2 Pita

Àŋwàꞌànə̀

PITA

yi ayòŋtə̀

ǸJIꞌÌNNǓ AŊWÀꞌÀNƏ̀ YÛ

A aŋwàꞌànə̀ yû aa a lɛ ŋŋwàꞌànə Peta, yìi mə à swoŋ mə yumbɔŋ, Simon Peta, à nɨ̂ “ŋ̀gàŋàfàꞌà bo bɨ̀ ŋ̀gàŋntoò Yesu Kristo” (1.1), m̀bə ŋû yìi mə à lɛ ntswe bo bɨ̀ Yesu “wa atu ntaꞌa yìi mə ɨ laa màŋsə̀” ǹyə nɨghaꞌà ni a ajàŋə mə à lɛ mbəŋkə ŋkɨrə̂ yì aà (1.16-18). Kaa Peta à sɨ̀ swoŋ a fɛꞌɛ ɨ bə̂ bìi mə a ŋwàꞌànə a mbo bo aà. Tsǒ mə à swoŋ mə àŋwàꞌànə yulà a nɨ à yi ayòŋtə̀ yìi yu ŋwàꞌànə̀ aa (3.1), m̀bə a bə mə à yìi mə à lɛ mfòò ŋ̀ŋwaꞌanə aa, a nɨ “Àŋwàꞌànə̀ Peta yi ntsyàmbìì,” bəə boŋ à kɨ ŋŋwàꞌànə yulà àŋwàꞌànə̀ aa a mbo bɨ̀Krisèn bìi bɨ tswe a mbuꞌu Asia yî Ŋ̀kə̀ꞌə̀tə̀ aà.

Peta à swoŋ mə yu ŋwàꞌànə aa a ŋwaꞌatə̀ ɨ̀nnù jìi Nwì nɨ Mmàꞌàmbi nɨ̂ ŋ̀gǎŋtoò Nwì lɛɛ̀ ǹswoŋə aà (3.1,2), a bə̂ ɨnnù jìi mə bo tɛ̀ꞌɛ̀ mə̂ ǹzi (1.12). A kuꞌùnə̀ mə yù tsɨgɨtə waa tâ bo ghɛɛ nɨ̂ mbìì ŋ̀ka ŋwaꞌatə̂, ǹloŋ mə Mmàꞌàmbî à dɨ̀ꞌɨ̀ mə a mbo yu mə nòò ŋ̀kwô yì à kùꞌù mə̂ aà (1.14).1.0: Ǹjiꞌìnnù Aŋwàꞌànə: Mbə Peta à tse kɨ swoŋ aa nloŋə Jɔn 21.18-19. Ma mùu ajàŋ Peta a lɔ̀ɔ̀ ǹyə mə tâ bo lwiꞌi wa mûm ànnù nɨ̂ŋkoŋ ya mə bo dɨ̀ꞌɨ̀ a nɨ̂ ǹtoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ ya aà. Àŋwàꞌànə̀ yulà a tɨgə̀ ǹnaŋsə waꞌasə nɨ̂ waa nloŋ bɨdɨ̀ꞌɨ̀ bɨ ɨnnǔ mbweꞌesə̀ bìi mə bɨ ka zi ŋkuu a tɨ̂tɨ̀ɨ bo aà (2.1).

Peta à ghàa nswoŋ ajàŋ yìi mə ŋgǎŋndɨ̀ꞌɨnnǔ mbweꞌesə̀ ma jû ɨ bə aà. Ɨ ka ŋeꞌesə kuu a tɨtɨ̀ɨ bo ɨ kɨ ndɨ̀ꞌɨ̀ nɨ̂ ɨ̀baŋnənnù ǹloŋə Nwî, ɨ kɨ tuu nɨ̂ M̀màꞌàmbi yìi mə à lɛ nyuu waa aà (2.1). Bə̀ ma bû à nɨ̂ ŋ̀gǎŋmbùꞌu ɨnnù jɨ̂ bɨ ŋkɨɨ mbəgɨtə nɨ̂ bǎburə bìi bɨ ŋwèènə̀ aa, ǹtərə, ǹluu nɨ̂ ànnǔ ajɨrə̀, ŋ̀ghɨrə nɨ̂ ɨnnǔ atsùùrə̀, m̀maꞌatə mânjì yìi mə à tsinə aa nyoŋə nɨ̂ mânji Balam yìi mə à lɛ sɨ mfàꞌà ǹloŋ aa bə̂ ŋ̀kabə aà, (2.11-15), ǹtswetə nɨ̂ bə̀ nɨ ɨnnù jya jìi mə njyǎnû jyaa ɨ yə̀ꞌə̀tə̀ aà (2.18). Bə̀ ma bû bî mɔꞌɔ bɨ ka yǐ kɨ wyɛ̀ nɨ̂ ànnù Nwî ɨ betə nɨ mə Yesu wa mə à lɛ nswoŋ mə yu ka yǐ bǔ bɨ̀ɨ̀ aa à fə̀ lɛ? (3.3,4).

Peta lɛ ntɨgə ŋwaꞌasə nɨ̂ bɔɔ bɨ Kristo nswoŋə nɨ mə tâ bo ka ntsyɛsə nɨ̂ waa nloŋ mə bə̀ bî ghàꞌàtə̀ ka yî fànsə ɨnnu, ɨ tɨgə ghɨ̀rə̀ nɨ̂ ɨ̀nnù jìi mə ɨ ka ghɨrə tâ m̀bi tɨgə mbəgɨtə nɨ̂ ǹtoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ M̀màꞌàmbi ya ghu (2.2).

Ma mùu ajàŋ, a tɨgə̀ ǹdɨꞌɨtə nɨ̂ bɔɔ bɨ Kristo mə tâ bo tsuu annǔ ŋgǎŋndɨꞌɨnnǔ mbweꞌesə̀ jya kɨ yuꞌutə, ǹloŋ mə Nwì à fà mə mɨtsyɛ̀ a mbo bo ŋghɨrə bo zî yi, ŋ̀kɨ̂ mfa njoo tsɨ̀m jìi mə bo lɔ̀ɔ̀ a mûm ǹtswêntɨ̀ɨ̀ yàà a ŋka ŋghɨrə̂ ɨnnù jìi mə Nwi a lɔ̀ɔ̀ aà. Tâ bo yə mə bo gaansə mɨtɨ̀ɨ̂ myaa a ŋghɨrə̂ ɨnnù jìi mə ɨ tsinə aa (1.3-11), ŋ̀kwe nɨ a mûm ɨ̀bɔ̀ŋ Nwi, ŋ̀kuꞌusə nzi nɨ̂ ànnu Mmàꞌàmbi (3.18) tǎ yi waꞌà nɨ̂ àlɔ̀ꞌɔ a nsi miꞌi Nwì wa njwî ǹlwìꞌî m̀bi tswê (3.14). Nwì à ka yǐ naŋsə ta ŋgɨꞌɨ a nǔ ŋgǎŋghɨ̀rə̂ ɨ̀nnù jî bɨ bo bɨ̀ ŋ̀gǎŋdɨ̀ꞌɨ̂nnǔ mbweꞌesə̀, nɨ bə̀ bɨ̀tsɨ̀m bìi mə bɨ sɨ Nwì bɔꞌɔ kaa ŋgwaꞌà nɨ̀ bǎburə kə̀ bə̀ bìi bɨ tswe nɨ̂ àdàꞌà a atu bo kɨɨ mbɔꞌɔtə aà (2.2,3,9,10; 3.7). Nwì à ka yǐ nɨŋ ŋgɨꞌɨ a nu bo ma bû aa tsiꞌǐ a ajàŋ yìi mə à lɛ nɨŋ ŋgɨꞌɨ a nu baaŋgel bya bo bə̀ bɨ̀tsɨ̀m bìi mə bɨ lɛ ntɨɨ atu ghu mbo, ŋghɨrə ɨbɨ a mbìì aà (2.4,5). Tâ bə̀ bya mə bɨ wyɛ̌ nɨ̂ ànnǔ Kristo, a ajàŋə mə à lɛ ŋkàꞌà mə yu ka yǐ bǔ bɨ̀ɨ̀ aa, tâ bo zi mə Ǹjwî M̀màꞌàmbi ya ɨ ka yǐ zì (3.10). Tâ bɨ̀Krisèn ka mbɛ, ŋ̀ghɨrə nɨ̂ ɨnnù jìi mə Mmàꞌàmbi a lɔ̀ɔ̀ aa tǎ tâ Ǹjwî mà ya ɨ̀ waŋsə nzì (3.12).

Bɨ yatə̂ àŋwàꞌànə̀ yû aa laà:

1. Ǹjiꞌìnnǔ aŋwàꞌànə̀ yuà 1.1-2

2. Ànnù yìi mə Nwì à twoŋ bɨ̂Krisèn mə baa ŋghɨrə aà 1.3-21

3. Ŋ̀gǎŋndɨꞌɨnnǔ mbweꞌesə̀ 2.1-22

4. Àjàŋ mə Kristo à ka yǐ bǔ zǐ a noò ǹlwìꞌî m̀bi aà 3.1-18

¹Àŋwàꞌànə̀ yû a lo aa a mbo mə̀ Simon Peta, ŋ̀gàŋàfàꞌà bo bɨ̀ ŋ̀gàŋntoò Yesu Kristo, ŋ̀ghɛɛ nɨ a mbo bə̀ bìi mə Nwì à kɨ mfa abìintɨɨ yǐ atɨ̀ndùù a mbo bo tsiꞌì tsô à yiꞌi a njɨ̌m annù yî àtsìnə̌ Nwìŋgɔ̀ŋ nɨ Ŋ̀gàŋywèènsə yìꞌinə̀ Yesu Kristo aà: ²Tâ ɨ̀bɔ̀ŋ Nwî nɨ mbɔɔnə̂ yì ŋ̀wè tâ ɨ̀ tswe a mbo bù ŋ̀ghaꞌatə ŋghɛɛ a ajàŋə mə nɨ zi annù ǹloŋ ŋgaa Nwì nɨ Yesu Mmàꞌàmbî yìꞌinə̀.

Àjàŋə mə Nwìŋgɔ̀ŋ a twoŋə nɨ̂ bə̀ ǹyarə nɨ̂ waa aà

³Mɨ̀dàꞌà mɨ Kristo mìi Nwì à fa ghu mbo aa mɨ fà mə̂ yiꞌinə̀ nɨ ŋ̀gɔ̀ŋ ǹjoò tsɨ̀m jìi mə ǹtswêntɨ̀ɨ̂ yìꞌinə̀ ɨ lɔ̀ɔ̀ aa, bo bɨ̀ a ŋka mbɔꞌɔ Nwìŋgɔ̀ŋ, ǹtsya a njɨ̌m ajàŋə mə bìꞌinə̀ zi annù m̀bɨꞌɨ ŋgaà yì, yu wa yìi mə à lɛ ntwoŋə yiꞌinə̀ a mum nɨ̀ghaꞌa yu bo bɨ̀ a mûm ɨ̀bɔ̀ŋə̂ yi aà. ⁴Ma mùu mânjì, a fâ ŋ̀kàꞌâ yì yî ŋ̀wè bo yì àtɨ̀ndùù ya, mə mbə bìꞌinə̀ tsyâ ghu ŋkhə njoo mbi jìi bə̌ yə̀ꞌə̀tə ɨ tâ nɨ̀ ŋ̀gɨꞌɨ a nu bo aa, mbaŋnə ntɨgə ntswe nɨ̂ àbwarə a mum màrə̀ Nwì.

⁵Ǹloŋ ma yû ànnù, nɨ̀ ka ŋgaansə mɨtɨ̀ɨ̂ muu, a ŋkùꞌùsə ànnǔ ŋghɨ̀rə̂ ɨ̀nnù jî sɨgɨ̀nə̀ a atû àbìintɨɨ̀, a atu ŋ̀ghɨ̀rə̂ ɨ̀nnù jî sɨgɨ̀nə̀, tâ nɨ̀ kuꞌusə annǔ nzi Nwì, ⁶a atû ànnǔ nzi Nwì, nɨ̀ kuꞌusə ànnǔ ntswâ ɨ̀bɨɨnu, a atu annǔ ntswâ ɨ̀bɨɨnu, nɨ̀ kuꞌusə atàŋəntɨɨ, a atu àtàŋəntɨɨ, nɨ kuꞌusə annǔ ŋka mbɔꞌɔ Nwî, ⁷a atu annǔ a ŋka mbɔꞌɔ Nwî, nɨ kuꞌusə annǔ ŋka ŋkɔ̀ŋ bɨlɨ̂m buu, a atu annǔ ŋka ŋkɔ̀ŋ bɨlɨ̂m buu, nɨ̀ kuꞌusə akɔ̀ŋnə̀. ⁸Ǹloŋ mə mbə nɨ̀ ka ŋghɨrə ma jû ɨ̀nnù ma mùu ajàŋ ŋ̀ghɛɛ nɨ̂ m̀bìì bəə boŋ nɨ̀ ka kɨ fàꞌa sɨgɨ̀nə̀ ɨ kɨɨ koonə nɨ mɨ̂ntà a mûm ànnǔ a ajàŋə mə nɨ̀ zi Yesu Kristo Mmàꞌàmbî yìꞌinə̀ aà. ⁹Ǹloŋ mə ŋù yìi mə ma jû ɨ̀nnù ɨ boŋ ghu mbo aa, à nɨ̂ m̀fə̀ꞌə̀nə̀, kaa a kɨꞌɨ̀ nɨ̀ mbìì yə̂, boŋ à lɛɛ̀ ŋ̀kɨ nliꞌinə mə bɨ lɛ mbaa nsìꞌì yi a nɨ̂ ɨ̀nnù jì bɨ̂ ji jî lwènə̀.

¹⁰Tsǒ mə a bə laa, bɨlɨ̂m bâ, tâ nɨ̀ ka ŋgaansə mɨtɨ̀ɨ̂ muu, a naŋsə mbii ajàŋ mə Nwìŋgɔ̀ŋ à twòŋə ghuu ŋkɨ ntsɔꞌɔ ghuu aa, ǹloŋ mə nɨ̀ bə kɨ ghɨ̀rə̀ ma mùu ajàŋ boŋ kaa mbə nɨ̀ waꞌà wò. ¹¹Ma mùu ajàŋ boŋ bɨ ka naŋsə ŋŋaꞌa mânjì yìi à tsyâmbo aa a mbo bù a ŋkuu a mûm ànnù nɨfɔ̌ tɨ mɛ̌ Mmàꞌàmbi nɨ̀ Ŋ̀gàŋnyweensə̀ yiꞌinə̀ Yesu Kristo.

¹²Tsǒ mə a bə laa, mə̀ ka ghɛ̀ɛ̀ nɨ̂ m̀bìì a ŋka ŋwaꞌatə bù nɨ̂ ɨ̀nnù ma jû, ka mə nɨ̀ tɛꞌɛ nzi, ŋkɨ ǹtɨnsə a mûm ànnù nɨ̂ŋkoŋ yìi mə nɨ̀ tswe nɨ yu aà. ¹³Mə̀ wàꞌàtə mə a kuꞌunə mə, àjàŋ yìi mə mə̀ bùrə ntswe fàa mum ghulà ɨ̀bɨ̀ɨnu aa, tâ mə̀ ka ntsɨgɨtə ghuu, ŋwaꞌatə nɨ̂ ma jû ɨ̀nnǔ a mbo bù. ¹⁴Tsǒ mə mə̀ zi a laa mə nòò yìi mə̀ ka màꞌàtə yulà ǹjyǎnu aa à tɨ̀gə a abo aa, a ajàŋə mə Mmàꞌàmbî yìꞌinə Yesu Kristo à dɨ̀ꞌɨ̀ mə a mbo mə̀ aà. ¹⁵Mə kɨɨ nlɔɔ a nyə mə, nòò yìi mə mə̀ màꞌàtə̀ mə̂ ghuu aa, tâ nɨ̀ zi ajàŋ mə mbə nɨ̀ bû ŋ̀ka ŋwaꞌatə ma jû ɨ̀nnù a ŋgɔ̀ŋ bɨ̀nòò bɨ̀ tsɨ̀mə̀.

Àjàŋ mə bìꞌì lɛ mbə ayəfə nɨ nɨ̀ghaꞌa nɨ Kristo aà

¹⁶Kaa bìꞌì lɛ ŋkɨꞌɨ lɔ̀gə̀ aa njyàlàꞌà jìi mə a waꞌatə mɨ̀tsyɛ̀ mɨ bə̂ aa a ntɔꞌɔtə mɨ̀dàꞌà mɨ Mmàꞌàmbî yiꞌinə̀ Yesu Kristo bo bɨ̀ àjàŋ mə à lɛ nzì aà. Bìꞌì bumbɔŋ, bìꞌì lɛ nyə nɨghaꞌâ ni nɨ mɨ̀dàꞌâ mi. ¹⁷Ǹloŋ mə nòò wa yìi à lɛ ŋkwɛrə nɨghaꞌa bo bɨ̀ àghuꞌusə̀ a mbo Nwìŋgɔ̀ŋ Tà aa, ǹjì ya ɨ kɨ̂ ǹzi ghu mbo, a nɨ nɨ̀ghaꞌa nɨ nɨfɔ̀ ǹswoŋə nɨ mə, “Àâ Mû ghà ghuà, yìi mə mə̀ kɔ̀ŋə yi, ŋkɨ naŋsə ndorɨtə nloŋ ŋgaà yì.” ¹⁸Bìꞌì bɨmbɔŋ lɛ nyuꞌu njì ma yû a ajàŋ mə ɨ̀ lɛ ŋghàà a aburə aà. Ǹloŋ mə bìꞌibo lɛ ntswe wa atu ntaꞌa mə ɨ laa màŋsə̀ aà. ¹⁹Ma mùu ajàŋ bìꞌì naŋsə mbù m̀beentə ntoo ya yìi mə ŋ̀gǎŋntoo Nwî ɨ lɛ nswoŋə aà. À ka bə annù yî sɨgɨ̀nə̀ a mbo bù a ntɛꞌɛ atû yuu a nɨ ma yû ànnù, tsiꞌì tsǒ ŋ̀kàꞌà yìi mə ɨ ta a nɨ̂ àdɨ̀gə̀ yî fìì aa, ɨ yweꞌe a noò yìi mə abɛ̀ɛ̀ a ka fuꞌu, ta tâ fɨ̀njɔ̀ŋ fɨ atùtugə tâ fɨ̀ fɛꞌɛ a mum mɨ̀ntɨɨ bù. ²⁰A nɨ annǔ ntsyà m̀bìì, a kuꞌunə tâ nɨ̀ zi tâ à laa mə, kaa annù yìi mə ŋgǎŋntoo Nwî ɨ swoŋ a mûm àŋwàꞌànə̀ Nwî aa, kaa à sɨ̀ aa annǔ amɔ̀ɔ̀ntə ŋû bə̂. ²¹Ǹloŋ mə kaa ànnǔ tsu yìi mə ŋgǎŋntoo Nwî ɨ swoŋ aa, lɛɛ̀ ŋ̀kɨꞌɨ aa a nɨ̂ ɨ̀nnù jìi mə bə̌ mɔ̀ɔ̀ntə̀ ǹswoŋə lô. Ɨ bàŋnə̀ ǹlo aa a mbo bə̀ bìi mə Àzwì Nwî a tintə a waa, bo kwɛrə a mbo Nwì ǹswoŋə.

Bɨ̀dɨ̀ꞌɨ̀ bɨ annù bɨ mbweꞌesə

¹Tsǒ mə ŋgǎŋntoo Nwî m̀bweꞌesə ɨ lɛ mfɛ̀ꞌɛ a tɨtɨ̀ɨ bə̀ bya aa, tsiꞌì maa àjàŋ bɨ̀dɨ̀ꞌɨ̀ bɨ annǔ mbweꞌesə̀ ka kɨɨ fɛ̀ꞌɛ̀ a tɨtɨ̀ɨ bù. Bo ka kɨɨ ŋŋeꞌesə zì nɨ̂ ɨ̀nnù jìi ɨ ka ta ŋgɨꞌɨ a nu bù, ɨ kɨ dɨ̀ꞌɨ̀ nɨ̂ ɨbaŋnənnù ǹloŋ Nwî ɨ kɨɨ tuu a Ta wa yìi mə à lɛ nyuu waa. Àjàŋ yìi mə bo ghɨ̀rə̀ maa ajàŋ aa, tâ à ghɨrə mə tâ bɨ waŋsə nta ŋgɨꞌɨ a nu bo. ²Bə̀ bì ghàꞌàtə̀ ka yǐ yòŋ bɨ̂ mânjì bɨ ɨbuurə ɨnnù jyaa jî swèrə̀ ǹswerə jya, tâ bɨ̀ tɨgə mbəgɨtə nɨ mânjì ànnù nɨ̂ŋkoŋ wâ. ³Àjàŋ mə bo kɔ̌ŋ ŋghotə̂ ǹjoo aa, bɨ̀dɨ̀ꞌɨ̀ bɨnnù bɨ mbweꞌesə̀ ma bû ka yǐ fùꞌù waa a nu bù, ajàŋ yìi mə bɨ ka yǐ kɨ swoŋə mɨghàà mɨ mbweꞌesə̀ a mbo bù. Lâ bɨ tàŋtə̀ mə̂ a ŋû ǹsaꞌa waa ǹlɔgɨnə a ŋguꞌu, kaa ŋù yìi mə à ka ta ŋgɨꞌɨ a nu bo aa, kaa a waꞌà kɨ̀ɨ̀ m̀bwii.

⁴Kaa Nwì à lɛ ŋkɨꞌɨ baangel bìi bɨ lɛ mfànsənnù aa lɨŋə̀ m̀baŋnə ntii waa mmaꞌa a mûm àtsùmə mɔꞌɔ, ŋkoo waa a nɨ̂ àtsaŋ a mûm m̀fiì ɨ̀dɨ̀gə̀ bo yuꞌutə̀ nɨ̂ ǹjwî ǹtsɔ̀ꞌɔ̀tə mɨ̀saꞌa yâ. ⁵Kaa Nwì à lɛ ŋkɨꞌɨ atu mbi yì m̀bìì lɨŋə̀, à lɛ mbàŋnə̀ ŋ̀ghɨrə ŋkì mɨyaa ɨ bwɛsə m̀bî bɨ̀ tɨ̀ bɔꞌɔ̀ Nwî ya, a bâŋnə̀ ǹyweensə aa tsiꞌì a Noa yìi mə à lɛ sɨ swoŋə annù yìi mə a tsinə, bo bɨ̀ bə̀ bî mɔꞌɔ bi sàmbaà. ⁶Nwì à lɛ mbəŋ ǹjɔ̀ꞌɔ̀ alaꞌà Sodom bo Gomora a nɨ̂ àbù ajàŋ yìi mə à lɛ nɨŋ ɨsaꞌa a nu bo mburə ntsɨgə waa mbwɛsə aa mə tâ bo bə alènsə̀ a mbo bɨ̀tɨ̀ bɔꞌɔ̀ Nwî. ⁷Lâ à lɛ yweensə a Lot yìi mə ǹtɨɨ̀ yi ɨ lɛ sɨ bɨꞌɨ nloŋ ɨbuurənnǔ ŋgǎŋabɨ̀ꞌɨ ntɨɨ, bə̀ bɨ̀ tɨ̀ bɔꞌɔ̀ nɔ̂ŋsə̀ bya ⁸(nloŋ mə ɨ̀nnù jìi mə ŋù ma ghû mə ɨ̀nnû ji ɨ lɛ ntsinə aa à lɛ sɨ yuꞌu ajàŋ à lɛ ntswe a tɨtɨ̀ɨ bo aa, ɨ lɛ sɨ ghɨ̀rə mə tâ ǹtɨɨ̀ yi yìi ɨ lɛ ntsinə aa ka ntsəꞌə a atû ǹjwi a atû ǹjwi nloŋ mɨghɨ̀rə̀nə̀ mɨ ɨnnù myaa mi tɨbɔꞌɔ̀ nɔ̂ŋsə̀.) ⁹Àjàŋ muù a dɨꞌɨ̀ nɨ mə Mmàꞌàmbî à zî àjàŋ yìi mə mbə yu yweensə̀ bə̀ bìi mə bɨ bɔꞌɔ Nwî a nɨ̂ ɨ̀kwàꞌànə̀ jìi ɨ tsiꞌi waa laa, ŋkɨ nzi ajàŋ mə mbə yu nɨŋ njò a nu bə̀ bìi mə ɨ̀nnû jyaa ɨ sɨ̀ tsinə̀ aa, nləə waa ghu mum ɨ yǐ nyweꞌe wa njwî ǹtsɔ̀ꞌɔ̀tə mɨ̀saꞌà; ¹⁰ǹnaŋsə nɨŋ aa a nu bə̀ bya mə bɨ yòŋə ɨnnǔ nsɨŋ jìi mə njyǎnû yaa ɨ yə̀ꞌə̀tə̀ aa, mbaŋnə ntsaꞌa nɨ̂ bə̀ bìi tswê nɨ̂ àdàꞌà a atu bo aà.

Bɨ̀dɨ̀ꞌɨ̀bɨnnù bɨ mbweꞌesə̀ ma bû bo naŋsə̀ ŋ̀kwɛɛ nɨ mɨ̀ntɨɨ̀ myaa kaa waꞌà bɔꞌɔtə nɨ a ŋka mbə̀gɨ̀tə̀ nɨ̂ baburə bya mə ŋwèènə̀ aà. ¹¹Tsiꞌì baangel bìi mə bo tɨɨ, ŋkɨ ntswe nɨ mɨ̀dàꞌà ǹtsya ŋgǎŋdɨ̀ꞌɨnnǔ mbweꞌesə̀ ma jû aa kaa mbə bɨ kɨꞌɨ ɨnnù jî bɨ a mbə̀gɨ̀tə bo ghu a nsî M̀màꞌàmbi swoŋə̀. ¹²Lâ bə̀ ma bû mə bɨ bə tsiꞌì tsǒ nàà mɨtsəꞌə mə bɨ jwe mə mbə bɨ ghɛ̂sə̀ ŋ̀ko nzwitə aa, ŋghɨrə nɨ̂ ɨ̀nnù tɨ mɨ̀tsyɛ̀ aa, bo burə̀ m̀maꞌa nɨ mɨ̀ghàà mɨ mbə̀gɨ̀tə̀ a nɨ̂ ɨ̀nnù jìi mə kaa ɨtû jyaa sɨ̀ ghu laà. Baa ghɛ̀sə tswa waa, ɨ kɨɨ tsə ŋgɨꞌɨ a nu bo. ¹³Bɨ ka yǐ tu waa a nɨ̂ ŋ̀gɨꞌɨ tsiꞌì tsô àjàŋ mə bo kɨɨ ŋghɨrə bə̀ bî mɔꞌɔ bɨ yə nɨ̀ ŋ̀gɨꞌɨ aà. Bo jɨ mbî yàà a siꞌinə, ŋghɨrə bə̂ ɨnnù jìi mə ɨ soꞌotə a atu bo. Bo zì m̀boonsə bubo a noò yìi mə nɨ jɨ a mûm ŋ̀ghotə aa, mbə ɨlɔꞌɔ jî bɨ, ǹdɨrɨsə nɨ̂ àtû bə̂. ¹⁴Bo kɨɨ ŋkɔŋə aa tsiꞌì ànnǔ ntɛꞌɛ̀ miꞌì myaa a nu bàŋgyɛ̀ bɨ ajɨrə̀, kaa mbə bo kɨꞌɨ ɨnnù jî bɨ yurə̀. Bo tswètə̀ nɨ bə̀ bìi mə bɨ burə tɨ kwi aa, ŋghɨ̀rə nɨ mə tâ bo wo. Bo mɨrɨ̀sə̀ mɨ̂ntɨɨ̀ myaa a ŋka ŋkotə njoò. Ǹdɔ̀ɔ̀ Nwì ɨ̀ tswe a atu bo. ¹⁵Bo màꞌàtə̀ mə̂ mânjì yìi mə à tsìnə aa, ntɨgə mbwɛ mânjì wàà, bo yòŋ mə̂ mânjì yìi mə Balam mu Boer à lɛ nyòŋə̀, yu wa yìi mə à lɛ ŋkɔ̌ŋ mə yu tswe nɨ̂ àbìì a mûm ɨ̀nnù jî bɨ aà. ¹⁶Bɨ lɛ ŋghààntə̀ yi nloŋ ɨbɨ̂ yi. Jàkâsì yì à lɛ ŋghàà nɨ̂ ǹjì ŋù, ŋ̀kɨŋ annù yìi mə ŋgàŋntoò Nwì wa yìi à lɛ ŋghə̀ə yu burə baanə tsiꞌì bàànə ghɨ̀rə̀ aà. ¹⁷Bə̀ ma bû bɨ bə aa tsiꞌì tsǒ bɨ̀naŋəbɨrə̀ bìi mə bɨ yòòŋkə̀ mə̂, ŋ̀kɨ mbə tsiꞌì tsǒ m̀bàꞌà yìi mə àfìsə̀ a tii ŋghɛɛ nɨ yu. Nwì à lə̀ə̀ mə adɨgə a mbo bo wa a mûm àtaa yì fìì ya mə a tso ntso aà. ¹⁸Bo ghàà mɨghàà mɨ kɨ̂ ǹtə̀rə̀ mi ajɨ̀ŋtə̀, ǹlɔgə nɨ̂ ɨ̀nnǔ atsùùrə̀ jìi mə njyǎnû jyaa ɨ yə̀ꞌə̀tə̀ aa, ntswetə nɨ̂ bə̂ ghu ŋko, bə̀ bìi mə bɨ ghɛnsə nlɔ̀gɨ̀nə ŋkhə mfɛ̀ꞌɛ a tɨtɨ̀ɨ bə̀ bìi mə bɨ tswe a mûm ɨ̀fansənnù aa. ¹⁹Bo kaꞌà nɨ mə bo ka kɛ̀tə̀ mɨ̂ŋkɨ̀rə̀ a nu bo, lâ bo bɨ̂mbɔŋ bɨ burə̀ ka kwerə waa nɨ mɨ̀ŋkɨ̀rə̀ mɨ aghubə; nloŋ mə ànnù yìi mə kaa mbə ŋù a waꞌa ɨbɨɨnû yi ghu mbo kwɛrə aa, a tɨgə ŋghɨrə yi aa a nɨ̂ àbùꞌû yi. ²⁰Ǹloŋ mə àjàŋ yìi mə bo lɛ ŋkhə̌ annǔ nsɨŋ mbi jù, nyoŋ a njɨ̌m ajàŋ mə bo lɛ nzi Mmàꞌà mbî yiꞌinə̀ mə nɨ Ŋgàŋyweensə̂ yiꞌinə̀ Yesu Kristo aa, m̀bə bo bû ŋ̀ghɛɛ nnɨŋ ɨbɨɨnû waa ghu ŋkwerə, ɨ kɨɨ̀ ǹtɨgə ntɨɨ ntsyà nɨ̂ waa aa, ma la a bə mə àtɨɨ nlwìꞌì njɨ̀m ma yû a bù mə̂ m̀bɨꞌɨ ntsya yi ntsyàmbìì ya a mbo bo. ²¹Ǹloŋ mə a lɛ mbaa mbɔ̀ŋtə̀ a mbo bo mə boŋ kaa bo lɛ ŋkɨꞌɨ̀ a mânjì yî ǹtsìnə̀ wa zî. Ǹtsyatə ajàŋə mə mbə bo zi ŋkɨ mbu mbəŋkə waa mmaꞌatə ndɨꞌɨ jì làà jya mə bɨ lɛ mfa a mbo bo aà. ²²A fɛꞌɛ a nu bo laà aa nloŋ aa ajàŋ mə nɨ̀ghàà nî nǎnaa ni annù nɨ̂ŋkoŋ nya nɨ swoŋ mə, “M̀bu ya ɨ̀ bù mə̂ ŋ̀ghɛɛ njɨ afikə̀ yi ya fu.”2.22: Prov. 26.11“Kwiŋyàm wa mə bɨ siꞌi aa, à bù mə̂ ŋ̀ghɛɛ mbɨŋkə yi wa a mûm àtsɨtsaꞌa.”

Ànnǔ ajàŋ yìi mə Yesu à ka yǐ bǔ bɨ̀ɨ̀ aà

¹Bɨ̀lɨ̂m bâ bìi mə mə̀ kɔ̀ŋə aa, àâ àŋwàꞌànə̀ yìi ɨ yweꞌe ji baa a yuà mə mə ŋwàꞌànə a mbo bù. A mûm ŋ̀ŋwàꞌànə̀ ma jû mə lɔ̀ɔ̀ aa ŋwàꞌàtə a mbo bù, ɨ kɨɨ tsɨ̀gɨ̀tə̀ mɨ̂ntɨɨ̀ muu bo bɨ̀ ɨ̀mɔ̀ɔ̀ntə̂ juu mə nɨ̀ ka ŋwaꞌatə nɨ̂ ɨ̀nnù jìi ɨ kuꞌunə̂ aà. ²Mə̀ ŋwàꞌànə aa mə tâ nɨ̀ waꞌatə mɨ̀ghàà mya mə ŋgǎŋntoo Nwî jìi ɨ laa màŋsə̀ ji annù nɨ̂ŋkoŋ jǐ ŋguꞌu lɛ nswoŋə aa, bo bɨ̀ ǹdɨꞌɨ Mmàꞌàmbî Ŋ̀gàŋywèènsə̂ yìꞌinə̀ yìi mə ŋ̀gǎŋntoò ji bɨ lɛ mfa a mbo bù aà.

³Ànnù yi ntsyàmbìì yìi mə mə lɔ̀ɔ̀ mə nɨ̀ zi aa a bə mə, àa yǐ bə wa ngùꞌû m̀bi yì ǹlwìꞌì ǹjɨ̀mə̀ aa tâ bə̀ bî mɔꞌɔ fɛꞌɛ ŋka ŋwyɛ nɨ̂ ànnù Nwî, ŋ̀ghɨrə bə̂ ɨ̀nnù jìi njyǎnû yàà ɨ yə̀ꞌə̀tə̀ aa ⁴m̀betə nɨ mə, “Yesu wa mə à lɛ ŋkàꞌa mə yu ka yǐ bǔ bɨ̀ɨ̀ aa à fə̀ lɛ? Mə ǹlɔgɨnə a nsi bɨ̀taà bìꞌi bìi bɨ lɛɛ̀ ŋ̀kwokə aa, ǹlɔgɨnə a noò yìi bɨ lɛ nnaŋsə mbi yù aa, kaa ànnû tsu kaa a bùrə tɨ̀ kwensə̀ aà!” ⁵Bo tuù ŋ̀wàꞌàtə mə a ŋguꞌu, Nwì a lɛ ŋghàa aa ghàà àbùrə̀ a fɛꞌɛ̀, ŋkɨ mbu ŋghàà ǹsyɛ ɨ fɛ̀ꞌɛ̂ a mûm ŋ̀kì, a lɔ̀gə̀ aa ŋkì naŋsə nsyɛ ghu; ⁶àâ ŋ̀kì ma ghû mə ɨ lɛ mbu ŋkɔꞌɔ nlwensə nsyɛ yìi ɨ̀ lɛ ntswe maa ŋgùꞌù aa mbwɛsə. ⁷À kɨ bə aa tsiꞌì nɨ̀ghàâ ni ma nû mə nɨ ləə aburə bô ǹsyɛ yìi mə tswe tsɨ̂tsɔ̀ŋə̀ aa mə tâ mɔꞌɔ yi ntɔ̀ɔ̀, ǹləə nyuꞌutə aà ǹjwî ǹtsɔ̀ꞌɔ̀tə mɨ̀saꞌa, ǹjwi ya mə bɨ ka yǐ tsə ŋgɨꞌɨ a nû ŋ̀gàŋtɨbɔꞌɔ̀ Nwî.

⁸Lâ bɨ̀lɨ̂m bâ, nɨ̀ tsee mâ ànnù ghuà lǒ lìꞌìnə̀, mə a mbo Nwì, ǹjwi yì m̀fùùrə̀ ɨ̀ bə aa tsiꞌì tsǒ ɨ̀lòo ntsùꞌù, ɨ̀lòo ntsùꞌù ɨ kɨ̂ m̀bə aa tsiꞌì tso njwi yì m̀fùùrə ⁹Kaa à sɨ̀ bə aa mə Mmàꞌàmbi a wɛ̀ꞌɛ̀nə a nlə̀ə̂ ŋ̀kàꞌâ yì, tsiꞌì tsǒ bə̀ bî mɔꞌɔ bɨ mɔ̀ɔ̀ntə̀ aa. A bàŋnə̀ ǹtswa aa ntɨɨ̀ yi ǹloŋ mə kaa à sɨ lɔ̀ɔ̀ mə ŋù yì m̀fùùrə̀ à yi mbwɛ, a lɔ̀ɔ̀ aa bə mə tâ bə̀ bɨ̀tsɨ̀m bəŋkə mɨ̂ntɨɨ̀ myaa, maꞌàtə ɨbɨ̂ waa.

¹⁰Lâ ǹjwî m̀màꞌàmbi ya ɨ̀ ka yǐ zì aa tsǒ ǹyə̀rə̂. À ka yǐ bə maa njwi aa, tâ àbùrə̀ à juꞌu nɨ ǹjì yî ǹtɨ̀ɨ̀ ŋghɛɛ mbwɛ, tâ ǹjoo jìi ɨ tswe a aburə aa tsiꞌì tsǒ mɨ̀njɔ̀ŋ nɨ sàŋ nɨ nɨ̀nòò, tâ ɨ̀ kɨ ŋkhɨ ntso, tâ ǹsyɛ nɨ̂ ǹjoò tsɨ̀m jìi mə ɨ tswe ghu aa tâ mɔꞌɔ tɔɔ tâ ɨ̀ khɨ tsɨ̀mə̀.

¹¹Tsǒ mə njoo tsɨ̀m ɨ ka yǐ bwɛ ma mùu ajàŋ aa, bìꞌinə̀ tɨgə ntswe nɨ̀ m̀bə aa ajàŋə mbuu bə̂ ghuu aa ɛ? A bɔŋ mə tâ mɨ̀ghɨ̀rɨ̀nə̀ mɨ ɨnnù muu laa, tâ nɨ̀ ka mbɔꞌɔ nɨ̂ Nwì, ¹²tǎ tɨgə bɛ ɨ kɨɨ ghɨ̀rə̀ nɨ mə tâ ǹjwî Nwì ya tâ ɨ̀ waŋsə nzì, làꞌa njwi ya mə àbùrə̀ a ka yǐ khɨ ɨ tso, tâ ǹjoò tsɨ̀m jìi ɨ tswe a aburə aa tâ mɔꞌɔ ɨ̀ tɔɔ tâ ɨ̀ saŋnə. ¹³Lâ a ajàŋə mə Nwì à kàꞌa aa, bìꞌinə̌ yuꞌutə nɨ̂ àbùrə̀ yî fii bo bɨ̀ ǹsyɛ yì m̀fii yìi mə ɨ̀ ka yǐ luu nɨ̂ ɨ̀nnu jìi ɨ tsinə aà.

¹⁴Maa ajàŋ, a bɨlɨ̂m ba bìi mə mə̀ kɔ̀ŋə aa, tsǒ mə nɨ bɛ ɨnnù ma jû aa, nɨ̀ ka ŋgaansə mɨtɨ̀ɨ̂ muu mə tâ nɨ̀ yi ntsee nɨ̂ àbà kə̀ àlɔ̀ꞌɔ̀ a nsi Nwì tswe, m̀baŋnə yì ǹtswe bə nɨ̀ m̀bɔɔnə bu bo. ¹⁵Nɨ̀ yə̀ mə̂ ǹjiꞌì ànnù yìi mə Mmàꞌàmbi à sɨ wàŋsə̀ nzi aa, ɨ bə aa abwarə mə a fa a mbo bù mə nɨ̀ yǐ nyweenə. Àâ àjàŋ yìi mə mumaà yìꞌinə̀ Paul, yìi bìꞌinə̀ kɔŋə aa, à lɛ ŋkɨ ŋwaꞌanə, a mbo bù, a nyoŋə a njɨ̌m mɨ̀tsyɛ̀ mìi mə Nwì à lɛ mfa ghu mbo aà. ¹⁶A ŋwaꞌànə̀ ǹloŋ ma jû ɨ̀nnù, a nɨ̂ ŋ̀ŋwàꞌànə̂ ji tsɨ̀m. Ɨ̀nnù jî mɔꞌɔ ɨ tswê ma mùu a mûm ŋ̀ŋwàꞌànə̀, jìi mə ɨ tsyanə a nzi tâ ɨ̀ laa, bə̀ bî mɔꞌɔ bìi mə kaa bɨ sɨ̀ nɨ mɨ̀tsyɛ̀ tswê kaa mburə tɨ ŋkɨ ŋkwe aa, bɨ lɔgə̀ ǹtwɛɛ a nɨ̂ wàa mânjì, tsiꞌì ajàŋə mə bo kɨɨ ntwɛɛ nɨ̂ ɨ̀dɨ̀gə ŋŋwàꞌànə̀ Nwî jî mɔꞌɔ aà. Ŋ̀ghɨrə ma mùu ajàŋ, ǹtsə aa ŋgɨꞌɨ a nu bo bɨmbɔŋə̀.

¹⁷Lâ a mbo bù bɔɔ bɨmaà, nɨ̀ fòò mə̂ ǹszi ɨnnù ma jû. Mə tɨgə nswoŋ a mbo bù aa mə tâ nɨ̀ tsyɛsə ghuu, tâ bə̀ ma bû mə bɨ tɨ̀ɨ atu a mbo Nwì aa, tâ bɨ̀ tsee ghuu gaansə tâ nɨ̀ yoŋ ɨfansənnù bə̂ bìi mə bɨ sɨ nɔ̂ŋsə̀ ləə aa, mbwɛ mânjì wa yìi nɨ̀ təə ghu àkòrə̂ yuu a tɨnsə̀ aà. ¹⁸Nɨ̀ baŋnə ŋka ŋkwe a mûm ɨ̀bɔ̀ŋ Nwî bo bɨ̀ ànnǔ ajàŋ mə nɨ kùꞌùsə̀ ǹzi nɨ Mmàꞌàmbi yìi mə à nɨ Ŋ̀gàŋywèènsə̂ yiꞌinə̀ Yesu Kristo aà. Tâ nɨ̀ghaꞌa tâ nɨ̀ tswe ghu mbo, ǹlɔgɨnə tsɨ̂tsɔ̀ŋ ŋ̀ghɛɛ nyweꞌe a nlwìꞌî m̀bî. Amen.