1 Peta

Àŋwàꞌànə̀

PETA

yi ntsyàmbìì

ǸJIꞌÌNNǓ AŊWÀꞌÀNƏ̀ YÛ

A aŋwàꞌànə̀ yû aa a lɛ ŋŋwàꞌànə Peta ŋ̀gàŋtoò Yesu Kristo. Peta à lɛ mbə ǹdɨ̀ɨ̂ ǹdânwì yìi mə à lɛ mbə “ayəfə nɨ̂ ŋ̀gɨꞌɨ ya mə Kristo à lɛ nyə aà” (5.1). À lɛ ŋŋwàꞌànə aa a noò yìi mə à lɛ ntswe a Roma bo Mark aà (5.13). À lɛ Ŋŋwàꞌànə̀ aa a mbo bɔɔ bɨ Kristo bìi mə bɨ lɛ njàꞌà waa bɨ tswê m̀bùꞌu ɨtoo jìi mə baRoma lɛ sɨ buꞌutə a Asia yî Ŋ̀kə̀ꞌə̀tə̀ aà (1.1). Peta à lɛ ŋŋwàꞌànə aŋwàꞌànə̀ ma yû aa a nləꞌətə mɨ̀ntɨɨ mɨ bɨ̂Krisèn bìi mə bɨ lɛ sɨ yə ŋgɨꞌɨ a ɨtoo jìi bə lɛ njàꞌà waa bɨ tswê ghu aà. Bɨ lɛ sɨ tsɔꞌɔ nɨ̂ àkorə̂ yaa nloŋ aa àbìintɨɨ̀ yaa; ma mùu ajàŋ Peta a tɨgə̀ ǹdɨɨntə nɨ̂ waa mə tâ bo tsuu lǒ kaa ɨ wò. À lɛ ŋkɨ ŋŋwaꞌanə aa a ndɨꞌɨtə bɨ̀lɨ̀ɨ bɨ ndânwì tsǒ yu, (5.1-4) ǹdɨꞌɨ nɨ mə à lɛ lɔ̀gə ɨfàꞌà wa mə Mmàꞌàmbi à lɛ mfa ghu mbo mə à ka njɛꞌɛ bɔɔ bɨ mbînjə̀rə̂ bi aa (Jɔn 21.15-18) nɨ̂ ǹtɨɨ̀ yi tsɨ̀mə̀.

Ɨ̀nnù jìi mə Peta à ŋwaꞌanə aa ɨ dɨ̀ꞌɨ̀ nɨ mə à lɛ naŋsə ntswe bo Kristo, a kɨ̂ ŋ̀ŋwaꞌanə aa ɨnnù jìi mə yumbɔŋ à lɛ nyweꞌetə, ǹloŋ mə à lɛ ŋkɨ naŋsə nyə ŋgɨꞌɨ, ǹyi kɨ ŋkwo ghu mum a ŋghaꞌasə Nwì nɨ nɨ̀wô ni tsiꞌì wa ajàŋ mə Yesu à lɛ ŋkɛ̀ꞌɛ̀nə ghu mbo wa noò mə à lɛ mfa ɨfàꞌa ghu mbo mə à ka njɛꞌɛ mbînjə̀rə̂ ji aà (Jɔn 21.19).

Peta a swoŋə̀ nɨ mə tâ bo tsuu kɨ jəŋnə a nɨ̂ ŋ̀gɨꞌɨ yìi bo yə aà. Tâ bo tsuu ɨ kɨ waꞌa nɨ mə aa annǔ akə lɛ (4.12), ǹloŋ mə mbuu ɨkwàꞌànə jya jìi ɨ tsiꞌi nɨ̂ waa laa, ɨ yweꞌetə aà àbìintɨɨ̀ yaa yìi mə à nɨ ayoo atɨ̀ndùù, ɨ ghɨ̀rə tâ à kuꞌusə ŋkwe, tâ bǔ ghɨ̀rə baa ŋghaꞌasə Nwî (1.6-7). Ǹswoŋə nɨ mə wa Kristo à lɛ nyə ŋgɨꞌɨ aa mə yu dɨ̀ꞌɨ alènsə̀ a mbo bo mə tâ bo tɨgə nyoŋə nɨ̂ ɨ̀bùꞌù mɨkòrə̂ ji (2.21) ŋka ndoritə mə bo tswê nɨ̀ àbwarə a nyə̂ ŋ̀gɨꞌɨ yìi mə Kristo à lɛ yə aà (4.13). Tâ bo ka nɨŋ ɨ̀nnù tsɨ̀m jìi mə ɨ yə nɨ̂ waa aa, bo bɨ̀ jìi mə ɨ tsyà waa aa, a mbo Nwì yìi mə a lèntə nɨ waa laà (4.19; 5.7). Ŋù a bə yə ŋgɨꞌɨ boŋ à kɛ̀ntə̂ ŋ̀ghɨrə̂ ɨ̀bɨ̂ (4.1). Bo bə bɔɔ yətə ŋgɨꞌɨ boŋ Nwì à ka ghɨ̀rə ɨbɔ̀ŋ a nu bo tâ bo bu ntɨ̀ɨ̀ fu (5.10). Tsǒ mə bo yə ŋgɨꞌɨ laà aa, bo ka yǐ kɨɨ kuu a mûm nɨ̀ghaꞌa nɨ Kristo (4.13-14).

Peta à lɛ naŋsə dɨꞌɨ a mbo bɨ̀Krisèn a bə̂ bìi mə bo nɨ bu aà: Bo nɨ aa bə̀ bɨ Nwî, àtoo yìi mə a laa maŋsə̀ aa, ŋkɨ mbə ŋgǎŋmàꞌa Nwì. Ŋ̀kɨ nswoŋ ǹjiꞌì ànnù yìi mə bo tswe ghu fàa mbi aà: Nwì à tsɔꞌɔ waa nləə fàa mbi aa mə tâ bo ŋka ŋghaꞌasə nii, ŋ̀kɛꞌɛnə nɨ̂ ɨ̀nnǔtsyâmbo jìi mə a ghɨ̀rə̀ aà (2.9), ŋ̀kɨɨ ŋghɨrə nɨ̂ ɨ̀bɔŋ (3.9,13), ǹlwiꞌi a mûm àkɔ̀ŋnə̀, ǹloŋ mə àkə̀ŋnə̀ a kusə ɨnnù jî bɨ jì ghàꞌàtə̀ aà (4.8). Tâ bo tswe fàa mbi tsǒ bə̀ bɨ Nwî, ǹyə nɨ mə bo laa màŋsə̀ tsǒ Nwì yumbɔŋ (1.15,16) ǹzi nɨ mə bo bə aa bɨ̀gɨ̀ɨ̀, mbə batoo ghu (2.11), ǹloŋ mə alaꞌà yaa a tswe aa a aburə aà.

Bɨ yatə̂ àŋwàꞌànə̀ yû aa laà:

1. Ǹjiꞌìnnǔ aŋwàꞌànə̀ yuà 1.1-2

2. Àwaꞌatə̀ ǹloŋ annǔ ajàŋ mə Nwî a yweensə bə̂ aà 1.3-12

3. Àdɨꞌɨtə̀ ǹloŋ annǔ ntswêntɨ̀ɨ̀ yìi ɨ̀ laa aà 1.13—2.10

4. Àjàŋ mə bɨ̀Krisèn tswe nɨ̀ ǹtswe a noò yìi ŋgɨꞌɨ ɨ̀ yə waa aà 2.11—4.19

5. Àjàŋ mə bɨ̀Krisèn bɨ sɨgɨsə mɨbɨ̀ɨ̀mɨnû myaa a nsyɛ mfàꞌà aà 5.1-11

6. Ɨ̀nnù jìi mə Peta à lɛ nswoŋə a nlwìꞌìsə aà 3.12-15

Àtsàꞌàtə̀ Peta a mbô ŋ̀ghòtə̂

¹Àŋwàꞌànə̀ yû a lo aa a mbo Peta yìi mə à nɨ ŋgàŋntoò Yesu Kristo aa, ŋ̀ghɛɛ a nɨ a mbo bɔɔ bɨ Kristo bìi mə bɨ jaꞌa waa a ɨtoo ɨtoo bo tswê tsǒ batoo a alaꞌa Pontus, Galatia, Cappadocia, Asia, bo bɨ̀ Bithynia aà. ²A bə bə̀ bìi mə Nwìŋgɔ̀ŋ Tà à tsɔ̀ꞌɔ waa, nyarə nlə̀ə̀ nɨ̂ bi a nzi yu, Àzwì Nwî a siꞌì bɨ laa, mə tâ bo ka nyuꞌunə Kristo tâ bɨ̀ kɨ nyantə aləə̀ yi a nu bo. Tâ ɨ̀bɔ̀ŋ Nwì nɨ̂ m̀bɔɔnə̂ Nwì ɨ̀ tswe a nu bù ǹluu.

Ŋ̀kàꞌa yìi ɨ̀ tswen ǹtɨ̀ɨ̀, bo bɛ aà

³Bìꞌinə̀ ka ŋghaꞌasə Nwîŋgɔ̀ŋ, Ta bɨ̀ M̀màꞌàmbî yìꞌinə̀ Yesu Kristo. Ǹtsya a njɨ̌m ŋko mɨ̀lɨ̀ŋnə̀ yì yî ŋ̀wè bɨ bù mə̂ ǹjwe yiꞌinə̀ bìꞌinə̀ tɨgə̀ m̀bɛ nɨ̂ ǹtswêntɨ̀ɨ̀ yî mfii, a njɨ̌m àjàŋ yìi mə Kristo à lɛ nyweenə nɨ nɨ̀wo aà. Ma yû a tɨgə̀ ŋ̀ghɨrə mə tâ bìꞌinə̀ ka mbɛ nɨ̂ ŋ̀kàꞌâ Nwì kaa waꞌà kaà kə̀ ǹjɨŋkə; ⁴m̀bɛ nɨ̂ a ŋkwɛrə njoo jìi mə kaa mbə kɨꞌɨ̀ bɨꞌɨ, kaa bɨ kɨꞌɨ ŋgɨꞌi ghu ta, kaa jɨ waꞌà kɨ̀ɨ̀ ŋ̀kwiꞌinə, jìi bɨ ləə a aburə a mbo bù aà, ⁵bù bìi Nwǐ a bɛ nɨ mɨ̀dàꞌâ mi ntsya a njɨ̌m àbìintɨɨ yuu mə ànnǔ ajàŋə à ka yweensə ghuu aa, tâ à yi mfɛ̀ꞌɛ̀ bɨ̀ naŋsə nyə wa noò ǹlwìꞌî ǹjɨ̀mə̀.

⁶Nɨ̀ ka ndorɨtə nloŋ ma yû ka mə a nɨ mû àtɨɨ noò nɨ̀ ka yə ŋgɨꞌɨ nloŋ mbuu ɨkwàꞌànə̀ jìi ɨ ka kɨ tsiꞌi ghuu, ⁷a nyweꞌetə a nyə mə àbìintɨɨ̀ yuu àa yǐ annnù nɨ̂ŋkoŋ lɛ. Tsiꞌì àtɨ̀ɨ̀ gold yìi mə mbə bɨ tâ ŋ̀gɨꞌɨ ghuu aa, bɨ yweètə a nɨ mɔꞌɔ, baa kɨɨ yweꞌetə abìintɨɨ̀ yuu yìi a baŋnə ntɨ̀nsə̀ ǹtsya gold aa nɨ mɔꞌɔ, tà bɛɛ mə a tsya, bɨ fa àghuꞌusə̀ nɨ nɨghaꞌa nɨ̂ àghum a mbo Nwì, wa njwi yìi mə bɨ ka yǐ dɨ̀ꞌɨ Yesu tâ à laa aà. ⁸Ka mə nɨ̀ bùrə tɨ yi yə aa, nɨ̀ kɔŋə yi, ka mə nɨ̀ sɨ nii yə aa nɨ̀ ǹnɨŋ ntɨɨ̀ ghuu ghu nu ŋkɨɨ ndorɨtə nɨ̂ mbuu nɨdorə yì wè yìi mə kaa mbə ntsù waꞌà swoŋə̀. ⁹Nɨ naŋsə ndorɨtə aa nloŋ mə nɨ̀ kwɛ̀rə̂ ɨ̀lòŋə̂ ghuu nyoŋ aa njɨ̌m àbìintɨɨ̀ yuu.

¹⁰Ŋ̀gǎŋntoo Nwî jìi mə ɨ lɛ ŋkɛ̀ꞌɛ̀nə mə ɨ̀bɔ̀ŋ Nwî yìi mə à nɨ ghuu ɨ zì aa, bo lɛ sɨ naŋsə nlɔɔ mbetə nɨ̂ ɨ̀nnù ǹloŋ annǔ nyweenə ma yû; ¹¹bo lɛ sɨ betə nɨ̂ ŋû yìi mə, kə̀ noò yìi mə Àzwì Kristo a lɛ ndɨ̀ꞌɨ̀ a mɨ̂ntɨɨ bo mə à ka yǐ yə ŋgɨꞌɨ̀ ɨ yǐ kɨ tswe nɨ nɨ̀ghaꞌa nìi nɨ yoŋ ghu aà. ¹²Bɨ lɛ ŋghɨ̀rə̀ a laa a mbo bo mə kaa bo lɛ ŋkɨꞌɨ̀ aa a mbo atu mbɨɨnû yaa faꞌà, bo lɛ sɨ bàŋnə̀ mfaꞌa aa a mbo bù. Bɨ lɛ nzì nɨ̂ ǹtoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ ya aa a mbbo bù ǹtsya a njɨ̌m Àzwì Nwî yìi mə a lo a aburə nsɨgə aa, a bə̂ ɨ̀nnù jìi mə baangel bɨ lɛ sɨ yə̀ꞌə̀tə̀ a nzi tâ à laa.

Bìꞌinə̀ ka nzi akòrə̀ nɨzì tâ à kuꞌunə a mbo Nwìŋgɔ̀ŋə̀

¹³Tâ nɨ̀ taŋtə mɨ̂ntɨɨ̀ muu, ntswe nɨ̂ àlaa atu, nnaŋsə ntɛꞌɛ atû yuu tsɨ̀m a nɨ̂ ɨ̀bɔ̀ŋ Nwî yìi mə nɨ̌ bɛ aa, mə ɨ ka yǐ zǐ wa noò yìi mə Yesu Kristo à ka yǐ bu fɛ̀ꞌɛ zì aà. ¹⁴Tsǒ bɔɔ bɨ ayuꞌunə̀, nɨ tsuu màꞌàtə ɨbɨɨnû ghuu tâ ɨ̀nnù jìi mə ɨbɨɨnû ghuu ɨ yə̀ꞌə̀tə̀ aa tâ ɨ̀ ka ntsyasə nɨ̂ ghuu tsiꞌì tsǒ ajàŋ mə nɨ̀ lɛ ntswe nɨ bɨ̀bùꞌù a mbìì aà. ¹⁵Lâ tâ nɨ̀ kɨ nlaa a nɨ̂ ŋ̀gɔ̀ŋ ɨ̀nnù tsɨ̀m jìi mə nɨ ghɨ̀rə̀ aà, tsiꞌì tsǒ mə yu wa yìi mə à lɛ ntwoŋə ghuu à làa aà. ¹⁶A ajàŋ mə àŋwàꞌànə̀ Nwî a swoŋ aà, mə, “Nɨ̀ laa tsiꞌì tsǒ ajàŋ mə mə̀ kɨ nlaa aà.”1.16: Lev. 11.44-45; 20.7¹⁷Tsǒ mə nɨ twoŋ nɨ̂ Nwî nɨ Taà ghùù a noò yìi mə nɨ tsàꞌàtə̀ Nwî aà, a bə yu wa yìi mə a lèntə ɨnnù bə̂ kaa ŋkɨꞌɨ nɨ̀ ǹjɨ̀m ŋù biì, nyoŋ aa bə nɨ mɨ̀ghɨ̀rɨ̀nə̀ mɨ ɨnnù myaa aa, tâ nɨ̀ ka nzi akòrə̀ nɨzì yuu nɨ nɨ̀bɔꞌɔ, a nɨ nòò ǹtsɨ̀m yìi mə nɨ̀ tswe a ɨtoo dàŋə̀ aà. ¹⁸Nɨ̀ zi mə bɨ lɛ ntsuꞌu atû yuu a nɨ ɨnnǔ adàŋə̀ dàŋə̀ jìi mə nɨ̀ lɛ nlɔgə̀ a nu bɨ̀taà buu aa, kaa à lɛ ŋkɨꞌɨ aa nɨ̀ ǹjoo jìi mə jɨ bɨꞌɨ tsiꞌì tsǒ àtɨ̀ɨ silba kə̀ gold aa bə̂. ¹⁹Bɨ lɛ mbàŋnə̀ ǹtsuꞌu atû yuu aa nɨ̂ àləə tɨ̀ndùù Kristo ya, tsiꞌì tsǒ yǐ mû m̀bînjə̀rə̀ tɨ̀ àlɔ̀ꞌɔ̀ kə̀ àbà. ²⁰Nwìŋgɔ̀ŋ à lɛ ntsɔꞌɔ yi nləə mbɔŋ tâ bɨ̀ naŋsə mbi yù. Lâ bɨ kɨɨ̀ ǹdɨꞌɨ yi a nɨ̂ ǹjwi nlwìꞌìnjɨ̀m jû m̀bɨꞌɨ ŋgaà yùù. ²¹Ǹtsya ghu njɨ̀m, nɨ̀ lə̀ə̂ ǹtɨɨ̀ ghu a nu Nwî, yìi mə à lɛ nyweensə yi nɨ nɨ̀wo, mfa nɨghaꞌa ghu mbo mə tâ àbìintɨɨ̀ yuu, nɨ̂ m̀bɛ̂ yùù, tâ ɨ̀ tswe a mum Nwì.

²²Tsiꞌì tsǒ ajàŋ mə nɨ̀ sìꞌì mə̂ mɨ̂ntɨɨ̀ muu mɨ laa, nyoŋə a ajaŋə mə nɨ yuꞌunə annù nɨ̂ŋkoŋ aa, ŋkɨ ntswe nɨ̂ àkɔ̀ŋnə annù nɨ̂ŋkoŋ a nu bɨ̀lɨ̂m buu aa, tâ nɨ̀ naŋsə ntswe nɨ̂ àkɔ̀ŋnə̀ a nu bù nɨ bù yìi mə a fɛꞌɛ aa mûm ǹtɨɨ bù. ²³Bɨ bù mə̂ ǹjwe ghuu nɨ̀ tɨgə̀ bə̀ bì fiì, kaa ŋkɨꞌɨ aa nɨ̂ ayoo ŋgwɛ̀ꞌɛ̀ yìi mə mbə a bwɛ̂ aa bə̂, m̀baŋnə mbə aa a nɨ̂ àyoo ŋgwɛ̀ꞌɛ̀ yìi mə kaa mbə a kɨꞌɨ̀ bwɛ̀ aà, ǹtsya aa a njɨ̌m nɨ̀ghàà nɨ Nwî nìi nɨ tswe ntɨ̀ɨ̀ ŋ̀kɨ nlwiꞌi nɨ̂ŋkoŋ aà. ²⁴Ǹloŋ mə,

“Ǹjyǎnû ǹtsɨ̀m ɨ̀ bə aa tsiꞌì tsǒ ŋ̀gɛ̀ɛ̀,

nɨ̀ghaꞌà ni nɨ tsɨ̀m nɨ kɨ̂ m̀bə aa tsiꞌì tsǒ ɨ̀bwìꞌi ŋgɛ̀ɛ̀.

Ŋ̀gɛ̀ɛ̀ ya ɨ yi mbɔrə aa, ɨ̀bwiꞌi ŋgɛ̀ɛ̀ jya ɨ wokə̀ yi.

²⁵Lâ nɨ̀ghàà nɨ Mmàꞌàmbi nɨ lwìꞌì nɨ̂ŋkoŋə̀.” 1.25: Yes. 40.6-8

Nɨ̀ghàà ma nya a bə̂ ǹtoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ ya mə bɨ lɛ nswoŋə a mbo bù aà.

Ŋ̀gɔ̀ꞌɔ̀ ya yìi ɨ̀ tswe ntɨ̀ì aa bo bɨ̀ àtoo yìi a laa màŋsə̀ aà

¹Tsǒ mə a bə laa, tâ nɨ̀ meꞌe ŋgɔ̀ŋ ɨ̀nnǔ abɨꞌɨ ntɨɨ tsɨ̀m bo bɨ̀ ɨnnǔ mbweꞌesə̌ tsɨ̀m, nɨ̂ àbagɨlə̀ nɨ àghə̀ꞌə̀nə̀ bo bɨ̀ ŋ̀gɔ̀ŋ ɨ̀nnǔ ntâ ŋ̀gɨꞌɨ a nɨ̂ ɨ̀kùm bə̌ tsɨ̀m. ²Tâ nɨ̀ bə tsiꞌì tsǒ bɔɔ bì bɔrə ŋka nyəꞌətə nɨbɨɨ nɨ Azwì nìi kaa bɨ sɨ fɔrɨnə̀ aa tâ nɨ̀ kwɛtə ghuu nɨ̀ ŋkwe ŋkɔꞌɔ nyweenə, ³ǹloŋ mə nɨ̀ ywèꞌètə̀ mə abɔ̀ŋəntɨɨ Mmàꞌàmbi aà.2.3: Ps. 34.8

⁴Nɨ̀ zi ghu mbô, a mbo ŋgɔ̀ꞌɔ̀ ya mə ɨ̀ tswe ntɨ̀ɨ̀, mə bə̀ lɛ ntuu, lâ Nwìŋgɔ̀ŋ a bâŋnə̀ ǹtsɔꞌɔ nɨ yì àtɨ̀ndùù a mbo yu aà. ⁵Tâ nɨ̀ kɨ mbə tsiꞌì tsǒ ŋgɔ̀ꞌɔ̀ jìi mə ɨ tswe ntɨ̀ɨ̀ bɨ bɔɔ̀ nɨ̂ ghuu nɨ̂ ǹdâ Àzwì mə tâ nɨ̀ tswe a nɨ̂ àtu ɨfàꞌa mmàꞌa Nwì yìi a laa màŋsə̀ aa tǎ kɨ fa nɨ̂ ǹjoo mmàꞌanwǐ azwì jìi mə Nwìŋgɔ̀ŋ a beentə ntsya njɨm Yesu Kristo aà. ⁶Ǹloŋ mə a tswe a mûm àŋwàꞌanə Nwì mə,

“Mə̀ tsɔ̀ꞌɔ̀ mə ŋgɔ̀ꞌɔ̀ àtɨ̀ndùù yî àŋanə̀

yìi mə mə bɔɔ a nɨ ŋgɔ̀ꞌɔ̀ nɨ̀buu nɨ ndâ Zion,

tǎ tâ ŋù ǹtsɨ̀m yìi à nɨŋ ntɨɨ̀ yì ghu nu aa

tâ à tsuu nɨ̂ àdɨ̀rətu tswe.”2.6: Yes. 28.16

⁷A mbo bù bìi mə nɨ̀ bii aa à nɨ ŋgɔ̀ꞌɔ̀ àtɨ̀ndùù, lâ à mbo bə̀ bìi mə kaa bɨ sɨ̀ bii aa,

“Ŋ̀gɔ̀ꞌɔ̀ ya mə bɨ̀ bɔɔ bɨ nda lɛ ntuu aa,

ɨ̀ bù mə̂ ǹtɨgə mbə ŋgɔ̀ꞌɔ̀ nɨ̀buu nɨ ndâ”2.7: Ps. 118.22

⁸ŋ̀kɨ mbə,

“ŋ̀gɔ̀ꞌɔ mə ɨ̀ ka ghɨ̀rə tâ bə̀ kwantə ghu,

m̀bə alâŋsə ŋgɔ̀ꞌɔ̀ mə ɨ̀ ka ghɨ̀rə waa mə bo wo.”2.8: Yes. 8.14

Bo kwàntə aa nloŋ mə kaa bo sɨ nɨghàà nɨ Nwî yuꞌunə aà. A bə̂ àjàŋ mə Nwì à lɛ ntɛꞌɛ ntsɔꞌɔ nləə aà.

⁹Lâ nɨ̀ nɨ̂ ŋ̀gwɛ̀ꞌɛ̀ yìi mə Nwì à tsɔ̀ꞌɔ, mbə ŋgǎŋmàꞌa Nwì, Nwì yìi à nɨ Mfɔ̀ aa, mbə atoo yìi mə a laa màŋsə̀, mbə bə̂ bɨ Nwî yumbɔŋ, mə tâ nɨ̀ ka ŋkɛꞌɛnə ɨnnǔ atsyâmbo jìi mə a ghɨ̀rə̀. M̀bə yu wa yìi mə à lɛ ntwoŋə ghuu mfiꞌisə a mûm ɨ̀tugə, nzi nɨ bù a mûm ŋ̀kàꞌà yìi mə ɨ tsya mbo aà. ¹⁰À lɛ mbə a noò yî mɔ̀ꞌɔ aa kaa nɨ̀ waꞌǎ bə̂ bî tsu bə̂, lâ tsɨ̂tsɔ̀ŋ nɨ nɨ bə̀ bɨ Nwî, maà noò, kaa nɨ̀ waꞌà nɨ̂ ŋ̀ko mɨ̀lɨ̀ŋnə̀ Nwì tswê, la tsɨ̂tsɔ̀ŋ nɨ̀ tswe nɨ̀ ŋ̀ko mɨ̀lɨ̀ŋnə̀ yì.

Ɨ̀bùꞌù Nwî,

¹¹Bɨ̀lɨ̂m bâ bìi mə̀ kɔ̀ŋə aa, tsiꞌì tsǒ bɨ̀gɨ̀ɨ̀ fàa mbi, tsiꞌì tsǒ bə̀ bìi mə bɨ tswe atoo dàŋŋə̀ aa, tâ nɨ̀ ka ŋkhə ɨnnù jya jìi njyǎnu yə̀ꞌə̀tə̀, jìi mə ɨ màꞌa ntsò bo bɨ̀ mɨ̀ntɨɨ̀ muu aà, ¹²Tâ nɨ̀ tswa akòrə̀ nɨzì yuu yî sɨgɨ̀nə̀ a tɨtɨ̀ɨ bɨ̀ tɨ̀ zî Nwî, tà bɛɛ bo tɨ ghàa ɨ swoŋə nɨ mə nɨ ghɨ̀rə ɨnnù jɨ̂ bɨ, boŋ bo ka yə ɨnnù jî sɨgɨ̀nə̀ jya mə nɨ ghɨ̀rə̀ aa, ɨ yǐ tɨgə kɨ ghaꞌasə Nwî wa Njwî ǹtsɔ̀ꞌɔ̀tə mɨ̀saꞌà.

¹³Ǹloŋ ŋkwi atu Mmàꞌàmbi, nɨ̀ ka nyuꞌunə bə̂ bɨ̀tsɨ̀m bìi bɨ ləə mə bɨ̀ ka nsaꞌa ghuu aà; kə̀ a bə Kaisa yìi à kɔ̀ꞌɔ ntsɨrə aa, ¹⁴kə̀ bɨ̀gûmnàà bìi mə à too mə tâ bo ka nɨŋ njo a abàa bə̀ bìi bɨ fànsə ɨnnù aa, mbaŋnə mbeentə nɨ̂ bə̀ bìi mə bɨ ghɨ̀rə ɨnnù jìi ɨ kuꞌunə aà. ¹⁵Ǹloŋ mə à nɨ̂ ŋ̀kɔ̀ŋə̂ Nwì mə tâ nɨ̀ ka ŋghɨrə ɨnnù jìi ɨ tsinə aa, tǎ kutə mɨ̂ntsù mɨ ɨjɨ̀ŋtə̀ bə̂ bìi mə à nɨ bɨbuꞌu aà. ¹⁶Tâ àkòrə̀ nɨzì yuu à bə yî bə̂ bìi kaa bɨ sɨ̀ waa nɨ mɨ̀ŋkɨ̀rə̀ mî tsu kwerə̀. Lâ nɨ̀ tsuu annǔ ajàŋ yìi mə nɨ karə nɨ̂ àtû yuu aa, ɨ lɔ̀gə ɨ lɨ̀gə nɨ̂ ɨ̀làrə ɨ tsyǎ ghu a ŋghɨ̀rə ɨnnù jî bɨ̂. Tâ àkòrə̀ nɨzî yuu tâ bə yi ŋgǎŋəfàꞌà Nwî ¹⁷Tâ nɨ̀ ka ntwoŋ ɨkum a nu ŋù ǹtsɨ̀m, ŋka ŋkɔŋə nɨ bɨ̀lɨ̂m buu bìi mə bu bo bii Nwî aa, ŋka mbɔꞌɔ nɨ Nwî, ŋ̀ka ntwoŋə nɨ ɨkùm a nu Kaisa.

Àlènsə ŋgɨꞌɨ Kristo

¹⁸Ŋ̀gǎŋfàꞌà tâ nɨ̀ naŋsə ŋka nyuꞌunə bɨtà bɨ afàꞌâ buu bɨtsɨ̀m, ǹtwoŋə nɨ̂ ɨ̀kùm a nu bo, tâ tsuu bə aa tsiꞌì a mbo bya mə bɨ dɨ̀ꞌɨ abɔ̀ŋəntɨɨ ŋkɨ mbɔnə nɨ a nu bù aà. Tâ nɨ̀ kɨɨ nyuꞌunə nɨ̂ bya bìi mə bɨ tsəꞌə aà. ¹⁹Nwìŋgɔ̀ŋ à ka kɨ beentə aa ŋù yìi mə mbə a yuꞌù ǹyàŋə nloŋ ŋgɨꞌɨ yìi ɨ̀ kuu ghu nu tɨ ghə̂ à fànsə̂ ànnù aa, ǹloŋ mə à zî ànnù yìi mə Nwìŋgɔ̀ŋ a lɔ̀ɔ̀ aa, a laà. ²⁰M̀bə a kwɛtə̀ gho aa nɨ̀ àkə̀ mə mbə ò fansə annù baa ŋghɔɔ nòo ò kwɛrə nɨ̀ àtàŋəntɨɨ aa ɛ? Lâ m̀bə ò baŋnə ŋghɨ̀rə annù yìi a kuꞌunə, bɨ nɨŋ ŋgɨꞌɨ a nu wò ǹloŋ annù ma ya, ò kwɛrə nɨ̂ àtàŋəntɨɨ boŋ Nwìŋgɔ̀ŋ à ka beentə ghô. ²¹Ǹloŋ mə Nwìŋgɔ̀ŋ à lɛ ntwoŋə ghuu aa a nɨ̂ àjàŋə annù yuà, àjàŋ yìi mə Kristo à lɛ nyə ŋgɨꞌɨ a atu bù aa, à lɛ ndɨ̀ꞌɨ̀ aa alènsə̀ mə nɨ̀ tɨgə nyoŋə nɨ̂ ɨ̀bùꞌù mɨkòrə̂ ji. ²²Kaa à lɛ ŋkɨꞌɨ annû tsu fânsə̀, kaa ànnǔ mbweꞌesə̀ yî tsu a waꞌà ghu ntsù kɨ mfɛꞌɛ. ²³Nòò yìi mə bɨ lɛ sɨ bə̀gɨ̀tə̀ yi aa, kaa à lɛ ŋkɨꞌɨ mbə̀gɨ̀tə̀ yî tsù kwiꞌinə̀, nòò yìi à lɛ sɨ yə ŋgɨꞌɨ aa, kaa ŋkɨꞌɨ̀ bə̂ kɨ ŋkaꞌatə. À lɛ mbàŋnə̀ ǹnɨŋ ntɨɨ̀ yi bə a nu yu wa yìi mə a lèntə ɨnnù bə̂ ɨ tsinə̀ aà. ²⁴Kristo yu mbɔŋ à lɛ mbèꞌe ɨnnù jî bɨ̂ jiꞌinə̀ a ɨbɨɨ nu yu a ati bàŋnə̀ bàŋnə̀, mə bìꞌinə̀ kwo a mûm ɨ̀nnù jî bɨ, mbaŋnə ntswe ntɨ̀ɨ̀ a ŋka ŋghɨ̀rə̂ ɨ̀nnù jî tsìnə̀. Àjàŋə mə bɨ lɛ nnɨŋ ɨlaꞌa ghu nu aa, bɨ lɛ mbàŋnə̀ ŋ̀ghurə aà ghuu. ²⁵Ǹloŋ mə nɨ̀ lɛ mbə aa tsiꞌì tsǒ mbinjə̀rə̀ jìi ɨ lɛɛ̀ m̀bwɛ, tsɨ̂tsɔ̀ŋ nɨ̀ bù mə̂ m̀bɨɨ fu a mbô Ǹtsèèmbi, bo bɨ̀ a mbo yu wa yìi mə a bɛ mɨ̂ntɨɨ̀ muu aà.

A bɔŋ mə bàŋgyɛ̀ ka nyuꞌunə bɨloò byaa, tâ m̀bâŋnə̀ ka ŋkɔŋ bâŋgyɛ̂ byaa

¹Tsiꞌì maa ajàŋ a bɔŋ mə bù bâŋgyɛ̀ ka nyuꞌunə bɨloò buu, tà bɛɛ mə bǐ mɔꞌɔ bɨ tuu nɨ nɨ̀ghàà nɨ Nwî yuꞌunə̀ nɨ̀ kwɛrə̀ waa nzi nɨ bu a mbo Kristo, tsiꞌì tɨ̀ nɨ̀ghàà nɨ ntsù, tâ à baŋnə bə aa bə a njɨ̌m àkòrə̀ nɨzì bâŋgyɛ̂ byaa, ²a ajàŋ mə bɨ yə̂ àjàŋ yìi mə nɨ bɔꞌɔtə nɨ̂ waa, àkòrə̀ nɨzî yuu a kɨ̂ ǹlaa aà. ³Nɨ̀ tsuu ghɨ̀rə mə nɨ̀bɔ̀ŋə̂ nuu bə bə nìi mə nɨ kùꞌùsə̀ bə nɨ̀ ǹjoo jìi ɨ lǒ a abɛɛ, a ajàŋə mə nɨ̀ baꞌa nɨ̂ ɨ̀nǒŋ ɨtû juu, ŋkɨɨ ŋwɛꞌɛ nɨ̂ ǹjoo jìi mə bɨ naŋsə nɨ ɨ̀tɨ̀ɨ̀ gold, kə̀ ŋ̀wɛꞌɛ nàa ɨtsə̀ꞌə̀ jî sɨgɨ̀nə̀. ⁴Tâ nɨ̀bɔ̀ŋə̂ nuu baŋnə bə bə nya nìi mə nɨ ləəntə a mum mɨ̀ntɨɨ bù, mbə ntsòndòrə ayoo wa yìi mə kaa à sɨ nii bwɛ, mə nɨ azwì yî bɔ̀nə̀ kaa ŋkɨꞌɨ̀ nii ghaà, yìi mə a nsi miꞌi Nwì, à nɨ̂ àyoo àtɨ̀ndùù aà. ⁵Àâ àjàŋ yìi mə bàŋgyɛ̀ bìi mə bɨ lɛ nlaa maŋsə, m̀bɛ nɨ̂ ɨ̀nnù jìi mə Nwìŋgɔ̀ŋ à lɛ ŋkàꞌà a mbo bo, bɨ lɛ sɨ dɨ̀ꞌɨ̀ nɨbɔ̀ŋə̂ nyaa a njɨ̌m àjàŋə mə bo lɛ sɨ bɔnə nyuꞌunə nɨ bɨ̀loò byaa aà. ⁶Tsiꞌì tsǒ ajàŋ mə Sarah à lɛ sɨ yuꞌunə ndoò yì Abraham, ǹtwoŋə nii a nɨ taà aà. Nɨ̀ zi mə nɨ̀ laa ntɨgə mbə bɔɔ̀ bi tsɨtsɔ̀ŋə̀, mə mbə nɨ̀ ka ŋghɨrə annù yìi mə a tsinə aa, ntsuu kɨ màꞌàtə mə tâ ànnû tsu ka mbosə ghuu.

⁷Tsiꞌì maa ajàŋ a bɔŋ mə tâ bù bɨloo ka nlentə bàŋgyɛ̂ buu nɨ mânjì yìi à kùꞌùnə aà, ŋ̀kɨɨ m̀bɔꞌɔtə nɨ̂ waa nzi nɨ mə bo laa mbɔrə ntsya ghuu, ŋkɨ nzi nɨ mə Nwì à fâ ɨ̀bɔ̀ŋə̂ yi wa mə à nɨ ntswêntɨ̀ɨ̀ aa a mbo bǔ bo bɨ̂tsɨ̀mə̀. Nɨ̀ ka ŋghɨrə ma mùu ajàŋ tâ ànnù tsu tsuu atsàꞌàtə̀ Nwî yuu lǒ kɨ̀ŋə̀.

Ǹyə̂ ŋ̀gɨꞌɨ nloŋ mɨghɨ̀rə̀nə̀ mɨ ɨnnù mî sɨgɨ̀nə̀

⁸A nlwìꞌìsə, tâ bù bɨtsɨ̀m nɨ̀ boonsə ghuu ntswe nɨ̂ àzwì yî fùùrə̀, ŋ̀ka ŋko nɨ̂ mɨlɨ̀ŋnə̀ ghùù bu nɨ bù, ǹtswe nɨ̂ àkɔ̀ŋnə̀ bɨlɨm, nɨ̂ ǹtɨɨ yì bɔ̀nə̀, ǹsɨgɨsə nɨ mɨ̀bɨ̀ɨ̀ mɨ nû muu a nsyɛ a nɨ̂ ɨ̀mɔ̀ɔ̀ntə̂ juu. ⁹Nɨ̀ tsuu annù yî bɨ a atû ànnù yî bɨ ɨ kwiꞌinə, ǹtsuu mbə̀gɨ̀tə̀ a atû m̀bə̀gɨ̀tə̀ kwiꞌinə. Nɨ̀ baŋnə ŋka ŋkwiꞌinə bə nɨ̀ m̀bɔɔnə, nloŋ mə Nwìŋgɔ̀ŋ à lɛ ntwoŋə ghuu aa mə nɨ̀ ka nnɨŋ mbɔɔnə a nɨ bə̀ tǎ tâ yù kɨɨ nɨŋə nɨ̂ m̀bɔɔnə a nu bù. ¹⁰Ǹloŋ mə,

“Ŋù yìi mə a kɔ̀ŋə ntswêntɨ̀ɨ aa,

ɨ kɨɨ yə mɨtugə mɨ njwi mì sɨgɨ̀nə̀ aa,

tâ à ka ntswa aləə̀ yi ǹtsuu ɨnnù jì bɨ kɨ swoŋə,

ntsuu ɨnnù kɨɨ kɨ tswɛɛ.

¹¹Tâ à bəŋkə yi, mmaꞌatə ɨnnù jî bɨ,

ŋka ŋghɨrə ɨnnù jìi mə ɨ tsinə aa;

ŋ̀ka nlɔɔ mbɔɔnə nɨ̀ ǹtɨɨ̀ yi tsɨ̀m ǹlwiꞌi ghu.

¹²Ǹloŋ mə Mmàꞌàmbi a ləŋtə bə̂ bìi mə annû yaa a tsinə aa,

ǹyuꞌu nɨ nɨ̀yə̀ꞌə̂ nyaa;

m̀furə nɨ̂ ǹsî yi a nu bə̀ bìi bɨ ghɨ̀rə ɨnnù jî bɨ aà.”3.12: Ps. 34.12-16

¹³Ŋù yìi mə mbə a ləənsə̀ ghuu aa à nɨ̂ wò, mə mbə nɨ̀ ka naŋsə ŋkɔŋə a ŋghɨ̀rə ɨnnù jî sɨgɨ̀nə̀ aa ɛ? ¹⁴Lâ nɨ̀ laa tɛꞌɛ bə kɨ yə ŋgɨꞌɨ nloŋ ŋkwitu annù yìi mə a tsinə aa, boŋ nɨ̀ ka yǐ kwɛrə mbɔɔnə̂. Nɨ̀ tsuu a waa kɨ bɔꞌɔ, ǹtsuu kɨɨ kɨ tsɨ̀gɨ̀nə̀. ¹⁵Lâ a mûm ǹtɨɨ bù nɨ̀ ka bɔꞌɔ nɨ̂ Kristo tsiꞌì tsǒ Mmàꞌàmbî, nɨ̀ ka ntaŋtə nû yùù a ŋgɔ̀ŋ bɨ̀nòò bɨtsɨ̀m a mfâ àkwiꞌi a mbo ŋù ǹtsɨ̀m yìi mə a lɔ̀ɔ̀ mə yu betə ghuu nɨ̂ ànnù ǹloŋ annù ya yìi mə nɨ bɛ a mum mɨ̀ntɨɨ bù aà. Nɨ tɨ fa akwiꞌi ya, nɨ̀ kâ m̀bɔnə mbɔꞌɔtə nɨ̂ waa. ¹⁶Nɨ̀ ghɨrə tâ ǹtɨɨ̀ ghuu laa tà bɛɛ bɨ tɨ bə̀gɨ̀tə̀ ghuu, bə̀ bya bìi bɨ swoŋ ɨnnù jì bɨ mbɨꞌɨ akòrə̀ nɨzì yuu yî sɨgɨ̀nə̀ tsǒ ŋgǎŋyǒŋ Kristo aa, bo bâŋnə̀ ǹtswe nɨ̂ àdɨ̀rətû. ¹⁷Ǹloŋ mə a bɔŋtə a nyə̂ ŋ̀gɨꞌɨ nloŋ annù yìi a tsinə aa, mə mbə a bə ŋkɔ̀ŋə̂ Nwì, ǹtsyatə ŋghɨ̀rə̂ ɨ̀bɨ̂.

¹⁸Ǹloŋ mə Kristo à lɛ mbaa ŋkɨ ŋkwo mbɨꞌɨ ɨnnù jî bɨ ŋgàà yî m̀fùùrə̀, yu wa yìi mə ɨnnù ji ɨ tsinə aa, a kwo a atu bə̀ bìi kaa ɨnnù jya ɨ sɨ̀ tsinə̀ aa, mə mbə yu zî nɨ̀ bìꞌinə̀ a mbo Nwì. Bɨ zwitə̀ yi a nɨ̂ ǹjyǎnu a bâŋnə̀ ǹtswe nɨ̂ ǹtsêntɨ̀ɨ̀ a mûm àzwì. ¹⁹A mûm àzwì à lɛ ŋghɛ̀ɛ̀ ǹswoŋə annù Nwî a mbo ɨ̀zwì jìi ɨ lɛ ntswe a atsaŋ aa, ²⁰m̀bə ɨ̀zwì jìi mə kaa ɨ lɛ kɨꞌɨ̀ nɨ̂ Nwî yuꞌunə̀, wa noò yìi mə Nwì à lɛ ntswa ntɨɨ̀ yi nyuꞌutə, wa ŋgùꞌu Noa, wa noò yìi mə Noa à lɛ sɨ kɔɔ abaŋ ya, mə mbùmtə̀ bə̂, mbə bə̂ bi nɨfwaa, bɨ lɛ nyweensə waa, ntsya a njɨ̌m ŋkì aà. ²¹Ànnǔ mmurə bə̀ a ŋkì, yìi mə à nɨ finə annù ma yû aa, a yweensə ghuu tsɨ̂tsɔ̀ŋə̀, kaa ŋkɨꞌɨ aa àyoo yìi a fiꞌi nsɨŋ a ɨbɨ̀ɨnu bə̂, m̀baŋnə mbə aa nɨ̀yə̀ꞌə̀ a mbo Nwì ǹloŋə alàa ntɨɨ, ntsya a njɨ̌m ànnǔ nyweenə nɨ̀wo Kristo ²²yìi mə à kɔ̀ꞌɔ̀ mə̂ ŋ̀ghɛɛ a aburə, ntɨgə ntswe a mbɛ̀ɛ̀ nɨkwɛɛ Nwì nî màꞌà bo bɨ̀ baangel nɨ ŋgǎŋsaꞌa abùrə̀ bo bɨ̀ ɨ̀dàꞌa tsɨ̀m jìi ɨ tswe a njiꞌi mɨkòrə yu aà.

Kwensə a mûm ǹtswêntɨ̀ɨ bə̀ bìi bɨ bii Kristo aà

¹Tsǒ mə Kristo à lɛ nyə ŋgɨꞌɨ a mûm ǹjyǎnu aa, tâ nɨ̀ kɨɨ ŋwaꞌatə nɨ̂ ma yû ànnù tâ à ka mfa mɨtɨ̀ɨ̀ a mbo bù nloŋ mə ŋù yìi mə à yə̀ mə ŋgɨꞌɨ a mûn ǹjyǎnu aa, à màꞌàtə̀ mə ɨnnù jî bɨ̂. ²Ma mùu ajàŋ kaa a waꞌà bù ŋ̀ka ntswe nɨ̂ àbùgə̀ noò yìi mə à tswe a mûm ǹjyanu aa ǹyə̀ꞌə̀tə̀ nɨ̂ bə̂ ɨ̀nnù jìi mə ŋùmɨ̀sɔ̀ŋ a lɔ̀ɔ̀ aà, m̀baŋnə ŋka nyəꞌətə bə̂ ɨ̀nnù jìi mə Nwìŋgɔ̀ŋ a lɔ̀ɔ̀ aà. ³Nɨ̀ maꞌatə ɨnnù jya mə nɨ̀ lɛ sɨ ghɨ̀rə̀ a mbìì aa, a bə̂ ɨ̀nnù jìi mə bɨ̀tɨ̀zî Nwî lɛ sɨ ghɨ̀rə̀ aà, ǹtswe nɨ̂ ǹtswêntɨ̀ɨ yàà a mûm ɨ̀buurə ɨnnù, bo bɨ̀ ɨ̀nnù jìi mə njyǎnu ɨ yə̀ꞌə̀tə aa, mbə ɨnnǔ nno mbaanə, mbə ɨnnǔ atsùùrə̀, ànnǔ ntɨɨ a nɨjɨ, bo bɨ̀ ànnǔ mmii mɨ̀kobə yìi mə a fwɛ aà. Wa nòò wa mə nɨ̀ lɛ ntswe a mûm ɨ̀nnù ma jû aa à kùꞌù mə̂! ⁴A ghaꞌa waa tsɨ̂tsɔ̀ŋ a ajàŋ yìi mə kaa nɨ̀ sɨ bù m̀boonsə bu bo a ŋghɨrə ɨnnù naà jìi mə bə̌ tɨ̀ɨ̀ ghu kaa waꞌa nɨ̂ ɨ̀bɨɨ nû waa tswâ aa, ǹtɨgə mbəgɨtə nɨ̂ ghuu. ⁵Lâ tâ bo zi mə bo ka yǐ fa akwiꞌi nɨghàà ǹloŋ ŋgaà yàà a nsi miꞌi yu wa yìi mə à tàŋtə mə yu ka yǐ saꞌa bə̂ bɨ̀tɨ̀ɨ̀ bo bɨ̀ bɨ̀kû aà. ⁶À nɨ̂ ǹjiꞌì ànnù yìi mə bɨ lɛ ŋkɨ nswoŋ ntoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ ya, ǹswoŋ ŋkɨ nswoŋ a mbo bɨ̀ku aà, ǹloŋ mə, ka mə bɨ lɛ nsaꞌa waa a mûm ǹjyǎnu tsiꞌì tsǒ bə̀ aa, tâ bo tɨgə ntswe a mûm àzwì tsiꞌì tsǒ Nwì.

Bìꞌinə̀ aa mfaꞌa nɨ mɨ̀tə̀ŋnə̀ mɨ Nwî sɨgɨ̀nə̀

⁷Wa nòò m̀mɛ̂ ǹjoò tsɨ̀m à tɨ̀gə a abô. A kuꞌùnə̀ mə tâ nɨ̀ tswe nɨ̂ àlàa atu, ntsuu kɨ tsaꞌa tǎ zi ajàŋə mə mbə nɨ̀ kâ ǹtsaꞌatə Nwî. ⁸Ànnù yì wè yìi mə a tswe ghuu aa a bə mə, tâ nɨ̀ tswe nɨ̂ àkɔ̀ŋnə̀ tɨ mɛ̀ a nu bù nɨ bù, ǹloŋ mə àkɔ̀ŋnə̀ a kusə ɨnnù jî bɨ jî ghàꞌàtə̀. ⁹Nɨ̀ ka ŋkwɛrə bɨgɨ̀ɨ̀ a mɨlaꞌa bù, tɨ ka nnurɨkə ghuu bu nɨ bù. ¹⁰Nɨ̀ lɔgə mɨtəŋnə mya mìi mə Nwì à fa a mbo bù a atu nɨ atu aa, ŋ̀ka mfaꞌa nɨ mu a ŋkwɛtə bù nɨ bù tsiꞌì tsǒ bə̀ bìi mə bɨ naŋsə nləŋtə nɨ̂ ǹjoo jìi mə Nwì à fa a mbo bo tsiꞌǐ mbuu mbuu nɨ̀ ɨ̀bɔ̀ŋ yi aà. ¹¹Ŋù yìi mə a swoŋ annù Nwî aa, tâ à ka nswoŋ annù yìi mə à kwɛ̀rə a mbo Nwì aà. Ŋù yìi mə a fàꞌà aa tâ à ka mfaꞌa nɨ mɨ̀tɨ̀ɨ̀ mìi mə Nwìŋgɔ̀ŋ a fa aà. Tâ a nɨ̂ ŋ̀gɔ̀ŋ ɨ̀nnǔ tsɨ̀m, tâ nɨ̀ghaꞌaa ghɛɛ a mbo Nwìŋgɔ̀ŋ ǹtsya a njɨ̌m Yesu Kristo yìi mə nɨ̀ghaꞌa nɨ̀ tsɨ̀m bo bɨ̀ mɨ̀dàꞌà mɨ tsɨ̀m, à nɨ mi nlwiꞌi nɨ̂ŋkoŋ aà. Àmen.

Ànnǔ nyə̂ ŋ̀gɨꞌɨ tsǒ mu Kristo

¹²Bɨ̀lɨ̂m bà, tâ ànnù tsuu ghuu kɨ tsyǎ a nɨ mbuu ɨkwàꞌànə̀ jî tɨ̀ɨ̀ jìi ɨ kuu a nu bù aa tsiꞌì tsǒ à nɨ̂ ànnù yî fii mə a fɛ̀ꞌɛ̀ a nu bù. ¹³Nɨ̀ baŋnə ŋka ndorɨtə dorɨtə tsǒ ajàŋə mə nɨ̀ tswe nɨ àbwarə a mûm ŋ̀gɨꞌɨ̀ Kristo aa mə mbə nɨ̀ yî ŋ̀kɨ ntswe nɨ nɨ̀dorə ŋka ndorɨtə wa noò mə à ka yǐ zì a mum nɨ̀ghaꞌa yu aà. ¹⁴M̀bə bɨ ka mbəgɨtə ghuu ǹloŋ ɨkum Kristo, boŋ mbɔɔnə ɨ̀ tswe a nu bù ǹloŋ mə àzwi nɨghaꞌa ya mə nɨ Àzwì Nwîŋgɔ̀ŋ aa a tswe a nu bù. ¹⁵Lâ tâ ŋù nɨ̀bù ghùù à tsuu ŋgɨꞌɨ lǒ kɨ yə ǹloŋ mə à nɨ ŋû ǹzwìtə bə̀, kə̀ ǹyə̀rə, kə̀ ŋ̀gàŋàfànə̀, kə̀ ŋù yìi mə a nɨŋ abô yi nɨ̂ ɨnnù badàŋ. ¹⁶M̀bə ŋù nɨ̀bù a baŋnə ŋka nyə ŋgɨꞌɨ aa nloŋ mə à nɨ Krisèn aa, a tsuù atu kɨ dɨ̀rə̀. A bâŋnə̀ ŋ̀ka ŋghaꞌasə Nwì ǹloŋ mə yu bii ɨkum Kristo aà. ¹⁷Ǹloŋ mə nòò à kùꞌù mə̂ mə ànnǔ ntsɔꞌɔtə mɨ̀saꞌa tâ à lɔgɨnə, ǹlɔgɨnə aa a nɨ ŋgǎŋgwɛ̀ꞌɛ̀ Nwî. M̀bə a baŋnə ŋka nlɔgɨnə aa a nu bìꞌinə̀ boŋ ǹlwìꞌi bə̀ bya mə bɨ tɛꞌɛ̀ waꞌà nɨ̀ waa ntoò Nwì yî ǹsɨgɨ̀nə̀ ya yuꞌunə̀ aa ɨ̀ ka bə mə akə aa ɛ? ¹⁸Tsǒ ajàŋ mə àŋwàꞌànə̀ Nwî a swoŋ aa:

“M̀bə a tsyanə a mbo bə̀ bìi mə ànnù ya a tsinə aa a nyweenə

bəə boŋ bɨ̀tɨ̀bɔꞌɔ̀ Nwî nɨ̂ ŋ̀gǎŋghɨ̀rə̂ ɨ̀nnù jì bɨ ɨ ka tswe fə aa ɛ?”4.18: Prov. 11.31

¹⁹A kuꞌunə mə bə̀ bìi mə bɨ yə ŋgɨꞌɨ nɨ̂ ŋ̀kɔ̀ŋə̂ Nwì aa, tâ bɨ̀ ka ŋghɨrə annù yìi mə a kuꞌunə aà, m̀baŋnə mfâ mɨ̂ntɨɨ̀ myaa a mbo yu wa yìi mə à lɛ ŋkaꞌa waa, nləə nɨ̂ ŋ̀kàꞌâ yì aà.

M̀binjə̀rə̀ Nwî

¹Mə buꞌu mbo a mbo bɨ̀lɨ̀ɨ bɨ ndânwì bìi bɨ tswe a tɨtɨ̀ɨ bù, tsǒ ǹdɨ̀ɨ̂ ǹdânwì yî mɔꞌɔ atɨtɨ̀ɨ bù, yìi mə à nɨ̂ àyəfə nɨ̂ ŋ̀gɨꞌɨ ya mə Kristo à lɛ nyə aa, ɨ yǐ kɨɨ tswe nɨ nɨ̀ghaꞌa ni wa noò mə à ka yǐ zì aà. ²Nɨ̀ ka mbɛ mbinjə̀rə̀ Nwî jya mə à lə̀ə a mbo bù mə nɨ̀ ka nlentə aa nɨ̂ àbɔ̀ŋəntɨɨ̀, ǹtsuu kɨ lèntə aa tsǒ bɨ gaansə ghuu. Nɨ̀ ka mfaꞌa ɨfàꞌâ ghuu nɨ nɨ̀dorə, ntsee kɨ fàꞌà ǹloŋ aa bə̂ ŋ̀kabə yìi bɨ tu ghuu ghu aà; ma la a bə̂ ànnǔ ndɨ̀rətû! Tâ à baŋnə mbə aa nloŋ mə nɨ naŋsə ŋkɔŋ a mfàꞌa a mbo Nwì aà. ³Nɨ̀ tsee waa kɨ saꞌa nɨ nɨ̀tsəꞌə̀, nɨ̀ baŋnə ntswe tsǒ fɨ̀gə̀ a mbo bo. ⁴Tà Ǹtsèèmbi yì àkɔꞌɔ̀ ǹtsɨrə wa a yi nzì boŋ à ka yàrə ŋgùꞌû yùù nɨ̂ àtsə̀ꞌətu nɨfɔ̀ yî ŋ̀weenə̀ yìi mə kaa a sɨ kwìꞌìnə̀ aà.

⁵A ŋgɨ̌ŋ ŋgɨ̀ŋ, bù bə̂ bî kə̀gə̂, nɨ̀ ka nyuꞌunə bɨlɨɨ̀; ŋ̀wɛꞌɛ annǔ nsɨgɨsə nu a nsyɛ a nu bù nɨ bù tsô àtsə̀ꞌə̀ tsiꞌì bù bɨ̂tsɨ̀mə̀, ǹloŋ mə,

“Nwì a tuu nɨ̂ ànnù bə̂ bìi bɨ ŋee nû yàà aa

m̀baŋnə ŋghɨ̀rə̀ nɨ̂ ɨ̀bɔ̀ŋ a nu bə̀ bìi bɨ sɨgɨsə mɨbɨ̀ɨ̀ mɨ nû myaa a nsyɛ aà.”5.5: Prov. 3.34

⁶Nɨ̀ ka nsɨgɨsə mɨbɨ̀ɨ̀ mɨ nû muu lâ a nsi miꞌi Nwì yìi mə à tswe nɨ̂ àdàꞌà aa, tà nòò a yǐ ŋkùꞌù a ŋɛntə̀ ghuu a ndəŋ. ⁷Nɨ̀ lɔgə ɨnnù tsɨ̀m jìi mə ɨ tsyà nɨ̂ ghuu aa mfa gho mbô ǹloŋ mə àa yu yìi mə a lə̀ntə annù yuu aà.

⁸Nɨ tswe nɨ̂ àlàa atu, ŋ̀ka ntswe nɨkɨrə̀. Ŋ̀gàŋkɨ̀bàâ ghùù, Devil, a karə ŋkəənsə nɨ̂ ghuu, mboꞌokə tsǒ nààŋgwɛ̀, ǹlɔɔ nɨ̂ ŋû mə yu ko mmì. ⁹Nɨ̀ təə ntɨɨ a mûm àbìintɨɨ̀ yuu, ŋka nto nii, nzi mə ŋgɨꞌɨ yìi mə nɨ yə aa, bɔɔ bɨ maà buu a ɨdɨgə tsɨ̀m fàa mbi bɨ kɨɨ nyə. ¹⁰Nòò yìi mə nɨ̀ bɔ̀ɔ̀ mə̂ ǹyətə ŋgɨꞌɨ ma yû aa, boŋ Nwìŋgɔ̀ŋ yìi mə a ghɨ̀rə ɨbɔ̀ŋ tsɨ̀m à nu bə̀ aa, yu yìi mə à twòŋə ghuu mə nɨ̀ yi ŋkuu a mum nɨ̀ghaꞌa nɨ Kristo nya mə nɨ sɨ mɛ̀ aa, à ka bǔ naŋsə ghuu tsiꞌì yumbɔŋ, ɨ ghɨ̀rə tâ nɨ̀ təə ntɨɨ, ɨ kɨɨ fa mɨtɨ̀ɨ̀ a mbo bù tâ nɨ̀ təə ntwiŋ mɨ̂ŋgàŋə̂ muu a nsyɛ̂. ¹¹Tâ mɨ̀dàꞌâ mi lwiꞌi ghu mbo nɨ̂ŋkoŋə̀. Àmen.

Àtsàꞌàtə̀ yi nlwìꞌì ǹjɨ̀m

¹²A gha aa a kwɛtə Silas, yìi mə mə̀ zi mə à nɨ mu Kristo yìi mə a fàꞌà a mbo Kristo nɨ̂ ǹtɨɨ̀ yi tsɨ̀m aa, mə ta mə̀ ŋwaꞌanə mûntsìrə̂ àŋwàꞌànə̀ yû a mbo bù. Mə̀ buꞌu mbo a mbo bù, ŋ̀kɛꞌɛnə nɨ mə, wa à nɨ ɨbɔ̀ŋ Nwî yi annù nɨ̂ŋkoŋ wa ɨ ghuà; nɨ̀ tswa, ǹtəə ntɨɨ ghu.

¹³Ŋ̀ghòtə yìi ɨ̀ tswe a alaꞌa Babylon5.13: Bə̀ mɔ̀ɔ̀ntə̀ nɨ mə Babylon à nɨ̂ ŋ̀kùm yìi mə Peta à lɛ ntswè a nu Roma aà., yìi mə Nwì à kɨ ntsɔꞌɔ tsǒ à tsɔ̀ꞌɔ ghuu aa, ɨ tsàꞌàtə̀ ghuu. Mû ghà Mark a kɨɨ ntsaꞌatə ghuu. ¹⁴Nɨ̀ ka ntsaꞌatə ghuu bu nɨ bù, ǹnɔŋə nɨ mɨ̀ghə̀gə̂ muu a njɨ̀mə̂ àkɔ̀ŋnə̀. Tâ m̀bɔɔnə ɨ tswe a nu bù bɨ tsɨ̀m bìi mə nɨ̀ bìi Kristo aà.