Akugu ꞌBa Pɔlo
Zi Kanisa Ma
ROMO
11Ma Pɔlo bɔ ndɔbɔ ꞌba Yësu Kurïsïtö ma Bɔkoꞌba kïdëkï ꞌdeni koweli yaga rɔ bɔ laja tuwöwö laja laka abo nime.
2Laja laka abo nime na tönë bo kiya mɔlo ti bɔ kumë lende abo ga bine kugu ꞌdeni mï buku abo ne. 3-4Iya rönï ꞌdeni gɔ lende ꞌba Yësu Kurïsïtö kole abo ŋere ze. Bo rɔ bilaka lesi di mï kupö Dawidi. Tine bo gbï kɔtɔ laka römöyï ileme bo ꞌdeni yaga ti tigɔ dɔ kiteli rɔ kole ꞌba Bɔkoꞌba mï tɔdɔ abo yaga di mï tölë. 5Ti bo Kurïsïtö na me moꞌja mï këyï ꞌba Bɔkoꞌba ꞌdeni. Bo iꞌdi ma ꞌdeni rɔ bɔ laja ꞌba Kurïsïtö ꞌdɔ bilaka ꞌba dɔliŋɔ nime pili kiꞌdi dönnï gɔ lende abo kuwö dɔ bo. 6Kpe na me kodɔꞌbɔ ye ꞌdeni gbï yïmo bine rɔ ma Bɔkoꞌba kïdëkï ꞌdeni rɔ ꞌba Yësu Kurïsïtö.
7Kina me mëdï mugu waraga nime ziye kpe ame ga pili mï Romo, Bɔkoꞌba kɔꞌɔ ye kïdëkï ye ꞌdeni rɔ bilaka abo ga ne. Lende këyï ti yëyï ꞌba Bɔkoꞌba ꞌbu ze ti ꞌba ŋere Yësu Kurïsïtö koloma kɔtɔ tiye.
Tileki Yëëꞌdï
8Ma dɔgba mo ti mileki yëëꞌdï titi zi Bɔkoꞌba ni ti Yësu Kurïsïtö ŋere ze gɔye kpe pili römöyï leꞌjete dɔliŋɔ pili uwö lëbï ꞌbe ma kiꞌdike dɔye gɔ lende abo ꞌdeni. 9Mïdëkï bo Bɔkoꞌba ame moꞌdɔ ndɔbɔ mo ti dökïꞌdï kɔtɔ mï tuwöwö laja laka ꞌba kole abo nime ne bo kodɔrɔ bïcï lende ma ame miya te mï mötu ma pili möꞌbö ŋburu tititi bo gɔye ne. 10Mï akititi ma zi bo Bɔkoꞌba dëne ti mï koŋmi abo bo kiꞌdi ma tɔ kpe mari ziye yayi. 11Römöyï ma ŋgï bine ti meri mo rɔ mbëmbë ꞌdɔ moꞌja kïnë ye ꞌdɔ miꞌdi yëyï ꞌba Nyï Kɔtɔ Laka ziye titigɔ ye. 12Omba kina rɔ ame gɔ kulu ze kɔtɔ kitigɔ rɔ dɔ riya mï tiꞌdi dɔze gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba.
13Ziye tikali mo laka, kpe löndö, mëdï mɔlo nime rɔ titeri ꞌdɔ tari ziye yayi mï konzi tine amo tɔ ne öꞌbö ŋburu rɔ tota ma di bi tari. Moꞌdɔkɔ ꞌdɔ totɔtɔ dɔmo zi Bɔkoꞌba di mï löŋgö ye yayi gbï kɔzɔ ma motɔtɔ di mï löŋgö bɔ löwö ma konzi. 14Römöyï ma mëdï ti mörï ꞌba ndɔbɔ nime gɔma tote mo mï löŋgö bɔ mï gawo ni ti ma kinza mï gawo këdï yï mökö, mï löŋgö bɔ akikali ni ti ma kinza kiyandi naga. 15Gɔ köꞌdu mo na mëdï moꞌdɔ teri mo kulöwö bine gɔ muwöwö laja laka nime gbï ziye kpe ya ma Romo.
16Laja laka nime ma ꞌbama lende mo aya dë rɔma römöyï kina rɔ tigɔ ꞌba Bɔkoꞌba rɔ akɔmɔ wa di mï tölë zi ma kiꞌdi dönnï ꞌdeni gɔmo naga, dɔgba mo ꞌdeni zi Yudayi, kina me ꞌdeni gbï zi bɔ löwö ni. 17Römöyï timo na kileme ma Bɔkoꞌba kiꞌdi bilaka lesi ꞌdeni këdï laka kɔmɔ bo. Tine bo oꞌdɔ ꞌdeni ŋge gɔ tiꞌdi dönnï gɔ lende ꞌba Yësu Kurïsïtö, inza gɔ a mɔtɔ ꞌberi. Kina kɔzɔ ma tönë kugu mï buku ꞌba Bɔkoꞌba ne tara, ame kiya te, “Lïjë ame ga rɔ ma laka kɔmɔ Bɔkoꞌba gɔ tiꞌdi dönnï gɔ lende abo ne lïjë na ti këdï ti dïdï ma laka.”
Lende Kirasi ꞌBa Bilaka Lesi
18Ileme ya ꞌba Bɔkoꞌba ꞌdeni di mïtɔrɔ ma këdï kako dɔ bilaka. Römöyï lende kirasi ni ti lende kënyë ꞌbënnï ïdïmu dɔ lende kodɔrɔ abo nime ꞌdeni. 19-20Kɔri mɔtɔ inza kpe zïnnï tupë rönnï timo di yïmo römöyï wa ame ga ꞌdɔ tikali mo dömöyï bo Bɔkoꞌba ne bo ileme ꞌdeni yaga bi kɔpɔ zïnnï. Mɔlo di bi tisaki ꞌba dɔliŋɔ nime wa mo tönë ga gbï ti tigɔ abo ame koꞌja kïnë mo dë ne ileme ꞌdeni yaga mï kïnë ti wa ame ga bo koꞌba pili ne. 21Lïjë ikali bo Bɔkoꞌba ŋgï, tine lende koro ame ꞌdɔ lïjë kiꞌdi këdï zi bo ala kileki yëëꞌdï zi bo ne na kinza ꞌböwu. Tine meri ꞌbënnï ŋgï lipo yaga rɔ wa ma yawa, mï dökïꞌdï rumö ꞌbënnï mo naga ŋgï lɔ ti a ꞌba bi kölu. 22Ma di zïnnï tëgë lïjë bɔ lende kikali na, dëmba wa ga ka ŋgï rɔ rumö. 23Bɔkoꞌba ma ŋburuŋburu nime gɔ lïjë kïlëlu ne lïjë ola za, akoro ma kose koꞌdɔ kɔzɔ kïnë bilaka lesi kɔzɔ kïnë yali naga kɔzɔ ŋgoro ne na za lïjë kebe tulömu kpënnï teyi.
24Gɔ lende dɔ rumö ꞌbënnï nime na ma Bɔkoꞌba kodɔ kpënnï ꞌdeni toꞌdɔ lende kënyë nime ndörö mo koso kulöwö dönnï ne gɔ lïjë kodɔ laŋa mï yida rönnï rɔ gɔ rönnï. 25Lende kodɔrɔ ꞌba Bɔkoꞌba lïjë ebe kutë za yaga ti bëtï. Wa ma Bɔkoꞌba koꞌba naga na za lïjë kebe toja laja teyi tulömu kpënnï teyi kola bo bɔ koꞌba mo tönë ame ꞌdɔ bo na kïlëlu bo rɔ ŋburuŋburu ne. Amini.
26Gɔ lende koꞌdɔ ꞌbënnï nime na me Bɔkoꞌba kodɔ kpënnï ꞌdeni todɔ laŋa rönnï toꞌdɔ a nima ndörö mo koso kulöwö dönnï ne. ꞌJa ꞌbënnï ga ola töꞌdö ma laka mo tönë ti bɔtɔni ne za kari toꞌdɔ lende ma dɔ kïlïkö naga. 27Bɔtɔni mo ga ꞌdeni gbï tara, ola ꞌja yaga kebe za toꞌdɔ ndörö gɔ bɔtɔni lëpï. Bɔtɔni kebe za todɔ laŋa rönnï gɔ lëpï nnï mɔtɔ ga, kina ma kodɔ karama mo ꞌdeni ŋgï dönnï kɔzɔ ma lïjë koꞌdɔ tara.
28Lïjë bilaka ebe kola tiꞌdi lende laka ꞌba Bɔkoꞌba na gɔ këdï dönnï za yaga. Kina ma bo kodɔ kpënnï ꞌdeni mï dɔ kirasi ꞌbënnï mo tönë toꞌdɔ wa ame ga dëne ꞌdɔ koꞌdɔ dë ne. 29Mïnnï ꞌdeni ŋgï lɔ ti dɔkomali lende kënyë naga nime, mï kölu ni ti mï löbu ti mï kombi ti közï kasi ti ꞌdïrï ti ꞌbölu ti tuburu wa ti kore. 30Lïjë ŋgï rɔ bɔ dɔkosi rɔ bɔ tiꞌja toꞌji Bɔkoꞌba rɔ bɔ rɔ lëbë bɔ dɔ kombi, bɔ dölï, meri ꞌba toꞌdɔ lende kënyë na koso ŋgï lɔ mïnnï lïjë kuwö dɔ bɔ köyö lïjë ga dë yɔ. 31Lïjë ŋgï rɔ bɔ lende kënyë ma kinza kiya, lïjë kikali dë kpe yɔ tɔrɔ gɔ köꞌdu kiꞌdi ꞌbënnï, lende ꞌba bɔtɔ oꞌde lisa dë kömönnï ma titi te yɔ. 32Lïjë ikali ŋgï köꞌdu kiꞌdi ꞌba Bɔkoꞌba iya ꞌdeni te bilaka ame ga pili loma mo tara ne ɔꞌbɔ ŋgï ꞌdɔ kölë yaga. Tine lïjë önyö dë ŋge gɔ toꞌdɔ wa naga nime, lïjë ebe tocɔ ya ame ga pili këdï koꞌdɔ gbï tara ne ŋgï yïmo rɔ mbëmbë.
2Ya ꞌBa Bɔkoꞌba
1Nï nima këddï koꞌdɔ ꞌbëyï burë ꞌba lëpï yï ga ŋgï tara ne ti kupë ma ꞌbëyï röyï tondo? Wa naga nime pili lïjë këdï koꞌdɔ ne na ma dë gbï nï këddï rɔ toꞌdɔ mo ne? Burë ꞌba röyï na ma ꞌdeni gbï këddï rɔ toꞌdɔ mo. 2Ze dikalike ꞌdeni Bɔkoꞌba ëdï koꞌdɔ burë ꞌba bilaka pili rɔ ma kodɔrɔ gɔ a ma kɔzɔ a nima tara. 3Ne nï ma ꞌbëyï nime koꞌdɔ a nima gbï kebe ꞌböwu toꞌdɔ burë ꞌba lëpï yï ga gɔmo ne, ma komeri tëgë ti kokpe di kpa ya ꞌba Bɔkoꞌba? 4Mï koŋmi löbu abo nime ti laka abo nime bo köꞌbö ŋburu liya ne na kindiri? Ikali dë bo Bɔkoꞌba oꞌdɔ mï koŋmi abo nima zïyï ꞌdɔ koto yi mï dɔ kotɔ?
5Ne gɔ dökïꞌdï këddï ti minyi ꞌbï nima otɔtɔ kpa ya ꞌba Bɔkoꞌba ꞌdeni röyï mï kada mo ma bo këdï kako toꞌdɔ burë ꞌba bilaka rɔ ma kodɔrɔ. 6Mï kada mo nima na Bɔkoꞌba këdï kopi bi gomɔ rɔ, mɔtɔ ꞌbëyï ŋgï zïyï kɔzɔ ma koꞌdɔ tara. 7Ya mɔtɔ ga ame köꞌbö toꞌdɔ lende laka toma rɔ löbu ti lende koro ti dïdï abo ꞌba Bɔkoꞌba ne, bo ti kiꞌdi dïdï ma ŋburuŋburu ŋgï teyi. 8Ne ꞌbënnï ꞌba bɔtɔ lïjë bɔ mï kombi kilagi lende laka akoꞌdɔkɔ ꞌbënnï rɔ lende kirasi naga nima ya abo ꞌba Bɔkoꞌba na ti kodɔ dönnï. 9Gomɔ ti tɔꞌɔ ꞌba yida rɔ na ti këdï zïnnï lïjë bɔ lende kënyë naga nima, dɔgba mo dɔ Yudayi kina gbï dɔ bɔ löwö mo ga. 10Tine Bɔkoꞌba ti kiꞌdi rɔ löbu ti lende koro ti yëyï zi bɔ lende laka pili, dɔgba zi Yudayi mo ga kina gbï zi ma rɔ bɔ löwö ni. 11Römöyï bo Bɔkoꞌba oꞌdɔ geli dë mï löŋgö bilaka lesi.
12Lïjë ame ga pili koꞌdɔ lende kënyë kinza kikali köꞌdu kiꞌdi ꞌba Bɔkoꞌba dë ne lïjë ti kënyë ma ꞌbënnï gbï ŋgï tara kinza ma koꞌdɔ gɔ köꞌdu kiꞌdi abo. Tine lïjë ame ga koꞌdɔ ma ꞌbënnï köꞌdu kënyë ŋgï di mï köꞌdu kiꞌdi nime lïjë kikali ra pili ne, ti koꞌdɔ burë ma ꞌbënnï gbï gɔ köꞌdu kiꞌdi nime. 13Römöyï bɔ kuwö köꞌdu kiꞌdi ni na dë rɔ bɔ lende laka kɔmɔ Bɔkoꞌba, tine ŋge rɔ ya ma koꞌdɔ mo ga. 14Wa ame ga köꞌdu kiꞌdi kose ne ɔdɔ lïjë bɔ löwö ni na koro ŋgï gɔ dönnï kinza ma kiya rönnï zïnnï kina kileki ŋgï yaga rɔ lömu zïnnï. 15Omba ileme wa ame ga köꞌdu kiꞌdi kose ne ugu ꞌdeni mɔlo mï dökïꞌdï nnï. Römöyï meri ꞌbënnï ileme ꞌdeni zïnnï lende koꞌdɔ ꞌbënnï ma yala ga na rɔ ma laka kina ma yala ga na rɔ ma kënyë. 16Kina ti këdï ŋgï tara mï kada mo nima Bɔkoꞌba këdï kiꞌdi Yësu Kurïsïtö koꞌdɔ burë ꞌba bilaka ꞌdoyi teyi pele gɔ meri ma kusu naga ne. Kina rɔ laja mo ame tönë mëdï muwöwö ne.
Köꞌdu Kiꞌdi
17Ne nï ꞌbëyï ma kiya röyï rɔ Yudayi mo nima këddï koloma rɔ kɔmɔ köꞌdu kiꞌdi ꞌba Bɔkoꞌba këddï kubï göyï kulöwö, kiya röyï ꞌdeni rɔ ꞌba Bɔkoꞌba, 18kikali akoꞌdɔkɔ abo, köꞌdu kiꞌdi abo kiyandi yi ꞌdeni toza a ma laka di rɔ ma kënyë ne. 19Iya röyï rɔ bɔ tokɔkɔ bɔ kɔmɔ kölu, rɔ bi kɔpɔ zi ma mï bi kölu naga, 20rɔ bɔ kodɔrɔ gɔ lende zi ma rumö naga, rɔ bɔ kɔmɔ kiyandi ꞌba kole titi. Iya röyï te nï ꞌdeni mï köꞌdu kiꞌdi kikali wa pili ti lende kodɔrɔ ꞌba Bɔkoꞌba ꞌdeni. 21Nï bɔ këddï kiyandi lëpï yï naga nima, ëddï kiyandi yi? Iya te lëpï yï ga koꞌdɔ ꞌbögö dë, ne nï mo ëddï koꞌdɔ ꞌbögö? 22Nï bɔ kiya te koꞌdɔ yërï dë mo tönë, ne nï ma ꞌbëyï oꞌdɔ yërï? Nï bɔ koꞌji akoro nima, ëddï kolɔ a ꞌba mï rö mo ga? 23Nï bɔ kubï göyï kulöwö rɔ bɔ toro köꞌdu kiꞌdi mo tönë, ebe kirasi mï köꞌdu kiꞌdi mo tönë ꞌböwu kuburu Bɔkoꞌba? 24Kina kɔzɔ ma tönë kugu mï buku ꞌba Bɔkoꞌba ne tara, ame kiya te, “Möyï Bɔkoꞌba uburu rönï ꞌdeni mï löŋgö bɔ löwö gɔ lende koꞌdɔ ꞌbe.”
25Tine nï mo nima oꞌdɔ dölëtï ꞌba akilele ꞌdeni zïyï? Ɔdɔ koro köꞌdu kiꞌdi ꞌba Bɔkoꞌba akilele ꞌbï nima ti këdï ŋgï zïyï rɔ ma laka, ne ɔdɔ koro dë nï ëꞌbï ka ŋgï rɔ ma kinza kilele. 26Ɔdɔ bɔ ame kinza kilele dë ne na koꞌdɔ köꞌdu kiꞌdi bo na ti këdï rɔ ma kilele kɔmɔ Bɔkoꞌba. 27Kina ti lïjë ma kinza dölëtï ꞌba akilele mï yida rönnï tine lïjë na koꞌdɔ köꞌdu kiꞌdi mo naga nima kileme ye kpe ma kugu ziye mo kebe kirasike yïmo naga ŋgï rɔ bɔ lende kënyë.
28Tëdï rɔ Yudayi ma laka mo inza di mï yida rɔ ma yaga nime ala gɔ dölëtï ꞌba akilele, 29tine ŋge di mï dökïꞌdï ti meri laka mo ame rɔ akoꞌdɔ ꞌba Nyï Kɔtɔ Laka ne. Inza rɔ ꞌba köꞌdu kiꞌdi. Kina akïlëlu mo ako dë di zi bilaka lesi tine di zi Bɔkoꞌba.
3Yudayi Na Kulöwö Rɔ Waꞌdi?
1Tine tëdï rɔ Yudayi na kulöwö rɔ waꞌdi? Kina waꞌdi ga na këdï kulöwö te gɔ akilele? 2Omba a ma kulöwö rɔ dɔ kiteli mo Bɔkoꞌba iꞌdi lende abo zïnnï lïjë Yudayi.
3Tine mɔtɔ mo ga indaꞌba ga ëꞌbënnï lende ꞌba Bɔkoꞌba mo dë. Tine ma tara ne Bɔkoꞌba ti kënyï kebe kuyï mï lömu abo gbï gɔ lende ꞌbënnï? 4Inza du tara. Ɔdɔ kiya te bilaka lesi pili koꞌdɔ rönnï pele rɔ bɔ bëtï lende abo ꞌba Bɔkoꞌba ëdï köꞌbö ŋburu rɔ ma kodɔrɔ. Kina kɔzɔ ma tönë kugu mï buku abo ne tara, ame kiya te, “Lende kiya ꞌbï na ti kileme laka ꞌbï. Kina mï burë ꞌba röyï ti koꞌja yi nï na laka.”
5Ne ɔdɔ lende kirasi ze na kiꞌdi lende laka ꞌba Bɔkoꞌba kinda yaga ti diyake tondo? Gɔ diyake te ya abo nime bo kodɔ dɔze ne na ꞌdeni yaga rɔ lende kënyë? Mëdï miya nime gɔ kpa bilaka lesi. 6Tine inza tara. Ma lende abo ꞌba Bɔkoꞌba kinza rɔ ma kodɔrɔ dëne bo ti koꞌdɔ burë ꞌba bilaka ꞌba dɔliŋɔ nime tondo?
7Nï mɔtɔ ti kiya te, “Bëtï ma iꞌdi lende kodɔrɔ ꞌba Bɔkoꞌba kinda yaga koꞌde akïlëlu zi bo, ne ti kodɔ karama mo gɔ waꞌdi dɔma?” 8Ne ma këdï tara diyake dë gbɔ te, “Dirasike eze lende ꞌdɔ koꞌde köꞌdu laka”? Kina gbï kɔzɔ ma tönë ya mɔtɔ ga kitiꞌja ma kiya te ma na miya ne. Bɔkoꞌba na ti kodɔ karama mo ꞌjaa dönnï rɔ ma kodɔrɔ.
Bɔtɔ Mɔtɔ Inza Rɔ Ma Laka
9Ne tine ze Yudayi na ꞌdeni kulöwö laka kɔmɔ Bɔkoꞌba di dɔ bilaka ma laki? Inza du tara. Kina kɔzɔ ma tönë mïyëtï ꞌdeni bine ne tara, Yudayi ti bɔ löwö ꞌbënnï pili bïcï lende kënyë. 10Kina gbï kɔzɔ ma tönë kugu mï buku ꞌba Bɔkoꞌba kiya te, “Bɔtɔ ma kɔtɔ mɔtɔ te inza rɔ ma laka kɔmɔ Bɔkoꞌba. 11Bɔtɔ ma kɔtɔ te ikali lende abo dë. Bɔtɔ ma kɔtɔ te oꞌdɔkɔ dë du tako zi bo. 12Lïjë pili ilagi Bɔkoꞌba ꞌdeni, lïjë kirasi rönnï ꞌdeni ŋgï yaga. Bɔtɔ ma kɔtɔ mɔtɔ te oꞌdɔ lende laka dë. 13Kpënnï ŋgï rɔ gböŋö kɔzɔ kpa gö ꞌba tusu töku. Lïjë iꞌdi ꞌbölu na ŋgï köbö dɔ kpënnï. Lïjë iꞌdi lɔꞌbɔ nnï ŋgï koso lɔ ti wɔwɔ ma kata kɔzɔ woro kpa murë naga tara. 14Kpënnï ŋgï lɔ ti gbɔki ni ti lende ma kata naga. 15Ndïnnï ŋgï rɔ ma kïtëwu bi tari toꞌdɔ közï kasi tupö löpö. 16Mï gɔ bi pili ma lïjë kudö kebe teyi akirasi ni ti gomɔ na lïjë kola ŋgï jewo rɔ gɔmo. 17Lïjë ikali ɔtɔ dë lipo te gɔ kɔri ꞌba lende këyï. 18Tere Bɔkoꞌba inza ma titi te dɔ kömönnï.”
19Kina me leꞌjete ze dikalike ꞌdeni wa tönë ga pili köꞌdu kiꞌdi ꞌba Bɔkoꞌba kiya ne, iya rönnï zïnnï lïjë bɔ kiꞌdi zïnnï mo naga nima. Römöyï ꞌdɔ a mɔtɔ rɔ, rɔ kupë kinza kpe zize bilaka lesi gɔ bo Bɔkoꞌba koꞌde bilaka ꞌba mï dɔliŋɔ löbu nime pili kako zi bo kɔmɔ kïtï abo ꞌba burë. 20Kina bɔtɔ mɔtɔ inza ame gɔ këdï ŋgï rɔ ma laka kɔmɔ bo Bɔkoꞌba mï toꞌdɔ köꞌdu kiꞌdi abo nime. Tine ndɔbɔ ꞌba köꞌdu kiꞌdi na ŋge rɔ tiꞌdi bilaka lesi tikali gɔ lende kënyë ꞌbënnï ga.
Laka Kɔmɔ Bɔkoꞌba
21Kina me leꞌjete Bɔkoꞌba ileme kɔri ꞌba tiꞌdi bilaka këdï laka kɔmɔ bo ꞌdeni yaga inza gɔ toꞌdɔ köꞌdu kiꞌdi abo. Ma tönë pa bine ne bɔ kumë lende ni ti köꞌdu kiꞌdi na koloma rɔ tiya lende mo. 22Ame tiꞌdi dɔ gɔ lende ꞌba Yësu Kurïsïtö na kiꞌdi wa rɔ ma laka kɔmɔ Bɔkoꞌba ne. Kina me bo koꞌdɔ ꞌdeni zi ame ga pili kiꞌdi dönnï gɔ lende ꞌba Yësu Kurïsïtö ne. Geli inza kpe mï löŋgö Yudayi ni ma ti bɔ löwö. 23Römöyï bilaka pili ꞌdeni rɔ bɔ lende kënyë. Ma kɔtɔ mo te inza kömö mï rɔ löbu abo ꞌba Bɔkoꞌba. 24Tine bo iꞌdi lïjë pili ꞌdeni ŋgï këdï laka kɔmɔ bo ti mï këyï abo rɔ ma sari gɔ, gɔ kutë nime Yësu Kurïsïtö kako koꞌdɔ ꞌdeni ne. 25-26Bɔkoꞌba oja bo ꞌdeni dɔliŋɔ bine kumu rɔ roma ꞌdɔ tola wa timo gɔ lende kënyë ɔdɔ kiꞌdi dɔ gɔ lende abo. Bɔkoꞌba oꞌdɔ a nime te tileme lende kodɔrɔ abo timo. Römöyï pa tönë bine bo oloma ŋgï liya toꞌbaꞌbo gɔ lende kënyë koꞌdɔ ꞌba bilaka lesi. Tine ma leꞌjete bo ëdï ꞌdeni kileme lende kodɔrɔ abo, bo na kiꞌdi ma kiꞌdi dönnï gɔ lende ꞌba Yësu naga ꞌdeni këdï rɔ ma laka kɔmɔ bo.
27Ne me tine waꞌdi na kola kpe ꞌböwu zize tubï gɔze timo? Ɔtɔ inza kpe lipo te. Ne tine ɔrɔ ꞌdeni dɔ waꞌdi? Gɔ toꞌdɔ köꞌdu kiꞌdi? Inza du te gɔmo, ꞌdeni ŋge gɔ tiꞌdi dɔze gɔ lende ꞌba Kurïsïtö. 28Römöyï dikalike ꞌdeni Bɔkoꞌba iꞌdi bilaka këdï ŋge laka kɔmɔ bo gɔ tiꞌdi dɔ gɔ lende ꞌba Kurïsïtö tine inza gɔ toꞌdɔ köꞌdu kiꞌdi abo. 29Ne ma tara ne Bɔkoꞌba mo ꞌdeni ŋge nati kɔtɔ rɔ Bɔkoꞌba ꞌba Yudayi? Bo na dë kpe gbï rɔ Bɔkoꞌba ꞌba bɔ löwö ni? Rɔ ma laka inza tara. Bo na gbï rɔ Bɔkoꞌba ꞌba bɔ löwö ni. 30Römöyï bo Bɔkoꞌba ŋge kɔtɔ. Kina bo ti kiꞌdi Yudayi ŋge këdï laka kɔmɔ bo gɔ tiꞌdi dönnï gɔ lende ꞌba Kurïsïtö kina ti bo kiꞌdi bɔ löwö ni gbï këdï ŋge laka kɔmɔ bo gɔ ma lïjë kiꞌdi dönnï gɔmo. 31Tine ze duburuke köꞌdu kiꞌdi ꞌdeni gɔ lende ꞌba tiꞌdi dɔ? Inza du tara. Tine ndïmo na dïsïkï ꞌdeni kitigɔ.
4Meri ꞌBa Abarayama
1Waꞌdi na ti diya nati gɔ ama koꞌdɔ rönï zi ꞌbu ze löbu Abarayama yï lïŋgï ze mo tönë? 2Ma ndɔbɔ koꞌdɔ na këdï kiꞌdi bo ra rɔ ma laka, dëne bo ëdï ti wa ma ꞌdɔ kubï gɔ bo timo. Tine bo inza kikali tubï gɔ bo kɔmɔ Bɔkoꞌba. 3Römöyï akugu iya ꞌdeni te, “Abarayama iꞌdi dɔ bo gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba kina me kiꞌdi Bɔkoꞌba kïdëkï bo rɔ bɔ lende laka.”
4Kina gbï kɔzɔ ame bɔ ndɔbɔ bi gomɔ ꞌba rɔmo ïtëtë dë rɔ kpa közï kiꞌdi, ïtëtë rɔ mörï. 5Tine bɔ ame kiꞌdi dönï gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba ma bo kiꞌdi bɔ lende kënyë rɔ ma laka kɔmɔ bo ne, bo na ti Bɔkoꞌba kïdëkï ŋgï rɔ bɔ lende laka kinza ndɔbɔ ꞌba gɔmo. 6Kina kɔzɔ ma tönë Dawidi kiya gɔ laka ꞌba ya ma Bɔkoꞌba kiꞌdi ŋgï rɔ bɔ lende laka kinza ma lïjë koꞌdɔ ndɔbɔ mo dë yɔ ne tara. Ame tönë bo kiya te, 7“Lïjë ame ga Bɔkoꞌba kola ꞌdeni gɔ lende kirasi ne na laka, lïjë ame ga bo kora dɔ lende kënyë mo ꞌdeni teyi ne. 8Lïjë ame ga ŋere Bɔkoꞌba komeri lende kënyë ꞌbënnï ga dë kpe na laka.”
9Tine ma kiya gɔ köꞌdu ꞌba laka mo nime ne, iya ŋge gɔ lende ꞌbënnï lïjë Yudayi ma kilele mo naga nima? Inza tara. Iya rönnï gbï gɔ lende ꞌba ya ma laki. Kina kɔzɔ ma tönë diya gɔmo bine ne tara, “Abarayama iꞌdi dɔ bo gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba kina me kiꞌdi Bɔkoꞌba kïdëkï bo rɔ bɔ lende laka.” 10Tine oꞌdɔ rönï nyanya ga? Di pötö akilele ala gba kota kinza kilele bo dë? Rɔ ma laka oꞌdɔ rönï gba kota kinza kilele Abarayama dë. 11Di pötö mo na ma kiꞌdi dölëtï ꞌba akilele nima ꞌjaa zi bo rɔ akileme ꞌba lende laka abo nime kudu ꞌdeni dɔ bo gɔ tiꞌdi dɔ bo gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba ne. Omba kina ma ꞌdɔ kiꞌdi bo ŋgï këdï rɔ yï lïŋgï ꞌba ma kinza kilele dë naga lïjë ma Bɔkoꞌba kiꞌdi ꞌdeni tëdï rɔ ma laka kɔmɔ bo gɔ tiꞌdi dönnï gɔ lende abo ne. 12Abarayama na gbï rɔ yï lïŋgï ꞌba ya ma kilele ɔdɔ kiya te lïjë kɔrɔ dë ŋge gɔ akilele, tine tiꞌdi dɔ gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba na lïjë kindaꞌba mï loma ꞌbënnï gbï kɔzɔ ma ꞌba bo tönë bo koꞌdɔ bine gba kinza kilele bo dë ne.
Abarayama Yï Lïŋgï ꞌBa Bɔ Meri
13Yëyï nima Bɔkoꞌba kiya toꞌdɔ mo zi Abarayama ti dɔ kupö bo ga gɔ lïjë kindaꞌba dɔliŋɔ nime pili ne, inza gɔ toꞌdɔ köꞌdu kiꞌdi tine gɔ tiꞌdi dɔ gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba tëdï rɔ ma laka kɔmɔ bo. 14Ne ma ɔdɔ Bɔkoꞌba këdï kiꞌdi yëyï abo mo ꞌdeni ŋge gɔ toro köꞌdu kiꞌdi, tiꞌdi dɔ gɔ lende abo ꞌdeni ŋgï rɔ wa sari nati ma? Ndose abo mo tönë inza kpe rɔ ɔtɔ ma? 15Tine köꞌdu kiꞌdi oꞌde ma ꞌbënï ŋgï rɔ ya ꞌba Bɔkoꞌba na dɔ bilaka. Römöyï gɔ bi ame kinza köꞌdu kiꞌdi teyi, a mɔtɔ rɔ tirasi mï köꞌdu kiꞌdi inza gbï teyi.
16Kina me ndose mo tönë ɔrɔ ꞌdeni gɔ tiꞌdi dɔ gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba. Kina ꞌdɔ koꞌdɔ rönï gɔ lende këyï ꞌba Bɔkoꞌba zi dɔ kupö Abarayama ga pili. Inza ŋge zi ma koꞌdɔ köꞌdu kiꞌdi abo ꞌba Bɔkoꞌba tine gbï zi ma kiꞌdi dönnï gɔ lende abo kɔzɔ ꞌba Abarayama tara. Römöyï bo na rɔ yï lïŋgï ze pili. 17Kina kɔzɔ ma tönë kugu mï buku ꞌba Bɔkoꞌba ne tara ame kiya te, “Moꞌdɔ yi ꞌdeni rɔ ꞌbu löbu zi dɔꞌbe ma konzi.” Kina ti bo Bɔkoꞌba mo tönë Abarayama kiꞌdi dɔ bo gɔmo ne koꞌdɔ ŋgï tara römöyï bo bɔ kïdïdï töku ni ti bɔ koꞌba wa ma mɔlo kinza naga mo tönë ne na.
18Abarayama iꞌdi dɔ bo gɔmo bo kïyënï ŋgï di mï wa ame ꞌdɔ kïyënï dë ne. Kina koꞌdɔ rönï ŋgï zi bo kɔzɔ ma kiya zi bo tönë tara, ame kiya te, “Kupö yï ga na ti konzi tara.” 19Kɔmɔ kɔɔ ꞌba Abarayama ꞌdeni kɔzɔ kuluku rïyö, tine pele bo idaki dë di bi tiꞌdi dɔ bo gɔ lende nime. Di mï ame yida rɔ bo kɔꞌbɔ ɔtɔ dë kpe pele ne mï meri abo bo idaki dë, di mï ame ŋgï pele ꞌja abo Sara kɔrɔ ꞌdeni rɔ kɔtɔ ne. 20Bo öꞌbö ŋburu mï tiꞌdi dɔ bo gɔ ndose ꞌba Bɔkoꞌba nima kina kiꞌdi bo ŋgï kɔrɔ kitigɔ tïlëlu Bɔkoꞌba. 21Bo indaꞌba lende mo kitigɔ Bɔkoꞌba ɔꞌbɔ toꞌdɔ ndose nima ŋgï ko tara. 22Kina me ꞌdɔ kiꞌdi Bɔkoꞌba kïdëkï bo rɔ bɔ lende laka ne gɔ tiꞌdi dɔ bo gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba. 23Tine köꞌdu ꞌba tëdï rɔ bɔ lende laka kɔmɔ Bɔkoꞌba nima ugu dë ŋge gɔ lende ꞌba Abarayama. 24Ugu ꞌdeni gbï gɔ lende ze ame ga ze ꞌdeni pili rɔ ma laka kɔmɔ Bɔkoꞌba gɔ tiꞌdi dɔze gɔ lende abo ꞌba bɔ koja ŋere ze Yësu Kurïsïtö yaga di mï tölë nime ne. 25Bo na kupö ꞌdeni gɔ lende kënyë ze ga. Kina me koja bo ꞌdeni yaga di mï tölë tiꞌdi ze rɔ ma laka kɔmɔ Bɔkoꞌba.
5Lende Këyï Ti Bɔkoꞌba
1Kina gɔ ame kiꞌdi ze ꞌdeni rɔ ma laka kɔmɔ Bɔkoꞌba gɔ tiꞌdi dɔ ne ze ꞌdeni mï lende këyï ti bo Bɔkoꞌba dömöyï ŋere ze Yësu Kurïsïtö. 2Bo na koꞌde ze ꞌdeni gɔ tiꞌdi dɔze gɔ lende abo kako zi Bɔkoꞌba mï lende këyï nime dëdï ꞌdeni yïmo ne. Kina iꞌdi diliyake nati gɔ kɔmɔ kiꞌdi ꞌba tari todɔꞌbɔ rɔ ti bo mï rɔ löbu dɔ kiteli abo. 3Tine ma rɔ dɔ kiteli mo iꞌdi diliyake gbï ti mï gomɔ ze ga. Römöyï ze dikalike ꞌdeni gomɔ na këdï koꞌde mï këddï zize. 4Kina mï këddï na ti kileme dindaꞌbake lende ꞌba Kurïsïtö ꞌdeni laka. Kina ɔdɔ këdï ꞌdeni tara ti kiꞌdi ze ŋgï dëdïke ti kɔmɔ kiꞌdi gɔ yëyï ꞌba Bɔkoꞌba. 5Kɔmɔ kiꞌdi nime inza rɔ a ma kïlïkö rɔ yawa. Römöyï akɔꞌɔ ꞌba Bɔkoꞌba na kodɔ ꞌdeni lɔ mï dökïꞌdï ze ti Nyï Kɔtɔ Laka nime bo kiꞌdi zize ne.
6Di mï ame koꞌja dëdïke gba kinza tigɔ ɔtɔ ne, na Kurïsïtö kako ꞌdeni ŋgï kölë gɔze bɔ lende kënyë mï kada ma laka mo ame Bɔkoꞌba koza ꞌdeni ne. 7Me yë na kilaŋa dïdï nï ra tölë gɔ köꞌdu ꞌba bɔtɔ ame pele rɔ bɔ lende kodɔrɔ ne? Ala ɔdɔ bo këdï pele rɔ bɔ ame kinza kirasi ɔtɔ dë ne, yë na kilaŋa rönï ra tölë gɔ köꞌdu abo? 8Ne oŋgɔke te, Bɔkoꞌba ileme akɔꞌɔ abo ŋgï zize di mï ame ze pele rɔ bɔ lende kënyë ne Kurïsïtö ako ŋgï kölë gɔze.
9Kina kɔzɔ ame roma bo kiꞌdi ze ꞌdeni rɔ ma laka kɔmɔ Bɔkoꞌba ne omba ma rɔ dɔ kiteli mo bo ti kɔmɔ ze ŋgï yaga di mï ya ꞌba Bɔkoꞌba. 10Tönë pele pa bine ze rɔ bɔ ya ti bo Bɔkoꞌba ne, na me bo kusï kɔmɔze ꞌdeni yaga ti tölë ꞌba kole abo. Kina gɔ ame bo kole mo tönë kïdïdï ꞌdeni omba ma rɔ dɔ kiteli mo ti bo kɔmɔ ze ŋgï nati di mï tölë. 11Tine inza ŋge gɔ ama, diliyake mï Bɔkoꞌba gɔ ame ŋere ze Yësu Kurïsïtö koꞌdɔ ze ꞌdeni rɔ bɔ pɔri zi Bɔkoꞌba ne.
Adama Ni Ti Kurïsïtö
12Bilaka kɔtɔ na me koꞌde lende kënyë kako mï dɔliŋɔ bine. Kina lende kënyë koꞌde tölë ŋgï tïnï. Kina tölë kitaꞌba ŋgï kote gɔ dɔ kupö bilaka lesi pili römöyï bilaka lesi pili oꞌdɔ lende kënyë ꞌdeni. 13Lende kënyë na ꞌdeni mɔlo mï dɔliŋɔ bine gba kinza kiꞌdi köꞌdu kiꞌdi dë zi Musa. Tine tönë gba kota kinza kiꞌdi köꞌdu kiꞌdi dë ne, Bɔkoꞌba ïtëtë bo lende kënyë dë. 14Tine tölë isaki ꞌdeni mɔlo mï kada ꞌba Adama nduwë kömö mï kada ꞌba Musa. Bilaka ame ga pili lende kirasi mo kinza pele kɔzɔ ꞌba Adama tönë ne, tölë na ŋgï rɔ bɔ dɔmo pili.
Dëmba tine Adama na rɔ kïnë ꞌba bɔ ma këdï kako mo nime, ame kina rɔ Kurïsïtö ne. 15Tine akiꞌdi rɔ ma sari ꞌba Bɔkoꞌba nime inza rɔ ma koriya ti lende kënyë ꞌba Adama. Ma konzi ölë ꞌdeni ŋgï gɔ lende kënyë abo ꞌba bɔ kɔtɔ nima. Tine mï këyï abo ꞌba Bɔkoꞌba na rɔ dɔ kiteli gbï ti akiꞌdi rɔ ma sari abo nime bo kiꞌdi ꞌdeni zi ma konzi ti mï këyï ꞌba bɔ kɔtɔ kpökï mo tönë ame kina rɔ Yësu Kurïsïtö ne. 16Akiꞌdi rɔ ma sari nime inza ma ꞌbënï kɔzɔ lende kënyë ꞌba bɔ ma tönë mo ne tara. Lende kënyë ꞌba bɔ kɔtɔ nima na me koꞌde wali ꞌba Bɔkoꞌba ŋgï ꞌdeni dɔ bilaka lesi. Tine akiꞌdi rɔ ma sari abo nime kako di pötö lende kënyë ma konzi koꞌdɔ rönnï ꞌdeni ne na kiꞌdi wa ꞌdeni rɔ ma laka kɔmɔ bo. 17Kina me gɔ lende kënyë ꞌba bɔ kɔtɔ na tölë kako ŋgï rɔ bɔ dɔ bilaka löbu nime pili. Kina ti kɔnyi ꞌba bɔ ma kɔtɔ mo ame kina rɔ Yësu Kurïsïtö ne këdï gbï tara, tine ti këdï ŋgï rɔ dɔ kiteli. Römöyï lïjë ame mo ga ŋgï kindaꞌba lende këyï löbu mo nime laka ti akiꞌdi rɔ ma sari mo nima ne ti këdï rɔ ma laka kɔmɔ bo kari toloma rɔ bɔ dɔ wa pili mï dïdï ma ŋburuŋburu.
18Kina kɔzɔ ame lende kënyë kɔtɔ na koꞌde wali dɔ bilaka lesi pili ne tara, kina ꞌdeni gbï tara lende laka kɔtɔ na koꞌde dïdï ma ŋburuŋburu ꞌdeni zi bilaka lesi pili kiꞌdi rɔ bɔ lende laka. 19Kina kɔzɔ ame koꞌdɔ bilaka lesi ŋgï pili rɔ bɔ lende kënyë gɔ lende ꞌba bɔ kɔtɔ ma kuwö dɔ Bɔkoꞌba dë ne tara, kina ti këdï gbï tara ti kiꞌdi bilaka lesi ŋgï pili këdï rɔ ma laka gɔ lende ꞌba bɔ ma kɔtɔ ame kuwö dɔ Bɔkoꞌba laka ne.
20Köꞌdu kiꞌdi ꞌba Bɔkoꞌba ako ma ꞌbënï di pötö lende kënyë tiꞌdi mo kömbö. Tine ɔdɔ lende kënyë kömbö ꞌdeni tara tine na lende këyï ꞌba Bɔkoꞌba kako kömbö ma ꞌba bo ŋgï yaga rɔ dɔ kiteli. 21Kina kɔzɔ ame tölë na kileme tigɔ ꞌba lende kënyë ne, kina gbï tara tigɔ ꞌba lende këyï ti kinda mï tiꞌdi bilaka rɔ bɔ lende laka kɔmɔ Bɔkoꞌba mï dïdï ma ŋburuŋburu ti ŋere ze Yësu Kurïsïtö.
6Dïdï Ti Yësu
1Tine ame gɔ diyake tondo nati? Gɔ döꞌböke gbɔ nduwë toꞌdɔ lende kënyë ꞌdɔ lende këyï ꞌba Bɔkoꞌba kömbö nduwë? 2Inza du te tara. Ze ma dölëke ꞌdeni kope ze rɔ dɔ ŋgölö di mï lende kënyë nime gɔ döꞌböke nduwë toloma yïmo ꞌböwu tondo ga? 3Kpe ikalike dë du ze ame ga pili kobapatisi ze ꞌdeni mï möyï Yësu Kurïsïtö ne obapatisi ze ꞌdeni mï tölë abo? 4Mï bapatisi dölëke ꞌdeni kusu ze kɔtɔ ti bo ꞌdɔ kɔzɔ ame rɔ löbu ꞌba Bɔkoꞌba ꞌbu kiꞌdi bo Kurïsïtö kɔdɔ yaga di mï tölë ne tara kina gɔ ze gbï dïdïdïke yaga mï loma ma laꞌja.
5Römöyï ɔdɔ dëdïke ꞌdeni rɔ akɔtɔ ti bo mï tölë kina ti dëdïke gbï rɔ akɔtɔ ti bo tara mï tɔdɔ abo. 6Dikalike ꞌdeni dïdï ma mɔlo ze mo tönë na ma kutötï ꞌdeni kölë ti bo dɔ ŋgërï ꞌdɔ yida rɔ ma ꞌba lende kënyë ze nima keŋme yaga yayi nati kinza dëdïke ra kpe ꞌböwu rɔ atɔli zi lende kënyë. 7Römöyï bɔ ame kölë ꞌdeni ne ope ꞌdeni yaga rɔ dɔ ŋgölö di mï lende kënyë.
8Ne diꞌdike dɔze ꞌdeni gɔmo ɔdɔ dölëke ꞌdeni ŋgï kɔtɔ ti Kurïsïtö ti dolomake ŋgï kɔtɔ ti bo. 9Römöyï dikalike toja nime koja Kurïsïtö yaga di mï tölë ne bo ölë dë kpe. A mɔtɔ rɔ tölë inza kpe ti közï kakpa dɔ bo. 10Tölë nime bo kölë ne aꞌda lende kënyë ŋgï mï kɔtɔ. Tine kina me bo kïdïdï ꞌdeni yaga bi kɔtɔ ti Bɔkoꞌba.
11Kina gbï tara, kpe omerike rɔye yaga rɔ töku zi lende kënyë, tine rɔ ma kïdïdï zi Bɔkoꞌba rɔ akɔtɔ ti Yësu Kurïsïtö. 12Kina me kinza kolake lende kënyë na dë këdï mbiri dɔ yida rɔye kebe kiꞌdi ye toꞌdɔ akoꞌdɔkɔ kënyë ꞌba yida rɔ naga nima. 13Nï mɔtɔ kinza kebe kola yida röyï dë këdï yaga rɔ jama abo ꞌba lende kënyë tirasi wa timo. Tine nï ame mo kɔdɔ ꞌdeni yaga di mï tölë ne, iꞌdi yida röyï këdï rɔ jama ꞌba toꞌdɔ ndɔbɔ laka abo ꞌba Bɔkoꞌba. 14Römöyï kɔzɔ ame kpe eꞌbe bïcï lende këyï ꞌba Bɔkoꞌba kinzake eꞌbe bïcï köꞌdu kiꞌdi mo ne, lende kënyë ikali dë kpe ma ꞌdɔ këdï ti közï kakpa dɔye.
Atɔli ꞌBa Lende Kënyë
15Tine ꞌdeni tondo nati? Gɔ doꞌdɔke eze lende kënyë gbɔ nduwë nati römöyï dinzake bïcï köꞌdu kiꞌdi gɔ ame ze ꞌdeni bïcï lende këyï ꞌba Bɔkoꞌba ne? Inza du te tara. 16Ikalike ꞌdeni ɔdɔ nï mɔtɔ kiꞌdi röyï yaga rɔ atɔli zi bɔ mɔtɔ tuwö dɔ bo nï ꞌdeni ŋgï yaga rɔ ma laka rɔ atɔli abo. Kina ɔdɔ nï këddï ꞌdeni rɔ atɔli ꞌba lende kënyë ti koto yi ŋgï mï tölë. Tine ɔdɔ këddï ꞌdeni rɔ atɔli abo ꞌba Bɔkoꞌba kuwö dɔ bo ti kiꞌdi yi ŋgï rɔ ma laka kɔmɔ bo. 17Tine yëëꞌdï këdï zi Bɔkoꞌba römöyï kpe ame mo tönë ga pa rɔ atɔli ꞌba lende kënyë ne kpe na kindaꞌbake lende abo ame kiyandi ye timo ne ꞌdeni ŋgï ti dökïꞌdï kɔtɔ. 18Utë gɔye ꞌdeni yaga rɔ dɔ ŋgölö di mï lende kënyë koꞌde ye rɔ atɔli ꞌba lende laka.
19Mëdï milende ziye ti dɔŋgala ꞌba atɔli nime römöyï dɔye gba rɔ ma kïrïndï. Pa tönë bine kpe iꞌdike rɔye ŋgï lipo rɔ atɔli zi wa ma kënyë rɔ dɔ kiteli naga bi toꞌdɔ wa ma tiꞌda naga. Kina ꞌdɔ kiꞌdike rɔye gbï lipo tara rɔ atɔli ꞌba lende laka leꞌjete toꞌdɔ wa ame ga ko gɔ akoꞌdɔkɔ ꞌba Bɔkoꞌba ne. 20Ma tönë mo pa kpe gba rɔ atɔli ꞌba lende kënyë ne inzake bïcï lende laka. 21Ne waꞌdi na koꞌjake ra kulöwö te gɔ toꞌdɔ wa mo naga nime lende mo këdï kaya ꞌdeni za yaga rɔye ma leꞌjete ne? Lïjë wa naga nima kpa közï ꞌbënnï na ŋgï rɔ tölë.
22Tine ma leꞌjete utë gɔye ꞌdeni ŋgï yaga rɔ dɔ ŋgölö di mï lende kënyë kpe ꞌdeni rɔ atɔli ꞌba Bɔkoꞌba. Kina kpa közï ma ꞌbeye ꞌdeni rɔ loma ame mo ko gɔ akoꞌdɔkɔ abo ne. Tine wa ma ꞌdɔ koꞌjake gɔmo na rɔ dïdï ma ŋburuŋburu. 23Römöyï bi gomɔ ꞌba rɔ gɔ lende kënyë na rɔ tölë. Tine kpa közï kiꞌdi ma ꞌba Bɔkoꞌba na rɔ dïdï ma ŋburuŋburu rɔ akɔtɔ ti Yësu Kurïsïtö ŋere ze.
7Töku Zi Köꞌdu Kiꞌdi
1Löndö ma ga, kpe ikalike köꞌdu kiꞌdi ꞌdeni laka. Ikalike ꞌdeni bilaka ame këdï gba ti kömönï te ne na ŋge bïcï köꞌdu kiꞌdi. 2Kina kɔzɔ ame ɔdɔ mëꞌdë këdï gba ti kömönï köꞌdu kiꞌdi kudödu ꞌja ŋgï zi mëꞌdë nï ŋburu tara ne. Tine ɔdɔ mëꞌdë mo nima kölë ꞌdeni mï köꞌdu kiꞌdi ope nï ꞌdeni yaga rɔ dɔ ŋgölö. 3Ɔdɔ lɔko kebe kindaꞌba dönï ti bɔ mɔtɔ koꞌja mëꞌdë nï këdï gba ti kömönï ti kïdëkï lɔko ŋgï rɔ bɔ yërï. Ne ɔdɔ mëꞌdë kölë ꞌdeni lɔko inza kpe bïcï köꞌdu kiꞌdi. Bɔtɔ ame kogbe nï pele inza kpe zïnï rɔ yërï nati.
4Kina gbï ziye tara löndö ma ga, ma di zi köꞌdu kiꞌdi kpe ölëke eꞌbe ꞌdeni. Römöyï kpe rɔ akɔtɔ ti yida rɔ bo Kurïsïtö mo tönë kölë ꞌdeni ne. Kina me leꞌjete kpe ꞌdeni rɔ ꞌba bo bɔ koja di mï tölë mo tönë. Kina gɔ ze doꞌdɔke wa ma laka mo ŋgï nati zi Bɔkoꞌba. 5Ame ze gba mï loma ꞌba yida rɔ ne köꞌdu kiꞌdi na kocɔ ze toꞌdɔkɔ lende kënyë kina lende kënyë koꞌde tölë ŋgï. 6Kina me leꞌjete ope ze ꞌdeni yaga di mï köꞌdu kiꞌdi. Dölëke eze ꞌdeni yaga di teyi. Dinzake kpe rɔ ꞌbɔki teyi nati. Dinzake kpe rɔ atɔli ꞌba köꞌdu kiꞌdi ma kiꞌdi kugu mo tönë, tine ze ꞌdeni rɔ bɔ laja ꞌba Bɔkoꞌba mï kɔri ma laꞌja ꞌba Nyï Kɔtɔ Laka.
Dɔ Ŋgölö Di Mï Köꞌdu Kiꞌdi
7Tine ame gɔ diyake tondo nati? Köꞌdu kiꞌdi mo tönë ꞌdeni yaga rɔ lende kënyë? Inza du te tara. Tine bo köꞌdu kiꞌdi mo na me kiꞌdi ma mikali wa nima rɔ lende kënyë ne. Ma kiya te bo köꞌdu kiꞌdi kiya dë dëne minza mikali a mɔtɔ kïdëkï rɔ mï kombi. Kina tönë kugu kiya te, “Kinza kombi mïyï dë.” 8Kina lende kënyë koꞌja gɔ kele abo ŋgï ti köꞌdu kiꞌdi nima kina kodɔ mï kombi ŋgï lɔ yïmö. Ma kiya te köꞌdu kiꞌdi kinza dëne lende kënyë ŋgï rɔ töku. 9Tönë pa bine ma ŋgï rɔ ma kïdïdï kinza bo köꞌdu kiꞌdi mo nima ne. Tine ame mikali köꞌdu kiꞌdi yɔ na lende kënyë kindiŋi ŋgï yaga yïmö, na mölë ŋgï. 10Köꞌdu kiꞌdi mo tönë Bɔkoꞌba kiꞌdi ꞌdɔ këdï rɔ dïdï zö ne na kebe kusu kpama ŋgï ꞌböwu mï tölë. 11Römöyï gɔ kele nime bo lende kënyë koꞌja ti köꞌdu kiꞌdi ne na bo kuꞌbölu ma ŋgï timo kupö ma yaga.
12Kina me mëdï miya, köꞌdu kiꞌdi ꞌba Bɔkoꞌba rɔ ma koro kɔtɔ laka, kina ndose naga nime rɔ ma kodɔrɔ gbï rɔ ma laka. 13Tine ꞌdɔ bo wa laka mo tönë na kebe ꞌböwu koꞌde tölë zö? Inza du te tara. Lende kënyë na koꞌde tölë zö. Bo ebe kupö ma ŋgï ti wa ma laka mo tönë ꞌdɔ kiꞌdi gbagba bo mo kinda ŋgï siliŋbi yaga rɔ lende kënyë mo gɔ bi mo. Kina ame kpe ti köꞌdu kiꞌdi ne tine na bo ŋgï yaga rɔ lende kënyë ma kinza kiya mo nati.
14Dikalike köꞌdu kiꞌdi nima rɔ ꞌba mïtɔrɔ. Tine ma ꞌbama rɔ bilaka lesi ꞌba dɔliŋɔ nime, atɔli ꞌba lende kënyë. 15Wa ame ga moŋgɔ mëdï moꞌdɔ ne ïlïkö za dɔma. Römöyï wa ma kinza moꞌdɔkɔ naga na ŋgï mëdï moꞌdɔ tine ma moꞌdɔkɔ mo naga moꞌdɔ dë ꞌböwu. 16Rɔ ma laka ileme ꞌdeni ŋgï zö omba köꞌdu kiꞌdi ꞌba Bɔkoꞌba na laka. 17Kina me ŋgï wa naga nime pili ma na dë mëdï moꞌdɔ, bo lende kënyë mo tönë koloma ꞌdeni mï dökïꞌdï ma ne bo na këdï koꞌdɔ abo. 18Römöyï ma mikali, mï yida rɔma lende laka ɔtɔ inza du te yïmö. Miteri wa ma laka naga pele tine mɔꞌbɔ dë toꞌdɔ mo. 19Römöyï lende laka mo tönë moꞌdɔkɔ ne moꞌdɔ dë yɔ. Tine lende kënyë ma kinza moꞌdɔkɔ dë mo tönë na za ꞌböwu mebe moꞌdɔ. 20Ne kina me ɔdɔ mëdï ꞌdeni rɔ toꞌdɔ wa ma kinza moꞌdɔkɔ dë naga tara, ma mo na dë kpe ŋgï lipo ma? Lende kënyë mo tönë bo koloma ꞌdeni yïmö ne bo na këdï koꞌdɔ abo ŋgï ꞌdeni nati.
21Wa naga nime lïjë na kinda ŋgï yaga zö. Ɔdɔ moꞌdɔkɔ pele ꞌdɔ toꞌdɔ lende laka bo lende kënyë na ŋgï ndö zö. 22Ma gbagba ma mo ŋgï rɔ lɔŋɔ di yïmö gɔ köꞌdu kiꞌdi ꞌba Bɔkoꞌba. 23Tine moŋgɔ ꞌdeni mï yida rɔma köꞌdu kiꞌdi ma ꞌberi mɔtɔ tɔne na za rɔ bɔ dɔmo. Bo köꞌdu kiꞌdi mɔtɔ ꞌba lende kënyë mo nima ëdï ŋgï rɔ toꞌdɔ ya ti ma ꞌba Bɔkoꞌba ame kina ꞌdeni mï meri ma ne kina kindaꞌba ma ꞌdeni rɔ ꞌbɔki mo. 24Buꞌbu, rɔ kata waꞌdi na kulöwö zö te? Yë na ti kako kotɔ ma ŋgï tɔ kpe yaga di mï yida rɔ ꞌba tölë nime? 25Yëëꞌdï këdï zi bo Bɔkoꞌba gɔ toja Yësu Kurïsïtö ŋere ze kako totɔ ma yaga.
Kina me mëdï miya ꞌdeni ziye, ma ꞌbama mï meri ndɔbɔ ꞌba köꞌdu kiꞌdi abo ꞌba Bɔkoꞌba na moꞌdɔ. Tine mï yida rɔ, ndɔbɔ ꞌba köꞌdu kiꞌdi abo ꞌba lende kënyë na moꞌdɔ.
8Akɔtɔ Ti Kurïsïtö
1Lïjë ame ga ꞌdeni pili rɔ akɔtɔ ti Kurïsïtö ne Bɔkoꞌba inza kodɔ karama kpe dɔmo. 2Römöyï közï kakpa ꞌba Nyï Kɔtɔ Laka ame kïdïdï ze ꞌdeni ti Yësu Kurïsïtö ne ope ma ꞌdeni yaga rɔ dɔ ŋgölö di mï közï kakpa ꞌba lende kënyë ame ŋgï rɔ tölë ne. 3Gɔ tikeŋme ze na kiꞌdi köꞌdu kiꞌdi ꞌba Bɔkoꞌba kɔꞌbɔ dë todɔ karama dɔ lende kënyë ze ga. Tine na me bo Bɔkoꞌba kodɔ karama ꞌdeni dɔmo ti toja kole abo kako mï yida rɔ kɔzɔ ze te rɔ akumu gɔ lende kënyë ze ga. 4Bo odɔ karama ꞌdeni dɔ lende kënyë di mï yida rɔze ꞌdɔ kileme köꞌdu kiꞌdi abo pili rɔ ma laka mïze ame ga dösöke ꞌdeni gɔ Nyï Kɔtɔ Laka dinzake kpe rɔ toꞌdɔ akoꞌdɔkɔ ꞌba yida rɔ ne.
5Römöyï lïjë ame mo ga pili këdï koloma gɔ akoꞌdɔkɔ ꞌba yida rɔ ne meri ꞌbënnï pili gɔ akoꞌdɔkɔ ꞌba yida rɔ. Kina ya ma këdï koloma ꞌdeni gɔ akoꞌdɔkɔ ꞌba Nyï Kɔtɔ Laka naga meri ma ꞌbënnï pili gɔ akoꞌdɔkɔ ꞌba Nyï Kɔtɔ Laka. 6Tiꞌdi meri gɔ akoꞌdɔkɔ ꞌba yida rɔ omba kina ŋgï rɔ tölë. Tine tiꞌdi meri gɔ akoꞌdɔkɔ ꞌba Nyï Kɔtɔ Laka na rɔ dïdï ti lende këyï. 7Lïjë ame ga meri ꞌbënnï gɔ akoꞌdɔkɔ ꞌba yida rɔ ne lïjë ŋgï rɔ bɔ ya ꞌba Bɔkoꞌba. Lïjë oꞌdɔ köꞌdu kiꞌdi abo dë römöyï lïjë inza ti tigɔ ꞌba toꞌdɔ mo. 8Kina ŋgï tara lïjë ame ga rɔ bɔ toꞌdɔ akoꞌdɔkɔ ꞌba yida rɔ ne ɔꞌbɔ dë toꞌdɔ akoꞌdɔkɔ ꞌba Bɔkoꞌba.
9Tine kpe ma ꞌbeye inzake kpe toꞌdɔ akoꞌdɔkɔ ꞌba yida rɔ, kpe ꞌdeni rɔ bɔ toꞌdɔ akoꞌdɔkɔ ꞌba Nyï Kɔtɔ Laka ɔdɔ kiya te bo Nyï Kɔtɔ Laka ꞌba Bɔkoꞌba mo këdï ꞌdeni ŋgï mïye. Bɔ ame ꞌbënï ŋgï tara kinza ti Nyï Kɔtɔ Laka ꞌba Kurïsïtö ne inza rɔ ꞌba bo. 10Ne ɔdɔ Kurïsïtö na këdï ꞌdeni ŋgï mïyï ɔdɔ kölë pele mï yida rɔ gɔ lende kënyë Nyï Kɔtɔ Laka ti kïdïdï yi ŋgï gɔ ame nï rɔ ma laka kɔmɔ Bɔkoꞌba ne. 11Ɔdɔ kiya te Nyï Kɔtɔ Laka abo ꞌba bɔ koja Yësu yaga di mï tölë nime këdï ꞌdeni ŋgï mïyï bo ti kiꞌdi dïdï ŋgï mï yida rɔ ꞌba yayi ꞌbï nime ti Nyï Kɔtɔ Laka abo mo nime këdï ꞌdeni mïyï ne.
12Kina me ꞌdeni ti löndö ze ga, wali ma këdï gɔze inza rɔ ꞌba toꞌdɔ akoꞌdɔkɔ ꞌba yida rɔ. 13Römöyï ɔdɔ nï koloma toꞌdɔ akoꞌdɔkɔ ꞌba yida rɔ ti kölë ŋgï. Ne ɔdɔ kiꞌdi Nyï Kɔtɔ Laka kupö akoꞌdɔkɔ ꞌba yida rɔ ꞌdeni yaga ti këdï ŋgï yaga zïyï rɔ dïdï ma laka. 14Römöyï lïjë ame ga pili Nyï Kɔtɔ Laka abo ꞌba Bɔkoꞌba këdï kokɔkɔ ne ꞌdeni rɔ kole abo ga.
15Gɔ waꞌdi na kiꞌdi Nyï Kɔtɔ Laka zize? Iꞌdi dë gɔ dëdïke ꞌböwu rɔ atɔli tikere kudödu ze bërï. Tine ꞌdɔ dëdïke rɔ kole ꞌba Bɔkoꞌba ꞌdɔ duduke te, “Baba, ꞌbu ze.” 16Kina Nyï Kɔtɔ Laka abo ꞌba Bɔkoꞌba kutï dɔ lende ŋgï bi kɔtɔ ti dökïꞌdï ze ma ze rɔ kole ꞌba Bɔkoꞌba. 17Kina ame ze ꞌdeni rɔ kole ne ti dindaꞌbake yëyï abo mo tönë bo kikeki ꞌdeni koda bilaka abo ga ne ŋgï. Ti doꞌjake yëyï nima gbï kɔtɔ ti Kurïsïtö. Römöyï ɔdɔ dombike gomɔ ꞌdeni kɔtɔ ti bo Kurïsïtö ti doꞌjake rɔ löbu mo gbï kɔtɔ ti bo.
Rɔ Löbu
18Miya ma ꞌbama gomɔ ma gïrï nime ne oriya dë ti rɔ löbu mo nime këdï kari kiꞌdi zize yayi ne. 19Römöyï kina me wa pili ꞌba dɔliŋɔ nime koloma ꞌdeni ndö ti kɔmɔ kiꞌdi toda tileme ze rɔ kole ꞌba Bɔkoꞌba mo. 20Wa pili ꞌba dɔliŋɔ nime ꞌdeni ŋgï tönë bine rɔ a sari. Tine inza gɔ akoꞌdɔkɔ ꞌbënnï. Bɔkoꞌba na koꞌdɔ tara. 21Römöyï bo iteri tope lïjë ŋgï yaga kada mɔtɔ di mï tëdï rɔ atɔli ꞌbɔki ꞌba tölë nime ꞌdɔ lïjë këdï ŋgï rɔ dɔ ŋgölö mï rɔ löbu ze ꞌba kole abo ga.
22Ze dikalike ꞌdeni ŋbö kömö mï kada nime tɔne wa pili ꞌba dɔliŋɔ nime ëdï kileri ŋgï kɔzɔ ꞌja ame ꞌdeni dɔ löyö ne tara. 23Tine wa ꞌba dɔliŋɔ nime na dë ŋge këdï kileri, ze ma ꞌdeni ti Nyï Kɔtɔ Laka rɔ dɔndende ꞌba kpa közï kiꞌdi abo mo nime dëdï dilerike gbï tara römöyï dëdïke rɔ toda dɔmo ma ꞌdɔ Bɔkoꞌba koꞌdɔ ze rɔ kole abo, kina ꞌdɔ bo kutë gɔ yida rɔze yaga di mï tölë. 24Römöyï ti kɔmɔ kiꞌdi gɔmo na me bo kɔmɔ ze ꞌdeni. Tine ma dëdï doꞌjake kïnë mo ra ꞌdeni ti kɔmɔze dëne dinzake kpe ti kɔmɔ kiꞌdi gɔmo. Me nï yë na ti koloma ti kɔmɔ kiꞌdi gɔ wa ame këddï koꞌja kïnë mo ti kömöyï ne? 25Tine ɔdɔ nï këddï ꞌbëyï ti kɔmɔ kiꞌdi toda wa ma kinza koꞌja kïnë mo dë gba nime, oda ti mï këddï.
26Kina me gbï kɔzɔ ame Nyï Kɔtɔ Laka kako ꞌdeni tokɔnyi ze wa kinza tigɔ naga nime ne tara. Gbagba ze mo dikalike dë gbï yɔ tumötu zi bo Bɔkoꞌba kɔzɔ ma bo koꞌdɔkɔ. Tine bo Nyï Kɔtɔ Laka na rɔ bɔ kpërï gɔze kɔmɔ Bɔkoꞌba ti tileri ame ŋgï rɔ ma kinza kiya ne. 27Kina bo Bɔkoꞌba bɔ tikali mï dökïꞌdï pili ikali wa ame mï meri ꞌba Nyï Kɔtɔ Laka gɔze ne ꞌdeni. Römöyï kpërï nime Nyï Kɔtɔ Laka oꞌdɔ ꞌdeni ko gɔ akoꞌdɔkɔ abo ꞌba Bɔkoꞌba gɔ köꞌdu ze ꞌba bilaka abo ga.
Akɔꞌɔ ꞌBa Bɔkoꞌba
28Dikalike ꞌdeni Bɔkoꞌba ëdï kiꞌdi a ma koꞌdɔ rönnï këdï pili rɔ ma laka zi ma kɔꞌɔ bo naga, lïjë ame mo ga pili bo na kïdëkï ꞌdeni ko gɔ akiteri abo ne. 29Lïjë ame ga bo koza ꞌdeni mɔlo ne omba bo oweli lïjë ꞌdeni ꞌberi yaga ꞌdɔ lïjë këdï ko rɔ ma laka kɔzɔ ꞌba kole abo tara. Römöyï ꞌdɔ kole abo na këdï ti rɔ kole dɔndende mï löŋgö lïjë ma konzi naga nima pili. 30Kina me bo kïdëkï bilaka abo ga ma bo koweli yaga mo ga ꞌdeni. Ame mo ga ŋgï bo kïdëkï ne bo iꞌdi ꞌdeni këdï yaga rɔ ma laka zi bo. Kina lïjë ame mo ga bo kiꞌdi ꞌdeni këdï yaga rɔ ma laka zi bo ne na ꞌdeni ti rɔ löbu abo.
31Tine ame gɔ diyake tondo nati? Me ɔdɔ bo Bɔkoꞌba na këdï ꞌdeni tize yë na kpe ti kaꞌda ze? 32Bɔkoꞌba ota gɔ kole abo dë, bo oja ŋgï kako kölë gɔ lende ze. Ne ma tara bo ti kiꞌdi wa pili dë ŋgï zize ti bo kole mo? 33Yë na ti kɔꞌbɔ tiꞌdi mugu nï rɔ bilaka ꞌba Bɔkoꞌba ame ga bo koweli abo ꞌdeni ne. Bo Bɔkoꞌba mo na me kiꞌdi abo ga ꞌdeni këdï laka zi bo. 34Yë na ꞌböwu ꞌdɔ kodɔ karama dɔmo? Kurïsïtö Yësu na me kölë ꞌdeni koja di mï tölë kari ꞌdeni tɔrɔ dɔ dörï Bɔkoꞌba, kina bo na me kari koꞌdɔ kpërï ꞌdeni gɔze zi Bɔkoꞌba. 35Tine ꞌdɔ yë mɔtɔ na kɔꞌbɔ kpe ꞌböwu toza ze yaga di mï akɔꞌɔ ꞌba Kurïsïtö? ꞌDɔ këdï gbɔ rɔ gomɔ ala lisa ala sëyï ala közï kasi ala leri ꞌba bɔŋgɔ ala tölë ni ti kulu na gbɔ ꞌdɔ koza ze yaga di yïmo? 36Römöyï ëdï ꞌdeni kɔzɔ ma tönë buku ꞌba Bɔkoꞌba kiya ne ame kiya te, “Gɔ köꞌdu ꞌbï ŋere, kina me këdï kupö ze ꞌdeni ŋgï rɔ kɔmɔ kada löbu nime pili. Ze ꞌdeni ŋgï kɔzɔ kamölö ma këdï kumu.”
37Tine ze na ti daꞌdake gomɔ naga nime pili ti tigɔ abo ꞌba bɔ kɔꞌɔ ze mo nime. 38Römöyï rɔ ma laka mikali ŋgï, a ma kɔtɔ mɔtɔ inza kpe ma ꞌdɔ kɔꞌbɔ tolɔ akɔꞌɔ ꞌba Bɔkoꞌba nime yaga di zize, pele rɔ tölë ala dïdï ala malayika ala pele rɔ lïjë tigɔ löbu ma mïtɔrɔ ni ala wa ma gïrï naga nime ala ma këdï kako ala tigɔ 39ala wa ma mïtɔrɔ ala ma bërï bine. A mɔtɔ inza ŋgï du te mï löŋgö lïjë wa pili naga nime bo koꞌba ne ma ꞌdɔ kɔꞌbɔ tolɔ akɔꞌɔ ꞌba Bɔkoꞌba nime Yësu Kurïsïtö ŋere ze koꞌde ꞌdeni ne yaga.
9Bilaka ꞌBa Bɔkoꞌba
1Ame mëdï miya ne ŋgï rɔ ma laka. Ma rɔ ꞌba Kurïsïtö, moꞌdɔ bëtï dë. Nyï Kɔtɔ Laka ame kina yïmö ne na kileme ꞌdeni 2ma ŋgï rɔ meri rɔ mbëmbë gönnï lïjë bilaka ma ga ꞌba Yudayi. Lende ꞌbënnï lïjë ma ŋgï rɔ ꞌbama di mï roma ma naga nime kpamo ɔꞌɔ ŋgï zö kɔdɔ mï dökïꞌdï ma kulöwö. 3Gɔ köꞌdu ꞌbënnï miteri ŋgï miya te dëne ꞌdɔ Bɔkoꞌba kusönö ma gbɔ ŋgï yaga minza kpe rɔ ꞌba Kurïsïtö. 4Römöyï lïjë na rɔ kupö Yisarele ame mo ga Bɔkoꞌba koza ꞌdeni rɔ kole zi bo ne. Lïjë na rɔ ame mo ga Bɔkoꞌba kileme bi nzari ꞌba bi kɔpɔ abo zïnnï bo koꞌdɔ lömu ꞌdeni tïnnï, bo kiꞌdi köꞌdu kiꞌdi abo ꞌdeni zïnnï. Lïjë na rɔ bɔ kumötu bo rɔ ma kodɔrɔ mo tönë ga. Lïjë na bo kulömu ꞌdeni ꞌdɔ toꞌdɔ yëyï dönnï. 5Lïjë na rɔ kupö ma kɔdɔ kako di yï lïŋgï ze mo tönë. Ma rɔ gɔ ꞌba bilaka lesi Kurïsïtö ɔdɔ di mï dɔ kupö lïjë. Akïlëlu këdï zi bo Bɔkoꞌba löbu ꞌba dɔ wa pili nime rɔ ŋburuŋburu. Amini.
6Tine wa naga nime mëdï miya ne inza gɔ ame kiya ꞌdeni te lömu ꞌba Bɔkoꞌba mo tönë ïlïkö ꞌdeni rɔ yawa. 7Römöyï dɔ kupö Yisarele pili na dë rɔ ma bo koza ꞌdeni rɔ ꞌba bo mo ga. Pele rɔ dɔ kupö Abarayama ga inza pili rɔ gɔmo rɔ kole ꞌba Bɔkoꞌba. Römöyï Bɔkoꞌba na kiya tönë bine zi Abarayama te, “Yisika na ti koja dɔ kupö yï yaga.”
8Omba bine ileme ŋgï kole ꞌba Abarayama ama ga köyö ŋge gɔ ꞌba yida rɔ ne inza rɔ ꞌba Bɔkoꞌba. Tine ame mo ga köyö gɔ kpa bo Bɔkoꞌba ne na rɔ ꞌba bo ga rɔ kupö ma laka ꞌba Abarayama mo ga. 9Römöyï bo Bɔkoꞌba ulömu ꞌdeni mɔlo kiya te, “Mëdï mileki mako kabate kina Sara ti köyö kole ŋgï.”
10Tine gɔmo na dë ŋge nima. Kole rïyö tönë ga Rebeka köyö ne ꞌbu mo ŋge kɔtɔ ame bo na rɔ ꞌbu ze löbu Yisika ne. 11-12Tine Bɔkoꞌba iya mɔlo zi Rebeka te, “Bɔ ma löbu mo ti koja laja zi ma titi mo.” Lende nime Bɔkoꞌba iya ꞌdeni te gba kota kinza köyö lïjë dë, gbï gba kota kinza ma lïjë koꞌdɔ ɔtɔ mɔtɔ ma laka ala ma kënyë. Bo iya ꞌdeni mɔlo tara ꞌdɔ kileme bɔ ma bo koweli ꞌdeni mo. Bo oꞌdɔ te gɔ akoꞌdɔkɔ abo ꞌdɔ kileme yëyï abo ma këdï dɔ ma kɔtɔ mo nima gɔ dëkï abo, tine inza gɔ a ma kole nima koꞌdɔ. 13Ëdï ꞌdeni kɔzɔ ma tönë kugu mï buku ꞌba Bɔkoꞌba ne tara, ame kiya te, “Yakoba na mɔꞌɔ. Milagi ꞌdeni di rɔ Esawu.”
14Ne tine waꞌdi na gɔ diyake nati? Gɔ diyake te Bɔkoꞌba na kirasi lende zi ma kɔtɔ mo nima? Inza du te tara. 15Römöyï bo iya zi Musa te, “Ma, ti mileme mï koŋmi ma ti mï këyï ma zïnnï lïjë ame ga migeli ꞌdeni ne.”
16Omba akoweli nime inza kpe gɔ akoꞌdɔ ala gɔ akoꞌdɔkɔ ze ꞌba bilaka lesi, tine ꞌdeni ŋge gɔ mï këyï ꞌba Bɔkoꞌba. 17Römöyï mï buku ꞌba Bɔkoꞌba iya ꞌdeni tönë zi bɔ dɔliŋɔ ꞌba Ezipeto te, “Moꞌdɔ yi ꞌdeni rɔ bɔ dɔliŋɔ ꞌdɔ mileme tigɔ dɔ kiteli ma tïyï. Kina ꞌdɔ möyï ma kïlëbï ti timo kote mï dɔyayi nime pili.” 18Gɔ akoꞌdɔkɔ abo ꞌba Bɔkoꞌba na me bo këdï koꞌdɔ abo mï këyï ꞌdeni zi ame ga bo kigeli ne. Kina gɔ akoꞌdɔkɔ abo na ma gbï bo këdï kiꞌdi ama ga këdï yaga rɔ minyi.
Ya Ti Tigɔ
19Tine mɔtɔga nï mɔtɔ ti kebe kiya zö te, “Ne ma këdï tara yɔ bo Bɔkoꞌba ëdï koꞌja bi ŋgɔrɔ gba ꞌböwu di rɔ bilaka rɔ ma totondo ga? Yë na ti kaꞌda akoꞌdɔkɔ abo?” 20Ne nï bɔ pɔri ma, ti miya zïyï, “Nï yë na ꞌdɔ kileki dɔ lende tara zi Bɔkoꞌba? Kete ebe ra kititi bɔ koꞌba nï kiya te, ‘Oꞌba ma te gɔ waꞌdi?’” 21Bɔ laꞌba mo na koꞌba ëꞌbënï kɔzɔ ma bo koꞌdɔkɔ. Mɔtɔga di mï korɔꞌbɔ konzɔ kɔtɔ nima na bo koꞌba kete ŋgï rïyö, mɔtɔ rɔ kete ꞌba wa ma kondi tine mɔtɔ rɔ ꞌba wa ma yawa naga.
22Kina gbï tara mï akoꞌdɔkɔ ꞌba Bɔkoꞌba. Ya ti tigɔ abo nime bo koꞌdɔkɔ pele tileme mo zi bilaka ne tine bo ogbɔ rɔ bo ꞌdeni le tötï liya zïnnï lïjë ma bo këdï kote dönnï ti ya abo mo tönë ga. 23Kina mɔtɔ gbï rɔ löbu abo nime na bo koꞌdɔkɔ tileme mɔri mo ame bo kodɔ ꞌdeni dɔze ma rɔ a ꞌba mï këyï abo mo ga ne. Ze ma bo kileŋo ꞌdeni ꞌdɔ doꞌjake rɔ löbu abo mo tönë ne. 24Römöyï ze na rɔ ma bo kïdëkï ꞌdeni mo ga. Tine bo ïdëkï dë ŋge kɔtɔ di mï löŋgö Yudayi, gbï di mï löŋgö bɔ löwö ni. 25Kina kɔzɔ ma tönë Bɔkoꞌba kiya mï akugu ꞌba Oseya ne tara, ame kiya te, “Bilaka ame ga pele kinza rɔ ꞌbama ne ti mïdëkï ꞌdeni rɔ ꞌbama. Dɔ kupö ame ga pele mɔꞌɔ dë ne ti mïdëkï ꞌdeni rɔ ma mɔꞌɔ. 26Kina gbï bi kɔtɔ mo nima na tönë kiya te, ‘Kpe ma ꞌbama ga na dë,’ tine ti kïdëkï lïjë ꞌdeni rɔ kole ꞌba Bɔkoꞌba bɔ dïdï.”
27Kina gbï kɔzɔ ma tönë bine Yesaya kiya te, “Yisarele nima konzi pele kulöwö kɔzɔ yayi lida ꞌba kpa mini löbu ne, kɔsɔ ma ndö te mo ga na ŋge ti kɔmɔ. 28Römöyï bo ŋere Bɔkoꞌba ti kote todɔ karama abo ŋgï welo dönnï lïjë bilaka ꞌba dɔyayi nime.” 29Kina gbï kɔzɔ ma tönë bo Yesaya kiya mɔlo bine ne tara, ame kiya te, “Ma kiya te bo Bɔkoꞌba tigɔ dɔ kiteli kola kɔsɔ dɔ kupö ze ga dë, dëne ze ꞌdeni ŋgï kɔzɔ Sodomo ni ma ti Gomora.”
30Tine ame gɔ diyake tondo nati? Dëmba tine lïjë bɔ löwö mo tönë ga koloma kinza rɔ bɔ toma gɔ tëdï rɔ ma laka kɔmɔ Bɔkoꞌba ne leꞌjete lïjë na kiꞌdi dönnï gɔ lende abo kina lïjë na ꞌdeni rɔ ma laka kɔmɔ bo. 31Tine lïjë Yisarele mo tönë ga këdï koma ga gɔ ꞌbënnï tëdï rɔ ma laka ti toꞌdɔ köꞌdu kiꞌdi abo ne ɔꞌbɔ ga dë kpe toꞌja mo. 32Römöyï lïjë oma ŋgï tara kinza ma lïjë kiꞌdi dönnï gɔ lende mo, lïjë oma ëꞌbënnï ŋge ti akoꞌdɔ ꞌbënnï. Kina döku mo tönë buku ꞌba Bɔkoꞌba kiya lende mo ne kokpe ndïnnï ŋgï. 33Ame tönë kiya rönï gɔ köꞌdu ꞌba Kurïsïtö te, “Oŋgɔke te, mïdëyï döku ꞌdeni mï Yerosalema tokpe ndïnnï lïjë bilaka. Döku ame ꞌdɔ koŋma lïjë ne. Tine lïjë ame ga kiꞌdi dönnï ꞌdeni gɔ lende abo ne köꞌdu mo inza kaya kpe rönnï.”
10Mötu ꞌBa Pɔlo Gɔ Yudayi
1Löndö ma ga, akiteri ame mï dökïꞌdï ma bine ti mötu ma gönnï lïjë Yudayi bilaka ma ga dëne ꞌdɔ kɔmɔ lïjë tɔ kpe yaga. 2Mikali ŋgï rɔ ma laka lïjë mïnnï löbu gɔ ndɔbɔ ꞌba Bɔkoꞌba, tine akikali mo na kinza. 3Kɔri ꞌba lende laka abo ꞌba Bɔkoꞌba lïjë ikali dë yɔ, ma gɔ dönnï na za lïjë kebe toꞌdɔ mo. Kina ŋgï kɔri ꞌba ꞌdɔ tiꞌdi wa këdï rɔ ma laka kɔmɔ Bɔkoꞌba mo tönë lïjë ebe kola ꞌdeni za yaga. 4Römöyï köꞌdu kiꞌdi uꞌbë kpënï ꞌdeni pili rɔ Kurïsïtö ꞌdɔ ame ga kiꞌdi dönnï ŋgï gɔ lende abo ne na këdï ti rɔ ma laka kɔmɔ Bɔkoꞌba.
5Kina tönë ꞌdɔ Musa kiya bine gɔ lende ꞌba tëdï rɔ ma laka kɔmɔ Bɔkoꞌba gɔ toro köꞌdu kiꞌdi ne. Ame bo kiya te, “Bɔ ame koꞌdɔ köꞌdu kiꞌdi naga nime ne ti kïdïdï ŋgï yaga.” 6Tine ma kugu mï buku ꞌba Bɔkoꞌba gɔ tëdï rɔ ma laka kɔmɔ bo gɔ tiꞌdi dɔ gɔ lende abo mo na me te, “Nï, kinza kebe kiya dë ti mïyï te, ‘Yë na ti kari kömö ŋbö mïtɔrɔ toꞌde Kurïsïtö mo kako bërï bine? 7Yë na ti kɔdɔ ŋbö kari mï maliti toja Kurïsïtö mo kɔdɔ yaga di mï tölë?’” 8Kina ugu ꞌdeni gbï iya te, “Nï mɔtɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba ꞌdeni ŋɔli te dɔ ŋgila yï, dɔ dɔndeꞌde yï, kina gbï ꞌdeni mï dökïꞌdï yï.” Omba gogo ꞌjɔ ꞌba tiꞌdi dɔ gɔ lende ꞌba Kurïsïtö mo tönë na ma duwöwö ꞌdeni ziye ne. 9Kina me ɔdɔ nï na ŋgï kiya te ti kpëyï Kurïsïtö na rɔ ŋere, kiꞌdi döyï ŋgï gɔmo Bɔkoꞌba oja bo ꞌdeni yaga di mï tölë, ti kɔmɔ yi ŋgï.
10Römöyï ɔdɔ ze diꞌdike dɔze ŋgï gɔmo ti dökïꞌdï kɔtɔ na ti kiꞌdi ze ŋgï rɔ ma laka kɔmɔ Bɔkoꞌba. Kina ɔdɔ diyake ŋgï yaga ti kpeze kina ti kɔmɔ ze ŋgï. 11Mï buku ꞌba Bɔkoꞌba iya ꞌdeni te, “Lïjë ame ga pili kiꞌdi dönnï ꞌdeni gɔ lende abo ne köꞌdu mo inza kaya kpe rönnï.” 12Tine iya rönï ꞌdeni zi bilaka pili. Römöyï leꞌjete geli inza kpe mï löŋgö Yudayi ni ma ti bɔ löwö. Bɔkoꞌba na rɔ ŋere ꞌba bilaka nime pili. Yëyï löbu abo nime ꞌdeni pili rɔ ma koriya dɔ ame ga këdï kïdëkï bo ne. 13Kina tönë gbï kugu mï buku ꞌba Bɔkoꞌba kiya te, “Lïjë ame ga pili kïdëkï bo ŋere Bɔkoꞌba tokɔnyi lïjë ne, bo ti kɔmɔ ŋgï.”
14Tine ti lïjë kïdëkï bo totondo ɔdɔ lïjë kiꞌdi dönnï dë gɔ lende abo? Kina ti lïjë kiꞌdi dönnï gɔmo tondo ga ɔdɔ lïjë kuwö lende abo dë? Kina ti lïjë kuwö tondo mo ga ɔdɔ kuwöwö dë zïnnï? 15Kina ti kuwöwö rönï tondo ga ɔdɔ koja bɔ laja dë? Kina tönë buku ꞌba Bɔkoꞌba kiya bine te, “Tako ꞌba bɔ koꞌde laja laka naga nime ele te gɔ waꞌdi?”
16Tine pele tara bilaka mo ga pili na dë ꞌböwu kutï gɔ lende mo. Römöyï Yesaya mo na tönë kiya te, “Ŋere, yë na kiꞌdi dönï ra gɔ lende ze?” 17Kina me tiꞌdi dɔ gɔmo ako di mï tuwö lende mo. Tine tuwö mo ako di mï laja ꞌba Bɔkoꞌba mo tönë kuwöwö ne.
18Ne iꞌdike mititi te, “Lïjë Yudayi mo ga na kuwö ma ꞌbënnï dë?” Rɔ ma laka lïjë uwö römöyï kɔzɔ ma tönë kugu mï buku ꞌba Bɔkoꞌba bine kiya te, “Dönnï lïjë bɔ laja ma ga udu ŋgï kogba mï dɔliŋɔ. Lende ꞌbënnï ote mï dɔyayi nime ŋgï pili.” 19Kina iꞌdike mititi gbï te, “Tara ne lïjë Yisarele ikali ꞌjɔ ꞌba lende nime dë?” Musa na dɔgba kileme ma lïjë kikali ꞌdeni. Ame bo kiya tönë te Bɔkoꞌba iya te, “Ti miꞌdi mïye ŋgï kombi rɔ bilaka ame ga kinza du rɔ ɔtɔ ne. Kina ti miꞌdi lïjë bɔ rumö naga nima koma kpeye gɔ koꞌdɔke ꞌdïrï.”
20Kina Yesaya na kilaŋa rɔ bo ꞌdeni tönë kiya te, “Bɔkoꞌba iya te, ‘Bilaka ame ga pele koma ma dë ne na za ꞌböwu koꞌja ma. Bilaka ame ga kïdëkï ma dë ne na za mileme rɔma ꞌdeni teyi.’” 21Ma gɔ lende ꞌba Yisarele na bo kiya tönë te, “Mɔrɔ ꞌdeni ŋgï kada kösö dɔma rɔ yawa tïdëkï lïjë wa kinza kuwö dɔma bɔ lende kusë naga nime.”
11Kupö Yisarele Ma Laka
1Kina iꞌdike mititi te, “Bo Bɔkoꞌba ebe kilagi ꞌdeni ꞌböwu yaga di rɔ bilaka abo mo tönë ga?” Inza du te tara. Ma gbagba ma mo nime rɔ Yisarele di mï kupö Abarayama, kpa gɔli ꞌba Benyimona. 2Bɔkoꞌba ilagi dë du te yaga di rɔ bilaka abo ga ame bo koza ꞌdeni mɔlo di bi tisaki mo ne. Ikalike ma tönë kugu mï buku ꞌba Bɔkoꞌba ne dë? Ame Eliya koloma rɔ tomaꞌjo rɔ bo zi Bɔkoꞌba rɔ wali rönnï Yisarele kiya te, 3“Ŋere, bilaka naga nime lïjë ote dɔ bɔ kumë lende ꞌbï ga ꞌdeni ꞌdoyi yaga. Bi ꞌba toŋma akumu ꞌbï ga lïjë icaca dɔmo ꞌdeni ŋgï ꞌdoyi yaga. Ma na ŋge me kola ma ꞌdeni kɔtɔ kpökï. Kina me lïjë këdï ꞌdeni rɔ toma gɔma ꞌdɔ tupö ma gbï yaga.” 4Tine Bɔkoꞌba ileki dɔmo ꞌdeni tönë zi Eliya te, “Di mï löŋgö lïjë nime mogba ma ꞌbama ga ꞌdeni zö di yïmo kuluku ꞌbutë bi ꞌbutë dɔmosowɔ (7,000) ame ga kinza kulömu kpënnï dë zi akoro Bala ne.”
5Kina ꞌdeni gbï tara mï kada nime tɔne, kɔsɔ Yisarele ma ndö te mo ga ëdï ame Bɔkoꞌba koweli ꞌdeni yaga gɔ mï këyï abo. 6Ne kina me ɔdɔ toweli mo këdï ꞌdeni ŋge gɔ mï këyï, inza kpe nati gɔ ndɔbɔ koꞌdɔ. Römöyï ɔdɔ kinza tara mï këyï abo inza kpe nati gɔ bi mo rɔ mï këyï.
7Tine gɔ diya ꞌböwu tondo ga gɔmo nati? Wa mo tönë lïjë Yisarele koloma rɔ toma mo ne lïjë ebe koꞌja dë ꞌböwu, tine ma Bɔkoꞌba koweli di mï löŋgö lïjë mo naga na ŋge koꞌja. Tine ma ꞌbënnï lïjë ma laki mo naga nime minyi ꞌbënnï ꞌdeni ŋgï kɔzɔ ma tönë kugu mï buku ꞌba Bɔkoꞌba kiya te, 8“Bilaka naga nime, dɔ ti dökïꞌdï ma kinza koꞌdɔ ndɔbɔ na Bɔkoꞌba kiꞌdi ꞌdeni ŋgï zïnnï, kina me ꞌdeni ŋbö kömö mï kada nime tɔne kömönnï oꞌja gɔ bi dë, mbili nnï uwö lende dë gbï.” 9Kina me gbï tönë ꞌdɔ Dawidi kiya te, “Ee, Bɔkoꞌba kodɔ karama tɔ kpe dönnï. Ŋbele ꞌbënnï nima kuyï rönnï tɔ kpe yaga zïnnï rɔ ŋgɔwo koꞌba lïjë. 10Kïyölu kömönnï nima tɔ kpe yaga kinza lïjë koꞌja gɔ bi ra. Odi gönnï nima tɔ ŋburu lïjë köꞌbö tombi gomɔ ꞌbënnï ga nduwë rɔ kɔmɔ lëndö.”
11Kina iꞌdike mititi gbï te, “Me tönë lïjë Yudayi kɔcɔ yaga ne na kɔrɔ ŋgï rɔ laꞌba ma ŋburu zïnnï?” Inza du te tara. Lende kirasi ꞌbënnï na me koꞌde kɔnyi ŋgï zi ma rɔ bɔ löwö ni. Römöyï ꞌdɔ kiꞌdi lïjë Yudayi kutï gbï toꞌja mo kɔzɔ ꞌba bɔ löwö. 12Ne kina me ɔdɔ lende kënyë ꞌbënnï ꞌba Yudayi mo tönë na këdï koꞌde yëyï ma dɔ kiteli ꞌdeni mï dɔyayi, tɔcɔ yaga ꞌbënnï na këdï koꞌde yëyï ma dɔ kiteli ꞌdeni zi bɔ löwö tara tine, todɔꞌbɔ lïjë Yudayi rɔ gɔmo mo, yëyï mo ti këdï ŋgï kulöwö tondo ga na te?
Kɔnyi ꞌBa Bɔ Löwö
13Mëdï miya ame ꞌdeni ziye kpe ma rɔ bɔ löwö ni. Kina kɔzɔ ame ma na ꞌdeni rɔ bɔ laja ziye ne tara, ti moyo rɔma ti gɔ laja koja ma 14gɔ kiꞌdi Yudayi ma ꞌbeze mo tönë ga kebe kutï ti gɔmo, gɔ kɔmɔ mɔtɔ ga ꞌjaa yayi. 15Me ɔdɔ bo Bɔkoꞌba kilagi di rönnï na bo koꞌdɔ pɔri ŋgï ti bilaka lesi pili, ɔdɔ bo kutï ꞌdeni dönnï lïjë Yudayi kada mɔtɔ yayi ti këdï ŋgï tondo? Omba kina ti këdï ŋgï rɔ yëyï ma löbu kɔzɔ tïdïdï töku.
16Kina kɔzɔ ame ɔdɔ dɔndende ꞌba wa na kulömu ꞌdeni zi Bɔkoꞌba, omba kɔsɔ mo nima ꞌdeni pili rɔ abo. Kina ɔdɔ kulömu ŋgiraꞌda lïjë Yudayi mo na ꞌdeni zi bo, omba dɔŋgila mo ga ꞌdeni pili rɔ abo. 17Ŋgërï ma bo Bɔkoꞌba kïdïyë mo tönë na me koke dɔndende ma kunzï mo ga ꞌdeni yaga konzo ꞌba ŋgërï ꞌba mökö teyi. Kpe bɔ löwö ni na ꞌdeni rɔ dɔŋgila ma konzo mo naga ꞌdɔ këddïke ti tigɔ dɔ kiteli ꞌba ŋgiraꞌda nime. 18Tine kpe kinza kebe kudölïke lïjë dɔŋgila ma koke ꞌdeni yaga mo naga nima dë. Kpe gɔ kebe kudölïke lïjë rɔ ma totondo? Yë na këdï kogbɔ ye kpe dɔŋgila, ŋgiraꞌda na dë këdï kogbɔ ye?
19Tine ma ꞌdɔ kiyake na te, “Oke dɔŋgila mo ꞌdeni yaga ꞌdɔ konzo ma dɔmo.” 20Omba kina ŋgï te rɔ ma laka, tine oke lïjë ꞌdeni yaga gɔ lende kinza tiꞌdi dɔ gɔmo ꞌbënnï. Ne ma ꞌbeye Bɔkoꞌba onzo ye ꞌdeni dɔmo gɔ tiꞌdi dɔye gɔ lende abo. Kina kinza kolomake dë ti dɔ kombi, olomake ti tikere. 21Me ɔdɔ lïjë Yudayi ame mo ga rɔ dɔŋgila ma kötu timo mo ga na kɔꞌɔ rɔmo dë tara, ma komerike ꞌbeye iyake te kpe na ti bo kɔꞌɔ rɔye tëgë?
22Bine doꞌjake ꞌdeni ma mï këyï ti mï kata abo ꞌba Bɔkoꞌba na tondo. Mï kata abo ŋgï kulöwö rɔ ame ga koꞌdɔ lende kënyë ne. Tine kpe mï këyï abo ŋge ziye ɔdɔ köꞌböke mï kɔri mo. Ɔdɔ köꞌböke dë tara bo ti koke ye gbï yaga. 23Kina ɔdɔ lïjë Yudayi mo naga nima könyö dë ŋgï nduwë gɔ lende ꞌba kinza tiꞌdi dönnï gɔ lende abo nime, bo ti konzo lïjë ŋgï kileki teyi. Römöyï bo Bɔkoꞌba na ti tigɔ mo ꞌdɔ tonzo lïjë kileki ꞌböwu teyi. 24Me ɔdɔ kpe ma kötuke mökö naga na bo kebe koke ꞌdeni konzo dɔ ŋgiraꞌda ma kïdïyë nima kinza rɔ ma kötu tiye mo ne, tonzo lïjë dɔŋgila ma kötu timo naga nima kileki gɔ bi mo na ti konya dɔ bo?
Mï Këyï ꞌBa Bɔkoꞌba
25Kpe löndö ma ga, moꞌdɔkɔ ziye kinza kolomake dë ŋgï kulöwö ti meri mo te, ikalike wa ꞌdeni rɔ dɔ kiteli. Tine ꞌjɔ ꞌba wa ma rɔ ma kusu naga ti mileme ꞌdeni ziye. Minyi nime inza köꞌbö ŋburu tara. Indaꞌba dɔ kapa Yisarele ma konzi ꞌdeni ŋge timo ŋbö lïjë bɔ löwö ma bo koweli ꞌdeni naga kako pili zi bo Bɔkoꞌba. 26Kina ꞌdɔ kɔmɔ lïjë Yisarele pili ŋgï ti yaga kɔzɔ ma tönë kiya te, “Bɔ këdï kako tɔmɔ wa di mï tölë ti kɔdɔ ꞌdeni di mï Yerosalema. Bo na ti kona lende kënyë ꞌdeni ꞌdoyi yaga di mï kupö Yakoba. 27Ma Bɔkoꞌba, ti moꞌdɔ lömu ma nime tïnnï ɔdɔ mombi lende kënyë ꞌbënnï ꞌdeni yaga.”
28Kina me Bɔkoꞌba ꞌdeni rɔ ya ti lïjë Yudayi gɔ kokɔnyi ye kpe bɔ löwö römöyï lïjë ma ꞌbënnï iꞌdi dönnï dë gɔ laja laka abo. Tine ꞌbu nnï löbu ga na rɔ ma bo koweli mo kina me akɔꞌɔ abo gba gönnï. 29Römöyï ɔdɔ bo Bɔkoꞌba koweli abo ꞌdeni toꞌdɔ yëyï dɔmo bo uyï yïmo dë. 30Tine kpe ma ꞌbeye bɔ löwö, tönë pa bine uwöke dɔ bo dë. Kina me ma leꞌjete kpe na koꞌjake mï këyï abo ꞌba Bɔkoꞌba ꞌdeni römöyï lïjë Yudayi mo ga ebe kuwö dɔ bo dë kpe. 31Ma leꞌjete lïjë ebe kuwö dɔ bo dë kpe römöyï gɔ lïjë koꞌja mï këyï kɔtɔ nima koꞌjake ne gbï nati. 32Römöyï Bɔkoꞌba na me kodɔ kpa bilaka ꞌdeni pili me kuwö dɔ bo dë ꞌdɔ bo na koꞌdɔ mï këyï abo ꞌjaa zïnnï pili.
33Oŋgɔke ti yayi. Yëyï ti akikali abo ꞌba Bɔkoꞌba na ŋgï rɔ dɔ kiteli. Bɔtɔ mɔtɔ ɔꞌbɔ dë tïyëtï gɔ burë koꞌdɔ abo ala kɔꞌbɔ tiyari gɔ ndɔbɔ koꞌdɔ abo. 34Kina kɔzɔ ma tönë kugu mï buku ꞌba Bɔkoꞌba ne tara, ame kiya te, “Yë na ti kɔꞌbɔ tikali meri ꞌba dɔ Bɔkoꞌba? Yë na ti kɔꞌbɔ tiꞌdi lende zi bo? 35Yë na kiꞌdi wa ra zi bo kiteri ꞌböwu ꞌdɔ bo kopi bi mo teyi?” 36Wa pili bo na me koꞌba. Wa pili naga nime bo na me kiꞌdi ꞌdɔ këdï kina ꞌdɔ këdï zi bo. Rɔ löbu këdï ti zi bo Bɔkoꞌba rɔ ŋburuŋburu. Amini.
12Loma Ma Laka
1Kina me ꞌdeni ti ziye kpe löndö ma ga, momaꞌjo rɔma ziye gɔ mï këyï ꞌba Bɔkoꞌba nime zize ne. Iꞌdike rɔye këdï kɔtɔ laka rɔ kpa közï zi Bɔkoꞌba ꞌdɔ loma ꞌbe kïyëyï dökïꞌdï bo. Ame kina rɔ mötu ma laka ziye toꞌdɔ mo zi bo. 2Kinza kiꞌdike rɔye dë ŋgï këdï yaga kɔzɔ wa ꞌba dɔliŋɔ nime. Iꞌdike Bɔkoꞌba kuyï ye yaga mï meri laꞌja. Römöyï ꞌdɔ kikalike akoꞌdɔkɔ ꞌba Bɔkoꞌba gɔ lende koꞌdɔ ꞌbe pili kïyëyï dökïꞌdï bo.
3Miꞌdi ame ꞌdeni ziye pili te ti mï këyï nime bo kiꞌdi ꞌdeni zö ne. Nï mɔtɔ kinza komeri röyï dë kiya te nï na ꞌdeni ŋgï kulöwö laka rɔ dɔ kiteli. Tine ma laka mo oloma le këyï mï meri ꞌbï. Laka ꞌbï ꞌba bɔ mɔtɔ na rɔ tiꞌdi döyï gɔ lende ꞌba Yësu Kurïsïtö kɔzɔ ame Bɔkoꞌba kiꞌdi ꞌdeni zïyï ne. 4Römöyï kɔzɔ ame mï yida rɔ kɔtɔ kapa ꞌba yida rɔ ŋgï ŋbaŋi ti ndɔbɔ mo ga pili rɔ ꞌberiꞌberi ne, 5kina gbï tara ze pele rɔ ma konzi nime mï rɔ kodɔꞌbɔ ti Kurïsïtö ze pili rɔ yida rɔ kɔtɔ. Kina rɔ gɔze nime pili rɔ kɔtɔkɔtɔ, ze kapa ꞌba yida rɔ kɔtɔ ze nime na.
6Kina Bɔkoꞌba iꞌdi kpa közï ꞌdeni zize pili rɔ ꞌberiꞌberi gɔ mï këyï abo. Kina doꞌdɔke ndɔbɔ mo ti. Mɔtɔ oꞌdɔ ti ma ꞌbëyï ma kiꞌdi ꞌdeni zïyï mo. Ɔdɔ kpa közï ꞌbëyï ꞌba bɔ mɔtɔ këdï rɔ tumë lende, oꞌdɔ ti gɔ ma bo kiꞌdi ꞌdeni zïyï kiꞌdi döyï gɔmo mo nima. 7Ɔdɔ ma ꞌbëyï këdï rɔ ndɔbɔ mï kanisa mo, oꞌdɔ ti. Ne ɔdɔ këdï rɔ akiyandi, iyandi ti. 8Ala ɔdɔ këdï rɔ tocɔ mï këddï, ocɔ ti. Nï ame këdï kiꞌdi ma ꞌbëyï rɔ akiꞌdi zi bɔ lisa ni ne iꞌdi ti, ti mï kɔtɔ. Ala ɔdɔ ma ꞌbëyï këdï rɔ közï kakpa mo ogbɔ röyï laka teyi. Ne ɔdɔ ma ꞌbëyï këdï rɔ toꞌdɔ mï koŋmi oꞌdɔ ti, ti lɔŋɔ mo.
Akɔꞌɔ Ma Laka
9Iꞌdike akɔꞌɔ ꞌbe këdï ti, ti dökïꞌdï kɔtɔ. Oꞌjike lende kënyë. Lende laka na kindaꞌbake kitigɔ. 10Ɔꞌɔke rɔye rɔ gɔ rɔye kɔzɔ löndö kɔtɔ mï Kurïsïtö. Kpe, öꞌböke ti ŋburu kitigɔ mï toro rɔye rɔ gɔ rɔye.
11Indaꞌbake ndɔbɔ kitigɔ kinza nï mɔtɔ koꞌdɔ tïkëpï dë. Tine ogbɔke rɔye laka toja laja zi ŋere Kurïsïtö. 12Kina iliyake ti mï kɔmɔ kiꞌdi ꞌbe gɔ yëyï abo ꞌba Bɔkoꞌba. Mï gomɔ ꞌbe ga pili olomake ti mï këddï ŋburu ti mötu koꞌdɔ. 13Okɔnyike löndö ame ga rɔ leri ne ti wa ma këddïke timo. Iꞌdike liŋɔ ꞌbe ga kpamo këdï ŋburu yaga rɔ gböŋö zi bɔ löwö.
14Ya ame ga koꞌdɔ közï kasi ziye ne ititike Bɔkoꞌba koꞌdɔ yëyï dɔmo. Yëyï na kititike bo gɔmo bo koꞌdɔ dönnï kinza kititike bo dë tusönö lïjë. 15Olomake rɔ lɔŋɔ ti ya ame ga rɔ lɔŋɔ ne. Uduke kɔtɔ ti ame ga këdï kudu ne. 16Kinza koꞌdɔke geli dë mï löŋgö ye. Kinza koꞌdɔke dɔ kombi dë. Ilekike rɔye liya bërï toja laja rɔ gɔ rɔye. Kinza koꞌdɔ röyï dë kulöwö kiya te nï na rɔ bɔ lende kikali.
17Kinza kebe kilekike dɔ lende kënyë dë ti lende kënyë. Iꞌdike akoꞌdɔ ꞌbe këdï rɔ ame bilaka pili kutï gɔmo ne. 18Ogbɔ röyï tiꞌdi lende këyï na ꞌdɔ këdï mï löŋgö yï ma ti bilaka ma laki pili.
19Kpe ame ga mɔꞌɔ ye ne, kinza kebeke dë topi dɔkolo. Ola zi bo Bɔkoꞌba ꞌdɔ bo koꞌdɔ gɔ ya abo. Römöyï mï buku abo ꞌba Bɔkoꞌba bo iya ꞌdeni te, “Ma na ti mopi dɔkolo. Monda nima ma na ti mileki dɔmo.” 20Kina gbï kɔzɔ ma tönë kugu ne tara, “Ɔdɔ koꞌja bɔ ya ꞌbï këdï rɔ ꞌbö iꞌdi akonyo teyi. Ɔdɔ koꞌja bo këdï rɔ koda mini iꞌdi mini zi bo. Römöyï ti toꞌdɔ mo kɔzɔ a nime te na ti koꞌde dɔ kuluꞌbutï zi bo.”
21Nï kinza kola röyï dë zi lende kënyë kaꞌda yi. Tine aꞌda lende kënyë yaga ti lende laka koꞌdɔ ꞌbï.
13Tuwö Dɔ Turu
1Kina ti kpe rɔ gɔye pili uwöke dɔ turu ꞌba mï dɔyayi ꞌbe. Römöyï közï kakpa ꞌba wa pili ako di zi Bɔkoꞌba. Kina me közï kakpa nime leꞌjete mï dɔyayi ꞌbe ne bo na kiꞌdi. 2Bɔ ame kilagi tuwö dɔ turu ne, ndose ꞌba Bɔkoꞌba na bo kilagi ꞌdeni. Kina bɔtɔ ame koꞌdɔ tara ne ti koꞌde karama ꞌba Bɔkoꞌba ŋgï timo dönï. 3Römöyï bilaka ame ga rɔ bɔ lende laka na dë këdï kere bɔ dönnï ga, tine bɔ lende kënyë na këdï kere.
Nï oꞌdɔkɔ ꞌdɔ dökïꞌdï yï köꞌbö ŋburu rɔ ma köpu di zi bɔ közï kakpa? Ne ɔdɔ koꞌdɔkɔ dë, oꞌdɔ wa ma laka ꞌdɔ mï bo këyï röyï. 4Römöyï bo na ꞌdeni rɔ bɔ laja ꞌba Bɔkoꞌba bine tokɔnyi yi. Ne ɔdɔ nï kikali röyï ꞌdeni rɔ bɔ kirasi lende kinza kiꞌdi dömbëlï yï kolɔdɔ dë römöyï turu nima kiꞌdi dɔ bo ne iꞌdi dë rɔ ma sari. Ndɔbɔ abo na rɔ todɔ ya ꞌba Bɔkoꞌba dɔ bɔ lende kirasi. 5Kina me nï mɔtɔ zïyï tuwö dɔ turu, tine inza ŋge gɔ ame ꞌdɔ kɔmɔ timo di kpa ya ꞌba Bɔkoꞌba ne, oꞌdɔ gɔ këdï rɔ lende laka zïyï.
6Gɔ köꞌdu mo na gbï kiꞌdi këddï kopike awada ne römöyï lïjë turu na ꞌdeni rɔ bɔ laja abo ꞌba Bɔkoꞌba mï ndɔbɔ nime. 7Kina opike wali ꞌba gɔye ga ti pili yaga zïnnï rɔ gɔ dɔkomali awada pili ti lende koro ti rɔ koyo mo.
Ɔꞌɔ Lëpï Yï
8Kinza kolake wali ꞌba a mɔtɔ dë këdï gɔye, tine ꞌdɔ wali ꞌba akɔꞌɔ na ŋge kiꞌdike këdï gɔye. Römöyï nï ame kɔꞌɔ lëpï yï mɔtɔ ne, köꞌdu kiꞌdi abo ꞌba Bɔkoꞌba na me ꞌdeni gbï pili koꞌdɔ. 9Römöyï köꞌdu kiꞌdi iya ꞌdeni tönë bine te, “Kinza koꞌdɔ yërï dë. Kinza koꞌdɔ röyï dë rɔ bɔ közï roma. Kinza koꞌdɔ ꞌbögö dë. Kinza koꞌdɔ mï kombi dë.” Kina köꞌdu kiꞌdi naga nime ti mɔtɔ ga pili ɔrɔ ꞌdeni dɔ ame kiya te, “Ɔꞌɔ bilaka lesi lëpï yï mɔtɔ gbï kɔzɔ ame kɔꞌɔ yida röyï ne tara.” 10Akɔꞌɔ iꞌdi kirasi lende dë zi lëpï mɔtɔ, omba kina kote gɔ köꞌdu kiꞌdi pili ꞌba Bɔkoꞌba.
11Kina oꞌdɔke ti te römöyï ikalike ꞌdeni kada mo na yala. Kada ꞌba toŋgɔ bi yaga di bi ꞌba töꞌdö na me kömö ꞌdeni. Römöyï ma leꞌjete kada abo ꞌba tɔmɔ ze mo tönë ꞌdeni ŋɔli rɔze di rɔ ma tönë gba bine diꞌdike dɔze gɔmo ne. 12Korɔndɔ ëdï kote rönï yaga gïrï nime kada na ꞌdeni ŋɔli tize. Kina iꞌdi duꞌduke akoꞌdɔ ꞌba bi kölu ti yaga mökö dusuke rɔ jama ꞌba ya ꞌba mï kada na rɔze. 13Kina diꞌdike rɔze ti këdï yaga laka rɔ bilaka ꞌba mï kada. Kinza diꞌdike rɔze dë këdï rɔ ꞌba ndörö tuwë layi rɔ dɔ közï kënyë, toꞌdɔ yërï, toꞌdɔ ꞌdïrï ala mï kombi. 14Tine jama ꞌba ya ꞌba ŋere Yësu Kurïsïtö na kindaꞌbake, kolake gɔ lende kënyë ꞌba yida rɔ yaga ti akoꞌdɔkɔ mo ga.
14Kinza Kilende Dë Rɔ Bɔtɔ
1Kpe kinza koꞌdɔke kowasa dë ti bilaka ame ga kitigɔ dë gba laka mï tiꞌdi dönnï gɔ lende ꞌba Kurïsïtö ne. Tine oꞌdeke lïjë kako mï löŋgö ye. 2Römöyï ꞌba bɔ mɔtɔ tiꞌdi dɔ bo gɔ lende ꞌba Kurïsïtö iꞌdi bo ŋgï konyo wa pili rɔ gɔmo. Tine ma ꞌba bɔ mɔtɔ ame bo kitigɔ dë gba laka yïmo ne iꞌdi bo ŋgï ŋge konyo ma ꞌba bo rɔ möku. 3Kina kinza bɔ ma konyo mo nima kebe dë tudölï bɔ ma koro tonyo mo nima. Kina kinza bɔ ma koro mo nima kebe dë tilende rɔ bɔ ma konyo ꞌdeni mo nima römöyï Bɔkoꞌba utï ꞌdeni dönnï kpaki rɔ ꞌba bo ga. 4Nï yë na kebe ŋgï tilende rɔ bɔ laja ꞌba bɔ mɔtɔ tara? Löbu abo na ŋge këdï kiya laka ti kënyë ꞌba ndɔbɔ abo. Kina ti bo koꞌdɔ ŋgï laka römöyï Kurïsïtö löbu ze mo ɔꞌbɔ ŋgï ꞌdɔ tiꞌdi bo koꞌdɔ tara.
5Bɔ mɔtɔ omeri ꞌba bo tëgë kada ma dɔ kɔtɔ mɔtɔ na koro kulöwö rɔ dɔ kiteli di dɔ mɔtɔ. Tine bɔ mɔtɔ omeri ma ꞌba bo tëgë kada pili rɔ gɔmo rɔ ma koriya. Ne ma laka mo nï mɔtɔ ꞌbëyï mo nima iꞌdi lende mo kɔdɔ laka mï döyï. 6Bɔ ama komeri lende ꞌba kada ma dɔ kɔtɔ mɔtɔ na ŋgï kulöwö ne, bo oꞌdɔ ꞌdeni toro Kurïsïtö ŋere ze timo. Kina bɔ ama konyo ma ꞌba bo dɔkomali wa ꞌdoyi rɔ gɔmo ne oꞌdɔ ꞌdeni gbï toro Kurïsïtö ŋere ze timo römöyï bo ileki yëëꞌdï mo ŋgï zi Bɔkoꞌba. Kina bɔ ame koro tonyo wa mɔtɔ ga ne, oꞌdɔ ꞌdeni gbï toro Kurïsïtö ŋere ze timo kina bo kileki yëëꞌdï mo ŋgï zi Bɔkoꞌba. 7Römöyï ma kɔtɔ mɔtɔ di mï löŋgö ze nime bine oloma dë ŋge toro gbagba bo ala tölë gɔ toro gbagba bo. 8Tine ɔdɔ dolomake bine, loma ze pili toro bo Kurïsïtö ŋere ze. Kina ɔdɔ dölëke, ti dölëke toro bo. Kina me ɔdɔ ze dölëke ala dolomake, ze pili rɔ ꞌba bo ꞌba Kurïsïtö ŋere ze.
9Gɔ köꞌdu mo na me ꞌdɔ kiꞌdi Kurïsïtö kako kölë bine kɔdɔ yaga di mï tölë ne ꞌdɔ bo këdï rɔ ŋere zi bɔ loma ni gbï ti töku ni. 10Tine nï ëddï kilende rɔ löndö yï mɔtɔ gɔ waꞌdi? Nï mɔtɔ mo ëddï kudölï löndö yï mɔtɔ gɔ waꞌdi? Ze nime pili dëdï dari dɔrɔke kɔmɔ kïtï ꞌba burë ꞌba Bɔkoꞌba. 11Römöyï ugu ꞌdeni ame tönë bo ŋere Bɔkoꞌba kiya te, “Kɔzɔ dïdï ma, rɔ gɔ bilaka lesi pili ti kolɔdɔ ŋgï bërï kɔmɔ ma. Kina ti lïjë kutï ŋgï kiya te ma na rɔ Bɔkoꞌba.” 12Kina rɔ gɔze nime pili mɔtɔ nï na ti kïyëtï gɔ lende ti akoꞌdɔ ꞌbï zi Bɔkoꞌba.
Kinza Kirasi Mï Meri ꞌBa Bɔtɔ Dë
13Kina ti, iꞌdike dolake gɔ tilende rɔ lëpï ze ga yaga. Ma laka mo kinza debe duruwöke a ꞌba laꞌba dë këdï yaga mï kɔri zi lëpï ze mɔtɔ ga ame këdï kiꞌdi lëpï yï kilaꞌba ŋgï mï lende kënyë ne. 14Gɔ ame ma ꞌdeni rɔ akɔtɔ ti Yësu Kurïsïtö ne mikali ŋgï akonyo mɔtɔ inza ame kiꞌdi bilaka rɔ tiꞌda kɔmɔ Bɔkoꞌba. Ne ɔdɔ nï bɔ mo na komeri ëꞌbï kiya te a mɔtɔ nima ti kiꞌdi yi këdï rɔ tiꞌda, ti koꞌdɔ rönï ŋgï tara zïyï. 15Kina me ɔdɔ wa ame këddï konyo ne kebe koꞌdɔ lëpï yï mɔtɔ dë kpe kele omba nï inza ëꞌbï kpe nati mï kɔri ꞌba akɔꞌɔ. Tine nï kinza kiꞌdi wa ame këddï konyo ne dë kebe kirasi ma kɔtɔ ame Kurïsïtö kölë ꞌdeni bine gɔ lende mo ne.
16Kinza kebe kiꞌdi wa ame koza ꞌdeni yaga zïyï rɔ ma laka ne dë kinda ŋgï rɔ lende kënyë zi lëpï yï mɔtɔ. 17Römöyï tëdï mï ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba inza gɔ wa ma këddï konyo ala kuwë, tine ŋge gɔ ame Nyï Kɔtɔ Laka kiꞌdi yi ꞌdeni laka kɔmɔ Bɔkoꞌba toloma mï lende këyï ti lɔŋɔ. 18Bɔ ame koja laja ŋgï zi Kurïsïtö kɔzɔ a nime te ne na rɔ ma Bɔkoꞌba koꞌdɔkɔ kina bilaka lesi kutï gbï gɔmo.
19Kina diꞌdike kɔmɔze ti gɔ wa ame ga këdï koꞌde lende këyï gbï ti tigɔ zi lëpï ze ga ne. 20Kina kinza kebe kirasike ndɔbɔ ꞌba Bɔkoꞌba dë ŋgï yaga gɔ lende ꞌba akonyo. Wa pili rɔ gɔmo rɔ ma kele rɔ akonyo. Tine ɔdɔ nï mɔtɔ kebe kiꞌdi lëpï yï mɔtɔ kebe kilaꞌba di mïnï gɔ wa ma këddï konyo, na rɔ ma kënyë mo. 21Tine ma laka mo a mɔtɔ ame këdï kiꞌdi löndö yï mɔtɔ kilaꞌba di mïnï ne, kinza koꞌdɔ dë lipo ɔdɔ këdï pele rɔ tonyo yida ala tuwë layi ni pili ti a mɔtɔ ga.
22Meri ꞌbï nima këddï timo gɔ lende ꞌba akonyo naga nime ne, iꞌdi këdï ŋge mï löŋgö ye kpe ti bo Bɔkoꞌba. Nï ame kodɔrɔ bïcï lende dë röyï gɔ wa ma kikali kinza rɔ ma laka ne na ti yëyï. 23Tine nï ama konyo wa ma döyï rɔ ma kïlïkö gɔmo nima Bɔkoꞌba ti kodɔ karama mo ŋgï döyï römöyï oꞌdɔ dë du mï tiꞌdi döyï gɔ lende abo. Wa ame ga pili këddï koꞌdɔ kinza kiꞌdi döyï dë gɔmo këdï rɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba ne, ꞌdoyi rɔ gɔmo rɔ lende kënyë.
15Omeri Lende ꞌBa Lëpï Yï
1Ze ma ditigɔke ꞌdeni mï tiꞌdi dɔze gɔ lende ꞌba Kurïsïtö mo naga nime, ma laka mo zize ꞌdɔ tombi gomɔ ꞌba ya ma kinza ti tigɔ naga. Tine kinza ze döꞌböke dë ŋge tïyëyï dökïꞌdï ze. 2Nï mɔtɔ zïyï tomeri lende ꞌba lëpï yï ꞌdɔ koꞌdɔ rɔ wa ame gɔ këdï rɔ ma kïyëyï dökïꞌdï bo kïyëddï mï bo ne. 3Römöyï Kurïsïtö tönë bine ne dökïꞌdï bo na dë bo kïyëyï. Kina kɔzɔ ma tönë kugu bine mï buku ꞌba Bɔkoꞌba ne tara, ame kiya te, “Tiꞌja mo tönë kitiꞌja yi Bɔkoꞌba timo ne ileki ꞌdeni pili rɔma.” 4Wa pili naga nime kugu mï buku ꞌba Bɔkoꞌba ne, ugu ꞌdeni tiyandi ze timo ꞌdɔ dëdïke ti kɔmɔ kiꞌdi liya ti mï këddï gɔmo.
5Bo Bɔkoꞌba bɔ dɔ loma liya ti mï këddï kiꞌdi ye tɔ kpe koꞌdɔke kɔzɔ ꞌba Yësu Kurïsïtö kolomake ti meri kɔtɔ mï löŋgö ye. 6Kina ꞌdɔ kpe pili kïlëluke Bɔkoꞌba ꞌba Yësu Kurïsïtö ŋere ze ame gbï rɔ ꞌbu bo ne ti pili rɔ gɔye ti birɔ kɔtɔ.
7Kina ti kpe oꞌdɔke lëpï ye mɔtɔ ga gbï laka kɔzɔ löndö, kɔzɔ ma Kurïsïtö koꞌdɔ ye tara ꞌdɔ ma konzi kïlëlu Bɔkoꞌba ti gɔmo. 8Miya ziye, Kurïsïtö ileki rɔ bo ꞌdeni rɔ bɔ laja zi Yudayi tileme mo zïnnï Bɔkoꞌba ti koꞌdɔ yëyï zi ma kɔdɔ ŋgï di mï yï lïŋgï ꞌbënnï mo nima gɔ lömu mo tönë bo koꞌdɔ ꞌdeni zïnnï, 9kina gbï ꞌdɔ ma rɔ bɔ löwö mo ga kïlëlu Bɔkoꞌba ti gɔ mï këyï abo nime kɔzɔ ma tönë kugu mï buku ꞌba Bɔkoꞌba bine kiya te, “Kina ti, ti mïlëlu yi ŋgï mï löŋgö bɔ löwö ni. Ti moba ŋgala mo ŋgï mïlëlu möyï yï.” 10Kina gbï ti ma tönë kiya te, “Kpe ma rɔ bɔ löwö ni iliyake ti kɔtɔ tïnnï lïjë bilaka abo ga ꞌba Bɔkoꞌba.” 11Mɔtɔ na gbï kiya te, “Kpe bɔ löwö pili ïlëluke bo ŋere Bɔkoꞌba. Kpe bilaka ꞌba dɔliŋɔ pili ïlëluke bo.” 12Kina tönë Yesaya kiya gbï bine te, “Kupö Yisayi ti kɔdɔ ꞌdeni, ti kiꞌdi bo ŋgï këdï rɔ bɔ dɔ bɔ löwö ni. Lïjë ti këdï ŋgï ti kɔmɔ kiꞌdi gɔ yëyï abo.” 13Bɔkoꞌba bɔ dɔ kɔmɔ kiꞌdi gɔ mï këyï abo mo nime kiꞌdi ye tɔ kpe kiliyake këddïke lɔ ti lɔŋɔ mï tiꞌdi dɔye gɔmo. Kina ꞌdɔ kɔmɔ kiꞌdi ꞌbe gɔmo koto tïyöbu ti nduwë ti tigɔ ꞌba Nyï Kɔtɔ Laka.
Rɔ Koyo ꞌBa Pɔlo
14Löndö ma ga, ma di zö bine kpe indake ŋgï lɔ ti lende laka ti dɔkomali akikali, këddïke ꞌdeni tiyandi lëpï ye mɔtɔ ga gbï. 15Tine mï akugu nime moja kpama ꞌdeni mbowa ziye mï wa tönë ga bine ne kinza kudölu di dɔye. Moja kpama ꞌdeni tara gɔ mï këyï tönë Bɔkoꞌba koꞌdɔ ꞌdeni zö 16kiꞌdi ma rɔ bɔ laja ꞌba Yësu Kurïsïtö ziye kpe bɔ löwö ne. Mï tuwöwö laja ꞌba Kurïsïtö nime ma ꞌdeni ŋgï kɔzɔ bɔ akumu ꞌba Bɔkoꞌba ꞌdɔ moꞌde ye bɔ löwö zi bo rɔ kpa közï ma laka ma bo kutï dɔmo kulömu ꞌdeni ti Nyï Kɔtɔ Laka.
17Kina kɔzɔ ame ma ꞌdeni rɔ akɔtɔ ti Kurïsïtö ne, ti moyo rɔma ŋgï gɔ ndɔbɔ ma moꞌdɔ zi Bɔkoꞌba. 18Tine ma minza milaŋa rɔma tilende gɔ wa ame ga Kurïsïtö koꞌbɔꞌbi dë tö ne, gɔ kiꞌdi bɔ löwö tuwö dɔ Bɔkoꞌba. Bo oꞌdɔ ꞌdeni ti lende kiya gbï ti akoꞌdɔ ma 19gbï ti tigɔ ꞌba Nyï Kɔtɔ Laka mï gɔ kotɔ ma konzi. Mï liŋgere ma nime kisaki mɔlo di Yerosalema ŋbö kömö Iloriko ne, laja laka ꞌba Kurïsïtö na muwöwö ꞌdeni pili teyi. 20Akiteri ma nduwë tuwöwö laja ꞌba Kurïsïtö nime mï gɔ bi ame ga lëbï mo kömö dë gba teyi ne. Römöyï kinza mebe moꞌba ma ꞌbama ra dɔ gbɔndɔ kujë ꞌba bɔ mɔtɔ. 21Kina kɔzɔ ma tönë mï buku ꞌba Bɔkoꞌba kiya te, “Lïjë ame ga kiya lende abo dë zïnnï ne ti koꞌja ŋgï. Kina lïjë ame ga kuwö dë ne ti kikali ŋgï.”
Teri ꞌBa Pɔlo Gɔ Tari Romo
22Gɔ köꞌdu mo na me këdï kota ma ꞌdeni nduwë mï konzi kinza tömö ziye yayi ne. 23Tine leꞌjete ndɔbɔ ma mï kapa gɔ bi mɔtɔ naga nime bine mote ꞌdeni. Kina kɔzɔ ame miteri ꞌdeni kulöwö ꞌdɔ tari ziye yayi kɔmɔ kɔɔ mo konzi ne, 24miteri ꞌdɔ toꞌja ye mï tari ma Sepaniya. Kina ꞌdɔ kpe na kiꞌdike ma ꞌjaa gɔ kɔri di yayi ɔdɔ moloma ꞌdeni ŋgï mbowa miliya rɔma tiye laka. 25Tine ma gïrï nime mëdï gba mari Yerosalema toto a ꞌba kɔnyi zi bilaka ꞌba Bɔkoꞌba ama ga yayi ne. 26Römöyï kanisa ma mï Makedoniya ti ma Giriki bine omeri lende ꞌba bɔ lisa ma mï löŋgö bilaka ꞌba Bɔkoꞌba ma mï Yerosalema ꞌdeni kina me lïjë koja kpa közï ꞌdɔ toto mo zïnnï. 27Lïjë na ŋgï kiteri ëꞌbënnï toꞌdɔ mo. Tine rɔ ma laka ëdï ŋgï rɔ wali zïnnï topi mo tara römöyï lïjë bɔ löwö ni oꞌja yëyï ꞌba Bɔkoꞌba ꞌdeni di zi Yudayi. Kina ma laka mo na ŋgï zïnnï lïjë ma rɔ bɔ löwö tokɔnyi Yudayi tara ti wa ma lïjë këdï timo.
28Tine ɔdɔ mote ndɔbɔ nime ꞌdeni miꞌdi kpa közï nime ꞌdeni zïnnï, ti mudö kebe ziye yayi mala nduwë Sepaniya. 29Kina mikali ŋgï tömö ma ziye yayi ti këdï ŋgï lɔ ti yëyï ꞌba Kurïsïtö.
30Kpe löndö ma ga, kɔzɔ ame ze ꞌdeni rɔ akɔtɔ mï ŋere ze Yësu Kurïsïtö ne, momaꞌjo rɔma ziye, odɔꞌbɔke rɔye kɔtɔ tö mï mötu koꞌdɔ gɔma, mï akɔꞌɔ ꞌba Nyï Kɔtɔ Laka. 31Umötuke gɔma ꞌdɔ Bɔkoꞌba kokɔnyi ma kitata ma di zi ma kinza kiꞌdi dönnï dë gɔ lende abo ga di mï dɔyayi ꞌba Yudayi ne. Kina gbï gɔ bo kiꞌdi bilaka abo ga ma mï Yerosalema kogba kpa közï nime mëdï moto ne ti mï këyï. 32Kina gɔ mako ti ziye lɔ ti lɔŋɔ kina ɔdɔ këdï ŋgï rɔ akoꞌdɔkɔ abo ꞌba Bɔkoꞌba gɔ mindawo rɔma titi mbowa ziye yayi. 33Bɔkoꞌba bɔ lende këyï koloma tɔ kpe kɔtɔ tiye pili. Amini.
16Akumötö ꞌBa Pɔlo
1Ma na me mëdï moja lëmï ze Poyibe kari ziye. Lɔko na rɔ bɔ ndɔbɔ ꞌba kanisa ma mï Keŋgoriya. 2Indaꞌbake nï laka rɔ ꞌba Kurïsïtö ŋere ze, kpe bilaka ꞌba Bɔkoꞌba okɔnyike nï ti wa ma lɔko koꞌdɔkɔ di ziye. Römöyï lɔko oꞌdɔ kɔnyi ꞌdeni zi ma konzi gbï ti gbagba ma.
3Umötöke Purïsïkïla ni ti Akowila bɔ ndɔbɔ lëpï ma ga mï Yësu Kurïsïtö. 4Lïjë na tönë kilaŋa rönnï gɔ lende ma ame ma na dë ŋge kɔtɔ mëdï mileki yëëꞌdï mo zïnnï, tine rɔ gɔ bilaka ꞌba kanisa pili ma rɔ bɔ löwö mo ga ne. 5Kina umötöke bilaka ꞌba kanisa ame ga pili këdï kotɔtɔ kpënnï bi mötu liŋɔ ꞌbënnï ne.
Umötöke Epaneto ame mɔꞌɔ kulöwö ne. Bo na rɔ dɔndende ꞌba bilaka ma kiꞌdi dönnï gɔ lende ꞌba Kurïsïtö dɔgba di mï dɔyayi ꞌba Asiya. 6Umötöke Mariya. Lɔko ma koꞌdɔ ndɔbɔ kulöwö ziye mo tönë. 7Umötöke Andonika ni ti Yunïya, lïjë ma rɔ wado ma mo tönë ga koloma ga tö mï maboso ne. Lïjë na rɔ ma kïlëbï kulöwö di mï löŋgö bɔ laja ꞌba Kurïsïtö kina lïjë na gbï kiꞌdi dönnï gɔ lende ꞌba Kurïsïtö dɔgba di zö.
8Umötöke Ambolato ame rɔ ꞌba Kurïsïtö mɔꞌɔ bo kulöwö ne. 9Umötöke Orobano lëpï ze mï ndɔbɔ ꞌba Kurïsïtö. Kina umötöke Sitakiso ame mɔꞌɔ kulöwö ne gbï. 10Umötöke Apele, bo ame kilagi toga kpa bo gɔ Kurïsïtö ne. Umötöke bilaka liŋɔ ꞌba Aritobolo ga. 11Umötöke wado ma Erodiyona. Umötöke bilaka ꞌba ŋere Kurïsïtö ame ga liŋɔ ꞌba Narokiso ne.
12Umötöke Turupïna ni ti Turupösa, lïjë ma koꞌdɔ ndɔbɔ ꞌba ŋere Kurïsïtö mo naga tönë ne, gbï ti Perosisi ame mɔꞌɔ kulöwö koꞌdɔ ndɔbɔ ꞌba ŋere Kurïsïtö kulöwö ne. 13Umötöke Rupusa, bo ame ŋgï rɔ ma laka rɔ ꞌba ŋere Kurïsïtö ne. Kina umötöke ma bo gbï, lɔko ma tönë koꞌdɔ ma ŋgï kulöwö kɔzɔ kole ꞌbënnï ne. 14Umötöke Asunurïtö ni ti Pelegono ti Erome ti Pataroba ti Eroma ti löndö ame ga tïnnï ne. 15Umötöke Pilologo ni ti Yulïya gbï ti Nerewo ni ti lëmï bo ti Olomba ti bilaka ꞌba Bɔkoꞌba ame ga pili këdï koloma tïnnï ne.
16Umötöke rɔye rɔ gɔ rɔye ti közï rïyö. Kanisa ꞌba Kurïsïtö ame ga pili bine ne umötö ye pili.
Ndose Ma Ŋburuŋburu
17Löndö ma ga, momaꞌjo rɔma ziye, iꞌdike kɔmɔye kandi laka di zi lïjë bilaka naga nima këdï kiyandi a mɔtɔ tɔ ne ga ꞌberi di gɔ ma kiyandi ye timo lïjë këdï koꞌde rɔ koza mï kanisa kiꞌdi ya mɔtɔ ga kɔcɔ yaga di mï kɔri ꞌba Bɔkoꞌba. Kinza kodɔꞌbɔke dɔye dë tïnnï. 18Römöyï lïjë ama ga tara ne inza kpe rɔ toja laja ꞌba Kurïsïtö ŋere ze, a ꞌba gɔ kömönnï na lïjë këdï ëꞌbënnï rɔ toꞌdɔ mo. Lende koŋmi ꞌbënnï nima lïjë këdï kinene ne na lïjë kuꞌbölu ma kinza ŋgï lipo ti lende ɔtɔ naga ŋgï timo. 19Ne ma ꞌbeye lëbï ꞌbe ame kpe ti dökïꞌdï kɔtɔ mï laja nime ne, ma konzi pili uwö ꞌdeni. Gɔ köꞌdu mo na ma ꞌdeni ŋgï ti mï këyï gɔ lende ꞌbe. Tine moꞌdɔkɔ ye gɔ këddïke ti akikali mï lende laka, tine lipo tara rɔ rumö zi lende kënyë. 20Kina ti bo Bɔkoꞌba bɔ lende këyï kiyaŋmi Satani ŋgï yaga kuꞌdu bërï bi ndïye.
Lende këyï ꞌba Yësu ŋere ze koloma tiye.
21Timatiyo bɔ ndɔbɔ lëpï ma umötö ye pili. Wado ma ga Lukïyö ni ti Yasona ti Sosipata umötö ye gbï pili.
22(Ma Terotiyo bɔ ma kiꞌdi tugu waraga mo nime ne, mumötö ye pili mï möyï ŋere Kurïsïtö.)
23-24Gayo bɔ ma, ma Pɔlo mëdï moloma liŋɔ mo bilaka ꞌba kanisa këdï kotɔtɔ kpënnï bi mötu liŋɔ abo ne umötö ye pili. Eraseto bɔ kikeki yamo ꞌba turu ma mï gawo mo nime umötö ye. Löndö ze Korato umötö ye gbï pili.
25Dilekike yëëꞌdï ti zi bo Bɔkoꞌba ame tigɔ abo kiꞌdi ye ꞌdeni kɔrɔke kitigɔ mï tiꞌdi dɔye gɔ laja laka ꞌba Yësu Kurïsïtö mo tönë muwöwö ziye ne. Ame kina ŋgï ko rɔ laja mo tönë pa rɔ ma kusu kɔmɔ kɔɔ mo konzi ne, kina me kileme ꞌdeni ꞌjaa nati yaga. 26Ileme ꞌdeni yaga bi kɔpɔ ti akugu ꞌba bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba ga. Kina bo Bɔkoꞌba ma rɔ ŋburuŋburu mo tönë na me kiꞌdi köꞌdu mo ꞌdeni zi bilaka ꞌba dɔyayi nime pili tikali mo gɔ lïjë kiꞌdi dönnï gɔmo koꞌdɔ pili. 27Rɔ löbu këdï zi bo Bɔkoꞌba ame bo na kɔtɔ kpökï rɔ bɔ akikali ne nduwë rɔ ŋburuŋburu ti möyï Yësu Kurïsïtö. Amini.