yìi ɨ̀ nɨ ɨbɨɨnu yì aà, m̀bə nlɔ̀gɨ̀nə̀, ŋ̀kɨ mbə mfòò àjɛ̀ɛ̀, ǹtsyàmbìì a nyweenə nɨ̀ nɨ̀wo aa tǎ tswe nɨ̂ àbwarə ntsyàmbìì a nɨ̂ ŋ̀gɔ̀ŋ ɨ̀nnu tsɨ̀mə̀. ¹⁹Ǹloŋ mə Nwì à lɛ ndorɨtə a ghɨ̀rə mə tâ màrə̀ Nwǐ ntsɨ̀m à tswe ghu nû; ²⁰ǹtɨgə̀ ǹtsya ghu njɨ̀m ŋ̀ghɨrə mə tâ ŋ̀gɔ̀ŋ ǹjoò tsɨ̀m ɨ̀ bu ntswe nɨ̂ ànnù yî mɔꞌɔ bo bɨ̀ yù Nwî, kə̀ bə̂ jìi ɨ tswe a nsyɛ, kə̀ jìi ɨ tswe a aburə, a ajàŋ mə à zi nɨ̂ m̀bɔɔnə ntsya a njɨ̌m aləə nu Kristo yìi à lɛ nsaansə a ati bàŋnə̀ bàŋnə̀ aà. ²¹A lɛ mbə a noò mɔ̀ꞌɔ nɨ̀ tswê asàꞌaghaꞌa bù bɨ̀ Nwì, m̀bə ŋgàŋkɨ̂bàa ji nloŋ ɨ̀nnù jî bɨ jìi nɨ̀ lɛ sɨ mɔ̀ɔ̀ntə̀ ŋkɨɨ ŋghɨrə aà. ²²Lâ tsɨ̂tsɔ̀ŋ à bù mə̂ ŋ̀ghɨrə bǔ bo tswê nɨ̂ ànnù yî mɔꞌɔ ntsya a njɨ̌m nɨ̀wo nɨ Kristo a mûm ǹjyǎnu mə tǎ lɔ̀gə̀ ghuu ɨ zǐ tɛꞌɛ a nsi yu tsǒ bə̀ bìi bɨ laa màŋsə̀, kaa ŋkɨꞌɨ̀ nɨ̂ àlɔ̀ꞌɔ̀ tswê, kə̀ kàâ ànnù yî tsu mə mbə bɨ fɨrə̀ ghuu ghu, ²³tsiꞌi mə mbə nɨ̀ ghɛɛ nɨ̂ m̀bìì nɨ̂ àbìintɨɨ̀ yuu, kaa waꞌà tsɨ̀gɨ̀nə̀, ǹtəə ntɨnsə, kaa ŋkɨꞌɨ̀ nɨ̀ ghuu swûŋtə̀ a nɨ̂ ànnù yìi mə nɨ bɛ, ajaŋ mə nɨ̀ lɛ nyuꞌu a nɨ̂ ǹtoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ ya yìi mə bɨ swòŋ mə̂ a bo bə̀ bɨ̀ tsɨ̀m fàa atu nsyɛ aa, mə̀ Paul mə̀ bə ŋ̀gàŋàfàꞌà a nɨ̂ ǹtoo mà yû aà.

Àfàꞌà Paul tsiꞌì tsǒ ŋ̀gàŋàfàꞌâ ŋ̀ghòtə̂

²⁴Tsɨ̂tsɔ̀ŋ mə dorɨtə a nɨ̂ ŋ̀gɨꞌɨ̀ yà yìi mə mə yə a atu bù aà. Ǹloŋ mə a nɨ̂ ŋ̀gɨꞌɨ yìi mə mə yə a mûm ǹjyǎnû yà aa, mə̀ màŋsə aa annù yìi mə a boŋə a nɨ̂ ŋ̀gɨꞌɨ yìi mə Kristo à lɛ nyə mbɨꞌɨ mbɨ̀ɨ̀ nù yì ya yìi mə à nɨ ŋghotə aa. ²⁵Mə̀ kɨ̀ mə̂ ǹtɨgə mbə ŋgàŋàfàꞌà a mbô ŋ̀ghòtə, ǹyoŋə njɨ̌m àbwarə yìi mə Nwìŋgɔ̀ŋ à fa a mbo mə̀ mbɨꞌɨ ŋkwitû ghuu, mə tâ mə̀ ghɨrə tâ bə̀ naŋsə nzi nɨghàà nɨ Nwî. ²⁶Nɨ̀ghàà ma nû nɨ lɛ mbə aa annù yìi mə a lɛ ntswe alə̀ə̀ntə a ŋguꞌu ŋguꞌu bo bɨ̀ a mɨwàŋ mɨwàŋ, mə bɨ ghɨ̀rə̀ mə̂ a fɛꞌɛ̀ tsɨtsɔ̀ŋ ǹlaa a mbo bə̀ bɨ Nwî aà. ²⁷A mbo bo Nwìŋgɔ̀ŋ à lɛ ŋkɔ̀ŋ mə yu ghɨ̀rə̀ tâ bɨ̀ zi, a tɨtɨ̀ɨ bɨ̀tɨ̀zî Nwî, àfùꞌu annǔ àtsyǎmbo yi yìi a tswe nɨ̂ ànnǔ yî àlə̀ə̀ntə ma yu aà. Ànnù yî àlə̀ə̀ntə̀ ma yû a bə mə, Kristo à tswe a mûm nu bù, m̀bə annù yìi mə a ghɨ̀rə mə nɨ̀ ka mbɛ nɨghaꞌa nɨ Nwî aà. ²⁸Bìꞌi swoŋ aà ànnù ǹloŋ Kristo ma ghû, ŋ̀waꞌasə nɨ̂ ŋû ǹtsɨ̀m, ǹdɨꞌɨ nɨ̂ ŋû ǹtsɨ̀m nɨ̂ m̀buu mɨtsyɛ̀ mɨ tsɨ̀m, mə mbə bìꞌì yî m̀fa a ŋû ǹtsɨ̀m a ajàŋə mə à kwè mə̂ mum Kristo ŋkɔꞌɔ ntəə aà. ²⁹A ŋghɨ̀rə ma yû, mə̀ nwugə̀ nɨ̀ nû yà, ŋ̀gaansə nɨ mɨ̀dàꞌâ ma, m̀fiꞌi nɨ mɨ̀tɨ̀ɨ̀ mya mɨ̀tsɨ̀m mìi a naŋsə nɨŋ nɨ a nu mə̀ aà.

¹Mə lɔ̀ɔ nswoŋə a mbo bù a ajàŋ yìi mə mə fàꞌa nɨ mɨtɨ̀ɨ̀ a ŋgaa bù bo bɨ̀ bə̀ bìi mə bɨ tswe a alaꞌa Laodicea bo bɨ̀ bə̀ bî mɔꞌɔ bìi mə kaa bɨ lɛɛ̀ ǹtɛꞌɛ ŋwaꞌà ǹsî gha yə aà. ²Mə fàꞌà ma mùu ajàŋ aa mə tâ bo luu nɨ̂ àtàŋəntɨɨ, tâ tswe nɨ̂ àkɔ̀ŋnə̀ yìi mə a ka bòònsə̀ waa, tâ bo luu nɨ̂ àfùꞌù a naŋsə nzî ànnù yî àlə̀ə̀ntə̀ Nwì ya, yìi à nɨ Kristo yumbɔŋ aà. ³Kristo à laa mbə key yìi mə akwàꞌa ŋgɔ̀ŋ ɨtǎ mɨtsyɛ̌ Nwî tsɨ̀m, ŋghɨrə bìꞌinə̀ zî nɨ̀ ɨ̀nnǔ Nwî tsɨ̀mə̀.

⁴Mə swoŋə ma yû aa ta tâ ŋù tsù à tsuu ghuu lǒ bweꞌesə nɨ mɨ̀ghàà mɨ mbweꞌesə̀. ⁵Ǹloŋ mə ka mə kaa mə̀ sɨ̌ bìꞌinə̀ tswê a mbɨ̀ɨ̀ nu aa, mə̀ bàŋnə ntswe biꞌinə̀ a mûm Àzwì, ŋkɨɨ ndorɨtə a nyə̂ àjàŋ yìi mə nɨ̀ nàŋsə ntswe, ǹtəə ntɨ̀ɨ̀ a mûm àbìintɨɨ̀ yuu a nu Kristo aà.

Ǹtswêntɨ̀ɨ̀ yìi ɨ̀ lùu a mum Kristo aà

⁶M̀bə yìi mə nɨ̀ bìì mə̂ Kristo Yesu a nɨ M̀màꞌàmbi aa, tâ nɨ̀ ka ntswe ntswêntɨ̀ɨ̂ yùù a mum Kristo. ⁷Nɨ̀ twiŋ mɨ̂ŋgâŋ muu ghu nu tâ mɨ̀ tso, ŋ̀ghurə ntswêntɨ̀ɨ̂ yùù ghu nu, ŋ̀kɨɨ ntɨnsə a nɨ̂ àbìintɨɨ̀ yuu a ajàŋ yìi bɨ lɛ ndɨ̀ꞌɨ̀ a mbo bù aà. Tâ ǹtswêntɨ̀ɨ̂ yùù ɨ̀ lùù nɨ̂ ŋ̀ka mfa mbɨꞌɨkə.

⁸Nɨ̀ yə mə tâ ŋù tsù à tsuu ghuu lǒ ghɨ̀rə nɨ̂ ɨ̀bùꞌù ǹtsya nɨ mɨ̀ghàà mɨ mbweꞌesə̀ mi adàŋə̀ dàŋə̀, kə̀ mɨ̀tsyɛ̀ mɨ ŋûmɨ̀sɔ̀ŋ mìi mə mɨ lo aa bə nɨ nɔ̀ŋsə̀ bə̀, kə̀ a ɨnnǔ mbii ɨzwì jìi saꞌa mbi yù, a bə̂ ɨ̀nnù jìi mə kaa ɨ sɨ̌ aa a mbo Kristo lo aà.

⁹Ǹloŋ mə màrə̀ Nwì yìi mə à luu aa à tswe a mûm m̀bɨ̀ɨ̀ nû Yesu, ¹⁰nɨ̀ kɨ ntswe nɨ̂ ǹtswêntɨ̀ɨ̀ yìi mə ɨ̀ lùù aa, ntsya aa a njɨ̌m bòònsə̂ yuu bɨ̀ Kristo. À nɨ̂ àtu a mbo bɨ̀saꞌa bɨ mbi bɨtsɨ̀m a bo bɨ̀ ɨzwi tsɨ̀m jìi mə ɨsaꞌa nɨ̂ m̀bi yù aà.

¹¹Bɨ lɛ ŋŋètə̀ yiꞌinə̀ ǹtsya aa ghu nu, kaa a waꞌǎ aa ŋŋètə̂ yìi mə bɨ ghɨrə aa nɨ̀ m̀bo bə̂, à lɛ mbə ŋŋètə yìi mə a lɛ ŋghɨ̀rə̀ Kristo, ǹtsya a njɨ̌m àjàŋ yìi mə à fìꞌìsə mɨ̀dàꞌà mɨ ɨnnù jî bɨ jìi ɨ tswe a njyǎnû aa nlɔ̀ꞌɔ̀sə̀ aà. ¹²Nòò yìi mə bɨ lɛ mmurə ghuu a ŋkì aa, bɨ lɛ ntwiŋ ghuu bɨ̀ Kristo; ǹtsya njɨ̌m m̀mùrə ŋkì ma yû bɨ lɛ ŋkɨ nyweensə ghuu bu bɨ̀ Kristo, a njɨ̌m àbìintɨɨ̀ yuu a nɨ mɨ̀dàꞌà mɨ Nwî yìi, mə à lɛ nyweensə Kristo nɨ nɨ̀wo aà. ¹³Bù bìi mə nɨ̀ lɛ ŋkwo nloŋ ɨbɨ̂ ghuu bo bɨ̀ ajàŋ yìi kaa bɨ lɛ ŋwaꞌà ghuu ŋŋêtə̀ aa, Nwì à ghɨ̀rə̀ mə̂ nɨ̀ tɨgə̀ ǹtswe bɨtɨ̀ɨ̀ bu bɨ̀ Kristo, ǹliꞌinə ɨfansənnù juu tsɨ̀m, ¹⁴mmeꞌe ndɨꞌɨ jya jìi mə bɨ lɛ ŋŋwàꞌànə̀ ɨ kwerə̀ yiꞌinə̀ aa nlɔ̀gə̀ ŋ̀ghɛɛ mbɛɛntə a ati bàŋnə̀ bàŋnə̀. ¹⁵A Kwɛrə mɨ̀dàꞌa mɨ bɨsaꞌa bɨ mbi bo bɨ̀ mǐ ɨ̀zwì jìi mə buꞌutə mbi yù aa, ŋghɨrə mbî ǹtsɨ̀m ɨ yə ajàŋ yìi à ghàꞌa waa aa ntsya a njɨ̌m ati bàŋnə̀ Kristo aà.

¹⁶Tsǒ mə a bə ma mùu ajàŋ aa, tâ ŋû tsuu a ghuu saꞌa nloŋ annù mɨjɨ kə̀ mɨlùꞌù, kə̌ nloŋ annǔ ɨkòò yî jɨ̀, kə̀ ànnù saŋ yî m̀fii, kə̀ ànnǔ njwîŋgɔ̀ŋ. ¹⁷Ma juù ɨ̀nnù bə aa bə̂ àlɨləŋ ɨnnù jìi ɨ ka yǐ zì aà; lâ ànnù nɨ̂ŋkoŋ yìi a naŋsə ntswe ghu aa, a bə aa mbo Kristo. ¹⁸Nɨ̀ tsuu bii ŋù tsù à fiꞌisə ghuu a ŋkàŋ ǹloŋ mə a tɨ̀ɨ̀ nɨ mə nɨ̀ ka nsɨgɨsə ɨbɨɨnu ghuu a nsyɛ, ŋkɨ mmii nɨ baangel, nswoŋə nɨ mə bo yə nɨ̂ ǹjə̀ə̀ təə təə, ŋ̀ŋee nɨ̂ nû jyaa adàŋə̀ dàŋə̀ ǹyoŋə nɨ̂ bə̂ àmɔ̀ɔ̀ntə ɨnnù, jyaa jìi à nɨ jì bâmɨŋsɔ̀ŋə aa, ¹⁹kaa waꞌà bàŋnə̀ ǹtɨŋnə nàa a nu Kristo yìi mə à nɨ atu a mbô m̀bɨ̀ɨ̀nû ǹtsɨ̀m, ǹjɛꞌɛ nɨ̂ ɨ̀dɨgə nû tsɨ̀m jìi mə ɨ tsugɨsə mɨ̂ŋgàŋə̂ myaa ghu nu, ŋ̀kwe nɨ a ajàŋ yìi mə Nwìŋgɔ̀ŋ a lɔ̀ɔ̀ aà.

²⁰M̀bə a bə mə nɨ̀ lɛɛ̀ ŋ̀kwo bu bɨ̀ Kristo, ntsya ɨzwì jìi mə ɨ buꞌutə mbi yù aa, a tɨgə̀ ŋ̀ghɨrə akə mə tâ nɨ̀ ka ntswe ntswêntɨ̀ɨ̂ yùù tsiꞌì tsǒ yì bà fàa mbi aa ɛ? A ghɨ̀rə akə mə nɨ̀ ka nyuꞌunə bə bɨ̀nɔ̀ŋsə̀ bɨ mbi bù aa ɛ? ²¹“Nɨ̀ tsuu tswa, Nɨ̀ tsuu yweꞌetə, Nɨ̀ tsuu mɔ̀ɔ̀ntə̀” ²²(Ŋghaa laa nloŋ aa njoo jìi mə ɨ wàŋsə̀ m̀bɨꞌɨ a ajàŋ mə bɨ fàꞌà nɨ ju), yoŋə nàa nɔ̀ŋsə̀ bàmɨsɔ̀ŋ bo bɨ̀ ɨ̀nnù jìi mə bo dɨ̀ꞌɨ̀ bo aa ɛ? ²³Ma jû ɨ̀nnù mə bə̌ dɨ̀ꞌɨ̀ aa ɨ kɨrə̀ tsiꞌì tsǒ mɨ̀tsyɛ̀ tswe ghu, ɨ kwɛtə̀ nɨ̂ bə̀ tâ bɨ̀ ka ŋghaꞌasə Nwî nɨ mânjì yî ǹtɨ̀nsə̀, ŋ̀kɨɨ ŋkwɛtə nɨ̂ waa mə bɨ̀ ka nsɨgɨsə nɨ mɨ̀bɨ̀ɨ̀ mɨ nû myaa a nsyɛ, ŋkɨɨ mɨrɨsə nɨ mɨ̀bɨ̀ɨ̀ mɨ nû myaa; lâ kaa annù ma yû yî tsu kaa a waꞌà kwɛtə̀ a ŋghɨ̀rə mə tâ bə̀ meꞌe ɨnnù jìi mə njyǎnû jyaa ɨ yə̀ꞌə̀ aà.

¹Tsǒ mə nɨ̀ ywèènə̀ mə̂ nɨ nɨ̀wo bu bɨ̀ Krito aa nɨ̀ tɛꞌɛ mɨ̂ntɨɨ̀ muu bə nɨ̂ ǹjoo jìi mə ɨ tswe a aburə, wa adɨgə mə Kristo à tswe ghu, a mbɛ̀ɛ̀ nɨ̀kwɛɛ Nwì nî m̀màꞌà aà. ²Nɨ̀ tɛꞌɛ atû yuu bə a nɨ̂ ǹjoo jìi ɨ tswe aburə, ntsee bə nɨ jì fàa nsyɛ ɨ tɛꞌɛ. ³Ǹloŋ mə nɨ̀ kwò mə̂, ǹtswêntɨ̀ɨ̂ yùù ɨ̀ tɨgə̀ ǹləəntə bo Kristo a mum Nwì aà. ⁴Nòò yìi mə Kristo yìi à nɨ ntswêntɨ̀ɨ̀ yùù laa à ka yǐ kɨ zì aa, tâ bǔ bo tɨgə nzì a mûm nɨ̀ghaꞌà ni.

Ǹtswêntɨ̀ɨ̀ yî ǹlwèn bo ǹtswêntɨ̀ɨ̀ yî m̀fiì

⁵Tsǒ mə a bə ma mùu ajàŋ aa, nɨ̀ zwitə ɨ̀nnù jìi mə njyǎnu ɨ yə̀ꞌə̀tə ŋghɨ̀rə aà: Mbə ànnǔ ajɨrə, ànnǔ nsɨŋ, ànnù nɨlòò, ànnǔ ŋka nyə̀ꞌə̀tə ɨnnù jî bɨ, ànnǔ ŋka nyə̀ꞌə̀tə njoo siꞌi, yìi mbə tɨgə mbə tsǒ ànnǔ mmii mɨ̀kobə aà. ⁶Nwì a naŋsə nlwisə ntɔŋ a nu bə̀ ǹloŋ aa ma juù ɨ̀nnù. ⁷Nɨ̀ lɛ sɨ kɨɨ ŋghɨrə nɨ̂ ɨ̀nnù ma jû wâ noò mə ɨ lɛ ntswe a nu bù nsaꞌa nɨ̂ ghuu aà.

⁸Lâ tsɨ̂tsɔ̀ŋ nɨ̀ fiꞌisə ɨnnù ma jya ɨ̀ tsɨ̀m mmeꞌe: Àlwintɔŋ, àfìimiꞌi, àbɨꞌɨntɨɨ, m̀bə̀gɨ̀tə bə̀, bo bɨ̀ mɨ̀ghàà mî fwɛ̀. ⁹Nɨ̀ tsuu ɨbǎŋnənnù atu bù nɨ bù kɨ swoŋə, ǹloŋ mə nɨ̀ sɔ̀rə̀ mə̂ marə̀ ghùù yî ǹlwèn wa bo bɨ̀ ɨ̀nnù jìi nɨ̀ lɛ sɨ ghɨ̀rə mbìì aa mmèꞌè ¹⁰mbaŋnə ntɨgə mmaꞌa a marə yî m̀fii wa, yìi mə Nwi a kwensə mə nɨ̀ ka nzi yi ntɨgə mfinə nɨ̂ yi, yìi mə à nɨ ŋgàŋnànsə ghùù aà. ¹¹Tsǒ mə a bə laa, kaa kwensə kaa à ka waꞌà ghu bû ǹtswe a tɨtɨ̀ɨ bɨ̀tɨ̀zî Nwî bo bɨ̀ baYuda, bə̀ bìi mə bɨ ŋetə aa, bo bɨ̀ bìi kaa bɨ sɨ̀ ŋêtə̀ aa, bə̀ bìi bɨ kurə bə̀ aa, bo bɨ̀ bə̀ bìi bɨ tswe a ŋgɛ̀ɛ̀ aà, ɨ̀bùꞌù bo bə̀ bìi kaa bo sɨ̌ ɨbùꞌù bə aà, Kristo à tɨgə mbə ɨnnù tsɨ̀m ŋ̀kɨ ntswe a mum bo bɨtsɨ̀mə̀.

¹²Tsǒ bɔɔ bɨ Nwî bìi mə à tsɔ̀ꞌɔ bɨ laa, a kɨ̂ ŋ̀kɔŋ aa, nɨ̀ tɨ̀gə ŋwɛꞌɛ ŋko mɨ̀lɨ̀ŋnə̀, bo bɨ̀ ŋ̀ghɨ̀rə̂ ɨ̀nnù jî sɨgɨ̀nə̀, nɨ̂ ǹsɨ̀gɨ̀sə ɨbɨɨ nu a nsyɛ, a bɔ̀ꞌɔ ŋka mbɔnə, nɨ̂ àtàŋəntɨɨ, a nu bù, ¹³ŋ̀ka ntswa mɨ̂ntɨɨ̀ muu bu nɨ bù, mə mbə annù a ka nyaŋə ŋù ǹloŋ ŋû yî mɔꞌɔ, nliꞌinə nɨ̂ ɨ̀fǎnsənnù juu bu nɨ bù; ajàŋə mə Mmàꞌàmbi à lìꞌìnə ɨfǎnsənnù juu aa, nɨ̀ tswe nɨ̀ ŋ̀kɨ ŋka nlìꞌìnə ɨfǎnsənnù bə̂ bî mɔꞌɔ̀. ¹⁴A nɨ̂ ɨ̀nnù ma jû tsɨ̀m, tâ àŋkɔ̀ŋnə̀ à bə ma ànnù yìi mə a naŋsə mboonsə nɨ̂ ɨ̀nnù tsɨ̀m ŋ̀kwerə aà. ¹⁵Tâ m̀bɔɔnə̂ Kristo ya ɨ̀ ka ntsyasə nɨ̂ ghuu, nloŋ mə Nwì à lɛ twoŋə ghuu aa mə tâ nɨ̀ boonsə ntswe nɨ̂ m̀bɔɔnə a nî m̀bɨ̀ɨ̀ nu yì m̀fùùrə̀. Nɨ̀ kɨɨ mfa nɨ̂ m̀bɨꞌɨkə ghu mbô. ¹⁶Tâ nɨ̀ghàà nɨ Kristo luu a mum mɨ̂ntɨɨ bù ǹlwiꞌi, nɨ̀ ka ndɨꞌɨ ŋkɨɨ ndɨꞌɨtə nɨ̂ ghuu ghu bu nɨ bù nɨ mɨ̀tsyɛ̀, ŋka nyəə nɨ bɨ̀psalm, mɨkòò mɨ ŋghaꞌasə Nwì, bo bɨ̀ mɨ̀kòò mɨ Azwì, m̀fa nɨ̂ m̀bɨꞌɨkə a mbo Nwì a mum mɨ̀ntɨɨ bù. ¹⁷A nɨ̂ ɨ̀nnù tsɨ̀m jìi mə nɨ ghɨ̀rə̀ aa, a nɨ nɨ̀ghàà nɨ ntsù, kə̀ ànnû tsu yìi nɨ ghɨ̀rə̀ aa, nɨ̀ ka ŋghɨrə ŋgɔ̀ŋ ɨ̀nnǔ tsɨ̀m a nɨ ɨ̀kǔm Mmàꞌàmbî Yesu, m̀fa nɨ̂ m̀bɨꞌɨkə a mbo Nwìŋgɔ̀ŋ Tà, ǹtsya ghu njɨ̀mə̀.

Ǹtswê yìꞌinə̀ a mûm ǹtswêntɨ̀ɨ̀ yî m̀fii yâ

¹⁸Bàŋgyɛ̀ nɨ̀ ka nyuꞌunə bɨloò buu a ajàŋ yìi mə a kuꞌunə a nsi miꞌi Mmàꞌàmbî aà. ¹⁹Bɨ̀lòò nɨ̀ ka ŋkɔŋ bâŋgyɛ̂ buu, ntsee a nu bo kɨ tsəꞌə.

²⁰Bɔɔ, nɨ̀ ka nyuꞌunə bɨ̂taà buu bo bɨ̀ maà buu a nɨ̂ ŋ̀gɔ̀ŋ ɨ̀nnǔ tsɨ̀mə̀, ǹloŋ mə àa annù yìi mə ghɨ̀rə̀ M̀màꞌàmbi a dorɨtə̀ aà. ²¹Bɨ̀tà, nɨ̀ tsuu kɨ ghɨ̀rə tâ mɨ̀ntɔ̀ŋ mɨ bɔɔ̀ buu ka nlwi, ta waꞌà kà ŋ̀ghɨrə mɨ̀tɨɨ̀ myaa ka mbɨꞌɨ.

²²Ɨ̀bùꞌù nɨ̀ ka nyuꞌunə bɨ̂taà buu nɨ̂ ɨ̀nnù tsɨ̀m, kaa waꞌa ka nyuꞌunə aa tsiꞌǐ a noò yìi mə bɨ lìì ghuu aa, bù kɨɨ̀ ǹlɔɔ bə mə bə̀ ka mbeentə nɨ̂ ghuu aa bə̂, nɨ ka mfaꞌa nɨ̂ ǹtɨɨ̀ ghuu tsɨ̀m, mbɔꞌɔ aa bə Mmàꞌàmbî. ²³A nɨ̂ ɨ̀nnù tsɨ̀m jìi mə nɨ fàꞌà aa, nɨ̀ ka mfaꞌa nɨ̂ ǹtɨɨ̀ ghuu tsɨ̀m, ŋka mfaꞌa tsǒ nɨ fàꞌà aa a mbô M̀màꞌàmbî, kaa waꞌa aa bə a mbo bə̀ faꞌà, ²⁴ǹzi nɨ mə, Mmàꞌàmbî à ka yǐ tsɔꞌɔ afàꞌâ yuu nɨ̂ ǹjoo jìi mə à lə̀ə a aburə a mbo bù aà. Wa nɨ fàꞌà aa a mbo Mmàꞌàmbî Kristo.

²⁵A mbo bə̀ bìi bɨ ghɨ̀rə ɨbɨ aa, Nwì à ka yǐ kɨ kwiꞌinə ɨbɨ̂ waa wa a mbo bo ǹloŋ mə Nwì a lèntə bə̂ aa nɨ mânjì yìi à kuꞌunə aà.

¹Bɨ̀tà bɨ abùꞌù, nɨ̀ ka nlentə ɨbùꞌû juu nɨ mânjì yìi à tsìnə ŋkɨ kùꞌùnə aa, nzi nɨ mə̀ nɨ̀ kɨ ntswe nɨ tà a aburə.

Paul à fâ àdɨꞌɨtə̀

²Nɨ̀ ghɛɛ nɨ̂ m̀bìì ǹtəə ntɨnsə a mûm àtsàꞌàtə̀ Nwî, ŋ̀ka ntswe nɨkərə̀, mfa nɨ̂ m̀bɨꞌɨkə. ³Nɨ̀ kɨɨ ntsaꞌatə nɨ̂ Nwî ŋ̀waꞌatə nɨ̂ yiꞌi ghu, mə tâ Nwìŋgɔ̀ŋ à ŋaꞌa mânjì m̀fa tâ bìꞌì ka ŋkɛꞌɛnə ntoò ya yìi ɨ̀ tswe alɔ̀ꞌɔ̀sə̀ mbɨꞌɨ Kristo yìi mə mə̀ tswe atsaŋ nloŋ ŋgaà yì aà. ⁴Nɨ̀ tsaꞌatə Nwî mə tâ mə̀ zi ajàŋ yìi mə mbə mə̀ ghɨrə̀ ɨ naŋsə̀ ǹlaa nɨ mânjì yìi mə̀ tswe nɨ̂ ghàa ghu aà.

⁵Nɨ̀ ka nzi akòrə̀ nɨzî yuu nɨ mânjì mɨ̀tsyɛ̀ bu bɨ bə̀ bɨ abɛɛ, nyə nɨ mə nɨ fàꞌà nɨ nòò ghuu sɨgɨnə̀. ⁶Tâ nɨ̀ghàà nɨ ntsû nuu tâ nɨ̀ ka nlii tsǒ bɨ nuꞌu nɨ̀ fɨ̀ŋgwaŋə̀, tǎ ghɨ̀rə tâ nɨ̀ zi ajàŋ yìi mə mbə nɨ̀ fâ àkwiꞌi nɨ̀ghàà a mbo ŋù ǹtsɨ̀m yìi à bètə ghuu nɨ̂ ànnù aà.

Paul à fâ àtsàꞌàtə nlwìꞌìnjɨ̀m a mbô ŋ̀ghòtə̂

⁷Tychicus yìi mə à nɨ̂ ǹdɨ̂m ghà yìi mə mə̀ kɔ̀ŋə aa, ŋ̀kɨ mbə ŋû àkòrə̂ ghà a mûm àfàꞌà, yìi mə a fàꞌà a mbô M̀màꞌàmbi nɨ̂ ǹtɨɨ̀ yi tsɨ̀m aa, à ka tɨgə swoŋ ŋgɔ̀ŋ ɨ̀nnu tsɨ̀m m̀bɨꞌɨ ŋgaà yà. ⁸À nɨ̂ ǹjiꞌì ànnù yìi mə mə̀ tòo yi a mbo bù aa, mə tâ nɨ̀ zi ajàŋ yìi mə ǹtswê yìꞌì ɨ bə aa, tâ à kɨ ndɨɨntə mɨ̂ntɨ̀ɨ̂ muu. ⁹Mə̀ kɨ ntoo Onesimus bo yu, mə a fàꞌà nɨ̂ ǹtɨɨ̀ yi tsɨ̀m, m̀bə ndɨ̂m ghà yii mə mə̀ kɔ̀ŋə, mə à kɨ mbə ŋû nɨ̀ bû ghùù aà. Bo ka tɨgə swoŋ ŋgɔ̀ŋ ɨ̀nnù tsɨ̀m jìi ɨ fɛꞌɛ fàa aa a mbo bù.

¹⁰Aristarchus, ŋù àkòrə̂ ghà a ndâtsaŋ, a tsàꞌàtə̀ ghuu bo Mark (yìi mə bo Barnaba nɨ bɔɔ nɨ̀ bɔɔ aa, yìi mə nɨ̀ kɨɨ̀ ǹtɛꞌɛ ŋkwɛrə adɨꞌɨtə̀ m̀bɨꞌɨ ŋgaà yì aa, bɛɛ a zi nɨ̀ kwɛrə̀ yi sɨgɨnə̀.) ¹¹Yesu wa yìi mə bɨ twoŋə nìi nɨ Justus a tsàꞌàtə̀ ghuu. Ma bû àa tsìꞌì bə̀ bìi mə bɨ tswe a tɨtɨ̀ɨ bìꞌi ŋgàŋəfàꞌà ǹloŋ ànnù nɨfɔ̀ Nwì bìi mə bɨ ŋetə waa aà. Bo naŋsə ndɨɨntə nàa tsiꞌì nɨ̂ m̀bə̂ ànnù. ¹²Epaphras, yìi à nɨ ŋû nɨ̀bù ghùu yî mɔ̀ꞌɔ aa, mbə ŋgàŋàfàꞌa Kristo aa, a tsàꞌàtə̀ ghuu. A naŋsə nto nɨ a mûm àtsàꞌàtə̀ Nwî ŋ̀gɔ̀ŋ bɨ̀nòò bɨtsɨ̀m, nloŋ ŋgaà yùù, mə mbə nɨ̀ naŋsə̀ ŋkwe ŋkɔꞌɔ naŋsə ntəə, ŋkɨ naŋsə nzi annù yìi mə Nwì a lɔ̀ɔ̀ aa tsɨ̀mə̀. ¹³Mə̀ nɨ̂ àyəfə mbɨꞌɨ ŋgaà yì mə à nàŋsə mfàꞌà a mbo bù nɨ mɨ̀tɨ̀ɨ̀, bo bɨ̀ bə̀ bìi bɨ tswe a Laodicea, nɨ Hieapolis. ¹⁴Lukas, docta yìi mə bìꞌì kɔŋə aa, nɨ Demas, bɨ tsàꞌàtə̀ ghuu. ¹⁵Nɨ̀ fa atsàꞌatə̂ ya a mbo bɨ̀lɨ̂m bìꞌinə̀ bìi bɨ tswe a Laodicea, ŋkɨ ntsaꞌatə Nympha bo ŋghotə ya mə ɨ bòòntə̀ ghu nda aà. ¹⁶Nòò yìi mə nɨ̀ twòŋ mə̂ àŋwàꞌànə̀ yû a tɨtɨ̀ɨ bù aa, nɨ̀ tsyâsə bɨ kɨ̂ ǹtwoŋə a nɨ̂ ŋ̀ghòtə ya mə ɨ̀ tswe a Laodiciea aà. Nɨ̀ kɨ nyə mə nɨ̀ twoŋə̂ àŋwàꞌànə̀ ya mə a lo a Laodicea aà. ¹⁷Tâ nɨ̀ swoŋə a mbo Archippus mə, “Yə mə ò fàꞌâ ɨ̀fàꞌà wa mə ò lɛ ŋkwɛrə a mbô M̀màꞌàmbi aa ŋghɛ̀ɛ̀ m̀maŋsə.”

¹⁸Mə̀ Paul mə tɨgə ŋgwaꞌanə yulà àtsàꞌàtə̀ aa tsiꞌì nɨ̀ à yaà abô, ka ŋwaꞌatə nɨ̂ àtsaŋə̀ yâ. Tâ ɨ̀bɔ̀ŋ Nwî ɨ̀ tswe a mbo bù.