Laja Laka Ma
MARAKO
Kugu
1Yowani Bɔ Bapatisi
(MT 3:1-12; LK 3:1-18; YN 1:19-28)
1Ame na rɔ tisaki ꞌba laja laka ꞌba Yësu Kurïsïtö kole ꞌba Bɔkoꞌba. 2Kina kisaki kɔzɔ ma tönë Yesaya bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba kugu ne tara. Ame tönë Bɔkoꞌba kiya te, “Oŋgɔ, ti moja bɔ laja ma kari dɔgba kömöyï tileŋo gɔ kɔri zïyï. 3Bo na këdï kuwöwö dɔ bo di yï mökö kiya te, ‘Ileŋoke kɔri zi ŋere. Odɔrɔke gɔ kɔri zi bo.’”
4Kina Yowani kɔdɔ ŋgï yï mökö tobapatisi bilaka, gbï tuwöwö mo zïnnï gɔ lïjë kotɔ dönnï di mï lende kënyë ꞌbënnï ga kobapatisi lïjë gɔ Bɔkoꞌba kola lïjë gɔmo. 5Kina bilaka kɔlɔ ŋgï di Yudayi, pili di mï Yerosalema kari zi bo. Lïjë ari kodɔ kpënnï ŋgï pili gɔ lende kënyë ꞌbënnï ga na bo kobapatisi lïjë ŋgï mï yöpö Yaradene.
6Yowani, bɔŋgɔ ꞌba rɔ bo uꞌjö di mï sunë gamele, ti gasi ꞌbana bo koga ꞌbömbö bo. Akonyo abo ga rɔ mömï ni ti tagi ꞌba mï ꞌbɔrɔ. 7Kina bo kiya zi bilaka naga nima te, “Bɔ mɔtɔ ëdï kozi kako di gɔma. Bo na mbiri löbu di dɔma. Pele rɔ kabi ꞌba wari ndï bo ma mɔꞌbɔ dë tëdë bërï tope kpamo. 8Moꞌdɔ ma ꞌbama bapatisi ꞌdeni dɔye ti mini. Tine ma ꞌba bo, bo ti kobapatisi ye ti Nyï Kɔtɔ Laka.”
Bapatisi ꞌBa Yësu
(MT 3:13–4:11; LK 3:21-22; 4:1-13)
9Mï kada nima na Yësu kako ŋgï di Nazareta di mï Galilaya zi Yowani, kina kobapatisi bo ŋgï mï yöpö Yaradene. 10Tine ɔdɔ Yësu këdï kɔdɔ ꞌdeni yaga di mï mini bo oja mïtɔrɔ konye rönï ꞌdeni yaga rɔ gböŋö, Nyï Kɔtɔ Laka këdï kɔkɔ ŋgï kako dɔ bo kɔzɔ matukpuru tara. 11Kina birɔ kudu ŋgï kako di mïtɔrɔ kiya te, “Nï na rɔ kole ma. Mɔꞌɔ yi ꞌdeni kulöwö. Ma ti mï këyï rɔ mbëmbë gɔ lende ꞌbï.”
12Kina Nyï Kɔtɔ Laka koto Yësu ŋgï kari yï mökö, 13bo koꞌdɔ töꞌdö dɔ ꞌbutë sowɔ yï mökö yayi. Kina Satani koloma ŋgï rɔ tiyɔzɔ bo. Bo oloma ŋgï mï löŋgö wa ꞌba yï mökö. Tine malayika na koloma rɔ toja laja zi bo tokɔnyi bo.
Tisaki Ndɔbɔ ꞌBa Yësu
(MT 4:12-22; LK 4:14-15; 5:1-11)
14Kina di pötö mo koꞌja kiꞌdi Yowani ꞌdeni mï maboso na Yësu kako ŋgï mï Galilaya tuwöwö laja laka ꞌba Bɔkoꞌba, 15kiya te, “Kada mo ömö ꞌdeni. Kina ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba ëdï ꞌdeni ŋɔli. Otɔke dɔye di mï lende kënyë ꞌbe ga kiꞌdike dɔye gɔ laja laka ꞌba Bɔkoꞌba.”
16Mï tudö abo kebe kpa pöpö ꞌba Galilaya na bo kari koꞌja Simona ni ŋgï yayi ti bɔ löndö bo Andareya këdï ga rɔ tuꞌdu duru mï pöpö, römöyï lïjë atoyi na. 17Kina bo kilende zïnnï, iya te, “Ösöke gɔma, ti miꞌdi ye rɔ atoyi ꞌba toꞌde bilaka kako zi Bɔkoꞌba.” 18Kina lïjë kola duru ꞌbënnï ga ŋgï yayi lïjë kösö gɔ bo.
19Mï tari abo mbowa dɔgba di bina na bo kari koꞌja kole ꞌba Zebedayo ga ŋgï, Yakoba ni ti bɔ löndö bo Yowani. Lïjë oloma ꞌdeni mï sorope këdï ga rɔ tileŋo duru ꞌbënnï. 20Bo ïdëkï lïjë, na lïjë kënyï kola ꞌbu nnï Zebedayo ŋgï mï sorope yayi ti bɔ ndɔbɔ, lïjë kösö ŋgï gɔ bo.
Yësu Ni Ti Bɔ Nökï Mɔtɔ
21Yësu ni ari Kaparanoma. Mï kada ꞌba rɔ kindawo na bo kari ŋgï kɔdɔ mï rö ꞌba mötu bo kiꞌdi tiyandi kɔmɔ bilaka. 22Tine lïjë otɔ ŋgï rɔ gönnï. Römöyï akiyandi abo ŋgï kɔzɔ ꞌba bɔ közï kakpa, inza kɔzɔ ma ꞌba bɔ kɔmɔ kiyandi ni tara.
23Bɔ mɔtɔ rɔ bɔ nökï ëdï mï rö ꞌba mötu yayi. Kina bo kënyï kulörï ŋgï rɔ ma kembe kiya te, 24“Waꞌdi ꞌbï tize, nï Yësu ꞌba Nazareta nime? Ako ꞌdeni tote dɔze nati? Mikali yi ꞌdeni. Nï na rɔ bɔ laja ma kɔtɔ laka ꞌba Bɔkoꞌba.”
25Yësu amo dɔ nökï nima, iya te, “Udumö yaga. Kina itaꞌba yaga di dɔ bɔ nima.” 26Kina nökï mo nima koŋma bɔ nima ŋgï kulörï rɔ ma kembe, kina kɔdɔ ŋgï yaga di dɔmo. 27Kina lende mo kigayi lïjë ŋgï pili kiꞌdi lïjë ŋgï kebe tititi rönnï rɔ gɔ rönnï, kiya te, “Waꞌdi ga na te? Akiyandi laꞌja nati? Bɔ nime ŋgï ti közï kakpa bo kamo dɔ nökï te yɔ kuwö dɔ bo ŋgï.”
28Tine na lëbï ꞌba lende ꞌba Yësu kitaꞌba ŋgï welo kote mï dɔyayi ꞌba Galilaya yayi.
Yësu Ileŋo Bɔ Rɔkɔꞌɔ Ma Konzi
29Yësu ni ɔdɔ di mï rö ꞌba mötu yayi ti Yakoba ni ti Yowani kari liŋɔ ꞌba Simona ni ti Andareya. 30Tine lïjë ömö yayi koꞌja mese ꞌba Simona këdï ti zëyï köꞌdö ꞌdeni bërï dɔ sora. Iya lende mo zi Yësu, 31kina bo kari ŋgï kindaꞌba közïmo kombi dɔmo tɔrɔ. Kina zëyï nima kitaꞌba ŋgï yaga di rönï lɔko kënyï toja laja zïnnï.
32Mï dɔkɔpiyari mo nima koꞌja kada kösö ꞌdeni na koꞌde bɔ rɔkɔꞌɔ ŋgï pili kako zi bo kpaki ti bɔ nökï ni. 33Bilaka pili ꞌba mï tïrï otɔtɔ rönnï ŋgï liŋɔ ꞌba Simona yayi. 34Kina Yësu kileŋo bilaka ame ga pili ti dɔkomali rɔkɔꞌɔ ma gege ne ŋgï, bo kiꞌdi nökï kitaꞌba ŋgï yaga di dɔ ma konzi ame ga rɔ bɔ nökï ne. Tine bo ota gɔ lende di zi nökï ni römöyï lïjë ikali bo.
Yësu Iliŋgere Kote Mï Galilaya
35Mï bi këzë ma di gɔmo mɔlo mï kano bi na bo kënyï ŋgï kari abo yï mökö rɔ dɔ kutu bo tumötu. 36Kina Simona ni ti ya mɔtɔ mo naga nima koloma ŋgï rɔ toma bo. 37Lïjë ari koꞌja bo na lïjë kiya zi bo te, “Bilaka pili ëdï rɔ toma göyï.” 38Tine bo ileki dɔmo kiya zïnnï te, “Darike mï liŋɔ ma dɔgba naga ꞌdɔ mari muwöwö laja nime gbï yayi, römöyï kina rɔ ndɔbɔ ma mako dömöyï mo.”
39Kina bo kiliŋgere ŋgï kote mï dɔyayi ꞌba Galilaya nima toko ti tuwöwö lende ꞌba Bɔkoꞌba mï rö ꞌba mötu ꞌbënnï ga pili, bo kiꞌdi nökï kitaꞌba ŋgï yaga di dɔ bɔ nökï ma konzi.
Yësu Ileŋo Bɔ Mönyu
40Kina bɔ mönyu mɔtɔ kako ŋgï zi Yësu kolɔdɔ bërï komaꞌjo rönï zi bo, iya te, “Ɔdɔ koꞌdɔkɔ ŋgï ti kileŋo ma ŋgï yaga rɔ ma kɔpɔ.”
41Yësu oŋgɔ lisa ꞌba rɔ bɔ nima, na bo koja közï bo ŋgï kosa rɔmo, kiya te, “Moꞌdɔkɔ ꞌdeni ŋgï, ileŋo yi ꞌdeni.”
42Kina mönyu kilayi ŋgï di rɔ bɔ nima rɔmo kɔpɔ ŋgï yaga. 43Tine Yësu ose gɔmo kitigɔ zi bɔ nima koja kari, kiya te, 44“Kinza kari kiya lende nime dë zi bɔtɔ, ari kileme röyï zi bɔ akumu ꞌba Bɔkoꞌba ni. Kina ꞌdɔ kiꞌdi a ꞌba akileŋo mo tönë Musa kiꞌdi köꞌdu mo ne, ꞌdɔ kileme ileŋo yi ꞌdeni kɔpɔ.”
45Tine pele bɔ nima ari ŋgï koloma rɔ tïyëtï mo, tïyëlë lende ꞌba Yësu. Kina ŋgï iꞌdi bi ꞌba tɔdɔ mï gawo kari kele dë kpe zi Yësu. Kina bo koloma abo ŋgï köꞌbö yaga mökö di mï gawo. Na bilaka koloma ŋgï rɔ tɔlɔ kari zi bo di mï gɔ bi pili.
2Yësu Ileŋo Bɔ Keŋme Bërï Mɔtɔ
1Mï töꞌdö dɔ ndö tara di pötö mo na bo kileki ŋgï kari Kaparanoma. Kina lëbï mo kote gɔ bi nima ŋgï toko ma bo këdï ꞌdeni liŋɔ mɔtɔ yayi. 2Kina bilaka kɔlɔ ŋgï rɔ tïndï kako zi bo koso lɔ mï rö nima bi gböŋö ma titi te kari kinza kpe rɔ bo. Kina bo koloma ŋgï rɔ tuwöwö lende ꞌba Bɔkoꞌba zïnnï. 3Na koꞌde bɔ mɔtɔ ame keŋme ꞌdeni mɔlo bërï ne ŋgï kako zi bo, bilaka sowɔ na kombi. 4Tine bilaka oso ꞌdeni ŋgï bi gböŋö ma titi te inza kpe zïnnï ꞌdɔ tɔdɔ timo toto bɔ nima kari ŋgɔsi zi Yësu. Kina lïjë këkï ŋgï dɔ rö tɔrɔ kiteŋe gɔ bi koja bɔ nima kebe teyi kpaki ti laŋba ma köꞌdö dɔmo mo koꞌba bërï te kɔmɔ Yësu. 5Kina ɔdɔ Yësu koŋgɔ ꞌdeni lïjë kiꞌdi dönnï gɔ lende abo tara tine, na bo kilende ŋgï zi bɔ keŋme bërï nima, kiya te, “Kole ma, ola yi ꞌdeni gɔ lende kënyë ꞌbï ga.”
6Dëmba tine bɔ kɔmɔ kiyandi ꞌba köꞌdu kiꞌdi mɔtɔ ga ëdï yayi, na lïjë kebe ŋgï rɔ tomeri mo ti mïnnï, kiya te, 7“Bɔ nime ilaŋa rɔ bo kiya lende tara gɔ waꞌdi zi Bɔkoꞌba? Oꞌja dölï na ꞌdï. Bɔkoꞌba na ŋge kɔtɔ rɔ bɔ tola wa gɔ lende kënyë.”
8Yësu ikali meri ꞌbënnï nima ŋgï, na bo kiya zïnnï te, “Kpe, ëddï komerike lende nima tara mïye gɔ waꞌdi? 9Ma yala na kïtëwu ꞌdɔ tiya mo zi bɔ keŋme bërï nima? ‘Ola yi ꞌdeni gɔ lende kënyë ꞌbï,’ ala ꞌdɔ kiya te, ‘Ënyï kombi laŋba ꞌbï kiliŋgere.’ 10Ne ziye tikali mo rɔ ma laka kole ꞌba bilaka lesi ëdï ŋgï ti tigɔ dɔliŋɔ bine tola bilaka gɔ lende kënyë.” Kina bo kiya ŋgï te zi bɔ keŋme bërï nima, 11“Nï, milende zïyï, ënyï kombi laŋba ꞌbï kari liŋɔ.”
12Kina bɔ nima kënyï ŋgï di kömönnï pili te kombi laŋba abo kari timo. Lende mo igayi lïjë ŋgï pili na lïjë kebe ŋgï rɔ tïlëlu Bɔkoꞌba, kiya te, “Wa ma te doꞌja dë gba mɔlo.”
Bɔ Rɔkɔꞌɔ Na Ŋge Koꞌdɔkɔ Wɔwɔ
13Yësu ileki ꞌböwu kari kpa pöpö ꞌba Galilaya, na tïndï kotɔtɔ rönnï ŋgï zi bo yayi. Na bo koloma ŋgï rɔ tiyandi lïjë. 14Kina ɔdɔ bo kënyï ꞌdeni tiliŋgere kebe yayi tine na bo kari koꞌja bɔ kireke awada mɔtɔ kïdëkï rɔ Lëwë kole ꞌba Alapayo, koloma ꞌdeni mï bi ꞌba tireke awada. Bo iya te, “Ösö gɔma.” Kina Lëwë kënyï ŋgï kösö gɔ bo.
15Kina lïjë kari ŋgï tonyo kpënnï liŋɔ ꞌba Lëwë. Bɔ kireke awada ma konzi ti bɔ lende kënyë mɔtɔ ga ëdï gbï yayi tonyo wa bi kɔtɔ ti Yësu ni ti bɔ kösö gɔ bo ga. Römöyï ma konzi ꞌbënnï ösö ꞌdeni gɔ bo. 16Kina ɔdɔ bɔ kɔmɔ kiyandi ꞌba köꞌdu kiꞌdi mɔtɔ ga ame lïjë gbï rɔ Parosi ne koꞌja Yësu ꞌdeni këdï rɔ tonyo wa bi kɔtɔ ti bɔ lende kënyë ni ti bɔ kireke awada tara tine, lïjë ënyï kititi bɔ kösö gɔ bo ga, kiya te, “Yësu ëdï konyo wa bi kɔtɔ ti bɔ lende kënyë ni ti bɔ kireke awada gɔ waꞌdi?”
17Yësu uwö lende ꞌbënnï nima ꞌdeni, na bo kileki zïnnï, kiya te, “Bɔ rɔkɔꞌɔ na ŋge kari zi bɔ kiꞌdi wɔwɔ. Ya ma kinza ti rɔkɔꞌɔ naga ari ëꞌbënnï dë. Kina me ma mako dë tïdëkï bɔ lende laka, mako gɔ bɔ lende kënyë.”
Lende ꞌBa Kpa Koro
18Bɔ kösö gɔ Yowani bɔ bapatisi ga ti Parosi ni ëdï koro kpënnï. Kina ya mɔtɔ ga kako zi Yësu kititi bo, iya te, “Gɔ waꞌdi na bɔ kösö gɔ Yowani ga ti bɔ kösö gɔ Parosi ni këdï koro kpënnï, tine ma ꞌbëyï ga koro kpënnï dë gɔmo?”
19Yësu ileki dɔmo zïnnï, iya te, “Ma komerike ꞌbeye ŋba ꞌba mï karama ꞌba gbe ti koro kpënnï koꞌja mëꞌdë ꞌba nyiti këdï mï löŋgö lïjë? Inza tara. 20Tine kada mo ti kömö ꞌdeni ame gɔ kindaꞌba mëꞌdë ꞌba nyiti yaga di mï löŋgö lïjë, kina ti lïjë koro kpënnï ꞌjaa.
21Rɔ ma laka bɔtɔ uru bɔŋgɔ ma laꞌja dë yɔki bɔŋgɔ ma mɔlo. Ɔdɔ koꞌdɔ tara ma laꞌja nima ti kosoŋi rönï kirica ma mɔlo mo ŋgï yaga koꞌdɔ bi gböŋö ma löbu kulöwö. 22Kina bɔtɔ mɔtɔ odɔ layi ma laꞌja dë gbï mï kilaka ꞌba layi ame köndë ꞌdeni ne. Ɔdɔ koꞌdɔ tara layi ti kotopa kilaka köndë nima ŋgï, kina layi ni kpaki ti kilaka mo nima ti kirasi rönnï ŋgï yaga. Tine ma laka mo todɔ layi ma laꞌja gbï mï kilaka ma laꞌja ꞌba layi.”
Lende ꞌBa Kada ꞌBa Rɔ Kindawo
23Mï kada ꞌba rɔ kindawo ma dɔ kɔtɔ mɔtɔ, Yësu ni këdï kudö ti bɔ kösö gɔ bo ga kebe mï nyaka ꞌba nyönyu, na bɔ kösö gɔ bo ga koloma ŋgï rɔ tomborozi dɔ nyönyu ma kana kebe tonyo mo. 24Parosi ni ënyï kiya zi Yësu te, “Oŋgɔ te, gɔ waꞌdi na bɔ kösö göyï ga këdï koꞌdɔ wa ame kari dë gɔ köꞌdu kiꞌdi ꞌba kada ꞌba rɔ kindawo ne tara gɔmo?”
25Yësu ënyï kileki dɔmo zïnnï iya te, “Kpe, wa tönë ꞌbu ze löbu Dawidi koꞌdɔ mï kada ma lïjë ti ya ma ti bo këdï rɔ ꞌbö ne, ïdëkïke dë? 26Ame tönë koꞌdɔ rönï mï kada ma Abiyatara na këdï rɔ bɔ dɔ bɔ akumu ne. Maŋgolɔꞌbɔ koro mo tönë kiꞌdi ꞌdeni zi Bɔkoꞌba, mï köꞌdu kiꞌdi mo ꞌdɔ bɔ akumu na ŋge konyo, bilaka ma sari konyo dë ne, Dawidi ɔdɔ ŋgï mï rö ꞌba Bɔkoꞌba konyo, kogba mɔtɔ ga kiꞌdi gbï zi ya ma ti bo.”
27Kina Yësu kileki gɔmo gbï kiya zïnnï te, “Iꞌdi kada ꞌba rɔ kindawo rɔ a laka zi bilaka lesi. Tine iꞌdi bilaka lesi dë gɔ köꞌdu ꞌba kada ꞌba rɔ kindawo. 28Kina kole ꞌba bilaka lesi na gbï rɔ ŋere ꞌba dɔ kada ꞌba rɔ kindawo.”
3Bɔ Kɔnyɔ Keŋme Rɔ Kilawo Mɔtɔ
1Yësu ileki kari mï rö ꞌba mötu. Tine bɔ mɔtɔ ëdï yayi közïmo kölë ꞌdeni rɔ kilawo. 2Ya mɔtɔ ga ëdï gbï yayi, lïjë oloma ꞌdeni ŋgï rɔ toŋgɔ mo ɔdɔ Yësu kileŋo bɔ nima mï kada ꞌba rɔ kindawo nima gɔ lïjë kari kususu bo timo. 3Yësu ïdëkï bɔ közï kölë rɔ kilawo nima kiya teyi te, “Ako kɔrɔ kɔmɔze pili bine.”
4Kina bo kënyï kititi bilaka naga nima, bo iya te, “Ma yala na rɔ ma laka mï köꞌdu kiꞌdi ꞌba kada ꞌba rɔ kindawo ꞌdɔ toꞌdɔ mo? Toꞌdɔ lende laka ala toꞌdɔ a ma rɔ ma kënyë na teyi? Tɔmɔ dïdï, ala tupö mo yaga?” Tine lïjë udumö ŋgï pili liwo.
5Kina bo kuyï kɔmɔ bo koŋgɔ dönnï pili toko, dökïꞌdï bo ga ata ꞌdeni rönnï. Tine lende kinza kuwö ꞌbënnï nima iꞌdi bo ŋgï këdï rɔ meri. Kina bo kilende ŋgï zi bɔ nima, iya te, “Oja gɔ közïyï.” Bɔ nima oja yɔ na kileki ŋgï rɔ ma laka gɔ bi mo.
6Kina Parosi ni kɔdɔ ŋgï di mï rö ꞌba mötu yayi kari kotɔtɔ ga kpënnï ti bilaka ꞌba Erode ga toma kɔri ꞌba ꞌdɔ tupö Yësu timo.
Tïndï Ako Zi Yësu
7Yësu ënyï ŋgï ti bɔ kösö gɔ bo ga kari kpa pöpö, na bilaka kɔlɔ ŋgï rɔ tïndï kari zïnnï yayi. Lïjë ɔlɔ kako di Galilaya yayi, di Yudayi, 8di Yerosalema, di Edome, di gönyï yöpö ꞌba Yaradene, ya mɔtɔ ga ako di mï dɔliŋɔ ꞌba Tura ni ti Sidona. Lïjë ɔlɔ kako zi bo gɔ lëbï ꞌba wa ame lïjë kuwö bo këdï koꞌdɔ ne.
9Bilaka ŋgï rɔ tïndï ma kinza kiya. Na Yësu kiya ŋgï zi bɔ kösö gɔ bo ga ꞌdɔ lïjë koꞌde sorope gɔ bo këkï yïmo kinza komoti bo ra. 10Römöyï bo ileŋo bɔ rɔkɔꞌɔ ma konzi ŋgï, kina ma konzi mɔtɔ ga këdï gba nduwë komoti rönnï tari tosa rɔ bo. 11Kina ɔdɔ ya ma rɔ bɔ nökï ni koꞌja ma ꞌbënnï kïnë bo te na kilaꞌba ŋgï bërï kɔmɔ bo ti tulörï, kiya te, “Nï na rɔ kole ꞌba Bɔkoꞌba.” 12Tine bo amo ŋgï dönnï kinza lïjë kuwöwö gɔ bo dë yaga.
Bɔ Kösö Gɔ Yësu Ga
13Yësu ënyï ŋgï këkï kari dɔ kuruŋgu tɔrɔ, na bo kïdëkï bilaka ma bo koꞌdɔkɔ naga ŋgï kako zi bo. 14Na bo koza ma ꞌbutë dɔmorïyö ŋgï di yïmo rɔ ame mo ga bo kïdëkï rɔ bɔ laja abo ne. Kina bo kiya zi lïjë te, “Kpe nime, moza ye ꞌdeni ꞌdɔ këddïke tö, ꞌdɔ moja ye gbï tari tuwöwö lende zi bilaka, 15miꞌdi közï kakpa ziye toga nökï timo yaga.” 16Lïjë ma ꞌbutë dɔmorïyö ma bo koza mo ga na me, Simona ame Yësu kiꞌdi möyï bo mɔtɔ gbï rɔ Pïtörö ne, 17ti Yakoba ni ti löndö bo Yowani kole ꞌba Zebedayo ga. Yësu iꞌdi möyï dönnï rɔ Bonerega, ame ꞌjɔ ꞌba lende mo tëgë, “Bɔ tɔrɔ kapi.” 18Kina ti Andareya ni ti Pïlïpö ti Batolimayo ti Matayo ti Tɔma ti Yakoba kole ꞌba Alapayo ti Tadayo ti Simona bɔ koꞌdɔ ya gɔ dɔyayi ꞌbënnï. 19Kina ti Yuda Isikarita ame kina kari kususu Yësu zi turu ne.
Yësu Ni Ti Belezebola
20Yësu ileki kari liŋɔ, na tïndï ma kinza kiya kotɔtɔ rönnï ŋgï gbï kako zi bo kola bi ꞌba tonyo akonyo pele kari kinza kpe zïnnï ti bɔ kösö gɔ bo ga. 21Kina ɔdɔ lëbï mo kari kömö ꞌdeni kɔzɔ a nime te zi eꞌbe ma bo ga tine, na lïjë kënyï ŋgï kako gɔ bo. Römöyï bilaka ëdï ꞌdeni ŋgï rɔ tiya mo te, “Rumö na kilaꞌba ꞌdeni dɔ bo.”
22Bɔ kɔmɔ kiyandi ꞌba köꞌdu kiꞌdi mɔtɔ ga ame kako di Yerosalema ne oloma ŋgï rɔ tiya mo te, “Belezebola ŋere ꞌba nökï na kilaꞌba ꞌdeni dɔ bo. Ŋere ꞌba nökï ni na kiꞌdi közï kakpa nima zi bo toga nökï ma laki timo yaga.”
23Kina Yësu kïdëkï bilaka naga nima ŋgï kako zi bo, bo koloma rɔ tiya mo zïnnï rɔ dɔŋgala. Bo iya te, “Ti Satani kebe koga Satani lëpï bo mɔtɔ tondo ga? 24Ɔdɔ dɔliŋɔ kɔtɔ kebe koza mïnï ꞌdeni kebe toꞌdɔ ya rɔ gɔ rönnï dɔliŋɔ nima ëdï kitaꞌba ŋgï. 25Ɔdɔ kpa gɔli kɔtɔ koza mïnï kebe toꞌdɔ ya rɔ gɔ rönnï, kpa gɔli nima ëdï kitaꞌba ŋgï. 26Kina gbï tara ɔdɔ Satani koza mïnnï ꞌdeni kebe toꞌdɔ ya rɔ gɔ rönnï, gɔmo inza kɔwɔ kpe dɔliŋɔ ꞌbënnï nima ëdï kitaꞌba gïrï nime.
27Bɔtɔ mɔtɔ ikali dë ma ꞌdɔ kari kɔdɔ mï rö ꞌba bɔ tigɔ mɔtɔ kolɔ amo ga. Tine ŋge ɔdɔ kudödu bɔ tigɔ nima ꞌdeni titi gba bërï tine na ꞌjaa ti kolɔ amo ga.
28Kpe omerike lende nime laka. Dɔkomali lende kënyë ma laki naga nima pili ti kola bilaka ŋgï gɔmo kpaki ti kpa kënyë ma lïjë koꞌdɔ. 29Ne bɔtɔ ame kirasi lende kiya kpënï rɔ ma kënyë gɔ Nyï Kɔtɔ Laka ne, inza kola ŋgï du lipo. Lende kënyë ma ŋburuŋburu na bo koꞌdɔ ꞌdeni.”
30Yësu iya lende nime te römöyï lïjë iya te nökï na këdï koꞌdɔ bo.
Yë Na Rɔ Iya?
31Kina ma ꞌba Yësu ni ti löndö bo ga kömö ŋgï. Lïjë ɔrɔ yaga koja laja kari gɔ bo. 32Tïndï oloma ꞌdeni kuru bo bërï na kari kiya zi bo te, “Möyï ni ti löndö yï ga ëdï yaga ꞌdë yayi, lïjë oꞌdɔkɔ yi ꞌdɔ kari zïnnï.”
33Yësu ileki dɔmo zïnnï iya te, “Yë ga na rɔ iya ni ma ti löndö ma mo ga?”
34Bo uyï kɔmɔ bo koŋgɔ dɔ bilaka naga nima koloma yayi ne, na bo kileki kiya te, “Lïjë nime na rɔ iya ni ma ti löndö ma ga. 35Bɔtɔ ame koꞌdɔ akoꞌdɔkɔ ꞌba Bɔkoꞌba ne na rɔ löndö ma ga, rɔ lëmï ma ga gbï rɔ iya ma.”
4Dɔŋgala ꞌBa Bɔ Kulï Kupö
1Yësu ako ꞌböwu gbï koloma rɔ tiyandi bilaka di kpa pöpö ꞌba Galilaya. Bilaka ako ŋgï zi bo rɔ tïndï ma kinza kiya, kina bo kari këkï koloma ŋgï mï sorope mbowa mï zana mini. Tïndï naga nima ɔrɔ ŋgï yaga kpa götö yayi, 2kina bo koloma ŋgï rɔ tiyandi lïjë ti dɔŋgala ma konzi.
Mï akiyandi abo, bo iya te, 3“Uwöke, bɔ kulï kupö mɔtɔ ɔdɔ ꞌdeni kari tulï kupö abo mï nyaka. 4Di bi tulï mo mɔtɔ ga ilaꞌba ŋgï dɔ kpa kɔri, kina yali kako ŋgï kogɔ yaga. 5Kupö mɔtɔ ga ilaꞌba ma ꞌbënnï dɔ kirigɔyɔ ame yayi mo kalo dë laka ne. Kina kötu ŋgï welo römöyï yayi mo alo dë. 6Tine ɔdɔ kada keze yɔ na koŋma ŋgï kututu yaga römöyï ŋgiraꞌda mo alo dë. 7Kupö mɔtɔ ga ilaꞌba ma ꞌbënnï ŋgï mï löŋgö kono. Tine ɔdɔ kono kebe kïyöbu yɔ na kuböwu ŋgï yaga köꞌbö rɔ azurupu. 8Kina kupö mɔtɔ ga kilaꞌba ma ꞌbënnï ŋgï mï yayi ma laka. Na kötu ŋgï kïyöbu laka ŋbö kana. Mɔtɔ mo ga ana ŋge mbowa, mɔtɔ ga ana laka tine mɔtɔ ga ana ŋgï kulöwö.”
9Kina Yësu kileki gɔmo kiya zïnnï te, “Bɔ ame ti mbili ne iꞌdike bo kuwö lende nime.”
ꞌJɔ ꞌBa Dɔŋgala ꞌBa Kupö
10Di pötö mo koꞌja Yësu këdï ꞌdeni kutu bo tine, na ya mɔtɔ ga ame kuwö lende nima ne ti bɔ kösö gɔ bo ga kako ŋgï zi bo. Lïjë ako kititi bo ꞌdɔ bo kïyëtï mï ꞌjɔ ꞌba dɔŋgala naga nima zïnnï. 11Yësu ileki dɔmo zïnnï iya te, “Kpe, akikali ꞌba a ma rɔ ma kusu mï ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba nime iꞌdi ꞌdeni ziye. Tine ma ꞌbënnï ꞌba ya mɔtɔ ga naga nima ti milende zïnnï nduwë rɔ dɔŋgala. 12Römöyï kɔzɔ ma tönë kugu ne, ‘Gɔ lïjë koŋgɔ pele, tine lïjë koꞌja dë. Lïjë kuwö pele, tine lïjë kikali dë. Römöyï kinza lïjë kebe kotɔ dönnï ra lïjë kileki kako zö ma ŋere Bɔkoꞌba, kinza mola lïjë ra gɔ lende kënyë ꞌbënnï ga.’”
13Kina Yësu kititi lïjë kiya te, “Kpe gbï ikalike mï ꞌjɔ ꞌba dɔŋgala nime dë? Tine gɔ kikalike mï ꞌjɔ ꞌba dɔŋgala mɔtɔ mo ga ꞌjaa tondo mo ga? 14Bɔ kulï kupö nima na rɔ bɔ kuwöwö lende ꞌba Bɔkoꞌba. 15Kupö ma kilaꞌba dɔ kpa kɔri na rɔ ya ame ga kuwö ŋgï tine, Satani ako ŋgï welo kogba yaga di mï dökïꞌdï mo ne. 16Kupö ma kilaꞌba dɔ kirigɔyɔ na rɔ ame ga kuwö yɔ kindaꞌba ŋgï ti mï këyï ne. 17Tine ŋgiraꞌda mo na kalo dë mïnnï kina ŋgï gɔmo igabi dë. Ɔdɔ gomɔ ni ti közï kasi ꞌba gɔmo kömö yɔ na lïjë koga kpënnï ŋgï gɔmo. 18Kupö ma kilaꞌba mï löŋgö kono na rɔ ame ga kuwö ŋgï kindaꞌba laka, 19tine kɔmɔ kïlëꞌdï ꞌba gɔ wa ꞌba dɔliŋɔ, mɔri ni ti mï löbu gɔ ama konzi mɔtɔ ga kuböwu ŋgï yaga kana ɔtɔ dë. 20Tine kupö ma kilaꞌba mï yayi ma laka na rɔ ame ga kuwö kutï ŋgï kindaꞌba laka ne. Kina lïjë na ma kana ŋgï, mɔtɔ ga mbowa, mɔtɔ ga laka, tine mɔtɔ mo ga kulöwö.”
Lamba Bïcï Sora
21Kina Yësu koloma ŋgï nduwë rɔ tiya mo zïnnï te, “Me bɔtɔ mɔtɔ ebe kogba lamba ra kutuꞌbö dɔmo yaga teyi ti löꞌdï ala kusu bïcï sora? Rɔ ma laka lamba ëdï kutë dɔ a ꞌba tïdëyï mo. 22Kina me ꞌdeni ɔtɔ ame yaga rɔ ma kusu ne ti koja ŋgï yaga bi kɔpɔ. Ɔtɔ ame kutuꞌbö dɔmo teyi ne ti kombi dɔmo ꞌdeni ŋgï yaga. 23Kina ti, bɔ ame ti mbili ne, iꞌdike bo kuwö lende nime.”
24Bo ileki gbï kiya zïnnï te, “Wa ame këdï kiya ziye ne ojeke mbili ye laka gɔmo tuwö mo. Wa ma këddï kiyarike timo na ti Bɔkoꞌba kiyari gbï timo ziye. Kina ti bo kiꞌdi dɔmo ꞌdeni ŋgï teyi ziye. 25Römöyï bɔ ame këdï timo ne ti kiꞌdi gbï teyi. Kina bɔ ame kinza timo ne ma titi tɔ nima zi bo ne ti kopepe ꞌdeni ŋgï yaga.”
Dɔŋgala ꞌBa Tïyöbu ꞌBa Kupö
26Bo ileki gbï ꞌböwu kiya zïnnï te, “Ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba ëdï kɔzɔ lende ꞌba bɔ mɔtɔ ame kulï kupö mï nyaka bo kari koloma abo ŋgï köꞌdö nati ne. 27Tine kupö naga nima ötu ëꞌbënnï ŋgï gɔ dönnï kïyöbu kinza ma bo kikali gɔmo. 28Yayi na ŋgï koja ëꞌbënï. Dɔgba mo ötu rɔ dɔ biti kina kïyöbu ŋgï köyö kana dɔmo. 29Tine ɔdɔ bo koŋgɔ kandi ꞌdeni yɔ na bo kiꞌdi kulu ŋgï mugu mo römöyï bo ikali kada ꞌba tumu mo na ꞌdeni.”
Dɔŋgala ꞌBa ꞌJɔ Titiyi
30Kina bo kileki kiya gbï te, “Ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba nime ti kiyari ŋgï ti waꞌdi ga? Dɔŋgala ma tondo mo ga na ŋgï gɔ kiyari timo? 31Ti këdï ŋgï kɔzɔ ꞌjɔ ꞌba a mɔtɔ ame titiyi ꞌdeki ne. Tine ɔdɔ kogba kulï mï yayi, 32na kebe kïyöbu ŋgï yaga rɔ ŋgërï ma löbu. Kina dɔŋgila mo ga konza ŋgï yali ni kako kubö rö ꞌbënnï ga dɔ mbëlï mo.”
33Mï akiyandi ꞌba Yësu ga pili bo ilende zïnnï ti dɔŋgala. Bo oꞌde dɔŋgala ꞌba lende mo zïnnï ti wa ma lïjë kikali laka. 34Zi ma laki naga nima bo iya wa pili zïnnï rɔ dɔŋgala. Tine ɔdɔ lïjë këdï ꞌdeni rɔ dönnï ti bɔ kösö gɔ bo ga tine na bo kebe ꞌjaa tïyëtï mï ꞌjɔ ꞌba lende mo ga pili zïnnï.
Yësu Oga Pïwu
35Mï dɔkɔpiyari mo nima na Yësu kiya ŋgï te zi bɔ kösö gɔ bo ga, “Ënyïke, dumuke darike gönyï pöpö ma ꞌdë.”
36Kina lïjë kënyï ŋgï kola tïndï naga nima yayi lïjë këkï gɔ bo mï sorope, tumu dɔ mini nima kari gönyï pöpö ma kapa mɔtɔ. Sorope mɔtɔ ga ari gbï tïnnï yayi. 37Kina lili ma kembe rɔ pïwu kiꞌdi ŋgï tome, na mini kiꞌdi ŋgï rɔ tikagba ꞌdɔ koso gönnï mï sorope. 38Yësu ëdï kebe kapa sorope ma yïꞌböwu yayi köꞌdö ꞌdeni kitaka dɔ bo ti bɔŋgɔ. Kina bɔ kösö gɔ bo ga kari kindiŋi bo ŋgï kiya zi bo te, “Bɔ kɔmɔ kiyandi, ma ꞌbëyï omeri lende ze dë kpe ɔdɔ dëdï pele dölëke nati?”
39Kina bo kindiŋi ŋgï yaga, bo kamo dɔ lili nima, bo kilende zi mini kikagba nima kiya te, “Ɔrɔ yaga.” Kina lili ni ti mini kikagba nima kɔrɔ ŋgï bi koꞌdɔ liwo. 40Bo ileki kiya zïnnï te, “Kpe, ëddï kereke gɔ waꞌdi? Kpe gba iꞌdike dɔye dë gɔ lende ma?”
41Kina lïjë ŋgï rɔ ma kere bo. Lïjë ebe tititi rönnï kiya te, “Bɔ nime bo waꞌdi ga na? Lili ni ti mini ni ŋgï kpaki rɔ akuwö dɔ bo?”
5Nökï Ni Ti Baꞌdo
1Lïjë umu ŋgï kari kömö gönyï pöpö mï dɔyayi ꞌba Gerasa. 2Kina koꞌja Yësu këdï këkï di mï sorope kako yaga yɔ na dɔ bo kondɔsɔ ŋgï ti bɔ nökï mɔtɔ këdï rɔ tako di mï löŋgö dögö yayi. 3Bɔ nima nökï ilaꞌba ꞌdeni ŋgï mɔlo dɔmo kiꞌdi këdï koloma ꞌdeni ŋgï ŋburu köꞌbö mï löŋgö dögö. Bɔtɔ mɔtɔ inza kpe ame ꞌdɔ kɔꞌbɔ togbɔ bo bërï. Pele rɔ tudödu bo ti ziŋgiri onya dɔ ꞌdeni. 4Römöyï pa oloma rɔ tudödu közï bo ga komba ziŋgiri ndï bo. Tine bo öꞌbö ŋgï tïyëyï wa naga nima di rɔ bo, bo kodowe ziŋgiri ni yaga di ndï bo. Kina ŋgï bɔtɔ mɔtɔ inza kpe ame ꞌdɔ kɔꞌbɔ togbɔ bo bërï. 5Kote kada löbu nime kpaki ti korɔndɔ mo ga bo öꞌbö ŋgï mï löŋgö dögö dɔ döku tulörï, bo kore rɔ bo ga ti döku.
6Tine ɔdɔ bo koꞌja Yësu ŋgï ŋbö di bi kɔwɔ yɔ na bo kiriŋa ŋgï kurë dɔmo bo kari kolɔdɔ bërï kɔmɔ Yësu. 7Kina bo kulörï ŋgï rɔ ma kembe kiya te, “Waꞌdi ꞌbï na tö, nï Yësu kole ꞌba Bɔkoꞌba tigɔ dɔ kiteli? Momaꞌjo rɔma zïyï ti möyï Bɔkoꞌba, kinza kodɔ gomɔ dë dɔma.” 8Bo iya tara römöyï Yësu ilende zi nökï nima iya te, “Nï nökï nime ɔdɔ yaga di mï bɔ nime.”
9Yësu ititi bo iya te, “Nï, möyï yï rɔ yë?” Bo iya te, “Möyï ma rɔ Tïndï. Ze rɔ ma konzi.” 10Kina nökï naga nima kebe ŋgï tomaꞌjo rönnï zi Yësu kinza bo koga lïjë dë yaga di mï dɔliŋɔ nima.
11Tine tïndï ꞌba baꞌdo ꞌba liŋɔ ëdï rɔ tonyo kpënnï ndï döku yayi. 12Kina nökï naga nima komaꞌjo rönnï ŋgï zi Yësu, iya te, “Oja ze dari dilaꞌba dɔ baꞌdo naga nime ꞌdë.”
13Yësu utï dɔmo zïnnï, iya te, “Ɔdɔke karike.” Kina nökï naga nima kɔdɔ ŋgï lïjë kari kilaꞌba dɔ baꞌdo tönë ga. Tumu ꞌba baꞌdo nima tïtëtë mo ëdï pili kɔzɔ kuluku ꞌbutë sowɔ tara (2000). Kina kënyï kiriŋa ŋgï di dɔ kulöŋgö kɔꞌdɔ nima kari kilaꞌba mï pöpö kote dönnï ŋgï pili yaga.
14Kina bɔ koda baꞌdo mo naga nima kiriŋa ŋgï kari kiya lende mo mï gawo pili zi ya ma kebe gɔ nyaka naga. Kina bilaka kɔlɔ ŋgï kako toŋgɔ wa ma koꞌdɔ rönï nima. 15Lïjë ako ŋgï koꞌja Yësu ni ti bɔ tönë pa ti tïndï ꞌba nökï dɔmo ne koloma ꞌdeni yayi ti bɔŋgɔ rönï dɔmo kele ꞌdeni. Kina lende mo koꞌde tikere ŋgï za zïnnï. 16Tine ya ame ga koꞌja ti kömönnï ne na kebe ꞌjaa rɔ tïyëtï wa ma koꞌdɔ rönï zi bɔ nökï nima gbï ti tïndï ꞌba baꞌdo naga nima zïnnï. 17Kina lïjë koloma ŋgï rɔ tomaꞌjo rönnï zi Yësu ꞌdɔ bo kënyï kari yaga di mï dɔyayi ꞌbënnï.
18Kina ɔdɔ bo këdï koꞌdɔ ꞌdeni tari tëkï mï sorope tine na bɔ nökï tönë kako ŋgï komaꞌjo rönï zi bo ꞌdɔ tari kɔtɔ tïnnï. 19Tine bo ileki kiya zi bɔ nima te, “Ari liŋɔ zi bilaka ꞌbe ga, kina ꞌdɔ kïyëtï gɔ wa ame ga ŋere Bɔkoꞌba koꞌdɔ zïyï ne zïnnï, gbï ti mï këyï ame bo koꞌdɔ ꞌdeni zïyï ne.”
20Kina bɔ tönë pa rɔ bɔ nökï ne kari ŋgï koloma rɔ tïyëtï wa ame Yësu koꞌdɔ zi bo ne pili kote mï dɔyayi nima kïdëkï möyï mo rɔ Gawo ꞌButë ne. Kina bilaka mo ga kotɔ ŋgï rɔ gönnï.
Nyiti Titi Ti ꞌJa Kosa Rɔ Bɔŋgɔ ꞌBa Yësu
21Kina ɔdɔ Yësu kumu ꞌdeni kileki kako gönyï pöpö ama tine na tïndï kotɔtɔ rönnï ŋgï zi bo kpa götö yayi. 22Kina ɔdɔ bɔ mɔtɔ möyï mo rɔ Yayiro rɔ bɔ dɔ rö ꞌba mötu kako koꞌja Yësu tine na bo kilaꞌba ŋgï bërï bi ndï Yësu, 23komaꞌjo rönï zi bo, kiya te, “Nyiti titi ma ꞌdeni ŋgï ŋgɔsi tölë, ako tɔ kpe kiꞌdi közïyï rɔmo ꞌdɔ kileŋo nï, lɔko kɔmɔ yaga di dɔ rɔkɔꞌɔ nime.”
24Kina Yësu kënyï ŋgï tari kɔtɔ ti bɔ nima. Tine tïndï ma kinza kiya ari ŋgï kɔtɔ tïnnï këdï komoti bo. 25ꞌJa mɔtɔ ëdï yayi roma köꞌbö tolɔdɔ ŋgï di rɔmo kɔmɔ kɔɔ mo ꞌdeni ŋbö ꞌbutë dɔmorïyö. 26Lɔko ilisa ꞌdeni timo kulöwö kebe zi bɔ wɔwɔ ma konzi kote gïrïsï ꞌdeni ŋgï di közïnï. Tine ma kɔtɔ mɔtɔ mo okɔnyi nï dë du te, kina koꞌdɔ ŋgï konye. 27Lɔko uwö lëbï ꞌba Yësu ꞌdeni na lɔko kako ŋgï kebe gɔ bo rɔ mï löŋgö bilaka konzi nima, na lɔko kosa kpa bɔŋgɔ ꞌba rɔ bo ŋgï. 28Römöyï lɔko omeri ꞌdeni kiya te, “Ɔdɔ kiya te mosa pele ŋge rɔ kpa bɔŋgɔ ꞌba rɔ bo ti kileŋo ma ŋgï.”
29Mï tosa nima lɔko kosa kpa bɔŋgɔ nima yɔ na roma ꞌbënï tönë koke kpënï ŋgï, lɔko kikali gɔmo di mï yida rönï, ileŋo nï ꞌdeni. 30Tine Yësu ikali gɔmo ŋgï ma tigɔ kɔdɔ di mï yida rɔ bo, kina bo kuyï kɔmɔ bo ŋgï kititi bilaka konzi naga nima, kiya te, “Yë na kosa rɔ bɔŋgɔ ma?”
31Bɔ kösö gɔ bo ileki dɔmo zi bo iya te, “Tïndï nime kuru yi ne oŋgɔ te, ne rɔ ma tondo mo ga na këddï kititi ma ꞌbëyï ꞌböwu kiya te, ‘Yë na kosa rɔ bɔŋgɔ ma?’”
32Tine Yësu ëdï nduwë gba rɔ toŋgɔ bɔtɔ nima kosa rɔ bo ne. 33ꞌJa tönë ikali gɔ wa ma koꞌdɔ rönï nime ꞌdeni na lɔko kako ŋgï ti tikere ti rɔ kïlëꞌdï kilaꞌba bërï bi ndï Yësu, lɔko kïyëtï gɔ wa ma koꞌdɔ rönï zïnï. 34Yësu ileki zïnï iya te, “Nyiti ma, tiꞌdi döyï gɔ tigɔ ma na kileŋo yi ꞌdeni. Ari ti, ti mï këyï rɔkɔꞌɔ nima kola yi yaga.”
35Kota Yësu këdï gba rɔ tilende zi ꞌja nima na bɔ laja kömö ŋgï di liŋɔ ꞌba bɔ tönë rɔ Yayiro ne. Lïjë iya zi bo te, “A ꞌba nyiti ꞌbï tönë, bilaka ënyë ꞌdeni kinza komaꞌjo bɔ kɔmɔ kiyandi dë ka kpe ndeŋi.”
36Yësu uyï mbili bo le mökö di zi lende ꞌbënnï nime. Bo ileki kiya zi Yayiro te, “Kinza kere dë, tigɔ ma na kiꞌdi döyï gɔmo.”
37Yësu ola bilaka ma konzi naga nima dë kpe kari tïnnï, bo ogba ŋge rɔ Pïtörö ni ti Yakoba ni ti bɔ löndö bo Yowani. 38Lïjë ari ŋgï kömö liŋɔ ꞌba Yayiro bɔ dɔ rö ꞌba mötu nima yayi kari koꞌja bilaka ŋgï këdï bi monɔ, lende konya ŋgï ŋbaŋi, këdï kome kuwu ni konyo kökö. 39Kina ɔdɔ Yësu kɔdɔ ŋgï ꞌdeni mï liŋɔ yayi tine, bo iya zïnnï te, “Waꞌdi ga na lende konya ŋgï ŋbaŋi te gɔmo? Ëddï kuduke gɔ waꞌdi? Nyiti titi nime ölë dë rɔ tölë tine lɔko ëdï ŋge köꞌdö.”
40Kina lïjë kögö bo ŋgï rɔ laŋa. Bo oga lïjë ŋgï pili kɔdɔ yaga. Kina bo kogba ꞌbu mo ni ti ma mo ti bɔ kösö gɔ bo ga ma mota mo tönë ga ŋgï lïjë kɔdɔ rö gɔ töku nima yayi. 41Bo indaꞌba közïmo kilende teyi te, “Talita kumï.” Ame ꞌjɔ ꞌba lende mo tëgë, “Nyiti titi, milende zïyï, ënyï tɔrɔ.”
42Kina töku tönë kindiŋi ŋgï kënyï tɔrɔ kebe tiliŋgere. Kɔmɔ kɔɔ ꞌbënï ꞌdeni ꞌbutë dɔmorïyö. Kina lende mo kigayi bilaka ŋgï. 43Tine Yësu ose gɔmo kitigɔ zïnnï kinza lïjë kiya lende mo dë zi bɔtɔ mɔtɔ. Kina bo kiya zi ma mo ni te, “Iꞌdike akonyo zïnï lɔko konyo.”
6Bilaka ꞌBa Nazareta Ilagi Lende ꞌBa Yësu
1Yësu ënyï di yayi kileki kari mï dɔyayi ꞌbënnï. Tine bɔ kösö gɔ bo ga ozi ŋgï kɔtɔ kari ti bo. 2Mï kada ꞌba rɔ kindawo na bo koloma ŋgï rɔ tiyandi wa mï rö ꞌba mötu yayi. Kina ma konzi ame ga pili kuwö ne kotɔ ŋgï rɔ gönnï. Lïjë ebe rɔ tititi mo kiya te, “Bɔ nime bo oꞌja a naga nime kulöwö te di yala? Bo oꞌja akikali naga nime te di yala ga? Gɔ kotɔ löbu naga nime bo ëdï koꞌdɔ ŋgï te totondo ga? 3Tara ne bo na dë rɔ bɔ kose ŋgërï tönë kole ꞌba Mariya? Löndö bo mɔtɔ mo ga na dë me rɔ Yakoba ni ti Yose ti Yuda ti Simona ne? Lëmï bo ga na dë me gbï tize bine ne?” Kina lïjë kilagi lende abo ŋgï.
4Yësu ënyï kileki kiya zïnnï te, “Rɔ ma laka, bilaka ꞌba mï gɔ bi ma laki pili rɔ ma koro bɔ kumë lende. Tine bilaka ꞌba dɔyayi abo ga, ti ma wado abo ga oro bo dë.”
5Kina ŋgï bo oꞌdɔ gɔ kotɔ ma löbu dë kpe kulöwö yayi, tine bɔ rɔkɔꞌɔ ma ndö te na ŋge bo kiꞌdi közï bo rɔmo kileŋo. 6Lende ꞌbënnï lïjë ame ga rɔ ꞌba bo ne kiꞌdi dönnï dë gɔ lende abo ne ebe kigayi bo ŋgï yaga.
Laja ꞌBa Ya ma ꞌButë Dɔmorïyö
Bo ënyï ŋgï kari mï tïrï mɔtɔ ga yayi koloma rɔ tiyandi kɔmɔ bilaka. 7Kina bo kïdëkï lïjë ma ꞌbutë dɔmorïyö mo tönë ga ŋgï bi kɔtɔ koja lïjë kari rɔ rïyörïyö tuwöwö lende ꞌba Bɔkoꞌba. Bo iꞌdi tigɔ ŋgï zïnnï taꞌda nökï ni timo. 8Tine bo ose zïnnï kinza lïjë kogba a mɔtɔ dë kari timo mï liŋgere ꞌbënnï nima. Tine lïjë kogba ŋge rɔ përï. Kinza lïjë kogba maŋgolɔꞌbɔ dë tïnnï ala mboꞌda ꞌba kpasi ala yamo kiŋgali dɔmo kpa bɔŋgɔ. 9Lïjë kusu wari ŋge ndïnnï, kogba mɔtɔ dë rɔ tötï teyi.
10Bo ose zïnnï te, “Liŋɔ ame kolomake ꞌdeni teyi, olomake yïmo ŋbö kënyïke di mï gawo nima. 11Tine gɔ bi ame ga koꞌdɔkɔ dë tuwö lende ꞌbe kilagi ye koga ye ne, ënyïke ombake lupu mo yaga di ndïye rɔ lömu rönnï.”
12Kina lïjë kari ŋgï koloma rɔ tuwöwö mo zi bilaka ꞌdɔ kotɔ dönnï di mï lende kënyë. 13Lïjë iꞌdi nökï ŋgï kitaꞌba yaga di dɔ ma konzi. Kina lïjë kondi ꞌbu ŋgï kileŋo bɔ rɔkɔꞌɔ ma konzi timo.
Tupö Yowani Bɔ Bapatisi
14Kina bɔ dɔliŋɔ Erode kuwö lende mo ŋgï gbï römöyï lëbï ꞌba Yësu ogba mï dɔyayi nima ꞌdeni. Ya mɔtɔ ga iya te, “Yowani bɔ bapatisi na kɔdɔ ꞌdeni yaga di mï tölë, kina ma kiꞌdi bo ŋgï këdï ti tigɔ kulöwö tara ne.”
15Tine ya mɔtɔ ga iya ma ꞌbënnï te, “Eliya na.” Kina ya mɔtɔ ga iya ma ꞌbënnï te, “Bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba ma kɔzɔ ma dɔgba tönë ga mɔlo bine ne na.”
16Kina ɔdɔ Erode kuwö lende mo ꞌdeni tara tine, bo iya te, “Yowani ma tönë miꞌdi koke dɔmo yaga ne bo na me kɔdɔ ꞌdeni gbï.”
17Erode bo na tönë kiꞌdi kindaꞌba Yowani kudödu kuꞌdu mï maboso ne. Erode bo oꞌdɔ lende nima tara gɔ köꞌdu ꞌba Erodiya ꞌja ꞌba bɔ löndö bo Pïlïpö ame bo Erode kebe kuyï kɔmɔ mo ꞌdeni yaga ne. 18Römöyï Yowani oloma rɔ tiya mo nduwë zi bo te, “Tuyï kɔmɔ ꞌja ꞌba löndö ele dë. Tïyëyï mï köꞌdu kiꞌdi ꞌba Bɔkoꞌba na.”
19Kina Erodiya mo tönë kindaꞌba tiyeli ŋgï rɔ Yowani kiteri tupö mo yaga. Tine kɔri ꞌba tupö bo lɔko oꞌja dë, 20römöyï Erode gbï rɔ ma kere Yowani. Bo ikali ŋgï Yowani bɔ lende laka ꞌba Bɔkoꞌba na. Kina bo kogba Yowani ŋgï ŋge kuꞌdu tara mï maboso. Tine lende kiya ꞌba Yowani ga këdï kiꞌdi bo pele ŋgï rɔ meri, bo oꞌdɔkɔ tuwö mo nduwë.
21Tine kina kari koꞌdɔ rönï ŋgï yaga rɔ gɔ kele zi Erodiya. Mï kada mo nima Erode oja karama ꞌba kada ꞌba töyö bo ŋgï kose bilaka ma rɔ löbu mï turu abo nima ŋgï pili ti bɔ dɔ bɔ kanya ni ti bɔ mɔri ma mï Galilaya. 22Kina nyiti ꞌba Erodiya kako kusï ŋgala ŋgï kɔmɔ ŋba naga nima. Kina lende mo koŋmi ŋgï sowa dökïꞌdï Erode ni pili ti ŋba abo naga nima. Kina bɔ dɔliŋɔ Erode kënyï ŋgï kiya zi nyiti nima te, “Ɔtɔ ame koꞌdɔkɔ ne, ïdëkï di zö, kina ti miꞌdi ŋgï zïyï.” 23Bo oꞌdɔ lömu ŋgï yïmo zïnï kiya te, “Ɔtɔ ame kïdëkï di zö ti miꞌdi ŋgï zïyï. Ala ëdï pele rɔ kapa ꞌba dɔliŋɔ ma nime na kïdëkï, ti miꞌdi ŋgï zïyï.”
24Kina lɔko kari ŋgï kititi mönï kiya te, “ꞌDɔ waꞌdi na mïdëkï?”
Mönï iya te, “Dɔ Yowani bɔ bapatisi na kari kïdëkï.”
25Kina lɔko kiriŋa ŋgï welo kari kiya zi bɔ dɔliŋɔ Erode te, “Dɔ Yowani bɔ bapatisi na kiꞌdi zö gïrï nime bine mï kitaꞌba.”
26Erode ŋgï rɔ meri gɔ lende mo, tine gɔ lömu ame bo koꞌdɔ ꞌdeni kɔmɔ ŋba abo ga ne bo ɔꞌbɔ dë kpe tuyï yïmo. 27Kina bo koja bɔ kanya ŋgï kari koꞌde dɔ Yowani. Bɔ kanya nima ari ŋgï mï maboso yayi koke dɔ Yowani 28koꞌde mï kitaꞌba kiꞌdi zi nyiti nima. Kina lɔko koto ŋgï kari zi mönï.
29Tine ɔdɔ bɔ kösö gɔ Yowani ga kuwö lende mo ꞌdeni tara yɔ na lïjë kako ŋgï gɔ töku bo kombi kari kusu.
Yësu Iꞌdi Akonyo Kɔꞌbɔ Bilaka Kuluku ꞌButë Bi ꞌButë
(MT 14:13-21; LK 9:10-17; YN 6:1-14)
30Bɔ laja tönë ga ileki ŋgï kako kïyëtï gɔ wa ame ga pili lïjë koꞌdɔ kiyandi gbï ne ŋgï zi Yësu. 31Tine tïndï öꞌbö ŋgï ŋburu ŋbaŋi tïnnï këdï kari mɔtɔ ga këdï kako nduwë yïmo, kola bi ꞌba tonyo ɔtɔ ga dë kpe zi Yësu ni ti bɔ kösö gɔ bo ga. Kina bo kiya ŋgï zi bɔ kösö gɔ bo ga te, “Ënyïke, darike titi mbowa yaga bi mɔtɔ rɔ dɔze gɔ kindawoke rɔye.”
32Kina lïjë kënyï ŋgï këkï mï sorope tari titi mbowa yaga rɔ dönnï. 33Tine ma konzi oꞌja lïjë ŋgï këdï rɔ tari na kikali lïjë ŋgï. Kina bilaka kënyï ŋgï pili di mï gawo ma yayi naga nima kiriŋa kurë dönnï kömö ŋgï gba gɔ bi ma lïjë këdï kari teyi mo tönë. 34Kina ɔdɔ Yësu këkï di mï sorope tine bo oꞌja bilaka ꞌdeni ŋgï yayi rɔ tïndï ma kinza kiya. Lende ꞌbënnï oꞌde lisa ŋgï kɔmɔ bo römöyï lïjë ŋgï kɔzɔ kamölö ame ga bɔ koda mo kinza ne tara. Na bo koloma ŋgï rɔ tiyandi lïjë ti lende ma konzi.
35Kina ɔdɔ kada këdï koꞌdɔ ꞌdeni tösö tine na bɔ kösö gɔ bo ga kako ŋgï zi bo kiya te, “Oŋgɔ te, gɔ bi nime bine rɔ yï mökö, kada inza kpe. 36Oja bilaka naga nima lïjë kari mï liŋɔ ti mï tïrï ma ŋgɔsi bine gɔ lïjë kari kugö ɔtɔ ga zïnnï tonyo mo.”
37Bo ënyï kileki dɔmo zïnnï te, “Kpe na kiꞌdike zïnnï lïjë konyo.”
Lïjë ititi bo iya te, “Oꞌdɔkɔ gɔ dari dugö akonyo ti kïsï rïyö tiꞌdi mo zïnnï?”
38Bo ititi lïjë iya te, “Ëddïke ti maŋgolɔꞌbɔ ndö bina? Ari koŋgɔke te.”
Kina ɔdɔ lïjë kari koŋgɔ ꞌdeni tine lïjë ako kiya te, “Dëdï timo muyï, ti kenze mo ga rïyö teyi.”
39Bo iya zïnnï lïjë kiyija bilaka naga nima koloma bërï rɔ dɔtumu dɔ mɔli ma kunzï. 40Bilaka naga nima oloma ŋgï rɔ dɔtumu, mɔtɔ ga kuluku rïyö mɔtɔ ga kuluku kɔtɔ. 41Kina bo kogba maŋgolɔꞌbɔ muyï tönë ga ŋgï ti kenze rïyö mo tönë ga, bo koŋgɔ bi mïtɔrɔ kileki yëëꞌdï zi Bɔkoꞌba. Kina bo konye yïmo ŋgï bo kiꞌdi zi bɔ kösö gɔ bo ga lïjë kari koza zi bilaka naga nima. Kina bo koza kenze rïyö mo tönë ga ŋgï gbï pili gɔmo. 42Kina bilaka naga nima pili rɔ gɔmo konyo ŋgï kïtëkpë lïjë. 43Bɔ kösö gɔ bo ga ari kutöꞌdu kɔsɔ ma kileke bërï mo ga ŋgï koso mï kee ꞌbutë dɔmorïyö. 44Bilaka naga nima konyo a nima ne tïtëtë mo bɔtɔni mo ga ŋbö kuluku ꞌbutë bi ꞌbutë (5000).
Yësu Iliŋgere Kebe Dɔ Mini
45Kina bo kiꞌdi bɔ kösö gɔ bo ga ŋgï këkï mï sorope ꞌdɔ lïjë kari tötï dɔgba gönyï pöpö mï Betesayida. Bo ileke ma ꞌba bo ŋgï titi tiꞌdi bilaka naga nima gɔ kɔri. 46Di pötö lïjë kari ꞌdeni na bo kari ŋgï dɔ döku tumötu.
47Mï dɔkɔpiyari mo tine sorope ꞌdeni ŋgï ŋbö mï zana mini, bo këdï ma ꞌba bo gba kutu bo yï mökö. 48Bo oŋgɔ lïjë ëdï ŋgï rɔ tilisa ti tugë sorope, römöyï lili ëdï kome za kako di kömönnï. Mï kano bi ꞌdeni tine na bo kiꞌdi tako ŋgï zïnnï bo këdï kiliŋgere kebe dɔ mini. Bo iteri ꞌdɔ bo kiteli kebe ŋgila lïjë. 49Tine lïjë oꞌja bo ŋgï na lïjë kembe ŋgï rɔ tulörï, kiya te, “Sëgë na.” 50Römöyï lïjë nima pili oꞌja bo na koꞌde tikere ŋgï sowa zïnnï. Tine bo ënyï kileki zïnnï te, “Ogbɔke dökïꞌdï ye. Ma na. Kinza kereke dë.”
51Bo ëkï ŋgï mï sorope gönnï yayi na lili tönë kɔrɔ ŋgï. Kina lende mo kebe kigayi lïjë ŋgï, 52römöyï minyi ꞌbënnï lende ꞌba maŋgolɔꞌbɔ nima pele ɔdɔ dë dönnï.
Yësu Ileŋo Bɔ Rɔkɔꞌɔ Di Genesareta
53Di yayi na lïjë kako kömö ŋgï kpa götö mï dɔyayi ꞌba Genesareta kudödu sorope yayi. 54Koꞌja lïjë këdï këkï gba rɔ tëkï yaga di mï sorope te, na bilaka kikali Yësu ŋgï. 55Kina lëbï abo kitaꞌba ŋgï kote mï gɔ bi nima, na koloma ŋgï rɔ tombi bɔ rɔkɔꞌɔ ni ti laŋba kɔlɔ kari timo bi ame kuwö ꞌdeni bo këdï teyi ne. 56Mï liŋɔ ti gawo ame ga pili bo kudö kebe teyi ne, oꞌde bɔ rɔkɔꞌɔ ŋgï koꞌba nduwë rɔ kpa kɔri. Lïjë omaꞌjo rönnï ŋgï zi bo ꞌdɔ bo kiꞌdi lïjë tɔ kpe kosa kpa bɔŋgɔ ꞌba rɔ bo. Kina ame ga pili kosa kpa bɔŋgɔ ꞌba rɔ bo ne, ileŋo ŋgï di dɔ rɔkɔꞌɔ mo ga.
7Dölëtï ꞌBa Yudayi
1Kina Parosi ni ti bɔ kɔmɔ kiyandi mɔtɔ ga ame kako di Yerosalema ne kotɔtɔ ga rönnï ŋgï ŋgila Yësu. 2Lïjë oꞌja ꞌdeni bɔ kösö gɔ bo mɔtɔ ga këdï konyo wa ŋgï tara kinza ma lïjë koꞌdɔ dölëtï ꞌba közï kurögö dë. 3Römöyï Parosi ni ti Yudayi pili onyo wa dë tara kinza ma kurögö közï titi dɔgba gɔ dölëtï mo ma mɔlo tönë. 4Wa ame ga pele kugö di mï bi ꞌba ndögö ne, urögö titi dɔgba na ꞌjaa konyo. Dölëtï ma konzi mɔtɔ ga ëdï gbï zïnnï ŋbaŋi toro mo, kɔzɔ ꞌba turögö rɔ kösu ni ti kete ni ti gata.
5Kina Parosi ni ti bɔ kɔmɔ kiyandi naga nima kënyï kititi Yësu, kiya te, “Gɔ waꞌdi na bɔ kösö göyï ga koro dölëtï ma mɔlo ꞌba ꞌbu ze löbu ga dë, lïjë këdï konyo wa ŋgï tara kinza ma lïjë kurögö közïnnï dë?”
6Yësu ileki dɔmo zïnnï, iya te, “Kpe bilaka bɔ kɔmɔ kandi naga nime, Yesaya na ŋgï kikali tumë lende gɔ köꞌdu ꞌbe. Ame tönë bo kugu kiya te, ‘Bilaka naga nime lïjë oro ma ŋere Bɔkoꞌba ŋge ti kpënnï, tine mïnnï ŋbö rɔ ma kɔwɔ di zö. 7Mötu ꞌbënnï ka rɔ a yawa, römöyï köꞌdu kiꞌdi ꞌbënnï ꞌba bilaka lesi na za lïjë kebe tiyandi mo kiya rɔ lende ma ꞌba Bɔkoꞌba na.’ 8Kpe ebe kolake köꞌdu kiꞌdi ꞌba Bɔkoꞌba za yaga kösöke gɔ dölëtï ꞌba bilaka lesi.
9Kɔmɔ kandi nima ziye ne, ebeke tilagi lende ꞌba Bɔkoꞌba le yaga rɔ ma këyï, tine dölëtï ꞌbe ga na kubïke gɔmo liki. 10Römöyï Musa ugu ꞌdeni mï köꞌdu kiꞌdi iya te, ‘Oro ꞌbu yï ni ti möyï. Bɔtɔ ame kumu kpa bo gɔ ꞌbu bo ni ti ma bo ne kölë yaga.’ 11Ne ma ꞌbeye ebe kiyake te, ɔdɔ nï mɔtɔ këddï pele ti wa ꞌdɔ kokɔnyi ꞌbu yï ni ti möyï timo, ɔdɔ kiya ꞌdeni te ëdï rɔ Korobano, ame ꞌjɔ ꞌba lende mo tëgë ꞌdeni rɔ ꞌba Bɔkoꞌba ne, 12iꞌdi bo ŋgï dë kpe tokɔnyi lïjë. 13Kina kiꞌdi ye ŋgï kirasike mï lende ꞌba Bɔkoꞌba gɔ köꞌdu ꞌba dölëtï ꞌbe ga ti wa ma konya mɔtɔ ga ame këddï koꞌdɔke ne.”
A Ma Rɔ Tiꞌda
14Kina Yësu kïdëkï bilaka ma konzi ŋgï kako zi bo, bo kiya zïnnï te, “Kpe pili ojeke mbili ye kuwöke dɔma laka. 15-16Wa ame ga pili këdï kari di yaga mï bilaka ne iꞌdi bɔtɔ dë këdï rɔ tiꞌda di kɔmɔ Bɔkoꞌba. Tine wa ame ga këdï kɔdɔ kako yaga di mï bilaka ne na këdï kiꞌdi bilaka rɔ tiꞌda.”
17Kina ɔdɔ bo kënyï ꞌdeni di mï löŋgö tïndï naga nima bo kari kɔdɔ ꞌdeni rö tine, na bɔ kösö gɔ bo ga kako ŋgï zi bo tititi bo gɔ ꞌjɔ ꞌba dɔŋgala nima. 18Bo ileki zïnnï iya te, “Kpe gbï gba tara ikalike lende dë kebe lïjë ma laki mo naga nima? Ikalike dë su, wa ame këdï kɔdɔ di yaga kari mï bilaka ne iꞌdi bɔtɔ dë rɔ tiꞌda di kɔmɔ Bɔkoꞌba. 19Römöyï ari dë mï dökïꞌdï, tine ari ŋge mï tokpe na koja ŋgï kɔdɔ yaga di mï yida rɔ.”
Mï lende kiya nime bine, Yësu odɔrɔ gɔmo ꞌdeni akonyo pili rɔ gɔmo rɔ ma kele zi bilaka tonyo mo.
20Kina bo koto nati ŋgï nduwë tiya mo zïnnï te, “Wa ame ga këdï kɔdɔ kako yaga di mï bilaka ne na këdï kiꞌdi bilaka rɔ tiꞌda di kɔmɔ Bɔkoꞌba. 21Römöyï di mï dökïꞌdï bilaka na meri kënyë ꞌba toꞌdɔ ꞌbögö ni ti löpö 22ti yërï ti mï kombi ti dɔkomali wa ma rɔ tiꞌda naga pili këdï kɔdɔ ti ꞌbölu ni ti lende kinza rɔ kaya ti mï kututu ti kore ti dɔ kombi ni ti lende koꞌdɔ dɔ rumö. 23Wa kënyë naga nime pili ëdï kɔdɔ di mï bilaka lesi, kina lïjë na këdï kiꞌdi bilaka rɔ tiꞌda di kɔmɔ Bɔkoꞌba.”
Nyiti ꞌBa ꞌJa Kanana Mɔtɔ
24Kina Yësu kënyï ŋgï di yayi kari mï dɔyayi ꞌba Tura. Bo ari koloma liŋɔ mɔtɔ, tine bo oꞌdɔkɔ dë gɔ bilaka ma konzi kikali ma bo këdï yayi. Pele na lëbï abo kitaꞌba ŋgï welo.
25ꞌJa mɔtɔ yayi nyiti mo rɔ nökï uwö lende ꞌba Yësu na lɔko kako ŋgï kilaꞌba bërï bi ndï Yësu. 26Lɔko inza rɔ Yudayi, öyö nï mï Pönïkë mï dɔyayi ꞌba Surïya. Lɔko ako komaꞌjo rönï zi Yësu ꞌdɔ koga nökï yaga di dɔ nyiti ꞌbënï. 27Tine Yësu ileki dɔmo zïnï iya te, “Ma laka mo zize tiꞌdi akonyo gba zi kole titi. Inza rɔ ma laka togba akonyo ꞌba kole titi tuꞌdu mo zi bï.”
28Lɔko ileki dɔmo te, “Ŋere, pele rɔ ruruzu ame ga këdï kilayi bërï di kpa kole titi ne ola ŋgï zi bï.”
29Kina Yësu kileki dɔmo ŋgï zïnï iya te, “Rɔ ma laka gɔ dɔ lende kileki ꞌbï nima, ari ti liŋɔ, nökï itaꞌba ꞌdeni di dɔ nyiti ꞌbï.”
30Lɔko ari koꞌja nyiti ꞌbënï tönë köꞌdö ꞌdeni dɔ bi ꞌba töꞌdö. Rɔ ma laka nökï mo tönë ola ꞌdeni.
Yësu Ileŋo Bɔ Mbili Kuꞌbë
31Yësu ënyï ŋgï di mï dɔyayi ꞌba Tura yayi kumu kebe mï Sidona kari nduwë kpa pöpö ꞌba Galilaya. Bo ari ti kɔri ame kudö te kebe mï dɔyayi ma kïdëkï rɔ Gawo ꞌButë ne. 32Ya mɔtɔ ga oꞌde bɔ mɔtɔ mbili mo kuꞌbë ëꞌbënï ꞌdeni mɔlo teyi kpamo kudödu ŋgï kako zi Yësu. Lïjë omaꞌjo rönnï zi bo ꞌdɔ bo kiꞌdi közï bo rɔmo bo kileŋo. 33Kina Yësu kogba bɔ nima ŋgï kari timo mbowa yaga di mï löŋgö tïndï, bo kiꞌdi dɔkole közï bo mbili mo. Bo otoꞌbi woro kosa rɔ dɔndeꞌde bɔ nima. 34Kina bo kombi kɔmɔ bo ŋgï mïtɔrɔ bo kawo rɔ ma kembe, bo kiya te, “Epata.” Ame ꞌjɔ ꞌba lende mo tëgë, “Urögö röyï yaga rɔ gböŋö.” 35Kina mbili bɔ tönë kapi ŋgï kpamo kope rönï yaga, kebe ŋgï tilende rɔ ma laka.
36Tine Yësu ose gɔmo zïnnï kinza lïjë kari kiya lende mo dë zi bɔtɔ mɔtɔ. Bo ose gɔmo pele kitigɔ te nime, lïjë ari kïyëlë lende abo ŋgï kulöwö rɔ dɔ kiteli. 37Kina lende mo kigayi lïjë ame ga pili kuwö ne ŋgï rɔ mbëmbë. Kina lïjë kebe ŋgï rɔ tiya mo te, “Yësu oꞌdɔ lende kele sowa, bo iꞌdi bɔ mbili kuꞌbë ni kuwö bi yaga, bɔ kpa kudödu ni kilende.”
8Yësu Iꞌdi Akonyo Kɔꞌbɔ Bilaka Kuluku ꞌButë Bi Modɔɔmota
1Mï kada naga nima yayi ꞌböwu gbï na tïndï ma kinza kiya kotɔtɔ rönnï ŋgï kako zi Yësu. Kina ɔdɔ ɔtɔ kinza kpe zïnnï tonyo mo tine na Yësu kïdëkï bɔ kösö gɔ bo ga ŋgï kako zi bo. Na bo kiya zïnnï te, 2“Ma rɔ meri gɔ lende ꞌba bilaka naga nime römöyï lïjë oꞌdɔ töꞌdö ꞌdeni ŋbö dɔ mota tö bine, ɔtɔ inza kpe zïnnï tonyo mo. 3Ɔdɔ kiya te moja lïjë ŋgï kari tara ti ꞌbö mɔtɔ ga ëdï kidaki gɔ kɔri. Ya mɔtɔ ga di mï löŋgö lïjë nima bina ako ŋbö di bi kɔwɔ.”
4Bɔ kösö gɔ bo ga ileki zi bo iya te, “Bi na me rɔ yï mökö, ti koꞌja akonyo di yala ꞌdɔ kɔꞌbɔ bilaka konzi naga nime?”
5Bo ileki kititi lïjë, iya te, “Ëddïke ti maŋgolɔꞌbɔ ndö bina?”
Lïjë iya te, “Modɔmorïyö.”
6Kina bo kiya ŋgï zi bilaka naga nima ꞌdɔ koloma bërï. Kina bo kogba maŋgolɔꞌbɔ modɔmorïyö mo tönë ga ŋgï, bo kileki yëëꞌdï mo zi Bɔkoꞌba, na bo konye yïmo ŋgï kiꞌdi zi bɔ kösö gɔ bo ga, lïjë kari koza zi bilaka naga nima. Kina lïjë kari koza ŋgï. 7Lïjë ëdï gbï ti kole kenze mbowa yayi. Kina bo kogba ŋgï gbï kileki yëëꞌdï mo, na bo kiya gbï zi bɔ kösö gɔ bo ga ꞌdɔ lïjë kari gbï timo koza zi bilaka naga nima.
8-9Bilaka naga nima pili rɔ gɔmo onyo ŋgï kïtëkpë. Tïtëtë mo ëdï pili kɔzɔ kuluku ꞌbutë bi modɔɔmota (4000) tara. Kina bɔ kösö gɔ bo ga kari kutöꞌdu kɔsɔ ma kileke bërï mo ga ŋgï koso mï kee modɔmorïyö. Yësu iꞌdi bilaka naga nima ŋgï gɔ kɔri, 10kina lïjë ti bɔ kösö gɔ bo ga këkï ŋgï mï sorope tumu tari mï dɔyayi ꞌba Dalamanota.
Bɔ Titi Ma Leꞌjete
11Kina Parosi ni kako ŋgï koloma rɔ toꞌdɔ kowasa ti Yësu, toꞌba bo timo. Lïjë iteri bo gɔ bo koꞌdɔ gɔ kotɔ ame gɔ kileme tigɔ ꞌba Bɔkoꞌba di mïtɔrɔ ne. 12Tine bo awo ŋgï rɔ ma kembe, bo kiya zïnnï te, “Gɔ waꞌdi na dɔ kupö ma leꞌjete nime këdï kiteri ma ꞌbënnï gɔ kotɔ di mï dɔyayi ꞌba mïtɔrɔ? Rɔ ma laka mëdï miya ziye, inza kileme du te zïnnï, lïjë bilaka naga nima.” 13Kina bo kënyï ŋgï këkï mï sorope lïjë kileki gönyï pöpö ma kapa mɔtɔ.
14Dɔ bɔ kösö gɔ bo ga udölu ꞌdeni di bi togba maŋgolɔꞌbɔ zïnnï. Kɔsɔ mo ola ꞌdeni ŋge kɔtɔ mï sorope yayi. 15Bo iya zïnnï te, “Kpe, iꞌdike kɔmɔye kandi laka di zi laŋga ꞌba Parosi ni ti ꞌba Erode.”
16Kina lïjë kebe ŋgï rɔ tiya mo rɔ gɔ rönnï te, “Bo ëdï kiya tara gɔ ame dinzake ti maŋgolɔꞌbɔ ne?”
17Tine Yësu ikali meri ꞌbënnï nima ŋgï. Na bo kiya zïnnï te, “Kpe nime, gɔ waꞌdi na këddï kiyake lende ꞌba maŋgolɔꞌbɔ ma kinza gɔmo? Kpe gba ikalike tigɔ ma dë kiꞌdike dɔye gɔmo? Kpe ŋgï rɔ wa dɔ kïrïndï tɔ ne ga? 18Ëddïke ŋgï ti kɔmɔ, tine oꞌjake dë? Ëddïke ŋgï ti mbili, tine uwöke dë? 19Me tönë monye mï maŋgolɔꞌbɔ muyï zi bilaka kuluku ꞌbutë bi ꞌbutë (5000) konyo ne lende mo udölu ꞌdeni di dɔye? Utöꞌduke kɔsɔ ma kileke mo ga koso mï kee ndö?”
Lïjë iya te, “Kee ꞌbutë dɔmorïyö.”
20Bo iya te, “Kina me ma tönë gbï monye mï maŋgolɔꞌbɔ modɔmorïyö zi ma kuluku ꞌbutë bi modɔɔmota (4000) tönë ga ne, utöꞌduke kɔsɔ mo koso mï kee ndö?”
Lïjë iya te, “Kee modɔmorïyö.”
21Kina bo kileki zïnnï te, “Pele te nime gba kpe iꞌdike dɔye dë gɔ tigɔ ma?”
Bɔ Kɔmɔ Kölu ꞌBa Betesayida
22Lïjë ari kömö Betesayida na ya mɔtɔ ga yayi koꞌde bɔ kɔmɔ kölu mɔtɔ ŋgï kako zi Yësu. Lïjë omaꞌjo rönnï zi bo ꞌdɔ bo kosa rɔ bɔ nima kileŋo. 23Tine bo indaꞌba közï bɔ kɔmɔ kölu nima ŋgï kokɔkɔ kari timo mbowa yaga di mï gawo. Bo otoꞌbi woro kɔmɔ mo bo kiꞌdi közï bo dɔmo, na bo kititi kiya te, “Oꞌja ɔtɔ?”
24Bɔ nima urë kɔmɔ bo koŋgɔ, na kiya te, “Yëë, moꞌja bilaka tine lïjë inda ŋgï kɔzɔ ŋgërï naga tara këdï kiliŋgere.”
25Yësu ileki ꞌböwu kiꞌdi közï bo kɔmɔ bɔ nima. Bɔ nima ulö kɔmɔ bo ŋgï koŋgɔ gɔ bi na kɔmɔ mo kɔpɔ ŋgï yaga. 26Yësu oja bo kileki kari liŋɔ kose gɔmo zi bo te, “Nï, kinza kileki dë kari mï gawo nime.”
Kole ꞌBa Bilaka Lesi Yë Na?
27Yësu ni ti bɔ kösö gɔ bo ga ënyï ŋgï tari mï dɔyayi ꞌba Kayisariya Pïlïpö. Di gɔ kɔri na bo koloma ŋgï rɔ tititi lïjë kiya te, “Iyake zö te. Bilaka ëdï kiya ma rɔ yë?”
28Lïjë iya te, “Ya mɔtɔ ga iya te nï Yowani bɔ bapatisi na. Ya mɔtɔ ga iya te nï Eliya na. Tine ya mɔtɔ ga iya ma ꞌbënnï te nï bɔ kumë lende ma kɔtɔ mɔtɔ na.”
29Kina bo kileki kititi lïjë kiya te, “Ne kpe ma ꞌbeye iyake ma rɔ yë?”
Pïtörö ënyï kileki dɔmo ŋgï iya te, “Nï na rɔ Kurïsïtö mo tönë Bɔkoꞌba këdï koja ne.”
30Tine bo ënyï kose gɔmo ŋgï kitigɔ zïnnï kinza lïjë kari kiya lende mo dë zi bɔtɔ.
Yësu Iya Gɔ Lende ꞌBa Tölë Abo
31Yësu ebe ŋgï rɔ tiyandi bɔ kösö gɔ bo ga. Mï akiyandi abo, bo iya te, “Rɔ ma laka, kole ꞌba bilaka lesi ti kombi gomɔ ꞌdeni ŋgï rɔ mbëmbë. Löbu ꞌba bilaka ni ti bɔ dɔ bɔ akumu ni ti bɔ kɔmɔ kiyandi ꞌba köꞌdu kiꞌdi ni ti kilagi ꞌdeni ŋgï yaga di rɔ bo. Kina ti kupö bo ŋgï. Tine mï töꞌdö dɔ mota bo ti kɔdɔ ꞌdeni ŋgï yaga di mï tölë.”
32Lende nima bo iya ŋgï zïnnï yaga bi kɔpɔ kɔzɔ a nime te. Kina Pïtörö kako kogba bo ŋgï kese ti bo mbowa yaga tileki lende zi bo. 33Tine na bo kënyï kuyï kɔmɔ bo ŋgï bo koŋgɔ dɔ bɔ kösö gɔ bo ga toko, na bo kamo ŋgï dɔ Pïtörö, kiya te, “Ese yaga di rɔma, nï Satani. Meri ꞌbï nima ꞌba bilaka lesi na, ꞌba Bɔkoꞌba na dë.”
34Bo ïdëkï bɔ kösö gɔ bo ga ŋgï kako kɔtɔ zi bo kpaki ti tïndï naga nima, na bo koloma ŋgï rɔ tiya mo zïnnï te, “Bɔtɔ ame koꞌdɔkɔ tösö gɔma ne, iꞌdike bo komba gɔ bo zi gbagba bo, bo kombi gomɔ abo bo kösö gɔma pele ŋbö mï tölë. 35Römöyï bɔ ame kiteri tɔmɔ dïdï bo ne ti kupö ŋgï. Tine ame kupö dïdï bo gɔ lende ma gbï ti laja laka nime ne ti kɔmɔ ŋgï. 36Waꞌdi na ti nï mɔtɔ koꞌja di gɔmo ɔdɔ kiya te komɔmi dɔliŋɔ löbu nime pele ꞌdoyi tine kupö dɔ dïdï yï? 37A mɔtɔ inza ame ꞌdɔ nï mɔtɔ kiꞌdi topi gɔ dïdï yï timo.
38Bɔtɔ ame rɔmo kaya ma mï kada ꞌba bɔ lende kënyë kinza koro Bɔkoꞌba naga nime ne, ti rɔ kole ꞌba bilaka lesi kaya gbï ꞌdeni tara di rɔmo mï kada ma bo këdï kako ꞌdeni mï rɔ löbu ꞌba ꞌbu bo ti malayika kɔtɔ laka abo ga.”
91Kina bo kileki kiya zïnnï te, “Rɔ ma laka mëdï miya ziye, ya mɔtɔ ga di mï löŋgö ye nima inza kinene a mɔtɔ rɔ tölë titi du gba kota kinza ma ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba kako ra ti tigɔ mo.”
Kïnë Yësu Uyï Rönï
2Di pötö töꞌdö dɔ modɔɔkɔtɔ na Yësu kënyï kogba Pïtörö ni ti Yakoba ti Yowani, lïjë këkï ŋge rɔ dönnï nime kari dɔ döku tɔrɔ. Tine di yayi na ɔdɔ lïjë koŋgɔ Yësu tine, kïnë bo uyï rönï ꞌdeni ŋgï ꞌberi, 3bɔŋgɔ ꞌba rɔ bo kaŋmi ŋgï köbö kebe akurögö ꞌba bilaka ꞌba dɔliŋɔ nime pili. 4Ya mota ma rɔ bɔ kösö gɔ bo naga nima oꞌja Eliya ni ŋgï ti Musa këdï ꞌdeni rɔ tilende ti Yësu. 5Kina Pïtörö kënyï kiya zi Yësu te, “Bɔ kɔmɔ kiyandi, ele sowa ame dëdï bine ne. Iꞌdi doꞌdɔ ŋgöŋgöbö mota, kɔtɔ zïyï, kɔtɔ zi Musa kina kɔtɔ zi Eliya.” 6Lïjë pili ꞌdeni ŋgï rɔ tikere, lende naga nima bo këdï kiya pele ne bo ikali gɔmo dë.
7Kina pɔli kako kutuꞌbö lïjë ŋgï ŋbuku. Kina birɔ kudu ŋgï di mï pɔli nima, kiya te, “Ame na rɔ kole ma. Mɔꞌɔ bo kulöwö, uwöke dɔ bo.”
8Tine ɔdɔ lïjë kënyï kuyï kömönnï koŋgɔ bi toko ꞌböwu yayi, bɔtɔ inza kpe, Yësu na ꞌdeni ŋge kola kɔtɔ tïnnï yayi.
9Kina ɔdɔ lïjë këdï këkï ꞌdeni kako bërï di dɔ döku yayi, Yësu ose gɔmo kitigɔ zïnnï kinza lïjë kari kiya lende nime lïjë koꞌja ne dë zi bɔtɔ ma kɔtɔ mɔtɔ. Tine gɔ lïjë kiya ꞌjaa ŋbö ɔdɔ kole ꞌba bilaka lesi kɔdɔ ꞌdeni yaga di mï tölë. 10Kina lïjë kiꞌdi lende nime ŋgï köꞌbö ŋge mï löŋgö lïjë. Tine lïjë oloma rɔ tititi mo rɔ gɔ rönnï, kiya te, “Waꞌdi ga na rɔ tɔdɔ di mï tölë?”
11Lïjë ititi Yësu, kiya te, “Gɔ waꞌdi na bɔ kɔmɔ kiyandi ꞌba köꞌdu kiꞌdi ni kiya te Eliya na këdï kako titi dɔgba di zi Kurïsïtö ma Bɔkoꞌba këdï koja?”
12Yësu ileki dɔmo zïnnï te, “Rɔ ma laka Eliya ako ꞌdeni titi dɔgba tileŋo wa pili ndö. Kina me buku ꞌba Bɔkoꞌba kiya te, ‘Kole ꞌba bilaka lesi ti kombi gomɔ rɔ mbëmbë bilaka kilagi di rɔmo.’ 13Ne rɔ ma laka ti miya ziye, Eliya ako ꞌdeni tine bilaka oꞌdɔ wa ꞌdeni ŋgï zi bo kɔzɔ ma lïjë koꞌdɔkɔ toꞌdɔ mo, kɔzɔ ma tönë mo kugu ne tara.”
Kole Mɔtɔ Ti Abërï Dɔmo
14Kina ɔdɔ Yësu ni këkï ꞌdeni bërï kako kömö zi bɔ kösö gɔ bo ma laki naga nima tine, lïjë ako koꞌja tïndï ma kinza kiya koso ꞌdeni ŋgï yayi ti bɔ kɔmɔ kiyandi ni këdï koꞌdɔ kowasa tïnnï. 15Bilaka naga nima lïjë oꞌja Yësu këdï kako na lïjë kotɔ ŋgï rɔ gönnï kiriŋa kurë dɔ bo tumötö bo. 16Yësu ititi bɔ kösö gɔ bo ga iya te, “Waꞌdi na këddï koꞌdɔke kowasa mo tïnnï?”
17Bɔ mɔtɔ di mï löŋgö tïndï naga nima ënyï kileki kiya te, “Bɔ kɔmɔ kiyandi, kole ma nime nökï udödu kpamo ꞌdeni ŋgï teyi, kina me moꞌde kako zïyï. 18Nökï nime ɔdɔ kebe toꞌdɔ bo, oŋma bo ŋgï bërï koja surupu di kpa bo, bo konyo dɔ tuŋgu bo ŋgï teyi ndïŋïndïŋï, rɔ bo kitigɔ ŋgï yaga gbörökötö. Kina me mititi bɔ kösö göyï naga nime ꞌdɔ lïjë koga nökï nime yaga tine lïjë ɔꞌbɔ dë.”
19Yësu ileki kiya zïnnï te, “Kpe bilaka ma leꞌjete naga nime bɔ kinza kikali tiꞌdi dɔye gɔ lende ma nime. Gɔ moloma ŋgï ŋbö nyanya ga tiye na? ꞌDɔ mogbɔ dökïꞌdï ma ŋgï ŋbö nyanya ga di ziye na? Oꞌdeke kole nima kako zö dayi.”
20Lïjë oꞌde kole nima kako zi bo. Kina nökï koꞌja kïnë Yësu te, na koŋma kole nima ŋgï bërï, kululu, surupu köꞌbu di kpamo. 21Yësu ititi ꞌbu ꞌba kole nima, iya te, “Nökï nime isaki bo nyanya ga?”
Bo ileki dɔmo tëgë, “Mɔlo gba rɔ dɔ kole titi. 22Mï kada mɔtɔ ga ebe tuꞌdu bo mï paꞌdo, mɔtɔ ga oŋma bo ŋgï mï mini, ꞌdɔ kupö bo ŋgï yaga. Ne ɔdɔ kɔꞌbɔ ŋgï toꞌdɔ mo, oŋgɔ lisa ꞌba rɔze kokɔnyi ze.”
23Yësu ileki kiya zi bo te, “Gɔ waꞌdi na kiya te ɔdɔ mɔꞌbɔ ŋgï? A mɔtɔ inza ame ꞌdɔ konya dɔ bilaka ame ga pili kiꞌdi dönnï ꞌdeni gɔ tigɔ ꞌba Bɔkoꞌba ne.”
24Kina ꞌbu ꞌba kole nima kënyï ŋgï kulörï rɔ ma kembe kiya te, “Ma miꞌdi dɔma ꞌdeni ŋgï gɔmo, tine okɔnyi ma kogbɔ ma laka yïmo.”
25Yësu oŋgɔ bilaka ëdï ꞌdeni ŋgï kosoŋi kulöwö kako ŋgila lïjë. Kina bo kamo ŋgï dɔ nökï nima kiya te, “Nï nökï kuꞌbë mbili kudödu kpa nima, moga yi, ɔdɔ yaga ŋburu mï kɔtɔ kinza kileki dë kpe dɔ bɔ nime.”
26Kina nökï kënyï kapi ŋgï rɔ ma kembe koŋma bɔ nima ŋgï rɔ ma kënyë, kina kitaꞌba ŋgï yaga di dɔmo. Bɔ nima öꞌdö ŋgï yayi kɔzɔ töku. Kina bilaka ama ga yayi ne kebe ŋgï rɔ tiya mo tëgë, “Bo ölë ꞌdeni.” 27Tine Yësu indaꞌba közï bo, na bo kënyï ŋgï tɔrɔ.
28Kina ɔdɔ Yësu ni këdï ꞌdeni rɔ dönnï rö ti bɔ kösö gɔ bo ga tine, na lïjë kebe tititi bo iya te, “Gɔ waꞌdi na dɔꞌbɔ ma ꞌbeze dë toga nökï yaga?”
29Yësu ileki dɔmo zïnnï iya te, “A mɔtɔ inza ame ꞌdɔ kɔꞌbɔ toga mo timo, tine ŋge kɔtɔ ti mötu.”
Yësu Iya Lende ꞌBa Tɔdɔ Abo Di Mï Tölë
30Lïjë ënyï ŋgï di bi nima yayi kudö te kebe mï Galilaya. Yësu oꞌdɔkɔ dë ꞌdɔ bilaka kikali gɔ bi ma lïjë këdï teyi, 31römöyï bo oꞌdɔkɔ tiyandi bɔ kösö gɔ bo ga. Mï akiyandi abo zïnnï bo iya te, “Ti kiꞌdi közï kole ꞌba bilaka lesi ꞌdeni ŋgï zi bilaka mɔtɔ ga, kupö bo yaga. Tine mï töꞌdö dɔ mota bo ti kɔdɔ ŋgï yaga di mï tölë.”
32Akiyandi abo nima bɔ kösö gɔ bo ga ikali mï ꞌjɔ ꞌba lende mo dë. Tine lïjë ere ꞌdeni di bi tititi bo.
33Lïjë ako kömö Kaparanoma, kina ɔdɔ lïjë këdï ꞌdeni liŋɔ tine, Yësu ititi bɔ kösö gɔ bo ga iya te, “Waꞌdi na kolomake rɔ toꞌdɔ kowasa mo di gɔ kɔri yayi ne?”
34Lïjë ileki dɔmo dë römöyï pa di gɔ kɔri yayi lïjë oloma rɔ towasa mo yë na rɔ löbu di mï löŋgö lïjë nima bina.
35Yësu oloma bërï kïdëkï ma ꞌbutë dɔmorïyö naga nima kako zi bo. Kina bo kiya zïnnï te, “Bɔtɔ ame koꞌdɔkɔ tëdï rɔ löbu ne, iꞌdike bo kileki rɔ bo bërï yaga rɔ bɔ laja zi ya ma laki.”
36Bo ogba kole titi mɔtɔ kiꞌdi kɔrɔ kömönnï yayi, bo kindaꞌba rɔmo na bo kiya zïnnï te, 37“Bɔtɔ ame koja laja zi kole ma te dömöyï ma ne, ma na bo koja laja ꞌdeni zö. Kina bɔtɔ ame koja laja zö, bɔ ame koja ma ne na ma ꞌdeni gbï bo koja laja teyi.”
38Yowani ënyï kiya zi bo te, “Doꞌja bɔ mɔtɔ këdï koga nökï ti möyï yï, kina dota gɔmo ꞌdeni di zi bo diya te kinza bo koꞌdɔ dë römöyï bo inza rɔ ma kɔtɔ ꞌbeze mɔtɔ.”
39Yësu iya te, “Kinza kotake gɔmo dë di zi bo. Römöyï bɔtɔ ame këdï koꞌdɔ gɔ kotɔ ꞌdeni ti möyï ma ne inza kileki ꞌböwu kiya ma rɔ ma kënyë. 40Bɔtɔ ame koꞌji ze dë ne kina rɔ ꞌbeze. 41Omerike gɔ lende nime laka. Bɔtɔ ame kiꞌdi pele ŋge rɔ mini kuwë ziye römöyï kpe ꞌba Kurïsïtö na ne ti koꞌja kpa közï ꞌba gɔmo ŋgï.
42Bɔtɔ ame kebe kiꞌdi a titi ma kɔzɔ a naga nime te ame kiꞌdi dönnï ꞌdeni gɔ lende ma ne kebe kilaꞌba mï lende kënyë, ma laka mo dëne gɔ kudödu rɔ toto kuwu ndöwu ma löbu mugu bɔ mo gɔ kïtïŋï bo timo mï mini löbu.
43-44Ɔdɔ közïyï na kiꞌdi yi koꞌdɔ lende kënyë, oke yaga. Ti këdï rɔ ma laka rɔ dɔ kiteli zïyï tɔdɔ mï dïdï ma ŋburuŋburu ti közï kɔtɔ, di dɔ ame ꞌdɔ kari kuꞌdu yi mï Gehena paꞌdo kinza kölu nima ti közïyï këdï rïyö ne. 45-46Ɔdɔ ndïyï na kiꞌdi yi koꞌdɔ lende kënyë, oke yaga. Ti këdï rɔ ma laka zïyï ꞌdɔ tɔdɔ mï dïdï ma ŋburuŋburu rɔ bɔ ndï kɔtɔ di dɔ ame ꞌdɔ kari kuꞌdu yi mï Gehena ti ndïyï këdï rïyö ne. 47Ɔdɔ kömöyï na kiꞌdi yi koꞌdɔ lende kënyë, iyagba yaga. Ti këdï rɔ ma laka zïyï tɔdɔ mï ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba rɔ bɔ kɔmɔ kɔtɔ di dɔ ame ꞌdɔ kari kuꞌdu yi mï Gehena ti kömöyï këdï rïyö ne. 48Gɔ bi nime rɔ Gehena ne kuru ma këdï konyo bilaka mo ga ölë dë kina paꞌdo mo öꞌbö ŋburu tara kölu dë.”
49Kina bo kiya gbï te, “Ti kileŋo bilaka pili ꞌdeni ŋgï ti paꞌdo gɔ këdï laka kɔzɔ tikɔꞌdɔ ame këdï kileŋo wa ne tara.
50Tikɔꞌdɔ ele ma. Ne ɔdɔ tikɔꞌdɔ kote tulöwu ma kiyɔkɔ mo ꞌdeni ti kɔꞌbɔ ꞌböwu tiꞌdi mo kileki rɔ ma kiyɔkɔ tondo ga? Nï mɔtɔ iꞌdi gbagba yï këdï rɔ tikɔꞌdɔ. Olomake ti mï këyï rɔ gɔ rɔye.”
10Lende ꞌBa Toga ꞌJa
1Di yayi na bo kënyï ŋgï kari mï dɔyayi ꞌba Yudayi. Bo umu kari gönyï yöpö ꞌba Yaradene, na bilaka kɔlɔ ŋgï rɔ tïndï kako zi bo. Kina bo koloma ŋgï rɔ tiyandi lïjë kɔzɔ ma mɔlɔ tara. 2Kina Parosi ni kako ma ꞌbënnï ŋgï tititi bo toꞌba bo timo. Lïjë ititi bo, iya te, “Tara ne ëdï ŋgï rɔ ma laka mï köꞌdu kiꞌdi na ꞌdɔ toga ꞌja?”
3Bo ileki kititi lïjë te, “Waꞌdi na Musa kiya mï köꞌdu kiꞌdi?”
4Lïjë iya te, “Musa odɔ kpamo zi bɔtɔni ꞌdɔ kugu waraga ꞌba tëyï kiꞌdi zi ꞌja ame bo këdï koga ne.”
5Yësu ileki dɔmo zïnnï te, “Musa ugu köꞌdu kiꞌdi nima tara ziye, römöyï minyi ꞌbe idari ꞌdeni. 6Tine ma di bi tisaki mo inza tara. Ugu ꞌdeni, iya te, ‘Bɔkoꞌba oꞌba lïjë rɔ bɔtɔni ni ma ti ꞌja. 7Gɔ köꞌdu mo na kiꞌdi bɔtɔni këdï kënyï kolɔlɔ di yɔki ꞌbu bo ni ti ma bo, lïjë kari kodɔꞌbɔ ga rönnï ti ꞌja abo. 8Kina lïjë kpaki rïyö ꞌdeni rɔ akɔtɔ.’ Lïjë inza kpe rïyö, tine ꞌdeni yaga ŋgï rɔ akɔtɔ. 9Kina wa ame Bɔkoꞌba kodɔꞌbɔ ꞌdeni rɔ a kɔtɔ ne kinza bɔtɔ mɔtɔ kebe koza yïmo dë kpe yaga.”
10Kina koꞌja lïjë kileki ꞌdeni kari liŋɔ tine, na bɔ kösö gɔ bo ga kënyï kititi bo gɔ lende nima. 11Bo iya zïnnï te, “Nï mɔtɔ ame koga ꞌja ꞌbï kebe kari kogbe mɔtɔ ne, oꞌdɔ yërï ꞌdeni. 12Kina gbï ꞌja ame kënyï di gɔ mëꞌdë nï kari kogbe mëꞌdë mɔtɔ ne, yërï na lɔko koꞌdɔ ꞌdeni.”
Yësu Oꞌdɔ Yëyï Dɔ Kole Titi
13Ya mɔtɔ ga oꞌde kole titi kako zi bo ꞌdɔ bo kiꞌdi közï bo dɔmo. Tine bɔ kösö gɔ bo ga ota gɔmo kinza kiꞌdi lïjë dë kako zi bo. 14Kina ɔdɔ Yësu koꞌja lende nima tara tine, bo ënyï ŋgï rɔ ꞌdïrï. Bo iya zi bɔ kösö gɔ bo ga te, “Olake kole titi kako zö kinza kotake lïjë dë, römöyï lïjë ame ga te ne ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba na rɔ ꞌbënnï. 15Rɔ ma laka miya ziye, bɔtɔ ame kindaꞌba ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba dë kɔzɔ kole titi ne inza kɔdɔ du te yïmo.”
16Kina bo kogba kole titi naga nima ŋgï bo kiꞌdi közï bo dɔmo koꞌdɔ yëyï zïnnï.
Bɔ Mɔri Mɔtɔ
17Tine koꞌja Yësu ni këdï koꞌdɔ ꞌdeni tösö dɔmo tari yɔ, na bɔ mɔtɔ kako ŋgï rɔ riŋa kolɔdɔ bërï kɔmɔ bo te, komaꞌjo rönï zi bo, kiya te, “Bɔ kɔmɔ kiyandi ma laka, waꞌdi na gɔ moꞌdɔ ꞌdɔ moꞌja dïdï ma ŋburuŋburu?”
18Yësu ileki kiya zi bo te, “Gɔ waꞌdi na kïdëkï ma rɔ ma laka? Bɔtɔ mɔtɔ inza laka, tine Bɔkoꞌba na ŋge kɔtɔ kpökï laka. 19Ikali köꞌdu kiꞌdi ꞌdeni, ame kiya te, ‘Kinza koꞌdɔ röyï dë rɔ bɔ közï roma. Kinza koꞌdɔ yërï dë. Kinza koꞌdɔ ꞌbögö dë. Kinza kususu bɔtɔ dë rɔ bëtï. Kinza koꞌdɔ ꞌbölu dë. Oro ꞌbu yï ni ti möyï.’”
20Bɔ nima ileki dɔmo, iya te, “Bɔ kɔmɔ kiyandi, wa naga nima pili moꞌdɔ ꞌdeni mɔlo dɔ yɔbi ma.”
21Yësu oŋgɔ dɔ bɔ nima, bɔ ɔꞌɔ bɔ nima. Na bo kileki kiya teyi te, “A mɔtɔ ëdï kɔtɔ ame kɔmɔ gba di zïyï ꞌdɔ toꞌdɔ mo. Ari kugö akonzi ꞌbï naga nima mökö koza gïrïsï mo ga zi bɔ lisa. Kina ti kulu kpamo ꞌdeni ŋgï zïyï mïtɔrɔ. Kina ꞌdɔ kako ti kösö gɔma.”
22Lende nime bɔ nima kuwö kɔzɔ a nime te yɔ, na bo kuyï kɔmɔ ma löwö ŋgï bo kari abo. Römöyï bɔ nima bo rɔ bɔ mɔri ti wa ŋbaŋi.
23Yësu uyï kɔmɔ bo koŋgɔ dɔ bɔ kösö gɔ bo ga, na bo kiya zïnnï te, “Ti këdï rɔ ma kitigɔ zi bɔ wa ni ꞌdɔ kɔdɔ mï ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba.”
24Lende nime igayi bɔ kösö gɔ bo ga ŋgï. Tine Yësu oto nduwë tiya mo zïnnï te, “Kole ma ga, tɔdɔ mï ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba ti këdï rɔ ma kitigɔ. 25Tɔdɔ mï ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba ti këdï rɔ ma kitigɔ zi bɔ wa ni kebe tɔdɔ ꞌba gamele kebe mï bi gböŋö ꞌba bïcï libira.”
26Lende nime igayi lïjë ŋgï mï kɔtɔ, kina lïjë kileki gɔmo kiya zi bo te, “Ne ma ꞌdeni tara tine ne, yë ga na ti kɔmɔ di mï tölë?”
27Yësu oŋgɔ dönnï kina bo kileki kiya zïnnï te, “Wa naga nime ma di zi bilaka lesi na ŋge kinda rɔ a ma ꞌdɔ koꞌdɔ rönï dë. Tine ma di zi Bɔkoꞌba embe dë römöyï bo na kɔꞌbɔ toꞌdɔ wa pili.”
28Pïtörö ënyï kiya zi bo te, “Oŋgɔ te, ze ꞌbeze nime dola wa pili ꞌdeni me dösö göyï.”
29Yësu iya te, “Yëë, rɔ ma laka miya ziye, bɔtɔ ame kola liŋɔ, kola löndö, kola lëmï, kola ma bo ni ti ꞌbu bo, kola kole, kola nyaka dömöyï ma gbï gɔ laja kɔtɔ laka nime ne, 30ti koꞌja ŋgï mï kada ma gïrï naga nime rɔ dɔ kiteli. Bo ti koꞌja wa naga nime pili rɔ mbëmbë kebe dɔ ame gbï ti közï kasi ꞌba gɔmo. Kina mï kada ma këdï kako nime ꞌdë bo ti këdï ŋgï ti dïdï ma ŋburuŋburu. 31Tine ma konzi ame ga pa dɔgba ne ti kileki ꞌdeni yïꞌböwu, kina ma yïꞌböwu na ti këdï ꞌdeni dɔgba.”
Yësu Iya Gɔ Lende ꞌBa Tindaꞌba Bo
32Di gɔ kɔri lïjë këdï ꞌdeni rɔ tari Yerosalema, Yësu na kösö ŋgï dɔgba. Kina lende mo kigayi bɔ kösö gɔ bo ga ŋgï, koꞌde tikere ŋgï pili zi bilaka ame ga këdï kozi gɔ bo ne. Tine bo ari kogba lïjë ma ꞌbutë dɔmorïyö mo naga nima ŋgï ꞌberi yaga rɔ dönnï, bo koloma rɔ tiya gɔ wa ma këdï kari koꞌdɔ rönï zi bo zïnnï, 33bo iya zïnnï te, “Kpe, uwöke tɔma. Dëdï darike nima ŋbö mï Yerosalema. Kina di yayi na ti kiꞌdi közï kole ꞌba bilaka lesi ŋgï zi bɔ dɔ bɔ akumu ni ti bɔ kɔmɔ kiyandi ꞌba köꞌdu kiꞌdi ni. Tine na ti lïjë kodɔ karama mo ŋgï dɔ bo rɔ tölë. Lïjë ti kiꞌdi bo zi ma rɔ bɔ löwö mo ga 34kodɔ laŋa rɔ bo, kotoꞌbi woro rɔ bo, komba bo kupö bo yaga. Tine mï töꞌdö dɔ mota bo ti kënyï kɔdɔ ꞌdeni ŋgï yaga di mï tölë.”
35Yakoba ni ti Yowani, kole ꞌba Zebedayo ga ako zi Yësu kiya te, “Bɔ kɔmɔ kiyandi, a mɔtɔ ëdï bine doꞌdɔkɔ yi ꞌdɔ koꞌdɔ zize.”
36Yësu iya te, “Waꞌdi na koꞌdɔkɔke gɔ moꞌdɔ ziye?”
37Lïjë iya te, “Ɔdɔ kari koloma ꞌdeni dɔ kïtï mï ŋere löbu ꞌbï, doꞌdɔkɔ ꞌdɔ kiꞌdi ze doloma tïyï, ma kɔtɔ dɔ dörï yï, ma kɔtɔ dɔ gali yï.”
38Yësu ileki zïnnï te. “Wa nima kititike ne ikalike dë. Kpe, ti kɔꞌbɔke tuwë wa di mï kösu ꞌba gomɔ nime mëdï mari muwë ne? Ti kɔꞌbɔke gɔ kobapatisi ye ti kɔri nime kobapatisi ma timo ne?”
39Lïjë iya te, “Ti dɔꞌbɔ ŋgï.”
Yësu iya te, “Rɔ ma laka kpe ti kuwëke ŋgï di mï kösu mo ma mëdï muwë di yïmo, kina ti kobapatisi ye ŋgï kɔzɔ ma ꞌbama. 40Tine lende ꞌba tiꞌdi wa toloma dɔ dörï ma ala dɔ gali ma nima, ndɔbɔ ma na dë. Bɔkoꞌba na këdï kiꞌdi gɔ bi nima zi bilaka mo ga ame bo kileŋo ꞌdeni dömöyï mo ne.”
41Kina ɔdɔ kɔsɔ ya ma ꞌbutë naga nima kuwö lende nima ꞌdeni tara tine, lïjë ënyï ŋgï rɔ ꞌdïrï ti Yakoba ni ti Yowani. 42Kina Yësu kïdëkï lïjë ŋgï pili kako bi kɔtɔ zi bo. Bo iya zïnnï te, “Ikalike ꞌdeni laka, löbu ma ꞌba bɔ löwö ni oꞌdɔ ga rönnï ŋgï rɔ ŋere rɔ a löbu dönnï. 43Tine ma ꞌbeye inza tara. Bɔtɔ ame koꞌdɔkɔ gɔ bo këdï rɔ löbu di mï löŋgö ye ne, bo kileki rɔ bo yaga rɔ bɔ laja ziye. 44Kina bɔ ame kiteri ꞌdɔ bo na këdï rɔ bɔ dɔye ne, bo kileki rɔ bo yaga rɔ atɔli ziye pili. 45Römöyï kole ꞌba bilaka lesi pele ako dë ꞌdɔ koja laja teyi, tine bo na ꞌdɔ koja laja zi bilaka, kina gbï tiꞌdi dïdï bo tutë gɔ ma konzi timo di mï tölë.”
46Lïjë ako kömö Yereko. Tine koꞌja Yësu ni ti bɔ kösö gɔ bo ga ti tïndï ma këdï kari tïnnï naga nima këdï kiteli ꞌdeni kebe yayi tine, bɔ kɔmɔ kölu mɔtɔ yayi möyï mo rɔ Batimayo kole ꞌba Timayo, ëdï kolɔꞌbɔ kpa gɔ kɔri yayi tokpasi wa. 47Kina ɔdɔ bo kuwö ꞌdeni kiya te, Yësu ꞌba Nazareta na, kina bo kulörï ŋgï rɔ ma kembe, kiya te, “Yësu kole ꞌba Dawidi, iꞌdi mïyï këyï rɔma.”
48Bilaka ma konzi iꞌdi tamo dɔ bo gɔ bo kudumö yaga. Tine na bo kulörï ŋgï kulöwö rɔ ma kembe, kiya te, “Yësu kole ꞌba Dawidi, iꞌdi mïyï këyï rɔma.”
49Kina Yësu kɔrɔ ŋgï kiya te, “Iꞌdike bo kako dayi.”
Kina lïjë kïdëkï bɔ kɔmɔ kölu tönë ŋgï, iya te, “Ögö ti, ënyï tɔrɔ, bo ëdï kïdëkï yi.”
50Kina bɔ nima kogbagba ŋgï kulï bɔŋgɔ yaga di dɔ bo, kënyï kari zi Yësu. 51Yësu ititi bo iya te, “Waꞌdi na koꞌdɔkɔ gɔ moꞌdɔ zïyï?”
Bɔ kɔmɔ kölu nima iya te, “Bɔ kɔmɔ kiyandi, ma moꞌdɔkɔ toꞌja gɔ bi.”
52Yësu iya te, “Laka, ari ti, tiꞌdi döyï gɔ tigɔ ma ileŋo yi ꞌdeni.” Kina kɔmɔ bɔ nima kɔpɔ ŋgï yaga, bo kösö gɔ Yësu di gɔ kɔri yayi.
11Tɔdɔ ꞌBa Yësu Mï Yerosalema
(MT 21:1-11; LK 19:28-40; YN 12:12-19)
1Kina ɔdɔ lïjë kari ꞌdeni kömö ŋgɔsi ŋgila Yerosalema mï gawo ꞌba Betepage ni ti Betaniya tine, na lïjë kari ŋgï dɔ döku ꞌba Bilaya. Yësu oja bɔ kösö gɔ bo ga ma rïyö 2kari dɔgba ti ndose nime, kiya te, “Kpe arike mï gawo nima dɔgba kɔmɔye ne. Di bi tömö ꞌbe yayi ti kari koꞌjake kole akaca kosi dɔmo ꞌdeni bërï, rɔ ame gba bɔtɔ këkï dë dɔmo ne. Opeke koꞌdeke kako bine. 3Ɔdɔ bɔtɔ kititi ye kiya te, ‘Ëddï kopeke gɔ waꞌdi?’ Iyake te, ‘Ŋere na koꞌdɔkɔ, bo ëdï kileki gïrï naga nime.’”
4Lïjë ari ŋgï koꞌja kole akaca kosi dɔmo ꞌdeni yaga kpa reki yayi. Kina ɔdɔ lïjë këdï koꞌdɔ tope mo tine, 5ya mɔtɔ ga ame këdï kɔrɔ yayi ne ititi lïjë iya te, “Waꞌdi na këddï koꞌdɔke tara, këdï kopeke akaca nima?”
6Lïjë ileki dɔmo ŋgï kɔzɔ ma tönë Yësu kose zïnnï ne tara. Kina bilaka naga nima kola ŋgï lïjë kari timo.
7Lïjë oꞌde akaca nima kako zi Yësu na lïjë koꞌba bɔŋgɔ ꞌbënnï ga ŋgï gɔmo. Kina Yësu këkï ŋgï koloma dɔmo. 8Tine bilaka ma konzi mɔtɔ ga oꞌba bɔŋgɔ ma ꞌbënnï ga mï gɔ kɔri, ya mɔtɔ ga oga ma ꞌbënnï rɔ mbili mbïrö ni di mï nyaka koꞌba gɔ kɔri. 9Kina bilaka konzi naga nima mɔtɔ ga kösö ꞌdeni dɔgba mɔtɔ ga kebe gɔ bo yïꞌböwu ne kiꞌdi ŋgï tulörï timo rɔ ma kembe, kiya te, “Akïlëlu këdï zi Bɔkoꞌba. Yëyï këdï dɔ bɔ ame kako ti möyï bo ŋere Bɔkoꞌba ne. 10Yëyï ꞌba Bɔkoꞌba këdï dɔ ŋere löbu ame këdï kako ne kɔzɔ ꞌba ꞌbu ze löbu Dawidi. Akïlëlu këdï zi bo Bɔkoꞌba.”
11Yësu ɔdɔ Yerosalema na bo kiteli ŋgï kari mï reki ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba. Kina ɔdɔ bo koŋgɔ wa mo naga nima ꞌdeni pili tine, na bo kari ŋgï ti bɔ kösö gɔ bo ga ma ꞌbutë dɔmorïyö naga nima mï Betaniya, römöyï kada inza kpe.
Yësu Ulömu Ŋgërï Këlu
12Mï bi këzë ma di gɔmo koꞌja lïjë këdï kileki ꞌdeni kako di Betaniya tine ꞌbö oꞌdɔ Yësu ꞌdeni. 13Bo oꞌja ŋgërï këlu kinda di bi kɔwɔ ti mbili dɔmo. Kina bo kɔcɔ ŋgï kari toŋgɔ mo, bo iya te mɔtɔga bo ti koꞌja ma kana mo. Tine bo ari koꞌja ŋge rɔ mbili na kutu ëꞌbënnï römöyï kada ꞌba tana ꞌba këlu na dë gba. 14Kina bo kiya ŋgï zi ŋgërï këlu nima te, “Nï, bɔtɔ inza konyo ɔtɔ mɔtɔ kpe di döyï.” Lende nima bo iya pili mbili bɔ kösö gɔ bo ga kuwö.
15Lïjë ako kömö Yerosalema na bo kari ŋgï kɔdɔ mï reki ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba. Bo ari koꞌja bɔ ndögö koso ꞌdeni yayi na bo koloma ŋgï rɔ toga lïjë yaga, bo kïtïŋï dɔ tarabiza ꞌba bɔ kutë gïrïsï ni ti gbaꞌda ꞌba bɔ kugö matukpuru ni bërï. 16Bo embe ŋgï kola bɔtɔ dë kpe kombi wa dönnï kudö timo kebe yayi. 17Kina bo koloma ŋgï rɔ tiyandi lïjë kiya zïnnï te, “Uwöke dë me tönë kugu ne? Iya te, ‘Rö löbu ma nime ti kïdëkï rɔ rö ꞌba mötu zi dɔ kupö pili.’ Ne kina me ꞌböwu kpe kebe kuyïke yaga rɔ tïꞌbörö ꞌba bɔ ꞌbögö.”
18Bɔ dɔ bɔ akumu ni ti bɔ kɔmɔ kiyandi ni uwö lende mo na lïjë kiꞌdi ŋgï toma kɔri ꞌba ꞌdɔ tupö Yësu timo. Tine lïjë ere di rɔ bo römöyï akiyandi abo igayi ma konzi ꞌdeni ŋgï pili.
19Mï dɔkɔpiyari ꞌdeni na Yësu ni kënyï ŋgï di mï gawo yayi ti bɔ kösö gɔ bo ga lïjë kileki kari.
Andi Di Gɔ Ŋgërï Këlu
20Mɔlo mï dɔŋbɔ ma di pötö mo koꞌja lïjë këdï kudö rɔ gɔ kɔri nima, lïjë oꞌja ŋgërï këlu tönë kölë ꞌdeni. 21Pïtörö omeri gɔ lende tönë ŋgï, na bo kiya zi Yësu te, “Bɔ kɔmɔ kiyandi, oŋgɔ te. Ŋgërï këlu tönë kulömu ne ölë ꞌdeni.”
22Yësu ileki dɔmo zïnnï iya te, “Rɔ ma laka miya ziye, iꞌdike dɔye gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba. 23Bɔtɔ ame kiya zi döku nime te, ‘Nï, ënyï kari kuꞌdu röyï mï mini löbu,’ ɔdɔ kiya te dökïꞌdï bo kidaki dë bo kiꞌdi dɔ bo ŋgï gɔmo, rɔ ma laka ti koꞌdɔ rönï ŋgï tara. 24Kina me mëdï miya ziye, wa ame ɔdɔ kititike ti mötu ziye tiꞌdi dɔye gɔmo, oꞌjake ꞌdeni, kina ëdï ꞌdeni rɔ eꞌbe. 25-26Kina ɔdɔ kɔrɔke ꞌdeni këddï kumötuke, olake lëpï ye ga ame kirasi lende ꞌdeni ziye, römöyï ꞌdɔ ꞌbu ye ame mïtɔrɔ ne kola ye gbï gɔ lende kirasi ꞌbe ga.”
27Lïjë ako kömö mï Yerosalema, kina koꞌja Yësu këdï kiliŋgere ꞌdeni kebe mï reki ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba yayi, na bɔ dɔ bɔ akumu ni ti bɔ kɔmɔ kiyandi ni ti löbu ꞌba bilaka ni 28kako kititi bo kiya te, “Közï kakpa ꞌba yë na me këddï koꞌdɔ wa naga nime timo ne? Yë na kiꞌdi közï kakpa ꞌba toꞌdɔ wa naga nime te zïyï?”
29Yësu iya te, “Iꞌdike mititi ye ŋge kɔtɔ, ɔdɔ kilekike dɔmo ꞌdeni zö na ꞌjaa ti mileki dɔ akititi ꞌbe nima. 30Iyake zö te, közï kakpa ꞌba bapatisi nime Yowani koloma tönë rɔ toꞌdɔ mo ne ako di yala? Yë na kiꞌdi zi bo, Bɔkoꞌba na kiꞌdi ala bilaka lesi na kiꞌdi?”
31Kina lïjë koloma ŋgï rɔ towasa mo rɔ gɔ rönnï. Lïjë iya te, “Ɔdɔ diyake te ako di zi Bɔkoꞌba bo ti kiya te, ‘Ne gɔ waꞌdi na kpe kiꞌdike dɔye dë gɔ lende ꞌba Yowani?’ 32Ɔdɔ diyake te ako di zi bilaka lesi ele dë gbï.”
Lïjë ëdï kere di zi bilaka konzi naga nima römöyï lïjë pili omeri ŋgï rɔ ma laka Yowani rɔ bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba. 33Kina lïjë kileki dɔmo ŋgï zi Yësu te, “Dikali dë.”
Yësu iya zïnnï te, “Kina gbï ma minza miya ziye közï kakpa ꞌba yë na me mëdï moꞌdɔ wa naga nime timo.”
12Dɔŋgala ꞌBa Bɔ Ndɔbɔ
1Kina Yësu koloma ŋgï rɔ tilende zïnnï rɔ dɔŋgala, bo iya te, “Bɔ mɔtɔ ïdïyë mɔwɔ këdï koꞌdɔ rɔ layi naga ŋgï rɔ nyaka, bo kigaga reki kuru dɔmo, bo kole gö ꞌba tuzï layi mo, bo kole kilaŋga ꞌba toda mo. Kina bo koꞌde bɔ ndɔbɔ ŋgï kiꞌdi yïmo bo kënyï kari dɔ gawo ma kɔwɔ. 2Kina ɔdɔ kada ꞌba titeꞌde mo kömö ꞌdeni tine, na bo koja bɔ laja abo mɔtɔ ŋgï kari ꞌdɔ koꞌde ma ꞌba bo. 3Tine bɔ ndɔbɔ naga nima omba bɔ laja nima ŋgï koga kileki rɔ közï sari. 4Bo oja bɔ laja mɔtɔ gbï kari. Kina bɔ ndɔbɔ naga nima komba ŋgï koga dɔmo koꞌdɔ kënyë kɔmɔ. 5Bo oja mɔtɔ gbï kari. A ma tine lïjë omba ŋgï kupö yaga. Kina lïjë koloma ŋgï nduwë rɔ toꞌdɔ bɔ laja ma konzi mɔtɔ ga nduwë tara, mɔtɔ ga lïjë omba rɔ tomba, mɔtɔ ga lïjë upö ŋgï yaga.
6Rɔ ŋburuŋburu mo tine bɔtɔ mɔtɔ ari kinza kpe zi bo ꞌdeni ŋge rɔ kole kɔtɔ abo ame bo kɔꞌɔ kulöwö ne, na bo koja ŋgï. Bo omeri, bo iya te, ‘Ame rɔ kole ma ne lïjë ëdï koro.’ 7Tine bɔ ndɔbɔ naga nima iya ŋgï rɔ gɔ rönnï te, ‘Bɔ këdï kari koloma rɔ bɔ dɔ nyaka nime kada mɔtɔ di pötö ꞌbu bo mo tönë ne bo na me, ako dupöke bo yaga ꞌdɔ nyaka nime koloma ŋgï ŋburu rɔ eze.’ 8Kina lïjë kindaꞌba bo ŋgï kupö bo kuꞌdu töku mo yaga di mï nyaka nima.”
9Yësu ileki kititi bilaka naga nima yayi ne kiya te, “Ma komerike ꞌbeye, waꞌdi na ti bɔ dɔ nyaka nima kari koꞌdɔ? Rɔ ma laka bo ti kari ŋgï kote dɔ bɔ ndɔbɔ naga nima pili yaga, bo koꞌde rɔ bilaka ma löwö na kako toꞌdɔ ndɔbɔ yïmo.
10Ïdëkïke dë su me tönë kugu mï buku ꞌba Bɔkoꞌba kiya te, ‘Döku tönë bɔ koꞌba rö ni kilagi pa di rɔmo ne na kileki ꞌdeni rɔ döku ma laka rɔ dɔ kiteli mï gbɔndɔ ꞌba rö.’ 11Ame wa koꞌdɔ ꞌba ŋere Bɔkoꞌba na. Dotɔke ŋgï rɔ gɔze.”
12Kina löbu ꞌba Yudayi ni koloma ŋgï rɔ toma kɔri ꞌba ꞌdɔ tupö bo timo. Römöyï lïjë ïyënï rönnï tëgë Yësu ëdï rɔ tiya dɔŋgala nima rönnï. Tine lïjë ere tïndï naga nima yayi ne. Kina lïjë kitaꞌba ŋgï yaga di ŋgila bo.
13Kina lïjë kari koja Parosi mɔtɔ ga ŋgï ti bilaka mɔtɔ ga ꞌba Erode ŋgï kako zi bo tokɔ kpa bo. 14Lïjë ako kititi bo kiya te, “Bɔ kɔmɔ kiyandi, dikali ŋgï nï lende ꞌbï ga na rɔ ma kodɔrɔ. Mï lende kiya ꞌbï zi bilaka ere bɔtɔ dë, lende ꞌbï ga pili rɔ ma koriya zi ma titi kpaki ti ma löbu mo ga. Köꞌdu ꞌba Bɔkoꞌba na këddï kiyandi bilaka timo rɔ ma kodɔrɔ. Iya zize te, tara ne ëdï ŋgï rɔ ma laka mï köꞌdu kiꞌdi ꞌba Bɔkoꞌba ꞌdɔ topi awada zi bɔ dɔliŋɔ ma löbu ꞌba Romo? Ala tondo?”
15Yësu ikali dɔŋgala ꞌbënnï nima ꞌdeni mɔlo na bo kileki kiya zïnnï te, “Kpe, ëddï koꞌbake ma gɔ waꞌdi? Oꞌdeke gïrïsï siliŋbi mo te dayi moŋgɔ te.”
16Lïjë oꞌde zi bo na bo kititi lïjë iya te, “Kïnë yë ti möyï yë na me kugu rɔmo ne?”
Lïjë iya te, “Bɔ dɔliŋɔ ꞌba Romo na.”
17Bo iya zïnnï te, “Laka, wa ame rɔ ꞌba bɔ dɔliŋɔ ne opike zi bɔ dɔliŋɔ. Tine ame rɔ ꞌba Bɔkoꞌba ne opike zi Bɔkoꞌba.” Kina lende abo kigayi lïjë ŋgï.
Lende ꞌBa Tɔdɔ ꞌBa Töku
18Kina ya ma rɔ Sadoke ni lïjë ma komeri ꞌbënnï kiya te a mɔtɔ inza rɔ tɔdɔ ꞌba töku di mï tölë naga kako ŋgï zi Yësu. Lïjë ititi bo iya te, 19“Bɔ kɔmɔ kiyandi, Musa ugu iya te ɔdɔ löndö yï mɔtɔ kölë kola ꞌja abo kinza ti kole, indaꞌba közïmo ꞌdɔ köyöke bi dɔ löndö yï nima. 20Tine ya mɔtɔ ga pa bine rɔ löndö kɔtɔ modɔmorïyö. Bɔ ma löbu mo ogbe ꞌja kina kölë ŋgï kola kinza ti kole. 21Kole ma mï rïyö mo indaꞌba közïmo kina bo kölë ŋgï gbï kola nï kinza ti kole. Bɔ ma rɔ mï mota mo indaꞌba közïmo, 22kina ŋgï gbï tara nduwë rɔ gönnï nima pili kpaki modɔmorïyö kinza ma köyö kole. Rɔ ŋburuŋburu mo na ꞌja mo tönë kari kölë ŋgï gbï. 23Tine mï kada ꞌba tɔdɔ ꞌba töku di mï tölë ti lɔko këdï rɔ ꞌja ꞌba yë, ya modɔmorïyö naga nima na ma ꞌdeni pili rɔ mëꞌdë nï?”
24Yësu ileki dɔmo zïnnï iya te, “Kpe, öluke lende ꞌdeni ŋgï sowa. Buku ꞌba Bɔkoꞌba ikalike dë. Ikalike a mɔtɔ rɔ tigɔ abo dë gbï yɔ. 25Bilaka ame ga këdï kɔdɔ di mï tölë ne a mɔtɔ inza kpe zïnnï rɔ, rɔ kogbe. Lïjë ꞌdeni ŋgï kɔzɔ malayika ꞌba mï dɔyayi ꞌba mïtɔrɔ naga tara. 26Kina ma gɔ lende ꞌba tɔdɔ ꞌba töku di mï tölë, kpe ïdëkïke dë su di mï akugu ꞌba Musa ma tönë paꞌdo köbö zi bo dɔ morogo Bɔkoꞌba kiya zi bo te, ‘Ma na rɔ Bɔkoꞌba ꞌba Abarayama, Bɔkoꞌba ꞌba Yisika, Bɔkoꞌba ꞌba Yakoba.’ 27Ne kina me dikali ŋgï lïjë inza kpe rɔ töku, Bɔkoꞌba ïdïdï lïjë ꞌdeni. Kpe öluke lende ꞌdeni sowa.”
Köꞌdu Kiꞌdi Ma Rɔ Dɔ Kiteli
28Bɔ kɔmɔ kiyandi mɔtɔ ame këdï yayi rɔ tuwö kowasa ꞌbënnï nima ne, ënyï ŋgï kako ŋgɔsi. Kina ɔdɔ bo koŋgɔ Yësu ŋgï kileki dɔ lende rɔ ma kodɔrɔ zi ya naga nima kɔzɔ a nima tara tine, bo ënyï kititi Yësu iya te, “Köꞌdu kiꞌdi ꞌba Bɔkoꞌba ma yala na kulöwö rɔ dɔ kiteli?” 29Yësu ileki dɔmo te, “Köꞌdu kiꞌdi ma kulöwö rɔ dɔ kiteli mo na tönë kiya te, ‘Kpe Yisarele, uwöke. Ŋere Bɔkoꞌba ze na ŋge kɔtɔ rɔ Bɔkoꞌba. 30Ziye tɔꞌɔ ŋere Bɔkoꞌba ꞌbe ti dökïꞌdï ye pili ti dïdï ye pili ti meri ꞌba dɔye pili ti tigɔ ꞌbe ga pili.’ 31Ma rɔ mï rïyö mo na me, ‘Ziye tɔꞌɔ lëpï ye ga gbï kɔzɔ ma kɔꞌɔke yida rɔye ga tara.’ Köꞌdu kiꞌdi mɔtɔ ma kulöwö rɔ dɔ kiteli di dɔ ame inza.”
32Bɔ kɔmɔ kiyandi ꞌba köꞌdu kiꞌdi nima ënyï kileki dɔmo ŋgï zi Yësu iya te, “Bɔ kɔmɔ kiyandi, ele sowa. Rɔ ma laka kɔzɔ a kiya ꞌbï, ŋere Bɔkoꞌba ŋge kɔtɔ, Bɔkoꞌba ꞌberi mɔtɔ inza. 33Kina gɔ ze bilaka lesi dɔꞌɔke Bɔkoꞌba ti dökïꞌdï ze pili, ti meri ꞌba dɔze pili, ti tigɔ ꞌba mïze ga pili. Kina gɔ nï mɔtɔ kɔꞌɔ lëpï yï gbï kɔzɔ ma kɔꞌɔ yida röyï tara. Köꞌdu kiꞌdi rïyö naga nime na rɔ dɔ kiteli kebe tumu roma ni pili zi Bɔkoꞌba.”
34Yësu oŋgɔ dɔ lende kileki ꞌba bɔ nima ŋgï ti lende kikali mo kulöwö. Na bo kënyï kiya zi bɔ nima te, “Nï, inza kpe gba ŋbö rɔ ma kɔwɔ di rɔ ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba.” Di pötö lende nime bɔtɔ mɔtɔ ilaŋa rönï dë kpe tititi Yësu.
Lende ꞌBa Kurïsïtö
35Kina ɔdɔ Yësu këdï ꞌdeni rɔ tiyandi wa di mï reki ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba tine, bo iya te, “Rɔ ma tondo mo ga na bɔ kɔmɔ kiyandi ni këdï kiya te Kurïsïtö ame Bɔkoꞌba këdï koja ne di mï kupö Dawidi? 36Dawidi na tönë kiya ti Nyï Kɔtɔ Laka teyi te, ‘Ŋere Bɔkoꞌba iya zi ŋere ma te, “Oloma dɔ dörï ma bine ŋbö miꞌdi yi kaꞌda bɔ ya ꞌbï ga.”’ 37Dawidi mo na me kïdëkï bo ꞌdeni rɔ ŋere. Ne rɔ ma tondo mo na ꞌdɔ ŋere ꞌba Dawidi mo tönë kileki ꞌböwu rɔ kole zi bo?”
38Mï akiyandi abo zïnnï bo iya te, “Kpe iꞌdike kɔmɔye kandi laka di zi bɔ kɔmɔ kiyandi ꞌba köꞌdu kiꞌdi ni. Akoꞌdɔkɔ ꞌbënnï rɔ tiliŋgere ti bɔŋgɔ kidakpa ꞌbënnï naga nima rönnï. Tumötö lïjë kɔzɔ bɔ rɔ koro naga tara di mï bi ꞌba ndögö na lende mo kɔꞌɔ rönnï. 39Akiteri ꞌbënnï rɔ kïtï ma löbu naga di mï rö ꞌba mötu ti bi ma laka di mï ŋbele. 40Lïjë bɔ këdï kodɔ gomɔ rɔ makuruꞌbë tote dɔ amo naga nima. Mötu koꞌdɔ ꞌbënnï rɔ gögö tileme rönnï timo. Lïjë nime, kada mɔtɔ karama ma këdï kodɔ dönnï na rɔ dɔ kiteli.”
41Yësu ari koloma ŋgɔsi ŋgila sandu ꞌba tuꞌdu kpa közï kiꞌdi di mï reki ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba yayi. Tïndï këdï kɔlɔ rɔ tuꞌdu kpa közï kiꞌdi ꞌbënnï ga ne bo ëdï le rɔ toŋgɔ mo. Ma rɔ bɔ mɔri ma konzi ni ako kuꞌdu yamo ŋgï ŋbaŋi. 42Tine ꞌja ma rɔ makuruꞌbë bɔ lisa mɔtɔ ako kuꞌdu ma ꞌbënï rɔ taripa rïyö. 43Bo ïdëkï bɔ kösö gɔ bo ga kako zi bo, na bo kiya zïnnï te, “Rɔ ma laka miya ziye, makuruꞌbë, ꞌja bɔ lisa nime, lɔko na kuꞌdu kpa közï kiꞌdi kebe bilaka naga nime pili. 44Römöyï lïjë ma laki naga nima onye ŋge mbowa di rɔ wa mbëmbë ꞌbënnï ga. Ne ma ꞌbënï inza tara, gɔ rɔmo na ma ꞌdeni pili lɔko kuꞌdu ne, mɔtɔ inza kpe.”
13Loma Ti Bi Koda
1Kina ɔdɔ Yësu ni këdï kɔdɔ ꞌdeni yaga di mï reki ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba yayi tine, bɔ kösö gɔ bo ga ma kɔtɔ ako kiya zi bo te, “Bɔ kɔmɔ kiyandi, oŋgɔ te. Oŋgɔ döku naga nime ma kiyija koꞌba kele te.”
2Yësu ileki dɔmo zïnnï iya te, “Rö löbu naga nima këdï koŋgɔke koꞌba tara ne, kada mo ɔdɔ kömö ꞌdeni dayi döku ma kɔtɔ mɔtɔ mo te inza kileke rɔ ma kudöꞌdu dɔ lëpï nï. Bɔ ya ëdï kïtïŋï ꞌdoyi bërï.”
3Kina ɔdɔ bo kari koloma ꞌdeni bërï dɔ döku ꞌba Bilaya ame kuyï kömönï kari te dɔ rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba ne tine, na Pïtörö ni ti Yakoba ti Yowani ti Andareya kako rɔ dönnï kititi bo kiya te, 4“Iya zize. Kada nima ti këdï nyanya ga? Kina akileme mo ame gɔ kinda timo kada mo ëdï ꞌdeni ŋgɔsi na rɔ waꞌdi?”
5Yësu oloma rɔ tiya mo zïnnï te, “Iꞌdike kɔmɔye kandi laka kinza bɔtɔ mɔtɔ kuꞌbölu ye ra. 6Ma konzi mɔtɔ ga ti kako ti möyï ma kiya te, ‘Ma na rɔ Kurïsïtö.’ Kina ti lïjë kuꞌbölu ma konzi ŋgï. 7Tine ɔdɔ kuwöke birɔ ya di ŋgɔsi ti lëbï mo ma di bi kɔwɔ kinza kereke dë. Wa naga nima pili ëdï koꞌdɔ rönnï tine ŋburuŋburu ꞌba dɔliŋɔ na dë gba. 8Römöyï dɔyayi ti kënyï ꞌdeni toꞌdɔ ya rɔ gɔ rönnï, kina dɔliŋɔ ti kënyï ꞌdeni toꞌdɔ ya rɔ gɔ rönnï. Kïzïkïzï ti këdï ꞌdeni mï gɔ bi ma konzi. Kina ꞌbö ni ti sëyï ti këdï ꞌdeni. Wa naga nime pili te gba tisaki mo na kɔzɔ mï kɔꞌɔ ꞌba löyö naga tara.
9Ne kpe iꞌdike kɔmɔye kandi laka. Ti kindaꞌba ye ꞌdeni koto ye kɔmɔ kïtï ꞌba burë. Ti komba ye ꞌdeni di mï rö ꞌba mötu. Kina ti lïjë koto ye ꞌdeni kiꞌdi ye kɔrɔke kɔmɔ ŋere ni ti bɔ dɔliŋɔ ni gɔ köꞌdu ma, todɔrɔ bïcï lende ꞌba laja laka nime. 10Tine dɔgba mo laja laka na ti kuwöwö rönï titi toko. 11Kina ɔdɔ lïjë kindaꞌba ye koto ye kɔmɔ kïtï ꞌba burë, kinza kiꞌdike kɔmɔye kïlëꞌdï dë gɔ wa ma ꞌdɔ kari kiyake. Wa ame kiꞌdi rönï ziye ꞌdɔ tiya mo mï kada nima ne na kiyake. Römöyï wa ame këdï kari kiyake ne ti këdï pili rɔ ma kako di zi Nyï Kɔtɔ Laka.
12Bilaka ti kiꞌdi löndö nnï ga ꞌdeni tupö mo yaga. Kina ti ꞌbu ni koꞌdɔ ꞌdeni gbï tara zi kole ꞌbënnï ga. Kina ti kole kebe kuyï kpënnï ꞌdeni gbï rɔ ma köyö lïjë ga tupö mo yaga. 13Laki pili ti koꞌji ye gɔ lende ma. Tine bɔ ame kiꞌdi mï bo këddï teyi ŋbö kömö mï kada ꞌba tote mo ti kɔmɔ ŋgï di mï tölë.”
Kuruku Kënyë
14“Kina ɔdɔ kiya te koŋgɔke kuruku kënyë tönë kɔdɔ ꞌdeni mï gɔ bi ame mɔlo kinza rɔ bi abo ne tine, (ame ugu zi bɔ kïdëkï mo ga ꞌdɔ kikali) iꞌdike lïjë ame ga mï Yudayi ne kiriŋa ti kusu dönnï mï döku. 15Kinza bɔ ame këdï yaga tindawo rɔ bo ne kïlëyï dɔ bo dë kpe kɔdɔ titi rö togba abo ga. 16Kinza bɔ ame këdï ꞌdeni mï nyaka ne kileki dë kpe kari liŋɔ togba bɔŋgɔ abo. 17Mï kada mo nima gomɔ ꞌba ꞌja ame ga rɔ ma kɔmɔ ti ma këdï ti kole dɔ közïnnï naga na ti kënyë ma ꞌbënnï ŋgï kulöwö. 18Umötuke zi Bɔkoꞌba kinza bo kiꞌdi koꞌdɔ rönï dë mï kada ꞌba bi këyï ame rɔ alïrï ne. 19Römöyï gomɔ ꞌba mï kada nima ti kënyë ꞌbënï ꞌdeni ŋgï rɔ dɔ kiteli kebe gomɔ mɔtɔ ga ame pele këdï koꞌdɔ rönnï mï dɔliŋɔ nime bine mɔlo kako di bi tisaki mo ŋbö kömö mï kada nime tɔne. Kina gomɔ mɔtɔ ma ꞌdɔ këdï kɔzɔ ame te inza kpe nati. 20Tine Bɔkoꞌba ileki gɔ kada mo ꞌdeni ŋge mbowa. Ma kiya te kinza tara dëne bɔtɔ mɔtɔ inza kɔmɔ. Bo ileki gɔ kada mo ŋge ꞌdeni mbowa tara gɔ köꞌdu ꞌba bilaka abo ga ame bo koweli ꞌdeni ne.
21Kina ɔdɔ kiya te bɔtɔ mɔtɔ kako kiya pele ziye te, ‘Oŋgɔ te, Kurïsïtö na me bine,’ ala ‘Kina ma ꞌdë,’ kinza kiꞌdike dɔye dë gɔmo. 22Römöyï ya mɔtɔ ga ma kidewo rönnï tëgë lïjë rɔ Kurïsïtö ti bɔ kumë lende ma dɔ kïndëndë mɔtɔ ga ti kɔdɔ ꞌdeni. Kina ti lïjë koꞌdɔ gɔ kotɔ ma kinza kiya naga ŋgï tiyɔzɔ tuꞌbölu ame ga pele Bɔkoꞌba koweli ꞌdeni ne timo. 23Kpe, iꞌdike kɔmɔye kandi laka. Wa pili na me ga mïyëtï gɔmo ꞌdeni mɔlo ndö te ziye.”
24“Di pötö kada ꞌba gomɔ naga nima, kïnë kada ti kuyï rönï ꞌdeni ŋgï yaga rɔ ma kölu, kina nyepe gbï inza kaŋmi kpe. 25Kina ti kiyaya këlu ni ꞌdeni kilayi kako bërï di mïtɔrɔ. 26Kina ti kole ꞌba bilaka lesi ti kɔdɔ ŋgï tako ti pɔli mï tigɔ ꞌba löbu dɔ kiteli abo. 27Kina ti bo koja malayika ŋgï kari mï dɔ kumu sowɔ ꞌba dɔliŋɔ nime tutöꞌdu bilaka ame ga pili rɔ ꞌba Bɔkoꞌba ne. Kina ti lïjë kutöꞌdu ŋgï yaga ꞌdoyi di mï dɔliŋɔ nime.
28Iꞌdike ŋgërï këlu kiyandi ye. Ɔdɔ koŋgɔ rɔ dɔŋgila mo ga këdï köyö solɔrɔ ꞌdeni, mbili mo këdï kunzï nima ikali ŋgï kpa dökïkërï ɔwɔ dë kpe. 29Kina gbï tara ɔdɔ koŋgɔke wa naga nime ꞌdeni këdï koꞌdɔ rönnï nima, ziye tikali mo ŋgï kada ꞌba tako ꞌba kole ꞌba bilaka lesi ɔwɔ dë kpe. 30Omerike lende nime laka. Wa naga nime ti koꞌdɔ rönnï kota bilaka ma leꞌjete naga nime mɔtɔ ga kölë dë gba. 31Mïtɔrɔ ni ti dɔliŋɔ ti kiteli ꞌdeni. Tine lende ma inza kiteli du ma kɔtɔ te.
32Tako ꞌba kada mo nima bɔtɔ ma kɔtɔ mɔtɔ ikali dë. Pele rɔ malayika ꞌba mï dɔyayi ꞌba mïtɔrɔ ikali dë. Kina kole ꞌba Bɔkoꞌba pele ikali dë gbï. Bo Bɔkoꞌba ꞌbu na ŋge kikali abo. 33Kina iꞌdike kɔmɔye kandi laka kolomake ti bi koda römöyï kada mo ikalike dë. 34Ti këdï kɔzɔ lende ꞌba bɔ mɔtɔ ame kënyï ŋgï kari dɔ ŋba ne tara. Mï tari abo bo ose gɔ liŋɔ zi bɔ laja abo ga. Bo oza ndɔbɔ pili rɔ kɔtɔkɔtɔ zïnnï toꞌdɔ mo, bo kiꞌdi bɔ ma ꞌdɔ koda gɔ bi ŋgï toda bi laka di rɔ liŋɔ. 35Kina ti, odake bi laka römöyï kada ꞌba tako abo ꞌba ŋere ꞌbe ikalike dë. Ɔdɔ ti bo kömö mï dɔkɔpiyari ala mï zana korɔndɔ, ala mï kano bi, ala rɔ mï dɔŋbɔ, kpe ikalike dë. 36Odake bi laka kinza bo kako kömö ra ŋgï tuguꞌdu kota ye këddïke bi töꞌdö. 37Tine a ma mose ziye pili na me, olomake ti bi koda.”
14ꞌJa Mɔtɔ Inzanza ꞌBu Dɔ Yësu
(MT 26:1-16; LK 22:1-6; YN 11:45–12:8)
1Ame tine kada ꞌba karama ꞌba Pasaka mo tönë ola töꞌdö mo ꞌdeni ŋge dɔ rïyö nati. Karama ꞌba tonyo maŋgolɔꞌbɔ kinza laŋga gɔmo mo tönë. Tine bɔ dɔ bɔ akumu ni ti bɔ kɔmɔ kiyandi ꞌba köꞌdu kiꞌdi ni ëdï rɔ toma kɔri ꞌba ꞌdɔ tindaꞌba Yësu ŋgï liwo kupö yaga. 2Römöyï lïjë omeri iya te, “Doꞌdɔke dë mï kada ꞌba karama kinza tïndï kënyï ra koꞌdɔ ayayi.”
3Kina ɔdɔ bo këdï ꞌdeni Betaniya liŋɔ ꞌba bɔ mɔtɔ kïdëkï rɔ Simona Bɔ Mönyu tine, lïjë këdï ꞌdeni kpa akonyo na ꞌja mɔtɔ kako ŋgï ti kizaza ma kele ꞌba ꞌbu kato ndögö kitigɔ kulöwö naga. Lɔko itikɔ kpamo ŋgï yaga lɔko koloma rɔ tinzanza mo dɔ Yësu. 4Tine ënyë ŋgï mï ya mɔtɔ ga yayi kebe tomeri mo te, “Lɔko ëdï kirasi ꞌbu nima gɔ waꞌdi? 5Ma lɔko këdï kugö ra mökö oꞌja dëne ëdï koꞌde yamo ŋbö kuluku modɔɔkɔtɔ gbï ti dɔmo teyi ꞌdi gɔ lɔko kokɔnyi bɔ lisa ni timo.” Kina lïjë koloma ŋgï rɔ togba dökïꞌdï ꞌja nima timo.
6Kina Yësu kileki zïnnï te, “Kpe, ëddï kogbake dökïꞌdï ꞌja nima gɔ waꞌdi? Olake nï. A ma laka kulöwö na me lɔko koꞌdɔ ꞌdeni zö. 7Bɔ lisa ni ëdï koloma nduwë tiye bine, ɔdɔ koꞌdɔkɔke ti koꞌdɔke lende laka ꞌdeni ŋgï zïnnï. Ne ma ꞌbama minza möꞌbö tiye bine. 8Wa ame ŋgï lɔko kɔꞌbɔ toꞌdɔ mo ne na ma lɔko koꞌdɔ ꞌdeni zö. Lɔko ileŋo yida rɔma ꞌdeni mɔlo ndö koda dɔ tusu ma. 9Ne rɔ ma laka miya ziye, wa nime lɔko koꞌdɔ ne ti kïyëlë rönï ꞌdeni ŋgï kote mï gɔ bi ame ga pili laja laka ma nime këdï kuwöwö rönï teyi ne tomeri gönï timo.”
10Kina Yuda Isikarita ma kɔtɔ di mï löŋgö ya ma ꞌbutë dɔmorïyö mo naga nima ne kënyï ŋgï kari zi bɔ dɔ bɔ akumu ni tususu Yësu zïnnï. 11Kina ɔdɔ lïjë kuwö lende ma bo kiya zïnnï tara tine na mïnnï koŋmi ŋgï lïjë kose ꞌdɔ topi yamo zi bo. Kina Yuda koloma ŋgï nati rɔ toma kɔri ma laka ame gɔ bo kiꞌdi közï Yësu timo zïnnï ne.
Yësu Oꞌdɔ Karama Ti Bɔ Kösö Gɔ Bo Ga
12Mï kada ma dɔndende ꞌba karama ma këdï konyo maŋgolɔꞌbɔ mo kinza laŋga gɔmo nima tine, mï kada ame ꞌdeni rɔ ꞌba tumu kamölö mo ne, na bɔ kösö gɔ bo ga kako kititi bo, iya te, “Oꞌdɔkɔ gɔ dari dileŋo gɔ bi ꞌba tonyo karama zïyï yala?”
13Kina bo koja ya ma rïyö di mï löŋgö lïjë ŋgï kari ti ndose nime, bo iya te, “Arike mï gawo yayi, di bi tömö ꞌbe dɔye ti kondɔsɔ ti bɔ mɔtɔ ti kete mini dönï. Ozike gɔ bo. 14Liŋɔ ame bo kɔdɔ teyi ne ari kiyake zi bɔ dɔ liŋɔ mo te, ‘Bɔ kɔmɔ kiyandi iya te, “Rö ma yala na ꞌdɔ dako donyo karama ꞌba Pasaka nime yïmo ti bɔ kösö gɔma ga?”’ 15Kina ti bo kileme rö tɔrɔ löbu ŋgï ziye ti jama mo ga kiyija ꞌdeni ndö ziye kina gɔ kileŋoke gɔ bi zize yayi.” 16Kina bɔ kösö gɔ bo naga nima kari ŋgï mï gawo yayi koꞌja wa pili ŋgï kɔzɔ ma bo kose zïnnï. Kina lïjë kileŋo bi ꞌba tonyo karama ŋgï zïnnï yayi.
Akonyo ꞌBa Ŋere
(MT 26:20-29; LK 22:14-20; YN 13:21-30; 1KT 11:23-25)
17Mï dɔkɔpiyari ꞌdeni na Yësu ni ti bɔ kösö gɔ bo ga ma ꞌbutë dɔmorïyö kako ŋgï yayi. 18Kina ɔdɔ lïjë këdï ꞌdeni kpa akonyo tine, bo iya zïnnï te, “Rɔ ma laka mëdï miya ziye, bɔ ma kɔtɔ mɔtɔ di mï löŋgö ye nima bina na këdï kari kususu ma. Bɔ ma kɔtɔ ame ŋgï këdï konyo wa bi kɔtɔ tö ne.”
19Kina lïjë ŋgï rɔ meri lïjë kebe rɔ tititi bo pili rɔ gönnï nima kiya te, “Ma mo na dë ŋgï ɔtɔ ya?”
20Bo ileki dɔmo te, “Bɔ ma kɔtɔ mɔtɔ ŋgï di mï löŋgö ye kpe ma ꞌbutë dɔmorïyö naga nime. Bɔ ma kɔtɔ mɔtɔ ame ŋgï këdï kusu közïnï mï lebe kɔtɔ tö ne. 21Kole ꞌba bilaka lesi ëdï kölë ŋgï kɔzɔ lende ma tönë kugu mï buku ꞌba Bɔkoꞌba gɔ köꞌdu abo ne tara. Tine buꞌbu zi bɔ ma kususu bo nima. Ma laka mo dëne ꞌdɔ köyö bo dë ka ndeŋi.”
22Kina ɔdɔ lïjë këdï ꞌdeni kpa akonyo yayi tine, na Yësu kogba maŋgolɔꞌbɔ ŋgï bo kileki yëëꞌdï mo zi Bɔkoꞌba bo konye yïmo kiꞌdi zi bɔ kösö gɔ bo ga. Bo iya te, “Me, ogba konyo. Ame na rɔ yida rɔma.”
23Kina bo kogba kösu gbï kileki yëëꞌdï mo bo kiꞌdi ŋgï zïnnï lïjë pili kuwë di yïmo. 24Bo ileki kiya zïnnï te, “Ame na rɔ roma ma ame kulöwu ꞌdeni gɔ ma konzi, lömu ꞌba Bɔkoꞌba kɔrɔ ꞌdeni dɔmo ne. 25Rɔ ma laka miya ziye akuwë nime minza muwë kpe titi tine ꞌjaa ŋbö rɔ ma laꞌja di mï ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba.”
Yësu Iya Kpa Koga ꞌBa Pïtörö
(MT 26:30-35; LK 22:31-34; YN 13:36-38)
26Kina ɔdɔ lïjë koba ŋgala ꞌdeni tine na lïjë kari ŋgï dɔ döku ꞌba Bilaya. 27Yësu iya zïnnï te, “Kpe pili ti kiriŋake ꞌdeni ŋgï kolake ma. Römöyï buku ꞌba Bɔkoꞌba iya ꞌdeni tönë mɔlo bine te, ‘Ti mupö bɔ koda kamölö mo yaga kina ti kamölö kitaꞌba ŋgï.’ 28Tine ɔdɔ mɔdɔ ꞌdeni yaga di mï tölë mëdï mari nduwë tötï dɔgba kɔmɔye mï Galilaya.”
29Pïtörö iya te, “Ɔdɔ kiya te ya ma laki kiriŋa pele pili, ma ꞌbama minza mola göyï.”
30Yësu ileki zi bo iya te, “Rɔ ma laka mëdï miya zïyï, nï mï korɔndɔ nime tɔne, gba kota gɔŋgɔ kidapa dë mï rïyö ëddï koga kpëyï gɔma mï mota kiya te ikali ma dë.”
31Pïtörö ileki gɔmo kiya rɔ ma kitigɔ te, “Ɔdɔ këdï pele rɔ tölë ti mölë kɔtɔ tïyï. Minza moga kpama göyï.” Kina lïjë kiya ŋgï pili kɔzɔ a nima tara.
Yësu Ititi Bɔkoꞌba Gɔ Gomɔ Ma Këdï Kömö Zi Bo
32Kina lïjë kako ŋgï kömö gɔ bi mɔtɔ kïdëkï möyï mo rɔ Getesemane. Yësu iya zi bɔ kösö gɔ bo ga te, “Kpe, olomake tötï bine mëdï mari toꞌdɔ mötu.”
33Bo ogba Pïtörö ni ti Yakoba ti Yowani kari ti bo. Meri oso ŋgï mï bo kumïkï bo. 34Kina bo kiya zïnnï te, “Meri oso ꞌdeni ŋgï lɔ mï dökïꞌdï ma kɔzɔ ëdï koꞌdɔ ꞌdeni ŋgï tupö ma yaga. Olomake tötï mbowa bine rɔ ma koŋgɔ bi ti bi koda.”
35Bo ari mbowa dɔgba na bo kolɔdɔ ŋgï bërï tumötu, dëne ꞌdɔ kiyese gomɔ nima ra yaga di zi bo. 36Bo umötu kiya te, “Baba, ꞌbu ma, nï na kɔꞌbɔ wa pili. Kösu nima ogba yaga di kɔmɔ ma. Tine iꞌdi koꞌdɔ rönï gɔ akoꞌdɔkɔ ꞌbï, kinza gɔ akoꞌdɔkɔ ma.”
37Bo ileki kako koꞌja bɔ kösö gɔ bo ga ma mota mo tönë ga köꞌdö ꞌdeni. Bo iya zi Pïtörö te, “Simona, ëddï bi töꞌdö? Ɔꞌbɔ dë toda bi pele ŋge saa kɔtɔ? 38Olomake ti bi koda ti mötu koꞌdɔ kinza koto ye ra mï akiyɔzɔ. Rɔ ma laka mï oꞌdɔkɔ ŋgï tine yida rɔ tigɔ mo inza.”
39Kina bo kileki ŋgï kari ꞌböwu gbï tumötu gɔ lende kɔtɔkɔtɔ naga nima. 40Bo ileki kako koꞌja lïjë köꞌdö ꞌdeni gbï römöyï lïjë ëdï ꞌdeni ŋgï kinano. Kina ŋgï lïjë ikali dë kpe tileki dɔ lende zi bo. 41Mï mota mo tine na bo kako kiya zïnnï te, “Kpe, ëddïke eꞌbe gba bi töꞌdö tindawo rɔye? Ɔꞌbɔ ꞌdeni, kada mo ömö ꞌdeni. Ususu kole ꞌba bilaka lesi ꞌdeni kiꞌdi közï bɔ lende kënyë ni. 42Ënyïke, darike. Oŋgɔke bɔ kususu ma mo tönë ömö ꞌdeni ŋgɔsi.”
Tindaꞌba Yësu
(MT 26:47-56; LK 22:47-53; YN 18:3-12)
43Gba kota Yësu këdï kilende te yɔ na Yuda kömö ŋgï. Bo rɔ ma kɔtɔ di mï löŋgö ya ma ꞌbutë dɔmorïyö naga nima. Bo ako ti bilaka rɔ ma konzi gɔ bo, ya mɔtɔ ga ti mbele, mɔtɔ ga ti mɔbɔ. Bɔ dɔ bɔ akumu ni ti bɔ kɔmɔ kiyandi ni ti löbu ꞌba bilaka ni na koja lïjë. 44Bɔ susu mo nima iya dɔŋgala ꞌba tindaꞌba Yësu timo ꞌdeni mɔlo zïnnï te, “Bɔ ame ɔdɔ koŋgɔke mari mome mbili mo nima bo na. Kina ꞌdɔ kindaꞌbake bo ŋgï karike ti bo yaga.”
45Kina ɔdɔ bo kömö tïnnï yɔ na bo kilapo Yësu ŋgï, bo kiya te, “Ŋere ma.” Kina bo kome mbili Yësu ŋgï. 46Kina bilaka abo naga nima kolɔdɔ ŋgï dɔ Yësu kindaꞌba ŋgï. 47Tine bɔ ma kɔtɔ di mï löŋgö ya ama ga ti Yësu yayi ne otɔ mbele abo ŋgï koga dɔ bɔ laja mɔtɔ ꞌba bɔ dɔ bɔ akumu timo koke mbili mo ŋgiꞌbɔ yaga. 48Yësu iya zïnnï te, “Kpe, gɔ waꞌdi na kakoke tindaꞌba ma kɔzɔ tindaꞌba bɔ ꞌbögö tara gɔmo, ti mbele ni ti mɔbɔ? 49Rɔ kɔmɔ kada löbu nime pili mëdï moloma tiye mï reki ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba yayi tiyandi kɔmɔ bilaka ne, indaꞌbake ma dë mɔlo di yayi gɔ waꞌdi? Ne oꞌdɔ rönï ꞌdeni ꞌdɔ këdï kɔzɔ ma tönë kugu mɔlo mï buku ꞌba Bɔkoꞌba ne tara.”
50Kina bɔ kösö gɔ bo ga kitaꞌba ŋgï pili di rɔ bo kiriŋa ga ëꞌbënnï.
51Bɔ mɔtɔ gba rɔ yɔbi ti bɔŋgɔ kiŋaki rɔ bo na ŋge kösö gɔ Yësu yayi. Lïjë oꞌdɔkɔ tindaꞌba bo, 52na bo kolɔ rɔ bo ŋgï kiriŋa rɔ gɔ ŋbululu kola bɔŋgɔ nima zïnnï yayi.
Oto Yësu Liŋɔ ꞌBa Kayapa
(MT 26:57-68; LK 22:54-55; YN 18:13-14)
53Kina koto Yësu ŋgï kari liŋɔ ꞌba bɔ dɔ bɔ akumu. Na löbu ꞌba bɔ akumu ni ti löbu ꞌba bilaka ni ti bɔ kɔmɔ kiyandi ꞌba köꞌdu kiꞌdi ni kotɔtɔ rönnï ŋgï yayi. 54Tine Pïtörö ozi ꞌdeni rɔ ma kɔwɔ nduwë ŋbö kari kɔdɔ gönnï liŋɔ ꞌba bɔ dɔ bɔ akumu nima yayi. Bo ari koloma ꞌdeni këdï rɔ tubï rɔ bo kɔmɔ paꞌdo ŋgila bɔ kanya mo naga nima yayi.
55Bɔ dɔ bɔ akumu ni ti dɔ tumu ꞌbënnï nima pili oloma ga ŋgï rɔ toma kɔri ꞌba wa ame gɔ kodɔrɔ bïcï lende timo rɔ Yësu gɔ kupö bo yaga gɔmo ne. Tine lïjë oꞌja lende ɔtɔ dë di rɔ bo. 56Ya ma konzi mɔtɔ ga ako pele ti susu bëtï mɔtɔ ga, tine lende ꞌbënnï pili oriya dë. 57Kina ya mɔtɔ ga kënyï tɔrɔ tususu bo rɔ bëtï kiya te, 58“Duwö bo koloma rɔ tiya mo te, ‘Rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba nime rɔ akoꞌba ꞌba bilaka lesi ne ti mitikɔ yaga. Kina mï töꞌdö dɔ mota ti moꞌba ŋgï kileki gɔ bi mo rɔ ame közï bilaka lesi na dë koꞌdɔ.’” 59Pele tara susu ꞌbënnï naga nima oriya dë.
60Kina bɔ dɔ bɔ akumu mo nima kënyï ŋgï tɔrɔ mï löŋgö lïjë yayi, bo ititi Yësu kiya te, “Nï inza ti lende mɔtɔ tileki mo gɔ susu nime këdï koꞌdɔ kulöwö röyï ne?”
61Tine Yësu udumö ŋgï le kileki dɔ lende nima dë. Bɔ dɔ bɔ akumu nima ileki kititi bo ꞌböwu te, “Nï na rɔ Kurïsïtö kole ꞌba Bɔkoꞌba bɔ yëyï mo tönë ne?”
62Yësu ileki dɔmo te, “Ma na. Kina ti kari koꞌjake kole ꞌba bilaka lesi ꞌdeni koloma dɔ dörï Bɔkoꞌba tigɔ dɔ kiteli. Ti koꞌjake ꞌdeni ma bo këdï kako bërï ti pɔli di mïtɔrɔ.”
63Kina bɔ dɔ bɔ akumu nima kirica bɔŋgɔ ŋgï yaga di rönï, kiya te, “Kpërï waꞌdi mɔtɔ na ꞌdɔ koma kpe ꞌböwu di kpa bilaka mɔtɔ todɔrɔ bïcï lende timo rɔ bo? 64Kpe pili uwöke lende dölï abo nima ꞌdeni. Meri ꞌbe tondo?” Kina lïjë pili kodɔ karama ŋgï dɔ Yësu gɔ kupö yaga.
65Kina ya mɔtɔ mo ga kebe ŋgï totoꞌbi woro rɔ Yësu, lïjë kudödu kɔmɔ bo teyi, lïjë komba bo, kititi kiya te, “Umë zize te, yë na komba yi?” Kina bɔ kanya mo ga kogba bo ŋgï koloma rɔ tokɔsɔ bo.
Kpa Koga ꞌBa Pïtörö
(MT 26:69-75; LK 22:56-62; YN 18:15-18)
66Pïtörö ëdï gba mï liŋɔ nima yayi. Nyiti bɔ laja ꞌba bɔ dɔ bɔ akumu mo nima ako koꞌja Pïtörö këdï rɔ tubï rɔ bo yayi. 67Lɔko oŋgɔ dɔ Pïtörö, na lɔko kiya te, “Oꞌja kɔzɔ nï nime gbï rɔ bɔ kösö gɔ Yësu ꞌba Nazareta nime ꞌdi?”
68Pïtörö andi gɔmo kiya te, “Lende ꞌbï tɔ nima këddï kiya ne mikali dë.” Na bo kënyï ŋgï kari yaga kpa reki.
69Nyiti mo tönë ako koꞌja bo kina lɔko kebe gbï rɔ tiya mo zi bɔ kanya ma këdï kɔrɔ yayi nima te, “Bɔ nime bo gbï rɔ ma kɔtɔ ꞌbënnï mɔtɔ.”
70Kina Pïtörö kandi ŋgï gbï gɔmo. Mbowa ꞌböwu ya ma këdï kɔrɔ yayi mo nima, iya te, “Rɔ ma laka nï gbï rɔ ma kɔtɔ mɔtɔ ꞌbënnï römöyï nï di Galilaya.”
71Kina Pïtörö kënyï ŋgï kulömu rɔ bo, kileki kiya te, “Ece mïtɔrɔ ne, bɔtɔ ꞌbï tɔ nima këddï kiya lende mo ne mikali dë.”
72Kina gɔŋgɔ kidapa ŋgï rɔ mï rïyö mo nati. Kina Pïtörö komeri gɔ lende kiya ꞌba Yësu tönë ŋgï. Ame bo kiya te, “Gba kota gɔŋgɔ kidapa dë mï rïyö ti koga kpëyï gɔma mï mota.” Kina Pïtörö koga monɔ ŋgï bërï.
15Yësu Ɔrɔ Kɔmɔ Pilato
(MT 27:1-2; LK 23:1-5; YN 18:28-38)
1Mɔlo mï dɔŋbɔ mo nima na löbu ꞌba bɔ akumu ni ti löbu ꞌba bilaka ni ti bɔ kɔmɔ kiyandi ꞌba köꞌdu kiꞌdi ni ti tumu ꞌbënnï nima pili kotɔtɔ ga rönnï ŋgï yayi tudödu ndï lende bi kɔtɔ. Kina lïjë kiꞌdi kudödu Yësu ŋgï kogba koto zi Pilato turu bɔ dɔliŋɔ. 2Pilato ititi iya te, “Nï na rɔ ŋere bɔ dɔliŋɔ ꞌba Yudayi nime ne?”
Tine Yësu ileki dɔmo te, “Nï na kiya ëꞌbï tara.”
3Kina bɔ dɔ bɔ akumu ni kako ŋgï koloma rɔ tususu Yësu gɔ lende ma konzi. 4Pilato ënyï ꞌböwu kititi bo, iya te, “Inza ti lende mɔtɔ tileki mo? Oŋgɔ susu ꞌba röyï ma konya te.”
5Tine Yësu udumö ŋgï kileki dɔmo dë. Kina lende mo kigayi Pilato ŋgï.
6Mï kada ꞌba karama ꞌba Pasaka ꞌbënnï nima nduwë rɔ kɔmɔ kɔɔ Pilato oloma nduwë rɔ toja bilaka yaga kɔtɔ di mï maboso rɔ ame lïjë kiteri ꞌdɔ bo kope ne. 7Mï kada nima bɔ mɔtɔ rɔ Baraba ëdï mï maboso yayi. Lïjë na koboso gɔ toꞌdɔ ayayi tupö bilaka. 8Kina ɔdɔ tïndï kako ꞌdeni kititi Pilato tope bɔ mɔtɔ zïnnï di mï maboso tara 9bo ititi lïjë iya te, “Ŋere bɔ dɔliŋɔ ꞌba Yudayi nime na koꞌdɔkɔke gɔ mope ziye?” 10Pilato ikali rɔ ma laka bɔ dɔ bɔ akumu ni iꞌdi Yësu zi bo tupö mo yaga römöyï mïnnï ombi rɔ Yësu.
11Tine bɔ dɔ bɔ akumu ni ososo kpa ya ma konzi ꞌdeni ꞌdɔ kititi Baraba na gɔ kope yaga di mï maboso zïnnï. 12Pilato ileki ꞌböwu kititi tïndï naga nima te, “Waꞌdi na koꞌdɔkɔke gɔ moꞌdɔ zi bɔ ame kïdëkï rɔ ŋere bɔ dɔ liŋɔ ꞌba Yudayi ne?”
13Kina lïjë pili kulörï ŋgï timo rɔ ma kembe kiya te, “Utötï bo yaga.” 14Pilato iya te, “Gɔ waꞌdi? Lende kënyë waꞌdi na bo kirasi?”
Tine lïjë ulörï ŋgï kozɔ timo rɔ ma kembe kiya te, “Utötï bo yaga.”
15Pilato oꞌdɔkɔ ꞌdɔ mïnnï koŋmi rɔ bo, na bo kope Baraba ŋgï yaga zïnnï di mï maboso. Kina bo kiꞌdi bɔ kanya ŋgï komba Yësu gɔ lïjë kari ti kutötï bo.
Tögö Yësu
16Bɔ kanya naga nima ogba Yësu ŋgï kari timo mï liŋɔ ꞌba turu bɔ dɔliŋɔ nima yayi. Kina lïjë kïdëkï dɔtumu ꞌba bɔ kanya ꞌbënnï nima ŋgï pili kako. 17Lïjë ogba bɔŋgɔ kasi kolɔ rɔ bo, lïjë koꞌdɔ kono ŋgï kɔzɔ a ꞌba dɔ ŋere tara kutuꞌbö dɔ bo. 18Kina lïjë koloma ŋgï nati tumötö bo kiya te, “Mötö zïyï ŋere bɔ dɔliŋɔ ꞌba Yudayi.”
19Lïjë omba dɔ bo ŋgï ti kolɔkɔ lïjë kotoꞌbi woro rɔ bo. Lïjë olɔdɔ bërï kɔmɔ bo tïlëlu bo rɔ laŋa. 20Kina ɔdɔ lïjë kote tögö bo ꞌdeni rɔ laŋa tara tine, na lïjë kolɔ bɔŋgɔ kasi nima ŋgï yaga di rɔ bo, kolɔ ma ꞌba bo ma mɔlo mo kileki rɔ bo. Kina lïjë kogba bo ŋgï tari ti bo tutötï bo.
21Di gɔ kɔri yayi na dönnï kondɔsɔ ŋgï ti bɔ mɔtɔ möyï mo rɔ Simona di Kurënë, këdï kako abo mï gawo di mï nyaka. Kina lïjë kiꞌdi bo ŋgï tombi ŋgërï ꞌba tutötï Yësu. Bo na rɔ ꞌbu ꞌba Alesandoro ni ti Rupusa. 22Kina lïjë kari ŋgï ti Yësu kömö timo gɔ bi kïdëkï rɔ Gɔlɔgɔta mo tönë ame ꞌjɔ ꞌba lende mo tëgë, “Kulöŋbö dɔ” ne. 23Lïjë ogba layi kudölö yïmo ti wɔwɔ mɔtɔ kïdëkï rɔ murï kiꞌdi kpa bo tuwë mo, tine bo uwë dë. 24Kina lïjë kutötï bo ŋgï lïjë koza bɔŋgɔ abo ga rɔ gɔ rönnï. Lïjë oloma ŋgï rɔ tuꞌdu mo ti bödö gɔ kikali ɔdɔ yë na ti kïdïlï ama ya.
25Ote tutötï bo koꞌja ndï kada kömö ꞌdeni modɔmosowɔ. 26Ugu susu ꞌba rɔ bo kiꞌdi tɔrɔ yayi kɔzɔ a nime te, “Ŋere Bɔ Dɔliŋɔ ꞌBa Yudayi.” 27-28Utötï bɔ akolɔ mɔtɔ ga gbï rïyö ꞌdo ŋgila bo yayi. Kɔtɔ dɔ dörï bo tine ma kɔtɔ dɔ gali bo.
29Bilaka ame ga pili këdï kudö kebe yayi ne ombamba dɔ zi bo kose dɔ bo kiya te, “Nï bɔ kiteri titikɔ rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba gɔ kubö kileki gɔ bi mo mï töꞌdö dɔ mota tönë, nï na? 30Ee, olɔ röyï këkï bërï di dɔ ŋgërï nima te.”
31Bɔ dɔ bɔ akumu ni ti bɔ kɔmɔ kiyandi ni oloma gbï rɔ tose dɔ bo, kiya te, “Bo ɔmɔ ya ma laki di mï tölë tine bo ikali dë tɔmɔ rɔ bo. 32Iꞌdike Kurïsïtö ŋere bɔ dɔliŋɔ ꞌba Yudayi këkï ti bërï gïrï nime di dɔ ŋgërï nima, doꞌja ti kɔmɔze gɔ diꞌdi dɔze ti nati gɔ lende abo.” Ya ma kutötï ŋgila bo yayi naga nima ebe gbï kitiꞌja bo.
Tölë ꞌBa Yësu
(MT 27:45-56; LK 23:44-49; YN 19:28-30)
33Mï zana kada kodɔrɔ ꞌdeni tine na mandölu kutuꞌbö gɔ bi ŋgï ŋbö kömö kɔzɔ saa mota tara. 34Kina ɔdɔ ndï kada kömö ꞌdeni mota tine na Yësu kapi ŋgï rɔ ma kembe, tëgë, “Eloyi, Eloyi, lama sabakatani.” Ame ꞌjɔ ꞌba lende mo tëgë, “Bɔkoꞌba ma, Bɔkoꞌba ma, ola ma ꞌdeni ŋgï gɔ waꞌdi ga?”
35Ya ma këdï kɔrɔ yayi mo naga nima uwö, lïjë iya te, “Bo ëdï kïdëkï Eliya.”
36Kina bɔ mɔtɔ kiriŋa ŋgï kogba lipɔ kusu mï layi koꞌbaꞌba, kiraki dɔ kolɔkɔ kiꞌdi kpa bo tuwë mo, kiya te, “Ti doŋgɔke ɔdɔ Eliya ti kako kombi bo bërï di bina ya?”
37Yësu api ŋgï rɔ ma kembe, kina bo kulöku ŋgï. 38Kina bɔŋgɔ ma koke mï rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba timo tönë kotopa ŋgï di tɔrɔ ŋbö kömö bërï.
39Kina ɔdɔ bɔ dɔ bɔ kanya ma këdï kɔrɔ yayi mo nima koŋgɔ tulöku ꞌba Yësu ŋgï tara tine, bo iya te, “Rɔ ma laka bɔ nime ŋgï rɔ kole ꞌba Bɔkoꞌba.”
40ꞌJa mɔtɔ ga ëdï gbï kɔrɔ rɔ ma kɔwɔ mbowa yayi këdï rɔ toŋgɔ mo. ꞌJa mɔtɔ mo ga lïjë na rɔ Mariya Magadala ni ti Salome ti Mariya ma ꞌba Yakoba ma titi ni ti Yose. 41Lïjë ma tönë ga kösö gɔ bo di Galilaya koloma rɔ toja laja zi bo ne. ꞌJa ma konzi mɔtɔ ga ame kako ti bo Yerosalema ne ëdï gbï yayi.
Tusu Yësu
(MT 27:57-61; LK 23:50-56; YN 19:38-42)
42Mï dɔkɔpiyari mo nima ame kina rɔ kada ꞌba rɔ kileŋo koda kada ꞌba rɔ kindawo ne, 43Yesepa di Arimataya turu ma löbu mɔtɔ, ame bo këdï gbï ti kɔmɔ kiꞌdi gɔ ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba ne, bo ënyï ŋgï ti mï këddï kari zi Pilato kititi ꞌdɔ kodɔ kpa töku Yësu zi bo tari tusu mo. 44Tine ɔdɔ Pilato kuwö kiya te Yësu ölë ꞌdeni ŋgï welo tara tine, lende mo igayi bo ŋgï. Kina bo kïdëkï bɔ dɔ bɔ kanya mo nima kititi, ma Yësu kölë ꞌdeni ŋgï rɔ ma laka. 45Kina ɔdɔ bo kuwö ꞌdeni di zi bɔ dɔ bɔ kanya nima, Yësu kölë ꞌdeni kina bo kodɔ kpa töku mo ŋgï zi Yesepa ꞌdɔ kombi kari kusu. 46Yesepa ari ŋgï kugö bɔŋgɔ kaŋmi. Kina bo kombi töku Yësu ŋgï bërï di dɔ ŋgërï koꞌba mï bɔŋgɔ kaŋmi nima kolo yïmo, bo kari kusu mï tïꞌbörö ame koga ꞌdeni yɔki döku yayi tusu töku teyi ne. Kina bo kululu döku mo ŋgï kiꞌdi kpamo. 47Tine Mariya Magadala ni ti Mariya ma ꞌba Yose ni lïjë oꞌja gɔ bi nima kusu Yësu teyi ne ꞌdeni.
16Tɔdɔ ꞌBa Yësu Di Mï Tölë
(MT 28:1-8; LK 24:1-12; YN 20:1-10)
1Di pötö kada ꞌba rɔ kindawo nima, na Mariya Magadala ni ti Salome ti Mariya ma ꞌba Yakoba ni kugö akato kele ŋgï tari tosa mo rɔ töku. 2Kina lïjë kënyï ŋgï mɔlo mï dɔŋbɔ mo nima kari ndï dögö yayi. Lïjë ari kömö yayi gba ti kada këdï kiꞌdi kpënnï. 3Di gɔ kɔri lïjë oloma rɔ tiya mo rɔ gɔ rönnï te, “Yë na ti kululu döku mo tɔne yaga di kpamo zize?”
4Tine ɔdɔ lïjë kombi kömönnï koŋgɔ tine, ululu döku löbu mo tönë ꞌdeni yaga di kpamo. 5Kina ɔdɔ lïjë kari kɔdɔ yayi lïjë ari ŋgï koꞌja kole yɔbi mɔtɔ koloma ꞌdeni dɔ kapa dörï yayi ti bɔŋgɔ kaŋmi rɔ bo. Kina tikere kindaꞌba lïjë ŋgï. 6Bo iya zïnnï te, “Kinza kereke dë. Yësu ꞌba Nazareta nime kutötï ne na këddï komake? Bo ɔdɔ ꞌdeni di mï tölë. Bo inza kpe bine. Oŋgɔke bi ma lïjë koꞌba bo pa teyi na me. 7Ari kiyake zi bɔ kösö gɔ bo ga zi Pïtörö ni te, bo ari ꞌdeni tötï dɔgba kömönnï mï Galilaya. Kina ti lïjë kari koꞌja bo yayi kɔzɔ ma tönë bo kiya zïnnï ne.”
8Kina ꞌja naga nima kɔdɔ ŋgï di mï tïꞌbörö yayi, lïjë kiriŋa ŋgï nduwë kari. Römöyï rönnï ëdï ꞌdeni ŋgï kïlëꞌdï di zi tikere. Lïjë iya lende mo dë kpe zi bɔtɔ mɔtɔ di zi tikere.
Yësu Ileme Rɔ Bo Zi Mariya Magadala
9Mï tɔdɔ ꞌba Yësu di mï tölë mï töꞌdö ma dɔgba mo nima, bo ileme rɔ bo titi dɔgba zi Mariya Magadala. Lɔko na tönë bo koga nökï modɔmorïyö kitaꞌba yaga di dɔmo ne. 10Kina lɔko kari kiya ŋgï zi ya ma rɔ bɔ kösö gɔ bo mo ga, ame lïjë këdï ꞌdeni ŋgï bi monɔ ne. 11Lïjë uwö lɔko kiya pele te bo ɔdɔ ꞌdeni lɔko koꞌja ti kömönï nima, lïjë iꞌdi dönnï dë gɔmo.
12Di pötö mo ꞌböwu na bo kɔdɔ ŋgï kileme rɔ bo ꞌböwu ti kïnë ma ꞌberi mɔtɔ zi ya ma rïyö mɔtɔ ga di gɔ kɔri. 13Ya naga nima ileki kiya zïnnï lïjë mɔtɔ mo naga nima, pele lïjë iꞌdi dönnï dë gɔmo.
14Rɔ ŋburuŋburu mo tine na bo kɔdɔ ŋgï kileme rɔ bo zïnnï lïjë ma ꞌbutë dɔɔkɔtɔ naga nima pili bi kɔtɔ, koꞌja lïjë këdï rɔ tonyo kpënnï. Bo amo dönnï gɔ ame lïjë kiꞌdi dönnï dë gɔ lende ꞌba bilaka ame ga koꞌja bo kɔdɔ ꞌdeni di mï tölë pele kiya lende mo zïnnï ne. 15Bo iya zïnnï te, “Kpe arike mï dɔliŋɔ pili kuwöwöke laja laka ꞌba Bɔkoꞌba zi dɔ kupö pili. 16Kina bɔtɔ ame ga kiꞌdi dönnï gɔmo kobapatisi ne ti kɔmɔ ŋgï. Tine ame ga kiꞌdi dönnï dë gɔmo ne ti kodɔ karama ŋgï dɔmo. 17Ma kiꞌdi dönnï ꞌdeni gɔmo mo naga ti këdï ꞌdeni ŋgï ti tigɔ. Lïjë ti koga nökï ŋgï yaga ti möyï ma. Lïjë ti kilende rɔ kpa löwö. 18Lïjë indaꞌba murë pele, kono lïjë pele, inza koꞌdɔ ɔtɔ zïnnï. Ɔdɔ lïjë kiꞌdi közïnnï rɔ bɔ rɔkɔꞌɔ ti kileŋo ŋgï.”
19Kina ɔdɔ ŋere Yësu kote tilende ꞌdeni pili tïnnï kɔzɔ a nime te tine, na kogba bo ŋgï kari mïtɔrɔ, kari koloma dɔ dörï Bɔkoꞌba.
20Kina bɔ kösö gɔ bo ga kari ŋgï kuwöwö laja nime kote mï gɔ bi pili. Kina ŋere Yësu köꞌbö ŋgï tïnnï kiꞌdi tigɔ zïnnï gɔ bilaka kikali ŋgï lïjë ëdï kiya lende ma laka.