Àŋwàꞌànə̀ Paul yî àyòŋtə̀ a mbô ŋ̀ghòtə̂

BaKORINTO

ǸJIꞌÌNNǓ AŊWÀꞌÀNƏ̀ YÛ

A aŋwàꞌànə̀ yû aa a lɛ ŋŋwàꞌànə Paul noò yìi mə à lɛ mburə ntswe tsiꞌì nɨ̀ ŋ̀gɨꞌɨ nloŋ ntswê yàà bo bɨ̀ ŋ̀ghòtə̂ baKorinto. Àŋwàꞌànə̀ yi ntsyàmbìì ya mə à lɛ ŋŋwàꞌànə̀ aa kaa a lɛ ŋwaꞌǎ ɨnnù jya mə à lɛ ŋŋwàꞌànə a ntsisə aa tsisə̀. BaKorinto lɛ mbàŋnə̀ ǹlwisə ǹtɔŋ a nu Paul, ǹtɨgə ŋghaa nii. ‘Mbu ŋghɛ̀ɛ̀ ghu, baYuda bî mɔꞌɔ bɨ lɛ nzì ghu ndɨꞌɨ nɨ̂ ɨ̀nnù a mbo bə̀ bya nswoŋ nɨ mə bo nɨ ŋ̀gǎŋntoo Kristo jìi ɨ tsyatə Paul aà. Ma yû a kuꞌùsə̀ ŋ̀ŋetə mɔꞌɔ nɨ̂ ànnù yìi mə a lɛ ntswe a tɨtɨ̀ɨ bo nɨ Paul aà, ǹghɨ̀rə̀ bo bî mɔꞌɔ tɨgə̀ ǹtuu nii. Paul à lɛ ŋghɛ̀ɛ̀ ǹtsiꞌi ŋghotə ya a nɨ mû àtɨɨ noò (2.1; 12.14; 13.1-2) la kaa ma ya kaa a waꞌà kwɛtə̀. A bɨ̀ɨ̀ ŋ̀ghɛɛ a Efeso mbu ŋwàꞌànə aŋwàꞌànə̀ a mbo bo, ǹtoo Titus mə tâ à ŋghɛɛ yə ajàŋ mə ɨnnǔ ŋghɛ̀ɛ̀ wa ŋghotə aà. Titus a ghɛɛ̀ ǹyə mə àŋwàꞌànə̀ ya a ghɨrə bə̀ wa ŋghotə bɨ kwensə̀ mɨ̀ntɨɨ̀ myaa mbu mbɨ̀ɨ̀ fu a mbo Paul ntɨgə yəꞌətə nɨ a nyə yi. Titus a lô ŋ̀ghɛɛ ntsiꞌi Paul a Macedonia ŋ̀kɛꞌɛnə ghu mbo, ǹtɨɨ̀ yi ɨ tɨgə̀ ǹluu nɨ nɨ̀dorə̀ (7.6-8). A bə noò yìi mə à lɛ ŋŋwàꞌànə a yulà àŋwàꞌànə̀ ghu aà. À lɛ nlɔ̀ɔ aa ǹswoŋə a mbo bo a ajàŋ mə yu kɔŋə waa aa ɨ kɨɨ swoŋ ŋgɨꞌɨ yìi mə yu lɛ mburə ntswe nɨ yu nloŋ ŋgaà yàà aà. Lâ ǹswoŋ mə tsɨ̂tsɔ̀ŋ yu burə ndorɨtə a nyə mə àŋwàꞌànə ya a lɛ ŋghɨrə bo jəŋnə̀ bə̀ŋkə̀ mɨ̂ntɨɨ̀ myaa mmaꞌatə ɨbɨ waa aà (7.9).

Àŋwàꞌànə Paul ma yû a naŋsə ndɨ̀ꞌɨ ɨnnù jî ghàꞌàtə̀ ǹloŋə ŋ̀gàŋàfàꞌâ Kristo bo bɨ̀ ànjàŋə mə bɨ tswe nɨ̀ ŋ̀ka mfàꞌa ɨ̀fàꞌà Nwî aà. Paul à lɛ naŋsə nluu nɨ̂ àkɔ̀ŋnə̀ a nu baKorinto ka mə bɨ lɛ mbàŋnə̀ m̀fa nɨ̂ ŋ̀gɨꞌɨ ghu mbo siꞌi siꞌi aà. Nwì à lɛ ndɨ̀ꞌɨ ŋkàꞌà bo bɨ̀ nɨghaꞌa ni ghu mbo wa noò mə à lɛ nyə Kristo aà (4.6). A lɛ mbə akɔ̀ŋnə̌ Kristo mə a lɛ sɨ tintə nii a nɨ̂ ɨ̀fàꞌâ yi bo bɨ̀ a nɨ̂ ǹtswê yì bo bɨ̀ bə̀ bî mɔꞌɔ̀, kaa waꞌa aa annù yìi mə ŋǔ a ghɨ̀rə bə̂ (5.14-15). Ma yu a tɨgə̀ ŋ̀ghɨrə mə, tsǒ ŋgàŋàfaꞌa Nwì, tâ à fa ɨbɨ̀ɨnû yi tsɨ̀m a mbo Kristo yìi mə a beŋkə nɨ̂ bə̀ a nɨ bì fii aa (5.17) ŋloŋ nsɛ̀ɛ̀nsə ntoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ ya mə ɨ yweensə bə̀ aà (12.14-15). Ma mùu ajàŋ Paul, tsǒ tsùsə̀tu Kristo, a tɨgə̀ m̀buꞌu nɨ̂ m̀bo a mbo bə̀ mə tâ bɨ̀ bɨɨ fu a mbo Nwì tâ bo bo boonsə (5.20). Laà Paul a dɨꞌɨ̀ mə yu nɨ ŋgàŋntoo yì ànnù nɨ̂ŋkoŋ, nyoŋ aa njɨ̌m àfàꞌâ yi bo bɨ̀ ŋ̀gɨꞌɨ yìi məa yə nloŋ Kristo bo bɨ̀ àdàꞌà ya yìi mə Kristo à lɛ mfa ghu mbo aà.

Bɨ yatə̂ àŋwàꞌànə̀ yû aa laà:

1. Ǹjiꞌì ànnù àŋwàꞌànə̀ yû 1.1-11

2. Paul nɨ̂ ŋ̀ghòtə̂ baKorinto 1.12—7.16

3. Ǹjoo jìi mə bɨ lɛ ntswaꞌa a mbô bɨ̀Krisèn a Yudea aà 8.1—9.15

4. Àjàŋ mə Paul a lɛ ndɨ̀ꞌɨ mə yu nɨ̂ ŋ̀gàŋntoo nɨ̂ àdàꞌà aà 10.1—13.10

5. Ɨ̀nnù jìi mə Paul à lɛ nswoŋə a nlwìꞌìsə aà 13.11-14

1

1Àŋwàꞌànə̀ yû a lo aa a mbo Paul yìi mə a nɨ̂ ŋ̀kɔ̀ŋə̂ Nwì à nɨ̂ ŋ̀gàŋntoò Kristo aà; bo bɨ̀ a mbo Timoti, ǹdɨ̂m yìꞌinə̀, ŋ̀ghɛɛ nɨ̂ a mbo ŋghòtə̂ bə̀ bɨ Nwî yìi mə ɨ̀ tswe a alaꞌa Korinto, bo bɨ̀ a mbo bə̀ bɨ Nwî bɨ tsɨ̀m bìi mə bɨ tswe a mbùꞌu Achaia tsiꞌì ǹtsɨ̀mə̀ aà. 2Tâ ɨ̀bɔ̀ŋ Nwì nɨ mbɔɔnə yìi mə ɨ̀ lo a mbo Nwìŋgɔ̀ŋ Taà yiꞌinə̀ nɨ a mbo Mmàꞌàmbî Yesu Kristo aa tâ ɨ̀ tswe a mbo bù.

Paul a fa mbɨꞌɨkə a mbo Nwì

3Tâ bìꞌinə̀ fa mɨyà a mbo Nwìŋgɔ̀ŋ Ta bɨ̀ Mmàꞌàmbî Yesu Kristo, mə à nɨ tâ ŋko mɨ̀lɨ̀ŋnə̀, mbə Nwîŋgɔ̀ŋ yìi mə a ləꞌətə mɨntɨɨ mɨ bə̂ a ŋgɔ̀ŋ bɨ̀nòò bɨ tsɨ̀m aà. 4A ləꞌətə mɨ̂ntɨɨ̀ miꞌinə̀ a nɨ ŋgɔ̀ŋ ŋ̀gɨꞌɨ jiꞌinə̌ tsɨ̀m, mə mbə biꞌinə̀ kɨ̂ nzi ajàŋ mə mbə bìꞌinə ləꞌətə mɨntɨɨ mɨ abùgə̀ bə̂ bìi mə bo kɨ ntswe nɨ̂ m̀buu ŋgɨꞌɨ̀ jiꞌinə̀ aa, a nɨ mbuu aləꞌətə yìi mə Nwìŋgɔ̀ŋ a ləꞌətə mɨ̂ntɨɨ̀ miꞌinə̀ ghu aà. 5Tsiꞌì tsǒ mə bìꞌinə kɨɨ nyə nɨ̂ ŋ̀gɨꞌɨ yìi Kristo à lɛ nyə aa, Nwì à ka kɨɨ naŋsə ləꞌətə mɨ̂ntɨɨ̀ mìꞌinə̀ a njɨ̌m Kristo. 6M̀bə bìꞌì ka nyə ŋgɨꞌɨ boŋ bìꞌì yə aa a ŋkwɛtə bù ghu, tâ nɨ̀ yweenə. M̀bə Nwì a ləꞌətə mɨ̂ntɨɨ̀ miꞌi boŋ à ghɨ̀rə aa mə tâ bìꞌì kɨ nləꞌətə mɨ̂ntɨɨ̀ muu, tâ nɨ̀ kɨ ntswe nɨ̂ àtàŋəntɨɨ a ntsyǎ a mum mbuu ŋgɨꞌɨ jìi bìꞌì kɨɨ nyə aà. 7Tsǒ mə a bə laa, àmɔ̀ɔ̀ntə̀ yìi bìꞌì tswe nɨ yu nloŋ ŋgaà yù aa, kaa a sɨ kwensə, nloŋ mə bìꞌì zi mə, àjàŋ mə nɨ kɨɨ nyə nɨ̂ ŋ̀gɨꞌɨ yìi mə bìꞌi yə aa, nɨ̀ ka kɨɨ tswe nɨ aləꞌətə̀ yìi mə Nwì a ləꞌətə mɨ̂ntɨɨ̀ miꞌi ghu aà. 8Bɨ̀lɨ̂m bâ kaa bìꞌì sɨ kɔ̌ŋ mə tâ nɨ̀ tswe tɨ zi mbuu ŋgɨꞌɨ yìi mə bìꞌì yə a mbùꞌu Asia aà. Nɨ̀kòò nìi bìꞌì lɛ mbèꞌè aa nɨ lɛ ndɨ̀rə̀ siꞌi bìꞌì waꞌatə̀ mə kaa bìꞌì ka waꞌǎ ntɨ̀ɨ̀ bû ǹtswe. 9Bìꞌì lɛ ŋwaꞌatə mə bɨ lɛ ntsə̀rə ɨsaꞌà yiꞌì mə bìꞌì kwo, lâ a lɛ mfɛ̀ꞌɛ̀ ma mùu ajàŋə mə tâ bìꞌì tsuu bə a nu bìꞌì bɨ̂mbɔŋ yəgɨnə, tâ bìꞌì yəgɨnə bə a nu Nwì yìi mə a yweensə bə̂ nɨ nɨ̀wo aà. 10À lɛ ŋkwɛrə yiꞌi a ntsǔ nɨ̀wo, à ka ghɛ̀ɛ̀ nɨ̂ m̀bìì a ntsuꞌû àtû yiꞌi, bìꞌì yə̀gɨ̀sə̀ mə ŋgɔ̌ŋ mmɔ̀ɔ̀ntə jiꞌi ghu nu mə à ka kùꞌu yweensə yiꞌi. 11M̀bə nɨ̀ kâ ŋ̀kwɛtə nɨ̂ yiꞌi ntsaꞌatə nɨ̂ Nwî ŋ̀waꞌatə nɨ̂ yiꞌi ghu, a bə mə Nwì à ka kwiꞌi ɨtsàꞌàtənwì jî ghàꞌà jìi mə bɨ tsàꞌàtə̀ ŋwaꞌatə nɨ̂ yiꞌi ghu aa, ɨ nɨŋ mbɔɔnə a nu bìꞌì, tâ bə̀ bî ghàꞌàtə̀ tɨgə ŋentə nɨ̂ ǹjî jya ntɨgə mfa mbɨꞌɨkə ghu mbo nloŋ ŋgaà yìꞌì.

Àjàŋ mə Paul a lɛ ŋkwensə ataŋtə̀ yi aà

12Bìꞌi kwɛ̀ɛ̀ mɨ̂ntɨɨ̀ miꞌi mə bìꞌì zi a laa mə ǹtswêntɨɨ̀ yìꞌì fàa mbi bo bɨ̀ ǹtswê yìꞌinə̀ a tɨtɨ̀ɨ bù a kɨ̀ sɨ tsisə Nwî a nɨ mânjì yìi mə à làà aa ŋkɨ mbə yî ànnù nɨ̂ŋkoŋ, a nɨ mɨ̀dàꞌà mɨ ɨbɔ̀ŋ Nwî, kaa ŋkɨꞌɨ̀ bə mɨ̀tsyɛ̀ mɨ mbi bə̂. 13Ǹloŋ mə bìꞌi ŋwàꞌànə aa tsiꞌì ɨ̀nnù jìi mə mbə nɨ̀ twoŋ nyuꞌu; mə̀ mɔ̀ɔ̀ntə mə 14Ka mə nɨ̀ zi yiꞌi tsiꞌì àtɨɨ tsɨ̀tsɔ̀ŋ aa, nɨ̀ ka yǐ naŋsə zi tsiꞌì sɨgɨ̀nə̀ mə mbə nɨ̀ tse ŋkwɛɛ mɨ̂ntɨɨ̀ muu nloŋ ŋgaà yìꞌi ajàŋ mə bìꞌi ka yǐ kɨɨ kwɛ̀ɛ̀ mɨ̂ntɨɨ̀ miꞌi nloŋ ŋgaà yùù wa njwî M̀màꞌàmbî Yesu. 15Tsǒ mə mə̀ lɛ nzi mə nɨ̀ ka yuꞌu ɨ zi aa, mə̀ lɛ ntɨgə̀ nlɔɔ mə mə̀ ka fòo tsyǎ mbii ɨ zi ghantə ghuu, ta nɨ̀ tswê nɨ̂ m̀bɔɔnə ŋ̀gàà ji baà. 16Ǹloŋ mə mə̀ lɛ ntɛꞌɛ taŋtə aa mə mə̀ ka ghantə ghuu ajàŋ yìi mə mə̀ ka kɨ tsyǎ a ŋghɛ̀ɛ a alaꞌa Macedonia aà; ɨ kɨɨ bǔ ghantə ghuu a noò yìi mə mə̀ bɨ̀ɨ̀ aa, tâ nɨ̀ tɨgə ntsyasə gha ta mə̀ ŋghɛ̀ɛ a Yudea aà. 17Mə kɨ sɨ taŋtə ma mùu ajàŋ njɨŋkə aa jɨ̀ŋkə aa ɛ? Kə̀ a ntaŋtə ɨ̀nnû ja ma mùu ajàŋ mə ghɨ̀rə̀ aa tsǒ ŋù yî fàa mbi, a ajàŋ yìi mə mbə a swoŋ mə, ɨ̀ɨ̀ŋə tsɨ̂tsɔ̀ŋ, àbàŋtə̀ a tɨ bə a bû ǹswoŋ mə ŋ̀gaŋ aa ɛ? 18Ajàŋ mə a laa mə Nwìŋgɔ̀ŋ a swoŋ aa annù nɨ̂koŋ aa, ŋ̀kàꞌâ yìꞌì a mbo bù kaa ɨ̀ sɨ̀ aa ɨ̀ɨ̀ŋə bô ŋ̀gaŋ bə̂. 19Ǹloŋ mə Yesu Kristo Mu Nwìŋgɔ̀ŋ wa yìi mə Silas nɨ Timoti nɨ mə̀ lɛ nswoŋ a mbo bù aa, kaa laa ŋkɨꞌì yî ɨ̀ɨ̀ŋə bô ŋ̀gaŋ bə̂, à bàŋnə mbə ɨ̀ɨ̀ŋə Nwìŋgɔ̀ŋə̀. 20Ǹloŋ mə ɨ̀ɨ̀ŋə yìi mə à tswe nɨ̂ ŋ̀kàꞌa Nwîŋgɔ̀ŋ tsiꞌì tsɨ̀m aa, à tswe aa ghu nû. A bə̂ ǹjiꞌì ànnù yìi mə bìꞌinə swoŋə “Amen” ntsya ghu nu mfa nɨ nɨ̀ghaꞌa a mbo Nwì aà. 21Lâ a bə Nwìŋgɔ̀ŋ mə à bòònsə yiꞌi nɨ mânjì yìi à tɨɨ biꞌinə̀ nɨ Kristo ŋkɨ nyarə yiꞌi nləə nɨ̂ àyoo afàꞌâ yi, 22à nɨŋ àwenə̀ yi a nu bìꞌinə̀ ŋ̀kɨ nnɨŋ Azwî yi a nu bìꞌinə̀ a ndɨ̀ꞌɨ à laa mə njoò tsɨ̀m jìi mə ɨ tswe a atà aa nɨ jiꞌinə̀. 23Mə twoŋə Nwî mə tâ à bə àyəfə̂ ghà, à zî ǹtɨɨ̀ ghâ, kaa mə̀ lɛ kɨꞌɨ a alaꞌa bakorinto zi aa mə mə waꞌǎ ŋgɨꞌɨ a nu bù nɨŋə̀,. 24Kaa bìꞌì sɨ lò aa ŋgànsə bù nɨ ànnù yìi mə boŋ nɨ̀ lɨgɨnə mbii, bìꞌì zi mə nɨ̀ təə ntɨ̀nsə̀ a nɨ àbìintɨɨ yuu. Bìꞌi bàŋnə̀ ǹlɔɔ mfàꞌa bìꞌinə̀ a nɨ mânjì yìi mə nɨ̀ ka kɨ dorɨtə.

2

1Tsǒ mə a bə maa ajàŋ aa, mə̀ kàꞌa a ntɨɨ mə̀ mə kaa mə̀ ka waꞌǎ bù zi ŋghantə ghuu a ŋkùꞌùsə ŋghɨrə mə tâ nɨ̀ ka njəŋnə 2ǹloŋ mə mbə mə̀ ghɨrə nɨ̀ ka njəŋnə boŋ wò à ka tɨgə ghɨ̀rə tâ mə̀ ka ndorɨtə aa ɛ? Boŋ à ka kɨɨ bǔ bə tsiꞌì bə̀ bya mə mə̀ ghɨrə mə bo yuꞌu nyaŋə aà. 3A bə njiꞌì ànnù ya yìi mə mə̀ lɛ ŋŋwàꞌànə̀ letter wa a mbo bù aa, kaa mə̀ lɛ kɨꞌɨ̀ kɔ̀ŋə̀ mə mə zǐ a mbo bù, ɨ zǐ tâ bə̀ bìi mə bɨ tswe nɨ̀ ŋ̀ghɨ̀rə tâ mə̀ ka ndorɨtə aa, tâ bo baŋnə ghɨ̀rə tâ mə̀ ka njəŋnə. Ǹloŋ mə mə̀ zi a laa mə, nòò yìi mə dorɨtə aa, bù bɨtsɨ̀m kɨɨ ndorɨtə. 4Mə̀ lɛ ŋwaꞌanə aŋwaꞌanə ya a mbo bù aa nɨ ŋgɨꞌɨ yì ŋ̀wè a ntɨɨ mə̀ bo bɨ̀ nɨ mɨ̀làà a miꞌi mə̀. Kaa mə̀ lɛ ŋkɨꞌɨ̀ ŋ̀wàꞌànə̀ aa a ŋghɨ̀rə mə tâ nɨ̀ ka njəŋnə. Mə̀ lɛ mbàŋnə̀ ŋ̀waꞌanə aa a nghɨrə mə tâ nɨ̀ zǐ ajàŋ mə mə̀ kɔ̀ŋə ghuu bɨtsɨ̀mə̀.

Ǹlìꞌìnə̂ ɨ̀fansə ɨnnù ŋù yìi mə à ghɨ̀rə bə̀ jəŋnə̀ aà

5M̀bə a bə yìi mə ŋù tsù à ghɨ̀rə mə tâ ŋù mɔ̀ꞌɔ ka njəŋnə boŋ kaa à sɨ aa a nu mə̀ ghɨrə̀, à bàŋnə ŋghɨ̀rə̀ aa a nù bù bɨtsɨ̀mə̀, ka mə mbə a mɔɔntə̀ ghuu tsiꞌǐ muntsìrə̂ aà. (Mə swoŋ ma mùu ajàŋ aa nloŋ mə kaa mə sɨ kɔ̀ŋə mə mə tsəꞌə ghu nu siꞌi). 6Ǹjò ya yìi mə bù bî ghàꞌàtə̀ nɨ̀ nɨ̀ŋ mə̂ ghu nu ma muù mânjì aa, ɨ̀ kùꞌùnə̀ mə̂. 7Lâ tsɨ̂tsɔ̀ŋ tâ nɨ̀ liꞌinə ɨfansə ɨnnǔ ji mbu ndɨ̀ɨ̀ntə̀ yi, tâ ghɨ̀rə tâ waꞌà lò ǹtɨgə jəŋnə siꞌi, m̀meꞌe ɨbɨɨnû yi. 8Mə̀ tɨgə̀ m̀buꞌu nɨ̂ m̀bo a mbo bù mə tâ nɨ̀ ghɨrə mə tâ à zi mə nɨ̀ naŋsə ŋkɔ̀ŋə̀ yi. 9A bə̂ ǹjiꞌì ànnù yìi mə mə̀ lɛ ŋŋwàꞌànə̀ letter wa a mbo bù aà. Mə̀ lɛ ŋwàꞌànə̀ aa a nyweꞌetə bù, a nzi mə kə̀ nɨ̀ laà ǹyuꞌunə ɨ̀nnù jìi mə mə dɨꞌɨtə ghuu ghu aa ŋgɔ̀ŋ bɨ̀nòò bɨtsɨ̀m lɛ. 10Nɨ̀ bə lìꞌìnə annù yìi mə ŋù à fànsə a nu bù aa, boŋ mə̀ ka kɨɨ lìꞌìnə̀. Ǹloŋ mə mə̀ yǐ lìꞌìnə̀ aa, mə mbə a bə mə mə̀ tɛꞌɛ ntswe nɨ̂ ànnù yî tsu a lìꞌìnə, mə̀ ghɨrə̀ maa ajàŋ a nsi Kristo nloŋ ŋgaà yùù. 11Ta ghɨrə mə tâ Satan a tsuu mɨtsyɛ̌ miꞌinə̀ lǒ tsya nloŋ mə bìꞌinə̀ zi mɨnàŋ yì.

Nɨ̀bɔ̀ꞌɔ nɨ Paul a nòò yìi mə à lɛ ntswe a Troas aà

12Nòò yìi mə mə̀ lɛ ŋkuu a alaꞌa Troas a ŋka nswoŋ ǹtoo yì ǹsɨ̀gɨ̀nə̀ ya mbɨꞌɨ Kristo ghu aa, mə̀ lɛ nyə mə Mmàꞌàmbi à ŋaꞌa mânjì nɨ̂ ɨ̀fàꞌà yìi mə ɨ lɛ ntswe ghu aa. 13Lâ nû yà ɨ̀ lɛ naŋsə mbɨꞌɨ ǹloŋ mə kaa mə lɛ ŋwaꞌǎ ndɨm ghà Titus yə aà. Mə̀ tɨgə̀ m̀fa fɨlo fɨ bə̂ bìi mə bɨ lɛ tswe ghu aa, nlo ghɛ̀ɛ a alaꞌa Macedonià.

Ajàŋ mə bìꞌinə̀ màꞌa ntsya a njɨ̌m Kristo aà

14Lâ m̀bɨꞌɨkə a mbo Nwìŋgɔ̀ŋ yìi mə, ǹtsya a njɨm Kristo a ghɨrə mə tâ bìꞌinə̀ tswe nɨ̂ àbwarə a ajàŋ mə Kristo à tsyâ ntsò aà, ntɨgə ntsya a njǐm bìꞌinə̀, nsɛɛnsə nɨ̂ ǹtoo ya mbɨ̀ꞌɨ̀ Kristo, a ɨdɨgə tsɨ̀m tsiꞌì tsò a yoo yì lùmtə̀ yî sɨgɨnə̀. 15Ǹloŋ mə bìꞌinə̀ bə aa àlùmtə̀ yî sɨgɨ̀nə̀ yìi mə Kristo a fa a mbo Nwì, a tɨgə̀ ǹsɛɛnə ŋghɛ̀ɛ̀ a tɨtɨ̀ɨ bə̀ bìi mə bɨ yweenə aa bo bɨ̀ bìi bɨ bwɛ aà. 16A mbo bə̀ bìi mə bɨ bwɛ aa, a bə̂ ǹtɨ̀ɨ̀ àyàꞌà yìi mə a zwitə, lâ a mbo bə̀ bìi mə bɨ yweenə aa, a bə̂ àlùmtə̀ yî sɨgɨ̀nə̀ yìi mə a zì nɨ̂ ǹtswêntɨ̀ɨ̀. Tsǒ mə a bə laà aa, mbə̂ wò a kuꞌùnə̀ a nɨ̂ m̀buu ɨfàꞌà ma ghû aa ɛ? 17Kaa bìꞌì sɨ̀ bə aa tsiꞌì tsǒ bə̀ bî ghàꞌàtə̀ bìi bɨ lɔ̀gə̀ nɨghàà nɨ Nwî a nɨ̂ àyoo mɨtaa yìi bɨ fèè aà, lâ ajàŋ mə Nwìŋgɔ̀ŋ à lɛ ntoo yiꞌi aa, bìꞌì swoŋ aa tsiꞌì ànnù nɨ̂ŋkoŋ a nsi miꞌi yu tsiꞌì tsǒ ŋgàŋəfàꞌà Kristo.

3

Ànnù ǹloŋ àkàà yî fii bo bɨ̀ àkàà yî lwèn yâ

1A laà m̀bə aa mə bìꞌi bǔ mbeentə nɨ̂ yiꞌi bɨmbɔŋ aa ɛ? Bìꞌì laà ŋ̀kɨɨ nlɔɔ nɨ̂ àŋwàꞌànə̀ tsǒ bə̀ bi mɔꞌɔ, jii mə ɨ lo a mbo bu kɨ̀ mə bɨ ŋwaꞌanə a mbo bù m̀beentə nɨ̂ ɨ̀fàꞌâ yiꞌi aa ɛ? 2Bù bumbɔŋ nɨ̀ bə aa ɨ̀jaŋ ŋŋwàꞌànə̀ ma jya a mbo bìꞌì. Bɨ ŋwàꞌànə̀ a mum mɨ̀ntɨɨ bìꞌì mə tâ bə̀ bɨ̀tsɨ̀m zi ŋkɨɨ ntɨgə ntwoŋə. 3Nɨ̀ dɨ̀ꞌɨ̀ nɨ mə â lɛ ŋŋwàꞌànə Krito yumbɔŋ ŋŋwàꞌànə aŋwàꞌànə̀ ma yû ǹtɨgə ntoo yiꞌi nɨ yu. Kaa bɨ sɨ̀ aa nɨ̂ ŋ̀kɔ̀ŋəŋwàꞌànə ŋwàꞌànə̀, bɨ ŋwaꞌanə aa nɨ̂ Àzwì Nwîŋgɔ̀ŋ yìi mə à tswe ntɨ̀ɨ̀ aà; kaa waꞌa aa a atu ŋgɔ̀ꞌɔ̀ kɨ ŋwaꞌanə, mbaŋnə ŋwàꞌànə aa bə a mum mɨ̀ntɨɨ bə̀.

4Bìꞌi swoŋ ma mùu ajàŋ aa nloŋə abìintɨɨ yìi mə bìꞌi tswe nɨ yu a nu Nwì ǹtsya a njɨ̌m Kristo aà. 5Kaa bìꞌì sɨ swoŋ aa mə bìꞌì bɨmbɔŋ tswe nɨ̀ mɨ̀dàꞌà a ŋghɨ̀rə annǔ tsu. Mɨ̀dàꞌà mɨtsɨ̀m mìi mə bìꞌì tswe nɨ mu mɨ lò aa a mbo Nwì; 6àa tsiꞌì Nwì mə à ghɨ̀rə mə tâ bìꞌì tswe nɨ mɨ̀dàꞌà a mbə ŋgǎŋəfàꞌà fàa a mum àkàà yî fiì, yìi mə kaa a sɨ aa bɨ̀nɔ̀ŋsə̀ bìi mə bɨ ŋwaꞌanə aa bə̂. A bə aa bə̂ ànnǔ Azwì Nwì. Bɨ̀nɔ̀ŋsə̀ bɨ zì aa nɨ̀ nɨ̀wô, lâ Àzwì Nwî a bâŋnə̀ m̀fa aa ǹtswêntɨ̀ɨ̀.

7M̀bə a bə mə àkàà ya yìi mə bɨ lɛ ŋŋwàꞌànə a atû ŋ̀gɔ̀ꞌɔ̀, a zî nɨ nɨ̀wo aa, a lɛ sɨ naŋsə ŋweenə tsiꞌì ŋwèènə̀, kaa baIsrael waꞌǎ nlèntə̂ ǹsi Moses bû ǹzi nloŋ mə ɨ lɛ sɨ ta siꞌi siꞌi, ka mə ɨ lɛ sɨ bù ŋ̀kɛntə nɨ̂ ǹta aa, 8bəə boŋ mbə nɨghaꞌa nɨ àkàà ya yìi mə à nɨ afàꞌa Azwì Nwî aa, nɨ ka waꞌà bàŋnə̀ ŋ̀weenə ntsyǎ mbo aa ɛ?

9Mbə a bə mə ɨfàꞌa akàà ya yìi mə a nɨŋ ɨsaꞌa a nu bə̀ aa, ɨ lɛ ntswe nɨ nɨ̀ghaꞌa bəə boŋ ɨ̀fàꞌa akàà ya yìi mə a ghɨ̀rə̀ mɨ̀nnù mɨ bə̂ mɨ tsinə aa, boŋ ɨ sɨ̀ bâŋnə̀ ǹtswe nɨ̀ nɨ̀ghaꞌa nìi nɨ tsyatə aa ɛ? 10M̀bə bìꞌinə̀ tɨgə̀ ǹswoŋ mə nɨ̀ghaꞌa nì wè nû mə bìꞌinə̀ tswe nɨ nu tsɨ̂tsɔ̀ŋ aa nɨ ghɨ̀rə̀ mə̂ mə tâ nɨ̀ghaꞌa nî m̀bìì nya tɨgə ayoo adàŋə̀ àdàŋə̀. 11M̀bə a bə mə ayoo ya yìi mə a lɛ sɨ kwìꞌìnə̀ aa a lɛ ntswe nɨ nɨ̀ghaꞌa bəə boŋ àyoo ya yìi mə a tswe nɨ̂ŋkoŋ aa a baŋnə ntswe nɨ̀ nɨ̀ghaꞌa nì ghàꞌàtə̀. 12Tsiꞌì tsǒ mə a nɨ̂ ànnù yìi mə bìꞌinə̀ nɨŋ ǹtɨɨ yiꞌinə ghu aa, bìꞌinə̀ zî àjàŋ mə bìꞌinə ka kɨ swoŋ ma yû ànnù nɨ mɨ̀dàꞌà. 13Kaa bìꞌinə̀ sɨ̀ aa tsiꞌì tsǒ Moses bə̂, a ajàŋ yìi mə à lɛ sɨ lɔ̀gə̀ nɨ̂ àtsə̀ꞌə̀ m̀bɔɔntə nɨ̂ ǹsî yi ghu mə tâ baIsrael tsuu mmɛ̌ nɨghaꞌa nya nìi mə nɨ lɛ ntswe ghu ŋkwiꞌinə nii aa lǒ yə aà. 14Maa ajàŋ bɨ lɛ mfɨ̀ɨ ɨtû jyaa, ɨ zi yweꞌe sii, bɨ yi tɨ twoŋə àkàà yî lwèn ya aa, ma yaa atsəꞌə a burə̀ ka kɨ bɔ̀ɔ̀ntə̀ nɨ mɨ̀tsyɛ̂ myaa, ǹloŋ mə bɨ kɨɨ mfurə atsə̀ꞌə̀ ma ya a mɨtsyɛ̌ ŋù ǹtsya aa tsiꞌǐ a njɨm Kristo. 15Ɨ̀ɨ̀ŋə, ǹzi nyweꞌe sii, bɨ yi tɨ twoŋə nɔ̂ŋsə̀ Moses wa aa, àtsə̀ꞌə̀ a bɔɔ̀ntə̀ mɨ̀tsyɛ̂ myaa. 16Lâ nòò yìi mə ŋù à bə̀ŋkə yi nzi a mbɛ̀ɛ Mmàꞌàmbi aa, bɨ furə̀ àtsə̀ꞌə̀ ya nlɔ̀ꞌɔ̀sə̀. 17Tsɨ̂tsɔ̀ŋ, M̀màꞌàmbi yìi mə bìꞌinə̀ swoŋə aa, à bə aa Azwì. Àdɨ̀gə̀ yìi mə Àzwǐ Mmàꞌàmbi a tswe ghu aa kaa ànnǔ abùꞌù a waꞌà ghu bû ǹtswê.

18Bìꞌinə̀ bɨtsɨ̀m bìi mə bɨ fùrə̀ mə atsə̀ꞌə̀ ya nlɔ̀ꞌɔ̀sə̀ a miꞌi biꞌinə̀ aa, nɨ̀ghaꞌa nɨ Mmàꞌàmbi nɨ tɨgə nta nɨ a mɨ̂nsi bìꞌinə̀, bìꞌinə̀ lìì nɨ nɨ̀ghaꞌa nɨ Mmàꞌàmbi nya, nɨ bəŋkə̀ nɨ̂ yiꞌinə̀, bìꞌinə̀ tɨgə̀ ŋ̀kwensə, ŋkwi ŋkɔꞌɔ nɨ a mum nɨ̀ghaꞌa mà nya, ǹtɨgə mbə tsǒ yu. Ma yû ànnù a lò aa tsiꞌǐ a mbô M̀màꞌàbì yìi mə à nɨ Azwì aà.

4

Ànnǔ àfùꞌù Nwî a mum bàntɔ̀ɔ̀ bɨ nsyɛ̂

1Ma mùu ajàŋ tsǒ mə Nwì a njɨ̌m àbɔŋətɨɨ̀ yi à fà mə̂ ɨ̀fàꞌà ma ghû a mbo bìꞌì aa, kaa bìꞌì sɨ bù m̀bɔꞌɔ. 2Bìꞌì tuu ɨ̀nnǔ adɨrə atû tsɨ̀m jìi mə bɨ ghɨrə a ɨdɨgə alɔ̀ꞌɔ̀sə̀ aa kaa bìꞌì sɨ ɨnnǔ mbweꞌesə̀ ghɨrə; kaa bìꞌì sɨ nɨ̀ghàà nɨ Nwî kwensə. Bìꞌi bàŋnə̀ swoŋə aa tsiꞌì ànnù nɨ̂ŋkoŋ ya nɨ̀ ǹsi nɨ̀ ǹsi a mɔɔntə̀ nɨ mɨ̀ntɨɨ̀ bə̂, bɨ tɨgə̀ m̀bii nɨ̂ ànnû yiꞌi a nsi miꞌi Nwì. 3M̀bə̂ ǹtoo yìi mə bìꞌi swoŋə aa ɨ bu ntswe a alɔ̀ꞌɔ̀sə̀ a mbo ŋù, boŋ ɨ̀ tswe aa a mbo bə̀ bya mə bɨ bwɛ ŋghɛɛ nɨ̂ waa aà. 4Ǹloŋ mə a mbo bo, nwì m̀bi ghù à màꞌà mə afə̀ꞌə̀ a miꞌi bo bìi bɨ sɨ ntoo ya bii aà. Kaa bo waꞌà nɨ̀ ŋ̀kàꞌà wa mə ɨ ta a nu bo aa yə̂. Ŋ̀kàꞌà ma ghû ɨ bə aa yǐ ntoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ ya nloŋ nɨghaꞌa nɨ Kristo, yìi mə à tswe nɨ̀ màrə̀ Nwì yumbɔŋ aà. 5A nɨ̂ ǹtoo yìi bìꞌi swoŋə aa, kaa bìꞌì sɨ annù aa nloŋ mɨbɨ̀ɨ̀ mɨ nû miꞌi swoŋə, bìꞌi swoŋ aa mə Yesu Kristo à nɨ̂ M̀màꞌàmbî, bìꞌì bə̂ ŋ̀gǎŋəfàꞌâ juu nloŋə ŋkwitu Yesu. 6Ǹloŋ mə à nɨ Nwì wa mə à lɛ nswoŋ mə, “Tâ ŋ̀kàꞌà ɨ̀ ta a mûm m̀fiì ɨ̀dɨ̀gə̀ aa!” mə à ghɨ̀rə̀ mə̂ ŋ̀kàꞌâ yi ɨ ta a mûm ǹtɨɨ bìꞌì, a mfâ ŋ̀kàꞌà yìi mə ɨ ghɨ̀rə mə tâ bìꞌì zi nɨghaꞌa nɨ Nwî nya mə nɨ ta a nsi Krito aà.

7Lâ bìꞌì bìi mə bìꞌì tswe nɨ àfùꞌù ma yû aa, bìꞌi bə aa tsǒ bàntɔ̀ɔ̀ bɨ nsyɛ̂, tǎ dɨ̀ꞌɨ mə àdàꞌà yî wè ya mə tswe a nɨ̂ ǹtoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ ya aa, kaa sɨ̀ aa à yiꞌi bə̂, a lo aa a mbo Nwì. 8Bɨ dɨ mbuu ŋgɨꞌɨ tsiꞌì tsɨ̀m a nu bìꞌì, kaa ma yû a waꞌà ghɨ̀rə̀ mə bìꞌì kɛntə, bɨ ghɨrə̂ àtû yiꞌi a buurə̀ la kaa ma yû a waꞌà yiꞌi kɨŋə̀; 9bɨ tsɔꞌɔ nɨ̀ àkòrə̂ yiꞌi la kaa Nwì a waꞌà yiꞌi miꞌì; mfuu nɨ̂ yiꞌi mmaꞌa nɨ a nsyɛ la kaa waꞌǎ bàŋnə̀ nzwitə. 10Ŋ̀gɔ̀ŋ bɨ̀nòò bɨtsɨ̀m, bìꞌì bèꞌè nɨ̀ nɨ̀wo nɨ Kristo a nu bìꞌì. Bɨ tɨgə̀ m̀baŋnə nyə nɨ̂ ǹtswêntɨ̀ɨ Kristo a nu bìꞌì. 11Maa ajàŋ, àjàŋ yìi mə bìꞌì tswe bɨtɨ̀ɨ̀ aa, bìꞌì kɨɨ ntswe aa tsiꞌǐ a ntsu nɨwo ŋgɔ̀ŋ bɨ̀nòò bɨtsɨ̀m ǹloŋ ŋgaa Krito, ma mùu ajàŋ bɨ bâŋnə̀ ntɨgə nyə nɨ̂ ǹtswêntɨ̀ɨ Yesu fàa mûm nû yìꞌì yìi mə kwo aà.

12Tsǒ mə a bə laa, bìꞌì tɨgə̀ ǹtswe nɨ a ntsu nɨ̀wo nɨ̀ baŋnə̀ ǹtswe nɨ̂ ǹtswêntɨ̀ɨ̀.

13Bɨ ŋwaꞌanə a mûm àŋwàꞌànə̀ Nwî mə, “Mə̀ lɛ mbii Nwî, maa ajàŋ mə̀ kɨɨ̀ ǹtɨgə nswoŋə.”4.13: Ps. 116.10 A ŋgɨ̌ŋ ŋgɨ̀ŋ, bìꞌì kɨ ntswe aa nɨ̂ àjàŋə abìintɨɨ mà ya, ŋkɨɨ ntɨgə swoŋə nɨ̂ ɨ̀ntoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ yâ. 14Bìꞌi zi mə, Nwì wa mə à lɛ nyweensə Mmàꞌàmbî Yesu nɨwo aa, à ka yǐ kɨɨ yweensə yiꞌinə̀ tsǒ mə à lɛ ŋkɨ nyweensə Yesu aa, ɨ lɔ̀gə̀ yiꞌinə̀ tâ bìꞌinə̀ zi ntswe a nsi miꞌi yu. 15Ma jû ɨnnù tsɨ̀m ɨ fɛꞌɛ̀ aa nloŋ ŋgaà yùù, mə tâ ɨ̀bɔ̀ŋ Nwî ɨ ka nsɛɛnə ŋghɛ̀ɛ nɨ a mbo bə̀ bî ghàꞌàtə̀, tâ ànnǔ mfâ m̀bɨꞌɨkə a mbo Nwì tâ à ka ŋghaꞌatə, ŋkɨɨ nzi nɨ nɨ̀ghaꞌa a mbo Nwì.

Ŋ̀ka ntswêntɨ̀ɨ̀

16Tsǒ mə a bə laà aa, kaa mbə bìꞌì waꞌǎ akòrə̂ yiꞌi bû ǹswuŋtə mbɨ̀ɨ̀ nɨ̂ ǹjɨ̀mə̀. Ka mə njyǎ nû yìꞌinə̀ ɨ bɔrə ŋkwo ŋghɛɛ aa, Nwî bàŋnə̀ m̀fa nɨ̂ mɨ̀tɨ̀ɨ̀ mî fii a ŋgɔ̀ŋ bɨ̀nòò bɨtsɨ̀m a nɨ̂ àzwî yiꞌinə̀. 17Mûntsìrə̂ ŋ̀gɨꞌɨ yù yìi mə bìꞌinə̌ yə aa, kaa ɨ̀ ka waꞌà siꞌi tɨgə̀, ɨ̀ ka yǐ zǐ nɨ nɨ̀ghaꞌa nìi mə nɨ luu ŋkɨ ntswe nɨ̂ŋkoŋ aa a noò yìi mə bìꞌinə̀ tswe a nsi miꞌi Nwì aà. 18Ma mùu ajàŋ, kaa bìꞌinə̀ sɨ aa ɨ̀nnù jìi mə bìꞌinə yə nɨ miꞌi aa lìì, lâ m̀baŋnə ntɛꞌɛ nɨ̂ àtû yiꞌinə̀ aa bə a nɨ ɨ̀nnù jya jìi mə kaa bìꞌinə̀ sɨ yə aà. Ɨ̀nnù jìi mə bìꞌinə̌ yə nɨ miꞌi aa ɨ tswe aa tsiꞌì nɨ mû àtɨɨ noò. Lâ ɨ̀nnù jìi bìꞌinə̀ sɨ yə aa ɨ lwiꞌì nɨ̂ŋkoŋə̀.

5

1Ǹloŋ mə bìꞌinə̀ zi mə, ǹtàŋ yî fàa nsyɛ ghu mə bìꞌinə̀ tswe ghu aa, bɨ bə yǐ sàꞌà boŋ bìꞌinə̀ tswe nɨ̀ ǹda a aburə yìi mə Nwìŋgɔ̀ŋ à ka fa, a bə ǹda yìi mə bɨ sɨ aa nɨ̂ m̀bô ghurə, ɨ tswê a aburə nlwìꞌi nɨ̂ŋkoŋə̀. 2Tsɨ̂tsɔ̀ŋ, bìꞌinə̀ tsaa nɨ̂ tswegə̀, ǹlɔɔ nɨ mə boŋ bɨ wɛꞌɛ ǹdùgə̀ yiꞌinə̀ yî àbùrə̀ ya, a nu bìꞌinə̀, 3ta bɨ wɛꞌɛ bìꞌinə̀ tsuu nswèrè ǹswèrə tswe. 4Àjàŋ mə bìꞌinə̀ burə fàa a mûm ǹtàŋ ghuà, bìꞌinə tsaa tswegə̀ kaa a waꞌǎ bə aa mə bìꞌinə lɔ̀ɔ aa mə tâ bɨ̀ tsɔꞌɔ ma juù ɨ̀tsə̀ꞌə̀ a nu bìꞌinə̀, bìꞌinə̀ bàŋnə̀ lɔɔ mə tâ bɨ̀ wɛꞌɛ ji aburə jya ghu atu, tâ ǹtswêntɨ̀ɨ̀ ɨ̀ baŋnə ntɨgə jɨ ayoo ya yìi mə a kwo aà. 5A tàŋtə Nwì ǹtaŋtə yiꞌinə̀ a nɨ kwensə ma ghû, ŋ̀kɨ mfa Azwi yi a mbo bìꞌinə̀ a nɨ̂ àwenə̀ mə kwensə wa a zì.

6Tsǒ mə a bə laa, bìꞌinə̀ tɨgə̀ ntswe nɨ̂ àtàŋəntɨɨ ŋgɔ̀ŋ bɨ̀nòò bɨ tsɨ̀mə̀. Bìꞌinə̀ zi mə bìꞌinə̀ bə naŋsə tswe a ndùgə̀ fàa nɨ yulà ǹjyǎnu boŋ bìꞌinə̀ tswe a ndìsyà biꞌinə̀ bɨ̀ M̀màꞌàmbî, 7ǹloŋ mə bìꞌinə zǐ akòrə̀ nɨzî yiꞌinə̀ aa a mûm àbìintɨɨ̀, kaa à sɨ̌ annǔ nyə bə̂. 8Bìꞌinə̌ taŋ ntɨɨ, nyə̀ꞌə̀tə̀ mə boŋ bìꞌinə̀ laa mmàꞌàtə m̀bɨ̀ɨ̀nu yù m̀baŋnə ŋghɛɛ ntswe a ndùgə̀ biꞌinə̀ bɨ̀ M̀màꞌàmbî. 9Lâ kə̀ bìꞌinə̀ tswê a ndùgə̀, kə̀ bìꞌinə̀ tswê a adɨgə dàŋ, atu annû yiꞌinə̀ tâ à bə a ŋka ŋghɨ̀rə tâ Nwì à ka ndorɨtə. 10Ǹloŋ mə bìꞌinə̀ bɨtsɨ̀m ka yǐ təə a nsi ŋ̀gɔ̀ꞌɔ̀ kɔrə̀ Kristo, tǎ tâ bɨ̀ tsɔꞌɔ ɨfàꞌà ŋû ǹtsɨ̀m tâ à kwɛrə ɨbɔ̀ŋ kə̌ ɨbɨ, ǹyoŋə a njɨ̀mə̂ ànnù yìi mə à lɛ mfàꞌà fàa mûm ǹjyǎnû aà.

Àfàꞌa mboonsə bə̀ bo bɨ̀ Nwì

11Tsǒ mə bìꞌinə̀ zî ànnù yìi mə a tswe ghu a ŋka mbɔꞌɔ Mmàꞌàmbî aa, bìꞌinə̀ ghɨrə tâ bə̀ bî mɔꞌɔ bɨ̀ zi. Nwìŋgɔ̀ŋ à naŋsə nzi yiꞌi, mə̀ kɨ̂ ŋ̀waꞌatə mə a mûm ǹtɨɨ bù nɨ̀ kɨ naŋsə nzi yiꞌi. 12Kaa bìꞌì sɨ bù ŋ̀kɔŋə a ŋghùꞌùsə̂ yiꞌi bɨ̂mbɔŋ a mbo bù, bìꞌi bàŋnə̀ ǹlɔɔ a ndɨ̀ꞌɨ tâ nɨ̀ zi mə mbə nɨ̀ kâ ŋ̀kwɛɛ mɨ̂ntɨɨ̀ muu nloŋ ŋgaà yìꞌì; ta zi nɨ̂ àjàŋ yìi mə nɨ̀ kwiꞌi nɨ̀ghàà a mbo bə̀ bya bìi mə bɨ kwɛ̀ɛ̀ mɨ̂ntɨɨ̀ myaa nyoŋə bə̂ ŋ̀kə̀rə̂ ŋù, m̀baŋnə mmàꞌàtə akòrə̀ nɨzì yaa laà. 13Bìꞌi baanə aa bàànə̀ aa ɛ? Boŋ bìꞌi baanə aa mbɨ̀ꞌɨ ŋgaa Nwì. Lâ, m̀bə a bə mə kaa bìꞌì sɨ aa bàànə̀ baanə, boŋ ma mùu ajàŋ a bə aa nloŋ ŋgaà yùù. 14Ǹloŋ mə a yiꞌi laa a tsisə akɔ̀ŋnə̀ Kristo; bìꞌinə̀ zi a laa mə ŋù yì fùùrə̀ à lɛ ŋkwo mbɨꞌɨ ŋkwitu bə̂ bɨ̀tsɨ̀mə̀, a tɨgə̀ m̀bə mə bə̀ bɨ̀tsɨ̀m bɨ kwô. 15À lɛ ŋkwo a atu bə̀ bɨ̀tɨ̀mə̀ aa mə bə̀ bìi mə bɨ tswe ntɨ̀ɨ̀ aa tâ bɨ̀ tsuu aa bə mbɨ̀ꞌɨ̀ ŋ̀gàâ yàà ɨ tswe, tâ bo baŋnə tswe nloŋ aa yu wa yìi à lɛ ŋkwo a atu bo bɨ bû ǹyweensə yi nɨ nɨ̀wo aà.

16Ǹlɔgɨnə tsɨ̂tsɔ̀ŋ kaa bìꞌinə̀ sɨ ŋû bu nlentə aa tsiꞌì tsǒ ajàŋ mə mbi yù ɨ lèntə̀ aà. Ka mə à lɛ mbə noò yì mɔ̀ꞌɔ bìꞌinə̀ lêntə̀ nɨ̂ Kristo tsiꞌì tsǒ ŋùmɨsɔ̀ŋ aa, kaa bìꞌinə̀ sɨ nii maa ajàŋ bu nyə. 17Tsǒ mə a bə laa à aa, ŋù ǹtsɨ̀m yìi mə à tswe a mum Kristo aa, à tɨgə mbə aa ŋù yî m̀fiì. Lɛ boŋ ntswêntɨ̀ɨ̂ yì yî ǹlwèn ɨ̀ ghɛ̀ɛ̀ mə̂, yì mfii ɨ tɨgə̀ ǹzi. 18Ma juù ɨ̀nnù ɨ lo aa a mbo Nwìŋgɔ̀ŋ, yìi mə, ǹtsya a njɨ̌m Yesu Kristo, a lɛ mbù ǹlɔgə yiꞌinə̀ m̀boonsə a nu yu, ntɨgə mfa ɨfàꞌà a mbo bìꞌinə̀ mə bìꞌinə̀ ka mboonsə bə̂. 19Ma la a bə mə ǹtsya a njɨ̌m Kristo, Nwìŋgɔ̀ŋ à lɛ lɔ̀gə mbî m̀bù mboonsə fu a nu yu, kaa ŋkɨꞌɨ̀ nɨ̀ ɨ̀nnù jî bɨ̂ jyaa bû ǹlii, mbaŋnə ntɨgə mfa ɨfàꞌa mbòònsə bə̀ a mbo bìꞌinə̀.

20A bə mə bìꞌì tɨgə mbə aa bɨ̀tsùsə̀ bɨ atu bɨ Kristo, Nwìŋgɔ̀ŋ a tɨgə̀ ǹtsya nɨ nu bìꞌì ŋ̀ghaa nɨ a mbo bə̀. Bìꞌì tɨgə̀ m̀buꞌu nɨ̂ m̀bo a mbo bə̀ nɨ̂ Ɨ̀kùm Kristo, mə tâ bo bu mbòònsə̀ waa bo bɨ̀ Nwì. 21Ǹloŋ ŋkwitû yiꞌinə̀ Nwìŋgɔ̀ŋ à lɛ ŋghɨ̀rə̀ yi a tɨgə̀ m̀bə ɨnnù jî bɨ̂, a yu wa yìi kaa à lɛ ŋkɨꞌɨ ɨnnù jî bɨ zi aa, tǎ tâ bìꞌinə̀ tɨgə ntsya ghu nu, mbə ɨtsinənnù Nwî.

6

1Bìꞌi fàꞌà aa bìꞌi bɨ̀ Nwì, mbuꞌu nɨ̂ m̀bo a mbo bù mə tâ nɨ̀ tsuu ghɨ̀rə mə ɨ̀bɔ̀ŋ Nwî wa a mbo bù ɨ̀ tsya a adàŋə̀ àdàŋə̀. 2Ǹloŋ mə Nwì à swoŋ mə, “Mə̀ lɛ nyuꞌu ànnù yìi mə nɨ̀ lɛ sɨ twoŋə nàa nswoŋ aa a noò mə à lɛ ŋkùꞌù mə mə̀ kwɛtə ghuu aà, ŋ̀kwɛtə ghuu a noò ǹywèènsə bù.” Yuꞌutə̂ nɨ̀! Àa nòò yìi mə à kùꞌùnə a mbo Nwì a ŋkwɛtə bù ghu aa à ghulà! Àâ ǹjwi yìi mə Nwì à ka yweensə ghuu ghu aa ɨ̀ yulà!

3Kaa bìꞌì sɨ yiꞌi annù yìi mə mbə ŋù kwântə̀ ghu ŋwo aa ghɨ̀rə̀, mə tâ ŋù tsee àfɨ̀rə̂ yiꞌi lǒ kɨ fa nɨ̂ ɨ̀fàꞌà yìi mə bìꞌi fàꞌà aà. 4Bìꞌi dɨ̀ꞌɨ a nɨ̂ ɨ̀fàꞌa tsɨ̀m yìi mə bìꞌi fàꞌa aa mə bìꞌì bə aà ŋ̀gǎŋfàꞌà Nwî, a ajàŋə mə bìꞌi tswa nɨ̂ mɨ̀ntɨɨ̀ miꞌi a nɨ̂ ŋ̀gɔ̀ŋ bɨ̂nòo bɨtsɨ̀m, ǹyə nɨ̂ ŋ̀gɨꞌɨ, ɨ̀nnù ɨ tsyâ nɨ̂ yiꞌi a nsyɛ, ɨ̀nnù jî bɨ jì wè jî wè ɨ yə̂ nɨ̂ yiꞌi, 5bɨ lɛ ŋghɔ̀ɔ̀ nɨ̂ yiꞌi, nnɨŋə nɨ̂ a ndâtsaŋ, bə̀ juꞌù m̀burə nɨ̂ ɨ̀dɨ̀gə̀ ǹloŋ ŋgaà yìꞌì; bìꞌì nwugə̀ nɨ̂ ɨ̀bɨɨ̀ nû yiꞌi nɨ̂ ɨ̀fàꞌà, ǹlɛ tɨ bwiì ŋ̀kɨɨ nlɛ nɨ̂ ǹjì. 6Ɨ̀nnù jûlà ɨ kɨɨ̀ m̀bu ndɨ̀ꞌɨ̀ nɨ a mbo bə̀ mə bìꞌì bə aa ŋgǎŋfàꞌà Nwî: A ajàŋə mə nɔ̀ŋsə̀ yìꞌì à lɛ nlaa maŋsə aa, bìꞌì kɨ̂ ǹzi annù nɨ̂ŋkoŋ ya mə a tswe nɨ̂ ǹtoo yì sɨgɨ̀nə̀ ya, ǹtswa nɨ̂ mɨ̀ntɨɨ̀ miꞌi, ŋkɨɨ ŋghɨrə nɨ̂ ɨ̀nnù jî sɨgɨ̀nə̀ a nu bə̀ aa, Àzwì Nwì bo bɨ̀ àkɔ̀ŋnə̀ yìi mə a lɛ mbə yi annù nɨ̂ŋkoŋ aa, 7àjàŋ mə bìꞌi swoŋə nɨ̂ ànnù nɨ̂ŋkoŋ aa, nɨ̂ mɨ̀dàꞌà mɨ Nwɨ̂ŋgɔ̀ŋ, ǹtugɨtə nɨ̂ ǹjoo ntsò jya jìi mə à nɨ annù yî tsìnə̀ aa a abô màꞌà nɨ̂ a abô ŋ̀kwàbə̀ ǹto nɨ̀ jù. 8Bə̀ ghaꞌasə nɨ̂ yiꞌi, bî mɔꞌɔ tsaꞌà nɨ̀ yiꞌi, ǹswoŋə nɨ̂ ɨ̀nnù jî bɨ a atu bìꞌì, ŋkɨɨ nswoŋə nɨ jì sɨgɨ̀nə̀. Bɨ lentə nɨ̂ yiꞌi tso ŋgǎŋabaŋnənnù, lâ bìꞌi bâŋnə̀ nswoŋə nɨ̂ ànnù nɨ̂ŋkoŋə̀. 9Ǹlentə nɨ̂ yiꞌi tsǒ bə̀ bìi mə bɨ sɨ̀ waa zi aa, la bə̀ bɨ̀tsɨ̀m zî yiꞌi; bìꞌì bə tsǒ bɨ̀ku bɨ bə̂, lâ nɨ̀ yə̂ nɨ̂ yiꞌi bìꞌì kɨ̂ ǹtswe bɨ̂tɨ̀ɨ̀; ka mə bɨ nɨŋə nɨ̂ ŋgɨꞌɨ a nu bìꞌì aa kaa bɨ sɨ̀ yiꞌi zwitə̀.

10Bɨ lɛ sɨ ghɨ̀rə̀ bìꞌì jəŋnə̀ bɨ̂nòò bî mɔꞌɔ, lâ bìꞌì dorɨtə̀ tsiꞌì bɨ̀nòò bɨ̂tsɨ̀mə̀; bìꞌì bə tsǒ ŋgǎŋə̂fum, lâ ŋ̀ghɨrə bə̀ bî ghàꞌàtə̀ tswə̂ nɨ̂ àfùꞌù; bìꞌì bə̂ tsǒ bə̀ bìi mə bɨ sɨ̀ nɨ̂ àyoo tswê, lâ m̀baŋnə ntswe nɨ̂ ǹjoò tsɨ̀mə̀.

11Ɨ̀kàꞌâ jiꞌi baKorinto, wa bìꞌì nàŋsə̀ mə̂ ŋ̀ghaa a mbo bù nɨ̂ ǹsi nɨ̀ ǹsi, ŋkɨ ŋaꞌà mɨ̂ntɨɨ̀ miꞌi mfa a mbo bù. 12Kaa biꞌi sɨ̀ mɨ̂ntɨɨ̀ miꞌi a mbo bù kɨɨ, a bàŋnə ŋkɨɨ bə bù ŋ̀kɨɨ nɨ mɨ̂ntɨɨ̀ muu. 13Mə tɨgə ŋghaa a mbo bù tsɨtsɔ̀ŋ aa tsǒ ŋù a ghàà a mbo bɔɔ̀ bi, nɨ̀ kɨ ŋŋaꞌa mɨ̂ntɨɨ̀ muu mfa a mbo bìꞌì.

Àwàꞌàsə̀ ǹloŋ annǔ mbòònsə bo bɨ̀ bɨ̀tɨ̀biì Nwî

14Nɨ̀ tsuu kɨ bòònsə̀ fàꞌà bo bɨ̀ bɨ̀tɨ̀biì Nwî. M̀bə ànnù yî sɨgɨ̀nə̀ bô ànnù yî bɨ boònsə̀ aa mə akə aa ɛ? M̀bə̂ ǹlaa ɨdɨ̀gə̀ bô m̀fiì ɨ̀dɨ̀gə̀ tswê àdɨ̀gə̀ yî fùùrə̀ aa mə akə aa ɛ? 15M̀bə̂ Kristo bo Devil biinə̀ aa mə akə lɛ? Ŋù yìi mə à bìi Kristo à tswe aa nɨ̀ yuu annù mə mbə a kâ ŋ̀ghɨrə bo ŋù yìi kaa à sɨ Kristo bii aa ɛ? 16M̀bə̂ ǹdâmàꞌanwì tswê nɨ̂ ànnù yî mɔꞌɔ bo bɨ̀ mɨ̀ŋkobə aa ɛ? Bìꞌinə̀ laa mbə ndâmàꞌanwì yìi mə à tswe ntɨ̀ɨ̀ aà! A ajàŋ yìi mə Nwì yumbɔŋ à swoŋ mə,

“Mə̀ ka ghurə ndùgə̂ yà biꞌi bɨ̀ bə̀ bâ, ɨ kɨ tswe a tɨtɨ̀ɨ bo; mə̀ ka bə Nwîŋgɔ̀ŋ wàà, tâ bo bə bə̂ bâ.”

17Maa ajàŋ M̀màꞌàmbi a swoŋ mə, “Nɨ̀ fɛꞌɛ a tɨtɨ̀ɨ bo, m̀fiꞌisə mɨbɨ̀ɨ̀ mɨ nû muu a tɨtɨ̀ɨ bo.

Ǹtsee nɨ̂ ànnù tsu a ŋghɨ̀rə bu bɨ̀ àyoo yìi mə kaa a sɨ̀ laa aa tswe, bəə boŋ mə̀ ka kwɛrə ghuu.

18Mə̀ ka tɨgə bə Taà ghùù, tâ bù tɨgə ŋkɨ mbə bɔɔ̀ ba bǐ mbâŋnə̀ bo bì bâŋgyɛ̀, a swǒŋ Mmàꞌàmbî M̀buꞌutə̀mbî.”

7

1Tsiꞌì tsǒ mə ɨ̀nnù ma jû tsɨ̀m mə Nwì à kàꞌa ɨ tswe aa a mbo bìꞌinə̀ aa bɨlɨ̂m ba bìi mə mə̀ kɔ̀ŋə aa, tâ bìꞌinə̀ siꞌi mɨbɨ̀ɨ̀ mɨ nû miꞌinə̀ tâ mɨ̀ laa a nɨ̂ ǹsɨ̌ŋ tsɨ̀m jìi ɨ sɨ̌ŋ ɨbɨɨ nû yiꞌinə̀ nɨ̂ àzwì yiꞌinə̀ aa, ǹyə mə bìꞌinə̀ laa màŋsə̀ a ajàŋ mə bìꞌinə̀ bɔꞌɔ Nwî aà.

Ajàŋ mə Paul à lɛ sɨ dorɨtə nloŋ baKorinto aà

2Nɨ̀ ŋaꞌa mɨ̂ntɨɨ̀ muu mfa a mbo bìꞌì, kaa bìꞌì sɨ̌ annù a mbo ŋù tsù wô; kaa bìꞌì sɨ ŋû tsù ləənsə̀; kaa bìꞌì sɨ̀ ŋû tsù nɨꞌɨ̀. 3Kaa mə̀ sɨ annù ma yû swoŋ aa a mfâ ɨ̀fɨ̀rə̂ ghuu ǹloŋ mə mə̀ tɛ̀ꞌɛ̂ m̀bàa nswoŋ a mbo bù mə nɨ̀ tswe a ntɨɨ bìꞌi a ajàŋ mə kaa mbə ayoò tsu a waꞌà yiꞌinə̀ faàtə̀, kə̀ bə̂ bə ntswêntɨ̀ɨ̀ kə̀ nɨ̀wô. 4Mə̀ nàŋsə nzi ghuu, mə nɨ̀ tswe nɨ̀ ǹtɨɨ yì sɨgɨ̀nə̀, mə̀ kɨ̂ ntswe nɨ kɨ̀ntə̀rə̀ yî ŋ̀wè ǹloŋ ŋgaà yùu. Ǹtɨɨ̀ gha ɨ luu nɨ̀ m̀bɔɔnə̂. A mûm ŋ̀gɨꞌɨ̀ yìꞌi ntsɨ̀m, mə̀ burə ka tswe nɨ nɨ̀dorə nì wè.

5Tsiꞌǐ a ajàŋ mə bìꞌì lɛ nzi ŋkuu a alaꞌa Macedonia aa, kaa ɨbɨɨ nû yiꞌi ɨ lɛɛ̀ ŋ̀waꞌà mmɨ̀ɨ̀ntə̀, ŋ̀gɨꞌɨ ɨ zî nɨ a nu bìꞌi a mbɛ̀ɛ mbɛ̀ɛ̀. Bìꞌì tô biꞌi bɨ̀ bə̀ a abɛɛ, ŋkɨɨ nto biꞌi bɨ̀ nɨ̀bɔꞌɔ a mûm ǹtɨɨ bìꞌì. 6Lâ, Nwìŋgɔ̀ŋ yìi mə a ləꞌətə mɨ̂ntɨɨ mɨ bə̂ bìi bɨ jəŋnə aa, à lɛ ləꞌətə mɨ̂ntɨɨ̀ miꞌi a ajàŋ mə à lɛ ŋghɨ̀rə̀ Titus a zî aà; 7kaa waꞌà bə aa tsiꞌǐ ajàŋ mə à lɛ nzì aa bə̂, bo bɨ̌ ajàŋ mə nɨ̀ lɛ mbɔɔrɨsə ntɨɨ̀ yi aà. À lɛ nswoŋ a mbo bìꞌì ajàŋ mə nɨ yə̀ꞌə̀tə̀, njəŋnə, ntɨɨ nɨ̂ ànnû ya laà. Ma yû a lɛ ŋghɨ̀rə mə mə̀ kuꞌusə ndorɨtə.

8Ka mə mə̀ lɛ ŋghɨ̀rə̀ nɨ̀ jəŋnə̀ a nɨ̂ àŋwàꞌànə̀ ya mə mə̀ lɛ ntoo a mbo bù aa, kaa nû yà ɨ̀ sɨ̀ ghu bâŋnə̀ m̀bɨꞌɨ (ka mə ɨ̀ lɛ mbɨꞌɨtə ghu aà). Mə̀ yə mə àŋwàꞌànə̀ ma ya a lɛ ŋghɨ̀rə̀ nɨ̀ jəŋnə̀, ka mə nɨ̀ lɛ njəŋnə tsiꞌì a nɨ mûtɨɨ noò aà. 9Lâ tsɨ̂tsɔ̀ŋ, mə dorɨtə, kaa ŋkɨꞌɨ̀ dorɨtə̀ aa bə mə nû yùù ɨ̀ lɛ mbɨꞌɨ aa bə̂, ǹloŋ mə, àjàŋ mə nû yùù ɨ̀ bɨ̀ꞌɨ aa, a ghɨrə mə tâ nɨ̀ kwensə bɨ̂mânjî buu, Nwìŋgɔ̀ŋ à lɛ mmɔ̀ɔ̀ntə̀ ghuu a nɨ̂ àjəŋnə̀ ma yâ. La a bə mə kaa bìꞌì lɛ ŋwaꞌǎ annù yî bɨ a nu bù ghɨrə̀. 10Ǹloŋ mə àjəŋnə̀ yìi mə Nwìŋgɔ̀ŋ a fàꞌà nɨ yu aa, a kwensə mɨ̂ntɨɨ, ŋkɨɨ ŋghɨrə bə̀ yweenə̀. Kaa mbə bìꞌinə̀ waꞌà ma yaà àjəŋnə̀ baà. Lâ àjəŋnə̀ yìi mə à nɨ yî ŋûmɨ̀sɔ̀ŋ aa, a zì nɨ nɨ̀wô. 11Tâ nɨ̀ yə ajàŋ mə Nwìŋgɔ̀ŋ à ghɨ̀rə nɨ̂ àjəŋnə̀ yuu ma yû aà. Nɨ̀ yə̂ àjàŋ mə a kɨ̀ ghɨ̀rə nɨ̀ tɨgə̀ ǹyəꞌətə nɨ mə nɨ ghɨrə tâ bɨ̀ zi mə kaa nɨ̀ sɨ̀ nɨ̂ àbo ghu tswê, ǹyə a ajàŋ mə a kɨ̀ ghɨ̀rə mɨ̀ntɔ̀ŋə̂ muu mɨ lwînə̀, yə nɨ̂ nɨ bɔꞌɔ nìi nɨ̀ kə tswe nɨ nu, nyə a ajàŋə mə a kɨ̀ ghɨrə nɨ̀ fa mɨ̀bɨ̀ɨ̀ mɨ nû muu ŋkɨ naŋsə ntaŋtə nɨ a nnɨŋ ǹjò a nu bə̀ bìi mə bɨ ghɨrə̀ ɨ̀nnù jî bɨ aà. Nɨ̀ nàŋsə̀ mə̂ ǹdɨꞌɨ mə kaa àbô yùù kaa â sɨ̀ nɨ ma yû ànnù tswê.

12Ka mə mə̀ lɛ ŋŋwàꞌànə̀ ghuu aa, kaa mə̀ lɛ ŋkɨꞌɨ̀ ŋ̀wàꞌànə̀ m̀bɨꞌɨ aa ŋgaa ŋù wa mə à lɛ ŋghɨ̀rə ɨbɨ aa, kaa ŋkɨꞌɨ̀ kɨ̀ ŋ̀waꞌanə aa mbɨꞌɨ ŋgaa ŋù wa mə bɨ lɛ ŋghɨ̀rə ɨbɨ wa ghu nû aà. Mə̀ lɛ mbàŋnə̀ ŋ̀waꞌanə aa mə mə ghɨ̀rə tâ à laa a atu bù a nsi miꞌi Nwì ajàŋ mə nɨ̀ fa ɨbɨɨ nû ghuu a mbo bìꞌì aà.

13Maa ajàŋ, bìꞌì lɛ ntɨgə ndorɨtə, kaa à lɛ ŋkɨꞌɨ aa tsiꞌì niꞌi nɨdorə bə̂, bìꞌì lɛ mbù naŋsə ndorə a nyə ajàŋ mə Titus à lɛ sɨ ndorɨtə aà. Bù bɨtsɨ̀m lɛ ŋghɨ̀rə̀ ǹtɨɨ yi ɨ nɔ̂ŋ nɨ̂ m̀bɔɔnə ajàŋ mə nɨ lɛ naŋsə ŋkwɛrə yi aà. 14Mbə a bə yìi mə mə̀ lɛ ntɛꞌɛ ŋka ŋkwɛɛ ntɨɨ̀ gha ghu mbo mbɨ̀ꞌɨ ŋgaa yùù, bəə boŋ kaa nɨ̀ kɨ̀ waꞌǎ atû ya dɨ̀rɨ̀sə̀. Àjàŋ mə ŋgɔ̀ŋ ɨ̀nnù tsɨ̀m jìi mə bìꞌì lɛ sɨ swoŋ a mbo bù à lɛ mbə annù nɨ̂koŋə aa, ajàŋ mə bìꞌì lɛ sɨ kɨɨ ntərə a nsi Titus nloŋ ŋgaa yùù aa, a kɨ̂ m̀bə annù nɨ̂ŋkoŋə̀. 15Maa ajàŋ, àkɔ̀ŋnə̀ yìi mə à tswe nɨ yu a nu bù aa, a kuꞌùsə̀ ŋ̀kwe ntɨnsə, ajaŋ mə a waꞌatə nɨ̂ àjàŋ yìi mə nɨ̀ kɨ̀ sɨ yuꞌunə nɨ̂ ɨ̀nnù jìi à kɨ̀ sɨ dɨ̀ꞌɨ a mbo bù aà; a ajàŋ mə nɨ̀ lɛ ŋkwɛrə yi, ntsɨgɨnə nɨ nɨ̀bɔꞌɔ aà. 16Mə̀ nàŋsə nluu nɨ nɨ̀dorə mə mbə mə̀ naŋsə̀ ǹyəgɨtə a nu bù a nɨ̂ ɨ̀nnù tsɨ̀mə̀.

8

Àjàŋ mə bɔɔ bɨ Kristo fa njoò aà

1Bɨ̀lɨ̂m bâ bìꞌi lɔ̀ɔ mə tâ nɨ̀ zǐ ɨ̀bɔ̀ŋ Nwì yìi mə à ghɨ̀rə a nɨ̂ ŋ̀ghòtə jìi mə ɨ tswe a Macedonia aà. 2Bo kɨ tswe nɨ̀ ɨ̀kwàꞌànə̀ jì ghàꞌàtə̀ ŋ̀yoŋə a nɨ ŋgɨꞌɨ yìi mə ɨ̀ kɨ̀ kuu a nu bo aa, lâ nɨ̀dorə kɨ̀ bàŋnə nluu a ntɨɨ bo ŋghɨrə mə bo tɨgə mfa tɨ gɨtə̀ àbo ka mə bo fum fum aà. 3Mə̀ tse bə ayəfə a nswoŋ mə bo kɨ̀ sɨ naŋsə mfa nyoŋə a njɨ̌m ayoo yìi bo kɨ̀ tswe nɨ yu aà. Bo kɨ̀ sɨ tɛꞌɛ mfa nɨ̂ ŋ̀kɔ̀ŋə̀ yàà ǹtsyatə ajàŋ mə bo tswe nɨ yu aà. 4Bo kɨ̀ sɨ buꞌu mbo a mbo bìꞌì mə bo tswe nɨ̂ àbwarə a ndɨ̀ɨ̀ntə bə̀ bɨ Nwî bìi mə bɨ tswe a Yudea aà. 5A kɨ̀ burə̀ ǹtsyàtə ajàŋ mə bìꞌì kɨ̀ sɨ tɛꞌɛ waꞌatə aà. Lâ bo lɛ ntsyǎ mbìì m̀foo mfa mɨbɨ̀ɨ̀ mɨ nû myaa a mbo Mmàꞌàmbi mbɔŋ kɨɨ tɨgə fa mɨ̂bɨ̀ɨ̀ mɨ nû myaa a mbo bìꞌì, a ajàŋ mə Nwì à lɛ sɨ lɔ̀ɔ̀ aà.

6Bìꞌì tɨgə̀ m̀buꞌu nɨ̂ m̀bo a mbo Titus mə, àjàŋ mə à lɛɛ̀ ǹtɛꞌɛ nlɔgɨnə afàꞌà yu aa, tâ à maŋsə ɨfàꞌa abɔ̀ŋəntɨɨ mà yû a tɨtɨ̀ɨ bù. 7Tsɨ̂tsɔ̀ŋ tsǒ mə nɨ tsya mbìì a nɨ̂ ɨ̀nnǔ tsɨ̀m aa, a nɨ̂ àbìintɨɨ, a ajàŋ mə nɨ swoŋə annù Nwì aa, a nɨ àjàŋə mə nɨ̀ zǐ annù nɨ̂ŋkoŋ aa, a nɨ̂ ǹyə̀ꞌə̀tə a ŋkwɛtə, bo bɨ̀ nɨ̂ àjàŋ mə nɨ̀ kɔŋə a yiꞌi aa, mə̀ tɨgə̀ ǹlɔɔ mə tâ nɨ̀ kɨ ntsyambìì a nɨ̂ àfàꞌa àkɔ̀ŋnə̀ ma yû nyoŋə ajàŋə mə nɨ naŋsə mfa a ŋkwɛtə bə̀ bɨ Nwî aà.

8Kaa mə̀ sɨ lɔ̀ɔ̀ aa mfâ ǹdɨꞌɨ yî tsù a mbo bù bə̂, mə bàŋnə̀ ǹlɔɔ aa nswǒŋ mə mbə nɨ̀ tsyǎ njɨ̌m ajàŋ mə nɨ̀ yə bə̀ bî mɔ̀ꞌɔ bɨ yə̀ꞌə̀tə a ŋkwɛtə aa, ntɨgə ŋkɨ dɨꞌɨ ajàŋ mə àkɔ̀ŋnə̀ yuu a naŋsə mbə yî ànnù nɨ̂ŋkoŋ aà. 9Nɨ̀ zî ɨ̀bɔ̌ŋ Mmàꞌàmbî yiꞌinə̀ Yesu Kristo, ka mə à lɛ mbə ŋgàŋàfùꞌù aa, à lɛ ŋghɨrə ɨbɨɨ nû yi a nɨ̂ ŋ̀gàŋàfum mbɨꞌɨ ŋkwitû ghuu mə nɨ̀ tsyâ a njɨm afùmə̂ yi ya mbàŋnə̀ m̀bə ŋgàŋafùꞌù.

10Àmɔ̀ɔ̀ntə̂ ya a nɨ mə, a bɔŋ mə nɨ̀ maŋsə ànnù ya mə nɨ̀ kɨ̀ lɔ̀gɨ̀nə fìi alòò aa tsɨ̀tsɔ̀ŋə̀. Nɨ̀ lɛ mbə bɨtsyà bɨ mbìì, kaa ŋkɨꞌɨ aa tsiꞌǎ a mfàꞌa bə̂, à lɛ ŋkɨ mbə aa a nlɔ̀ɔ a mfàꞌâ. 11Nɨ̀ ghɛɛ nɨ̂ m̀bìì la mmàŋsə afàꞌà wâ. Tâ àjàŋ mə nɨ yə̀ꞌə̀tə̀ ŋ̀kɨɨ ŋkɔŋə nɨ̂ m̀fàꞌà aa, tâ à fɛꞌɛ mbòòntə̀ nɨ̂ àjàŋ yìi mə nɨ̀ fàꞌa màŋsə̀ aà, ǹyoŋ aa a nɨ̂ àyoo yìi mə nɨ̀ tswe nɨ yu aà. 12Nɨ̀ bə kɨ dorɨtə a mfa boŋ Nwìŋgɔ̀ŋ à ka beentə ayoo yìi mə nɨ̀ fa aa, ɨ yoŋə aa a njɨ̌m ayoo yìi nɨ̀ tswe nɨ yu aà, kaa ŋkɨꞌɨ betə mə nɨ̀ fa aa ayoo yìi mə nɨ̀ sɨ̀ yu tswe aà. 13Kaa mə̀ sɨ lɔ̀ɔ̀ aa mə akwɛtə̀ yìi mə nɨ fa a mbo bə̀ bi dàŋ aa tâ à bə abèꞌè mə bɨ bèꞌèsə̀ ghuu ghu bə̂. 14Lâ àjàŋ yìi nɨ̀ tswe nɨ yu tsɨ̂tsɔ̀ŋ a ghaꞌatə̀ aa, a bɔŋ ŋkɨ ŋkuꞌunə mə tâ nɨ̀ kwɛtə bə̂ bìi mə bɨ sɨ̀ nɨ̂ àyaa tswê aà. Tâ a yi mbə a noò yìi nɨ̀ boŋ, bo baŋnə ǹtswe nɨ yu a ghaꞌatə̀ aa, bo kɨ̂ ŋ̀kwɛtə ghuu. Ma mùu ajàŋ a bə mə nɨ lèntə̀ ghuu bu nɨ̀ bù aa ŋ̀gɨgɨ̀ŋə̀. 15A ajàŋ mə àŋwàꞌànə̀ Nwî a swoŋ aa mə,

“Ŋù yìi mə à lɛ ŋghotə mɨ ghaꞌatə̀ aa,

kaa à lɛ ŋwaꞌà nɨ mu tswê mɨ̀ tsyatə.

Ŋù yìi mə à ghòtə mɨ kəꞌətə̀ aa,

kaa a waꞌà kɨ̀ m̀boŋə.”8.15: Exod. 16.18

Titus bo bɨ̀ ŋ̀gǎŋakòrə̂ ji

16Bìꞌi fa mɨya a mbo Nwì mə à ghɨ̀rə mə tâ Titus à ka ndorɨtə nɨ a ŋkwɛtə bù tsiꞌǐ ajàŋ mə bìꞌi kɨɨ ndorɨtə aà. 17Kaa à lɛ ŋkɨꞌɨ bii aa tsiꞌǐ ajàŋ mə bìꞌì swoŋ mə tâ à faꞌa aà, à lɛ sɨ dorɨtə tsiꞌǐ annù a a ŋkwɛtə̂, àjàŋ mə a zi a mbo bù aa, wa a zì aa nɨ̂ ŋ̀kɔ̀ŋə̂ yì. 18Bìꞌi too nii, nɨ̂ ǹdɨmə̂ yìꞌinə̀ yìi mə ŋghòtə jî ghàꞌàtə̀ naŋsə ŋkɔ̀ŋtə̀ ɨfàꞌâ yi ajàŋ mə a swoŋ ntoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ aà. 19Kaa sɨ̀ tsiꞌì ma yû bə̂, ŋ̀ghòtə̂ ɨ̀ kɨ̀ mə̂ ǹtsɔꞌɔ yi ntoo yi mə̂ tâ bìꞌibo ghɛɛ akòrə̀ nɨtəə mà yû a mfàꞌa ɨfàꞌa àkɔ̀ŋnə̀ ma ghû a ŋghaꞌasə Mmàꞌambi tǎ kɨɨ dɨ̀ꞌɨ mə bìꞌi kɔ̌ŋə ŋkwɛtə̂. 20Bìꞌi tsyɛ̀sə̀ nɨ̂ yiꞌi mə bìꞌi waꞌà lə̀ ghɨrə tâ bə̀ ka nnurɨkə a nɨ mânjì yìi mə bìꞌi fàꞌà nɨ̂ ǹjoo jìi mə bə̀ naŋsə mfa nɨ̂ àbɔ̀ŋəntɨɨ aà. 21Bìꞌi lɔ̀ɔ̀ aà ŋ̀ghɨ̀rə̂ ànnù yìi mə a tsinə a nsi Mmàꞌàmbi bo bɨ̀ a nsi miꞌi bə̀.

22Bìꞌi too mumaà yìꞌì bo bo. Bìꞌì ywèꞌètə̀ mə̂ yi a ŋgaa jî ghàꞌàtə̀ ǹyə mə a dorɨtə a ŋkwɛtə̂. Tsɨ̂tsɔ̀ŋ a ajàŋ mə à nàŋsə nnɨŋ ntɨɨ̀ yì a nu bù aa, a kùꞌùsə̀ naŋsə ndorɨtə a ŋkwɛtə̂. 23A ŋghɛ̀ɛ nɨ Titus, à laa mbə ŋû àkòrə̀ ghâ mə a fàꞌà biꞌi yu a ŋkwɛtə bù. Ŋ̀ghɛɛ nɨ bɨ̀lɨ̂m bìꞌinə̀ bî mɔꞌɔ bya mə bɨ ghɛ̀ɛ̀ bo bo aa, bo tswe aa nɨ tsùsə̀ àtû ŋ̀ghòtə̂, ǹzi nɨ nɨ̀ghaꞌa a mbo Kristo. 24Nɨ̀ dɨꞌɨ akɔ̀ŋnə̀ a mbo bo, ta tâ ŋ̀ghòtə jyâ tsɨ̀m tâ ɨ̀ yə tâ à laa, tâ bo bii mə bìꞌì kɨ̀ sɨ kwɛ̀ɛ̀ mɨ̂ntɨɨ̀ miꞌi nloŋ ŋgaà yùù aa tsiꞌǐ annù nɨ̂ŋkoŋə̀.

9

M̀fâ àkwɛtə̀ a mbo bɨ̀lɨ̂m bìꞌinə̀ bɔɔ bɨ Kristo

1Kaa ǹjiꞌì ànnù a mbo mə̀ a mbǔ ŋka ŋŋwàꞌànə̀ a mbo bù ǹloŋə akwɛtə yìi mə bɨ fa a mbo bə̀ bɨ Nwî a Yudea aa kaa à sɨ̀ bə̂. 2Ǹloŋ mə mə̀ zi mə nɨ̌ dorɨtə a ŋkwɛtə̂. Mə̀ kɨ̀ sɨ kɨɨ ntərə nloŋ ŋgaà yùù a mbo bə̀ bɨ Macedonià, ǹswoŋə nɨ mə bɨ̀lɨ̂m bìꞌinə̀ a alaꞌa Achaia bɨ kɨ taŋtə nlɔ̀gɨ̀nə̀ aa yǐ lòò. Àjàŋ yìi mə nɨ̌ naŋsə ndorɨtə a ŋkwɛtə aa, a kɨ tìntə waa bî ghàꞌàtə̀. 3Lâ mə too bɨ̂lɨ̂m bìꞌinə̀ bû aa mə tâ àjàŋ mə bìꞌì kɨ̀ sɨ tə̀rə̀ ǹloŋ ŋgaà yùù aa tâ à tsuu bə mə bìꞌì kɨ̀ sɨ ghàà aa bə̂ ǹtsù bə̂. Tsǒ ajàŋ mə mə̀ kɨ̀ swǒŋ aa tâ nɨ̀ taŋtə ghùu kwɛtə wâ. 4Lâ m̀bə a bə yìi mə bə̀ bya a Macedonia zi bìꞌibo, nɨ̀ baŋnə mburə tɨ taŋtə̀, boŋ à ka bə adɨ̀rətu a mbo bìꞌì ɨ kɨɨ bə adɨ̀rətu yì wè a mbo bù. Ǹloŋ mə bìꞌì kɨ̀ nàŋsə nzi mə nɨ̀ ka kwɛtə. 5A bə̂ ànnù yìi mə mə̀ wàꞌàtə mə a kuꞌunə a ntoo bɨ̀lɨ̂m bìꞌinə̀ bû mə̀ bɨ̀ tsya mbìì yà aà; ta taŋtə juu njoo jya mə nɨ̀ kɨ̀ kàꞌa aà. Maa ajàŋ boŋ ɨ ka tɨgə tswe mbɔŋ tâ mə̀ zi nɨ̂ ŋ̀kɔ̀ŋə̂ yùù, kaa ŋkɨꞌɨ̀ a ŋgaansə bə̂. 6Ànnù yìi mə swoŋ aa a nɨ aa mə, ŋù yìi a bè mɨjɨ nlɨŋə aa, à ka yǐ kɨɨ fùꞌù mɨjɨ̀ mɨ̀ kəꞌətə. Ŋù yìi a bə̀ tɨ lɨŋə̀ aa tâ fuꞌu mə̀ ghaꞌa. 7Tâ ŋù ǹtsɨ̀mə̀ à fa nyoŋə ajàŋ yìi mə à kàꞌa a ntɨɨ yu aa, ntsuu kɨ nurɨkə, kə̀ tâ tsuu bə mə bɨ gaa nii gaa. Ǹloŋ mə Nwìŋgɔ̀ŋ a kɔ̀ŋə aa ŋû yìi mə a fa nɨ nɨ̀dorə aà. 8Nwìŋgɔ̀ŋ à zî àjàŋə mə mbə a fâ àfùꞌù yî wè a mbo bù mə tâ nɨ̀ tswe nɨ̀ ǹjoo jìi ɨ naŋsə ŋghaꞌa aa a ŋgɔ̀ŋ bɨ̀nòò bɨ̂tsɨ̀m a mfàꞌa ŋgɔ̀ŋ mbuu mɨfàꞌà mî sɨgɨ̀nə̀ mɨtsɨ̀m ghu. 9A ajàŋə mə àŋwàꞌànə̀ Nwî a swoŋ aa mə,

“A fa tɨ lɨ̀ŋə̀ a mbo ŋ̀gàŋə̂fumə,

ànnû yì a tsinə̀9.9: Kə̀ àbɔ̀ŋəntɨɨ̀ yi ǹlwiꞌì nɨ̂ŋkoŋə̀.”9.9: Ps. 112.9

10Yu wa yìi mə a fa njoo ŋgwɛ̀ꞌɛ̀ a mbo ŋù yìi mə a bè aa à ka ŋkɨɨ mfa nɨ̂ mɨ̀jɨ mìi mə bɨ jɨ aa, à ka fa a mbo bù nɨ jì wè, ɨ kɨɨ ghɨ̀rə̂ nɨ̀ fuꞌu nɨ mì wè ta kuꞌusə mɨ̂nta mìi nɨ koonə a nɨ̂ ɨ̀nnǔ juu jìi ɨ tsìnə̀ aà. 11À ka kɨɨ ghɨ̀rə mə tâ nɨ̀ ka mbə ŋgǎŋafùꞌù a nɨ̂ a nɨ̂ ɨ̀nnù tsɨ̀m mə mbə nɨ̀ kâ m̀fa ŋgɔ̀ŋ bɨ̀nòò bɨ̂tsɨ̀m, ta tâ bə̀ bì ghàꞌàtə̀ ka mfa mbɨꞌɨkə a mbo Nwì ǹloŋ njoo jya mə nɨ̀ fa bo kwɛrə̀ nɨ a mbo bìꞌì aà.

12Ǹloŋ mə ɨ̀fàꞌà ma ghû mə nɨ̌ fàꞌà aa, kaa ɨ sɨ aa tsiꞌì bə̀ bɨ Nwî bya kwɛtə, ɨ kɨɨ ŋghɨrə bə̀ bî ghàꞌàtə̀ ka naŋsə mfa nɨ̂ m̀bɨꞌɨkə a mbo Nwî. 13Ǹyoŋə a njɨ̌mə ajàŋ mə bɨ yə nɨ̀ fâ ɨ̀bɨɨnû ghu a nɨ̂ ɨ̀fàꞌâ ghuu aa, bə̀ bî ghàꞌàtə̀ bɨ ka kɨ ghaꞌasə nɨ̂ Nwî, a ajàŋ mə nɨ fàꞌà nɨ̂ ǹtoò Kristo ya mə nɨ̀ bii aà, bo bɨ ajàŋ mə nɨ yàtə njoo tɨ̀ lɨ̀ŋə̂ a mbo bo bɨ̀ a mbo bə̀ bî mɔꞌɔ bɨ̀tsɨ̀m aà. 14Tsǒ mə a bə la aa, nɨ̀ ka tswe a ntɨɨ bo, tâ bo ka tɨgə tsàꞌàtə̀ Nwî nɨ̂tɨ̀ɨ̀ ǹloŋ ŋgaà yùù, ǹloŋə ɨ̀bɔ̀ŋ Nwî yî wè yìi mə a dɨ̀ꞌɨ a mbo bù aà. 15Tâ bìꞌinə̀ fa mbɨꞌɨkə a mbo Nwì ǹloŋə mɨtəŋnə mɨ tɨ swoŋ mìi mə à fa a mbo bìꞌinə̀.

10

Paul à làànsə̂ àtu bə̂ ǹloŋ ɨfàꞌa yi

1Mə̀ Paul, wa yìi mə mə sɨgɨsə ɨbɨɨnû gha a nsyɛ a noò yìi mə mə̀ tswe biꞌinə̀ aa, lâ m̀baŋnə ntsəꞌə a nu bù a noò yìi mə mə̀ sɨ̀ biꞌinə̀ tswê aa, mə̀ lɔ̀gə mbɔnə̂ àjàŋ yìi mə Kristo a bɔnə aa, bo bɨ̀ ɨ̀bɔ̀ŋə̂ yi, 2m̀buꞌu nɨ̂ m̀bo a bù mə tâ nɨ̀ ghɨrə mə, nòò yìi mə mə̀ zi aa, tâ mə̀ tsuu a nu bù kɨ tsəꞌə tsô àjàŋə mə a laa mə mə̀ ka naŋsə tsəꞌə a nu bə̀ bya mə bɨ swoŋə nɨ mə bìꞌi fàꞌà ǹyoŋə aa mânjì bə̀ bî fàa mbi aà. 3Ǹloŋ mə ka mə bìꞌì tswe fàa mûm m̀bi aa, kaa bìꞌì sɨ ntsò maꞌa nyòŋə̀ aa bɨ̀mânjì bɨ mbi yù. 4Kaa mɨ̀kɔ̀ŋ mɨ ntsô miꞌi kaa mɨ sɨ̀ aa mi mbi mù bə̂. Mɨ baŋnə ntswe nɨ mɨ̀dàꞌà mɨ Nwî a tâ ŋ̀gɨꞌɨ nɨ̂ ɨ̀dɨ̀gə̀ jî tɨ̀ɨ̀. 5Bìꞌi ta ŋgɨꞌɨ a nɨ̂ ɨ̀mɔ̀ɔ̀ntə aswùŋnə̀ bə̂ bo bɨ̀ ǹjoò tsɨ̀m jìi bə̀ bɨ ŋŋee nu bɨ lɔ̀gə̀ ŋ̀kɨŋə nɨ̂ ɨ̀dɨ̀gə̀ ghu mə tâ bə̀ waꞌà Nwî zi aa, ŋ̀kwɛrə nɨ̂ ɨ̀mɔ̀ɔ̀ntə tsɨ̀m, ŋ̀ghɨrə ɨ tɨgə̀ ǹyuꞌunə nɨ̂ Kristo. 6Nòò yìi mə nɨ̀ dɨ̀ꞌɨ̀ mə̂ nɨ̂ ɨ̀ntɨɨ̀ ghuu tsɨ̀m mə nɨ̀ ka kɨ nyuꞌunə aa, bəə boŋ bìꞌì ka kɨɨ taŋtə a nɨŋ njo a nu bə̀ bɨ̀tsɨ̀m bìi mə bɨ tɨ̀ɨ atu aà.

7Naŋsə lèntə nyə̂ nɨ̀, m̀bə̂ ŋù nɨbù ghùù à zi mə yu tswe aa bo Kristo, a kuꞌùsə̀ m̀bu naŋsə nlentə ɨ̀bɨ̀ɨ nû yì, boŋ à ka yə mə wa bìꞌì kɨ ntswe aa a mbo Kristo tsǒ yu. 8Kaa mə̀ ka waꞌa atu dɨ̀rə̀ mə mbə a tɛꞌɛ mbə mə mə bɔɔ ŋkwɛɛ ntɨɨ̀ gha nloŋ adaꞌa ya yìi mə Nwìŋgɔ̀ŋ a fa a mbo bìꞌì, a bə̂ àdàꞌa ŋkoꞌo bù ghu kaa kɨꞌɨ adaꞌa nzwitə bù bə̂ aà. 9Tâ à tsuu bə mə mə lɔ̀ɔ̀ aà m̀bòsə bù nɨ̂ ŋ̀ŋgwàꞌànə̀ aa jù. 10Ǹloŋ mə bə̀ bî mɔꞌɔ bɨ swoŋə nɨ mə, “Ŋ̀ŋwàꞌànə̀ Paul, ɨ tɨɨ ŋkɨ ntsə̀ꞌə, lâ nòò yìi mə à tswe biꞌinə̀ aa, yumbɔŋə̀ à bɔ̀rə, mɨ̀ghàâ mi bə ayoo dàŋə̀ dàŋə̀.” 11A bɔŋ mə tâ bə̀ ma bya zi mə ɨnnù jìi mə bìꞌi swoŋ a mùm àŋwàꞌànə̀ a noò yìi mə bìꞌì sɨ̀ biꞌinə̀ tswê aa, àa jìi bìꞌi ghɨ̀rə̀ a noò yìi bìꞌinə̀ tswe aà.

12Lâ kaa m̀bə bìꞌì tɛꞌɛ̀ waꞌà lɔ̀gə̀ ɨ̀bɨɨnû yiꞌi a nɨŋə a tɨtɨ̀ɨ kə̌ a ŋka mfɨ̀gɨ̀nə aa bìꞌi bɨ̀ bə̀ bî mɔꞌɔ bya bìi bɨ beentə nɨ̂ waa bombɔŋə̀ aà. Bo nɨ aa tsiꞌì ɨ̀jɨ̀ŋtə̀ bə̂ ǹloŋ mə bo ghɨ̀rə fɨgə̀ wàà tsiꞌì bò ǹtɨgə mfɨgɨnə nɨ̂ ɨ̀bɨɨ nû waa bo nɨ bo. 13A ŋghɛ̀ɛ a nu bìꞌì, kaa mbə bìꞌì kɨꞌɨ̀ kà ǹtərə ŋghɛ̀ɛ̀ ǹtsya ǹdènə̀ yî mɔ̀ꞌɔ̂. Kɨ̀ntə̀rə̀ yìꞌì à ka təə aa a nɨ̂ ɨ̀fàꞌà yìi mə Nwì à fa a mbo bìꞌì aà. Ɨ̀fàꞌà yiꞌi ma ghû ɨ kɨ̂ ǹzi nyweꞌe a tɨtɨ̀ɨ bù. 14Àjàŋə mə bìꞌì lɛ nzì nɨ̂ ǹtoò Kristo ya nzì ǹyweꞌe nɨ yu a mbo bù aa, bìꞌì lɛ mburə aa tsiꞌì a mûm àdɨ̀gə afàꞌà yìi mə Nwì à lɛ mfa a mbo bìꞌì aà. 15Kaa bìꞌì sɨ ntɨɨ̀ yiꞌi kwɛɛ ntsyà ŋ̀kuu nɨ̂ ɨ̀fàꞌà bə̂ bî mɔꞌɔ̀. Àyə̀ꞌə̀tə̂ yiꞌi a bə mə tâ àbìintɨɨ̀ yuu tâ à kwe, tâ àfàꞌâ yiꞌi a tɨtɨ̀ɨ bù tâ ɨ̀ ka ŋghaꞌatə ŋghɛɛ, 16boŋ, ma mùu ajàŋ, bìꞌì ka tɨgə swoŋə nɨ̂ ǹtoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ ya a nɨ̂ ɨ̀too jî dàŋə̀, kaa ŋkɨꞌɨ̀ ka ŋŋee nû yìꞌì ǹloŋ ɨfàꞌà yìi bɨ̀ fàꞌà mə̂ aa bə a abwen adɨgə badàŋə̀. 17“M̀bə̂ ŋù à tɛꞌɛ tɨ ŋee nû yì a kâ ŋ̀ŋee aa nloŋə bə̂ M̀màꞌàmbî,” a ajàŋ mə àŋwàꞌànə̀ Nwî a swoŋ aà. 18Ǹloŋ mə kaa sɨ̀ ŋû wa yìi mə a beentə ɨbɨ̀ɨ nû yi yumbɔŋ aa bə mə bə̌ bii nii, bɨ bàŋnə̀ bii aa bə ŋù wa yìi mə Mmàꞌàmbi a beentə aà.

11

Paul bo bɨ̀ ŋ̀gǎŋntoo Kristo ji mbweꞌesə̀

1Mə̀ lɔ̀ɔ̀ mə tâ nɨ̀ tswâ ǹtɨɨ̀ ghuu nloŋ ŋgaà yà a ajàŋ mə mə̀ ka tɨgə bə tsǒ atɨ̀rə̀ ɨ tɨgə bɔɔ ghàa ɨjɨ̀ŋtə ɨnnù. Tâ nɨ̀ ntswa mɨ̂ntɨɨ̀ muu! 2Mə yə̀ꞌə̀tə̀ ghuu nɨ̂ àghə̀ꞌə̀nə̀ tsiꞌǐ ajàŋ mə Nwìŋgɔ̀ŋ a yə̀ꞌə̀tə̀ aa. Mə̀ lɛ mbii mə mə̀ ka fa ghuu a mbô ǹdoo tâ à yɔꞌɔ, a bə Kristo. A bə̂ àyə̀ꞌə̀tə̂ ya mə mə yǐ fa ghuu a mbo ŋùmbâŋnə̀ yî mɔ̀ꞌɔtə a njwi nɨ̀yɔꞌɔ tsǒ mûŋgɔ̀ɔ̀ màŋgyɛ̀ yìi mə à làa, mburɨtə a ŋûmbâŋnə̀ zî. 3Lâ mə bɔꞌɔ nɨ mə mbə̂ bɨ yî m̀bweꞌesə ghuu tsiꞌì tsǒ ajàŋ mə no ya ɨ̀ lɛ nlwee, m̀bweꞌesə Eva aa, ǹta ŋgɨꞌɨ a nɨ ɨ̀mɔ̀ɔ̀ntə̂ juu, ŋ̀ghɨrə nɨ̀ màꞌàtə̀ Kristo, ajàŋ mə nɨ̀ fâ ɨ̀bɨ̀ɨnû ghuu ghu mbo ŋkɔ̀ŋə̀ nii, m̀faꞌa ghu mbo nɨ̀ ǹtɨɨ̀ ghuu tsɨ̀mə̀ aà. 4Mə swoŋ laa aa nloŋ mə ŋù àdàŋ a bə zi ɨ tɨgə swoŋə nɨ̂ ànnù ǹloŋ Yesu yî dàŋ kaa a waꞌà wa mə bìꞌì lɛ nswoŋ aa bə, kə̀ m̀bə nɨ̀ kɨ ntɨgə ŋkwɛrə azwì yi dàŋ a tuu ya mə nɨ̀ lɛ mfòò ŋ̀kwɛrə aa bə, kə̀ ŋ̀kɨ ntɨgə nswoŋə nɨ mə tâ nɨ̀ kwɛrə ntoo yì dàŋ, a tuu ya mə nɨ̀ lɛ ŋkwɛrə aa bə, boŋ nɨ̀ ka burə wǒ yòŋ ghu.

5Mə̀ wàꞌàtə mə kaa mə̀ sɨ̀ kəꞌətə̀ a nɨ mânjì yî tsù ǹtsya bə̂ ma bû mə nɨ twoŋə nɨ ŋgǎŋtoo Kristo jî wè aà. 6Mə̀ tɛ̀ꞌɛ tsuu bə̂ nàŋsə̂ ŋ̀ghàa ɨ zi, bəə boŋ kaa a sɨ̀ mɨtsyɛ̂ ma kəꞌətə̀. Bìꞌì ghɨ̀rə̀ mə ɨnnù tsɨ̀m a ŋghɨ̀rə mə tâ ɨ̀nnù ma jû tsɨ̀m ɨ̀ laa a atu bù.

7Mə̀ lɛ ŋwò aà ànnù a sɨgɨsə ɨbɨɨ nû gha a nsyɛ a mbàŋnə ŋŋentə bù, ǹloŋ mə mə̀ lɛ nswoŋ ntoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ Nwì ya a mbo bù tɨghə nɨ̀ tu aa ɛ? 8Mə̀ lɛ sɨ kwɛrə njoo aa a mbo ŋ̀ghòtə ji mɔꞌɔ ɨ twû nɨ̂ ɨ̀fàꞌà yìi mə̀ lɛ sɨ fàꞌà a tɨtɨ̀ɨ bù àà. Mə̀ kwɛrə̀ nɨ̂ ǹjoo jìi ɨ lɛ mbə̂ jyaa aa a ŋkwɛtə bù ghu! 9Lâ nòò wa mə mə̀ lɛ ntswe biꞌinə̀ aa, mə yi tɨ boŋə ayoo aa kaa mə̀ kɨꞌɨ ŋgɨꞌɨ a mbo ŋù nɨ̀bù ghùù fâ. Ǹloŋ mə njoò jya ɨ lɛ sɨ lò aa a mbo bɨ̀lɨ̂m ba a alaꞌa Macedonia. A bə̂ ànnù yìi mə mə̀ lɛ sɨ tuu nɨ a mfâ ŋ̀gɨꞌɨ a mbo bù, ŋ̀kɨ mburə kɨ tuu nɨ a mfâ ŋ̀gɨꞌɨ a mbo bù a nɨ mânjì yî tsù. 10Tsiꞌì tsǒ mə annǔ nɨkoŋə Kristo ya a tswe a nu mə̀ aa, kaa mbə bɨ waꞌà tswe tɨ zi annù ma yû mə mə tə̀rə̀ ǹswoŋ aa fàa mbuꞌu Achaia. 11Mə̀ swoŋə laà aa nloŋ mə kaa mə̀ sɨ̀ ghuu ŋkɔ̀ŋə̀ aa ɛ? Nwìŋgɔ̀ŋ à zi mə mə̀ nàŋsə ŋkɔ̀ŋə̀ ghuu!

12Ànnù yìi mə mə ghɨ̀rə̀ aa, mə̀ ka ghɛ̀ɛ̀ nɨ̂ m̀bìì ɨ kɨ ghɨ̀rə̀, tǎ ghɨ̀rə tâ à laa mə kaa àfàꞌâ yiꞌi bɨ̀ bə̀ ma bya mə bɨ swoŋə nɨ mə bìꞌibo fàꞌa aa a ŋgɨgɨ̀ŋ aa kaa a sɨ̀ kuꞌùnə̀ tsiꞌì tsǒ ajàŋ mə bo tə̀rə̀ ǹswoŋ aà. 13Ǹloŋ mə m̀buu bə̂ ma bya à laa mbə ŋgǎŋntoo mbweꞌesə̀, m̀bə ŋgàŋəfàꞌa mbweꞌesə̀, mə bɨ bagɨlə nɨ mə bo nɨ ŋgǎŋntoo Kristo. 14Kaa ma ya à sɨ annù yî fii bə̂, ǹloŋ mə tsiꞌì Satan yumbɔŋ a bagɨlə nɨ mə yu nɨ angel ŋ̀kàꞌà. 15Maa ajàŋ kaa a waꞌǎ annù yî fii a mbô ŋ̀gǎŋəfàꞌâ ji a ŋkɨ mbagɨlə mə bo nɨ̂ ŋ̀gàŋəfàꞌa Nwî yìi tsìnə̂ aà. Bo ka yi kwɛrə mɨtunə̀ mɨ fàꞌâ myaa tâ mɨ̀ kuꞌunə̀ a nu bo, a nɨ̂ ɨ̀bɨ waa.

Ŋ̀gɨꞌɨ yìi mə Paul à lɛ nyə tsiꞌì tsǒ ŋgàŋntoò Kristo aà

16Mə̀ kuꞌusə ŋkwatə nswoŋ mə tâ ŋù tsù à tsuu gha lǒ lɔ̀gə̀ tsiꞌì tsǒ àtɨ̀rə̀. Lâ m̀bə nɨ̀ lɔgə gha tsǒ àtɨ̀rə̀, nɨ̀ biì gha maa ajàŋə̀, tâ mə̀ tswe nɨ̂ ànnù yìi mə mbə mə̀ bɔɔ̀ ŋka ntərə ghu. 17(Ma yû ànnù mə mə swoŋə tsɨ̂tsɔ̀ŋə̀ aa kaa à sɨ̌ annù yìi mə mbə Mmàꞌàmbi a beentə̀ mə mə̀ swoŋ bə̂. Ǹloŋ mə a nɨ ànnǔ ŋkwɛɛntɨɨ mà yû, mə ghàà aa tsǒ àtɨ̀rə̀. 18Àjàŋ mə bə̀ bì ghàꞌàtə bɨ tswe ghu mə bɨ tə̀rə̀ tsǒ bə̀ bî fàa mbi aa, mbə mə̀ kɨ̂ ŋ̀ka ntərə yàa ŋgaa.) 19Bù bìi mə nɨ̀ nɨ ŋgàŋmɨtsyɛ̀ aa, nɨ dorɨtə a ntswa mɨ̀ntɨɨ̀ mùu nloŋ ɨtɨ̀rə̀. 20Nɨ tswa mɨ̂ntɨɨ̀ muu nloŋ bə̂ bìi mə bɨ ghɨ̀rə̀ ghuu nɨ̂ ɨ̀bùꞌù, njɨ nɨ̂ ghuu, kə̀ m̀bentə nɨ bɨ̀ mâtaa mə nɨ̀ kwo ghu, ǹtsaꞌa nɨ̂ ghuu, ŋ̀kɨɨ nzwi nɨ̂ àbo a ɨtu bù. 21À nàŋsə mbə ndɨ̀rə̂tu a mbo mə̀ a mbii mə bìꞌì bɔrɨkə siꞌi a ŋghɨ̀rə ma juù ɨ̀nnù.

Lâ m̀bə ŋù tsù a tɛꞌɛ ŋka ŋkwɛɛ ntɨɨ̀ yi (mə ghàà aa tsǒ àtɨ̀rə̀) boŋ m̀bə mə̀ tse kɨɨ kwɛ̀ɛ̀ ɨ̀ ghâ. 22Bo nɨ bàYuda aa ɛ? Boŋ wa mə̀ kɨ mbə yî mɔ̀ꞌɔ̂. Bo nɨ bàIsrael aa ɛ? Mə̀ kɨ mbə yî mɔ̀ꞌɔ̂. Bo laà m̀bə aà bǎ ŋgwɛ̀ꞌɛ̀ Abraham aa ɛ? Mə̀ kɨ mbə yî mɔ̀ꞌɔ̂. 23Bo swoŋə aa mə bo nɨ̂ ŋ̀gǎŋəfàꞌà Kristo aa ɛ? Boŋ mə̀ nɨ̂ ŋ̀gàŋàfàꞌà ǹtsya waa (mə ghàà aa tsǒ abàrə̂). Ɨ̀fàꞌà yìi mə mə̀ fàꞌà mə̂, ɨ ghaꞌa ntsyà ɨ̀ waa. Ǹdùu ŋgaa yìi mə mə̀ kuù a atsaŋ ɨ ghaꞌà. Ǹdùu ŋgaa yìi mə bɨ ghɔɔ gha ghu mə̀ tɨgə̀ a ntsǔ nɨ̀wo, kaa mbə mə̀ waꞌà səŋə̀. 24BaYuda bɨ ghɔ̀ɔ̀ mə̂ gha ŋgàà ji ntaà nɨ ɨtì jya mɨghum mi nɨkwa mə bɨ tɨgə mmaꞌatə tsiꞌì yì fùùrə̀ aà. 25Bɨ ghɔ̀ɔ̀ mə̂ gha ŋgàà ji tarə nɨ̀ àkaàntə̀ atɨɨ, ǹtwumtə gha nɨ̀ ŋgɔ̀ꞌɔ̀ ŋ̀gaa yî fùùrə̀, àbaŋə ŋkì a sàꞌànə̀ mə̂ nɨ mə̀ ghu mum a ŋkì ŋgaa ji tarə̀. A nɨ̂tugə nɨ̀ àsìꞌìnə̀, ŋ̀kì ɨ tiì nɨ̂ gha ŋghɛ̀ɛ̀ ǹtii mbɨɨ. 26A nɨ ɨkòrə̀ nɨtəə jì ghàꞌàtə̀ mə̀ lɛ ntɨgə tsiꞌǐ a ŋkoŋə a ŋkì. Ǹtɨgə tsiꞌǐ a ntsu nɨ̀wo a mbô bàgâmɨghee. Ǹtswe a ntsǔ nɨ̀wo a mbo baà bə̀. Ǹtswe a ntsǔ nɨ̀wo a mbo bɨ̀tɨ̀zi Nwî. Ǹtswe a ntsǔ nɨ̀wo a njɔ̀ꞌɔ̀ àlaꞌa, ǹtswe a ntsǔ nɨ̀wo a ntaꞌa mɨwɛ̀ɛ̀ mɨwɛ̀ɛ̀. Ǹtswe a ntsǔ nɨ̀wo a ŋkì mɨyaa, ŋkɨ ntswe a ntsǔ nɨ̀wo a mbo bɨ̀lɨ̂m ba bǐ mbweꞌesə̀. 27A bə tsiꞌì ɨ̀fàꞌà bo bɨ̀ ŋ̀gɨꞌɨ̀; a nɨ̂ ŋ̀gàà jî ghàꞌàtə̀ mə̀ lɛ tsiꞌì tɨ̀ bwii, ǹjì mɨ̀jɨ bo ǹjì ŋ̀kì ɨ yaŋə̀ nàâ. A nɨ ŋ̀gàà jî ghàꞌàtə̀ kaa mə̀ waꞌà nɨ mɨ̀jɨ mì ghàꞌàtə̀ tswê; kaa ŋkɨꞌɨ̀ nɨ̂ àdɨ̀gə̀ yî lɛ tswê, kaa waꞌà nɨ̂ àtsə̀ꞌə̀ kɨ ntswe, m̀fəꞌə ɨ kô naa. 28A ŋkùꞌùsə ɨnnù jî mɔꞌɔ, abèꞌe yìi a sɨgə nɨ a nu mə̀ a njwî tsɨ̀m a njɨ̌m nɨ̀waꞌà ǹloŋ ŋghotə jǔ tsɨ̀m. 29Ŋù yìi mə mə̀ yuꞌu mə à bɔ̀rə kaa nû yà ɨ waꞌà kɨ̂ m̀bɔrə aa à nɨ ghuu aa ɛ? Ŋù yìi mə bɨ kɨ ŋghɨ̀rə̀ a wô kaa mə̀ waꞌà nɨ̂ àjəŋnə̀ luu aa, à nɨ̂ wò aa ɛ?

30Mə̀ bə kɨ kwɛ̀ɛ ntɨɨ̀ gha, boŋ mə kwɛ̀ɛ̀ aa a nɨ̂ ǹjoo jya mə ɨ dɨ̀ꞌɨ̀ nɨ mə mə̀ bɔ̀rə̀ aà. 31Nwìŋgɔ̀ŋ mə à nɨ Ta bɨ̀ M̀màꞌàmbi yìꞌìnə̀ Yesu yìi mə m̀bɔɔnə tɨ̀ mɛ̀ ɨ̀ tswe nɨ̂ Ɨ̀kǔm yi aa, à zi mə kaa mə̀ sɨ ɨnnù tswɛɛ. 32Nòò wa mə mə̀ lɛ ntswe a Damascus aa, Gûmnàà ǹjɔ̀ꞌɔ̀ àlaꞌa wa, nyoŋə nɨ̂ ǹtsǔ Mfɔ̀ Aretas, a too bɨ̀sogyɛ̀ mə tâ bɨ̀ bɛ mɨ̂ntsù mɨŋkya, mbaŋnə ghâ. 33Bɨ tɨgə̀ ǹnɨŋ gha a mûm ŋkyɛ̀ ntsyasə a nɨ̂ àbùꞌu awugə nda nsɨgɨsə, mə̀ tɨgə̀ ŋ̀khə ghu mbô.

12

Ànnù ǹloŋ njə̀ə̀ təə təə bo bɨ̀ ɨ̀nnù jìi mə Nwî à lɛ ndɨ̀ꞌɨ̀ a mbo Paul aà

1Ka mə kaa à sɨ̌ annù yî sɨgɨ̀nə̀ a ŋka ntə̀rə bə aa, mə̀ ka ghɛ̀ɛ̀ nɨ̂ m̀bìì kɨ tə̀rə̀. Tsɨ̂tsɔ̀ŋ mə̀ ka kɨ swoŋ ɨnnù ǹloŋ njə̀ə̀ təə təə bo bɨ̀ ɨ̀nnù jî wè jî wè jìi mə Mmàꞌàmbî Yesu Kristo à lɛ mfiꞌisə ndɨꞌɨ a mbo mə̀ aà. 2Mə̀ zi mu Kristo yî mɔ̀ꞌɔ mə Nwì à lɛ lɔ̀gə̀ ŋ̀kɔꞌɔ ŋghɛɛ nɨ ghu a aburə yìi a kɔꞌɔ ntsɨrə aa, wa adɨgə yìi mə Nwì a tswe ghu aa, à bə̀ mə̂ tsiꞌì tsǒ ɨ̀lòò nɨghûm ǹtsò ji nɨkwà. Mə swoŋə nloŋ aà ghâ. Lâ kaa mə̀ sɨ̀ naŋsə̀ ǹzi mə à lɛ nnaŋsə ŋkɔꞌɔ ŋghɛɛ a aburə. Kə̀ à lɛ mbaà m̀bə bə ǹjə̀ə̀ təə təə ò, bəə boŋ a zi tsiꞌì Nwìŋgɔ̀ŋə̀. 3Mə̀ kwatə̀ ǹswoŋə nɨ mə mə̀ zi ŋû yî mɔ̀ꞌɔ yìi mə bɨ lɛ nlɔ̀gə̀ ŋ̀kɔꞌɔ ŋghɛɛ nɨ ghua paradiso, ŋkuꞌusə nswoŋə nɨ mə kə̀ à lɛ mbaà ǹnaŋsə ŋkɔꞌɔ a mûm ɨ̀bɨ̀ɨnû yì, kə̀ à lɛ mbə aa ǹjə̀ə̀ təə təə boŋ a zi tsiꞌì Nwì. 4À lɛ ŋkɔꞌɔ ŋghɛɛ aa nyuꞌu ɨnnù jìi mə kaa ŋù mɨ̀sɔ̀ŋ à waꞌà swoŋə̀, jìi mə kaa mbə bɨ waꞌà kɨ̀ m̀bii mə mbə bɨ swoŋə a mbo ŋù. 5Mə̀ ka kɨ tə̀rə loŋə aa ŋgaa ŋù ma ghû, kaa mə̀ aa waꞌà kà ǹtərə nloŋ ŋgaà yà. Tsǒ mə a bə laà, mə̀ ka kɨ tə̀rə̀ aa loŋə bə̂ ɨ̀nnù jya jìi mə ɨ dɨ̀ꞌɨ mə mə̀ bə aa àbɔ̀rɨkə ayoo aà. 6Mə̀ bə tɛꞌɛ kɨ lɔ̀ɔ̀ mə mə kɨ tə̀rə̀, bəə boŋ kaa mə̀ ka waꞌǎ atɨ̀rə̀ bə̂, ǹloŋ mə mə̀ ka kɨ swoŋ aa tsiꞌì ànnù nɨ̂ŋkoŋ aà. Lâ kaa mə̀ ka waꞌà kà ǹtərə nloŋ ɨnnù jû mə mə̀ yə aà. Kaa mə̀ sɨ kɔ̀ŋə̀ mə tâ ŋù tsù à tɨgə nyə gha tsǒ ŋù yî ŋ̀wè ǹloŋ aa bə̂ ɨ̀nnù jìi mə mə̀ yə a nɨ̂ ǹjə̀ə̀ təə təə aa ǹtsyatə ɨnnù jìi à yə mə̀ ghɨrə̀ bo bɨ̀ jìi à yùꞌu mə̀ swoŋə aà.

7A ŋghɨ̀rə mə̀ tâ mə̀ tsuu siꞌi kɨ tə̀rə̀ ǹloŋ ɨ̀nnù jî wè jî we jya mə bɨ lɛ mfiꞌisə ndɨꞌɨ a mbo mə̀ aa bɨ lɛ nsǒ njɔŋ yì mɔ̀ꞌɔ a njyǎ nu mə̀, ɨ tɨgə̀ m̀bə tsǒ ŋgàŋàfàꞌa Satan mfa nɨ̂ ŋ̀gɨꞌɨ a mbo mə̀, ŋ̀kwɛtə a ŋghɨ̀rə mə tâ mə̀ tsee siꞌi kɨ tə̀rə̀. 8Mə̀ lɛ ntsàꞌàtə̀ Nwî ŋ̀gaa ji tarə, ǹlɔɔ a mbô M̀màꞌàmbi mə tâ à tsɔꞌɔ njɔŋ ya a nu mə̀ lɔꞌɔsə. 9A kwiꞌi mə, “Ɨ̀bɔ̀ŋə̂ gha yìi mə ò tswe nɨ ghu aa, àa àyoo yìi mə a kuꞌunə a mbo wò aà. Ǹloŋ mə bɨ naŋsə nyə mɨdaꞌà ma mɨ̀tsɨ̀m a nu wò aa a noò yìi mə ò bɔ̀rə aà.” Ma mùu ajàŋ mə̀ ka kùꞌùsə bǔ kɨ naŋsə tə̀rə̀ a noò yìi mə mə̀ bɔ̀rə aa, nloŋ mə à nɨ nòò yìi mə mɨ̀dàꞌà mɨ Kristo mɨ kusə ghâ aà. 10Ma mùu ajàŋ mə dorɨtə a nyə̂ ŋ̀gɨꞌɨ ǹloŋ ŋkwitu Kristo. Mə̀ aa kɨ tɨgə dorɨtə a ŋkwɛrə ɨnnù jìi mə dɨ̀ꞌɨ̀ mə mə̀ bɔ̀rə aa, kə̀ m̀bə̀gɨ̀tə̀ yìi mə bɨ bə̀gɨ̀tə̀ nɨ̂ gha ghu aa, kə̀ ŋ̀gɨꞌɨ jìi ɨ kuu a nu mə̀ aa, kə̀ bə̂ ɨ̀nnù jìi mə bɨ tsɔꞌɔ akòrə̂ ya ghu ŋkɨɨ mfɨrə nɨ̂ gha ghu aa, kə̀ ɨ̀nnù jìi mə ɨ tsyà nɨ̂ gha laà. Ǹloŋ mə a yi mbə a noò yìi mə mə̀ bɔ̀rə aa, mə̀ bâŋnə̀ ǹtɨɨ.

Àjàŋ mə Paul à lɛ sɨ waꞌa ɨnnù ǹloŋə baKɔrinto aà

11Mə̀ tɨ̀gə̀ mə̂ ŋ̀ghaa tsǒ ajɨ̀ŋtə̀ ǹloŋ mə a ghâ aà â gàànsə̀ bù mə mə̀ ghɨrə ma mùu ajàŋ aà. Àa bù bìi mə boŋ nɨ̀ tswe nɨ̂ m̀bàŋnə mbeentə gha aà. Ǹloŋ mə mə̀ laa tɛꞌɛ bə ayoo adàŋə̀ àdàŋə̀ boŋ kaa ŋgǎŋtoo Kristo jî wè juu jya kaa ɨ sɨ̀ kɔꞌɔnə̀ ǹtsyatə gha a nɨ mâŋjì yî tsù.

12Ɨ̀nnù jî yɛ̌yɛrə bo bɨ̀ ɨ̀nnùtsyâmbo bo bɨ̀ ɨ̀nnù jî wè jìi mə Nwì à lɛ lɛ nlɔ̀gə̀ noò ŋ̀ghɨrə mə̀ ghɨrə̀ a tɨtɨ̀ɨ bù aa, ɨ dɨ̀ꞌɨ̀ nɨ mə mə̀ nɨ ŋgàŋntoò Kristo yî ànnù nɨ̂ŋkoŋə̀. 13Ànnù yìi mə̀ lɛ ŋghɨ̀rə̀ a nu bù a bɨꞌɨ ntsyàtə̀ ajàŋ mə mə̀ lɛ ŋghɨ̀rə̀ a nû ǹdânwì jî mɔꞌɔ aa à bə aà àkə̀ lɛ? A bə aà àjàŋə mə kaa mə̀ lɛ ŋwaꞌà kà ǹdɨꞌɨ ghuu mə tâ nɨ̀ ka mfa ŋkabə ŋkwɛtə nɨ̂ gha ghu aa ɛ? M̀bə a bə aa ma yû ànnù, nɨ̀ liꞌìnə̀ ɨ̀bɨ̂ ghâ.

14Yə̂ nɨ̂ à nɨ̂ ŋ̀gàà yìi ɨ̀ yweꞌe ji tarə aa tsɨ̂tsɔ̀ŋ mə mə̀ tàŋtə ɨbɨɨnû gha a nzi a mbɛ̀ɛ bù. Kaa mə̀ ka zì aa kaa waꞌà ghuu ka ndɨꞌɨ nɨ̂ ànnǔ tsu nloŋ mə mə lɔ̀ɔ̀ aà àkɔ̀ŋnə̂ yuu bo bɨ̀ àjàŋə mə mbə bìꞌinə̀ kâ m̀faꞌa abo mɔꞌɔ aà, kaa mə̀ sɨ aà ŋ̀kabə̀ yùù lɔɔ. A laa mə a tswe nɨ̀ ŋ̀ka nlə̀ə bɨ̀tà bo bɨ̀ ma, nləə nɨ̂ ŋ̀kabə a mbo bɔɔ̀ byaa, kaa à sɨ̀ bàŋnə̀ ǹtswe nɨ̂ ŋ̀ka nlə̀ə bɔɔ byâ. 15Mà ka bàŋnə kɨ dorɨtə a mfâ ŋ̀kabə̀ yǎ ntsɨ̀m a mbo bù, ɨ fa fa ɨbɨɨ nû gha, a ŋkwɛtə bù. Nɨ̀ ka waꞌǎ gha kɨ ŋka ŋkɔŋə mə mbə mə̀ naŋsə ŋkɔŋə ghuu ma mùu ajàŋ aa ɛ?

16Maa ajàŋ nɨ̀ ka bii mə kaa mə̀ lɛ ŋwaꞌà ghuu nɨ̂ àbèꞌè yî tsu beꞌesə̀ a ŋka ŋkwɛrə̂ ŋ̀kabə a mbo bù, lâ bù bî mɔꞌɔ bɨ swoŋə nɨ mə mə̀ lɛ sɨ jɨtə nɨ̂ ŋ̀kòbə̀, ŋkɨɨ mbweꞌesə nɨ̂ ghuu nɨ̂ àbaŋnənnù. 17Ɛ̀h ɛh! Mə̀ lɛ mbaa njɨtə ŋkòbə̀ a nu bù, ntsya a njɨ̌m bə̀ bya mə mə̀ lɛ sɨ too a nu bù aa ɛ? 18Mə̀ lɛ mbuꞌu aà m̀bo a mbo Titus ntoo yì bo mu Kristo yì mɔ̀ꞌɔ wa a nu bù. Ma la a bə mə Titus à lɛ nzì aa njɨtə ŋkòbə̀ a nu bù aa ɛ? Tɨgə bìꞌiyu tswe aa tsiꞌì nɨ̂ ǹtɨɨ mɔꞌɔ̀? À lɛ sɨ waꞌà kɨ̀ɨ̀ ǹyoŋə aa tsiꞌì nɨ̀ ɨ̀bùꞌù mɨkòrə̂ ja aa ɛ?

19Nòò tsù nɨ̀ laà ǹtɨgə ŋwaꞌatə nɨ mə mə lɔ̀ɔ̀ aà ŋ̀kwɛ̀rə̂ àtû yiꞌi a mbo bù. Ŋ̀gàŋə ghâ! Nwì à nɨ̂ àyəfə yiꞌi, mə mə swoŋə aa tsiꞌì ànnù nɨ̂ŋkoŋə̀ tsiꞌì tsǒ ŋgàŋàfàꞌa Kristo ǹloŋ mə ɨ̀nnù tsɨ̀m jìi mə ghɨ̀rə̀ aa mbǎ ɨkaꞌâ jyâ, mə ghɨ̀rə̀ aa a ŋkwɛtə bù ghu tâ nɨ̀ ka ŋkwe.

20Mə bɔꞌɔ nɨ mə nòò yìi mə mə̀ ka zì aa, kaa mə ka waꞌà yə̂ ghuu tâ nɨ̀ bə aa tsiꞌì tsǒ bə̀ bìi mə boŋ nɨ̀ nɨ bu aa, tâ nɨ̀ kɨ nyə gha tâ mə̀ waꞌà ŋû yìi mə nɨ lɔ̀ɔ̀ mə mə̀ bə aa kɨ mbə. Mə bɔꞌɔ mə mə̀ ka yǐ zǐ yə ayɔ̀ŋ bo bɨ̀ àghə̀ꞌə̀nə̀, àlwintɔŋ bo bɨ̀ nɨ̀ yum, ànnǔ a ŋka mbə̀gɨ̀tə̀ bə̂ bî mɔꞌɔ bɨ̀ fɨswoŋ, kɨ̀ntə̀rə bo bɨ̀ àbuurə ɨnnù tâ ɨ̀ tswe a tɨtɨ̀ɨ bù. 21Mə bɔꞌɔ mə nòò yìi mə mə̀ ka bǔ zì aa, Nwì à ka dɨ̀rə̀sə atû ya a tɨtɨ̀ɨ bù. Mə bɔꞌɔ mə mə̀ ka yǐ kɨ yə̀ꞌə̀ nloŋ bə̂ bya bɨ̀tsɨ̀m a tɨtɨ̀ɨ bù bìi mə bɨ ghɛ̀ɛ̀ nɨ̂ m̀bìì a ŋka ŋghɨ̀rə̂ ɨ̀nnù jî bɨ jya jìi mə bo lɛ sɨ ghɨ̀rə a mbìi, kaa mburətɨ mmàꞌàtə ànnǔ atsùùrə̀, ànnǔ ajɨrə̀ bo bɨ̀ ɨ̀nnù tsɨ̀m jìi mə à nɨ ɨnnǔ nsɨŋ aà.

13

Ɨ̀wàꞌàsə nlwìꞌìnjɨ̀m bo bɨ̀ àtsàꞌàtə̀ Paul

1À nɨ̂ ŋ̀gàà ji tarə ɨ jûlà mə mə̀ ka zì a mbo bù aà. Tâ ànnù tsɨ̀m yìi nɨ swoŋə nloŋ ŋgàà ŋù aa, tâ nɨ̀ yə mə bɨ̀yəfə bɨ tswe ghu bi baa kə̀ bi tarə a ndɨ̀ɨ̀ntə̂. 2Mə wàꞌàsə̀ bə̂ bìi mə bɨ lɛ mfànsə annù a mbìì aa bo bɨ̀ bə̀ bî mɔꞌɔ̀ bɨ̀tsɨ̀m, mə naŋsə waꞌasə waa tsɨ̂tsɔ̀ŋ mə mə̀ sɨ̀ biꞌibo tswê aà, tsiꞌì tsǒ ajàŋə mə mə̀ lɛ ŋghɨ̀rə̀ wa nòò mə mə̀ lɛ nzì a ŋghantə bù a nɨ nòò yìi mə à lɛ nyweꞌe ŋgaa ji baa, tà mə̀ bu nzì boŋ kaa mə̀ ka waꞌà ŋù tsù bû m̀maꞌatə. 3Tsǒ mə nɨ lɔ̀ɔ̀ mə nɨ yə alènsə̀ mə Kristo a ghàa a nu mə̀ aa, nɨ̀ ka yə. Kaa à sɨ̀ annù yìi mə a bɔrə aa a nu bù ghɨrə, a bàŋnə̀ m̀faꞌa nɨ̂ a tɨtɨ̀ɨ bù aa nɨ̀ mɨdàꞌà. 4Ǹloŋ mə bɨ lɛ ŋkwèèntə̀ yi a ati bàŋnə̀ bàŋnə̀ aa a noò yìi mə à lɛ mbɔrə aà. Lâ tsɨ̂tsɔ̀ŋ à bàŋnə ntswe ntɨ̀ɨ̀ a nɨ mɨ̀dàꞌà mɨ Nwî. Àjàŋə mə bìꞌì tswe nɨ̂ ànnù yî mɔꞌɔ bìꞌibo aa, bìꞌì kɨ mbɔrə. Lâ, nòò yìi mə bìꞌì ka zǐ a mbɛ̀ɛ bu baKorinto a lèntə̂ ànnǔ yuu aa, bìꞌì ka tswe nɨ̂ ànnù yî mɔꞌɔ bìꞌi bɨ̀ Kristo yìi a tswe ntɨ̀ɨ̀ aa, ɨ tɨgə tswe nɨ mɨ̀dàꞌà mɨ Nwî.

5Nɨ̀ ləŋtə mɨbɨ̀ɨ̀ mɨ nû muu, ǹyə mə nɨ̀ tswâ àbìintɨɨ̀ yuu lɛ. Nɨ̀ kwaꞌanə ɨbɨɨnû ghuu. Nɨ̀ sɨ̀ yə mə Kristo Yesu à tswe a nu bù aa ɛ? Mə mbə nɨ̀ tsuu akwàꞌànə̀ ya wò. 6Mə̀ wàꞌàtə mə nɨ̀ ka yə mə kaa bìꞌì bɨmbɔŋ kaa bìꞌì sɨ̀ kɨ ŋwo. 7Bìꞌi buꞌu mbo a mbo Nwì mə tâ nɨ̀ tsuu ɨnnù jî bɨ kɨ ghɨ̀rə̀. Kaa a waꞌà bə aa bə mə bìꞌi lɔ̀ɔ ndɨꞌɨ mə tâ à bə tsiꞌì tsǒ bìꞌì tsyâ àkwàꞌànə̀ yâ. A baŋnə mbə aa mə bìꞌi lɔ̀ɔ mə tâ nɨ̀ ka ŋghɨrə annù yìi a kuꞌunə, ka mə mbə a finə̀ tsiꞌì tsǒ bìꞌì wo aà. 8Ǹloŋ mə kaa mbə bìꞌì waꞌa annǔ tsu ghɨrə̀ yìi kaa a sɨ̀ nɨ̂ ànnù nɨ̂ŋkoŋ bòòntə̀. Bìꞌi ghɨ̀rə ɨnnù tsɨ̀m aa tsiꞌì nɨ̂ ànnù nɨ̂ŋkoŋə̀. 9Ǹloŋ mə bìꞌi dorɨtə a noò yìi mə bìꞌì bɔrə nɨ̀ bâŋnə̀ ǹtɨɨ aà. Ànnù yìi mə bìꞌi lɔɔ a mbo Nwì aa à nɨ mə tâ nɨ̀ ka ŋkwi ŋkwensə ŋghɛɛ nɨ̂ m̀bìì. 10Mə ŋwàꞌànə̀ lalà mə mə̀ tswe a adɨgə dàŋə̀ aa mə mbə mə̀ yǐ nzì, mə̀ tsuu kɨ tsəꞌə nɨ àdàꞌà yìi mə Mmàꞌàmbi à fa a mbo mə̀ aa, a bə àdàꞌà mə mə̀ ka ŋkoꞌo ghuu ghu tâ nɨ̀ kwe, kaa ŋkɨꞌɨ̀ aa mɨ̀dàꞌà mɨ nsɨgɨsə̀ bù a nsyɛ bə̂.

11A nlwìꞌìsə̂ bɨlɨ̂m bâ, fɨ̀lô fuu. Kwensə̂ nɨ̀ bɨ̀mânjî buu, yuꞌù nɨ̀ ànnù yìi mə mə swoŋə aà. Nɨ̀ ka mbiinə bu nɨ bù. Ŋ̀ka ntswe nɨ̂ m̀bɔɔnə̂, boŋ Nwìŋgɔ̀ŋ yìi mə à nɨ Nwî àkɔ̀ŋnə̀ ŋ̀kɨ mbə yǐ mbɔɔnə aa, à ka tswe bu bo. 12Tâ nɨ̀ tsaꞌatə ghuu bu nɨ bù ǹnɔŋ mɨghə̀gə̂ muu nɨ̂ àlàa ntɨɨ̀. 13Bə̀ bɨ Nwî bɨtsɨ̀m bɨ tsàꞌàtə̀ ghuu. 14Tâ ɨ̀bɔ̀ŋ M̀màꞌàmbî Yesu Kristo nɨ̂ àkɔ̀ŋnə̀ Nwîŋgɔ̀ŋ, nɨ̂ Àzwì Nwî yìi mə a boonsə yiꞌinə̀ aa, tâ ɨ̀ tswe a mbo bù bɨtsɨ̀mə̀.