Àŋwàꞌànə̀ Paul yi ntsyàmbìì a mbô ŋ̀ghòtə̂

BaKORINTO

ǸJIꞌÌNNǓ AŊWÀꞌÀNƏ̀ YÛ

A aŋwàꞌànə̀ yû aa a lɛ ŋŋwàꞌànə Paul mbo ŋ̀ghotə̂ baKorinto. Korinto à lɛ mbə ǹjɔ̀ꞌɔ̀ àlaꞌà BaGrikia yî ŋ̀wè, ŋ̀kɨ mbə kapital mbùꞌu Achai yìi mə BaRoma lɛ sɨ buꞌutə aà. Bɨ lɛ sɨ naŋsə ntaŋ nɨ̂ mɨtaa ma mùu alaꞌa, bə̀ lô nɨ a ɨdɨgə ɨdɨgə jî mɔꞌɔ jìi mə BaRoma lɛ sɨ buꞌutə aa nzi mbòòntə̀ ghu nloŋə afùꞌù yî wè yìi mə à lɛ ntswe ghu aà. BaKorinto lɛ sɨ ghaꞌasə bɨ̂nwìŋgɔ̀ŋ bî ghàꞌàtə̀. Bɨ lɛ sɨ naŋsə mbuꞌu nɨ̂ ɨ̀nnù jî bɨ jì swèrə̀ ǹswerə a Korinto. Ànnǔ ajɨrə̀ bo bɨ̀ ɨ̀buurənnù ɨ lɛ mburə ntswe ma mùu alaꞌa tsiꞌì m̀bênnù. A tɨtɨ̀ɨ bɨ̀nwì bya, Aphrodite à lɛ ntswe nɨ̂ ŋ̀gǎŋmàꞌa ji ntsùꞌù yî fùùrè jìi mə ɨ lɛ mbə aa ɨ̀kwàrə̀ bâŋgyɛ̀, ǹdɨꞌɨ nɨ̂ bə̀ mə bàa njɨ nɨ̂ àkwarə̀ ŋ̀ghaꞌasə nɨ̂ nwî wa ghu. Bə̀ lɛ mburə nzinə mbuu annǔ ajɨrə̀ yìi mə a lɛ ntswe a Korinto aa a ajàŋ yìi mə bɛɛ bɨ yi nyə ŋù tɨ jɨ akwàrə̀, kə̀ a ka njɨrə siꞌi, bɨ tɨgə̀ ǹswoŋə nɨ mə a ghɨ̀rə̀ aà ǹdə baKorinto wâ.

Nɨ̂ ǹtoo yì ǹsɨgɨnə̀ a Korinto aa a lɛ nzi Paul (Ɨ̀fàꞌà 18.1-17). À lɛ ntswe ghu a atû àlòò yî fùùrə̀ nɨ bɨ̀sàŋ bi ntoꞌo mfaꞌa ghu, Aquila bo Pricilla nɨ Timoti bɨ kwɛtə̀ nɨ̀ yi ghu. Nòò yìi mə Paul à lɛ màꞌàtə̀ ǹlo aa, à lɛ nyuꞌu mə ŋ̀ghotə ya ɨ tswe nɨ ɨnnù jî ghàꞌàtə̀ mə ɨ lɛ sɨ fa ŋgɨꞌɨ ghu: Ànnǔ ajɨrə̀, ànnǔ ayàtə̀ bo bɨ̀ ɨ̀bùurənnù jî mɔꞌɔ nloŋə mɨtəŋnə mɨ Azwì. Paul à yùꞌù mə̂ ǹtɨgə ŋŋwaꞌanə aŋwàꞌànə̀ yû mə yu tsisə ɨnnù ma jû ghu ɨ kɨɨ fa akwiꞌi nɨ̂ ɨbetə̀ jî mɔꞌɔ jìi bɨ lɛ mbetə yi ghu aà.

Nwì a fa àdàꞌà bo mɨ̀tsyɛ̀ a mbo Paul mə tâ à ŋgwaꞌanə ndɨꞌɨtə ŋghotə ya ghu. Ŋ̀ghaa ɨnnù ɨ mburə̀ ŋ̀ghaꞌatə tsiꞌì sɨgɨ̀nə̀, à lɛ ŋghàà ǹloŋə annǔ nyweenə bə̀ a nɨwô (15). Ànnù yìi mə à ŋwàꞌànə nloŋə akɔ̀ŋnə̀ aa (13) a nɨ̂ àfùꞌù yî mɔꞌɔ yìi mə Nwì à fa a mbô ŋ̀ghòtə̂ bə̀ bi. Ɨ̀nnù jìi mə ɨ lɛ mfɛ̀ꞌɛ a mûm ǹghòtə a Korinto aa ɨ kwɛtə a ŋghɨ̀rə mə bìꞌinə̀ yə ɨbɔ̀ŋ Nwî a tɨtɨ̀ɨ bə̀ bi.

Bɨ yatə̂ àŋwàꞌànə̀ yû aa laà:

1. Ǹjiꞌì ànnù àŋwàꞌànə̀ yû 1.1-9

2. Àyàtə̀ a mûm ŋ̀ghòtə̂ 1.10—4.21

3. Ànnǔ ajɨrə̀ bo bɨ̀ ɨ̀nnǔ a mûm ŋ̀gwɛ̀ꞌɛ̀ 5.1—7.40

4. Bɨ̀krisèn nɨ bɨ̀tɨ̀biì Nwî 8.1—11.1

5. Ǹtswêntɨ̀ɨ̀ a mûm ŋ̀ghòtə bo bɨ̀ a ajàŋ yìi mə bɨ ghaꞌasə Nwî ghu aà 11.2—14.40

6. Ànnǔ nyweenə nɨ nɨ̀wo Kristo bo bɨ̀ à yi ŋgǎŋmbii Kristo 15.1-58

7. Ǹjoo jìi mə bɨ lɛ ŋghotə a mfa a mbo bɨ̀Krisèn a Yudea aà 16.1-4

8. Ɨ̀nnù jî mɔꞌɔ jìi mə Paul à lɛ ntɨgə ŋghaa a nlwìꞌìsə aà 16.5-24

1

Àtsàꞌàtə̀

1Àŋwàꞌànə mə a lo a mbo Paul yìi mə Nwìŋgɔ̀ŋ à lɛ ntwoŋ nɨ̂ ŋ̀kɔ̀ŋə yì mə tâ à bə ŋgàŋtoò Kristo Yesu bo bɨ̀ a mbo ǹdɨ̂m yìꞌinə̀ Sosthenes, 2ŋ̀ghɛɛ nɨ̂ a mbo ŋ̀ghotə bə̀ bɨ Nwî bìi mə bɨ tswe a alaꞌa baKorinto aa, bo a mbo bə̀ bɨ̀tsɨ̀m bìi mə Nwìŋgɔ̀ŋ à twoŋ mə tâ bo bə bi a njɨ̌m Kristo Yesu, nlaa laà. M̀bə bə̀ bìi mə bɨ twoŋ ɨkum Mmàꞌàmbî yìꞌinə̀ Yesu Kristo mə nɨ Mmàꞌàmbî wàà ŋ̀kɨ mbə yìꞌinə̀ aà. 3Tâ ɨ̀bɔ̀ŋ Nwî nɨ m̀bɔɔnə yìi mə ɨ̀ lo a mbo Nwìŋgɔ̀ŋ Taà yìꞌinə̀ nɨ Mmàꞌàmbi Yesu Kristo aa tâ ɨ̀ tswe a mbo bù.

4Mə fa mbɨꞌɨkə a mbo Nwì a ŋgɔ̀ŋ bɨnòò bɨtsɨ̀m m̀bɨꞌɨ ŋgaa yùù, ǹloŋ ɨbɔ̀ŋ Nwî yìi mə à lɛ ŋghɨ̀rə̀ a nu bù, ǹtsya a njɨ̌m Krosto Yesu. 5Ǹloŋ mə àjàŋ mə nɨ̀ tswe nɨ̂ ànnù yî mɔ̀ꞌɔ bu bɨ̀ Yesu Kristo aa, kaa nɨ̀ sɨ afùꞌù yî tsu saà, ǹtswe nɨ̂ àfùꞌù nɨ mɨ̀ghàà mɨ tsɨ̀m, bo bɨ̀ a nɨ mɨ̀tsyɛ̀ mɨ tsɨ̀m. 6Ǹtoo ya mə bìꞌì lɛ sɨ swoŋə nloŋ Yesu, nɨ̀ nàŋsə̀ mə̂ mbii ɨ kuu a nu bù 7ma mùu ajàŋ kaa nɨ̀ waꞌà nɨ̀ mɨ̀təŋnə mɨ Azwì mî tsu boŋə̀, a ajàŋ nɨ bɛ noò yìi mə Mmàꞌàmbî yìꞌinə̀ Yesu kristo à ka yǐ fɛ̀ꞌɛ yɛntə aà. 8À ka yǐ bɛ ghuu mə tâ nɨ̀ təə ntɨnsə ŋghɛɛ nyweꞌe a nlwìꞌìsə, ǹtswe ajàŋ yìi mə kaa mbə bɨ waꞌà ghuu fɨrə̀ wa ǹjwî M̀màꞌàmbî Yesu Kristo. 9Nwìŋgɔ̀ŋ à nɨ ŋù yìi mə m̀bə bìꞌinə̀ nɨ̂ŋ ǹtɨɨ̀ yiꞌinə̀ ghu nu, mbə Nwîŋgɔ̀ŋ wa yìi mə à lɛ ntwoŋ ghuu mə tâ nɨ̀ tswe nɨ̂ ànnù yî mɔꞌɔ bu bɨ̀ Mû yì Yesu Kristo Mmàꞌàmbî yìꞌinə aà.

Àyàtə̀ yìi mə a tswe a mûm ŋ̀ghòtə aà

10Mə buꞌu mbo a mbo bù mbâ bɨlɨ̂m mbâ, nɨ̂ ɨ̀kǔm Mmàꞌàmbî yiꞌinə̀ Yesu Kristo mə tâ nɨ̀ ka ŋghaa mbiinə, tâ àyàtə̀ tsuu a tɨtɨ̀ɨ bǔ tswe, ta tâ nɨ̀ naŋsə ŋkwerə ghuu a nɨbəŋ, nɨ̂ ɨ̀mɔ̀ɔ̀ntə juu, bo bɨ̀ àjàŋ mə nɨ lèntə ɨnnù aà. 11Mə swoŋ laa, bɨlɨ̂m m̀bâ, ǹloŋ mə, bə̀ bî mɔꞌɔ a ŋgwɛ̀ꞌɛ Chloes bɨ swoŋ a mbo mə̀ mə àyɔ̀ŋə̀ a tswe a tɨtɨ̀ɨ bù. 12Mə swoŋ aa mə ŋù yî mɔ̀ꞌɔ yî mɔ̀ꞌɔ a tɨtɨ̀ɨ bù a swoŋə nɨ mə, “Mə̀ laa mbə ŋû Paul.” Kə̀, “Mə̀ laa mbə ŋû Apollos.” Kə̀ “Mə̀ nɨ ŋù Cephas.” Kə̀ “mə̀ nɨ ŋù Kristo.” 13Bɨ laa nyàtə̀ Kristo aa ɛ? Bɨ lɛ ŋkwèèntə̀ aa Paul a ati bàŋnə̀ bàŋnə̀ mbɨꞌɨ ŋkwitu ghuu aa ɛ? Kə̀ bɨ lɛ mmurə ghuu a ŋkì aa nɨ̂ ɨ̀kùm Paul aa ɛ?

14Mə fa mbɨꞌɨkə a mbo Nwì mə kaa mə̀ lɛ ŋwaꞌǎ ŋù nɨ̀bù a ŋkì murə ntsyatə̀ Krispus bo Gaius; 15ma mùu ajàŋ kaa mbə ŋù nɨ̀bù ghùù a waꞌà swoŋ mə bɨ lɛ mmurə yi a ŋkì aa nɨ̂ ɨ̀kûm ghâ. 16(Mə̀ wàꞌàtə̀ mə mə̀ lɛ mbaa ŋkɨ mmurə ŋgwɛ̀ꞌɛ̀ Stephanas a ŋkì. Kaa mə̀ sɨ̀ ŋûdàŋ waꞌatə̀ yìi mə mə̀ lɛ mmurə a ŋkì.) 17Ǹloŋ mə kaa Kristo à lɛ waꞌǎ gha too aa mə tâ mə̀ zi ŋka mmurə bə̂ a ŋkì. À lɛ mbàŋnə̀ ǹtoo gha aa mə tâ mə̀ zi ŋka nswoŋ ntoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ ya. Kaa mə̀ lɛ ŋkɨꞌɨ̀ kà ǹswoŋə aa bə nɨ̀ nɨ̀ghàà nɨ mɨtsyɛ̀ mɨ mbi mù ta nɨwo nɨ Kristo a ati bàŋnə̀ bàŋnə̀ waꞌa adàŋə̀ dàŋə̀ tsyâ.

Kristo à nɨ mɨ̀tɨ̀ɨ̀ mɨ Nwî bo bɨ̀ mɨ̀tsyɛ̂ mi

18Ǹloŋ mə ntoo ya nloŋ nɨwo nɨ Kristo a ati bàŋnə̀ bàŋnə̀ à nɨ̂ àjɨŋtə annù a mbo bə̀ bìi mə bɨ bwɛ aà, lâ a mbo bìꞌinə̀ bìi mə bɨ yweenə aa, ɨ bə mɨ̀dàꞌà mɨ Nwî. 19Bɨ ŋwaꞌanə ma yû a mûm àŋwàꞌànə Nwì mə,

“Mə̀ ka ta ŋgɨꞌɨ a nɨ mɨ̀tsyɛ̀ mɨ ŋgàŋmɨtsyɛ̀

ɨ sɨgɨsə bə̂ bìi mə bɨ mɔɔntə mə bɨ zî ànnù aa a nsyɛ̂.”1.19: Yes. 29.14

20Tsǒ mə a bə laa, ŋ̀gàŋmɨtsyɛ̀ tɨgə̀ ǹtswe aa fə aa ɛ? Ŋ̀gǎŋndɨ̀ꞌɨ nɔ̀ŋsə̀ tɨgə̀ ǹtswe aa fə aa ɛ? Bə̀ bìi mə bɨ zi ǹlɨ̀gɨ̀tə̂ ɨ̀nnù faa mbi aa bɨ kɨ̂ ǹtɨgə ntswe yàa ŋgaa aa fə̀ aa ɛ?

21Nwìŋgɔ̀ŋ, a nɨ mɨ̀tsyɛ̌ yu, à lɛ ŋghɨ̀rə mə tâ bə̀ tsuu yi a nɨ myaa mɨtsyɛ̀ zi. A lɛ mbàŋnə̀ m̀bɔŋ a Nwî a tsyâ a njɨ̌m ntoo ya yìi mə bìꞌi swoŋə, bə̀ twoŋə̀ nɨ àjɨ̀ŋtə̌ annù aa, ǹyweensə bə̂ bìi bɨ bii yi aà. 22BaYuda bɨ lɔ̀ɔ mə bɨ yə ɨnnù jî yɛ̌yɛrə ɨ bɔ̌ŋ bii, baGrikia bɨ lɔɔ̀ nɨ̀ mɨ̀tsyɛ̀. 23Lâ a mbo bìꞌì, bìꞌi kɨɨ ŋkɛꞌɛnə aa tsiꞌì ǹtoò Kristo wa yìi mə bɨ lɛ ŋkwèèntə̀ yì a ati bàŋnə̀ bàŋnə̀ aà. BaYuda bɨ kwàntə̀ ghu ŋwo, bɨ̀tɨ̀zi Nwî bɨ lɔgə̀ a nɨ̂ àjɨ̀ŋtə annù. 24Lâ a mbo bə̀ bìi mə Nwì à twòŋ mə̂ waa aa, kə̀ a bə baYuda kə̀ baGrikia aa oo, boŋ ǹtoo mà yû ɨ̀ laa mbə Kristo yìi mə à nɨ mɨdaꞌa mɨ Nwî ŋ̀kɨ mbə mɨtsyɛ̀ mɨ Nwî aà. 25Ǹloŋ mə àyoo yìi mə a finə ajɨ̀ŋtə̀ ànnû Nwî aa, à nɨ mìtsyɛ̀, ntsyatə mɨtsyɛ̀ mɨ ŋûmɨ̀sɔ̀ŋə̀. Àyoo yìi mə a mfinə abɔrəkə̀ Nwî aa, a bə mɨ̀dàꞌà ǹtsyatə mɨdaꞌa mɨ ŋûmɨ̀sɔ̀ŋə̀.

26Waꞌatə̂ nɨ̀ àjàŋ mə nɨ̀ lɛ mbə aa bɨlɨ̂m m̀bâ m̀bɔŋ tâ Nwìŋgɔ̀ŋ à twoŋə ghuu. Ǹyoŋə a nɨ mɨ̀tsyɛ̀ mɨ mbi mù, kaa nɨ̀ lɛ ŋkɨꞌɨ̀ ŋ̀gàŋ mɨtsyɛ̀ bə̂; kaa ŋkɨꞌɨ nɨ̂ àdàꞌà yî tsu kɨ ntswe, kaa ŋkɨꞌɨ̀ bə̂ bî wè kɨ mbə. 27Nwìŋgɔ̀ŋ à lɛ mbàŋnə̀ ǹtsɔꞌɔ ayoo yìi mbi ɨ̀ lɔ̀gə nɨ̂ àjɨ̀ŋtə ayoo aa, mə yu dɨ̀rɨ̀sə atu ŋgàŋmɨtsyɛ̀ ghu. Ŋ̀kɨ ntsɔꞌɔ ayoo yìi mə m̀bi ɨ̀ lɔ̀gə nɨ̂ ɨ̀bɔrəkə njoo aa mə yu dɨ̀rɨ̀sə atu ŋgǎŋadaꞌa ghu. 28À lɛ ntsɔꞌɔ ayoo yìi mə mbî ɨ̀ lɛ sɨ lìì ǹtsaꞌa mə a nɨ tɨ̀kùm aa, tsiꞌì ǹjoo jìi mə ɨ sɨ̀ ghu tswê aa, mə yu ta ŋgɨꞌɨ nɨ̂ ǹjoo jìi mə ɨ tswe ghu, mbi ɨ lɔgə̀ nɨ̂ ǹjoo àtɨ̀ndùù aà. 29La a bə mə kaa mbə ŋù a kɨꞌɨ̀ ǹtɨɨ̀ yi a nsi miꞌi Nwì ka ŋkwɛɛ. 30Nwìŋgɔ̀ŋ à lɔ̀gə̀ mə̂ ghuu ŋghɨrə nɨ̀ tswê nɨ̂ ànnù yî mɔꞌɔ bu bɨ̀ Kristo Yesu. Nwì a tɨgə̀ ŋ̀ghɨrə Kristo à bə mɨ̀tsyɛ̂ miꞌinə̀, ǹtsya a njɨ̌m Kristo, ànnù yiꞌinə̀ a tsinə̀ a nsi miꞌi Nwì, a lɔgə̀ yiꞌinə̀ bìꞌinə̀ tɨgə̀ bə̂ bi. A kɛtə̀ mɨ̀ŋkɨ̀rə̀ mɨ ɨnnù jî bɨ a nu bìꞌinə̀. 31Tsǒ mə a bə laa aa, ajàŋ mə àŋwàꞌànə̀ Nwî a swoŋ aa mə, “M̀bə̂ ŋù tsù a tɛꞌɛ̀ tɨ kwɛ̀ɛ ntɨɨ̀ yi, a kâ ŋ̀kwɛɛ aa mbɨ̀ꞌɨ̀ bə̂ ŋ̀gaa Mmàꞌàmbî.”1.31: Yer. 9.23-24

2

Ǹtoo mbɨ̀ꞌɨ Yesu Kristo yìi mə bɨ lɛ ŋkwèèntə̀ yi a ati bàŋnə̀ bàŋnə̀ aà

1Bɨ̀lɨ̂m m̀bâ nòò wa mə mə̀ lɛ nzì a mbo bù a ŋkɛ̀ꞌɛ̀nə̂ ǹtoò Ǹwì ya mə ɨ̀ lɛ nlə̀ə̀ntə̀ aa, kaa mə̀ lɛ ŋkɨꞌɨ̀ mɨghàà mî wè, kə̀ mɨtsyɛ̀ mɨ mbi mù lɔgə̀ ŋ̀kɛꞌɛnə ghu bə̂. 2Ǹloŋ mə mə̀ lɛ ŋkɔ̀ŋ mə mə lìꞌìnə ŋgɔ̀ŋ ɨ̀nnù tsɨ̀m tɨgə kɨ swoŋə tsiꞌì ànnǔ Yesu Kristo yìi mə bɨ lɛ ŋkwèèntə̀ yi a ati bàŋnə̀ bàŋnə̀ aà. 3Mə̀ lɛ ntswe a tɨtɨ̀ɨ bù aa tsiꞌì tsǒ aborɨkə ayoo, m̀bɔꞌɔ, ntsɨgɨnə. 4Nɨ̀ghàâ na a mbo bù kaa à lɛ ŋkɨꞌɨ̀ nɨghàà nɨ mɨtsyɛ̀ mìi mə bə̌ beentə aa bə̂. À lɛ mbàŋnə̀ m̀bə bə nɨ̀ghàà nìi mə nɨ lɛ sɨ dɨ̀ꞌɨ̀ mɨdaꞌa mɨ Azwì Nwî aà. 5Ma mùu ajàŋ tâ àbìintɨɨ̀ yuu tâ à tsuu bə nɨ mɨ̀tsyɛ̀ mɨ bə̂ ɨ yəgɨtə mbaŋnə yəgɨtə bə nɨ mɨ̀dàꞌà mɨ Nwî.

Mɨ̀tyɛ̀ mɨ Nwî

6Lâ, bìꞌi dɨ̀ꞌɨ ɨnnù nɨ mɨ̀tsyɛ̀ a mbo bə̀ bìi mə bɨ kwe a mûm Àzwì Nwî aà ka mə kaa à sɨ̀ mɨtsyɛ̀ mɨ mbi mù bə, kə̀ mɨ̀tsyɛ̀ mɨ bə̂ bìi bɨ buꞌutə mbi yù aà; bìi mə bɨ tswe nɨ̀ ǹtsyà aà. 7Bìꞌi dɨ̀ꞌɨ aa mɨ̀tsyɛ̀ mɨ Nwî mìi mə mɨ ləəntə aa, mə Nwìŋgɔ̀ŋ à lɛ naŋsə nləə tɛ̂tɛ̀ ǹloŋ nɨghaꞌà niꞌinə̀ aà. 8Kaa ŋgǎŋmbuꞌutə mbi jù lɛ waꞌà zi tâ à laa atu bo. Bo lɛ mbaa nzi, boŋ kaa bo lɛ ŋwaꞌǎ a Mmàꞌàmbi yìi mə à tswe nɨ nɨ̀ghaꞌa aa a ati bàŋnə̀ bàŋnə̀ kweèntə̀. 9A bə aa tsǒ mə bɨ ŋwaꞌanə a mûm àŋwàꞌànə Nwì mə,

“Ànnù yìi mə kaa ŋù à lɛɛ̀ waꞌà yə kə̀ ǹyuꞌu aa,

ànnù yìi mə kaa ŋù à lɛɛ̀ ŋwàꞌà mɔ̀ɔ̀ntə̀ mə mbə a fɛꞌɛ̀ aa,

àa yu yìi mə Nwìŋgɔ̀ŋ à tàŋtə nləə a mbo bə̀ bìi mə bɨ kɔŋə yi aà.”2.9: Yes. 64.4; Yer. 3.16

10Nwìŋgɔ̀ŋ à dɨ̀ꞌɨ̀ mə a mbo bìꞌinə̀ ǹtsya a njɨ̌m Àzwì Nwî. Ǹloŋ mə Àzwì Nwî a lɔ̀ɔ ŋgɔ̀ŋ ɨ̀nnù tsɨ̀m, ǹlɔɔ, ǹlɔ̀ɔ̀ nɨ̂ ɨ̀nnù Nwì jìi ɨ naŋsə ntsotə aà. 11Kaa ŋù dàŋ yìi mə mbə a zi ɨnnù jìi mə ŋû waꞌatə kaa à sɨ ghu bə̂ ǹtsyatə a azwî yi yìi mə a tswe ghu mûm nû aà. À kɨ mbə ŋgɨ̌ŋ ŋgɨ̀ŋ mə kaa mbə̂ ŋù tsù kaa mbə waꞌǎ ɨ̀mɔ̀ɔ̀ntə̀ Nwî zi ntsyatə Azwì Nwî. 12Kaa bìꞌinə̀ sɨ̀ aa àzwì yî fàa mbi kwɛrə̀, bìꞌinə̀ baŋnə ŋkwɛrə aa bə̂ Àzwì yìi mə Nwì à too a mbo bìꞌinə̀ aa, tǎ zi ŋgɔ̀ŋ ɨ̀nnù tsɨ̀m jìi mə Nwìŋgɔ̀ŋ à fa ntəŋə yiꞌinə̀ ghu aà. 13Tsǒ mə a bə laa aa, kaa bìꞌì sɨ annù ma yu aa nɨ mɨ̀ghàà mìi mə mɨ̀tsyɛ̀ mɨ bə̂ dɨꞌɨ a mbo bìꞌì aa dɨ̀ꞌɨ̀. Bìꞌi dɨ̀ꞌɨ̀ aa nɨ̀ mɨ̀ghàà mìi mə Àzwì a dɨꞌɨ a mbo bìꞌì. Ǹtɔꞌɔtə nɨ̂ ɨ̀nnǔ Azwì a mbo bə̀ bìi mə bɨ tswe nɨ̂ Àzwì aà. 14Ŋù yìi mə kaa à sɨ̀ nɨ̂ Àzwì tswê aa, kaa mbə kɨꞌɨ̀ ɨ̀nnù jìi mə Àzwì Nwî a fa aa kwɛrə̀. Ghu mbo, à nɨ̂ àjɨ̀ŋtə annù, kaa m̀bə a tɛꞌɛ kɨꞌɨ̀ naŋsə nzi. Ghu mbo, à nɨ̂ àjɨ̀ŋtə annù. Ǹloŋ mə mbə bɨ kɨ̂ ǹzi ndùû yi, ntsya aa tsiꞌǐ a njɨ̌m Àzwì. 15Ŋù yìi mə à tswe nɨ̂ Àzwì aa, à zi ajàŋ yìi mə mbə yu kâ ǹlentə ɨnnù tsɨ̀m, lâ kaa m̀bə̂ ŋù tsù waꞌǎ nlèntə̌ annǔ yi bâŋnə̀ ǹzi 16Àâ àjàŋ mə àŋwàꞌànə̀ Nwî a swoŋ aa mə,

“M̀bə ɨmɔ̀ɔ̀ntə Mmàꞌàmbi aa a zî wò aa ɛ?

M̀bə̂, a yi aa a dɨꞌɨtə̀ wò aa ɛ?”2.16: Yes. 40.13

Lâ a mbo bìꞌinə̀, bìꞌinə̀ tswe nɨ̀ ɨ̀mɔ̀ɔ̀ntə̀ Kristo.

3

Ŋ̀gǎŋfàꞌà Nwî

1A nswoŋ annù nɨ̂koŋ a bɨlɨ̂m bâ, kaa mə̀ kɨ̀ waꞌǎ a mbo bù lô ŋ̀ghàà aa tsiꞌì tsǒ mə ghàà a mbo bə̀ bɨ Azwì. Mə̀ kɨ̀ ghàà a mbo bù aa tsiꞌì tsǒ bə̀ bî fàa mbî, kə̀ tsiꞌì tsǒ a mbo bôŋkhə a mûm àbìintɨɨ̀. 2Mə̀ kɨ̀ sɨ nɔŋsə ghuu aa nɨ̀ nɨ̀bəə̀, kaa à kɨ̀ waꞌǎ mɨjɨ mì tɨ̀ɨ̀ bə̂, ǹloŋ mə kaa nɨ̀ kɨ̀ burə tɨ̀ kwe ŋkùꞌù a njɨ̂. Ɨ zǐ yweꞌe tsɨ̂tsɔ̀ŋ, kaa nɨ̀ burə tɨ̀ kùꞌù. 3Ǹloŋ mə nɨ̀ burə ka kɨ tswe ntswêntɨ̀ɨ̂ yùù tsiꞌì tsǒ bə̀ bî fàa mbî. Àjàŋ yìi mə àghə̀ꞌə̀nə̀ bo bɨ̀ àyɔ̀ŋ a tswe a tɨtɨ̀ɨ bù aa, nɨ̀ burə kɨ bə aa tsiꞌì bə̀ bî fàa mbî, àkòrə̀ nɨzî yuu a kɨ̂ m̀bə aa à yì bâ fàa mbî. 4Nɨ yi tɨ swùŋnə̀ ɨ swoŋə nɨ mə, “Mə̀ laa mbə ŋû Paul.” Ŋù yì mɔꞌɔ a kɨɨ̀ ǹswoŋə nɨ mə, “Mə̀ nɨ ŋù Apollos,” nɨ̀ sɨ ghɨ̀rə̀ aa tsiꞌì tsǒ ŋùmɨ̀sɔ̀ŋ aa ɛ?

5Apollos à laa mbə wo aa ɛ? Paul a kɨ̂ m̀bə wo aa ɛ? Bìꞌì ghɛnsə mbə aa tsiꞌì ŋ̀gàŋə̂fàꞌà mə bɨ lɛ ŋkwɛtə a ŋghɨ̀rə mə tâ nɨ̀ nɨŋ mɨ̂ntɨɨ̀ muu a nu Yesu Kristo. Ŋù nɨ̀ bìꞌì a fàꞌà aà àfàꞌà yìi mə M̀màꞌàmbi à fa ghu mbo aà. 6Mə̀ lɛ mbweꞌe, Apollos a tsûtə̀, Nwìŋgɔ̀ŋ a ghɨrə̀ mɨ̀jɨ mya mə kwê. 7Ŋù yìi mə a bweꞌe aa nɨ wa yìi mə a tsùtə̀ aa, kaa bo sɨ̀ àyoò tsu bə̂. Ŋù yìi mə à nɨ ŋû aa, à laa mbə Nwî, ǹloŋ mə a ghɨ̀rə mɨ̀jɨ mya mɨ kwê aà. 8Ŋù yìi mə a bweꞌe aa, bo bɨ̀ ŋù yìi mə a tsùtə̀ aa, bo yu kuꞌunə̂. Nwìŋgɔ̀ŋ à ka yǐ kɨɨ twu ŋkabə̀ àfàꞌâ ŋù ɨ yòŋə a njɨ̀mə àfàꞌà yìi mə à fàꞌà ghu mbo aà. 9Ǹloŋ mə bìꞌì laa mbə bə̂ bìi mə bìꞌi fàꞌa a abo mɔꞌɔ bìꞌi bɨ̀ Nwì; nɨ̀ bə̂ ǹsòò Nwî, m̀bə ndânwì yìi mə bɨ bɔɔ aà.

10Ǹyoŋə a nɨ̂ ɨ̀bɔ̀ŋ Nwî yìi mə à fa a mbo mə̀ aa, mə̀ kɨ̀ fàꞌà aa tsiꞌì tsǒ ŋù yìi mə à zi afàꞌâ yi, ntumə atsəndâ, ŋù dàŋ a tɨgə̀ m̀bɔɔ nda ghu. Tâ ŋù ǹtsɨ̀m yìi mə a bɔɔ nda ghu aa tâ à ka ntsyɛsə nɨ̂ yi. 11Ǹloŋ mə kaa mbə bɨ waꞌà atsənda yî dàŋ bû ǹtum, ǹtsyatə ya yìi mə bɨ̂ tɛ̀ꞌɛ̀ mə̂ ǹtumə aa, a bə Yesu Kristo aà. 12A ŋghɛ̀ɛ a nɨ̂ ǹjoo jìi baa bɔɔ ghu aa, bə̀ bî mɔꞌɔ ka yi kɨ bɔɔ nɨ̂ àtɨ̀ɨ̀ gold, kə̀ nɨ yì silva, kə̀ nɨ̂ ŋ̀gɔ̀ꞌɔ atɨ̀ndùù. Tâ bǐ mɔꞌɔ ka mbɔɔ nɨ̂ ɨ̀tì, kə̀ ŋ̀kɨ̀ŋkàꞌà, kə̀ ŋ̀gɛ̀ɛ̀. 13Bɨ ka yi yə a ajàŋ mə àfàꞌà ŋû a tɨnsə mbə aà, wa njwi mə Kristo à ka yi fùrə̀ ɨ dɨ̀ꞌɨ̀ aà. Ǹloŋ mə maa njwi, bɨ ka yi yweꞌetə afàꞌà ŋû tsɨ̀m nɨ mɔꞌɔ, tâ mɔꞌɔ tɔɔ ndɨ̀ꞌɨ ajàŋ mə a tɨɨ mbə aà. 14Bɛlə mə mɔꞌɔ ɨ bə tsuu nda yìi mə bɨ lɛ mbɔɔ wa atsənda aa ɨ tɔ̀ɔ̀ tâ ɨ̀ wo, boŋ ŋù wa mə à bɔɔ aa, à ka kwɛrə mɨtsɔꞌɔnə mɨ ɨfàꞌâ mi. 15Bɛlə mə mɔꞌɔ ɨ tɔɔ nda ya, boŋ ŋù wa mə à bɔ̀ɔ̀ aa à ka bwɛ. Yumbɔŋ à ka baŋnə nyweenə, lâ ɨ yweenə aa tsiꞌì tsǒ à khə̌ mfɛ̀ꞌɛ̀ aa wa mum mɔꞌɔ.

16Nɨ̀ sɨ̀ zi mə nɨ̀ laa mbə ndâmàꞌanwì, Àzwì Nwî a tswê nɨ a mûm nu bù aa ɛ? 17M̀bə̂ ŋù tsù a ta ŋgɨꞌɨ nɨ̂ ǹdâmàꞌanwì boŋ Nwì à ka kɨɨ ta ŋgɨꞌɨ ghu nû. Ǹloŋ mə ǹdâmàꞌanwì ɨ̀ laa aà, bù nɨ̂ ɨ̀tu mbɨɨnû ghuu, nɨ̀ nɨ̂ ǹdâmàꞌanwì. 18Tâ ŋù nɨ̀bù ghùù tâ tsuu ɨbɨ̀ɨnû yi kɨ bweꞌesə. M̀bə ŋù nɨ̀bù ghùù a waꞌatə mə yu nɨ ŋù mɨtsyɛ̀ ǹyoŋə bə nɨ fɨ̀gə̀ yî fàa mbi, a kuꞌùnə̀ mə tâ à bəŋ ntɨgə ajɨ̀ŋtə̀ tǎ naŋsə tswe nɨ mɨ̀tsyɛ̀. 19Ǹloŋ mə àyoo yìi mə mbi yù ɨ lɔ̀gə̀ nɨ mɨ̀tsyɛ̀ aa, à nɨ àjɨ̀ŋtə ayoo a nsi miꞌi Nwì. Àŋwàꞌànə Nwî a swoŋ mə, “Nwìŋgɔ̀ŋ a ko ŋgàŋ mɨtsyɛ̀ ǹyoŋə aa a njɨ̌m ǹlwee yàà.”3.19: Job 5.1320Àdɨ̀gə̂ àŋwàꞌànə̀ Nwî yî mɔꞌɔ a kɨ mbù ǹswoŋ mə, “M̀màꞌà mbî à zî ɨ̀nnù jìi mə ŋ̀gàŋmɨtsyɛ̀ bɨ waꞌatə̀ aà, mə ɨ̀nnù jìi bɨ waꞌatə aa à nɨ̂ àdàŋə̀ dàŋə̀.”3.20: Ps. 94.1121Ma mùu ajàŋ, tâ ŋù tsù à tsuu ntɨɨ̀ yi kɨ kwɛ̀ɛ̀ m̀bɨꞌɨ ŋgaa bə̀, ǹloŋ mə ǹjoò tsɨ̀m ɨ tswe aa a mbo bù. 22Paul nɨ Apollos nɨ Peta, nɨ̂ m̀bi yù, ǹtswêntɨ̀ɨ̀ bo nɨ̀wo, nòò tsɨ̀tsɔ̀ŋ kə̀ nòò yìi a zì aa, ma juù ɨ̀nnù tsɨ̀m à nɨ̂ juu. 23Bù, nɨ̀ tswe aa mbo Kristo, Kristo a tswe a mbo Nwì.

4

Ŋ̀gǎŋtoo Kristo

1A bɔŋ mə tâ nɨ̀ lɔgə yiꞌi tsiꞌì tsǒ ŋgǎŋfàꞌà Kristo jìi mə Nwì à lə̀ə mə tâ bìꞌì ka nlentə ɨnnù Nwî jìi mə ɨ lɛ ntswe a alɔ̀ꞌɔ̀sə̀ aà. 2Ànnù yìi mə a kuꞌunə a mbô ŋ̀gàŋafàꞌà tsǒ ma wa a ŋghɨ̀rə̀ aa à nɨ mə tâ à ka mfaꞌa a mbo tâ àfàꞌâ yì tsiꞌì nɨ̀ ǹtɨɨ̀ yi tsɨ̀mə̀. 3A mbo mə̀ à nɨ tsiꞌì mûntsirə̂ ànnù mə mbə nɨ̀ kâ ǹsaꞌa nàâ, kə̀ mə̂ m̀bə m̀bi yù ɨ̀ kâ ǹsaꞌa nàâ a kɔrə̀. Kaa mə̀mbɔ̀ŋ kaa mə̀ sɨ atu ɨbɨɨ nû gha saꞌa. 4Ǹtɨɨ̂ gha ɨ laà, la, kaa ɨ kɨꞌɨ̀ dɨ̀ꞌɨ̀ aa mə mbə bɨ waꞌǎ ɨsaꞌa a nu mə̀ nɨŋə̀. Ŋù yìi mə a saꞌa nàa laa à bə aa Mmàꞌàmbî. 5Tsǒ mə a bə laa aa, tâ nɨ̀ tsuu ɨsaꞌa ŋû tsù lǒ tsə̀rə tɨ ghə̂ mə nòò à kùꞌû. Ànnǔ ntsə̀rə̂ ɨ̀saꞌa ŋû ǹlwiꞌisə a tswe nɨ̀ ǹyùꞌùtə nòò wa mə Mmàꞌàmbi à ka yǐ zì aà, ǹloŋ mə à ka yǐ fiꞌisə ɨnnǔ alɔ̀ꞌɔ̀sə̀ jìi mə bə̀ lɛ sɨ ghɨ̀rə̀ a mûm m̀fii ɨdɨ̀gə̀ aa, kɨɨ kɛ̀ꞌɛ̀ mɨnàŋ yìi mə bə̀ lɛ ntaŋtə nləə a mûm ntɨɨ bo aà. À ka yi bə aa tsiꞌì maà nòò mə ŋù ǹtsɨ̀m à ka yǐ kwɛrə mɨyà a mbo Nwì ajàŋ mə à kùꞌùnə ghu mbo aà.

6Mə̀ fa ɨbɨɨnû yiꞌi Apollos tsǒ fɨ̀gə̀ ma ghû aa, nloŋ ŋgaa yùù, mə tâ nɨ̀ yəgə annù yìi mə nɨ̀ghàà nûlà nɨ naŋsə nswoŋə aà, “Nɨ̀ tsuu kɨ ghɨ̀rə ɨ tsyà nɨ̂ ànnù yìi mə bɨ ŋwaꞌanə aà;” m̀bɨ̀ꞌɨ ŋù nɨ̀bù ghùù a kâ ŋ̀kwɛɛ ntɨɨ̀ yi mbɨꞌɨ ŋgaa ŋù mɔ̀ꞌɔ, m̀bàŋnə̀ ŋ̀ka ntsaꞌa nɨ̂ yî mɔ̀ꞌɔ̂. 7Ŋù yìi mə à ghɨrə gho mə tâ ò kɔꞌɔnə ntsya bə̂ bǐ mɔꞌɔ aa, à nɨ̂ wò aa ɛ? Ǹjoò tsɨ̀m jìi mə ò tswe nɨ ju aa a sɨ̀ Nwî fa aa ɛ? M̀bə ò tɨgə̀ m̀bu aa ŋkwɛɛ ntɨɨ̀ gho aa mə akə tsiꞌì tsǒ kaa bɨ sɨ̀ aa fà fâ aa ɛ?

8Nɨ lɔ̀ɔ̀ aà ǹswòŋə mə nɨ̀ tswè mə̂ nɨ̂ ǹjoò tsɨ̀m jìi mə nɨ lɔ̀ɔ̀ aa ɛ? Nɨ̀ tswè mə̂ nɨ̂ àfùꞌu tsɨ̀m aa ɛ? Nɨ̀ tɨ̀gə̀ mə̂ mbə bɨfɔ̀, ka mə bìꞌi sɨ̀ bɨ̂fɔ̀ tsɨ̂tsɔ̀ŋ bə aa ɛ? Mə yə̀ꞌə̀tə mə boŋ nɨ̀ laa tɛꞌɛ mbə bɨfɔ̀ tǎ tâ bìꞌinə̀ ka nsaꞌa nɨfɔ̀ nya bɨ̀tsɨ̀mə̀. 9A fi tsiꞌì tsò Nwìŋgɔ̀ŋ à fa aà àdɨgə nlwìꞌì ǹjɨ̀m a mbo bìꞌì ŋ̀gǎŋntoò ji, tsiꞌì tsǒ bə̀ bìi mə bɨ tswe nɨ̀ ŋ̀kwo a nsaanə, tâ m̀bî ǹtsɨ̀m ɨ̀ yə waa, nɨ baangel, nɨ̀ bàmɨsɔ̀ŋə̀. 10M̀bɨꞌɨ ŋkwi Kristo bìꞌì nɨ ɨ̀bə̀rə̀, nɨ̀ bâŋnə̀ m̀bə ŋgàŋmɨtsyɛ̀ a mum Kristo. Bìꞌì bɔrə̀, nɨ̀ bâŋnə̀ ǹtɨɨ. Bɨ tsaꞌà nɨ̀ yiꞌi mbaŋnə ŋŋɛnə nɨ bù. 11Yi nyweꞌe tsɨ̂tsɔ̀ŋ, bìꞌi tswe nɨ̂ ǹjì, ǹjì ŋ̀kì ɨ yaŋə̀ nɨ̂ yiꞌi, bìꞌì wɛꞌɛ̀ nɨ̀ bɨ̀kùrə̀ bɨtsə̀ꞌə̀. Bɨ ghɔɔ̀ nɨ̂ yiꞌi, bìꞌì tsɨŋə̀ ŋ̀karə nɨ ɨdɨgə ɨdɨgə, 12bìꞌì nwugə̀ nɨ̂ ɨ̀bɨ̀ɨ nû yiꞌi mfaꞌa nɨ mɨ̀tɨ̀ɨ̀ nɨ̂ m̀bô miꞌi. Bɨ yi nnɨŋ ndɔ̀ɔ̀ a atu bìꞌì, bìꞌì bâŋnə̀ ǹnɨŋ mbɔɔnə̂. Bɨ yi ntɨ tsɔꞌɔ akòrə̂ yiꞌi, bìꞌì tswâ ǹtɨɨ̀ yiꞌi; 13bɨ yi mbə̀gɨ̀tə̀ yiꞌi, bìꞌì kwiꞌi nɨ̀ mɨ̀ghàà mî bɔ̀nə̀. Ǹyi nyweꞌe tsɨ̂tsɔ̀ŋə̀, a mbô m̀bi, bìꞌì bə aa ǹtsàꞌà, ǹjoo jìi mə bɨ mèꞌè aà.

14Kaa mə̀ sɨ̀ ma yû a mbo bù ŋ̀wàꞌànə̀ aa mə mə ghɨ̀rə̀ tâ àtû yuu dɨrə bə̂. Mə̀ bàŋnə ŋŋwàꞌànə̀ aa a ndɨꞌɨtə bù tsǒ bɔɔ̀ ba bìi mə mə̀ kɔ̀ŋə aà. 15Ka mə nɨ̀ tswe nɨ̀ bə̀ bî ghàꞌà ŋghaꞌa mə bɨ dɨꞌɨtə nɨ̂ ghuu tsiꞌì tsǒ bə̀ bɨ Kristo aa, Taà ghùù à naa tsiꞌì yî mɔ̀ꞌɔ̂, ǹloŋ mə mə̀ tɨgə mbə aa Taà ghùù yî ǹdânwì ǹtsya a njɨ̌m ntoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ ya yìi mə mə̀ zi nɨ yu a mbo bù aà. 16Mə̀ tɨgə̀ ǹdɨꞌɨtə nɨ̂ ghuu mə tâ nɨ̀ ka ŋŋeꞌesə akòrə̀ nɨzî yâ. 17A bə̂ ǹjiꞌì ànnù yìi mə mə̀ too Timoti, mû ghà a njɨ̌m Kristo, yìi mə mə̀ kɔ̀ŋə aa, yìi mə a fàꞌà a mbo M̀màꞌàmbi nɨ̀ ǹtɨɨ̀ yi tsɨ̀mə̀ aà. À ka zǐ ɨ waꞌatə a mbo bù, bɨnɔ̀ŋsə̀ bìi mə mə yòŋə̀ a mûm ǹtswêntɨ̀ɨ̂ yà yî m̀fii a mum Kristo, bìi mə mə kɨɨ ndɨꞌɨ a mbô ǹdanwǐ ntsɨ̀m, a ɨdɨgə tsɨ̀m jìi mə mə ghɛ̀ɛ̀ ghu aà.

18Bù bî mɔꞌɔ ŋŋee nû juu, a bə tsiꞌì tsǒ nɨ̀ waꞌatə nɨ mə kaa mə̀ ka waꞌǎ ghuu bû ǹzi ŋghantə. 19Lâ M̀màꞌàmbi, à bə bii boŋ mə̀ ka zǐ ghantə ghuu a nɨ mû àtɨɨ noò. Mə̀ zi boŋ mə̀ ka waꞌa aa tsiꞌi ɨnnù jìi mə ŋgǎŋŋee nu mà jû ɨ swoŋ aa ɨ yuꞌù, mə̀ ka kɨɨ yə mɨtɨ̀ɨ̂ myaa. 20Ǹloŋ mə kaa ànnù nɨfɔ̀ Nwî kaa a sɨ̀ aa annǔ nɨghàà nɨ ntsù bə̂, a bə aa annù mɨdaꞌa. 21Nɨ kɔ̀ŋ mə akə aa ɛ? Nɨ kɔ̀ŋ mə mə̀ zi aa bə nɨ̀ ŋ̀gwàn a mbo bù, kə̀ nɨ lɔ̀ɔ̀ aa mə mə̀ zi nɨ̂ àkɔ̀ŋnə̀ nɨ̂ àbɔnə̀ aa ɛ?

5

Ànnǔ Àjɨrə̀ a mûm ǹdânwì

1Bɨ naŋsə ŋkɛ̀ꞌɛ̀nə̀ a mbo mə̀ mə àjɨrə̀ a tswe a tɨtɨ̀ɨ bù, m̀bə abuu ajɨrə̀ yìi kaa a sɨ̀ a tɨtɨ̀ɨ bɨ̀tìzî Nwî tɛꞌɛ ntswe aà. Ǹloŋ mə, ŋù a lɔ̀gə̀ nɨ a ŋkwɛ taà yì. 2Nɨ tə̀rə̀ aa ɛ? A kuꞌunə aa mə boŋ nɨ bàŋnə̀ ǹyəꞌə aa yə̀ꞌə̀. Tâ nɨ̀ fiꞌisə a ŋû yìi mə a ghɨ̀rə ajàŋə annù ma yû aa a tɨtɨ̀ɨ bù.

3Ka mə mə̀ sɨ̀ a tɨtɨ̀ɨ bù a nɨ̂ ɨ̀bɨɨ nû gha tswê aa, mə̀ bàŋnə ntswe a tɨtɨ̀ɨ bù a mûm Àzwì. Mə̀ tsə̀rə̀ mə ɨsaꞌa ŋû yìi mə à ghɨ̀rə ajaŋ annù ma yû aa tsiꞌì tsǒ mə̀ tswe a tɨtɨ̀ɨ bù. 4Nòò yìi mə nɨ̀ boontə nɨ̂ ɨ̀kǔm Mmàꞌàmbî Yesu yìꞌinə aa, àzwî ya a tswê bu bo, nɨ mɨ̀dàꞌà mɨ Mmàꞌàmbî yiꞌinə̀ Yesu Kristo, 5nɨ̀ fâ ŋû ma ghû a mbo Satan mə tâ à ta ŋgɨꞌɨ a nɨ̂ ǹjyǎnû yì. Mə mbə àzwî yi a yî m̀baŋnə nyweenə wa njwi M̀màꞌàmbi lɛ.

6Àjàŋ yìi mə nɨ ŋee nû juu aa kaa a sɨ̀ kuꞌùnə̀. Nɨ̀ sɨ̀ zi mə, muliì m̀bɛ̀ꞌɛ̀ àbaa ɨ ghɨ̀rə̀ mamùꞌù ŋ̀kyâ àbaa a kɔꞌɔ̀ aa ɛ? 7Nɨ̀ kɔɔ alwènə mbɛ̀ꞌɛ̀ àbaa yì lwèn ya mə à nɨ ɨnnù jî bɨ a tɨtɨ̀ɨ bù m̀fiꞌisə, mə mbə nɨ̀ laa lɛ. Boŋ nɨ̀ ka tɨgə bə tsiꞌì tsǒ ŋ̀kyâ àbaa yì fii yìi mə kaa m̀bɛ̀ꞌɛ̀ àbaa kaa ɨ̀ sɨ̀ ghu tswê. Nòò ɨ̀kòo Passa yìi bɨ lɔ̀gə̀ mə̂ Kristo yìi mə à nɨ mû m̀bînjə̀rə̀ ɨ̀kòò Passa yiꞌinə̀ wa m̀màꞌà Nwî ghu aa, à kùꞌù mə̂. 8A bɔŋ mə tâ bìꞌinə̀ tɨgə njɨ ɨkòò ma ghû, kaa waꞌà jɨ aa bə nɨ̀ àbaa yìi mə tswe nɨ̂ m̀bɛ̀ꞌɛ̀ àbaa yî ǹlwèn ya aa, mə a nɨ̂ àbɨꞌɨntɨɨ bo bɨ̀ ɨ̀nnù jî bɨ aa, bìꞌinə̀ baŋnə ka njɨ bə nɨ̂ àbaa yìi mə kaa m̀bɛ̀ꞌɛ̀ àbaa ɨ̀ sɨ̀ ghu tswê, mə nɨ ǹtɨɨ yì làà bo bɨ̀ ànnù nɨ̂ŋkoŋ aà.

9Mə̀ lɛ ŋŋwàꞌànə̀ wa mûm àŋwàꞌànə̀ ya mə mə̀ lɛ ntsyàsə̀ a mbo bù aa mə tâ nɨ̀ tsuu aa bu bɨ̀ ŋ̀gàŋajɨrə̀ kɨ karə. 10Kaa mə̀ lɛ sɨ waꞌà aa ŋgàŋajɨrə̀ jìi mə à nɨ bə̂ bɨ mbi aa, kə̌ bə̀ bìi bɨ ghotə njoo aa, kə̀ baŋgâmɨghee, kə̀ ŋ̀gǎŋmii bɨ̀nwìŋgɔ̀ŋ bɨ adàŋdàŋə̀ swoŋə̀ bə̂, ǹloŋ mə ma mùu ajàŋ a ka dɨ̀ꞌɨ̀ mə nɨ̀ maꞌatə mbi yù ŋ̀ghɛɛ a adɨgə yi dàŋ. 11Mə̀ lɛ mbàŋnə̀ ŋ̀waꞌanə a mbo bù aa mə tâ nɨ̀ tsuu kɨ karə aa bǔ bɨ̀ ŋù tsù yìi mə a twoŋ ɨbɨɨ nû yi mə yu nɨ ǹdɨm yìꞌinə̀, lâ ànnǔ ajɨrə̀ bo bɨ̀ annǔ ŋghotə̂ ǹjoo, nɨ̂ ànnǔ mbii bɨ̀nwìŋgɔ̀ŋ bɨdàŋdàŋə̀, ànnǔ nswoŋ ànnù yî bɨ a atu ŋù, nɨ ànnǔ nno mɨ̀lùꞌù mbaanə bo bɨ̀ ànnǔ ɨyərə a tswê ghu nu aà. Tâ àjɨnə̀ yuu bɨ̀ àjàŋ ŋû ma ya tâ à tsuu burə bə bə!

12Ǹloŋ mə àya a nsaꞌa bə̀ bɨ abɛɛ à nɨ̂ àkə̀ aa ɛ? Nɨ̀ tswe aa nɨ̀ ǹsaꞌa bə̀ bìi mə bɨ tswe a mûm ǹdânwì. 13Nwìŋgɔ̀ŋ a saꞌa bə̂ bìi mə bɨ tswe a abɛɛ aà. “Furə nɨ̀ ŋ̀gǎŋabɨꞌɨntɨɨ a tɨtɨ̀ɨ bù.”

6

Ànnǔ nsomsə Mu Kristo nsomsə yî mɔ̀ꞌɔ̂

1M̀bə̀ ŋù nɨ̀bù a tswe nɨ̂ àbɛ̀ɛ̀ bo mu Kristo yî mɔ̀ꞌɔ, â ghɨ̀rə̂ àkə̀ mə tâ à lɔgə ɨsaꞌa wa ŋghɛ̀ɛ̀ nɨ ghu a mbo bə̀ bìi annû yaa sɨ̀ tsinə̀, m̀baŋnə mmàꞌàtə̀ a ŋghɛ̀ɛ nɨ̀ ghù a mbo bə̀ bɨ Nwî tâ bɨ̀ lentə aa ɛ? 2Nɨ̀ sɨ̀ zi mə bə̀ bɨ Nwî ka yǐ saꞌa mbi yù aa ɛ? M̀bə a bə mə nɨ̀ ka yǐ kɨ saꞌa mbi, boŋ mbə a tɨgə̀ ǹtsya ghuu a nlentə bɔɔ bɨ ɨnnù tsǒ ma bû aa mə akə aa ɛ? 3Nɨ̀ sɨ̀ zi mə bìꞌinə̀ ka yǐ saꞌa bangel aa ɛ? M̀bə a bə ma mùu ajàŋ boŋ nɨ̀ bàŋnə naŋsə nzi nsàꞌâ ɨ̀nnù jî fàa mbî. 4M̀bə̂ ɨ̀jaŋ ɨnnù tsiꞌì tsǒ ma jya ɨ yi mfɛ̀ꞌɛ̀, nɨ̀ bâŋnə̀ ǹlɔgə ŋghɛ̀ɛ̀ nɨ ju bə a mbo bə̀ bìi mə ǹdânwì tsaꞌà, mə tâ bɨ̀ lentə aa a ya aa ɛ? 5A bɔŋ mə tâ àdɨ̀rə̂tu tswa ghuu. A bə mə kaa ŋù yî mɔ̀ꞌɔ à sɨ̀ a tɨtɨ̀ɨ bù tswe mə à tsyɛ̀sə nzi nlèntə ɨnnǔ abɛ̀ɛ̀ a tɨtɨ̀ɨ bɔɔ bɨ Kristo aa ɛ? 6Lâ Mu Kristo a bàŋnə̀ lɔgə nɨ Mu Kristo yî mɔ̀ꞌɔ ŋghɛ̀ɛ̀ nɨ ghu a kɔrə̀ a mbo bɨ̀tɨ̀ biì Nwî mə bɨ̀ ka nsaꞌa ɨsaꞌà yi.

7Tsiꞌǐ ajàŋ mə ɨ̀nnù ɨ̀bɛ̀ɛ̀ kɔrə̀ ɨ tswe a tɨtɨ̀ɨ bù aa, a dɨ̀ꞌɨ̀ mə nɨ̀ wò mə̂. Nɨ̀ sɨ̀ zi mə a bɔŋtə mə mbə ŋù a bâŋnə̀ ŋ̀ghɨrə ɨbɨ a nu bù aa ɛ? Nɨ̀ sɨ̀ kɨ nzi mə a bɔŋtə mə mbə bɨ bâŋnə̀ ǹtwɛɛ bə̂ ǹjoò juu ŋkwɛrə aa ɛ? 8Lâ bu bɨ̂mbɔŋ, nɨ bàŋnə̀ ŋ̀ghɨrə nɨ̂ ɨ̀bɨ, mbaŋnə̂ nɨ̂ ǹjoo bə̂ ŋ̀kwɛrə, bo bìi mə à nɨ bɔɔ bɨ maà buu aà.

9Nɨ̀ sɨ̀ zi mə kaa bə̀ bìi annǔ yaa a sɨ̀ tsinə aa kaa bɨ ka yǐ waꞌǎ annù nɨfɔ̀ Nwî jɨ aa ɛ? Nɨ̀ tsuu ɨbɨ̀ɨ nû ghuu kɨ bweꞌesə, ŋ̀gǎŋatsùùrə̀, ŋgǎŋmii bɨ̀nwì bɨdàŋə̀ dàŋə̀, kə̌ ŋgǎŋajɨrə̀, kə̀ m̀bâŋnə̌ nlɔ̀gə mbâŋnə̀, kə̌ bàŋgyɛ̀ bɨ nlɔ̀gə bàŋgyɛ̀, 10kə̀ bàŋgâmɨghee, kə̀ bə̀ bìi bɨ ghotə nɨ̂ ǹjoo tsiꞌì ghòtə̀ ǹləə, kə̀ banômbaanə, kə̀ ŋ̀gǎŋmbə̀gə bə̀, bo bàŋgâmɨghee, wa kaa bo ka yǐ waꞌǎ a mum annù nɨfɔ̀ Nwî kuù. 11Bù bɨ̌ mɔꞌɔ lɛ mbə aa maa ajàŋə̀, lâ bɨ sìꞌì mə̂ ghuu, ŋghɨrə nɨ̀ tɨgə̀ bə̀ bɨ Nwî bìi bɨ laà aa, ŋghɨrə annù yuu a tsinə̀, nɨ̂ Ɨ̀kǔm Mmàꞌàmbî Yesu Kristo bo bɨ̀ a mûm Àzwì Nwî yiꞌinə̀.

12“M̀bə mə̀ tse ghɨ̀rə ɨ̀nnù tsɨ̀mə̀ mə mə̀ kɔ̀ŋ aà.” Lâ kaa ɨ̀nnù tsɨ̀m ɨ sɨ kwɛtə. “M̀bə mə̀ tse ghɨ̀rə ɨ̀nnù tsɨ̀mə̀ jìi mə mə̀ kɔ̀ŋə aà.” Lâ kaa mə̀ ka kɨꞌɨ abùꞌu a mbô ànnù tsu bə̂. 13Ŋù tsù à tse swoŋ mə, “Mɨ̀jɨ tswe aa a mbô àtòꞌò, àtòꞌò a kɨ̂ ǹtswe aa nloŋ mɨjɨ̂.” Ɨ̀ɨ̀ŋə, à nɨ̂ ànnù nɨ̂ŋkoŋə̀, lâ Nwìŋɔ̀ŋ à ka yǐ bwɛsə ma jyaà ǹjoò tsɨ̀mə̀. A ŋghɛ̀ɛ a nɨ̂ ɨ̀bɨɨnû gho, kaa ɨ sɨ̀ tswe aa a njɨ mâghàbə̀ ghu. Ɨ̀bɨɨ nû gho ɨ tswe aa a mbo Mmàꞌàmbi yìi mə a saꞌa aà.

14Nwìŋgɔ̀ŋ à lɛ mbɨ̀ɨ̀nsə Mmàꞌàmbî yìꞌinə̀ a nɨwô, à ka yǐ kɨɨ bɨ̀ɨ̀nsə̀ yiꞌinə̀ nɨ mɨ̀dàꞌâ mi.

15Nɨ̀ sɨ̀ zi mə mɨ̀bɨ̀ɨ̀ mɨ nû muu mɨ laa mbə mbɛ̀ɛ nu Kristo aa ɛ? Mə̀ ka lɔ̀gə mbɛ̀ɛ nû Kristo ɨ tɨgə ghɨ̀rə tâ ɨ̀ bə mbɛ̀ɛ nû àkwàrə̀ aa ɛ? Kaa ma ya mbə a waꞌà fɛ̀ꞌɛ̀. 16Kə̀ nɨ̀ sɨ̀ zi mə ŋù yìi mə à bòònsə mbɨ̀ɨ̀ nû yì bo àkwàrə̀ aa bo yu tɨgə mbə aa àyoo mɔꞌɔ aa ɛ? A ajàŋ mə àŋwàꞌànə̀ Nwî a swoŋ aa mə, “Bo bya bi baa, ŋù bâŋnə̀ wa bo màŋgyɛ̀ wa, tɨgə̀ m̀boonsə mbə njyǎ nu yì m̀fùùrə̀.” 17Lâ ŋù yìi mə à bòònsə mbɨ̀ɨ̀ nû yì bo Mmàꞌàmbî Kristo aa, bo yu tɨgə aa Àzwì yî fùùrə̀.

18Nɨ̀ ka ŋkhə ɨnnǔ ajɨrə. Ɨ̀fǎnsənnù jî mɔꞌɔ jìi mə ŋù a ghɨ̀rə aa, kaa ɨ sɨ aa ɨbɨɨnû yì mɔɔntə. Lâ ŋù yìi mə a jɨ mâghàbə̀ aa, a fànsə aa annù a nu mbɨ̀ɨ̀ nû yì. 19Ò sɨ̀ zì mə mbɨ̀ɨ̀ nû yò ɨ̀ laa mbə ndâ Àzwì Nwî yìi a tswe mûm nu wò, ya yìi mə a lo mbo Nwì aa ɛ? Wa kaa ɨ̀bɨɨ nû gho ɨ sɨ̀ aa mbo wò tswə̂ ɨ tswe aa a mbo Nwì. 20Wa à lɛ nyuu gho aa nɨ̀ àtɨ̀ndùu, ma mùu ajàŋ a kùꞌùnə̀ mə tâ ò ka ghaꞌasə bə̂ Nwî nɨ mbɨ̀ɨ̀ nû yò.

7

Ɨ̀betə̀ ǹloŋ annù nɨyɔꞌɔ̀

1Tsɨtsɔ̀ŋ, a ŋghɛ̀ɛ a nɨ ìnnù jya mə nɨ̀ lɛ ŋŋwàꞌànə̀ m̀betə gha ghu nloŋ annù nɨyɔꞌɔ aa, àkwiꞌi a nɨ mə, ŋù à bə tuu mâŋgyɛ̀ kɨ mɔ̀ɔ̀ntə̀ boŋ a bɔŋə̀. 2La a kuꞌunə mə tâ ŋùmbâŋnə ntsɨ̀m à tswe nɨ̂ ŋ̀gwɛ̂ yì, tâ màŋgyɛ ntsɨ̀m à kɨ ntswe nɨ̂ ǹdoò yì tǎ kɨ khə ɨkwàꞌànə̀ jìi tswe ǹloŋ annǔ ajɨrə aà. 3A bɔŋ mə tâ ŋùmbâŋnə̀ à ka ŋghɨrə ɨnnù tsɨ̀m jìi mə ɨ kuꞌunə aa a mbô ŋ̀gwɛ̂ yì, tâ ŋgwɛ̂ yì à kɨɨ ŋghɨrə nɨ̂ ɨ̀nnù tsɨ̀m jìi ɨ kuꞌunə a ŋghɨ̀rə a mbo ǹdoò yì aà. 4Ǹloŋ mə kaa màŋgyɛ̀ à sɨ̀ nɨ̂ àdàꞌà a atû ɨ̀bɨɨ nû yì tswê, a bàŋnə ntswe ndoò yì ntswe nɨ yu. Kaa ŋùmbâŋnə̀ à sɨ̀ nɨ̂ àdaꞌa a atû ɨbɨ̀ɨ nû yi tswê, a bàŋnə ntswe ŋgwɛ̂ yì ntswe nɨ̂ àdàꞌà ghu nû. 5Tâ ŋùnɨ̀bù tâ tsuu ŋû yì mɔꞌɔ nɨ̀ ɨ̀bɨɨ nû yì kɨ yumə tɨ ghə̌ mə bo yu biinə mə bo yu ghɨ̀rə̀ maa ajàŋ ǹloŋ aa mə bo lɔ̀ɔ nlɔ̀gə nòò ma wa tsàꞌàtə̀ Nwî ghu aà. Maa ajàŋ, bɛɛ nòò ma wa a tsya, bo bû ŋ̀ghɛɛ nɨ̂ m̀bìì ŋ̀ka ntswe fu tsǒ màŋgyɛ̀ bo ǹdoò, ta waꞌa abwarə a mbo Satan lô m̀fa mə tâ à kwaꞌanə waa tâ bo wo nloŋ mə ka bô sɨ̌ ntswâ ɨ̀bɨɨ nû waa zî aà.

6Mə swoŋ ma laa a mbii mə nɨ̀ ghɨrə, kaa mə̀ sɨ aa ndɨꞌɨ a mbo bù fa. 7Ǹloŋ mə a mbo mə̀, mə yə̀ꞌə̀tə̀ mə boŋ bù bɨtsɨ̀m bə aa tsǒ mə̀; lâ ŋù yî mɔꞌɔ yî mɔ̀ꞌɔ à tswe aa nɨ̀ mìi mɨtəŋnə mìi mə Nwì à fà aà; ŋù yì mɔ̀ꞌɔ a tswê nɨ̂ àbəŋ yuà ŋù yì mɔꞌɔ a bâŋnə̀ tswe nɨ̂ àbəŋ yìî.

8Tsɨ̂tsɔ̀ŋ mə̀ swǒŋ yuà ànnù aa a mbo bə̀ bìi mə bɨ sɨ̀ yɔꞌɔ aà, bo bɨ̀ a mbo bɨ̀kwìꞌì, mə a bɔŋ mə tâ bo tswe tsiꞌì bobo, tsiꞌì tsǒ mə̀. 9Lâ m̀bə ŋù nɨ̀ bù tuu ntswâ ɨ̀bɨɨnû yi zi, a yɔꞌɔ̀, a bɔŋ mə tâ à yɔꞌɔ, ǹtsyatə a ajàŋ mə à ka tswe tɨ yɔꞌɔ, ɨ bàŋnə kɨ lòò. 10A mbo bə̀ bìi mə bɨ yɔꞌɔ aa, mə̀ fâ ǹdɨꞌɨ yìi kaa ɨ̀ sɨ̀ aa yà bə, ǹlo aa bə a mbo Mmàꞌàmbi aa mə, tâ màŋgyɛ̀ tsuu ndoò yi lǒ màꞌàtə̀, 11lâ m̀bə a maꞌatə yi, a tɨgə̀ ǹtswe tsiꞌì yù, kə̀ a bû m̀bɨɨ nzì bo yu mâŋsə̀ ɨ̀saꞌà waa yu. Tâ ŋùmbâŋnə̀ à tsee ŋgwɛ̂ yì kɨɨ lǒ tuu.

12A bô àbùgə̀ bə̂, mə̀ swǒŋ ànnù yìi mə kaa a sɨ̀ bə̂ M̀màꞌàmbi swoŋə̀ aa mə: M̀bə mu Kristo yî m̀bâŋnə̀ a tswe nɨ màŋgyɛ̀ yìi mə kaa à sɨ̌ M̀màꞌàmbi bii, la ŋkɔ̀ŋə̀ nɨ̂ m̀bu ŋka ntswe bo yu, a tseè yi lǒ tuu. 13M̀bə màŋgyɛ̀ a kɨ ntswe nɨ̂ ǹdoò yìi mə kaa à sɨ̀ Nwî bii, la ŋkɔ̀ŋə̀ nɨ mə yu ka bu tswe bo yu, a tseè yi kɨ tuu. 14Ǹloŋ mə ndoo wa mə à sɨ Kristo bii aa Nwì à tɨgə mbii yi tsiꞌì tsǒ ŋù yì, ǹyoŋ aa a njɨ̌m ŋgwɛ̂ yì wâ. Màŋgyɛ̀ wa mə à sɨ̀ Kristo bii, Nwì a kɨ̂ m̀bii yi tsiꞌì tsǒ ŋù yì, ǹtsya aa njɨ̌m ndoò yì wa mə à nɨ mu Kristo aà. Ǹloŋ mə a laa tuu ma mùu ajàŋ bə, boŋ kaa bɔɔ̀ buu ka waꞌǎ bɔɔ bìi mə bə laa bə. Lâ Nwì à bìi waa a tsǒ bɔɔ bìi bɨ laa aà.

15Lâ ǹdoo wa, kə̀ màŋgyɛ̀ wa mə à sɨ̀ Nwî bii aa, a ka nlɔɔ ntuu ŋgwɛ̂ yi kə̀ ndoò yì, tâ mu Kristo wa a bii. Maa ajàŋ kaa ayoo a waꞌǎ mu Kristo yî m̀bâŋnə̀ kə̀ yì màŋgyɛ̀ kwerə̀, à tse ghɨ̀rə annù yìi mə a kuꞌunə ghu mbo aà, ǹloŋ mə Nwì à twoŋə yiꞌinə̀ aa mə tâ bìꞌinə̀ tswe nɨ̂ m̀bɔɔnə̂. 16Wò mu Kristo yî màŋgyɛ̀, ò zì aa fə mə mbə Nwì a waꞌǎ njɨ̌m wò tsyâ ǹyweensə a ndoò ghò aa ɛ? Wò, ǹdoò, ò zì aa fə mə mbə Nwì a waꞌǎ njɨ̌m wò tsyâ ǹyweensə ŋgwɛ̂ ghò aa ɛ?

Nɨ̀ ka nstwe ntswêntɨ̀ɨ̀ yùù ǹyoŋ aa ajàŋ yìi mə Nwì à twòŋə ghu aà

17Tâ ŋù yì mɔꞌɔ yî mɔ̀ꞌɔ ka ntswe ntswêntɨ̀ɨ̀ yì ǹyoŋ nɨ̂ ànnù yìi mə Mmàꞌàmbi à fa ghu mbo ŋkɨ twoŋ yi ghu aà. Ma yû à nɨ ǹdɨ̀ꞌɨ yìi mə mə fa a mbo ǹdanwî tsiꞌì tsɨ̀mə̀ aà. 18M̀bə a bə mə Nwì à lɛ sɨ twoŋə gho aa lɛ boŋ bɨ ŋètə̀ mə̂ gho, ò tsee kɨ lɔ̀ɔ nlɔ̀ꞌɔ̀sə àlènsə̀ ma yâ. Kə̀ m̀bə a bə mə Nwì à lɛ sɨ twoŋə nɨ̂ gho aa, kaa bɨ waꞌà gho ŋètə̀, ò tsee kɨ lɔ̀ɔ̀ mə bɨ̀ ŋetə ghô. 19Ǹloŋ mə, kə̀ bɨ ŋêtə̀ ŋû, kə̀ bɨ waꞌà yi ŋetə̀, bəə boŋ ma ya à nɨ tsiꞌì ànnǔ dàŋə̀ dàŋə̀. Ànnù yìi mə a tswe ghu aa a nɨ̂ ŋ̀ka yuꞌunə ndɨꞌɨ Nwî. 20Tâ ŋù ǹtsɨ̀m à tswe tsiꞌǐ ajàŋ yìi mə à lɛ mbə a noò yìi mə Nwì à lɛ ntwoŋ yi aà.

21Nwì à lɛ sɨ twoŋə nɨ̂ gho ò bə aa àbùꞌù aa ɛ? Tsèè gho kɨ kwɛꞌɛ. Lâ m̀bə ò zi àjàŋ yìi mə mbə ò fɛꞌɛ̀ wa ndâbùꞌù, ò fɛꞌɛ̀. 22Ǹloŋ mə àbùꞌù yìi mə Mmàꞌàmbi à twòŋ mə̂ yi aa, à bə aa ŋù yìi mə kaa à sɨ̀ a ndâbùꞌù tswê a mbo M̀màꞌàmbî. A ŋgɨ̌ŋ ŋgɨ̀ŋ, ŋù yìi mə kaa à sɨ̌ abùꞌù bə, Mmàꞌàmbi a twoŋə̀ yi aa, à bə aa àbùꞌù Kristo. 23Wa Nwì à lɛɛ̀ m̀baa ŋyuu ghuu nɨ̂ àtɨ̀ndùù. Maa ajàŋ tâ nɨ̀ tsuu abùꞌù ŋûmɨ̀sɔ̀ŋ bǔ bə. 24Bɔɔ bɨ maà, tâ ŋù ǹtsɨ̀m à tswe bo Nwì a nɨ̂ àdɨgə yìi mə à lɛ ntswe ghu a noò yìi mə à lɛ ntwoŋə yi ghu aà.

Ɨ̀betə̀ ǹloŋ bə̂ bìi mə bɨ sɨ̀ yɔꞌɔ aa bo bɨ̀ bɨ̀kwìꞌì bɨ bâŋgyɛ̀

25Tsɨ̂tsɔ̀ŋ, a ŋghɛ̀ɛ a nɨ annù bə̂ bìi mə bɨ sɨ̀ yɔꞌɔ aa, kaa mə̀ sɨ̀ nɨ̂ ǹdɨ̀ꞌɨ yìi mə ɨ̀ lo a mbo Mmàꞌàmbi aa tswê a mfa a mbo bo, lâ mə fa amɔ̀ɔ̀ntə̂ ya a mbo bo, tsiꞌì tsǒ ŋù yìi mə, a njɨ̌m ŋko mɨ̀lɨ̀ŋnə Nwì, bɨ tse bii annù yìi mə a swoŋ aà. 26Ǹloŋ ŋgɨꞌɨ yìi mə ɨ̀ tswe tsɨ̂tsɔ̀ŋ aa, mə̀ mɔ̀ɔ̀ntə mə a bɔŋ aa mə tâ ŋù à tswe tɨ yɔꞌɔ̀.

27Ò tswe nɨ̀ màŋgyɛ̀ aa ɛ? Tsee kɨ lɔ̀ɔ mə o tuu yi. Ò sɨ̀ nɨ mâŋgyɛ̀ tswê aa ɛ? Ò tsee kɨ lɔ̀ɔ̀ mâŋgyɛ̀ a nyɔꞌɔ̀. 28Lâ m̀bə ò yɔꞌɔ boŋ kaa ò sɨ aa annù yî bɨ ghɨ̀rə̀. Kə̀ m̀bə̂ mumàŋgyɛ̀ a kɨ nyɔꞌɔ boŋ kaa à sɨ aa annù yî bɨ ghɨ̀rə̀. Lâ bə̀ bìi mə bɨ yɔꞌɔ a aa bɨ tswe nɨ̀ ŋ̀gɨꞌɨ̀ ǹloŋ ɨ̀nnǔ mbi jù. Mə̀ lɔɔ̀ nɨ mə tâ nɨ̀ tsuu a nɨ ma yaà ŋ̀gɨꞌɨ kuu.

29Bɔɔ bɨ maà, ànnù yìi mə swoŋ aa a bə aa mə, nòò wa à ghùꞌùtə̀ mə̂ ǹtɨgə tsiꞌǐ abô. A kuꞌùnə̀ mə, nlɔgɨnə tsɨ̂tsɔ̀ŋ, tâ bə̀ bìi mə bɨ yɔꞌɔ aa, tâ bɨ̀ tɨgə ntswe tsiꞌì tsǒ kaa bo sɨ̀ nɨ bàŋgyɛ̀ tswə̂, 30Tâ bə̀ bìi mə bo yə̀ꞌə̀ aa, tâ bo tswe tsiꞌì tsǒ bə̀ bìi mə kaa bo sɨ̀ yə̀ꞌə̀ aà. Tâ bə̀ bìi mə bɨ dorɨtə aa, tâ bo tswe tsiꞌì tsǒ bə̀ bìi ka bo sɨ dorɨtə. Tâ bə̀ bìi mə bɨ yuu njoo aa, tâ bo tswe tsiꞌì tsǒ bə̀ bìi mə kaa bo sɨ nɨ̂ ǹjoo tswê. 31Tâ bə̀ bìi mə bɨ tswe nɨ̂ ǹjoo mbi jù m̀faꞌa nɨ ju aa tâ bo tɨgə ŋghɨrə tsiꞌì tsǒ kaa bo sɨ̀ nɨ̂ ànnù ghu tswê. Ǹloŋ mə mbi yù, a ajàŋ yìi mə ɨ tswe tsɨ̂tsɔ̀ŋ aa, ɨ tsyà nii aà tsyà.

32Mə lɔ̀ɔ mə tâ nɨ̀ tsee ɨnnǔ kɨ waꞌa. Ŋù yìi mə à sɨ̀ yɔꞌɔ aa, tâ à ka waꞌatə bə̂ àjàŋ mə mbə yu kâ m̀faꞌa afàꞌa Mmàꞌàmbi ŋka nlɔɔ nɨ mânjì yìi mə yu ka kɨ ghɨ̀rə M̀màꞌàmbi à ka ndorɨtə ghu aà.

33Ŋù yìi mə à yɔ̀ꞌɔ̀ aa, a waꞌa aà ɨ̀nnù jî fàa mbî. Ǹloŋ mə a lɔ̀ɔ̀ aà ŋ̀ka ŋ̀ghɨ̀rə ɨnnù jìi mə ɨ ka ghɨ̀rə tâ ŋ̀gwɛ̂ yì dorɨtə aà. 34Maa ajàŋ, a tɨgə̀ ǹtəə a tɨtɨ̀ɨ̀. Màŋgyɛ̀ yìi mə à sɨ̀ yɔꞌɔ aa, kə̀ mûŋgɔ̀ɔ̀ màŋgyɛ̀, a waꞌatə aa bə ajàŋ yìi mbə yu ghɨ̀rə ɨnnu Mmàꞌàmbî, ǹlɔɔ nɨ̂ àjàŋ yìi mə mbə yu ləə̀ ɨ̀bɨ̀ɨnû yi bo bɨ̀ àzwî yi a laà. Lâ màŋgyɛ̀ yìi à yɔ̀ꞌɔ̀ aa, a waꞌatə aa bə̂ ɨ̀nnù jî fàa mbî, ǹlɔɔ nɨ̂ àjàŋ yìi mə mbə yu ghɨrə̀ ǹdoò yì a ka ǹdorɨtə aà.

35Ma swoŋ ɨnnù jû tsɨ̀m aa a ŋkwɛtə bù ghu. Kaa mə̀ sɨ lɔ̀ɔ̀ aa njìꞌi ŋkya nnɨŋə ghuu ghu. Mə lɔ̀ɔ̀ aa bə mə tâ nɨ̀ ka ŋghɨrə annù yìi mə a kuꞌunə aa tǎ tɨgə zi a ajàŋə m̀bə nɨ̀ fa mɨ̀bɨ̀ɨ̀ mɨ nû mùu mɨtsɨ̀m a mfàꞌà ɨ̀fàꞌa Nwì nɨ̂ mɨ̀ntɨɨ̀ muu mɨtsɨ̀mə̀.

36Ŋ̀ghɛɛ nɨ ŋù yìi mə à kòsə̀ mə ŋgwɛ̂ yì aa, mbə a yə mə kaa yu sɨ annù yìi mə a kuꞌunə a mbo mumàŋgyɛ̀ wa bù ŋ̀ghɨrə, kə̀ ǹyə mə yu lòò siꞌi, a bɔ̂ŋ mə tâ bo yɔꞌɔ tsǒ mə à lɛ ntɛꞌɛ waꞌatə aà. À bə ghɨ̀rə̀ ma mùu ajàŋ boŋ kaa à sɨ̀ aa annù yi bɨ ghɨ̀rə̀. 37Lâ m̀bə ŋù a kaꞌa mə kaa yu ka waꞌà yɔꞌɔ, tɨ ghə̌ mə bɨ gaansə yi aa gàànsə̀, lɛ̂ à kɨ̀ mə̂ ŋ̀kaꞌa mə yu ka kɨ tswa ɨbɨ̀ɨnû yi, a ghɛɛ̀ nɨ̀ m̀bìì tsee mûmàŋgyɛ mɔ̀ɔ̀ntə̀, ǹzi mə yu ghɨrə aa annù yî sɨgɨ̀nə̀. 38Maa ajàŋ, ŋù yìi mə à yɔ̀ꞌɔ̀ aa, à ghɨ̀rə̂ ànnù yî sɨgɨ̀nə̀, lâ ŋù yìi kaa à sɨ̀ yɔꞌɔ a aa ghɨrə̀ aa ànnù yìi mə a bɔŋ ntsyàtə̀ aà.

39Màŋgyɛ nɨ̀yɔꞌɔ à lwìꞌi tsǒ màŋgyɛ nɨ̀yɔꞌɔ aa a nɨ nòò yìi mə ǹdoò yì à tswe ntɨ̀ɨ̀ aà. Lâ m̀bə ǹdoò yì wa a kwo, boŋ mbə a yɔꞌɔ̀ ŋû yì dàŋ yìi mə à kɔ̀ŋə aa, mə mbə a bə mu Kristo. 40Lâ a nɨ̂ à yaà àmɔ̀ɔ̀ntə̀, à bə tsuu bǔ yɔꞌɔ boŋ à ka kɨ dorɨtə tsyàtə̀. Mə̀ kɨ̂ m̀bii mə Àzwi Nwì a tswe a mûm ǹtɨɨ mə̀.

8

Àbetə̀ ǹloŋ mɨjɨ mìi mə bɨ màꞌà bɨ̂nwì ghu aà

1Tɨ̂tsɔ̀ŋ, ŋ̀ghɛɛ nɨ mɨ̀jɨ mìi mə bɨ màꞌà bɨ̂nwì ghu aa, bìꞌinə̀ zi tsiꞌì sɨgɨ̀nə̀ mə, “Bìꞌinə̀ bɨtsɨ̀m zî ɨnnù,” tsiꞌǐ a ajàŋ mə nɨ̀ swòŋə aà, “Ǹzî ànnù a ghɨ̀rə̀ ŋù a ŋeè nɨ̀ nû,” lâ a bâŋnə̀ m̀bə akɔ̀ŋnə̀ mə a ghɨ̀rə̀ a kwê. 2M̀bə ŋù tsù a mɔɔntə mə yu zi ànnù tsu, boŋ kaa à burə tɨ̀ zi ŋkùꞌùnə̀ a ajàŋ yìi mə boŋ à zi aà. 3Lâ m̀bə ŋù a kɔŋə Nwî, boŋ Nwì à zi ŋû ma wâ.

4Ŋ̀ghɛɛ nɨ̂ ànnnǔ njɨ mɨ̀jɨ mìi mə bɨ maꞌa bɨ̀nwì ghu aa, “bìꞌinə̀ zi mə bɨnwì ma bû laa mbə mɨ̂kobə kaa waꞌà nɨ̂ ǹtswêntɨ̀ɨ̀ tswê,” ŋ̀kɨ nzi mə, “Nwìŋgɔ̀ŋ à bə aa tsiꞌì yu yɨgə̀.” 5Ǹjoo jǐ mɔꞌɔ ɨ tswe ghu bɨ twoŋə̀ nɨ bɨ̀nwì a aburə kə̀ a nsyɛ̂, “bɨ̀nwì” ma bû bo bɨ̀ “bɨ̀mmàꞌàmbi” bɨ tswe ghu a nɔ̀ɔ nɔ̀ɔ̀, 6lâ a mbo bìꞌinə̀, bìꞌinə̀ zi mə Nwìŋgɔ̀ŋ à tswe ghu aa tsiꞌì yî m̀fùùrə̀, m̀bə Taà yìꞌinə̀, yìi mə à nàŋsə njoò tsɨ̀m, ŋ̀kɨ mbə yu yìi mə bìꞌinə̌ tswe ntswêntɨ̀ɨ̂ yìꞌinə̀ ǹloŋ ŋgaà yì aà. M̀màꞌàmbi â kɨ̂ŋ m̀bə aa yì m̀fùùrə̀, m̀bə Yesu Kristo, yìi mə Nwì à lɛ nnaŋsə njoò tsɨ̀m ǹtsya ghu nu, bìꞌinə̀ kɨɨ̀ ǹtswe nɨ̂ ǹtswêntɨ̀î yìꞌinə̀ ǹtsya aa ghu nû aà.

7Lâ kaa sɨ̀ bə̂ bɨtsɨ̀m bə̂ mə bɨ zi ma yaà ànnu. Bə̀ bî mɔꞌɔ bɨ tswe ghu bìi mə bɨ mɨ̀rɨ̀nə̀ mə̂ nɨ bɨ̀nwìŋgɔ̀ŋ bɨ dàŋə̀ dàŋə̀, ǹjɨ nɨ mɨ̀jɨ mà mû tsiꞌì tsò mìi mə bɨ naŋsə màꞌà aa bɨ̂nwìŋgɔ̀ŋ bɨ dàŋə̀ dàŋə̀ ma bû ghu. Àjàŋ mə bo mɔ̀ɔ̀ntə mə bɨ ghɨ̀rə̀ aa annù yìi mə kaa a sɨ̀ kuꞌunə̀, njɨ aa, mɨ̀ntɨɨ̀ myaa mìi mɨ bɔrə aa, mɨ tɨgə̀ ǹsaꞌa nɨ̂ waa. 8Kaa mɨ̀jɨ sɨ ghɨ̀rə̀ mə tâ Nwì à beentə yiꞌinə̀. M̀bə bìꞌinə̀ tsuu jɨ, kaa bìꞌinə̀ waꞌǎ ayoò tsu bwɛ̂. Bɛɛ bìꞌinə̀ jɨ jɨ, kaa a waꞌǎ yiꞌinə̀ nɨ̂ ànnǔ tsu kwɛtə̀.

9Mândoò ànnù yìi mə à tswe ghu aa, à bàŋnə mbə aa mə tâ àjàŋ yìi mə ò zi mə kə̀ ò jɨ kə̀ ò tswe tɨ̀ jɨ kaa à sɨ annû tsu kwɛtə aa, tâ à tsuu ŋgɔ̀ꞌɔ̀ ǹtumə̂ àkòrə̀ a mbo bɨ̀lɨ̂m bo bìi mə mɨ̀ntɨɨ̀ myaa bɔrə aa bə. 10Ǹloŋ mə mbə ŋù à yə̂ gho, wò yìi mə ò zi annù aa, ò jɨ̂ nɨ a adɨgə yii mə bɨ màꞌà bɨ̂nwì ghu aa, boŋ à ka waꞌà mɔ̀ɔ̀ntə̀ mə o ghɨ̀rə aa annù yî sɨgɨ̀nə̀, ŋ̀kɨ ntɨgə njɨ nɨ̂ yìi ŋgaa yumbɔŋ, mə mbə àbìintɨɨ̀ yi a bɔrə aa ɛ? 11Ǹyoŋə nɨ̂ ànnù yìi mə ò zi, ŋghɨ̀rə̀, mumaà ghò yìi mə àbìintɨɨ̀ yi a bɔrə a yə, mfɨ̀gɨ̀nə̀ aa, yu wa yìi mə Kristo à lɛ ŋkwo nloŋ ŋkwitû yi aa, ò bàŋnə nzwitə yi aa bə̂ zwìtə̀. 12Ma la a bə mə, mbə ò ghɨrə ǹdɨ̂m ghò a wô, ò zwitə̀ ǹtɨɨ̀ yi, nloŋ mə à bɔ̀rə aa, boŋ ò fànsə annù aa a mbo Kristo. 13Ma mùu ajàŋ, m̀bə annù mɨ̀jɨ a bə ayoo yìi mə mumaà à ka tsyà ghu wǒ, boŋ kaa mə̀ ka yǐ waꞌǎ mbà bû ŋ̀kurə, mbɨ̀ꞌɨ̀ mə̀ ghɨrə̀ mumaà ghà a wô.

9

Ǹjoo jìi mə ɨ kuꞌunə a mbo ŋgàŋntoo Kristo aà

1Mə̀ sɨ̀ ŋû yìi mə mə̀ təə nɨ̂ àtû ya bə aa ɛ? Mə̀ sɨ ŋgàŋntoò Yesu bə aa ɛ? Mə̀ kɨ̀ laa ŋkɨꞌɨ Yesu Krito M̀màꞌàmbî yìꞌinə̀ yə aa ɛ? Nɨ̀ sɨ abo afàꞌâ ya a mûm M̀màꞌàmbi bə aa ɛ? 2M̀bə bə̀ bî mɔꞌɔ ka nswoŋə nɨ mə mə̀ sɨ̌ ŋgàŋtoò Kristo bə, boŋ a mbo bù, mə̀ nɨ̂ ŋ̀gàŋntoò Kristo. Ǹloŋ mə nɨ̀ laa mbə àlènsə̂ ya a ndɨ̀ꞌɨ mə mə̀ nɨ̂ ŋ̀gàŋntoò Kristo 3À nɨ nɨ̀ghàà nìi mə mə swoŋ a mfiꞌi ɨ̀lɛ̀ɛ̂ gha a mbo bə̀ bìi mə bɨ betə nɨ̂ gha nɨ̀ mɨ̀ghàà aa nuà: 4À sɨ a bwarə̀ yiꞌi a ŋkwɛrə mɨ̀jɨ̂ miꞌi bo bɨ̀ mɨ̀lùꞌû miꞌi a mbo bù bə aa ɛ? 5À sɨ abwarə̀ yiꞌi a nlɔ̀gə bàŋgyɛ̂ biꞌi mə biꞌibo ka nzinə tsiꞌì tso ŋ̀gǎŋntoo Kristo jî mɔꞌɔ bo bɨ̀ bɔɔ bɨ ma bɨ̀ M̀màꞌàmbi nɨ Peta bə aa ɛ? 6Kə̀ nɨ̀ wàꞌàtə mə à nɨ tsìꞌì Barnabas nɨ̀ mə̀ mə bìꞌiyu tswe nɨ̀ ŋ̀ka mfàꞌa mìꞌi yu mɨjɨ aa ɛ? 7À nɨ ghuu sɔgyɛ̀ mə mbə a kâ m̀faꞌa mbù ǹtwu nɨ̂ yi yu mbɔŋ aa ɛ? À nɨ̂ wò mə mbə a bê àkò mɨlùꞌù kaa waꞌà nɨ̀ mɨ̀ntà mɨ ɨti mɨlùꞌù mya ka ŋkya njɨ aa ɛ? À nɨ̂ wò mə mbə a ka ntsee naà kaa waꞌà nɨ̂ mɨlikə̀ nàà wa ka nno aa ɛ?

8Mə swoŋə ma mùu ajàŋ aa nɨ̀ àdàꞌà ŋûmɨ̀sɔ̀ŋ aa ɛ? Nɔ̀ŋsə̀ à laa waꞌǎ maa ajàŋ kɨ nswoŋ aa ɛ? 9Ǹloŋ mə bɨ ŋwaꞌanə a nɨ nɔ̀ŋsə̀ Moses mə, “Nɨ̀ tsuu ntsǔ mbɔ̌ŋ kwerə a noò yìi mə ɨ nɨ̌ŋ ansaŋ mfarə aà.”9.9: Deut. 25.4 Kaa Nwì à sɨ̀ ma nuù nɨ̀ghàà ghaà aa nloŋ tsiꞌì m̀bɔ̀ŋə̀. 10À sɨ̀ ma nuù nɨ̀ghàà ghaà aa nloŋ aa ŋgaà yìꞌì aa ɛ? Bɨ lɛ ŋŋwàꞌànə̀ ma nuù nɨ̀ghàà ǹloŋ aa ŋgaà yìꞌì. Ǹloŋ mə ŋù yìi a lɨgə mɨjɨ aa, bo bì ŋù yìi a fùꞌù mɨjɨ aa, a fàꞌà aa ŋwaꞌatə nɨ mə yu tswe nɨ̀ ǹtswe nɨ̀ mìi mɨjɨ myâ. 11Bìꞌì bè mə̂ mɨjɨ mɨ Azwì a tɨtɨ̀ɨ bù, m̀bə bìꞌì ka mbetə njoo mbi a mbo bù a dɨꞌɨ̀ mə bìꞌi betə siꞌi aa ɛ? 12M̀bə bə̀ bî mɔꞌɔ tswe nɨ̂ àbwarə a mbetə a mbo bù boŋ bìꞌì sɨ̀ nɨ̂ àbwarə tswê ǹtsya waa aa ɛ? Lâ, kaa bìꞌì kɨ̀ waꞌà ma yuù àbwarə lɔ̀gə̀. Bìꞌì kɨ̀ sɨ bàŋnə̀ m̀bii ɨnnù tsɨ̀m a nyə mə kaa mbə bìꞌì waꞌǎ ati taansə̀ a mânjî ǹtoò Kristo. 13Nɨ̀ sɨ̀ zi mə bə̀ bìi mə bɨ fàꞌà a ndâmàꞌanwì aa bɨ tswe nɨ mɨ̀jɨ̂ myaa aa ghu aa ɛ? Bə̀ bìi mə bɨ kɨɨ mfaꞌa nɨ a nɨkentə nɨ mɔꞌɔ nɨ màꞌanwì bɨ kɨɨ̀ ǹjɨ aa njoo mmàꞌanwì. 14À kɨ mbə a ŋgɨ̌ŋ ŋgɨ̀ŋ a ajàŋ mə Mmàꞌàmbi à swoŋ mə, bə̀ bìi bɨ sɛ̀ɛ̀nsə ntoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ ya aa, mɨ̀jɨ̂ myaa mɨ tswe nɨ̀ ŋ̀ka mfɛ̀ꞌɛ aa ghu.

15Lâ kaa mə̀ lɛ ŋkɨꞌɨ abwarə mà yû yî tsu lɔ̀gə̀. Kaa mə̀ sɨ aŋwàꞌànə̀ yû kɨɨ ŋwaꞌanə aa mə mə lɔntə njoo ghu, ǹloŋ mə, m̀bɔ̀ŋ mə̀ kwo, ntsyatə ajàŋ mə mbə ŋù a kwɛrə̀ ànnù yìi mə mə tə̀rə̀ ghu aà. 16Kaa mə̀ sɨ̀ nɨ̂ àdàꞌà a ka ŋkwɛ̀ɛ̂ ǹtɨɨ̀ gha nloŋ mə mə swoŋ ntoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ ya aa tswê. À nɨ̂ ànnù yìi mə mə̀ tswe nɨ̂ ŋ̀ka ŋghɨ̀rə̂. Ŋ̀gɨꞌɨ yì ǹswèrə̀ ɨ̀ ka kuu a nu mə̀ mə mbə mə̀ tsuu ntoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ ya kɨ swoŋə. 17aM̀bə mə̀ ka mfaꞌa ma mùu ajàŋ aa nɨ̀ ŋ̀kɔ̀ŋə̂ yà boŋ mə̀ tswe nɨ̀ mɨ̀tsɔꞌɔnə̀ mɨ ɨfàꞌà. Bɛɛ mə̀ tuu aa nɨ̀ ŋ̀kɔ̀ŋə̂ yà kɨ fàꞌà boŋ à nɨ ɨ̀fàꞌà mə Nwì à fa a mbo mə̀. 18Mɨ̀tsɔꞌɔnə̀ mɨ ɨfàꞌâ ma mɨ tɨgə̀ m̀bə aa akə̀ aa ɛ? Tsiꞌì mə mə̀ ka nswoŋə nɨ̂ ànnù Nwî ŋ̀ghɨrə nɨ mə tâ ǹtoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ ya tâ ɨ̀ bə ayoo tɨ̂ ǹdùù. Kaa ŋkɨꞌɨ̀ kà ǹlɨgɨnə kwɛrə nɨ̂ àbwarə̀ yâ.

19Mə̀ laa mbə ŋû mə mə̀ təə nɨ̂ àtû yâ, kaa mə̀ sɨ̌ abùꞌù ŋû bə̂. La mə̀ bâŋnə̀ ŋ̀ghɨrə ɨbɨ̀ɨnû gha nɨ̂ àbùꞌù ŋû ǹtsɨ̀m, mə mbə mə̀ naŋsə swuŋtə bə̂ bî ghàꞌàtə̀ bɨ zî a mbo Kristo lɛ. 20Mə̀ yi tɨ fàꞌà biꞌi bɨ̀ bàYuda aa, mə̀ tswê tsiꞌì tsǒ ŋù bàYudà, mə mbə mə̀ swûŋtə̀ waa bɨ zî Kristo lɛ? Ka mə mə̀bɔŋ mə̀ sɨ̀ nɨ̂ ŋ̀ka yoŋ nɔ̀ŋsə̀ Moses tswe aa, mə̀ tswê tsiꞌì tsǒ mə yòŋə̀, a noò yìi mə mə̀ tswe biꞌi bɨ̀ bə̀ bìi mə bɨ yòŋə̀ ma waà nɔ̀ŋsə̀ aa ta swùŋtə̀ waa. 21A kɨ̂ m̀bə ŋgɨ̌ŋ ŋgɨ̀ŋ mə nòò yìi mə mə̀ tswe biꞌi bə̀ bìi bɨ sɨ nɔ̂ŋsə̀ yoŋə aa, mə̀ kɨɨ̀ ǹtswe tsiꞌì tsǒ bo, kaa ŋkɨꞌì nɨ̀ nɔ̂ŋsə̀ yoŋə̀ mə mbə mə̀ kɨ̂ ǹswuŋtə waa mfa a mbo Kristo lɛ. Kaa mə̀ sɨ swoŋ aa mə mə̀ sɨ nɔ̂ŋsə̀ Nwì yuꞌunə. Mə̀ nàŋsə tswe aa a jiꞌi mɨkòrə nɔ̀ŋsə̀ Kristo. 22A mbo bə̀ bìi mə bɨ bɔrə aa, mə̀ kɨ̂ m̀bɔrə mə mə swùŋtə̀ waa. Mə̀ tɨgə̀ m̀bii nɨ̂ ɨ̀nnù tsɨ̀m ǹloŋ ŋkwîtû bə̀ bɨ̀tsɨ̀m, mə mbə mə̀ ghɨrə̀ ɨ̀nnù tsɨ̀m a nyweensə̂ waa bî mɔꞌɔ lɛ. 23Ɨ̀nnù tsɨ̀m jìi kə mə ghɨ̀rə aa, mə ghɨ̀rə̀ aa nloŋ ŋkwitu ntoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ ya mə mbə mə̀ tswe nɨ̀ m̀bɔɔnə̂ yìi mə ɨ̀ tswe ghu aa lɛ.

24Nɨ̀ sɨ̀ zi mə bɨ yi ghɛ̀ɛ a adɨgə nɨkhə̀ ŋ̀ka ŋkhə aa a ghɨrə̀ ǹjɨ aa tsiꞌì ŋù yî m̀fùùrə̀ aa ɛ? A kuꞌunə mə tâ nɨ̀ ka ŋkhə nɨ mânjì yìi mə nɨ̀ ka jɨ. 25Ŋù ǹtsɨ̀m yìi mə a ghɛ̀ɛ̀ nɨkhə̀ aa, a tswa ɨbɨ̀ɨnû yi nɨ ŋgɔ̀ŋ ɨ̀nnù tsɨ̀mə̀, m̀mɨrɨsə nɨ̂ ɨ̀bɨ̀ɨnû yi nɨ mânjì ma ghû aa mə yu kwɛrə aa mɨyàrɨ̀nə̀ mɨ ŋgùꞌù mìi mə mɨ tsyà nìi aà tsyà. Lâ a mbo bìꞌinə̀, bìꞌinə̀ tswe nɨ̀ ŋ̀ghɨrə maa ajàŋ a ŋkwɛrə mìi mə mɨ tswe nɨ̂ŋkoŋ aà. 26Àâ ànnù yìi mə kaa mə̀ sɨ aa adàŋ dàŋə̀ buꞌusə ŋkhə, kaa ŋkɨꞌɨ̀ kɨ̀ɨ̀ m̀fuu aà m̀fəꞌə̀. 27Mə fùu ɨbɨ̀ɨnû gha, ntswa nyɨgə, mə mbə mə̀ waꞌà ka nswoŋə nɨ̂ ànnù Nwî a mbo bǎdàŋ, nyi bàŋnə̀ ǹsaa mɨyàrɨ̀nə̀ mɨ ŋguꞌu myâ.

10

Àwàꞌàsə̀ ǹloŋ ŋghaꞌasə̀ mɨ̀ŋkobə̀

1Bɨ̀lɨ̂m bâ, mə lɔ̀ɔ mə tâ nɨ̀ zi mə, bɨ̀tà bɨ bɨ̂taà biꞌinə̀ bɨ lɛ sɨ yòŋə mbàꞌà ya ɨ kusə̀ waa bo kɨ̂ ǹtoo Ŋkì mɨyaa yî Bagɨtə wâ. 2M̀bə yìi mə bo lɛ sɨ yuꞌunə nɨ̂ Moses, ǹyoŋə nɨ̂ m̀bàꞌà ya ŋkɨ too ŋkì mɨyaa wa aa, a tɨgə̀ m̀bə aa ŋ̀kì yìi mə bɨ lɛ mbòònsə̀ ŋ̀kwɛrə tâ tɨgə tswe a njiꞌi mɨkòrə̂ Moses. 3Bo bɨ̀ tsɨ̀m bɨ̀ lɛ njɨ mɨjɨ mɨ Azwì; 4ŋkɨ nno ŋkǐ Azwì, ǹloŋ mə ŋkì wa yìi mə bɨ lɛ nno aa, ɨ lɛ mfɛ̀ꞌɛ̀ aa nɨ̂ Ŋ̀gɔ̀ꞌɔ̀ Àzwì yìi mə ɨ̀ lɛ sɨ yòŋə̀ waa laà, m̀bə Kristo aà. 5Ka mə a lɛ mbə ma laa aa, bo bî ghàꞌàtə̀ lɛ ŋghɨ̀rə ɨnnù jìi mə kaa Nwìŋgɔ̀ŋ à lɛ waꞌà ghu dorɨtə̀; a bə̂ ǹjiꞌì ànnù yìi mə bo bî ghàꞌàtə̀ lɛ ŋkwokə njaꞌanə a ntaꞌa mɨwɛ̀ɛ̀ mɨwɛ̀ɛ̀ aà.

6Ɨ̀nnù majû ɨ wàꞌàsə̀ nɨ̂ yiꞌinə̀ aa mə tâ bìꞌinə̀ tsuu kɨ yə̀ꞌə̀tə̀ a ŋghɨ̀rə̂ ɨ̀bɨ tsǒ mə bo lɛ ŋghɨ̀rə̀ aà. 7Nɨ̀ tsuu mɨ̂ŋkobə kɨ mii tsǒ mə bo bî mɔꞌɔ lɛ sɨ mii aà; ǹloŋ mə bɨ laa ŋwàꞌànə̀ a mûm àŋwàꞌànə Nwì mə, “Bə̀ byà lɛ ntswe nsyɛ a njɨ ŋkɨ no, m̀bɨɨnə ntɨgə mbenə.”10.7 Exod. 32.68Bìꞌinə̀ tsuu mɨbɨ̀ɨ̀ mɨ nû mìꞌinə̀ nɨ̂ àtsùùrə̀ fa, tsǒ mə bo bî mɔꞌɔ lɛ ŋghɨ̀rə̀, ǹdùù waa, ǹtsùꞌù mɨghum mi mbaa ntsò tarə bɨ wô a njwi yì m̀fùùrə̀ ŋ̀kwokə aà. 9Bìꞌinə̀ tsuu a Mmàꞌàmbi ɨ kwàꞌànə̀, tsǒ mə bo bî mɔꞌɔ lɛ ŋkwàꞌànə̀ yi, a too no ɨ zwitə̀ waa aà. 10Nɨ̀ tsuu kɨ nurɨkə kə̀ kɨ ghààntə̀ tsiꞌì tsǒ ajàŋə mə bo bî mɔꞌɔ lɛ ŋghɨ̀rə̀, Nwì a too Angel Nɨ̀wo wa, a zî ǹzwitə waa aà. 11Ɨ̀nnù ma jû ɨ lɛ mfɛ̀ꞌɛ̀ a nu bo aa a ŋwàꞌàsə àbùgə̀ bə̂, bɨ kɨ̂ ŋ̀wàꞌànə̀ aa a ndɨꞌɨtə yiꞌinə̀. Ǹloŋ mə bìꞌinə̀ tswe aa a noò yìi mə nòò ǹlwìꞌî m̀bî à kà mə̂ aa ŋkoontə aà.

12M̀bə yìi mə a bə ma mùu ajàŋ aa, a kuꞌunə mə tâ ŋù yìi mə a mɔ̀ɔ̀ntə mə yu təə aa, tâ ka ntsyɛsə mbɨ̀ꞌɨ̀ a lô ŋ̀wo. 13Kaa àkwàꞌànə yî tsu a burə tɨ̀ a mbo bù tɨ zì yìi mə kaa a lɛɛ̀ waꞌǎ a mbo bə̀ bî mɔꞌɔ ghɛ̀ɛ̀, Nwìŋgɔ̀ŋ a lə̀ə̀ nɨ̂ ŋ̀kàꞌâ yì, kaa mbə a waꞌà màꞌàtə mə tâ àkwàꞌànə̀ à kuu a nu bù yìi mə a tsyatə mɨ̀tɨ̀ɨ̂ muu. Lâ a nɨ akwàꞌànə yìi mə ɨ zì a nu bù aa, a kɨɨ mfa nɨ mânjì yìi mə nɨ̀ ka khə̀ ghu aà, tǎ tâ nɨ̀ zi mânjì yìi mə mbə nɨ̀ tswâ ǹtɨɨ̀ ghuu ghu.

14Ma mùu ajàŋ mbâ bɨlɨ̂m bâ bìi mə mə̀ kɔ̀ŋə aa, nɨ̀ ka ŋkhə a ŋka mmii mɨ̀kobə̀. 15Mə ghàà a mbo bù aa tsiꞌì tsǒ bə̀ bìi mə bɨ tswe nɨ̀ mɨ̀tsyɛ̀; m̀bə nɨ̀ tse kyɛsə atû yuu nɨ̂ ànnù yìi mə mə swoŋ aa sɨgɨ̀nə̀.

16Ǹdɔ̂ŋ m̀bɔɔnə̀ ya yìi mə bìꞌinə̀ no mfa nɨ̂ m̀bɨꞌɨkə a mbo Nwì aa, ɨ̀ sɨ aa yiꞌinə̀ a mûm àləə Kristo boonsə aa ɛ? Àbaa ya yìi mə bìꞌinə̀ kɨɨ mbatə aa, a sɨ aa yìꞌinə kɨɨ mboonsə a nɨ m̀bɨ̀ɨ̀nû Kristo aa ɛ? 17Tsǒ mə abaa ya a nɨ tsiꞌì yì fùùrə̀, bìꞌinə bìi mə bɨ ghaꞌatə ŋkurə nɨ àbaa ya yì fùùrə̀ aa, bɨ tɨgə aa m̀bɨ̀ɨ̀nu yì m̀fùùrə̀.

18Nɨ̀ waꞌatə baIsrael, tsǒ mə bo lɛ sɨ fa nɨ̂ ǹjoo mmàꞌà nɨ̂ Nwî ghu ŋ̀kɨɨ njɨ nɨ̂ ǹjoo ma jya ji mɔꞌɔ aa, ǹjoo mà jû ɨ lɛ waꞌà nɨ̂ waa aa boònsə̀ boònsə̀ a mûm ànnù Nwî aa ɛ?

19Mə̀ swoŋə ma yû ànnù, ǹswoŋ aa mə akə aa ɛ? Mə mɨ̀jɨ mìi mə bɨ màꞌà mɨ̂ŋkobə ghu aa à nɨ̂ àyoò tsu aa ɛ? Kə̀ fɨ̀ŋkobə fìi mə bɨ mii aa, à kɨ mbə ayoò tsu aa ɛ? 20Ŋ̀gaŋ! Ànnù yìi mə mə swoŋ aa, à nɨ mə, bɨ yi mfa njoo jù a mbo mɨ̀ŋkobə, bɨ fa aa a mbo bɨ̀demon, kaa bɨ sɨ aa a mbo Nwì fa. Kaa mə̀ sɨ lɔ̀ɔ̀ mə tâ bu bɨ̀demon boonsə ànnù. 21Kaa mbə nɨ̀ waꞌà kà no nɨ̂ ǹdɔ̂ŋ M̀màꞌàmbi ŋkɨɨ nno nɨ̂ ǹdɔ̂ŋ bɨ̀demon. Kaa mbə nɨ̀ waꞌà ka njɨ nɨ a atɛtə̌ Mmàꞌàmbi ŋkɨɨ njɨ nɨ̂ a atɛtə̌ bɨ̀demon. 22Bìꞌinə̀ ka twɛbə a aghə̀ꞌə̀nə ntɔŋ Mmàꞌàmbi aa ɛ? Bìꞌinə̀ mɔɔntə mə bìꞌinə̀ tɨɨ ntsyà yi aa ɛ?

23“M̀bə ò tse ghɨ̀rə ɨ̀nnù tsɨ̀mə̀,” lâ kaa à sɨ ɨnnù tsɨ̀m jìi mə o ghɨ̀rə̀ aa, mə mbə ɨ kwɛtə̀ ŋû bə̂. “M̀bə ò tse ghɨ̀rə ɨnnù tsɨ̀m,” la kaa sɨ ɨnnù tsɨ̀m jìi mə o ghɨ̀rə̀ aa mə mbə ghɨrə̀ ò kwe ntɨ̀nsə̀ a mum Mmàꞌàmbi bə̂. 24Tâ ŋù yî mɔ̀ꞌɔ yî mɔ̀ꞌɔ tsuu tsiꞌì ànnù yìi mə a bɔ̀ŋə̀ nii aa kɨ lɔ̀ɔ̀, m̀baŋnə ŋka nlɔɔ bə ɨ̀nnù jìi mə ɨ ka kwɛtə ndɨm yì aà. 25Jɨ nɨ̌ mɨjɨ bo bɨ̀ m̀bà yìi mə bɨ fèè a mɨtaa, ntsuu ɨbetə̀ jìi mə ɨ ka kɨ ghɨ̀rə tâ mɨ̀ntɨɨ̀ muu ka ns saꞌa nɨ̂ ghuu aa kɨ betə. 26Ǹloŋ mə, “M̀bî yu ntsɨ̀m bo bɨ̀ ǹjoò tsɨ̀m jìi ɨ tswe ghu aa, à nɨ jǐ Mmàꞌàmbî.” 27M̀bə ŋù yìi mə à sɨ mu Kristo bə, mbə a twoŋə ghuu a nda yu mə tâ nɨ̀ zi njɨ, nɨ bii ŋghɛɛ, nɨ̀ jɨ àyoo yìi mə à fa a mbo bù aa, ntsuu ɨbetə̀ jìi mə mbə ɨ ghɨrə̀ mɨ̀ntɨɨ̀ muu kâ ǹsaꞌa ghuu aa kɨ betə. 28La mbə ŋù a swoŋ a mbo bù mə, “Mɨ̀jɨ muà, à nɨ mɨjɨ mìi mə bɨ maꞌa aa bɨ̀nwì ghu,” nɨ̀ tsuu jɨ, nloŋ ŋkwitu ŋû wa yìi mə à swoŋ a mbo bù aà; ǹloŋ mə mbə a ghɨrə̀ ǹtɨɨ ŋû ɨ saꞌà yi. 29Kaa mə̀ sɨ aa a mɨntɨɨ̀ muu swoŋə, mə bàŋnə̀ ǹswoŋ aa ntɨɨ ŋû wa mə à swǒŋ annù ya a mbo bù aà. M̀bə ànnù yìi mə ŋù yì mɔꞌɔ a mɔ̀ɔ̀ntə̀, m̀bə a kɨ̂ŋ mə ta mə̀ tsuu annù yìi mə mə kɔ̌ŋ ŋghɨ̀rə, ghɨ̀rə̀ aa a ya aa ɛ? 30Mbə mə̀ jɨ ayoo yìi mə jɨ aa, mfa mbɨꞌɨkə a mbo Nwì, bɨ fâ ɨ̀fɨ̀rə̀ gha nloŋ mɨjɨ mìi mə mə̀ jɨ mfa mbɨꞌɨkə aa ɛ?

31Mə̀ swǒŋ a mbo bù mə, kə̀ nɨ̀ kâ ǹjɨ jɨ, kə̀ nɨ̀ kâ ǹno no, kə̀ ànnǔ tsu yìi mə nɨ ghɨ̀rə̀ aa, nɨ̀ ka ŋghɨrə ɨnnù tsɨ̀m a ŋghaꞌasə Ɨkǔm Nwî ghu. 32Nɨ̀ ka ntsyɛsə mbɨ̀ꞌɨ̀ nɨ̀ lǒ ŋghɨrə ŋû tsù a wô, kə̀ ŋgàŋ a bə ŋù baYuda, kə̀ ŋù àtoo dàŋ, kə̀ a bə̂ bə ŋ̀ghòtə̂ bə̀ bɨ Nwî. 33Nɨ̀ ka nyweꞌetə ŋghɨrə tsǒ mə̀, a ajàŋ yìi mə mə kɨɨ ŋgaansə nɨ mɨ̀tɨ̀ɨ̂ ma mə mbə bə̀ bɨ̀tsɨ̀m kâ ǹdorɨtə nɨ ɨ̀nnù tsɨ̀m jìi mə mə ghɨ̀rə̀ aà. Ǹloŋ mə kaa mə̀ sɨ aa tsiꞌì ɨ̀nnù jìi mə ɨ bɔ̀ŋ gha aa ghɨ̀rə̀, m̀baŋnə ŋghɨ̀rə̀ aa bə̂ ɨ̀nnù jìi mə ɨ ka bɔ̀ŋ bə̂ bî ghàꞌàtə̀, tǎ tâ bo nyweenə.

11

Ŋ̀wɛ̀ꞌɛ̂ àyoo a atu a noò ǹtsàꞌàtə Nwì

1Nɨ̀ ka ŋeꞌesə nɨ̂ ghâ tsǒ mə mə ŋèꞌèsə̀ nɨ̂ Kristo aà.

2Mə beentə ghu nloŋ mə nɨ waꞌatə nɨ̂ gha ŋkɨɨ ŋŋeꞌesə nɨ̂ gha nɨ̂ ɨ̀nnù tsɨ̀m ŋ̀kɨɨ nləə nɨ̂ ɨ̀nnù tsɨ̀m tsiꞌǐ ajàŋ mə mə̀ lɛ ndɨ̀ꞌɨ̀ a mbo bù aà. 3La mə lɔ̀ɔ̀ mə tâ nɨ̀ naŋsə nzi sɨgɨ̀nə̀ mə, Kristo à laa mbə atu a mbo ŋûmbâŋnə ntsɨ̀m, ŋùmbâŋnə̀ wa a kɨ̂ m̀bə atu a mbô ŋ̀gwɛ̂ yì. Nwì a kɨ̂ m̀bə atu a mbo Kristo. 4Maa ajàŋ, ŋùmbâŋnə ntsɨ̀m yìi a tsàꞌàtə̀ Nwî, kə̀ ǹswoŋə nɨ̂ ǹtoò Nwì ǹso atsə̀ꞌətu aa, a dɨ̀rɨ̀sə̀ aa atu Kristo yìi à nɨ atû yi aà. 5Lâ màŋgyɛ̀ yìi mə a tsàꞌàtə̀ Nwî kə̀ ǹswoŋə nɨ̂ ǹtoò Nwì tɨ kwerə̀ àtû yi aa a dɨ̀rɨ̀sə̀ aà àtu ndoò yì yìi à nɨ atu ghu mbo aà, ǹloŋ mə a tɨgə mbə aa tsiꞌì tsò à kɔɔ̀ àtu yi. 6M̀bə màŋgyɛ̀ a tuu atû yi kɨ kwerə, a bɔ̂ŋ mə tâ à kɔɔ. Mbə a kɨ mbə mə à nɨ̂ ànnǔ ndɨ̀rə̂tu a mbo màŋgyɛ̀ a ŋkɔɔ̀ àtû yi, a bɔ̂ŋ mə tâ à ka ŋkwerə. 7A laa ŋkùꞌùnə mə tâ ŋùmbâŋnə̀ tâ à tsee atsə̀ꞌətu kɨ sò, ǹloŋ mə à tswe aa nɨ̀ màrə̀ Nwì ŋkɨ mbə nɨghaꞌa nɨ Nwî aà; lâ màŋgyɛ̀ à bə aa nɨ̀ghaꞌa nɨ ŋûmbâŋnə̀. 8(Ǹloŋ mə kaa à lɛ ŋwaꞌa ŋûmbâŋnə̀ a nu màŋgyɛ̀ fɛꞌɛ̀. Lâ màŋgyɛ̀ à lɛ mbàŋnə̀ ǹlo aa a nu ŋùmbâŋnə̀. 9Kaa Nwì à lɛ ŋwaꞌǎ ŋûmbâŋnə̀ ŋ̀kɨ nnaŋsə aa a mbo màŋgyɛ̀. Lâ à lɛ mbàŋnə̀ ǹnaŋsə mâŋgyɛ̀ ǹloŋ aa ŋgaa ŋùmbâŋnə̀.) 10À nɨ̂ ǹjiꞌì ànnù yìi mə a bɔŋ mə tâ màŋgyɛ̀ à tswe nɨ̂ àlènsə̀11.10: Àtsə̀ꞌə̀ ya yìi mə a tswê ghu atu aa a bə aa àlènsə àdàꞌà yìi à tswe nɨ yu aà, kə̀ àdàꞌà yìi mə bɨ tswe nɨ yu ghu atu aa. a atû yu aà, ǹloŋ aa ŋgaa baangel. 11(Ka mə a bə laa, a mûm ǹtswêntɨ̀ɨ̂ yìꞌinə̀ a mum Kristo, kaa màŋgyɛ̀ à sɨ̌ aa atu yu təə̀ kaa ŋùmbâŋnə̀ a waꞌǎ aa atu yu kɨ ntəə. 12Tsǒ mə màŋgyɛ̀ à lɛ nlò aa a nu ŋùmbâŋnə̀ aa, a ŋûmbâŋnə̀ aa a bàŋnə̀ ǹtɨgə njwe nɨ màŋgyɛ̀. Maa ajàŋ, ɨ̀nnù jû tsɨ̀m ɨ lò aa mbo Nwì.)

13Nɨ̀ lentə tsiꞌì bù bɨ̂mbɔ̂ŋə̀ mə a kuꞌunə a mbo màŋgyɛ̀ a ntsàꞌàtə Nwì tɨ kwerə̀ àtû yi aa ɛ? 14Nɨ̀ bə yə ajàŋə mə Nwì à lɛ naŋsə mbi aa boŋ a sɨ̀ dɨꞌɨ̀ aa mə à nɨ̂ ànnǔ ndɨ̀rə̂tu a mbo ŋùmbâŋnə̀ a nlə̀ə̂ ɨ̀nǒŋtû ji tâ ɨ̀ saꞌakə aa ɛ? 15Lâ m̀bə̂ ɨ̀nǒŋtu mâŋgyɛ̀ ɨ saꞌakə̀, ɨ waꞌà bàŋnə̀ ǹzi aa bə nɨ̀ghaꞌa ghu mbo aa ɛ? Nlòŋ mə ɨ̀nǒŋtu mâŋgyɛ̀ ɨ tswe aa mə tâ à ka ŋwɛꞌɛ tsǒ àtsə̀ꞌə̀. 16M̀bə ŋù tsù à lɔɔ a ŋka nlɨ̀gɨ̀tə̀ ma yû ànnù, a zi mə kaa bìꞌì kə̀ ŋ̀ghòtə̂ sɨ̀ nɨ nɔ̀ŋsə̀ yî dàŋ tswê ǹloŋ annǔ ntsàꞌàtə Nwì.

Ǹtarə M̀màmbî

17A nɨ juà ǹdɨꞌɨ mə ɨ yòŋə̀ aa, kaa mə̀ sɨ̀ ghuu bû m̀beentə nloŋ mə a yi mbə a noò yìi mə nɨ̀ zi a ntsàꞌàtə Nwì aa, nɨ̀ ghɨrə̀ aa bə̂ ɨ̀nnù jìi ɨ zì nɨ̂ ŋ̀gɨꞌɨ, kaa waꞌà nɨ aa nɨ̀ bɔ̀ŋ zî aà. 18A nɨ̂ ànnù yi ntsyàmbìì, bɨ swoŋ a mbo mə̀ mə, nɨ̀ yi mbòòntə̀ aa, nɨ̀ yatə̀ ghuu ntswe a njɨ̌m a njɨ̀mə̀, mə̀ mɔɔ̀ntə̀ mə ma yû ànnù mə mə̀ yùꞌù aa à tse bə annù nɨ̂ŋkoŋə̀. 19(Lâ ànnǔ ayàtə̀ a tswe nɨ̀ m̀fɛ̀ꞌɛ a tɨtɨ̀ɨ bù ta tâ bə̀ bìi mə bɨ ghɨ̀rə annù yìi a tsinə aa tâ bɨ̀ naŋsə mfɛꞌɛ ntəə tâ bɨ̀ yə.) 20Nɨ̀ yi mbòòntə̀ tɨ jɨ aa kaa nɨ̀ waꞌǎ aa ntarə Mmàꞌàmbi wa jɨ̂. 21Ǹloŋ mə nɨ̀ yi tɨ jɨ aa, ŋù jɨ aa bə mìi mɨjɨ, ŋù yì mɔꞌɔ a bâŋnə̀ ǹtswe nɨ̂ ǹjì, ŋù mɔꞌɔ a nô m̀baanə. 22Ma yû a tsya aa la aa ɛ? Nɨ̀ sɨ̀ nɨ̂ ǹdùgə̂ juu tswê a ŋka njɨ ghu kɨɨ nno aa ɛ? Kə̀ a baŋnə mbɔ̀ŋə̀ aa mə tâ nɨ̀ ka ntsaꞌa nɨ̂ ŋ̀ghòtə, ndɨrɨsə nɨ̂ àtu bə̀ bìi bɨ boŋ njoo aa ɛ? Nɨ lɔ̀ɔ̀ mə tâ mə̀ swoŋ mə akə a mbo bù ǹloŋ ma yû ànnù aa ɛ? Mə̀ beentə ghuu aa ɛ? Ŋ̀gaŋ kaa mə̀ ka waꞌà beentə̀!

23Ǹloŋ mə ànnù yìi mə mə swoŋ a mbo bù aa, mə̀ lɛ ŋkwɛrə aa a mbô M̀màꞌàmbî, mə M̀màꞌàmbî Yesu, nɨ̂tugə wa mə bɨ lɛ mfèè yi aa, à lɛ nlɔ̀gə abaa, 24m̀fa mbɨꞌɨkə, mbatə, ǹswoŋ mə, “À nɨ̂ ɨ̀bɨ̀ɨ nû ghâ ɨ ghuà, yìi mə mə̀ ka fa a atu bù aà. Nɨ̀ tɨgə ŋghɨrə ma mùu ajàŋ ŋ̀waꞌatə nɨ̂ ghâ.” 25A ŋgɨ̌ŋ ŋgɨ̀ŋ, à lɛ ŋkɨ nlɔgə ndɔŋ a noò yìi bo lɛ mmàŋsə njɨ aa, nswoŋ mə, “Ǹdɔŋ yuà, à nɨ̂ àkàà yî fii yìi mə Nwì à wàrə bǔ bo nɨ̂ àləə nû ya aà. Nɨ̀ ka ŋghɨrə ma mùu ajàŋ a ŋgɔ̀ŋ bɨ̀nòò bɨtsɨ̀m bìi nɨ no aa, a ŋwaꞌatə ghâ.” 26Ma la dɨꞌɨ mə ŋgɔ̀ŋ bɨ̀nòò bɨtsɨ̀m bìi nɨ̀ kurə nɨ̂ àbaa ma yû, ŋ̀kɨɨ nno nɨ̂ ǹdɔŋ mà yù aa, nɨ làànsə̀ aa annù ǹloŋ nɨwo nɨ Mmàꞌàmbi nyweꞌe noò yìi mə à ka yi bǔ bɨ̀ɨ̀ aà.

27Maa ajàŋ, ŋù yìi mə a kurə abaa yù ŋ̀kɨɨ nno nɨ̂ ǹdɔ̂ŋ M̀màꞌàmbi ya a nɨ mânjì yìi mə à sɨ̀ kuꞌùnə̀ aa, a wò aà ànnù nɨ̂ ɨ̀bɨɨnu Mmàꞌàmbi nɨ̂ àləə̀ nû yi. 28Tâ ŋù yî mɔ̀ꞌɔ yî mɔ̀ꞌɔ tâ à ka nlentə nɨ̂ ɨ̀bɨ̀ɨnû yi mbɔŋ kɨ kurə nɨ̂ àbaa ya kə̀ kɨɨ nno nɨ̂ ǹdɔŋ yâ. 29Ǹloŋ mə ŋù à bə jɨ kɨɨ nno, tɨ zi mə à bə aa ɨbɨ̀ɨnu Mmàꞌàmbi bəə boŋ à jɨ ŋkɨ nno mbeꞌe aà ǹdɔ̀ɔ̀. 30À nɨ̂ ǹjiꞌì ànnù yìi mə bə̀ bî ghàꞌàtə̀ a tɨtɨ̀ɨ bu bɨ tɨgə ɨ̀bɔrəkə bə̂, bi mɔꞌɔ ghɔɔ̀ŋkə̀, lɛ bì ghàꞌàtə̀ kɨ̀ mə̂ ŋ̀kwokə aà. 31À laa bə mə bìꞌinə̌ lèntə mɨbɨ̀ɨ̀ mɨ nû miꞌinə̀ yaꞌa, bəə boŋ kaa ǹjǒ Nwì ɨ̀ sɨ a nu bìꞌinə̀ kuu. 32La Nwì a nɨŋ ŋgɨꞌɨ a nu biꞌinə̀ ǹtsisə nɨ̂ yiꞌinə̀ tsɨ̂tsɔ̀ŋ aa mə tâ bìꞌinə̀ yi tsuu biꞌinə̀ bɨ mbi a njɨ̌m bwɛ.

33Maa ajàŋ mbâ bɔɔ bɨ maà, nɨ̀ yi mbòòntə̀ a njɨ mɨ̀jɨ̀ mɨ Mmàꞌàmbi, nɨ̀ yuꞌutə̀ bə̂ bî mɔꞌɔ̀. 34Bɛɛ mə ǹjì ɨ tɨ yaŋə ŋû, a foò ǹjɨ a nda yu, mə tâ nɨ̀ tsuu bàŋnə bòòntə̀ aa a mbèꞌê ǹdɔ̀ɔ̀ Nwì. A ŋghɛ̀ɛ nɨ̂ ɨ̀nnù jî mɔꞌɔ jya, mə ka yi dɨꞌɨtə ghuu ghu a noò yìi mə mə̀ ka yǐ zì aà.

12

Mɨ̀tə̀ŋnə̀ mìi mə Àzwì a fa aà

1Lâ ŋ̀ghɛɛ nɨ mɨ̀tə̀ŋnə̀ mìi mə Àzwì a faa aa, bɨlɨ̂m m̀bâ, kaa mə̀ sɨ lɔ̀ɔ mə tâ nɨ̀ tswe tɨ zî. 2Nɨ̀ zi mə nòò wa mə nɨ̀ lɛ mburə tɨ a Kristo tɨ zi aa, bɨ lɛ mbweꞌesə ghuu nɨ bɨ̀ mânjì bî ghàꞌàtə̀, ǹlɔgə nɨ̂ ghuu ŋghɨrə nɨ̀ kâ m̀mii nɨ̂ ɨ̀ku mɨ̂ŋkobə. 3M̀bɛ̀ɛ mə a bə maa ajàŋə̀ aa, mə lɔ̀ɔ mə tâ nɨ̀ zi mə, ŋù yìi mə à tswe nɨ̂ Àzwì Nwî aa, kaa mbə a waꞌà swoŋ mə, “Ǹdɔ̀ɔ̀ a atu Yesu.” Kaa mbə ŋù waꞌà kɨ̀ ǹswoŋ mə Yesu à nɨ̂ M̀màꞌàmbî tɨ ghə̂ à tswe nɨ̀ Àzwì Nwî.

4Mɨ̀tə̀ŋnə̀ mìi mə Àzwì a fa aa, mɨ tswe aa a bəŋ bəŋə̀, lâ mɨ lô aa tsiꞌì a mbô Àzwì yî fùùrə̀. 5Mɨ̀fàꞌà mìi mə bìꞌinə̀ fàꞌà nɨ a mbo Nwì aa mɨ tswe aa atu atû, lâ bìꞌinə̀ fàꞌà aa tsiꞌì a mbo Mmàꞌàmbi yì m̀fùùrə̀. 6Bɨ̀mânjì bìi mə bə̌ fàꞌa a mbo Nwì aa, bɨ tswe aa a atu tû. Lâ bɨ̂mânjì bɨ afàꞌà ma bû bɨtsɨ̀m aa a fâ nɨ̀ Nwì yî m̀fùùrə̀, a bə yu yìi mə a ghɨ̀rə ɨfàꞌà bə̂ bɨ̀tsɨ̀m ɨ ghɛɛ̀ aà. 7Àzwì a fa nɨ ɨ̀nnù ma jû a atu tu a mbo ŋù yî mɔꞌɔ yî mɔ̀ꞌɔ mə tâ kwɛtə bə̂ bɨ̂tsɨ̀mə̀. 8Bɨ fa a mbo ŋù yî mɔ̀ꞌɔ, ǹtsya a njɨ̀mə Azwì mə tâ à ka ŋghaa nɨ nɨ̀ghàà mɨ mɨtsyɛ̀, m̀baŋnə mfa nɨ a mbo yì mɔ̀ꞌɔ mə tâ à ka ntɔꞌɔtə nɨghàà nɨ Nwî. 9Tsiꞌì Àzwì ma yû a fâ nɨ̀ àbìintɨɨ a mbo ŋù yì mɔ̀ꞌɔ, m̀baŋnə mfa a ŋka ŋghùrə bə̀ a mbo ŋù yî mɔ̀ꞌɔ̂. 10A ghɨ̀rə̀ nɨ mə tâ ŋù yì mɔꞌɔ ka ŋghɨrə nɨ̂ ɨ̀nnù jî yɛ̌yɛrə. Yì mɔ̀ꞌɔ a ka nyuꞌu nɨ̂ ǹtoò Nwì ǹswoŋə, a mbo yì mɔ̀ꞌɔ, a ghɨrə̀ mə tâ à zi kwensə a tɨtɨ̀ɨ ɨ̀zwì bo bɨ̀ Àzwì Nwî, a mbo yì mɔ̀ꞌɔ, a ghɨrə̀ mə tâ à zi ŋghàa mɨ̀ghàà mî fiì, ŋ̀kɨ mfa a mbo ŋù yì mɔꞌɔ mɨ̀tə̀ŋnə̀ mɨ ntɔꞌɔtə ǹjiꞌì mɨ̀ghàà mî fii mà mû. 11Mɨ̀tə̀ŋnə̀ ma mû mɨtsɨ̀m, mɨ lò aa tsiꞌì a mbo Àzwì ma yâ, a fâ nɨ a mbo ŋù yî mɔ̀ꞌɔ mɔ̀ꞌɔ, a ajàŋ yìi mə à kɔ̀ŋə̀ aà.

Ɨ̀dɨgə nu jì ghàꞌàtə̀ a mûm m̀bɨ̀ɨ̀nù yì m̀fùùrə̀

12Ajàŋ yìi mə mbɨ̀ɨ̀nu ɨ̀ nɨ yì m̀fùùrə̀ m̀baŋnə ntswe nɨ ɨ̀dɨgə ɨnu jì ghàꞌàtə̀ aa, ŋ̀kɨ mburə ka kɨ bə tsiꞌì ɨ̀dɨgə nu mbɨ̀ɨ̀nu ya aa, a nɨ̂ ŋgɨ̌ŋ ŋgɨŋ ajàŋ mə bìꞌinə̀ nɨ a nnɔ̀ɔ̀ lâ m̀bə ɨbɨɨnu yì m̀fùùrə̀ a mum Kristo aà. 13Ǹloŋ mə bìꞌinə̀ lɛ ŋkwɛrə aa ŋkǐ Azwì yî fùùrə̀ a ŋkuu a mum m̀bɨ̀ɨ̀ nu yì m̀fùùrə̀. (Kə̀ ò bə ŋù baYuda, kə̀ ò bə ŋù baGrikia, àbùꞌù kə̀ ŋù yìi à sɨ abùꞌù bə.) Nwì à lɛ ŋkɨ ŋghɨrə bìꞌinə̀ bɨtsɨ̀m no aa Àzwì yî fùùrə̀.

14Kaa mbɨ̀ɨ̀nu ɨ̀ sɨ̀ aa nɨ̂ àdɨgənu yì fùùrə̀ tswê, ɨ̀ tswe aa nɨ̀ ɨ̀dɨgənu nnɔ̀ɔ nɔ̀ɔ̀. 15M̀bə a bə mə àkòrə̀ a swoŋ mə, “M̀bə yìi mə kaa mə̀ sɨ̌ abo bə aa, kaa mə̀ sɨ̌ adɨgənu bə̂,” Kaa ma ya mbə a waꞌà ghɨ̀rə̀ mə tâ à tsuu adɨgənu bə. 16M̀bə a kɨ mbə mə àtôŋnə̀ a swoŋ mə, “M̀bə yìi kaa mə̀ sɨ̀ nɨliꞌɨ bə aa, kaa mə̀ sɨ̌ adɨgənu bə̂,” Kaa ma ya mbə a waꞌà ghɨ̀rə̀ mə tâ à tsuu adɨgənu bə. 17À laa bə mə m̀bɨ̀ɨ̀nû ǹtsɨ̀m à nɨ nɨ̀liꞌi, boŋ ɨ̀ ka tɨgə yuꞌu nɨ̂ ɨ̀nnù aa mə akə aa ɛ? À laa bə mə m̀bɨ̀ɨ̀nû ǹtsɨ̀m à nɨ àtôŋnə̀, boŋ ɨ̀ ka tɨgə lùmsə̀ aa mə akə aa ɛ? 18Lâ àjàŋ yìi mə bə aa, Nwìŋgɔ̀ŋ à lɛ nnaŋsə ɨdɨgənu nnɨŋ a mbɨ̀ɨ̀nu aa yi mɔꞌɔ yi mɔꞌɔ a ajàŋ yìi mə à kɔ̀ŋə̀ aa. 19Ɨ̀dɨ̀gənu màjû tsɨ̀m ɨ lɛ mbaa bə aa tsiꞌì yì fùùrə̀, boŋ m̀bɨ̀ɨ̀nu ɨ̀ lo fə aa ɛ? 20Lâ àjàŋ yìi a bə aa, ɨ̀dɨgənu ɨ ghaꞌà, lâ m̀bə mbɨ̀ɨ̀nu yì m̀fùùrə̀.

21Kaa mbə nɨ̀liꞌi waꞌǎ a mbo àbo swoŋ mə, “Kaa mə̀ sɨ nòo lɔ̀ɔ̀.” Kə̀ àtu a swoŋ a mbo mɨ̀kàꞌà mə, “kaa mə̀ sɨ nòo lɔ̀ɔ̀.” 22Ŋ̀gaŋ kaa a sɨ̀ maa ajàŋ bə̂, ǹloŋ mə ɨdɨgənu jìi mə ɨ bàŋnə̀ ŋ̀kɨrə tsiꞌì tsǒ ɨ bɔrə aa, à bàŋnə̀ mbə jìi mə kaa m̀bə̂ m̀bɨ̀ɨ̀nu ɨ waꞌà fàꞌà tɨ ju. 23Ɨ̀dɨ̀gənu jya jìi mə bìꞌinə lèntə̀ nɨ mə kaa ɨ sɨ̀ naŋsə̀ ŋ̀kɔꞌɔnə aa, à bàŋnə mbə jìi mə bìꞌinə̀ lèntə sɨgɨ̀nə̀. Jya jìi mə bìꞌinə̀ sɨ lɔ̀ɔ mə tâ bɨ̀ ka nyə aa bìꞌinə̀ lə̀ə sɨgɨ̀nə̀. 24Lâ ɨ̀dɨ̀gənu jya jìi mə ɨ bɔŋ a nyə aa, kaa bìꞌinə̀ sɨ kɨ̀ŋtə̀. Lâ Nwì à bàŋnə nnaŋsə ɨdigənu aa a nɨ mânjì yìi mə àghuꞌusə̀ yî wè a bàŋnə̀ ŋ̀ghɛɛ nɨ̂ ɨ̀dɨgənu jya jìi mə bɨ mɔ̀ɔ̀ntə̀ nɨ mə kaa ɨ sɨ̀ kɔꞌɔnə̀ aà. 25À ghɨ̀rə ma laa mə tâ àfaꞌanə̀ tsee a tɨtɨ̀ɨ ɨ̀dɨgənu tswe, tâ ɨ̀dɨgənu jya baŋnə ka nlentə nɨ̂ waa bo nɨ bo. 26Àdɨ̀gənu ya yi mɔꞌɔ a laa bə kɨ yuꞌu nyaŋə boŋ mbɨ̀ɨ̀nu yâ ǹtsɨ̀m ɨ yuꞌu nɨ̂ ǹyàŋə̂; m̀bə a bə mə adɨ̀gənu ya yi mɔꞌɔ a kwɛrə ŋghuꞌusə̀ boŋ ɨ̀bɨɨnu wa tsɨ̀m ɨ tswe nɨ̀ nɨ̀dorə̀.

27Tsɨ̂tsɔ̀ŋ, a mbo bù, nɨ̀ laa mbə mbɨ̀ɨ̀nû Kristo. Ŋù yì mɔ̀ꞌɔ yî mɔ̀ꞌɔ a bə àdɨ̀genu yi mɔꞌɔ maa mum m̀bɨ̀ɨ̀nû. 28Nwìŋgɔ̀ŋ à tsɔꞌɔ bə̀ a mûm ǹdânwì m̀fa ɨtu mɨfàꞌà a mbo bo. À lɔ̀gìnə ntsɔꞌɔ ŋgǎŋntoo Kristo, ǹyoŋtə nɨ̂ ŋ̀gǎŋtoò ji, ŋka nyoŋtə, ntsɔꞌɔ ŋgǎŋndɨ̀ꞌɨ nìghàà nɨ Nwî, ŋka nyontə, ntsɔꞌɔ bə̂ bìi bɨ ghɨ̀rə ɨnnù jî yɛ̌yɛrə, nyoŋtə nɨ bə̀ bìi mə bɨ ka kɨ ghùrə̀ mɨghɔ̀ɔ̀, ŋ̀kɨ ntsɔꞌɔ bɨkwɛtə̀, bɨ̂tsyàsə̀ a ndânwì, bo bɨ̀ bə̀ bìi mə bɨ ghàà mɨghàà mî fii aà. 29À nɨ bə̀ bɨ̀tsɨ̀m mə bɨ bə ŋgǎŋntoo Kristo aa ɛ? À nɨ bə̀ bɨ̀tsɨ̀m mə bɨ yuꞌu nɨ̂ ǹtoò Nwì nswoŋə aa ɛ? À nɨ bə̀ bɨ̀tsɨ̀m mə bɨ dɨ̀ꞌɨ̀ nɨ nɨ̀ghàà nɨ Nwî aa ɛ? À nɨ bə̀ bɨ̀tsɨ̀m mə bɨ ghɨ̀rə̀ nɨ̂ ɨ̀nnù jî yɛ̌yɛrə aa ɛ? 30À nɨ bə̀ bɨ̀tsɨ̀m mə bɨ tswe nɨ̀ mɨ̀tə̀ŋnə̀ mɨ Azwi a ŋghùrə̀ mɨ̀ghɔ̀ɔ̀ aa ɛ? À nɨ bə̀ bɨ̀tsɨ̀m bìi mə mbə bɨ ghaà mɨ̀ghàà mî fii aa ɛ? À nɨ bə̀ bɨ̀tsìm bìi mə mbə bɨ tɔꞌɔtə̀ mɨ̀ghàà mî fii mà mû aa ɛ? 31A kuꞌunə mə mbə nɨ̀ kâ ǹyəꞌətə̀ a ntswe nɨ̀ mɨ̀tə̀ŋnə̀ mɨ Azwì mî kɔ̀ꞌɔ̀nə̀. Lâ mə̀ ka ghɛ̀ɛ̀ nɨ̂ m̀bìì a ndɨ̀ꞌɨ mânjì yî mɔ̀ꞌɔ yìi mə à bɔ̌ŋ ntsyàtə̀ a mbo bù.

13

Àkɔ̀ŋnə̀

1M̀bə mə̀ zî ŋ̀ghaa mɨ̀ghàà mɨ bə̂ fàa mbi bo bɨ̀ mɨ̀ghàà mɨ baangel, ǹtsuu nɨ̂ àkɔ̀ŋnə̀ tswe bəə boŋ mə̀ bə̀ aa tsǒ ǹjəŋ yìi mə bɨ buꞌu, kə̀ ǹjoo jì kòò jìi mə bə̀ bɨ kwagə aà. 2M̀bə mə̀ tswe nɨ̀ àdàꞌà a ka nswoŋ ɨ̀nnù tsiꞌì tsǒ ŋ̀gǎŋntoo Nwî, kə̀ ǹtswe nɨ mɨ̀tsyɛ̀ a nzî ɨ̀nnù jî lə̀ə̀ntə tsɨ̀m; kə̀ tswe nɨ̂ àbìintɨɨ yìi mə mbə a mwugə̀ mɨ̀ntaꞌa ŋghɛ̀ɛ̀ ǹtɛꞌɛ a adɨgə dàŋ, kaa waꞌà nɨ̂ àkɔ̀ŋnə̀ bâŋnə̀ tswê, boŋ mə̀ bəə aa tsiꞌì àyoo dàŋə̀ adàŋə̀. 3M̀bə mə̀ tɛꞌɛ̀ ǹyatə njoò jâ tsɨ̀m, kə̀ m̀fa ɨbɨ̀ɨnû gha mə tâ bɨ̀ tɔɔ nzwitə, ǹtsee nɨ̂ àkɔ̀ŋnə̀ ɨ tswe, bəə boŋ kaa ma juù ɨ̀nnù m̀bə ɨ waꞌà gha nɨ̂ ànnû tsu kwɛtə̀.

4Àkɔ̀ŋnə̀ à nɨ̂ ànnǔ ntswântɨɨ, ŋkɨ ŋka ŋkakə ànnǔ bə̂ bi mɔꞌɔ̂; kaa àkɔ̀ŋnə̀ a sɨ̀ nɨ̂ àghə̀ꞌə̀nə̀, kə̀ ànnǔ ŋŋee nu tswê; 5kaa àkɔ̀ŋnə̀ a sɨ tə̀rə̀, kə̀ ŋ̀ghaa nɨ mɨ̀ghàà mɨ atsaꞌà. Kaa àkɔ̀ŋnə̀ a sɨ lɔ̀ɔ̀ mə tâ bɨ̀ ka nyuꞌu aa tsiꞌì à yii annù; Kaa a sɨ wàŋsə̀ ǹlwisə nɨ̂ ǹtɔ̀ŋə̀, kə̀ ǹləə nɨ̂ ɨ̀bɨ a ntɨɨ yu a nu ŋù; 6kaa a sɨ dorɨtə a nɨ̂ ɨ̀nnù jî bɨ̂, m̀baŋnə ndorɨtə aa a nɨ̂ ɨ̀nnù jìi mə à nɨ annù nɨ̂koŋ aà. 7Kaa àkɔ̀ŋnə̀ a sɨ kaa a ŋkwɛrə ɨnnù tsɨ̀m jìi mə ɨ tsiꞌi nii laà, kaa waꞌà kaa a mbii nɨ̂ ɨ̀nnù tsɨ̀m jìi mə a yuꞌu aa, kə̀ a mbɛ àjàŋ mə mbə̂ ɨ̀nnù ma jû ɨ fɛꞌɛ̀ m̀bɔŋ aa, kə̀ a ntswa nɨ̂ ǹtɨɨ̀ yi nɨ̂ ɨ̀nnù tsɨ̀m jìi mə tsiꞌi nii aà.

8Àkɔ̀ŋnə̀ kaa a sɨ̀ nɨ̂ ǹlwìꞌi tswê. Ɨ̀nnù tsiꞌì tsǒ ǹyùꞌû ǹtoò Nwì ǹswoŋə, ɨ ka yǐ tsyà; tâ ɨ̀nnǔ ŋghàa mɨ̀ghàà mî fii tâ à lwiꞌi; tâ ànnǔ nzî ɨ̀nnù jî ghàꞌàtə̀ tâ à tsya. 9Ǹloŋ mə mɨ̀tsyɛ̀ mìi bə̀ tswe nɨ muu aa kaa mɨ sɨ̀ luù. Kaa ntoo yìi mə ntoo Nwì kwɛrə ŋkɛꞌɛnə aa kaa ɨ waꞌà kɨ̀ɨ̀ ǹtsinə mmɛ; 10Lâ nòò wa mə ɨ̀nnù jìi mə ɨ kɔꞌɔ nluu aa ɨ ka yǐ zì aa, tâ ɨ̀nnù tsɨ̀m jìi ɨ sɨ̀ kɔꞌɔ nluu aa tâ ɨ̀ mɛ. 11Ǹloŋ mə nòò yìi mə̀ lɛ mburə mûŋkhə aa, mə̀ lɛ sɨ ghàà aa mɨ̀ghàà mɨ bôŋkhə̂, àtû ya a lɛ sɨ fàꞌà aa tsiꞌì tsǒ yǐ mûŋkhə̂ ɨ̀mɔ̀ɔ̀ntə̂ ja ɨ kɨ̂ m̀bə aa tsiꞌì tsǒ jǐ mûŋkhə̂; nòò yìi mə̀ lɛ ŋkwe ntɨgə ndɨɨ aa, mə̀ lɛ ŋkɛntə a ŋghɨrə ɨnnù tsǒ bôŋkhə̂. 12Tsɨ̂tsɔ̀ŋ, bìꞌinə̀ yə nɨ̂ ɨ̀nnù aa tsiꞌǐ a awurɨ̀sə̀, tsǒ ajàŋ mə ŋǔ a yə nsî yi a mûm ŋ̀kèꞌè aà, a yi tɨ bə a njɨ̀m, bìꞌinə̀ yə nɨ̀ ǹsi nɨ̀ ǹsi. Tsɨ̂tsɔ̀ŋ, mə̀ zî ànnù aa tsiꞌǐ a tɨɨ tɨɨ̀; lâ mə̀ ka yǐ naŋsə zi tâ à luu tsiꞌì tsǒ ajàŋ yìi mə Nwì à zi ɨnnù tsɨ̀m ǹloŋə gha aà. 13Maa ajàŋ, ɨ̀nnù juà ji tarə̀ ɨ tɨgə̀ ǹlwiꞌi: Mbə annǔ abìintɨɨ, ànnù ǹloŋ ɨ̀nnù jìi bìꞌinə̀ bɛ aa bo ànnǔ akɔ̀ŋnə̀; a nɨ ɨnnù ma jû ji tarə, ànnù yìi a tɨɨ ŋkɔꞌɔ ŋkoꞌonə aa, à nɨ̂ àkɔ̀ŋnə̀.

14

Mɨ̀tə̀ŋnə̀ mìi mə mɨ kɔꞌɔnə à tɨtɨ̀ɨ ŋghòtə aà

1Àkɔ̀ŋnə̀ à nɨ̂ ànnù yìi mə mbə nɨ̀ kâ ŋ̀gaansə nɨ̂ mɨ̀tɨ̀ɨ muu a ntswe nɨ̀ yù aà. Nɨ̀ ka naŋsə nyəꞌətə a ntswe nɨ̀ mɨ̀tə̀ŋnə̀ mɨ Azwì, ŋ̀ka naŋsə nyəꞌətə nɨ tsiꞌì ǹtswe nɨ̀ mɨ̀tə̀ŋnə̀ a yuꞌù ǹtoò Nwi nswoŋə nɨ a mbo bə̀. 2Ŋù yìi mə a ghàà mɨghàà mî fii aa, kaa à sɨ aa a mbo bə̀ ghaa, a ghàà aa a mbo Nwì. Ǹloŋ mə kaa ŋù tsù à sɨ annù ya mə a swoŋ aa yuꞌu. A bàŋnə̀ swoŋ aa ɨ̀nnù jìi mə ɨ ləəntə nɨ̂ àdàꞌa Azwì Nwì aà. 3Ŋù yìi mə a bàŋnə̀ ŋ̀kwɛrə nɨ̂ ǹtoò Nwì ŋ̀kɛꞌɛnə nɨ a mbo bə̀ aa, a kwɛtə nɨ̂ waa mə bo ka ŋkwe, ndɨɨntə nɨ̂ waa, ŋkɨɨ nləꞌətə nɨ̂ mɨ̀ntɨɨ̀ myaa. 4Ŋù yìi mə a ghàà mɨghàà mî fii aa, a kwɛtə ɨ̀bɨɨnû yi. Lâ ŋù yìi mə a kwɛrə nɨ̂ ǹtoò Nwì ŋ̀kɛꞌɛnə aa a kwɛtə aa ŋ̀ghòtə̂ tâ ɨ̀ ka ŋkwe.

5Mə̀ kɔ̀ŋtə mə mbə bù bɨtsɨ̀m zî ŋ̀ghaa mɨ̀ghàà mî fiì; lâ m̀baŋnə nnaŋsə kɔŋtə mə tâ nɨ̀ zi a ŋka nyuꞌu ntoò Nwì ŋ̀kɛꞌɛnə a mbo bə̀. Ǹloŋ mə ŋù yìi mə a yuꞌu nɨ̂ ǹtoò Nwì ŋ̀kɛꞌɛnə aa, a ghɨ̀rə aa annù yìi mə a tɨnsə aa, ntsyatə ŋù wa yìi mə a ghàà mɨghàà mî fii aà; lâ m̀bə ŋù a tswe ghu yìi mə mbə a yuꞌu mɨghàà mya ntɔꞌɔtə a mbo ŋ̀ghòtə boŋ a bɔŋə̀ ǹloŋ mə a ka ghɨ̀rə bo ka ŋkwe.

6Bɔɔ bɨ maà, nòò wa mə mə̀ lɛ nzì a mbo bù aa, mə̀ lɛ mbaa kɨ lɔ̀gə̀ mɨghàà mî fii ɨ ghàà a mbo bù nɨ mu boŋ mbə mɨ kwɛtə̀ ghuu aa ɛ? M̀bə mə̀ kwɛtə̀ ghuu aa mə akə mə mbə mə̀ tsuu kɨ tɔꞌɔtə nɨ̂ ɨ̀nnù jî lə̀ə̀ntə̀ bo bɨ̀ nɨ̀ghàà nɨ Nwî a mbo bù, ŋ̀kɨɨ nkwɛrə aà ǹtoò Nwì ǹswoŋə kə̀ ŋkɨɨ ndɨꞌɨ nɨ annù a mbo bù aa ɛ? 7Bìꞌinə̀ lɔ̀gə njoo mbuꞌu mɨ̀kòò tsiꞌì tsǒ nɨ̀bàŋ kə̀ nɨ̀lòŋ nî bùꞌù mə à nɨ̂ ǹjoo jìi mə kaa ɨ sɨ̌ ntɨ̀ɨ̀ tswê aà; m̀bə ŋù zî ǹjì ɨ̀kòò ya aa mə akə mə m̀bə ɨ tsee kɨ naŋsə fɛ̀ꞌɛ laa aa ɛ? 8M̀bə tsiꞌì ǹtàŋ ǹtsò, m̀bə bɨ tuu tɔn tâ ɨ̀ fɛꞌɛ nlaa, boŋ mbə bə̀ zi aa mə akə ntaŋtə nû jyaa nloŋ ntsò wa aa ɛ? 9A kɨ mbə aa tsiꞌì ma mùu ajàŋ a mbo bù mə mbə nɨ̀ ka ŋghaa mɨghàà mî fii mìi kaa bə̀ sɨ yuꞌu aà, ǹloŋ mə mbə bɨ zî ànnù yìi mə nɨ swoŋə aa mə akə aa ɛ? Ò bə kɨ ghàà maa ajàŋ boŋ o ghàà tsiꞌì a mbô m̀fəꞌə̀. 10A laa mə mɨ̀ghàà a mbuu mbuu mɨ tswe fàa mbî. Kaa nì tsu nɨ waꞌà ghu tswe mə bɨ ghàà ŋù tswê tɨ yuꞌù. 11Lâ m̀bə mə̀ tsuu nɨghàà nìi ŋǔ a ghàà aa kɨ yuꞌu boŋ mə̀ ka bə aa tso ŋù atoo ghu mbo tâ à kɨ mbə tsǒ ŋù atoo a mbo mə̀. 12Maa ajàŋ tsǒ mə nɨ to nɨ ntswe nɨ mɨ̀tə̀ŋnə̀ mɨ Azwì aa, nɨ̀ ka naŋsə nyəꞌətə aa bə mɨ̀tə̀ŋnə̀ mya mə mɨ ka kɨ kwɛtə ŋghòtə tâ ɨ̀ ka ŋkwe.

13Maa ajàŋ ŋù yìi mə a ghàà mɨghàà mî fii aa, tâ à kɨ naŋsə ŋka ntsaꞌatə Nwì mə mbə̂ Àzwì Nwî a ghɨrə̀ yu zî àjàŋ yìi mə mbə yu kɨɨ̀ ŋ̀ka ntɔꞌɔtə̀.

14Lâ m̀bə mə̀ ka ntsaꞌatə Nwî nɨ nɨ̀ghàà nî fii boŋ a tsàꞌàtə̀ tsiꞌì àzwî yâ, kaa mɨtsyɛ̌ ma kaa mɨ waꞌà nɨ̀ ànnù yìi mə mə swoŋə aa bàŋnə̀ ǹzi. 15Maa ajàŋ mbə mə̀ tɨgə̀ ŋ̀ghɨrə mə akə aa ɛ? A bɔŋ mə mə̀ yi tɨ tsàꞌàtə̀ Nwî a mûm Àzwì, mə̀ kɨɨ̀ ŋ̀ka ŋghaa nɨ nɨ̀ghàà nìi mə nɨ laa a mɨtsyɛ̌ mə̀ aà. A bɔŋ mə mə̀ kɨ yəə ɨkòò a mûm Àzwì mə̀ kɨɨ̀ ŋ̀ka nyəə nɨ nɨ̀ghàà nìi nɨ laa aà. 16M̀bə ò ka mfa mbɨꞌikə a mbo Nwì tsiꞌǐ a mûm Àzwì boŋ mbə ŋù yìi à sɨ annù zi aa a tɨgə̀ m̀beentə mə “Amen” aa mə akə nloŋ mə kaa sɨ annù ya mə o swoŋ aa yuꞌu aa ɛ?

17Àtsàꞌàtə̀ Nwî yo ya mə o fa mbɨꞌɨkə a mbo Nwì ghu aa, a bə tɛꞌɛ bɔ̀ŋə̀ bə mə akə boŋ kaa mbə a waꞌa ŋû yî mɔꞌɔ wa kwɛtə̀ mə tâ à ka ŋkwe.

18Mə̀ fâ m̀bɨꞌɨkə a mbo Nwì ǹloŋ mə mə̀ zî ŋ̀ghàa mɨ̀ghàà mî fii ntsyàtə̀ ghuu bɨtsɨ̀mə̀. 19Ka mə a bə ma mùu ajàŋ aa, mə̀ bə tswe a mûm ŋ̀ghòtə boŋ mə̀ ka kɔ̀ŋ mə mə ghàà mɨghàà mi ntaà mìi mə laa a mɨtsyɛ̌ mə̀ aa, ta kwɛtə a ndɨꞌɨtə bə̀ bî mɔꞌɔ ghu, ntsyatə a ŋghaa mɨ̀ghàà mìi bə̀ sɨ yuꞌu aa ǹtsùꞌù yî fùùrə̀.

20Bɔɔ bɨ maà, nɨ̀ tsee kɨ mɔ̀ɔ̀ntə ɨnnù tsǒ bôŋkhə̂. Tâ nɨ̀ bə bɔɔ bî bɔrə aa tsiꞌì a nɨ ànnǔ a ka ŋghɨ̀rə ɨnnù jî bɨ̂. Lâ m̀baŋnə ŋka mɔɔntə ɨnnù tsǒ bɨ̀lɨ̀ɨ̂. 21Nɨ̀ zi mə bɨ ŋwaꞌanə a mum nɔ̀ŋsə Nwì mə,

“M̀màꞌàmbî à swoŋ mə, mə̀ ka lɔ̀gə mɨghàà mî fii

ɨ nɨŋə a ntsǔ bə̀ bìi mə bɨ ghàà mɨghàà mɨ ɨtoo aa,

tâ bɨ̀ ghaa a mbo bə̀ bû.

Mə̀ tɛꞌɛ tɨ ghàà bə maa ajàŋ aa, kaa bo waꞌà kɨ̀ ǹyuꞌutə!”14.21: Yes. 28.11-12

22Maa ajàŋ, ànnǔ ŋghàa mɨ̀ghàà mî fii a tswe aa tsǒ àlènsə̀ a mbo bə̀ bìi kaa bɨ sɨ̀ Kristo bii aa, kaa waꞌà tswê aa a mbo bə̀ bìi bɨ bìì mə̂ aà. Ànnǔ ka nyuꞌu ntoò Nwì ŋ̀kɛꞌɛnə kaa a sɨ aa a mbo bə̀ bìi kaa bo burə tɨ̀ Nwî bii aa tswê, a tswe a bə a mbo bə̀ bìi mə bɨ bìì mə̂ Nwî aà. 23Tsǒ mə a bə laà aa, a mûm ŋ̀ghòtə, mbə bə̀ bɨ̀tsɨ̀m ka ghaa mɨghàà mî fii, bə̀ bìi mə bɨ sɨ annù zi bɨ kuu yuꞌu boŋ bɨ ka waꞌà swoŋ mə nɨ̀ baanə aà bàànə̀ aa ɛ? 24Lâ m̀bə bo baŋnə ŋka ŋkɛꞌɛnə nɨ̂ ǹtoò Nwì ya mə bo kwɛrə aa boŋ mbə ŋù yìi à sɨ̀ Nwî bii aa, kə̀ ŋù yìi mə à sɨ̀ ŋû nɨ̀bò wàà yî mɔ̀ꞌɔ bə aa, a zi ŋkuu, boŋ ɨ̀nnù jya mə bɨ swoŋ aa ɨ ka tswa yi, tâ à yə mə yu wô ànnù. 25Tâ ɨ̀nnǔ lɔ̀ꞌɔ̀sə̀ jìi ɨ tswe ghu mûm ǹtɨɨ aa, tâ ɨ̀ fɛꞌɛ nyɛntə tâ à wo a nsyɛ àkùu kuu, ntɨgə mmii nɨ̂ Nwî, nnaŋsə nswoŋ tâ à laa mə Nwì à tswe a tɨtɨ̀ɨ bù.14.25: Yes. 45.14

26Bɔɔ bɨ maà, ma mùu ajàŋ mə swoŋ aa mə akə aa ɛ? Nɨ̀ yi mbòòntə̀ a adɨgə yi mɔꞌɔ, ŋù yì mɔꞌɔ a tswe nɨ̀ ɨ̀kòò a nyəə, ŋù yì mɔꞌɔ a tswe nɨ̂ ànnù a ndɨ̀ꞌɨ, ŋù yì mɔꞌɔ a tswe nɨ̀ ŋkɨ̀ɨ̀ yìi Nwì à kɛ̀ꞌɛ̀nə aà, ŋù yì mɔꞌɔ a kâ ŋ̀ghaa nɨghàà nî fii, kə̀ a kâ ǹtɔꞌɔtə nɨghàà ma nyâ, tâ ɨ̀nnù ma jû tsɨ̀m mə nɨ ghɨ̀rə̀ aa, ɨ̀ kwɛtə mə tâ nɨ̀ ka ŋkwe. 27M̀bə bə̀ tswe nɨ̂ ŋ̀ghaa mɨ̀ghàà mî mfii, a ghaà tsiꞌì bə̀ bi baa, kə̀ bi tarə, bɨ tɨ ghàà a ghaà tsiꞌì ŋù yì m̀fùùrə̀ a atu nòò; a yi ŋghàà ŋù yî mɔ̀ꞌɔ a kɨ̂ ǹtɔꞌɔtə. 28Bɛɛ mə ŋù yìi à ka tɔꞌɔtə aa a tsuu ghu tswe, a bɔ̂ŋ mə tâ à tswe atsitsi wa a mûm ŋ̀ghòtə̂, ǹtɨgə ŋka ŋghaa tsiꞌì a mbô ɨ̀bɨ̀ɨnû yi bo bɨ̀ a mbo Nwì. 29Tâ bə̀ bi baa kə̀ bi tarə bìi mə à nɨ ŋgǎŋntoo Nwî aa tâ bɨ̀ ghaa, tâ bə̀ bî mɔ̀ꞌɔ kɨɨ ntɨgə nsaŋtə a atû yaa nɨ̂ ànnù ya mə ŋgǎŋtoo Nwî jya ɨ swoŋə aà. 30Bɛɛ Àzwì Nwì a fiꞌisə annù yî mɔꞌɔ ndɨ̀ꞌɨ̀ a mbo ŋù yì mɔ̀ꞌɔ, ŋù yìi mə à tswe ghu mbɛ̀ɛ̀ aa, tâ yì ǹtsyàmbìì wa a tɨgə̀ ǹtswe atsitsi.

31Ǹloŋ mə mbə nɨ̀ ka nyuꞌu nɨ̂ ǹtoò Nwì, ŋ̀kɛꞌɛnə yî mɔ̀ꞌɔ yî mɔ̀ꞌɔ, boŋ bə̀ bɨ̀tsɨ̀m ka nyəgə annù ghu tâ à kɨɨ ndɨɨntə nɨ̂ waa bɨtsɨ̀mə̀. 32Bə̀ bìi mə bə tswe nɨ mɨ̀tə̀ŋnə̀ a ŋka nyuꞌu ǹtoò Nwì ŋ̀kɛꞌɛnə aa, bɨ zî ǹtsùꞌùnə̂ àzwì ya mə bo tswe nɨ yu aà. 33Ǹloŋ mə kaa Nwì à sɨ ɨnnù aa bùùrə̀ bùùrə̀ ghɨrə. Lâ m̀baŋnə̀ ǹtaŋtə ɨ zì aa nɨ̀ m̀bɔɔnə̂.

Àâ àjàŋ yìi mə a tswe a noò yìi mə bə̀ bɨ Nwî a ŋghotə̂ ǹtsɨ̀m boontə aà. 34A bɔŋ mə tâ bàŋgyɛ̀ tsee kɨ ghàà a noò ŋ̀ghòtə̂ ǹloŋ mə nɔ̀ŋsə̀ kaa bɨ sɨ̀ bii mə tâ bo ka nghaa a mûm ŋghòtə̂. Tâ bo ka yuꞌu nɨ̂ ànnù yìi mə bə̀ bî mɔꞌɔ swoŋə aa, a ajàŋ yìi mə nɔ̀ŋsə̀ baYuda a kɨɨ nswoŋə aà. 35Bɛɛ ànnù tsu yi ntswe yìi mə bo lɔ̀ɔ̀ a nzi, bo bɨɨ̀ m̀betə bɨloò byaa a ndùgə̀. Ǹloŋ mə à nɨ̂ ànnǔ ndɨrətu a mbo màŋgyɛ̀ a ŋka ŋghàa a mûm ǹdânwì. 36A bə aa mə akə lɛ! Nɨ̀ mɔ̀ɔ̀ntə mə ànnù Nwî a lɛ nlɔ̀gɨ̀nə̀ aa a mbo bù kə̀ nɨ̀ bə aa tsiꞌì bə̀ bìi mə nɨ lɛɛ̀ ǹzi ŋkuu a mbo bù aa ɛ?

37M̀bə̂ ŋù tsù a mɔɔntə mə yu nɨ̂ ŋ̀gàŋtoò Nwì kə̀ yu tswe nɨ̀ mɨ̀tə̀ŋnə̀ mɨ Azwì Nwî, a zi sɨgɨ̀nə̀ mə yuà ànnù mə mə ŋwàꞌànə̀ a mbo bù aa ɨ̀ bə aa ǹdɨꞌɨ̀ M̀màꞌàmbî. 38Bɛɛ ŋù tsuu ndɨꞌɨ màyû kɨɨ bii, nɨ̀ tsee annù yìi mə a swoŋə aa kɨ bii.

39Ǹdoò ànnù à nɨ aa mə, a bɔɔ bɨ maà bâ, nɨ̀ ka ŋgansə mɨtɨ̀ɨ̂ muu ŋka nlɔɔ nɨ a ŋka nyuꞌu ntoò Nwì ŋ̀kɛꞌɛnə. Lâ ǹtsuu kɨ tuu mə tâ bə̀ tsuu mɨghàà mî fii kɨ ghàà; 40lâ tâ bɨ̀ ka ghɨrə ɨnnù tsɨ̀m a nɨ mânjì yìi à kùꞌùnə bɨ kɨ̂ ǹnaŋsə ntaŋtə aà.

15

Àjàŋ mə Kristo à lɛ nyweenə nɨ nɨ̀wo aà

1Bɨ̀lɨ̂m bâ mə lɔ̀ɔ a mbǔ ŋwaꞌatə a mbo bǔ ntoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ ya mə mə̀ lɛ nswoŋ a mbo bù, nɨ̀ kwɛrə ntəə ghu aà. 2Ǹtoo mà yû mə mə swoŋə aa, ɨ bə̂ ǹtoo ya mə nɨ̀ ka yǐ yweenə ɨ yòŋ ghu njɨ̀m aa mə mbə nɨ̀ tswa ntɨnsə, mə mbə a bə yìi mə nɨ lɛ ŋkɨꞌɨ aa adàŋə̀ dàŋə̀ biì.

3Mə̀ lɛ mfa a ndoò ànnù yìi mə lɛ ŋkɨ ŋkwɛrə aa a mbo bù. Mə Kristo à lɛ ŋkwo mbɨꞌɨ ŋkwitu ɨ̀nnù jî bɨ̂ jiꞌinə̀, ǹyoŋə ajàŋ yìi mə àŋwàꞌànə̀ Nwì a swoŋ aà. 4Bɨ lɛ ntwiŋə yi, mbu nyweensə nɨ nɨ̀wo a nɨ̂ ǹjwi ji tarə a ajàŋ yìi mə àŋwàꞌànə Nwî a swoŋ aa. 5A tɨgə̀ ǹdɨꞌɨ ɨbɨ̀ɨnû yì a mbo Peta, à tɨ̀ mə̂ tɨ bə a njɨ̀m a kɨ̂ ǹdɨꞌɨ ɨbɨ̀ɨnû yì a mbo bo nɨghûm ǹtsò baà. 6À lɛ mbù ǹdɨꞌɨ ɨbɨ̀ɨnû yi a mbo bɨ̀lɨ̂m biꞌinə̀ bî mɔꞌɔ a noò mɔꞌɔ bɨ ghaꞌa ntsyǎ ŋkhɨ̀ ji ntaà. Bo ma bya bì ghàꞌàtə bɨ burə̀ atûntɨ̀ɨ̀ ka mə bǐ mɔꞌɔ bɨ lɛɛ̀ m̀bwiiŋkə aà. 7À lɛ ŋkɨ ndɨꞌɨ ɨbɨ̀ɨnû yi a mbo Jɛms bo bɨ̀ ŋ̀gǎŋntoo ji jyâ tsɨ̀mə̀.

8A nlwìꞌìsə, a dɨꞌɨ̀ ɨ̀bɨ̀ɨnû yi a mbo mə̀ tsiꞌì tsǒ ŋù yìi mə bɨ lɛ njwe yi a noò dàŋə̀ aà. 9Mə̀ laa mbə ŋgàŋtoò Kristo yìi mə à kəꞌə nsɨgə nlwiꞌisə̀ kaa ntɛꞌɛ ŋwaꞌà kɨ ŋkuꞌunə mə mbə bɨ kâ ntwoŋə nɨ̂ ŋ̀gàŋntoò Kristo. Ǹloŋ mə mə̀ lɛ sɨ tsɔꞌɔ akòrə ŋghotə Nwî aà. 10Lâ ǹyoŋ a njɨ̌m ɨbɔ̀ŋ Nwî, mə̀ nɨ ŋù yìi mə mə̀ nɨ ghu aà. Ɨ̀bɔ̀ŋ yi ma wa a nu mə̀ kaa a lɛ kɨꞌɨ aa adàŋə̀ dàŋə̀ tsyâ. Mə̀ lɛ mbàŋnə̀ ntɨgə mfaꞌa nɨ mɨ̀tɨ̀ɨ̀ ǹtsyatə waa bɨtsɨ̀mə̀. Ka mə kaa à lɛ sɨ waꞌa nɨ̀ mə̀ faꞌà aà, a lɛ ŋghɨrə ɨbɔŋ Nwî yìi mə ɨ lɛ ntswe biꞌiyu aà. 11Maa ajàŋ kə̀ à lɛ mbaa nswoŋ bo a mbo bù, kə̀ a swoŋ mə̀ oò, boŋ bìꞌì bɨtsɨ̀m swoŋ aa ntoo yì m̀fùùrə̀, a bə̂ ǹtoo mà yû ya mə nɨ̀ lɛ mbii aà.

Ànnù yìi mə a tswe ghu nloŋ annǔ nyweenə nɨ nɨ̀wo aà

12Tsɨ̂tsɔ̀ŋ, mbə ntoo ya ɨ ka swoŋə nɨ mə bɨ lɛ nyweensə Kristo nɨ nɨ̀wo, bù bî mɔꞌɔ bɨ tɨgə̀ ǹswoŋə nɨ mə kaa bɨ̀ku bɨ bə̂ ka yǐ waꞌà bù ǹyweenə aa mə akə aa ɛ? 13M̀bə a bə yìi mə bɨ̀ku ka yǐ waꞌà nɨ nɨ̀wo yweenə̀ boŋ kaa bɨ lɛ waꞌa Kristo nɨ nɨ̀wo kɨ nyweensə; 14m̀bə a bə yìi bɨ lɛ ŋwaꞌa Kristo nɨ nɨ̀wo yweensə̀, boŋ ànnù Nwì yìi bìꞌi swoŋ aa, a tsya nɨ̂ àdàŋə̀ dàŋə̀, àbìintɨɨ̀ yuu a kɨ̂ ǹtsya nɨ̂ àdàŋə̀ dàŋə̀. 15M̀bə a bə mə kaa bɨ̀ku bɨ bə̂ bɨ sɨ nɨwo yweenə bəə boŋ bìꞌinə̀ tswɛɛ ɨnnù a atu Nwì ǹloŋ mə bìꞌinə swoŋə nɨ mə̀ à lɛ nyweensə Kristo nɨ nɨ̀wo lâ kaa a waꞌà bàŋnə̀ yweensə aà. 16Ǹloŋ mə mbə a bə yìi mə kaa bɨ sɨ bɨku yweensə, boŋ kaa bɨ lɛ ŋkɨꞌɨ̀ Kristo kɨ nyweensə. 17M̀bə a bə yìi mə bɨ burə tɨ̌ Kristo yweensə̀, bɛɛ boŋ àbìintɨɨ̀ yuu a tsyâ àdàŋə̀ dàŋə̀, nɨ̀ kɨ̂ m̀burə tsiꞌì a mûm ɨ̀bɨ bù. 18La a bə mə bə̀ bìi bɨ kɨɨ̀ m̀bwii a mûm M̀màꞌàmbi aa, bo bwɛ waa bwɛ̀. 19M̀bə bìꞌinə̀ nɨŋ ntɨɨ yiꞌinə̀ a nu Krito ǹloŋ aa tsiꞌì yulà ǹtswêntɨ̀ɨ̀ bɛɛ boŋ bìꞌinə̀ nɨ bə̀ bìi mə mbə bə̀ ŋ̀ko mɨlɨ̀ŋnə̀ yiꞌinə̀ ǹtsya mbô.

20Lâ a nswoŋ annù nɨ̂ŋkoŋ, bɨ lɛ nyweensə Kristo nɨ nɨ̀wo, a bə̂ ǹtsyàmbìì mɨ̀ntà mɨ ati a tɨtɨ̀ɨ bə̀ bìi mə bɨ wo a fɨlo aà. 21Ǹloŋ mə nɨ̀wo nɨ lɛ ntsyà aa a njɨ̌m ŋùmbâŋnə̀ ŋ̀kuu fàa mbi, ànnǔ nyweenə nɨ̀ nɨ̀wo a kɨ̂ m̀bu ntsyà aa tsiꞌǐ a njɨ̌m ŋùmbâŋnə̀. 22Tsǒ ajàŋ mə bə̀ bɨ̀tsɨ̀m lɛ ŋkwo ntsya aa a jɨ̌m Adam aa, à kɨ mbə ajàŋ yìi mə bɨ ka ghɨ̀rə bə̀ tswe bɨtɨ̀ɨ̀ ǹyoŋə a njɨ̌m Kristo. 23Lâ ɨ̀nnù ɨ fɛꞌɛ aa tsiꞌǐ ajàŋ mə bɨ taŋtə aà; Kristo a bə̂ ǹtsyàmbìì mɨ̀ntà mɨ ati, bɛɛ mə a zi, bə̀ bìi mə à nɨ bi Krito aa bɨ tɨgə̀ ǹyoŋə. 24Tâ nòò ǹlwìꞌinjɨ̀m wa a tɨgə nzi, tâ Kristo à ta ŋgɨꞌɨ nɨ mɨ̀dàꞌà mɨ ɨzwǐ mìi mə mɨ to nii mbuꞌutə nɨ̂ m̀bi yù aa tsiꞌì mɨ̀tsɨ̀mə̀. Ɨ bǔ tɨgə fa annù nɨfɔ̀ fu a mbo Nwìŋgɔ̀ŋ Tà. 25Ǹloŋ mə Kristo à tswe nɨ̀ ka nsaꞌa mbi ɨ yweꞌe a noò yìi Nwì à ka yǐ nɔ̀ŋsə ŋgàŋkɨbàâ ji a njiꞌi mɨkòrə yu aà.15.25: Ps. 110.126Ŋùkɨ̀bàà ǹlwìꞌì ǹjɨ̀m yìi à tswe nɨ̂ ǹtâ ŋ̀gɨꞌɨ ghu nu aa, a bə nɨ̀wô. 27Ǹloŋ mə àŋwàꞌànə̀ Nwî a swoŋ mə, Nwìŋgɔ̀ŋ à nɨ̀ŋ mə njoò tsɨ̀m sɨ̀gɨ̀sə a njiꞌi mɨkòrə Yesu tâ à tɨgə mbuꞌutə.15.27: Ps. 8.6 A laa mə bɨ bə swoŋ mə ǹjoò tsɨ̀m bəə boŋ kaa Nwìŋgɔ̀ŋ kaa à sɨ ghu tswê, ǹloŋ mə a nɨ̀ŋə̀ nɨ̂ Nwìŋgɔ̀ŋ nɨŋə nɨ̂ ǹjoo jya nsɨgɨsə a njiꞌi mɨkòrə Yesu aà. 28Lâ nòò yìi mə Nwì à nɨ̀ŋ mə̂ njoo tsɨ̀m mə Yesu à tɨgə mbuꞌutə aa, boŋ yumbɔŋ Mu, à ka tɨgə fa ɨbɨ̀ɨnu a jiꞌi mɨkòrə Nwìŋgɔ̀ŋ yìi mə à lə̀ə njoò tsɨ̀m a jiꞌi mɨkòrə yu aà. Tâ à bə tsiꞌì Nwìŋgɔ̀ŋ yuyu mə a buꞌutə ŋgɔ̀ŋ ǹjoò tsɨ̀mə̀.

29Tsɨtsɔ̀ŋ, ànnù bə̂ bìi mə bɨ murə waa a ŋkì a nɨ tsusə̀ atu bɨ̀ku aa a tɨgə̀ m̀bə mə akə aa ɛ? Ma bya aà bə̀ bɨ tɨgə ŋwaꞌatə nɨ mə bɨ̀ tswe aa nɨ̀ àkə̀ ghu aa ɛ? Mə mbə a bə annù nɨ̂ŋkoŋ tsiꞌì tsǒ mə bù bî mɔꞌɔ swoŋə aa, mə kaa mbə bɨ waꞌa bɨku nɨ̀ nɨ̀wo yweensə̀ aà. Bɨ tɨgə mmurə nɨ bə̀ bya a ŋkì nɨ ɨ̀kùm bɨku aa a ya aa ɛ? 30A ŋghɛ̀ɛ nɨ bìꞌì, bìꞌì tɨgə nɨŋə nɨ̂ m̀bɨ̀ɨ̀ nû yìꞌì a ntsu nɨ̀wo ŋgɔ̀ŋ bɨ̀nòò bɨtsɨ̀m aa a ya aa ɛ? 31Bɨ̀lɨ̂m bâ, wa mə yə nɨwo a nsi mə̀, a ŋgɔ̀ŋ mɨ̀tugə mɨ̀tsɨ̀mə̀. Bɨ̀lɨ̂m bâ, kɨ̀ntə̀rə̀ yìi mə mə̀ tswe nɨ ghu nloŋ ŋgaà yùù nɨ̂ ǹtswê yà a mum Mmàꞌàmbî yiꞌinə̀ Yesu Kristo aa, à ghɨ̀rə mə tâ mə̀ kaa annù ma yû. 32Tsǒ ajàŋ yìi mə mə̀ kɨ̀ sɨ to biꞌi nnàà mɨtsəꞌə faà, a alaꞌa Efeso aa, boŋ àbìî ya ghu à nɨ̂ àkə̀ aa ɛ, mə mbə a bə yìi mə ka bɨ sɨ bɨku nɨ̀ nɨ̀wo yweensə. M̀bə a bə yìi mə bɨ sɨ bɨku nɨ̀ nɨ̀wo yweensə,

“bìꞌinə̀ ka njɨ ŋkɨɨ no,

ǹloŋ mə à ka lǒ bə a yɔɔ bìꞌinə̀ kwokə.”15.32: Yes. 22.13

33Nɨ̀ tsu ɨbɨ̀ɨnû ghuu kɨ bweꞌesə bə̂, nɨ̀ bə kɨ zìnə̀ bu bɨ̀ bə̀ bî bɨ boŋ bɨ ka bɨsə mɨghɨ̀rɨ̀nə̀ mɨ ɨnnù mî sɨgɨ̀nə̀. 34Nɨ̀ ŋaꞌa atû yuu tâ à laa, ŋka ŋghɨrə ɨnnù jìi ɨ tsinə, ntsuu ɨnnù jì bɨ bu kɨ ghɨ̀rə̀, ǹloŋ mə bə̀ bi mɔꞌɔ kaa bɨ tɛꞌɛ waꞌà Nwî zî. Nɨ̀ bə zi annù yìi mə mə swoŋə aa boŋ a ka ghɨ̀rə tâ àtû yuu à dɨrə.

M̀buu mbɨ̀ɨ̀nu ŋû yìi mə à ywèènə nɨwo aà

35Lâ bə̀ bî mɔꞌɔ ka kɨ betə nɨ mə, “Bɨ yweensə bə̂ nɨ nɨ̀wo aa mə akə aa ɛ? Bo tswe aa nɨ̀ m̀buu njyǎnu ghuu aa ɛ?” 36Ɨ̀tɨ̀rə̀ bə̂ kaa àyoo yìi mə nɨ̀ bweꞌe a nsyɛ aa, kaa a sɨ too tɨ ghə mə à foo ŋ̀kwo. 37Lâ yaà àyoo mə ò bwèꞌe aa, a bə aa tsiꞌì m̀bùm ansaŋ kə̀ m̀bùmə̂ àyoo yi mɔꞌɔ, kaa kɨꞌɨ̌ mbɨ̀ɨ̀nû àtì ya mə a ka ghɨrə kwe ɨ kɔꞌɔ aa bə̂. 38Nwìŋgɔ̀ŋ a fâ nɨ̀ ɨ̀bɨɨnu a mbô m̀bùm ayoo ya a jaŋ mə à kɔ̀ŋə aà. Ŋ̀kɨ mfa nɨ mɨ̀bɨ̀ɨ mɨ nu mìi mɨ kuꞌunə aa a nɨ mbum njoo jya nɨ atu nɨ atû.

39Kaa njyanû ǹjoo jìi mə ɨ tswe ntɨ̀ɨ̀ aa, kaa ɨ sɨ̀ aa yì m̀fùùrə̀ bə̂. Ǹjyǎnû bə̀ ɨ̀ tswe a atu yu. Ǹjyanû nnàà ɨ kɨ̂ ǹtswe a atu yu. Ǹjyǎnû bɨ̀sɨ̀ŋ ɨ kɨ̂ ǹtswe a atu yu, yì m̀bwɛ̀ ɨ kɨ̂ ǹtswe a atu yu.

40Mɨ̀bɨ̀ɨ̀ mɨ nu mɨ aburə mɨ tswe ghu, mɨ̀bɨ̀ɨ̀ mɨ nu mə nsyɛ mə kɨ̂ ǹtswe ghu. Nɨ̀bɔ̀ŋ nìi mə à nɨ ni mɨbɨ̀ɨ̀ mɨ nu mɨ aburə aa, nɨ tswe a atu yu, nɨ̀bɔ̀ŋ nìi mə à kɨ mbə ni mɨbɨ̀ɨ̀ mɨ nu mì fàa nsyɛ aa nɨ kɨ̂ ǹtswe ghu. 41Nɨ̀nòò à tswe nɨ̀ nii nɨbɔ̀ŋə̀, sàŋə̀ a kɨ̂ ǹtswe nɨ nii nɨbɔ̀ŋə̀. Mɨ̀njɔ̀ŋ mɨ kɨ̂ ǹtswe nɨ nyaa nɨbɔ̀ŋə̀. Tsiꞌǐ atɨtɨ̀ɨ mɨ̀njɔ̀ŋ, fulà fɨ̀njɔ̀ŋ fɨ tswê nɨ̀ nii nɨbɔ̀ŋ a atu yu, filì fɨ̂njɔ̀ŋ fɨ kɨ̂ ǹtswe nɨ fii nɨbɔ̀ŋ a atu yu.

42Bɨ ka yǐ bɨ̀ɨ̀nsə̀ bɨku aa lalà, bɨ twiŋ aa ɨ̀bɨ̀ɨnu yìi mə ɨ kwo, bɛɛ bɨ yi yweensə nɨ nɨ̀wo aa, a tɨgə mbə ɨbɨɨnu yìi ɨ sɨ kwo. 43Bɨ yi tɨ twiŋə aa, ɨ borəkə̀ ŋ̀kɨ mbɨꞌɨ a nyə̂. Nòò yìi bɨ yweensə aa, ɨ bɔ̂ŋ ŋ̀kɨ ntɨɨ. 44Bɨ yi tɨ twiŋə aa, a bə ɨbɨɨnu njyǎnû, bɨ yi nyweensə aa, a bə̂ ɨ̀bɨɨnu azwì. 45Tsiꞌì tsǒ ajàŋ mə bɨ ŋwaꞌanə a mûm àŋwàꞌànə̀ Nwî mə, “Adam yî ǹtsyàmbìì à lɛ ntɨgə mbə ŋû yìi à tswe ntɨ̀ɨ̀.”15.45: Gen. 2.7 Lâ Àdàm yìi mə à lwìꞌìsə̀ aa, a bə àzwì yìi mə a fa ntswêntɨ̀ɨ̀. 46Lâ kaa a mbìì aa a sɨ ɨbɨɨnu àzwì wa tsyà, a tsyǎ ɨbɨɨnu njyà wa mbɔŋ tâ yǐ azwì wa ɨ yoŋə. 47Ŋù ǹtsyàmbìì à lɛ nlò aa a nsyɛ, mbə ŋû àbwerə̀. Ŋù àyòŋtə̀ a lô aa a aburə. 48Ŋù wa mə à lɛ nlo a nsyɛ aa à bə̀ aa fɨ̀gə a mbo bə̀ bìi mə à nɨ bi nsyɛ aà. Ŋù wa mə à lɛ nlǒ a aburə aa a bə fɨ̀gə̀ a mbo bə̀ bìi mə bɨ kɨ mbə bi aburə aà. 49Àjàŋ mə bìꞌinə̀ lɛ ntswe nɨ marə̀ nu ŋù wa yìi mə à lɛ nlò faa nsyɛ aa, bìꞌinə̀ ka yi kɨɨ tswe nɨ yî ŋù wa mə à lo a aburə aà.

50Ànnù yìi mə mə swoŋ a mbo bù aa mbâ bɨlɨ̂m mbâ, a bə aa mə, wâ ǹjyǎnu yulà bo àləə yulà kaa mbə a waꞌǎ annù nɨfɔ̀ Nwî jɨ̂. Kaa àyoo yìi mə a bwɛ aa, kaa mbə a kɨꞌɨ abwarə ayoo yìi mə a sɨ bwɛ aa jɨ̂.

51,52Naŋsə yuꞌutə nɨ̀ ànnù nɨ̂ŋkoŋ yìi mə tswe a lɔ̀ꞌɔ̀sə̀ aà, kaa bìꞌinə̀ ka yi waꞌà bɨtsɨ̀m kwokə̀. La nòò wa yìi mə ǹtàŋ yî ǹlwìꞌìnjɨ̀m ya ɨ̀ ka yǐ kòò aa, bɨ kweꞌetə kɨ ghɔ̀ɔ ŋkɔ̀rə̀ nɨ̀liꞌi boŋ bìꞌinə̀ bɨtsɨ̀m bɨ kwènsə̀ mə̂. Ǹloŋ mə nòò wa mə ǹtàŋ ya ɨ̀ ka yǐ kòò aa, tâ bɨ̀ku bɨ bə̂ bɨɨnə nɨ nɨ̀wo, kaa mbə bɨ waꞌà bù ŋ̀kwò. Àa nòò yìi mə bìꞌinə̀ bɨ tsɨ̀m ka yi kɨɨ kwensə ghu aà. 53Ǹloŋ mə bɨ tswe nɨ̀ ŋkwènsə̂ àyoo yìi mə mbə a kwo aa, a nɨ ayoo yìi mə kaa mbə a waꞌà kwo aà. Ǹloŋ mə bɨ tswe nɨ̀ ŋ̀kwensə màrə̀ ghû mə mbə a kwo aa, nɨ yìi mə kaa mbə a waꞌà kwo aà. Ɨ kɨɨ kwensə njyǎnu yìi mə mbə bɨꞌɨ aa, nɨ yìi mə mbə kaa mbə ɨ waꞌà bɨꞌɨ aà. 54Nòò yìi mə màrə yìi mə mbə a bɨꞌɨ aa, à wɛꞌɛ yìi mə mbə a waꞌà bɨꞌɨ aa, njyǎnu yìi mə mbə ɨ kwo aa, ɨ kɨ̂ ŋ̀wɛꞌɛ yìi mə mbə ɨ waꞌà kwo aa, boŋ nɨ̀ghàà nɨ Nwî nɨ ka bòòntə a ajàŋ mə bɨ lɛ ŋŋwàꞌànə mə:

“Bɨ màꞌà mə̂, ǹtsya nɨwo ŋgàà yî m̀fùùrə̀.”

55“Nɨ̀wô, mɨ̀tɨ̀ɨ̂ mo mɨ fə̀ aa ɛ?

Nɨ̀wô, m̀fɛ̀ɛ̀ yò ɨ̀ fə̀ aa ɛ?”

56M̀fɛ̀ɛ̀ nɨ̀wô ɨ̀ laa mbə ɨnnù jì bɨ,

mɨ̀dàꞌà mɨ ɨnnù ji bɨ mɨ bə nɔ̀ŋsə̀.

57M̀bɨꞌɨkə a mbo Nwîŋgɔ̀ŋ mə à màꞌà mə̂ ǹtsya mfa nɨ biꞌinə̀ ntsya aa njɨ̌m Mmàꞌàmbî Yesu Kristo aà.

58Tsǒ mə a bə laa aa bɨlɨ̂m bâ, nɨ̀ təə ntɨnsə tsuu kɨ tsɨ̀gɨ̀nə̀, ŋ̀ka mfaꞌa ɨfàꞌa Mmaꞌambi a ŋgɔ̀ŋ bɨ̀nòò bɨtsɨ̀m ǹloŋ mə nɨ̀ zi mə kaa annù tsu yìi mə nɨ fàꞌà a mbo Mmàꞌàmbi aa, kaa à sɨ aa adàŋə̀ dàŋə̀ tsya aà.

16

Àjàŋ mə bɨ lɛ tswaꞌatə ŋkabə a ŋkwɛtə ŋ̀gǎŋmbii Kristo jìi ɨ lɛ ntswe à Yerusalem

1A ŋghɛ̀ɛ a nɨ annǔ ntswaꞌatə ŋkabə ya a mfa a mbo bə̀ bɨ Nwî bya, nɨ̀ kɨ ŋghɨrə tsiꞌì wa ajàŋ mə mə̀ lɛ nswoŋ a mbo ŋghòtə jìi mə ɨ tswe a Galatia aà. 2A yi mbə nɨ̂ ǹjwi yì ntsyàmbii a mûm ŋ̀gyǎ tsɨ̀m, ŋù fiꞌitə̀ ŋ̀kabə yìi mə ɨ̀ kùꞌùnə nyoŋə nɨ̂ àyoo yìi mə à fùꞌu maa ŋgyà aa, ǹtɨgə nləə a mûm ǹda yu mə tà nòò yìi mə mə zì aa, kaa bɨ waꞌà bù ka ntswaꞌatə nɨ̂ ŋ̀kabə maa noò. 3Nòò yìi mə̀ ka yǐ zì aa, mə̀ ka tɨgə ŋŋwàꞌànə aŋwàꞌànə̀ ɨ fa a mbo bə̀ bìi mə nɨ̀ tsɔꞌɔ aa tâ bo tɨgə ŋghɛɛ nɨ̂ ŋ̀kabə ya ŋghɛɛ ntəŋə ŋghotə baYerusalem ghu. 4M̀bə a yi ŋkɨ ŋkuꞌunə mə tâ mə̀ ghɛɛ ghu yaa ŋgaa, boŋ bə̀ bya ka tɨgə yòŋə̀ gha bìꞌibo tɨgə ŋghɛɛ.

Àjàŋ yìi mə Paul à lɛ ntaŋtə a ŋghɛ̀ɛ a mbɛ̀ɛ baKorinto aà

5Mə̀ ka yi zǐ a mbɛ̀ɛ bù aa tsiꞌì a noò yìi mə mə̀ kàrə̀ mə̂ a alaꞌa Macedonia tsiꞌì tsɨ̀m aà. Mə̀ kɨɨ̀ ntɛꞌɛ ntaŋtə a ntsyǎ a alaꞌa Macedonia. 6Mə̀ ka zì aa ɨ naŋsə tswe biꞌinə̀ a nɨ nòò yî ǹsàꞌàtə̀. Nòò tsù ɨ tswe biꞌinə̀ nɨ nòò àlòò wa tsiꞌì ǹtsɨ̀m, mə tà mə tɨ ghɛ̀ɛ, nɨ̀ tɨgə̀ ŋ̀kwɛtə ntsyasə gha mə̀ ghɛɛ̀ a adɨgə yìi mə mbə mə̀ bû ǹtswe nɨ̂ ŋ̀ghɛ̀ɛ ghu aà. 7Kaa mə̀ sɨ̀ kɔ̂ŋ mə mə̀ bə zì mə̀ ghɛsə̀ ǹstya aa tsiꞌì tsyà; mə lɔ̀ɔ nzǐ ntswe biꞌinə̀ nɨ àtɨɨ noò yî sàꞌàtə̀ mə mbə Mmàꞌàmbi a bii.

8Lâ mə̀ ka tswe faà a alaꞌa Efeso ɨ ghɛ̀ɛ yweꞌe a njwî Pentecost. 9Ǹloŋ mə àbwarə yì ghàꞌàtə̀ a naŋsə mfɛ̀ꞌɛ̀ faà mə mbə mə̀ faꞌà àfàꞌà yî wè yìi mə a kɨ ntswe nɨ̂ àbìì aa, ka mə bə̀ bî mɔꞌɔ bɨ tswe faà mə bɨ tsɔꞌɔ akòrə̂ ya aa.

10Bɛɛ mə Timoti a zi a mbɛ̀ɛ bù nɨ̀ kwɛrə̀ yi sɨgɨ̀nə̀ ta tâ ǹtɨɨ̀ yi tswe nɨ̂ m̀bɔɔnə ǹloŋ mə a kɨɨ mfaꞌa nɨ a mbo Mmàꞌàmbi aa tsiꞌǐ ajàŋ yìi mə mə kɨɨ mfaꞌa aà. 11Maa ajàŋ, tâ ŋù nɨ̀bù tsee yi lǒ kɨ tsaꞌa, bù baŋnə ŋkwɛtə yi tâ à ghɛɛ nɨ̂ m̀bìì nɨ̂ àkòrə̀ nɨtəə̀ yi nɨ̂ m̀bɔɔnə, tǎ zi ajàŋ yìi mbə a yi mbu bɨ̀ɨ̀ fu a mbɛ̀ɛ mə̀. Ǹloŋ mə mə yuꞌutə nii biꞌibɨ̀ bɨ̀lɨ̂m ba a njɨ̌m Kristo aà.

12A ŋghɛ̀ɛ a nɨ mumaà yìꞌinə̀ Apollos, mə lɛ ŋgaansə yii mə tâ bo bɨ̀ bɨ̀lɨ̂m biꞌinə̀ bî mɔꞌɔ zi ŋghantə ghuu. Lâ a kɨrə tsiꞌì tsǒ kaa à lɛ ŋwaꞌa naŋsə mbii a ŋghɛ̀ɛ maà noò. Lâ nòò yìi à ka tswe nɨ̂ àbwarə aa boŋ à ka zì.

Mɨ̀ghàà mɨ nlwìꞌì ǹjɨ̀m

13Nɨ̀ ka ntswe nɨkɨrə̀, nɨ̀ təə ntɨɨ a mûm àbìintɨɨ̀ yuu. Nɨ̀ tswe nɨ̂ àtàŋəntɨɨ, ŋkɨ tswe nɨ mɨ̀tɨ̀ɨ̀. 14Nɨ̀ ka mfaꞌa ɨnnù tsɨ̀m ǹtsya nɨ a njɨ̀m akɔ̀ŋnə̀.

15Bɨ̀lɨ̂m bâ nɨ̀ zi mə ŋgwɛ̀ꞌɛ̀ Stefanas ɨ̀ lɛ mbə aa ŋ̀gwɛ̀ꞌɛ̀ yì ntsyàmbìì yìi ɨ̀ lɛ mbii Yesu Krito a mbùꞌu Achaia aà, ŋ̀kɨ ntɨgə mfa mɨbɨ̀ɨ̀ mɨ nû myaa a mfàꞌa ɨ̀fàꞌà a ŋkwɛtə bə̀ bɨ Nwî ghu. Mə̀ bùꞌû m̀bo a mbo bù bɨlɨ̂mb bâ, 16mə tâ nɨ̀ ka nyuꞌunə ajàŋ bə̂ majû bo bɨ̀ bə̀ bɨ̀tsɨ̀m bìi mə bo boonsə mfàꞌà bo bo aà.

17Mə̀ nàŋsə ndorɨtə nloŋə ajàŋ yìi mə Stefanas, Fortunatus bo Achaicus bo zi a mbɛ̀ɛ mə̀ aa; ǹloŋ mə bo tɨgə mbɔrɨsə ntɨɨ̀ gha tsiꞌi tsǒ bo bə aa bù; 18Bo tɨgə ŋkɨ ghɨrə ǹtɨɨ̀ gha ɨ fwɛtə̀ tsǒ ajàŋ mə bo lɛ ŋkɨ ŋghɨrə ghuu ɨ fwɛtə̀ aà. Nɨ̀ ka naŋsə lentə nɨ̂ àjàŋ bə̂ ma jû.

19Ŋ̀ghòtə̂ bɔɔ bɨ Kristo bìi mə bɨ tswe a mbùꞌu Asia aa bo tsàꞌàtə̀ ghuu; Aquila bo Piscilla bo bɨ̀ ŋ̀ghòtə bɔɔ Kristo bìi bòòntə̀ a ndâ bo aa kɨɨ̀ ǹnaŋsə ntsaꞌatə nɨ̂ ghuu. 20Bɨ̀lɨ̂m biꞌinə̀ bɨtsɨ̀m bìi mə tswe faà aa kɨɨ̀ ǹtsaꞌatə ghu.

Nɨ̀ kɨ ŋka ntsaꞌatə nɨ̂ ghuu bu nɨ bù ŋ̀wo nɨ a nu bù nɨ bù, ǹnɔŋə nɨ̂ mɨ̀ghàꞌâ muu.

21Mə̀ Paul mə̀ mbɔŋ mə̀ tɨgə̀ ŋ̀waꞌanə tsiꞌì nɨ̀ àbô ya mə mə tsàꞌàtə̀ ghuu.

22Ndɔ̀ɔ̀ a atu ŋù yìi mə kaa sɨ̌ Mmàꞌàmbi Kristo Kɔ̂ŋə̀ aà!

Maranatha, Oò Mmàꞌàmbî, zǐ a mbo bìꞌì!

23Tâ ɨ̀bɔ̌ŋ Mmàꞌàmbi Yesu Kristo tâ ɨ̀ tswe a mbo bù.

24Tâ àkɔ̀ŋnə̂ yâ tâ lwiꞌi a mbo bù ǹtsya a njɨ̌m Kristo Yesu. Amen.