Laja Laka Ma
MATAYO
Kugu
1Yï Lïŋgï ꞌBa Yësu Ga
1Ame na rɔ möyï ꞌbu löbu ꞌba Yësu Kurïsïtö kupö Dawidi kupö Abarayama.
2Abarayama na köyö Yisika, Yisika na köyö Yakoba, Yakoba na köyö Yuda ni ti löndö bo ga. 3Yuda na köyö Pereze ni ti Zera ame mönnï na rɔ Tamara ne. Pereze na köyö Ezerona, Ezerona na köyö Rami. 4Rami na köyö Aminadaba, Aminadaba na köyö Nasona, Nasona na köyö Salamono. 5Salamono na köyö Bɔwaza ame ma mo rɔ Raba ne. Bɔwaza na köyö Obede ame ma mo rɔ Ruta ne. Obede na köyö Yisayi. 6Yisayi na köyö Dawidi bɔ dɔliŋɔ.
Dawidi na köyö Solomo ame ma mo rɔ makuruꞌbë pötö Uriya ne. 7Solomo na köyö Rebama, Rebama na köyö Abiya, Abiya na köyö Asa. 8Asa na köyö Yesopata, Yesopata na köyö Yorama, Yorama na köyö Uzïya. 9Uzïya na köyö Yotama, Yotama na köyö Aza, Aza na köyö Ezikiya. 10Ezikiya na köyö Manase, Manase na köyö Amona, Amona na köyö Yosiya. 11Yosiya na köyö Yekoniya ni ti löndö bo ga mï kada ꞌba tindaꞌba bilaka kari Babele.
12Di pötö tindaꞌba bilaka kari Babele na Yekoniya köyö Salatele, Salatele na köyö Zerobabele, 13Zerobabele na köyö Abiyuda, Abiyuda na köyö Elekima, Elekima na köyö Azora, 14Azora na köyö Zadoka, Zadoka na köyö Akimi, Akimi na köyö Eliyuda, 15Eliyuda na köyö Elezara, Elezara na köyö Matana, Matana na köyö Yakoba, 16Yakoba na köyö Yesepa ame bo na rɔ mëꞌdë ꞌba Mariya ma ꞌba Yësu ma kïdëkï rɔ Kurïsïtö ne.
17Tine ꞌbu löbu ma kisaki di zi Abarayama ŋbö kömö zi Dawidi ëdï pili ꞌbutë dɔmosowɔ. Kina ma kisaki di zi Dawidi ŋbö kömö mï kada ꞌba tindaꞌba bilaka kari Babele ëdï pili ꞌbutë dɔmosowɔ. Kina ma kisaki di mï kada ꞌba tindaꞌba bilaka kari Babele ŋbö kömö zi Kurïsïtö ëdï gbï pili ꞌbutë dɔmosowɔ.
Töyö Yësu
(LK 2:1-7)
18Tine töyö Yësu Kurïsïtö na kɔzɔ a nime te. Ɔdɔ kïlïbö ma bo Mariya ꞌdeni ꞌdɔ togbe mo zi Yesepa tine gba kinza lïjë kodɔꞌbɔ dönnï dë lɔko ari kikali rönï lɔko ɔmɔ ꞌdeni ti tigɔ ꞌba Nyï Kɔtɔ Laka. 19Tine mëꞌdë nï Yesepa rɔ bɔ lende laka, kina bo oꞌdɔkɔ dë ꞌdɔ tuburu lɔko kɔmɔ bilaka ma konzi. Kina bo komeri ŋgï ꞌdɔ tope lɔko lowo. 20Kina ɔdɔ bo koꞌdɔ meri mo ꞌdeni tara tine, Bɔkoꞌba iꞌdi nyï koꞌde ŋgï dɔ bo kina malayika ꞌba Bɔkoꞌba kilende zi bo, iya te, “Yesepa kupö Dawidi, kinza kere dë di bi togba Mariya zïyï liŋɔ rɔ ꞌja ꞌbï. Römöyï kole nima mïnï ne Nyï Kɔtɔ Laka na kiꞌdi lɔko kɔmɔ. 21Lɔko ti köyö kole kina ti kïdëkï möyï mo rɔ Yësu. Römöyï bo na ti kɔmɔ bilaka abo ga yaga di mï lende kënyë ꞌbënnï ga.”
22Wa naga nime oꞌdɔ rönnï ꞌdeni ꞌdɔ këdï kɔzɔ wa ma tönë ga Bɔkoꞌba kiꞌdi bɔ kumë lende abo ga kiya ꞌdeni mɔlo ne tara. Ame kiya te, 23“Nyiti mɔtɔ gba rɔ yïtö ti kɔmɔ ꞌdeni köyö kole. Kina ti kïdëkï möyï mo rɔ Imanuwëlë.” Ame ꞌjɔ ꞌba lende ꞌba möyï nima iya te, “Bɔkoꞌba ëdï tize.”
24Kina ɔdɔ Yesepa koŋgɔ bi tine bo ogbe Mariya ŋgï kɔzɔ ma malayika ꞌba Bɔkoꞌba kiya zi bo. 25Tine Yesepa ni indaꞌba dönnï dë titi ti Mariya ŋbö lɔko köyö kole. Kina bo kiꞌdi möyï mo ŋgï rɔ Yësu.
2Tako ꞌBa Bɔ Lende Kikali
1Öyö Yësu ꞌdeni Beteleme mï dɔyayi ꞌba Yudayi mï kada ꞌba Erode bɔ dɔliŋɔ. Kina bɔ lende kikali mɔtɔ ga ako ra di bïcï tɔrɔ ŋbö kömö Yerosalema. 2Lïjë ititi, tëgë, “Kole nime köyö bine rɔ ŋere ꞌba Yudayi ne, bo ëdï yala ga? Këlu abo doꞌja ꞌdeni di bïcï tɔrɔ, kina me dako tïlëlu bo.”
3Kina ɔdɔ Erode kuwö lende nime ꞌdeni te tine, mï bo ënyï kombi ŋgï kina bilaka ꞌba Yerosalema mɔtɔ ga yïmo ombi ꞌdeni gbï. 4Kina bo kari kïdëkï löbu ꞌba bɔ akumu ni ti bɔ kɔmɔ kiyandi ꞌba köꞌdu kiꞌdi ni ŋgï pili gɔ kako zi bo, kina bo kititi lïjë, bo iya te, “Ɔdɔ tara ne Kurïsïtö ame Bɔkoꞌba këdï koja kako di mïtɔrɔ ne ëdï köyö bo yala ga ya?”
5Lïjë iya te, “Ëdï köyö Kurïsïtö mï Beteleme mï dɔyayi ꞌba Yudayi bine. Römöyï bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba mɔtɔ ugu lende nime ꞌdeni mɔlo ame kiya te, 6‘Nï, Beteleme, dɔyayi ꞌba Yudayi nime, inza ꞌbëyï kulöwö wötï titiyi bërï di mï dɔyayi ꞌba Yudayi nime. Bilaka ma löbu ti kɔdɔ ꞌdeni di mïyï ame gɔ kokɔkɔ bilaka ma ga ꞌba Yisarele.’”
7Kina Erode kïdëkï bɔ lende kikali tönë ga ŋgï lowo kako zi bo gɔ lïjë kiya kada ꞌba tɔdɔ ꞌba këlu nima zi bo. 8Kina bo kënyï koja lïjë ŋgï kari, bo iya te, “Arike Beteleme toma gɔ kole nima. Ɔdɔ koꞌjake bo ꞌdeni ako kiyake lende mo zö gɔ mari gbï tïlëlu bo.”
9-10Kina ɔdɔ lïjë kuwö lende kiya ꞌba Erode nima ꞌdeni tine lïjë ënyï ŋgï tari. Kina lïjë koꞌja këlu mo tönë lïjë koꞌja mɔlo di yïbï ne ŋgï. Kina ɔdɔ lïjë koꞌja ꞌdeni tara tine lïjë ŋgï ti mï këyï rɔ mbëmbë.
Këlu nima ösö nduwë dɔgba zïnnï ŋbö kari kɔrɔ dɔ bi ame kole Yësu këdï teyi ne. 11Kina lïjë kɔdɔ ŋgï kari koꞌja kole ni këdï rö yayi ti ma mo. Kina lïjë kolɔdɔ ŋgï bërï tïlëlu bo. Kina lïjë kunyë kpa sandu ꞌbënnï ga ŋgï, lïjë kiꞌdi kpa közï kiꞌdi ꞌbënnï ga zi kole nima. Kpa közï kiꞌdi mo ga rɔ yamo köbököbö, ti akato kele ti wɔwɔ kele mɔtɔ kïdëkï möyï mo rɔ murï.
12Tine na Bɔkoꞌba kiyandi lïjë ŋgï ti nyï kinza lïjë kileki dë kpe kebe dɔ Erode. Kina lïjë kileki ŋgï kari dɔyayi ꞌbënnï ti kɔri ma löwö mɔtɔ.
Tiriŋa Ti Yësu Ezipeto
13Kina ɔdɔ ya naga nima kari ꞌdeni tine, Bɔkoꞌba iꞌdi nyï koꞌde ŋgï dɔ Yesepa, kina malayika kiya zi bo, iya te, “Erode oꞌdɔkɔ toma gɔ kole nime ꞌdɔ bo kupö yaga. Ënyï ti kole nime ti ma mo kiriŋa kari Ezipeto. Oloma yayi ŋbö ma na ꞌjaa ti miya zïyï gɔ kileki.”
14Kina Yesepa kënyï ŋgï mï korɔndɔ nima kiriŋa kari Ezipeto ti kole tönë ti ma mo. 15Lïjë ari ꞌdɔ toloma Ezipeto yayi ŋbö kömö mï kada ꞌba tölë ꞌba Erode.
Loma ꞌbënnï yayi nima ëdï ꞌdeni kɔzɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba ame tönë bo kiya ꞌdeni mɔlo ti bɔ kumë lende abo mɔtɔ, kiya te, “Mïdëkï kole ma ꞌdeni kako di Ezipeto.”
Tupö Kole Bɔtɔni Di Mï Beteleme
16Kina ɔdɔ Erode kikali ꞌdeni bɔ lende kikali naga nima ïndëndë dɔ bo ꞌdeni kɔzɔ a nima tara tine, mï bo ënyï kata ŋgï. Kina bo koja bɔ kanya abo ga ŋgï kari mï dɔliŋɔ pili ꞌba Beteleme tupö kole titi ame ga pili rɔ bɔtɔni ne, ame kɔmɔ kɔɔ mo ga këdï ꞌdeni rïyö ŋbö kömö dɔ ame ga köyö mï kɔmɔ kɔɔ mo nima ne. Tisaki mo di dɔ ame ga kɔmɔ kɔɔ mo ga këdï ꞌdeni rïyö ne römöyï gɔ lende ꞌba kada ꞌba tɔdɔ ꞌba këlu ame bo kuwö lende mo di zi bɔ lende kikali naga nima ne.
17Tupö kole titi ꞌba Beteleme naga nime ëdï ꞌdeni kɔzɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba ame bo kiya ꞌdeni mɔlo ne tara, ame Yeremaya kumë ꞌdeni mɔlo kiya te, 18“Birɔ ëdï kudu mï Rama, birɔ ꞌba monɔ ni ti kuwu. Rayile na këdï kudu gɔ kole ꞌba kole ꞌbënnï ga. Lïjë ölë ꞌdeni pili kina lɔko oꞌdɔkɔ dë kpe gɔ kuyë kömönï.”
Loma Mï Nazareta
19Tine Yesepa ni ëdï ꞌdeni koloma mï Ezipeto. Kina ɔdɔ Erode kölë ꞌdeni tine, na Bɔkoꞌba kiꞌdi nyï koꞌde ŋgï dɔ Yesepa, kina malayika kɔdɔ ŋgï zi bo, 20kiya te, “Ënyï di bine ti kole titi nime ti ma mo kileki kari mï dɔyayi ꞌba Yisarele. Bilaka ma tönë ga yayi koꞌdɔkɔ tupö kole nime ne lïjë ölë ꞌdeni.”
21Kina bo kënyï ŋgï ti kole tönë ti ma mo, bo kileki kari mï dɔyayi ꞌba Yisarele.
22Tine bo ari kuwö ꞌböwu tëgë kole ꞌba Erode, ame kïdëkï möyï mo rɔ Arokelawo ne, na ꞌdeni rɔ ŋere ꞌba Yudayi. Kina bo kere ŋgï di bi tari toloma mï Yudayi. Kina Bɔkoꞌba kiꞌdi nyï mɔtɔ koꞌde gbï dɔ bo, kiya zi bo gɔ bo kari koloma Galilaya. 23Kina ɔdɔ bo kömö ꞌdeni yayi tine, bo ari koloma ꞌdeni mï gawo mɔtɔ kïdëkï rɔ Nazareta. Loma mï Nazareta nima ëdï ꞌdeni kɔzɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba ame bo kiya ꞌdeni mɔlo ne tara, ame bilaka mɔtɔ ga kumë lende mo ꞌdeni, kiya te, “Bɔ nima ti kïdëkï bo ꞌdeni rɔ bilaka ꞌba Nazareta.”
3Yowani Bɔ Bapatisi
(MK 1:1-8; LK 3:1-18; YN 1:19-28)
1Mï kada naga nima yayi Yowani bɔ bapatisi ɔdɔ ꞌdeni yï mökö mï dɔyayi ꞌba Yudayi. Kina bo kisaki ꞌdeni tuwöwö laja ꞌba Bɔkoꞌba zi bilaka. 2Iya te, “Otɔke dɔye di mï lende kënyë ꞌbe ga römöyï ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba ëdï ꞌdeni ŋɔli.”
3Yowani nime na tönë Yesaya bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba kiya lende mɔlo gɔ köꞌdu mo, ame bo kiya te, “Bɔ mɔtɔ ëdï kuwöwö dɔ bo di yï mökö kiya te, ‘Ileŋoke kɔri zi ŋere. Odɔrɔke gɔ kɔri zi bo.’”
4Bɔŋgɔ ꞌba rɔ Yowani oꞌdɔ di mï sunë gamele. Kina kilaka na bo kudödu ꞌbömbö bo rɔ gasi. Akonyo abo ga rɔ mömï ni ti tagi ꞌba mï ꞌbɔrɔ. 5Bilaka ɔlɔ ꞌdeni kari zi bo di mï Yerosalema, di mï dɔliŋɔ ꞌba Yudayi pili kina gbï di mï liŋɔ ame ga pili ŋgɔsi kpa yöpö ꞌba Yaradene ne. 6Lïjë odɔ kpënnï gɔ lende kënyë ꞌbënnï ga kina bo kodɔ mini ꞌba bapatisi ŋgï dönnï mï yöpö ꞌba Yaradene.
7Tine ɔdɔ bo koŋgɔ ya ma kïdëkï rɔ Parosi ni ti Sadoke ma konzi ꞌdeni këdï kako zi bo mï bapatisi tine, bo iya te, “Kpe kole ꞌba murë naga nime, yë na kuꞌbölu ye tiriŋa di kpa ya nime këdï kako dɔye ne? 8Oꞌdɔke wa ame ga ꞌdɔ kileme otɔke dɔye ꞌdeni di mï lende kënyë ꞌbe ga ne. 9Kinza kebeke dë tomeri mo ti kɔmɔke di mï gomɔ nima gɔ ame kiyake te kpe kupö Abarayama na ne. Rɔ ma laka miya ziye Bɔkoꞌba ti kikali ŋgï togba döku naga nime koꞌdɔ rɔ kupö zi Abarayama. 10Goroŋa ëdï ꞌdeni ndö ndï ŋgërï toga mo bërï ti ŋgiraꞌda mo. Ŋgërï ame ga pili kana a ma laka dë ne ti koga bërï kuꞌdu mï paꞌdo. 11Mëdï moꞌdɔ ꞌbama bapatisi ŋge dɔye ti mini ꞌdɔ kileme dɔ kotɔ. Tine bɔ ma këdï kako di pötö ma nime, bo na mbiri di dɔma, pele rɔ tombi wari abo mɔꞌbɔ dë. Bo ti koꞌdɔ ꞌba bo bapatisi dɔye ti Nyï Kɔtɔ Laka gbï ti paꞌdo. 12Bo ëdï ti kïzërï abo ꞌdɔ tubö nyönyu timo. Bo ti kotowa dɔkandilere abo, bo kiꞌdi nyönyu abo ga mï mata tine turu mo bo ti koŋma yaga ti paꞌdo ame kinza kölu dë ne.”
Bapatisi ꞌBa Yësu
13Kina Yësu kako di Galilaya kömö kpa yöpö ꞌba Yaradene zi Yowani ꞌdɔ koꞌdɔ bapatisi dɔ bo. 14Tine Yowani oma tota bo, iya te, “Ako za ꞌböwu zö, oꞌja ma na ꞌdɔ mari zïyï ꞌdɔ koꞌdɔ bapatisi dɔma ꞌdï?”
15Tine Yësu ileki dɔmo iya te, “Iꞌdi këdï tötï tara. Römöyï ti toꞌdɔ mo te na ti doꞌdɔ ŋgï kɔzɔ akoꞌdɔkɔ abo ꞌba Bɔkoꞌba tara.” Kina Yowani kutï ŋgï gɔmo.
16Kina ɔdɔ koꞌdɔ bapatisi ꞌdeni dɔ Yësu bo këdï kɔdɔ yaga di mï mini tine na mïtɔrɔ kurögö rönï ŋgï zi bo. Kina bo koꞌja Nyï Kɔtɔ Laka ꞌba Bɔkoꞌba këdï kako bërï dɔ bo di mïtɔrɔ kɔzɔ matukpuru tara. 17Kina birɔ kudu ŋgï di mïtɔrɔ kiya te, “Ame na rɔ kole ma. Mɔꞌɔ bo ꞌdeni kulöwö. Ma ti mï këyï rɔ mbëmbë gɔ lende abo.”
4Akiyɔzɔ Ma Kömö Zi Yësu
1Kina Nyï Kɔtɔ Laka koto Yësu ŋgï kari yï mökö ꞌdɔ Satani kiyɔzɔ bo. 2Kina ɔdɔ bo koꞌdɔ töꞌdö ꞌdeni dɔ ꞌbutë sowɔ bo konyo ɔtɔ dë tine bo ꞌdeni rɔ ꞌbö. 3Kina Satani kako ŋgï zi bo kiya te, “Ɔdɔ këddï ŋgï rɔ kole ꞌba Bɔkoꞌba ilende zi kulugbï döku naga nime ꞌdɔ kuyï rönnï rɔ maŋgolɔꞌbɔ zïyï.”
4Tine Yësu ileki dɔmo, iya te, “Ugu ꞌdeni mï buku ꞌba Bɔkoꞌba iya te, ‘Bilaka oloma dë ŋge kɔtɔ gɔ akonyo tine ti lende ame ga pili këdï kɔdɔ di kpa Bɔkoꞌba ne.’”
5Kina Satani koto Yësu ŋgï kari Yerosalema gawo kɔtɔ laka nima, kina kiꞌdi bo ŋbö dɔ kumu rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba, 6kina kiya zi bo, iya te, “Ɔdɔ këddï ŋgï rɔ kole ꞌba Bɔkoꞌba ola röyï bërï. Römöyï ugu ꞌdeni mï buku ꞌba Bɔkoꞌba iya te, ‘Bo ti kiꞌdi lende zi malayika abo ga gɔ köꞌdu ꞌbï ꞌdɔ lïjë kikapo yï kinza koga ndïyï ra yɔki döku ma kɔtɔ mɔtɔ.’”
7Tine Yësu ileki dɔmo iya te, “Ugu ꞌdeni gbï iya te, ‘Kinza kiyɔzɔ ŋere Bɔkoꞌba ꞌbï dë.’”
8Kina Satani koto bo ꞌböwu ŋbö dɔ döku ma kakpa rɔ dɔ kiteli kina kileme dɔliŋɔ nime ti tele mo ga pili zi bo, 9iya te, “Wa naga nime pili ti miꞌdi zïyï ɔdɔ kolɔdɔ bërï zö kumötu ma.”
10Yësu ileki dɔmo zi bo, iya te, “Ese yaga di rɔma Satani. Römöyï ugu ꞌdeni iya te, ‘Ŋere Bɔkoꞌba ꞌbï na ŋge kɔtɔ ꞌdɔ kumötu kulömu kpëyï teyi.’”
11Kina Satani kola bo ŋgï na malayika kako ŋgï tokɔnyi bo.
Tisaki Ndɔbɔ ꞌBa Yësu
12Kina ɔdɔ Yësu kuwö ꞌdeni kiya te iꞌdi Yowani ꞌdeni mï maboso tine, na bo kënyï ŋgï kari Galilaya. 13Tine bo oloma dë Nazareta bo ari ŋgï nduwë Kaparanoma. Ame rɔ gawo ma kpa pöpö ꞌba Galilaya mï dɔyayi ꞌba Zebolona ni ti Napatali. 14Oꞌdɔ rönï ꞌdeni ꞌdɔ këdï kɔzɔ ma tönë Yesaya bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba kiya ne tara. Ame kiya te, 15“Ya ma mï dɔyayi ꞌba Zebolona ni ti Napatali, ti ya ma kpa kɔri mini löbu ti ya ma gönyï yöpö ꞌba Yaradene ti bilaka ꞌba Galilaya dɔyayi ma ti bɔ löwö yïmo, 16lïjë ame ga pili këdï koloma mï bi kölu ne oꞌja bi kɔpɔ ma löbu ꞌdeni. Bi kɔpɔ oyi rönï ꞌdeni dɔ ya ma këdï koloma mï mandölu ꞌba tölë naga.”
17Mï kada nima yayi Yësu isaki ꞌdeni tuwöwö laja abo zi bilaka, iya te, “Otɔke dɔye di mï lende kënyë ꞌbe ga römöyï ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba ëdï ꞌdeni ŋɔli.”
Tösö ꞌBa Atoyi Gɔ Yësu
18Kina ɔdɔ Yësu këdï ꞌdeni kiliŋgere kebe kpa pöpö ꞌba Galilaya tine, na bo kari koꞌja atoyi rïyö mɔtɔ ga ŋgï, Simona ma kïdëkï rɔ Pïtörö ni ti löndö bo Andareya këdï ga rɔ tugu kenze di mï pöpö ti duru. 19Kina Yësu kiya zïnnï, iya te, “Ösöke gɔma, ti miꞌdi ye rɔ atoyi ꞌba toꞌde bilaka kako zi Bɔkoꞌba.”
20Kina lïjë kola duru ꞌbënnï ga ŋgï lïjë kösö gɔ bo. 21Kina ɔdɔ bo kari nduwë dɔgba di yayi tine bo ari koꞌja löndö ma rïyö mɔtɔ ga gbï, Yakoba ni ti Yowani kole ꞌba Zebedayo ga këdï mï sorope ti ꞌbu nnï tileŋo duru ꞌbënnï. Kina ɔdɔ Yësu kïdëkï lïjë tine, 22lïjë ënyï ŋgï kola sorope ti ꞌbu nnï yayi, lïjë kösö gɔ Yësu.
23Yësu iliŋgere kote mï Galilaya toko tiyandi kɔmɔ bilaka mï rö ꞌba mötu ꞌba Yudayi, tuwöwö laja laka ꞌba ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba, gbï tileŋo bilaka ame ga pili këdï ti dɔkomali rɔkɔꞌɔ mɔtɔ ga ne. 24Lëbï abo ote mï dɔyayi ꞌba Surïya ꞌdeni, kina bilaka koloma ŋgï rɔ toꞌde bɔ rɔkɔꞌɔ pili kako zi bo. Bilaka ame ga pili ti dɔkomali rɔkɔꞌɔ ma gege ti ya ma ti abërï naga kpaki ti bɔ nökï ni ti ya ma keŋme bërï naga oꞌde ꞌdeni pili kako zi bo kina bo kileŋo lïjë ꞌdeni pili. 25Tïndï ma konzi ꞌba bilaka ösö ꞌdeni gɔ bo di Galilaya ni ti Gawo ꞌButë, gbï di Yerosalema gbï di mï Yudayi, kina gbï di mï dɔyayi ma gönyï Yaradene.
5Akiyandi ꞌBa Yësu
1Kina ɔdɔ Yësu koŋgɔ tïndï ꞌdeni tara tine bo ëkï ŋgï kari koloma dɔ döku tɔrɔ. Bɔ kösö gɔ bo ga ako zi bo 2na bo koloma ŋgï rɔ tiyandi lïjë kpaki ti tïndï naga nima, kiya te,
3“Lïjë ame ga rɔ rumö na laka römöyï ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba nime na rɔ ꞌbënnï. 4Lïjë ame ga ti monɔ na laka römöyï ti kïyëyï lïjë ꞌdeni. 5Lïjë ame ga koꞌdɔ dɔ kombi dë na laka römöyï lïjë ti koꞌja wa ma Bɔkoꞌba kulömu ꞌdeni zi bilaka abo ga ne ŋgï. 6Lïjë ame ga mïnnï löbu gɔ toꞌdɔ akoꞌdɔkɔ ꞌba Bɔkoꞌba na laka römöyï Bɔkoꞌba ti kiꞌdi ꞌdeni ŋgï kɔꞌbɔ lïjë. 7Lïjë ame ga rɔ bɔ mï koŋmi na laka römöyï Bɔkoꞌba ti koꞌdɔ mï koŋmi gbï zïnnï. 8Lïjë ame ga dökïꞌdï nnï ŋge kɔtɔ gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba na laka römöyï lïjë ti koꞌja Bɔkoꞌba ŋgï. 9Lïjë ame ga rɔ bɔ lata toꞌdɔ lende këyï mï löŋgö bilaka na laka römöyï Bɔkoꞌba ti kïdëkï lïjë ꞌdeni rɔ kole abo ga. 10Lïjë ame ga bilaka këdï koꞌdɔ közï kasi zïnnï gɔ lende laka ꞌba Bɔkoꞌba na laka römöyï ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba na rɔ ꞌbënnï.
11Kpe ame bilaka këdï kitiꞌja ye koꞌdɔ közï kasi ziye kiya kpa kënyë rɔye rɔ mbëmbë römöyï kpe bɔ kösö gɔma ga na ne, kpe na laka. 12Kina olomake rɔ lɔŋɔ ti mï këyï römöyï Bɔkoꞌba ulu kpa közï ma löbu ꞌdeni koda ye mïtɔrɔ. Bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba ma tönë ga koloma dɔgba bine bilaka oꞌdɔ közï kasi gbï teyi kɔzɔ ꞌbeye te.”
Tikɔꞌdɔ Ni Ti Bi Kɔpɔ
13“Kpe ꞌbeye ëddïke kɔzɔ tikɔꞌdɔ tara zi bilaka lesi ꞌba mï dɔyayi nime. Ne tine ɔdɔ tikɔꞌdɔ kote tulöwu ma kiyɔkɔ ꞌbënï ꞌdeni ti koꞌdɔ ꞌböwu kileki kiyɔkɔ totondo mo ga ya? Ele dë kpe ŋburu mï kɔtɔ, tine ꞌdeni ŋgï ꞌdɔ tuꞌdu mo mökö tututu dɔmo ti ndï. 14Kina ëddïke gbï kɔzɔ bi kɔpɔ ꞌba dɔliŋɔ nime. Gawo ame kubö ꞌdeni dɔ kuruŋgu ne ikali dë kpe tusu dɔmo. 15Kina bilaka iꞌdi paꞌdo dë gbï dɔ lamba kogba kutuꞌbö dɔmo ti kete. Tine ëdï kiꞌdi lamba ŋgï dɔ a ꞌba tïdëyï mo ꞌdɔ kiyɔpɔ gɔ bi pili mï rö yayi. 16Kina gbï tara ꞌdɔ bi kɔpɔ ꞌbe kiyɔpɔ gɔ bi kɔmɔ bilaka gɔ lïjë koꞌja wa ma laka ame ga këddï koꞌdɔke ne. Römöyï ꞌdɔ lïjë kïlëlu ꞌbu ye ame mïtɔrɔ ne gɔ köꞌdu mo.”
Köꞌdu Kiꞌdi
17“Kinza komerike dë te mako ꞌdeni tuburu köꞌdu kiꞌdi ꞌba Musa ni ti akiyandi ꞌba bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba. Mako dë tuburu mo tine mako ꞌdɔ toꞌdɔ mo këdï ŋgï kɔzɔ ame lïjë kiya ne. 18Iꞌdike lende nime këdï dɔye, kɔzɔ mïtɔrɔ ni ma ti dɔyayi ame köꞌbö ꞌdeni ŋburu ne tara, gɔ bi ma titi ꞌdeki mɔtɔ di mï köꞌdu kiꞌdi nime inza kölu kɔtɔ te. Tine ŋbö koꞌdɔ rönï ko kɔzɔ ame kiya rönï ne.
19Gɔ köꞌdu mo na bilaka ame kuwö dɔ köꞌdu kiꞌdi nime dë ala pele ŋge rɔ kapa ma mbowa mo mɔtɔ, kina bo kutu ya mɔtɔ ga gbï toꞌdɔ mo tara ne ti kïdëkï bo ŋgï wötï titiyi di mï ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba. Kina gbï tara, bɔ ame kuwö dɔmo kina bo kutu ya mɔtɔ ga gbï toꞌdɔ mo tara ne bo ti këdï ŋgï rɔ löbu mï ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba. 20Kina me miya ziye inza kɔꞌbɔke tɔdɔ mï ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba ɔdɔ kiya te kogbɔke rɔye dë ŋgï laka kebe bɔ kɔmɔ kiyandi ꞌba köꞌdu kiꞌdi ni ti Parosi ni bi toꞌdɔ wa ame ga pili Bɔkoꞌba koꞌdɔkɔ ne.”
ꞌDïrï
21“Uwöke ꞌdeni tönë mɔlo bine, iya te, ‘Kinza koꞌdɔ röyï dë rɔ bɔ közï roma. Bɔtɔ ame kupö bilaka ti koto ŋgï mï bi ꞌba burë.’ 22Tine kina me miya ziye, bɔtɔ ame rɔ ꞌdïrï ti löndö mɔtɔ ti koꞌde ŋgï mï gɔ bi ꞌba burë. Bɔtɔ ame kiya zi löndö mɔtɔ kiya te, ‘Nï wa yawa nime,’ ti koꞌde ŋgï kɔmɔ kïtï ꞌba burë ma löbu. Bɔtɔ ame kiya zi löndö mɔtɔ kiya te, ‘Nï rumö yawa nime,’ bo irasi lende ꞌdeni ꞌdɔ tuꞌdu bo mï paꞌdo ꞌba Gehena.
23Gɔ köꞌdu mo na nï bɔ mɔtɔ ɔdɔ këddï koto kpa közï ꞌbï ꞌdeni tiꞌdi mo dɔ bi ꞌba akumu zi Bɔkoꞌba kina lende mo köyö mïyï lende mɔtɔ këdï mbowa mï löŋgö ye ti löndö mɔtɔ, 24ola kpa közï ꞌbï tötï yayi kileki titi kari koteke lende nima yaga. Kina ꞌdɔ kako ꞌjaa kiꞌdi kpa közï ꞌbï zi Bɔkoꞌba. 25Ɔdɔ bɔ mɔtɔ kindaꞌba yi toto yi mï bi ꞌba burë, ote lende nima welo yaga ti bo gba kota kinza kömö mï bi ꞌba burë. Römöyï ɔdɔ kiya te kömö ꞌdeni yayi bo ëdï kiꞌdi yi ŋgï közï bɔ burë kina lïjë këdï kiꞌdi yi ŋgï közï bɔ kanya kina këdï koto yi ŋgï mï maboso. 26Kina ti koloma ŋgï yayi ŋbö kopi taripa ꞌba karama ma kodɔ döyï nima ŋgï titi du. Rɔ ma laka mëdï miya ziye.”
Kinza Koꞌdɔ Yërï Dë
27“Uwöke ꞌdeni iya te kinza koꞌdɔ yërï dë. 28Tine kina me mëdï miya ziye, bɔtɔ mɔtɔ ame koŋgɔ ꞌja mɔtɔ pele ŋge ti kɔmɔ bo kina meri ꞌba mï bo kiteri ꞌja nima ꞌdeni, bo oꞌdɔ yërï ꞌdeni ti ꞌja nima ti mï bo.
29Gɔ köꞌdu mo na, ɔdɔ kömöyï ma dörï na kiꞌdi yi koꞌdɔ lende kënyë, iyagba bo yaga kuꞌdu mökö. Tuꞌdu ŋge rɔ kapa yï ma kɔtɔ mökö ëdï laka rɔ dɔ kiteli di dɔ ame ꞌdɔ kuꞌdu yi pili mï paꞌdo ꞌba Gehena ne. 30Kina ɔdɔ közïyï ma dörï na kiꞌdi yi koꞌdɔ lende kënyë, oke bo yaga kuꞌdu mökö. Tuꞌdu ŋge rɔ kapa yï ma kɔtɔ mökö ëdï laka rɔ dɔ kiteli di dɔ ame ꞌdɔ koto yi pili mï paꞌdo ꞌba Gehena ne.”
Toga ꞌJa
(MT 19:9; MK 10:11-12; LK 16:18)
31“Iya ꞌdeni gbï te ɔdɔ bɔ mɔtɔ koga ꞌja abo ꞌdɔ bo kugu waraga ꞌba tëyï kiꞌdi teyi. 32Tine kina me miya ziye, ɔdɔ bɔtɔ mɔtɔ koga ꞌja abo gɔ lende mɔtɔ ꞌberi di gɔ kɔmɔ kolɔlɔ ꞌba töꞌdö ti rɔ, bo irasi lende ꞌdeni. Bo na kiꞌdi ꞌja nima ꞌdeni ꞌdɔ koꞌdɔ yërï ɔdɔ lɔko kari kogbe mëꞌdë mɔtɔ ꞌböwu. Kina mëꞌdë mɔtɔ mo ame kari kogbe lɔko ꞌböwu ne oꞌdɔ yërï ꞌdeni gbï.”
Kinza Kulömuke Rɔye Dë
33“Uwöke ꞌdeni tönë mɔlo bine, iya te, ‘Kinza kïyëyï mï lömu ꞌbï dë. Tine oꞌdɔ wa ame kulömu röyï ꞌdeni zi Bɔkoꞌba ꞌdɔ toꞌdɔ mo ne.’ 34Kina me mëdï miya ziye, ɔdɔ kiꞌdike köꞌdu ꞌba a mɔtɔ kinza koꞌdɔke lömu dë teyi. Kinza kulömuke rɔye dë ti mïtɔrɔ römöyï kïtï ꞌba Bɔkoꞌba na. 35Kina kinza kulömuke rɔye dë ti dɔyayi römöyï bi tïdëyï ndï bo na. Tine kinza kulömuke rɔye dë gbï ti Yerosalema römöyï gawo ꞌba Bɔkoꞌba bɔ dɔliŋɔ ma löbu na. 36Kinza kulömuke rɔye dë gbï ti dɔye ga römöyï inza kɔꞌbɔke tuyï sunë ma kɔtɔ kaŋmi yaga ala kileki ꞌböwu kölu. 37Iꞌdike lende kiya ꞌbe köꞌbö ŋge rɔ, ‘Yëë’ ala ‘Ee’. Wa mɔtɔ ame ꞌberi di gɔ ame ako di zi Satani.”
Dɔkolo
38“Uwöke ꞌdeni, iya te, ‘Ɔdɔ kitikɔ kɔmɔ bɔ mɔtɔ ꞌdɔ kitikɔ kömöyï gbï. Kina ɔdɔ kotɔ kpa bɔ mɔtɔ ꞌdɔ kotɔ kpëyï gbï.’ 39Tine kina me mëdï miya ziye. Nï bɔ mɔtɔ, ɔdɔ bɔtɔ mɔtɔ kirasi lende mɔtɔ zïyï kinza kopi dɔkolo mo dë. Ɔdɔ bɔtɔ mɔtɔ kokɔsɔ lɔꞌbɔ yï ma kapa dörï uyï kapa ma gali gbï zi bo ꞌdɔ bo kokɔsɔ. 40Ɔdɔ bɔtɔ mɔtɔ koto yi zi bɔ burë ꞌdɔ kogba bɔŋgɔ ꞌba röyï iꞌdi bo kogba ma këdï kolɔ dɔmo gbï. 41Ɔdɔ bɔ kanya kiꞌdi yi tombi wa tari timo mayile kɔtɔ, tine ombi koto ŋbö mayile rïyö. 42Iꞌdi wa zi bilaka ame koꞌdɔkɔ wa di zïyï ne. Kina iꞌdi gbï zi bɔ ma koꞌdɔkɔ togba mo tötï ꞌdɔ kileki ꞌjaa ne.”
Akɔꞌɔ
(LK 6:27-28, 32-36)
43“Uwöke ꞌdeni iya te, ‘Ɔꞌɔ lëpï yï ga kina oꞌji bɔ ya ꞌbï ga.’ 44Tine kina me mëdï miya ziye, ɔꞌɔke bɔ ya ꞌbe ga kina oꞌdɔke mötu gɔ ya ma këdï koꞌdɔ közï kasi ziye naga. 45Ɔdɔ koꞌdɔke te ti këddïke ŋgï rɔ kole ꞌba ꞌbu ye ame mïtɔrɔ ne. Römöyï bo iꞌdi kada abo ꞌdeni keze dɔ bɔ lende kënyë ni kpaki ti bɔ lende laka. Kina bo iꞌdi tɔrɔ kaꞌdi ꞌdeni zi bɔ koꞌdɔ lende kënyë ni kpaki ti bɔ koꞌdɔ lende laka. 46Ne ɔdɔ kɔꞌɔke ŋge rɔ ya ame ga kɔꞌɔ ye ne, ꞌdɔ Bɔkoꞌba kiꞌdi kpa közï ziye gɔ waꞌdi? Bɔ kireke awada ni oꞌdɔ gbï tara. 47Ne ɔdɔ löndö ye ga na ŋge kumötöke rɔ ma laka, lende laka waꞌdi na koꞌdɔke kulöwö bine di dɔ ꞌba ya ma laki? Ya ma kikali Bɔkoꞌba dë naga oꞌdɔ gbï tara.
48Kina me olomake ti mï kɔtɔ rɔ ma laka kɔzɔ ꞌba ꞌbu ye ame mïtɔrɔ ne tara.”
6Akiꞌdi
1“Ziye tikali mo laka, kinza kebeke dë toꞌdɔ lende laka ꞌbe kɔmɔ bilaka ꞌdɔ koꞌja. Ɔdɔ koꞌdɔke tara inza koꞌjake a mɔtɔ du te gɔmo di zi ꞌbu ye ame mïtɔrɔ ne.
2Tine ɔdɔ nï mɔtɔ këddï kiꞌdi wa zi bɔ lisa kinza kome more dë dɔmo kɔzɔ ꞌba bɔ kɔmɔ kandi naga nima këdï koꞌdɔ mï rö ꞌba mötu ala gɔ kɔri ꞌdɔ bilaka koro lïjë gɔmo ne tara. Rɔ ma laka miya ziye kpa közï ꞌbënnï na ꞌdeni pili ma. 3Tine ɔdɔ këddï kiꞌdi wa zi bɔ lisa kinza kiꞌdi bɔtɔ ame pele ŋgɔsi ŋgila yi ne kikali gɔmo dë. 4Ne ꞌdɔ këdï ŋgï liwo. Kina ꞌbu yï Bɔkoꞌba ame koꞌja wa ma koꞌdɔ liwo nima ne ti kiꞌdi kpa közïmo ŋgï zïyï.”
Mötu Koꞌdɔ
5“Tine ɔdɔ këddï koꞌdɔke mötu kinza këddïke dë kɔzɔ bɔ kɔmɔ kandi naga nima. Römöyï akoꞌdɔkɔ ꞌbënnï ma dɔ kiteli mo na rɔ tɔrɔ toꞌdɔ mötu mï rö ꞌba mötu ala kpa dɔkoka kɔri ꞌdɔ bilaka koꞌja lïjë. Rɔ ma laka miya ziye kpa közï ꞌbënnï na ꞌdeni pili ma. 6Ne ɔdɔ këddï koꞌdɔ mötu ɔdɔ rö ꞌbï kurögö kpadörï teyi ꞌdɔ koꞌdɔ mötu zi ꞌbu yï Bɔkoꞌba ame bɔtɔ koꞌja dë ne. Kina ꞌbu yï Bɔkoꞌba ame koꞌja wa ma koꞌdɔ liwo nima ne ti kiꞌdi kpa közïmo ŋgï zïyï.
7Kina ɔdɔ këddï koꞌdɔ mötu kinza kebe dë tojolo lende ma kinza ꞌjɔ mo naga rɔ gɔ kɔwɔ kɔzɔ ꞌba ya ma kinza kikali Bɔkoꞌba dë naga. Römöyï lïjë omeri ꞌbënnï tëgë ti kuwö lïjë gɔ lende konzi ꞌbënnï naga nima. 8Kinza këddïke dë gbï kɔzɔ lïjë römöyï ꞌbu ye Bɔkoꞌba ikali wa ma koꞌdɔkɔke nima ꞌdeni mɔlo gba kinza kititike dë. 9Tine na ꞌdɔ kumötuke kɔzɔ a nime te,
‘ꞌBu ze nï ame mïtɔrɔ ne, möyï yï köꞌbö rɔ ma koro. 10Iꞌdi ŋere löbu ꞌbï kako, akoꞌdɔkɔ ꞌbï koꞌdɔ rönï mï dɔliŋɔ kɔzɔ ma këdï koꞌdɔ rönï mïtɔrɔ. 11Oja gɔ akonyo ꞌba mï kada ma tɔne zize. 12Ola ze gɔ lende kirasi ze ga kɔzɔ ma dëdï dola lëpï ze ga ma kirasi lende zize naga tara. 13Kinza koto ze dë mï bi ꞌba akiyɔzɔ. Tine olɔ ze di zi bo bɔ ma kënyë nime.’
14Römöyï ɔdɔ kolake bilaka gɔ lende ame lïjë kirasi ziye, ꞌbu ye ame mïtɔrɔ ne ti kola ye gbï gɔ lende kirasi ꞌbe ga. 15Ne ɔdɔ kolake bilaka dë gɔ lende kënyë ꞌbu ye ame mïtɔrɔ ne inza kola ye gbï gɔ lende kënyë ꞌbe ga.”
Kpa Koro
16“Ɔdɔ këddï koroke kpeye kinza kebeke dë tirasi kɔmɔye kɔzɔ ꞌba bɔ kɔmɔ kandi naga nima. Lïjë upupu rönnï tulëtulë ꞌdɔ laki pili kikali lïjë ëdï rɔ toro kpënnï. Rɔ ma laka miya ziye kpa közï ꞌbënnï na ꞌdeni pili ma. 17Tine ɔdɔ këddï koroke kpeye, urögöke kɔmɔye kosake ꞌbu, kujëke dɔye, 18kinza ya ma laki kikali ra ma këddï koroke kpeye ꞌdɔ ꞌbu ye ame koꞌja kïnë mo dë ne na ŋge kikali. Kina ꞌbu ye ame koꞌja wa ma koꞌdɔke liwo nima ti kiꞌdi kpa közïmo ŋgï ziye.”
Ulu Kpa Wa Zïyï Mïtɔrɔ
19“Kinza kuluke kpa wa dë ziye mï dɔliŋɔ nime bine, ame madɔböndï ni këdï kirasi wa di teyi, kina gbï ame a mo ga këdï koromaro ne, kina gbï ame bɔ ꞌbögö këdï kuꞌbögö wa di teyi ne. 20Tine ma laka mo ꞌdɔ kuluke kpa wa ziye mïtɔrɔ gɔ bi ame madɔböndï kirasi wa dë di teyi a mo ga koromaro dë bɔ ꞌbögö kuꞌbögö dë gbï ne. 21Römöyï gɔ bi ame kulu kpa wa ꞌdeni teyi ne na dökïꞌdï yï ti köꞌbö ŋburu gɔmo.”
22“Kömöyï na rɔ lamba ꞌba röyï. Ɔdɔ kömöyï këdï rekereke, yida röyï pili ti këdï ŋgï mï bi kɔpɔ ma löbu. 23Ne ɔdɔ kömöyï kele dë, yida röyï pili ti këdï ŋgï mï bi kölu. Tine ɔdɔ dökïꞌdï ame rɔ bi kɔpɔ ꞌba rɔ dïdï yï ne na këdï ꞌdeni za rɔ bi kölu ti këdï ŋgï zïyï rɔ mandölu ma kinza kiya.”
Bɔkoꞌba Ni Ti Yamo
24“Bilaka kɔtɔ ikali dë ꞌdɔ këdï rɔ bɔ laja zi ŋere rïyö. Bo ti kɔꞌɔ ŋge rɔ ma kɔtɔ tine bo ti koꞌji mɔtɔ. Bo ti kodɔ mï bo zi mɔtɔ tine rɔ yögö zi ma kɔtɔ. Kina gbï tara, inza kɔꞌbɔ toja laja zi Bɔkoꞌba gbï zi a ꞌba dɔliŋɔ nime.
25Gɔ köꞌdu mo na me mëdï miya ziye, kinza kolomake dë ti kɔmɔ kïlëꞌdï gɔ köꞌdu ꞌba akonyo ni ti akuwë ame rɔ a ꞌba tulu yida rɔye timo ne. Kina gbï kinza kolomake dë ti kɔmɔ kïlëꞌdï gɔ köꞌdu ꞌba bɔŋgɔ tusu mo rɔye. Ma komerike ꞌbeye, dïdï na dë kebe akonyo? Kina gbï yida rɔ na dë kebe bɔŋgɔ? 26Oŋgɔke yali ni te, lïjë orɔꞌdɔ ɔtɔ dë gbï, kina lïjë umu ɔtɔ dë gbï kiꞌdi mï mata. Tine pele tara ꞌbu ye ame mïtɔrɔ ne na këdï kulu lïjë. Ma komerike, kpe na dë kulöwö mbiri rɔ dɔ kiteli di dɔ yali? 27Bɔtɔ mɔtɔ ikali dë ꞌdɔ tiyese gɔ loma abo kɔwɔ mbowa mï dɔyayi nime ti kɔmɔ kïlëꞌdï ꞌba gɔ wa.
28Tine ëddï kolomake ti kɔmɔ kïlëꞌdï gɔ köꞌdu ꞌba bɔŋgɔ gɔ waꞌdi? Oŋgɔke döwöru ni te, lïjë oꞌdɔ ndɔbɔ dë gbï toma bɔŋgɔ rönnï. 29Tine rɔ ma laka miya ziye, bɔ dɔliŋɔ Solomo pele ti wa mbëmbë abo naga nima usu bɔŋgɔ ma kele kebe döwöru ni dë. 30Ne ɔdɔ Bɔkoꞌba na këdï kiyada mɔli ni ame këdï koꞌja tɔne bine, tine tïlëndö dayi kusu paꞌdo ꞌdeni yïmo kilaŋma yaga ne bo ti kola ye kinza tusu bɔŋgɔ rɔye? Kpe bɔ kinza kiꞌdike dɔye laka gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba naga nime.
31Kina me miya ziye, kinza kolomake dë ti kɔmɔ kïlëꞌdï tiya mo te, ‘Ti monyo tɔne di yala?’ ala, ‘Ti muwë di yala? Kina gbï ti moꞌja bɔŋgɔ di yala?’ 32Wa naga nime na ya ma kinza kikali Bɔkoꞌba dë naga këdï kulö dönnï ŋburu gɔmo. ꞌBu ye Bɔkoꞌba ame mïtɔrɔ ne ikali ꞌdeni ma koꞌdɔkɔke wa naga nime pili. 33Tine wa ma ꞌdɔ kulö döyï rɔ mbëmbë toma kɔri mo na rɔ ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba nime gbï ti wa ma bo koꞌdɔkɔ di zïyï. Kina bo ti koja gɔ wa mɔtɔ naga nima ŋgï pili zïyï. 34Kina gbï kinza kolomake dë ti kɔmɔ kïlëꞌdï gɔ wa ꞌba tïlëndö. Kɔmɔ kïlëꞌdï ma tïlëndö koloma ëꞌbënï gbï tötï koda bo yayi. Kinza koꞌdeke gomɔ ꞌba kada mɔtɔ dë korake dɔ a ma kada nima këdï koꞌde ne.”
7Nï Gbï Tara
(LK 6:37-38, 41-42)
1“Kinza koꞌdɔ burë ꞌba bɔtɔ mɔtɔ dë. Ɔdɔ koꞌdɔ ti koꞌdɔ burë ꞌbï gbï. 2Römöyï kɔri ame këddï koꞌdɔ burë ꞌba bilaka timo ne na gbï Bɔkoꞌba ti koꞌdɔ burë ꞌbï timo. Ndï lende ame këddï kodɔrɔ rɔ bilaka ne na ti kodɔrɔ ꞌbëyï gbï timo tara.
3Ne gɔ waꞌdi na kebe toŋgɔ pörï di kɔmɔ lëpï yï mɔtɔ konyɔ lende ꞌba kpa kulugbu ma löbu nima kömöyï ne dë? 4Ti kiya rɔ ma tondo zi löndö nima, kiya te, ‘Iꞌdi miyagba pörï nima yaga di kömöyï,’ koꞌja këddï ꞌbëyï ti kpa kulugbu kömöyï? 5Nï bɔ kɔmɔ kandi nime, iyagba kpa kulugbu nima titi dɔgba yaga di kömöyï ꞌdɔ koꞌja bi laka tiyagba pörï nima yaga di kɔmɔ löndö yï mɔtɔ.
6Kina kinza kiꞌdi laja ma kɔtɔ laka dë zi bï, römöyï lïjë ti kileki kuyï kpënnï kirica mïyï yaga. Kinza kuꞌdu wa ma kele ꞌbï dë bërï kɔmɔ baꞌdo, lïjë ti kututu dɔmo ti ndïnnï kirasi yaga.”
Ɔdɔ Koma Ti Koꞌja Ŋgï
7“Ititi kina ti kiꞌdi ŋgï zïyï. Oma kina ti koꞌja ŋgï. Ukökö kina ti kurögö kpadörï ŋgï zïyï. 8Römöyï lïjë ame ga pili kititi ne, iꞌdi ŋgï teyi. Kina lïjë ame ga pili koma ne, oꞌja ŋgï. Kina zi ame ga kukökö ne, urögö ŋgï.
9Yë na ɔdɔ kole abo kïdëkï maŋgolɔꞌbɔ bo kënyï kogba za rɔ kulugbï döku kiꞌdi teyi? 10Ala mɔtɔ ɔdɔ kole abo kïdëkï kenze bo kogba za rɔ murë kiꞌdi teyi? 11Ne ɔdɔ kpe ame rɔ bɔ lende kënyë ne kikalike tiꞌdi wa ma laka zi kole ꞌbe ga tara, ꞌbu ye ame rɔ ma laka mïtɔrɔ ne ti kiꞌdi wa ma laka rɔ dɔ kiteli ŋgï zïnnï lïjë ame ga kititi di zi bo ne.
12Wa ame ga koꞌdɔkɔ ꞌdɔ lëpï yï ga koꞌdɔ zïyï ne oꞌdɔ gbï zïnnï. Römöyï wa nime na köꞌdu kiꞌdi ni kpaki ti bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba ni kɔrɔ dɔmo.”
13“Arike tɔdɔ kebe kpadörï ma titiyi römöyï ma löbu nima ari mï gɔ bi ꞌba tölë dɔ kote. Kina kɔri mo gbï ŋgï rɔ ma kïtëwu. Ya ma këdï kari kebe gɔmo lïjë rɔ ma konzi. 14Tine kpadörï ma këdï kari mï gɔ bi ꞌba dïdï ma ŋburuŋburu ŋge titiyi, kina kɔri mo gbï rɔ gomɔ. Ya ma koꞌja mo ga ŋge mbowa.”
Iꞌdike Kɔmɔye Kandi Laka
15“Iꞌdike kɔmɔye kandi laka di zi bɔ kumë lende ma dɔ kïndëndë naga nima. Römöyï lïjë ëdï kako ziye kɔzɔ kamölö di rönnï ma yaga, tine di mïnnï lïjë rɔ kuruku wölïwölï ma kënyë. 16Ti kikalike lïjë di mï wa ma lïjë këdï koꞌdɔ. Römöyï kono ana maa dë, kina ŋgɔpɔliŋga ana këlu dë gbï. 17Kina gbï tara, ŋgërï ma laꞌja ana ꞌbënï gbï rɔ döŋgërï ma laka. Kina ŋgërï ame rɔ götö ne ana ꞌbënï gbï rɔ döŋgërï ma kënyë. 18Ŋgërï ma laꞌja ikali dë tana döŋgërï ma kënyë, kina ŋgërï ma götö ikali dë tana döŋgërï ma laka. 19Ŋgërï ame ga pili kana döŋgërï ma laka ɔtɔ dë ne ti koga yaga kuꞌdu mï paꞌdo. 20Kina me ꞌdɔ kikalike bɔ kumë lende ma dɔ kïndëndë naga nima di mï wa ma lïjë këdï koꞌdɔ.”
21“Bilaka ame ga köꞌbö toꞌdɔ kpa koŋmi tïdëkï ma rɔ ŋere ŋere ne inza kömö kɔtɔ te mï ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba. Tine ya ame ga ŋge këdï koꞌdɔ wa ame ꞌbu ma, ma mïtɔrɔ nime koꞌdɔkɔ ne na ŋge ti kömö yïmo. 22Mï kada ꞌba burë nima bilaka ma konzi ti kiya ꞌdeni zö te, ‘Ŋere, ŋere, ze na dë tönë doloma tiya laja ꞌba Bɔkoꞌba ti möyï yï ne ya? Kina ti möyï yï na dë gbï tönë doloma tiꞌdi nökï ma konzi kitaꞌba yaga di dɔ bilaka, kina doloma gbï toꞌdɔ gɔ kotɔ ma löbu naga ya?’
23Tine ti mileki miya zïnnï, miya te, ‘Mikali ye dë kɔtɔ te, arike yaga di rɔma, kpe bɔ koꞌdɔ lende kënyë naga nime.’”
Rö Koꞌba Rïyö
24“Kina me ꞌdeni, bɔ ame kuwö lende ma nime kina koꞌdɔ ŋgï tara ti këdï kɔzɔ bɔ ma kandi ame koꞌba rö abo dɔ döku ne. 25Ame tɔrɔ kaꞌdi mini koso, kina lili pïwu kome kïkëtï rönï yɔki rö nima, tine ulöru dë römöyï isaki toꞌba gbɔndɔ mo ꞌdeni di dɔ döku. 26Ne bɔ ame kuwö lende ma nime tine koꞌdɔ dë tara ne ëdï kɔzɔ bɔ rumö ame koꞌba rö abo dɔ yayi lida ne. 27Ame tɔrɔ kaꞌdi mini koso, kina lili pïwu kome kïkëtï rönï yɔki rö nima yɔ na kurö ŋgï. Tine tulöru mo ti këdï ŋgï rɔ ma kënyë rɔ dɔ kiteli.”
28Kina ɔdɔ Yësu kote tiya lende naga nime ꞌdeni tine tïndï naga nima otɔ ŋgï rɔ gönnï rɔ mbëmbë gɔ köꞌdu ꞌba akiyandi abo. 29Römöyï bo iyandi wa ꞌdeni ŋgï kɔzɔ bɔ közï kakpa, tine inza kɔzɔ ꞌba bɔ kɔmɔ kiyandi ni tara.
8Yësu Ileŋo Bɔ Mönyu
1Kina ɔdɔ Yësu këkï ꞌdeni bërï di dɔ döku tine tïndï ma konzi ösö ŋgï gɔ bo. 2Kina bɔ mɔtɔ ame roma kilaꞌba ꞌdeni rɔmo ne kako ŋgï kolɔdɔ bërï kɔmɔ Yësu, kiya te, “Ŋere, ɔdɔ koꞌdɔkɔ ŋgï ti kileŋo ma ŋgï yaga rɔ ma kɔpɔ.”
3Kina Yësu koja közï bo kosa rɔ bɔ nima, kiya te, “Moꞌdɔkɔ ꞌdeni ŋgï, ileŋo yi ꞌdeni.”
Kina rɔkɔꞌɔ tönë kola bɔ nima ŋgï welo. 4Kina Yësu kose zi bo, iya te, “Uwö te, kinza kari kiya lende nime dë zi bɔtɔ mɔtɔ, tine ari zi bɔ akumu ꞌdɔ bo kinyeli röyï. Kina ꞌdɔ kiꞌdi kpa közï ꞌba akileŋo kɔzɔ ame Musa kiꞌdi köꞌdu mo mɔlo ne tara. Ame ꞌdɔ kileme zi bilaka pili ileŋo yi ꞌdeni.”
Bɔ Laja ꞌBa Bɔ Dɔ Bɔ Kanya
5Kina ɔdɔ Yësu kɔdɔ ꞌdeni mï Kaparanoma bɔ dɔ bɔ kanya mɔtɔ ꞌba Romo ako zi bo komaꞌjo rɔ bo zi Yësu, 6kiya te, “Ŋere, bɔ laja ma ëdï rɔ rɔkɔꞌɔ dɔ sora liŋɔ ma ꞌdë yayi. Ëdï ŋgï kilisa sowa, uyï rönï dë gbï.”
7Yësu iya te, “Ti mari tileŋo bo.”
8Tine bɔ dɔ bɔ kanya nime ileki dɔmo, iya te, “Ŋere, mɔꞌbɔ dë ꞌdɔ tiꞌdi yi kako mï gɔ bi ꞌba loma ma. Tine iya ŋge ti kpëyï kina ti kileŋo bɔ laja ma nima ŋgï. 9Römöyï mikali közï kakpa ꞌbï ëdï gbï kɔzɔ ꞌbama ame mëdï bïcï közï kakpa ti bɔ kanya ŋbaŋi kpa bïcö ne. Ɔdɔ milende zi mɔtɔ, miya te, ‘Ari,’ kina kari ŋgï. Ɔdɔ milende zi mɔtɔ, miya te, ‘Ako,’ kina kako ŋgï. Kina gbï ɔdɔ milende zi bɔ laja ma, miya te, ‘Oꞌdɔ wa nime,’ kina koꞌdɔ ŋgï.”
10Kina ɔdɔ Yësu kuwö lende ꞌba bɔ nime ꞌdeni te tine, lende mo igayi bo ŋgï. Kina bo kiya zi bɔ kösö gɔ bo ga, iya te, “Rɔ ma laka miya ziye, moꞌja bɔtɔ dë di mï bilaka ꞌba Yisarele ame kiꞌdi dönï gɔ lende ma kɔzɔ bɔ nime te. 11Rɔ ma laka mëdï miya ziye, ma konzi ti kako di mï dɔyayi ma kapa yïbï ti dɔ tɔrɔ kodɔꞌbɔ rönnï ti Abarayama ni ti Yisika ti Yakoba mï lɔŋɔ ꞌba ŋbele ꞌba ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba. 12Tine ya ame ga mɔlo rɔ kole ꞌba mï ŋere löbu nima ne ti kuꞌdu ꞌdeni ŋbö yaga mï gɔ bi kölu ame rɔ bi ꞌba monɔ ni ti kpa kunyï.”
13Kina Yësu kileki kiya zi bɔ dɔ bɔ kanya tönë, iya te, “Ari liŋɔ, wa ame komeri ꞌdeni mïyï gɔ tigɔ ma ne ti koꞌdɔ rönï ꞌdeni ŋgï tara zïyï.”
Kina kileŋo bɔ laja ꞌba bɔ dɔ bɔ kanya tönë ŋgï mï saa nima.
Yësu Ileŋo Bɔ Rɔkɔꞌɔ Ma Konzi
14Kina ɔdɔ Yësu kari ꞌdeni kɔdɔ rö ꞌba Pïtörö tine bo ari koꞌja mese ꞌba Pïtörö këdï köꞌdö dɔ sora yayi ti zëyï. 15Kina bo kosa közïmo yɔ na zëyï nima kola ŋgï, na lɔko kënyï ŋgï kari toja laja zi bo.
16Mï dɔkɔpiyari tine na koꞌde ya ma konzi ame ga këdï ti nökï ne ŋgï kako zi bo. Kina bo kamo ŋgï dɔ nökï ni kitaꞌba yaga di dɔmo. Kina bo kileŋo ya ame ga pili rɔ rɔkɔꞌɔ ne ŋgï gbï. 17Bo oꞌdɔ wa nime ꞌdeni ꞌdɔ këdï kɔzɔ ma tönë Yesaya bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba kiya ne. Ame kiya te, “Bo gbagba bo na kombi rɔkɔꞌɔ ze ga ꞌdeni kpaki yaga.”
Gomɔ Mï Tösö Gɔ Yësu
18Kina ɔdɔ Yësu koŋgɔ tïndï ꞌdeni këdï kuru bo bërï tara tine na bo kilende ŋgï zi bɔ kösö gɔ bo ga ꞌdɔ kumu kari gönyï pöpö ma kapa mɔtɔ. 19Kina bɔ kɔmɔ kiyandi mɔtɔ ꞌba köꞌdu kiꞌdi kako ŋgï zi bo, kiya te, “Bɔ kɔmɔ kiyandi, ti mösö ŋgï nduwë göyï ŋbö bi tɔ ame këddï kari pele teyi.”
20Yësu ileki dɔmo, iya te, “Kiraba ni pele ëdï ti gö ꞌbënnï ga, kina yali ni gbï ëdï ti rö ꞌbënnï ga. Tine kole ꞌba bilaka lesi inza ꞌba bo ti bi mɔtɔ ame gɔ bo koꞌba dɔ bo teyi tindawo rɔ bo.”
21Bɔ mɔtɔ ame rɔ bɔ kösö gɔ bo ne ako kiya te, “Löbu ma, iꞌdi mileki titi tusu ꞌbu ma.”
22Yësu iya te, “Ösö gɔma, ola töku ni kusu töku lëpï nnï ga.”
Yësu Oga Pïwu
23Kina Yësu ni këkï ŋgï mï sorope ti bɔ kösö gɔ bo ga tari rɔ dɔ mini. 24Mbowa yɔ na pïwu kiꞌdi ŋgï tome kebe dɔ pöpö yayi. Lili pïwu nima iꞌdi ŋgï toŋbeŋbe sorope koꞌdɔ ꞌdɔ könzu bërï. Tine Yësu ëdï bi töꞌdö. 25Kina lïjë kari ŋgï kindiŋi bo, kiya te, “Ŋere, okɔnyi ze, dëdï ꞌdeni dölë.”
26Tine bo iya te, “Ëddï kereke gɔ waꞌdi? Kpe bɔ kinza kiꞌdike dɔye laka gɔ lende ma naga nime.”
Kina bo kënyï tɔrɔ kamo dɔ lili ni ti mini kikagba nima ꞌdɔ kɔrɔ. Kina kɔrɔ ŋgï liwo. 27Kina lïjë pili kotɔ ŋgï rɔ gönnï, iya te, “Bɔ nime, bo waꞌdi ga na? Lili ni ti mini löbu ni kpaki rɔ wa kuwö dɔ bo.”
Nökï Ni Ti Baꞌdo
28Kina ɔdɔ Yësu kömö ꞌdeni kapa pöpö mɔtɔ mï dɔyayi ꞌba Gadara tine na ya mɔtɔ ga rïyö rɔ bɔ nökï kondɔsɔ ŋgï ti bo di yayi. Ya rïyö naga nima ëdï kako di kpa tïꞌbörö ꞌba tusu töku. Ya naga nima nökï ilaꞌba ꞌdeni dɔmo koworo ŋgï rɔ ma kënyë. Gɔ köꞌdu mo na bɔtɔ ilaŋa rönï dë kpe tudö kebe yayi. 29Kina lïjë kulörï ŋgï rɔ ma kembe, iya te, “Nï kole ꞌba Bɔkoꞌba nime, waꞌdi na koꞌdɔkɔ di zize? Ako ꞌdeni tote dɔze tötï gba kinza kada mo kömö?”
30Tïndï ꞌba baꞌdo ꞌba liŋɔ ëdï tonyo kpënnï ŋɔli yayi, 31kina nökï naga nima komaꞌjo rönnï ŋgï zi Yësu, iya te, “Ɔdɔ këddï koga ze yaga oja ze dari mï baꞌdo naga nime ꞌdë.”
32Kina bo kiya zïnnï, iya te, “Arike.” Kina ɔdɔ lïjë kari kilaꞌba ŋgï dɔ baꞌdo tönë ga yɔ, kina baꞌdo naga nima kënyï ŋgï pili kiriŋa kari bi kuluŋï ꞌba pöpö kilaꞌba mï mini kote dönnï pili yaga.
33Bɔ koda baꞌdo naga nima iriŋa kari kiya köꞌdu mo mï gawo. Kina lïjë kïyëtï gɔ wa ma koꞌdɔ rönï nima gbï pili ti lende ꞌba bɔ nökï tönë ga. 34Kina bilaka ꞌba mï gawo nima kɔlɔ ŋgï pili kako toŋgɔ Yësu. Kina ɔdɔ lïjë koꞌja bo ꞌdeni tine lïjë ititi bo ꞌdɔ bo kënyï kari yaga di mï dɔyayi ꞌbënnï.
9Yësu Ileŋo Bɔ Keŋme Bërï Mɔtɔ
1Kina Yësu këkï ŋgï mï sorope kumu dɔ pöpö kileki kari mï gawo ꞌbënnï. 2Di yayi na ya mɔtɔ ga koꞌde bɔ mɔtɔ ame keŋme ꞌdeni bërï ne ŋgï kako zi bo. Bɔ nima rɔ ma köꞌdö dɔ sora. Kina ɔdɔ Yësu koŋgɔ ꞌdeni lïjë kikali ŋgï bo ëdï ti tigɔ tileŋo bɔ nima tine, bo ilende zi bɔ nima, iya te, “Kole ma, ogbɔ dökïꞌdï yï, ola yi ꞌdeni gɔ lende kënyë ꞌbï ga.”
3Kina bɔ kɔmɔ kiyandi mɔtɔ ga ame këdï yayi ne kënyï ŋgï tomeri mo ti mïnnï, iya te, “Bɔ nime ëdï kudölï Bɔkoꞌba.”
4Tine Yësu ikali meri ꞌbënnï nima ŋgï na bo kiya te, “Ëddï komerike lende ma kënyë ma tara ga mïye gɔ waꞌdi? 5Ma yala na kïtëwu ꞌdɔ tiya mo? ‘Ola yi ꞌdeni gɔ lende kënyë ꞌbï,’ ala ꞌdɔ kiya te, ‘Ënyï kiliŋgere’? 6Ne ziye tikali mo rɔ ma laka kole ꞌba bilaka lesi ëdï ti tigɔ dɔliŋɔ bine tola bilaka gɔ lende kënyë.”
Kina bo kiya zi bɔ keŋme bërï nima, iya te, “Ënyï tɔrɔ kombi sora ꞌbï kari liŋɔ.”
7Kina bɔ tönë kënyï ŋgï tɔrɔ kari liŋɔ. 8Tine ɔdɔ tïndï koꞌja bɔ nima ꞌdeni tara tine lïjë ŋgï rɔ tikere. Na lïjë kebe ŋgï tïlëlu Bɔkoꞌba gɔ tiꞌdi közï kakpa ma kɔzɔ a nima tara zi bilaka lesi.
Bɔ Rɔkɔꞌɔ Na Ŋge Koꞌdɔkɔ Wɔwɔ
9Kina ɔdɔ Yësu kiteli ꞌdeni di yayi na bo kari koꞌja Matayo bɔ kireke awada koloma ꞌdeni mï gɔ bi ꞌba tireke awada. Kina Yësu kiya zi Matayo, iya te, “Ösö gɔma.” Kina Matayo kënyï ŋgï kösö gɔ Yësu.
10Tine ɔdɔ Yësu ni ti bɔ kösö gɔ bo ga koloma ꞌdeni tonyo akonyo di liŋɔ ꞌba Matayo yayi na bɔ kireke awada ma konzi ti bɔ lende kënyë mɔtɔ ga kotɔtɔ rönnï ŋgï yayi kodɔꞌbɔ rönnï ti Yësu ni. 11Kina ɔdɔ Parosi mɔtɔ ga koꞌja ꞌdeni tara tine lïjë ititi bɔ kösö gɔ Yësu ga, iya te, “Bɔ kɔmɔ kiyandi ꞌbe nima ëdï konyo wa bi kɔtɔ ti bilaka ma tara ga gɔ waꞌdi?”
12Tine ɔdɔ Yësu kuwö lende ꞌbënnï nima ꞌdeni tara, bo iya te, “Bɔ rɔkɔꞌɔ na ŋge kari zi bɔ kiꞌdi wɔwɔ. Ya ma kinza ti rɔkɔꞌɔ naga ari ëꞌbënnï dë. 13Ari koŋgɔke ꞌjɔ ꞌba lende nime kugu mï buku ꞌba Bɔkoꞌba kiya te, ‘Mï këyï na moꞌdɔkɔ di zi bilaka, tine inza rɔ akumu.’ Kina me ma mako dë tïdëkï bɔ lende laka, mako gɔ bɔ lende kënyë.”
Lende ꞌBa Kpa Koro
14Bɔ kösö gɔ Yowani bɔ bapatisi ga ako zi Yësu kititi, kiya te, “Ze ꞌbeze ti Parosi ni dëdï doro kpeze nduwë, ne gɔ waꞌdi na bɔ kösö göyï ga koro ꞌbënnï kpënnï dë?”
15Yësu iya te, “Ma komerike ꞌbeye, ŋba ꞌba mï gbe ti koloma rɔ meri koꞌja mëꞌdë ꞌba nyiti këdï gba tïnnï? Tine inza tara, kada mo ti kömö ꞌdeni ame ꞌdɔ kogba mëꞌdë ꞌba nyiti yaga di mï löŋgö lïjë. Kina lïjë ti koro kpënnï ꞌjaa mï kada mo nima.
16Kina gbï bɔtɔ mɔtɔ uru bɔŋgɔ ma laꞌja dë yɔki bɔŋgɔ ma mɔlo. Römöyï bɔŋgɔ ma laꞌja ti kosoŋi rönï ŋgï kirica ma mɔlo nima koꞌdɔ bi gböŋö ma löbu. 17Kina bɔtɔ mɔtɔ odɔ layi ma laꞌja dë gbï mï kilaka ma mɔlo ꞌba layi. Römöyï kilaka ti kotopa ŋgï yaga layi nima kolɔdɔ mökö. Kina kilaka mo këdï kirasi rönï ŋgï. Tine layi ma laꞌja ëdï kodɔ gbï mï kilaka ma laꞌja kina ꞌdɔ lïjë pili koloma laka.”
Nyiti Titi Ti ꞌJa Kosa Rɔ Bɔŋgɔ ꞌBa Yësu
18Koꞌja Yësu këdï gba rɔ tiya lende nime na bɔ mɔtɔ rɔ turu ꞌba Yudayi kako ŋgï zi bo kilaꞌba bërï kɔmɔ bo kïlëlu bo, iya te, “Nyiti ma ölë ꞌdeni gïrï nime tine ako kiꞌdi közïyï rönï na lɔko ti kïdïdï ŋgï ꞌböwu.”
19Kina Yësu ni kënyï ŋgï ti bɔ kösö gɔ bo ga kari ti bɔ nima. 20Kina ꞌja mɔtɔ ame roma köꞌbö tolɔdɔ ŋgï di rɔmo kɔmɔ kɔɔ mo ꞌdeni ŋbö ꞌbutë dɔmorïyö ne kako ŋgï kosa kpa bɔŋgɔ ꞌba rɔ Yësu. 21Römöyï lɔko omeri kiya ti mïnï te, “Ɔdɔ mosa pele ŋge rɔ kpa bɔŋgɔ ꞌba rɔ bo, ti kileŋo ma ŋgï kɔpɔ.”
22Kina Yësu kuyï kɔmɔ bo koꞌja ꞌja nima. Na bo kiya te, “Nyiti ma, ogbɔ dökïꞌdï yï. Tiꞌdi döyï gɔ tigɔ ma na kileŋo yi ꞌdeni.” Kina kileŋo ꞌja nima ŋgï mï saa nima.
23Kina ɔdɔ Yësu kari kömö mï liŋɔ ꞌba turu tönë, bo ari koꞌja bɔ kome more ni ti tïndï ma këdï kome kuwu ni ti bɔ tonyo kökö ni pili yayi. 24Kina bo kiya zïnnï, iya te, “Kpe nima pili ɔdɔke yaga, nyiti titi nime ölë dë rɔ tölë tine lɔko ëdï bi töꞌdö.”
Tine lïjë ögö bo ŋgï rɔ laŋa. 25Kina ɔdɔ koga tïndï naga nima ꞌdeni yaga tine, na Yësu kɔdɔ ŋgï rö gɔ töku nima kindaꞌba közïmo. Kina lɔko kënyï ŋgï tɔrɔ.
26Kina lëbï ꞌba lende nime kïyëlë rönï ŋgï kote mï dɔliŋɔ nima toko.
Yësu Iyɔpɔ Kɔmɔ Kölu
27Kina ɔdɔ Yësu kënyï ꞌdeni di yayi na bɔ kɔmɔ kölu ma rïyö mɔtɔ ga kösö ŋgï gɔ bo ti tulörï kiya te, “Kole ꞌba Dawidi bɔ dɔliŋɔ, iꞌdi mïyï kpe këyï rɔze.”
28Kina ɔdɔ bo kari kɔdɔ ꞌdeni rö tine na bɔ kɔmɔ kölu tönë ga kako ŋgï zi bo. Kina bo kititi lïjë, bo iya te, “Ikalike ŋgï rɔ ma laka ti mɔꞌbɔ tileŋo ye?”
Lïjë iya te, “Yëë, ŋere.”
29Kina bo kosa kömönnï, bo kiya te, “Koꞌdɔ rönï ziye kɔzɔ ame kiꞌdike dɔye ꞌdeni gɔmo ne tara.”
30Kina kömönnï kɔpɔ ŋgï yaga. Tine Yësu ose gɔmo kitigɔ zïnnï, iya te, “Kinza kari kiyake lende nime dë zi bɔtɔ mɔtɔ.”
31Tine lïjë ari kïyëlë lëbï ꞌba Yësu ŋgï kote mï dɔliŋɔ nima toko.
Yësu Ileŋo Bɔ Kpa Kudödu
32Koꞌja ya tönë ga këdï kënyï ꞌdeni tari tine na ya mɔtɔ ga koꞌde bɔ nökï mɔtɔ ame kpamo kudödu rönï ꞌdeni teyi ne ŋgï kako zi Yësu. 33Tine ɔdɔ koga nökï nima ꞌdeni yaga yɔ na bɔ tönë kiꞌdi tilende ŋgï. Kina köꞌdu mo kigayi tïndï naga nima ŋgï pili. Lïjë iya te, “Doꞌja a ma te dë mɔlo mï dɔyayi ꞌba Yisarele.”
34Tine Parosi ni iya te, “Ŋere ꞌba nökï na kiꞌdi közï kakpa nima zi bo toga nökï timo.”
35Yësu ënyï kiliŋgere pili toko kote mï gawo ti dɔliŋɔ ma titi naga tiyandi kɔmɔ bilaka mï rö ꞌba mötu, kina gbï tuwöwö laja laka ꞌba ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba. Bo ileŋo ya ma këdï ti dɔkomali rɔkɔꞌɔ ma konzi naga ꞌdeni pili. 36Kina ɔdɔ bo koꞌja tïndï ꞌdeni tine meri ꞌba lisa ꞌbënnï ma bo koŋgɔ oso ŋgï lɔ dökïꞌdï bo. Römöyï ïlïkö dönnï ꞌdeni ŋgï kinza bɔ kokɔkɔ lïjë kɔzɔ kamölö ame bɔ koda mo kinza ne tara. 37Kina bo kiya zi bɔ kösö gɔ bo ga, bo iya te, “Wa ꞌba kpa dɔlili nime ŋgï kpaya. Tine bɔ ndɔbɔ ꞌba rɔmo ga onzi dë. 38Ititike bo ŋere bɔ dɔmo ꞌdɔ bo koja bɔ ndɔbɔ mï nyaka abo nime.”
10Bɔ Kösö Gɔ Yësu Ga
1Yësu ïdëkï bɔ kösö gɔ bo ga ma ꞌbutë dɔmorïyö naga nima bi kɔtɔ. Kina bo kiꞌdi közï kakpa zïnnï ꞌdɔ toga nökï kitaꞌba yaga timo di dɔ bilaka, kina gbï ꞌdɔ tileŋo rɔkɔꞌɔ ma konzi. 2Bɔ laja ma ꞌbutë dɔmorïyö naga nime möyï mo ga na me. Ma dɔgba mo Simona ame kïdëkï möyï mo gbï rɔ Pïtörö ne, kina ti löndö bo Andareya ti Yakoba kole ꞌba Zebedayo ti löndö bo Yowani. 3Pïlïpö ni ti Batolimayo ti Tɔma ti Matayo bɔ kireke awada ti Yakoba kole ꞌba Alapayo ti Tadayo 4ti Simona bɔ koꞌdɔ ya gɔ dɔyayi ꞌbënnï ti Yuda Isikarita ame kususu Yësu ne.
Laja ꞌBa Ya Ma ꞌButë Dɔmorïyö
5Yësu oja ya ꞌbutë dɔmorïyö naga nima kari ti ndose nime kiya te, “Kinza kɔdɔke dë mï dɔliŋɔ ꞌba bɔ löwö ma kinza rɔ Yudayi naga. Kina kinza kɔdɔke dë gbï mï gawo ꞌba Somorona ni. 6Tine arike ŋge zi kamölö ꞌba Yisarele naga nime kölu ꞌdeni ne. 7Kina ꞌdɔ kari kuwöwöke zïnnï, kiya te, ‘Ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba ëdï ꞌdeni ŋgɔsi.’ 8Kina ꞌdɔ kileŋoke bɔ rɔkɔꞌɔ kindiŋike töku ni. Ileŋoke bɔ mönyu ni, kina ꞌdɔ kogake nökï gbï kitaꞌba yaga di dɔ bilaka. Ogbake ꞌdeni di zö rɔ ma sari kinza topi ɔtɔ teyi, kina ꞌdɔ kari kiꞌdike gbï rɔ ma sari kinza topi ɔtɔ gɔmo. 9Kinza kogbake gïrïsï dë tiye. 10Kina kinza kogbake mboꞌda ꞌba kpasi dë teyi. Kina kinza kogbake bɔŋgɔ mɔtɔ ala wari mɔtɔ ala përï adɔkotɔni mɔtɔ dë tiye. Römöyï bɔ ndɔbɔ pili ëdï ti bi gomɔ ꞌba rönnï.
11Ɔdɔ kömöke mï gawo ala liŋɔ mɔtɔ omake rɔ bilaka ame laka koꞌdɔkɔ tota ye rɔ ŋba ne. Kina ꞌdɔ kolomake liŋɔ abo ŋbö kënyïke di gɔ bi nima. 12Tine ɔdɔ kömöke mï liŋɔ iyake te, ‘Lende këyï koloma tiye.’ 13Ɔdɔ bilaka ꞌba liŋɔ mo nima kota ye rɔ ŋba olake lende këyï ꞌbe nima koloma tïnnï. Ne ɔdɔ lïjë kota ye dë ogbake eꞌbe yaga di zïnnï. 14Kina ɔdɔ kömöke mï gawo ala liŋɔ mɔtɔ ga ame bilaka mo ga koga ye koꞌdɔkɔ dë tuwö lende ꞌbe ënyïke di teyi. Kina ꞌdɔ kombake lupu mo yaga di ndïye rɔ lömu rönnï. 15Rɔ ma laka miya ziye mï kada ꞌba burë mï Bɔkoꞌba ti këyï rɔ mbëmbë rɔ bilaka ꞌba Sodomo ni ti Gomora di dɔ bilaka ꞌba gɔ bi mo tɔ nima.”
Gomɔ ꞌBa Gɔ Laja ꞌBa Bɔkoꞌba
16“Uwöke te, mëdï moja ye nime kɔzɔ kamölö tara mï löŋgö wölïwölï ma konzi. Tine iꞌdike kɔmɔye kandi kɔzɔ kɔmɔ murë kina gbï liya rɔ rumö kɔzɔ matukpuru. 17Oŋgɔke rɔye laka römöyï ya mɔtɔ ga ëdï ame lïjë ti kindaꞌba ye koto ye mï gɔ bi ꞌba burë. Kina lïjë ti komba ye gbï di mï rö ꞌba mötu ꞌbënnï ga. 18Ti kususu ye koꞌde ye kɔmɔ kïtï ꞌba bɔ dɔliŋɔ ni ti turu ma löbu naga gɔ lende ma kina ti kïyëtïke laja kɔtɔ laka ma nime zïnnï kina gbï zi bɔ löwö. 19Tine ɔdɔ koꞌde ye mï gɔ bi ꞌba burë kinza kiꞌdike kɔmɔye kïlëꞌdï dë gɔ wa ma ꞌdɔ kiyake ala kïyëtïke zïnnï. Römöyï wa ame ga këddï kiyake ne Bɔkoꞌba ti kiꞌdi ŋgï ziye mï saa mo nima. 20Römöyï kpe na dë këddï kilendeke tine Nyï Kɔtɔ Laka ꞌba ꞌbu ye na këdï kiꞌdi lende ma këddï kiyake mo ga kpeye.
21Mï kada mo nima bilaka ti kebe togba löndö lïjë ga kiꞌdi mï tölë. Kina ꞌbu ti koꞌdɔ gbï tara zi kole ꞌbënnï ga. Kina kole ti kebe gbï tuyï kpënnï dɔ ꞌbu nnï ga ti mönnï ga tiꞌdi mo mï tölë. 22Laki pili ti koꞌji ye gɔ köꞌdu ma. Ne bɔ ame kiꞌdi mï bo këddï teyi ŋbö kömö mï kada ꞌba tote mo ti kɔmɔ ŋgï di mï tölë. 23Kina ɔdɔ lïjë këdï koꞌdɔ közï kasi ziye di mï gawo mɔtɔ olɔlɔke kiriŋake gbï karike mï gawo mɔtɔ. Römöyï rɔ ma laka miya ziye inza koteke mï gawo ꞌba Yisarele pili gba kota kinza kole ꞌba bilaka lesi kileki kako dɔliŋɔ nime.
24Kina oŋgɔke, kole ꞌba sukulu inza mbiri di dɔ bɔ kɔmɔ kiyandi abo, kina bɔ laja inza gbï mbiri di dɔ bɔ ma rɔ bɔ dɔ bo. 25Kina ꞌdɔ kole ꞌba sukulu këdï ti mï këyï tëdï kɔzɔ bɔ kɔmɔ kiyandi abo, kina ꞌdɔ bɔ laja gbï kɔzɔ bɔ ma rɔ bɔ dɔ bo nima. Kina me ɔdɔ kitiꞌja bɔ dɔliŋɔ ꞌdeni kïdëkï rɔ Belezebola, tine bilaka ꞌba liŋɔ abo ga ti kïdëkï ŋgï ti möyï ma kënyë rɔ dɔ kiteli.”
Ere Bɔkoꞌba
26“Kina kinza kereke bilaka dë. Wa ame ga pili rɔ ma kusu leꞌjete ne ti kiyagba ꞌdeni ŋgï yaga. Kina wa ame ga pili rɔ mulugu ne ti kumö yïmo ꞌdeni kikali yaga. 27Wa ame ga mëdï miya liwo ziye ne ti kileki kiyake gɔmo ꞌdeni yaga bi kɔpɔ. Kina wa ame ga kuwöke liwo ne ti kuwöwöke ꞌdeni ŋgï di dɔ rö tɔrɔ. 28Kina me kinza kereke ya ma këdï kupö ŋge rɔ yida rɔ kinza kupö dïdï naga nima dë. Tine Bɔkoꞌba ame këdï kote ꞌba bo dɔ yida rɔ ni kpaki ti dïdï mï paꞌdo ꞌba Gehena ne na ŋge ꞌdɔ kereke.
29Ne oŋgɔke, ndögö ꞌba silɔ rïyö ŋge ti taripa kɔtɔ. Tine pele silɔ ma kɔtɔ mɔtɔ ölu dë lowo kinza ma ꞌbu ye kikali gɔmo. 30Kina sunë ꞌba dɔye gbï bo ikali gɔmo me. 31Kinza kereke dë. Kpe na rɔ dɔ kiteli zi bo kebe silɔ ma konzi.”
32“Lïjë ame ga kiya yaga bi kɔpɔ, kiya te lïjë ꞌbama na ne, ti moꞌdɔ gbï tara zïnnï kɔmɔ ꞌbu ma ame mïtɔrɔ ne. 33Ne lïjë ame ga kilagi ma yaga bi kɔpɔ ne ti milagi lïjë gbï tara kɔmɔ ꞌbu ma ame mïtɔrɔ ne.”
Ya Na Yësu Koꞌde Mï Dɔliŋɔ
34“Kinza komerike dë te mako toꞌdɔ lende këyï mï dɔliŋɔ. Tine inza tara, mako dë toꞌde lende këyï mï dɔliŋɔ tine ya na moꞌde. 35Mako tososo kpa kole tënyï rɔ ꞌdïrï ti ꞌbu nnï ga, kina yïtötï gbï ꞌdɔ kënyï rɔ ꞌdïrï ti mönnï ga. Kina ꞌja ꞌba kole ni ꞌdɔ kënyï rɔ ꞌdïrï ti mese lïjë ga. 36Bɔ ya ma kënyë ꞌbëyï ꞌba bɔ mɔtɔ ti këdï aa rɔ bilaka ꞌba mï liŋɔ ꞌbï. 37Kina me bilaka ame kɔꞌɔ ꞌbu bo ni ti ma bo rɔ dɔ kiteli di dɔma ne ɔꞌbɔ dë tëdï rɔ bɔ kösö gɔma. Kina gbï tara bɔ ame kɔꞌɔ kole abo ala nyiti abo rɔ dɔ kiteli di dɔma ne ɔꞌbɔ dë tëdï rɔ bɔ kösö gɔma. 38Bɔ ame koꞌdɔkɔ dë tileŋo rɔ bo tölë gɔ lende ma ɔꞌbɔ dë tëdï rɔ bɔ kösö gɔma. 39Bɔ ame koꞌdɔkɔ tɔmɔ dïdï bo ti kïyölu dɔmo ŋgï yaga. Tine bɔ ma kïyölu dɔ dïdï bo gɔ lende ma ti kɔmɔ ŋgï.”
Kpa Közï
(MK 9:41)
40“Bɔ ame kota ye rɔ ŋba ota ma ꞌdeni gbï. Kina bɔ ame kota ma rɔ ŋba bo ota bɔ ame koja ma ne ꞌdeni gbï. 41Bɔ ame kota bɔ laja ꞌba Bɔkoꞌba rɔ ŋba ne ti koꞌja kpa közïmo gbï kɔzɔ ꞌba bɔ laja nima. Kina gbï bɔ ame kota bɔ lende laka römöyï bɔ nima ëdï rɔ ma laka ne ti koꞌja kpa közï mo gbï kɔzɔ ꞌba bɔ lende laka. 42Ti kikalike ꞌdeni ŋgï rɔ ma laka bɔtɔ ame kiꞌdi pele ŋge rɔ mini kuwë zi bɔ kösö gɔma ma titi ɔtɔ mɔtɔ römöyï bo bɔ kösö gɔma na ne ti koꞌja kpa közïmo ŋgï.”
11Akititi ꞌBa Yowani
1Kina ɔdɔ Yësu kote tose ndose naga nime ꞌdeni zi bɔ kösö gɔ bo ga tine, na bo kënyï ŋgï di yayi kari tiyandi kɔmɔ bilaka gbï ti tuwöwö laja laka abo mï dɔliŋɔ ma ŋgɔsiŋgɔsi yayi.
2Ɔdɔ Yowani bɔ bapatisi kuwö wa ame ga Kurïsïtö këdï koꞌdɔ ne ꞌdeni tara di mï maboso yayi tine na bo koja bɔ laja abo ga ŋgï kari zi Yësu. 3Kina lïjë kititi Yësu, iya te, “Nï mo na rɔ bɔ ma tönë këdï kako di pötö ma ne? Ala ꞌdɔ doje kɔmɔze gba gɔ bɔ mɔtɔ?”
4Yësu ileki dɔmo zïnnï, iya te, “Ilekike zi Yowani kïyëtïke wa ame ga kuwöke kina koꞌjake gbï ne zi bo kɔzɔ a nime te. 5Iyɔpɔ kɔmɔ bɔ kɔmɔ kölu ni ꞌdeni. Kina bɔ kaꞌbo ni iliŋgere ꞌdeni. Ileŋo bɔ mönyu ni ꞌdeni yaga rɔ ma kɔpɔ. Bɔ mbili kuꞌbë ni uwö bi ꞌdeni. Töku ni indiŋi ꞌdeni kina laja laka uwöwö rönï ꞌdeni zi bɔ lisa ni. 6Lïjë ame ga lende ma kïlïkö dë dönnï ne na ti yëyï.”
Yë Na Mbiri?
7Di pötö bɔ laja ꞌba Yowani ga kari ꞌdeni na Yësu koloma tiya lende ꞌba Yowani zi tïndï naga nima. Bo iya te, “Me karike yï mökö zi Yowani ne waꞌdi na karike toŋgɔ mo? Mbili mɔli ma këdï kudë dönï di zi lili? 8Waꞌdi na karike toŋgɔ mo? Bɔ kusu bɔŋgɔ kele? Tine bɔ kusu bɔŋgɔ kele ni ëdï koloma ꞌbënnï mï liŋɔ ꞌba bɔ dɔliŋɔ. 9Ne arike toŋgɔ waꞌdi? Bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba? Yëë, rɔ ma laka oꞌjake bɔ ame kebe bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba pili ne ꞌdeni. 10Römöyï Yowani na tönë kugu lende mo mï buku ꞌba Bɔkoꞌba kiya te, ‘Bɔkoꞌba iya te, “Mëdï moja bɔ laja ma kari dɔgba kömöyï tileŋo kɔri zïyï.”’
11Rɔ ma laka miya ziye, kole köyö ꞌba ꞌja mɔtɔ inza mbiri di dɔ Yowani. Tine bɔ ame titiyi mï ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba ne na mbiri di dɔ Yowani. 12Di mï kada ma Yowani kisaki tuwöwö lende ꞌba Bɔkoꞌba ŋbö kömö mï kada nime tɔne, ma konzi ëdï koꞌdɔ ꞌdeni ŋgï rɔ ya ꞌdɔ tɔdɔ mï ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba. Lïjë ëdï koꞌdɔkɔ ꞌdɔ tindaꞌba mo ꞌdeni ŋgï rɔ gbörökötö. 13Kina mɔlo ŋbö kömö mï kada ꞌba Yowani bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba ga pili ti köꞌdu kiꞌdi ꞌba Musa ileme lende ꞌba ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba nime ꞌdeni. 14Ma këddï koꞌdɔkɔke ra ŋgï tiꞌdi dɔye gɔ lende ꞌbënnï, Yowani na rɔ Eliya bɔ kumë lende ame këdï kileki kako dɔgba ne. 15Bɔ ame këdï ti mbili ne iꞌdike bo kuwö lende nime.
16Ti miyari ye kpe bilaka ma leꞌjete naga nime ti waꞌdi? Kpe ŋgï kɔzɔ kole titi ame ga koloma mï gɔ bi ꞌba ndögö. Ame dɔtumu mɔtɔ kulörï zi mɔtɔ kiya te, 17‘Domba dɔkole mbili pele ziye, odoweke gɔye dë gbï yɔ. Kina me ducï lërï ꞌba tölë pele ziye, uduke dë gbï yɔ.’ 18Römöyï Yowani ako bine koro kpa bo, kuwë a ma kata naga dë, iyake te, ‘Yowani bɔ nökï na.’ 19Kina me kole ꞌba bilaka lesi kako konyo kpa bo kuwë wa iyake te, ‘Oŋgɔke yayi, bo ŋgï rɔ bɔ kpa ŋböŋbö bɔ kuwë layi bɔ pɔri ꞌba bɔ kireke awada ni ti bɔ lende kënyë mɔtɔ ga.’ Ne tine akikali ꞌba Bɔkoꞌba ti kinda ꞌdeni yaga di mï ndɔbɔ mo.”
Buꞌbu
20Bilaka ꞌba mï gawo naga nime Yësu koꞌdɔ gɔ kotɔ kulöwö yïmo ne otɔ dönnï dë du te. Kina bo kënyï tose kpa gawo naga nima, 21kiya te, “Buꞌbu zïyï Korazina, kina buꞌbu gbï zïyï Betesayida. Römöyï ma kiya te këdï koꞌdɔ gɔ kotɔ naga nime koꞌdɔ mïyï ne ra mï Tura ni ti Sidona dëne, bilaka mo ga otɔ dönnï ꞌdeni mɔlo kolɔ bɔŋgɔ ꞌba monɔ rönnï, kosa buruku rönnï ꞌdɔ kileme ma lïjë kotɔ dönnï ꞌdeni di mï lende kënyë ꞌbënnï ga. 22Rɔ ma laka miya ziye mï kada ꞌba burë kada mɔtɔ Bɔkoꞌba ti kiꞌdi mï bo këyï rɔ mbëmbë rɔ Tura ni ti Sidona di dɔye.
23Ne nï ꞌbëyï Kaparanoma oꞌdɔkɔ tombi röyï ꞌdeni ŋbö mïtɔrɔ? Ne ti kuꞌdu yi ꞌdeni ŋgï bërï mï paꞌdo ꞌba Gehena. Römöyï ma kiya te gɔ kotɔ naga nime koꞌdɔ mïyï ne na këdï koꞌdɔ ra mï Sodomo dëne Sodomo ëdï gba koꞌja kabate. 24Kina ꞌdɔ kikali rɔ ma laka mï kada ꞌba burë Bɔkoꞌba ti kiꞌdi mï bo këyï rɔ mbëmbë rɔ Sodomo di döyï.”
Akoke, Kina Ti Mɔmɔ Ye Ŋgï
25Mï kada nima yayi Yësu iya te, “Mïlëlu yi ꞌbu ma, ŋere ꞌba dɔ mïtɔrɔ ni ti dɔyayi römöyï wa ame kusu dɔmo di zi bɔ akikali ni ne ileme ꞌdeni zi ma kinza kikali ɔtɔ dë naga. 26ꞌBu ma, rɔ ma laka wa nime na koꞌdɔkɔ ꞌdɔ koꞌdɔ rönï te.”
27Kina bo kiya te zi bilaka naga nima, “ꞌBu ma iꞌdi wa pili ꞌdeni zö tine bɔtɔ ikali ma kole dë, ꞌbu ma na ŋge kikali. Kina bɔtɔ ikali ꞌbu ma dë gbï tine ma kole ma na ŋge mikali ti ya ame ga migeli ꞌdeni ꞌdɔ tileme bo teyi ne.
28Kpe ame ga ꞌdeni pili rɔ gomɔ di zi akïrïndï ne akoke zö. Kina ti mɔmɔ ye ŋgï. 29Ombike kpa kulugbu ma mugu ye ame rɔ akiyandi ma ne. Römöyï dökïꞌdï ma na liya rɔ rumö kinza dɔ kombi. Kina ti koꞌjake rɔ kindawo ŋgï. 30Römöyï kpa kulugbu ma nime miꞌdi ziye ne embe dë kina tombi mo ŋgï kinza gomɔ.”
12Köꞌdu Kiꞌdi ꞌBa Kada ꞌBa Rɔ Kindawo
1Mbowa di pötö mo mï kada ꞌba rɔ kindawo na Yësu ni këdï kiliŋgere kebe mï nyaka ꞌba nyönyu. Bɔ kösö gɔ bo ga ꞌdeni rɔ ꞌbö kina lïjë kiꞌdi ŋgï tomborozi dɔ nyönyu tonyo ꞌjɔ mo. 2Kina ɔdɔ Parosi ni koꞌja ꞌdeni tara tine na lïjë kebe ŋgï tititi Yësu, iya te, “Oŋgɔ te, wa nima bɔ kösö göyï ga këdï koꞌdɔ ne lïjë ëdï rɔ tïyëyï mï köꞌdu kiꞌdi ꞌba kada ꞌba rɔ kindawo.”
3Bo ileki zïnnï, iya te, “Ïdëkïke wa ma tönë Dawidi koꞌdɔ mï kada nima yayi ne dë? Ame lïjë rɔ ꞌbö ti bilaka abo ga ne. 4Bo ari ŋgï mï rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba kina lïjë ti bilaka abo ga konyo maŋgolɔꞌbɔ koro ame kiꞌdi zi Bɔkoꞌba ne ŋgï di yayi. Wa nima inza rɔ ma laka zïnnï mï köꞌdu kiꞌdi ꞌba Bɔkoꞌba ꞌdɔ tonyo mo. Tine bɔ akumu ni na ŋge ꞌdɔ konyo. 5Kina ïdëkïke dë gbï di mï köꞌdu kiꞌdi ꞌba Musa? Ame kiya te mï kada ꞌba rɔ kindawo pili bɔ akumu ame mï rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba ne ïyëyï köꞌdu kiꞌdi ꞌba kada ꞌba rɔ kindawo. Tine pele inza rɔ lende kënyë zïnnï. 6Kina me mëdï miya ziye wa mɔtɔ ma kebe rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba ëdï bine. 7Ugu ꞌdeni mï buku ꞌba Bɔkoꞌba iya te, ‘Mï këyï na moꞌdɔkɔ di zi bilaka tine inza rɔ akumu.’ Ma këddï kikalike ꞌjɔ ꞌba lende nime ra, dëne inza kodɔke karama dɔ bilaka ame kirasi ɔtɔ dë ne. 8Römöyï kole ꞌba bilaka lesi na rɔ ŋere ꞌba dɔ kada ꞌba rɔ kindawo.”
Bɔ Kɔnyɔ Keŋme Rɔ Kilawo
9Yësu ënyï ꞌdeni di yayi kari mï rö ꞌba mötu mɔtɔ. 10Kina bo kari koꞌja bɔ mɔtɔ közïmo keŋme ꞌdeni rɔ kilawo ŋgï di yayi. Tine ya mɔtɔ ga ëdï yayi ame këdï koma kɔri ꞌba ꞌdɔ tususu Yësu gɔ tirasi wa mɔtɔ. Kina lïjë kititi bo, iya te, “Ëdï ŋgï rɔ ma laka mï köꞌdu kiꞌdi ze ꞌdɔ tileŋo bilaka tɔne mï kada ꞌba rɔ kindawo?”
11Yësu ileki dɔmo zïnnï iya te, “Ɔdɔ kamölö ꞌbï ꞌba bɔ mɔtɔ kilaꞌba mï gö ma kalo mï kada ꞌba rɔ kindawo, ti kari dë kindaꞌba kotɔ yaga di mï gö mï kada ꞌba rɔ kindawo nima? 12Tine bilaka lesi ni ma ti kamölö, yë na mbiri? Ɔdɔ këdï ꞌdeni tara köꞌdu kiꞌdi ze iꞌdi ze ꞌdeni tokɔnyi bilaka mï kada ꞌba rɔ kindawo.”
13Kina bo kiya zi bɔ kɔnyɔ keŋme rɔ kilawo nima, bo iya te, “Oja gɔ közïyï.”
Kina bɔ nima koja ŋgï na kileki ŋgï rɔ ma laka kɔzɔ ma kapa ama. 14Tine Parosi ni ënyï ŋgï di yayi kari tususu kpënnï ꞌdɔ tupö Yësu.
Yësu Na Bɔkoꞌba Koweli ꞌDeni
15Kina ɔdɔ Yësu kuwö ꞌdeni këdï kususu kpa rɔ bo tara tine na bo kënyï ŋgï kari abo yaga di yayi. Kina tïndï ma konzi kösö ŋgï gɔ bo. Tine bo ileŋo ya ame ga ti rɔkɔꞌɔ ne ŋgï pili. 16Kina bo kose zïnnï kinza lïjë kïyëlë lende abo dë zi ya mɔtɔ ga. 17Bo oꞌdɔ wa nime ꞌdeni ꞌdɔ këdï kɔzɔ wa ma tönë Yesaya bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba kiya ne tara. 18Ame kiya te, “Bo na rɔ bɔ laja ma ame moweli ꞌdeni ne. Bo na mɔꞌɔ ꞌdeni kulöwö kina ma gbï ti mï këyï rɔ mbëmbë gɔ köꞌdu abo. Ti miꞌdi Nyï Kɔtɔ Laka ma koloma dɔ bo kina bo ti kuwöwö burë ma mëdï moꞌdɔ dɔ, dɔ kupö pili. 19Bo inza koꞌdɔ kowasa ala kulörï rɔ ma kembe. Bɔtɔ inza kuwö mugu bo këdï kulörï kebe gɔ kɔri. 20Bo ti kiliya rɔ bo zi lïjë ame ga pili rɔ rumö ne, mï këyï abo ti këdï zi lïjë ame ga pili rɔ lisa ne. Bo ti köꞌbö toꞌdɔ mo ŋbö bo koꞌde akoꞌdɔkɔ kodɔrɔ ꞌba Bɔkoꞌba nime ndïmo këddï. 21Kina bilaka pili ꞌba dɔliŋɔ nime ti kiꞌdi kömönnï ŋgï dɔ bo.”
Yësu Ileŋo Bɔ Nökï
22Kina ya mɔtɔ ga koꞌde bɔ nökï kɔmɔ kölu mɔtɔ ame kpamo kudödu rönï ꞌdeni gbï teyi ne ŋgï zi Yësu. Kina Yësu kileŋo bɔ nima ŋgï kpamo kope rönï yaga tilende. Kina kɔmɔ mo kɔpɔ ŋgï gbï yaga. 23Kina tïndï naga nima pili kotɔ ŋgï rɔ gönnï gɔ wa ame Yësu koꞌdɔ ne. Lïjë ititi rönnï rɔ gɔ rönnï, iya te, “Bɔ nima bo na ti këdï rɔ kupö Dawidi bɔ dɔliŋɔ mo tönë?”
24Tine ɔdɔ Parosi ni kuwö ꞌdeni tara tine, lïjë iya te, “Bo oga nökï naga nima yaga römöyï ŋere ꞌbënnï Belezebola na kiꞌdi tigɔ mo zi bo toꞌdɔ mo.”
25Yësu ikali wa nima lïjë këdï komeri ne ꞌdeni kina bo kiya te, “Dɔliŋɔ ame koza mïnï ꞌdeni rïyö toꞌdɔ ya rɔ gɔ rönnï ne igabi dë kpe ëdï kïyëyï rönï ŋgï. Kina gawo ala liŋɔ mɔtɔ ame koza mïnï ꞌdeni toꞌdɔ ya rɔ gɔ rönnï ne ëdï kitaꞌba ŋgï. 26Kina me ɔdɔ Satani na ꞌdeni koga bɔ laja abo ga yaga di dɔ bilaka bo oza rɔ bo ꞌdeni toꞌdɔ ya ti gbagba bo kina lïjë këdï kitaꞌba ŋgï. 27Ne ɔdɔ mëdï ꞌdeni moga nökï ti közï kakpa ꞌba Belezebola tine, lëpï ye naga nima ëdï koga ꞌbënnï ti waꞌdi? Ndɔbɔ ꞌbënnï nima na ti kodɔrɔ bïcï lende rɔye. 28Tine ɔdɔ moga nökï ꞌdeni ti tigɔ ꞌba Nyï Kɔtɔ Laka ꞌba Bɔkoꞌba, rɔ ma laka ŋere löbu abo ako ꞌdeni mï dɔyayi.
29Oŋgɔke te, bɔ mɔtɔ ti kari kɔdɔ tondo mï rö ꞌba bɔ tigɔ mɔtɔ kolɔ wa mo ga? Rɔ ma laka ɔdɔ bo kudödu bɔ nima dë titi dɔgba bo inza kolɔ wa mo.
30Bɔ ame koꞌdɔkɔ ma dë ëdï rɔ ndoꞌji tö. Kina bɔ ame kotɔtɔ kpamo dë tö ëdï ꞌba bo tïyëyï yïmo. 31Gɔ köꞌdu nime na ꞌdɔ miya ziye, ti kola bilaka gɔ köꞌdu kënyë pili, kina gbï gɔ wa ma kënyë ame ga pili lïjë kiya ne. Tine bɔ ame kiya kpa kënyë rɔ Nyï Kɔtɔ Laka ne, inza kola du te gɔ lende kënyë nime. 32Bɔ ame kiya kpa bo gɔ kole ꞌba bilaka lesi ne ti kola gɔ lende kënyë, tine bɔ ame kiya kpënï gɔ Nyï Kɔtɔ Laka ne inza kola pele gïrï nime ala mï kada ma ŋburuŋburu.”
Dɔŋgala ꞌBa Döŋgërï
33“Oŋgɔke te, ŋgërï ma laꞌja ëdï kana ꞌbënï rɔ döŋgërï ma laka, kina ŋgërï ma götö ëdï kana ꞌbënï rɔ döŋgërï ma kënyë. Ëdï kikali ŋgërï gɔ kïnë ame bo këdï kana ne.
34Kpe kole ꞌba murë naga nime, ti kɔꞌbɔke tiya wa ma laka tondo koꞌja këddïke rɔ wa kënyë? Römöyï kpa ëdï koja ꞌbënï wa ame koso ꞌdeni mï dökïꞌdï ne. 35Bɔ lende laka ëdï koja gbï rɔ wa ma laka di mï mata ꞌba lende laka abo. Kina bɔ lende kënyë ëdï koja ꞌbënï gbï rɔ wa ma kënyë di mï mata ꞌba lende kënyë abo.
36Rɔ ma laka miya ziye, mï kada ꞌba burë ëdï kititi kpa bilaka pili ꞌdɔ kïyëtï gɔ lende yawa ame ga pili lïjë kiya ne. 37Lende ꞌbï ꞌba bɔ mɔtɔ na ti kileme yi di mï burë nima rɔ ma laka ala rɔ ma kënyë.”
Bɔ Titi Ma Leꞌjete
38Kina bɔ kɔmɔ kiyandi ꞌba köꞌdu kiꞌdi ni ti Parosi mɔtɔ ga kënyï kiya zi Yësu iya te, “Bɔ kɔmɔ kiyandi, doꞌdɔkɔ ꞌdɔ toŋgɔ lende ꞌba gɔ kotɔ ma këddï koꞌdɔ.”
39Tine bo ileki dɔmo iya te, “Kpe bɔ titi ma leꞌjete nime kpe ŋgï rɔ ma kënyë, ereke Bɔkoꞌba dë. Gɔ waꞌdi na kiterike ꞌdɔ toꞌja gɔ kotɔ? Ne inza kileme du te ziye. Tine gɔ kotɔ ma ꞌdɔ kileme ziye na ŋge tönë rɔ ꞌba Yona bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba. 40Kɔzɔ ame Yona koꞌdɔ töꞌdö dɔ mota mï kenze löbu ne, ti kole ꞌba bilaka lesi koꞌdɔ töꞌdö gbï dɔ mota tara bïcï yayi bërï. 41Mï kada ꞌba burë bilaka ꞌba Nïnëwë ti kënyï kɔrɔ kɔmɔ kïtï ꞌba burë tususu ye kpe bɔ titi ma leꞌjete naga nime. Römöyï mï kada ma Yona kuwöwö laja nima zïnnï lïjë otɔ dönnï ŋgï di mï lende kënyë ꞌbënnï ga. Kina me rɔ ma laka mëdï miya ziye wa mɔtɔ ëdï bine ame kebe Yona.
42Mï kada ꞌba burë ꞌja bɔ dɔliŋɔ ꞌba Seba tönë ti kɔrɔ kɔmɔ kïtï ꞌba burë todɔrɔ bïcï lende rɔye kpe bɔ titi ma leꞌjete naga nime. Römöyï lɔko ako tönë ŋbö rɔ ma kɔwɔ di dɔliŋɔ ꞌbënï tuwö akikali mbëmbë ꞌba Solomo. Kina me rɔ ma laka mëdï miya ziye bɔ mɔtɔ ëdï bine ame kebe Solomo.”
Tileki ꞌBa Nökï
43“Ɔdɔ nökï kitaꞌba ꞌdeni di dɔ bilaka ënyï kari mï gɔki toma bi ꞌba rɔ kindawo zi bo. Tine ɔdɔ bo koꞌja dë yɔ, 44na bo kiya zi gbagba bo, iya te, ‘Ti mileki mari mï rö ma nime mënyï di yïmo ne.’ Bo ileki kari koꞌja mï rö tönë ꞌdeni rɔ ma sari kotowa yïmo ꞌdeni kɔpɔ kiyija wa mo ga pili rɔ ma laka. 45Kina bo kileki ŋgï kari koꞌde nökï ma modɔmorïyö mɔtɔ ga ame kënyë ŋgï rɔ dɔ kiteli kebe bo ne. Kina lïjë kako koloma ŋgï yayi. Tine na kɔsɔ loma ꞌba bɔ nima këdï kënyë ŋgï rɔ dɔ kiteli kebe ma dɔgba. Wa nime na këdï koꞌdɔ rönï tara zi bilaka bɔ lende kënyë ma leꞌjete naga nime.”
Yë Na Rɔ Iya?
46Yësu ëdï gba kilende na ma bo ni ti löndö bo ga kömö ŋgï. Lïjë ɔrɔ yaga koja laja gɔ bo ꞌdɔ bo kako kilende tïnnï. 47Kina bɔ mɔtɔ yayi kiya zi Yësu, iya te, “Oŋgɔ te, möyï ni ti löndö yï ga na me ꞌdë yaga lïjë oꞌdɔkɔ tilende tïyï.”
48Yësu ileki dɔmo, iya te, “Yë na rɔ iya? Kina yë mo ga na rɔ löndö ma ga?”
49Kina bo kileme bɔ kösö gɔ bo ga, na bo kiya te, “Iya ni ti löndö ma ga na rɔ ya naga nime. 50Bɔ ame koꞌdɔ wa ame ꞌbu ma, ma mïtɔrɔ koꞌdɔkɔ ꞌdɔ bo koꞌdɔ ne na rɔ löndö ma ti lëmï ma ga gbï rɔ iya.”
13Dɔŋgala ꞌBa Bɔ Kulï Kupö
1Mï kada kɔtɔ mo nima na Yësu kënyï di liŋɔ kari kpa pöpö, bo koloma tiyandi bilaka di yayi. 2Kina bilaka kotɔtɔ rönnï ŋgï zi bo yayi rɔ tïndï ma kinza kiya. Na bo kari këkï abo ŋgï koloma mï sorope dɔ mini. Tine na tïndï naga nima kɔrɔ ꞌbënnï ŋgï yaga dɔ kpa götö. 3Kina bo koloma ŋgï tiya wa ma konzi zïnnï rɔ dɔŋgala.
Bo iya te, “Bɔ mɔtɔ ɔdɔ ꞌdeni kari tulï kupö abo. 4Kina ɔdɔ bo këdï koto ꞌdeni tulï mo tine kupö mɔtɔ ga ilaꞌba ŋgï dɔ kpa kɔri. Kina yali kako kogɔ ŋgï yaga. 5Mɔtɔ ga ilaꞌba ꞌbënnï dɔ kirigɔyɔ ame yayi mo kalo dë ne. Kina kötu ŋgï welo römöyï yayi mo alo dë. 6Tine ɔdɔ kada keze mbowa yɔ na koŋma ŋgï kututu yaga römöyï ŋgiraꞌda mo alo dë. 7Kupö mɔtɔ ga ilaꞌba ꞌbënnï bïcï kono. Kina ɔdɔ kono kïyöbu yɔ na kuböwu ŋgï. 8Tine kupö mɔtɔ ga ilaꞌba ꞌbënnï mï yayi ma laka, kina kïyöbu ŋgï kana. Mɔtɔ ga ana ŋbaŋi, mɔtɔ ga ana laka, mɔtɔ ga ana mbowa.
9Bɔ ame këdï ti mbili ne iꞌdike bo kuwö lende nime.”
ꞌJɔ ꞌBa Dɔŋgala ꞌBa Kupö
10Kina bɔ kösö gɔ bo ga kako zi bo kititi bo, iya te, “Ëddï kiya lende rɔ dɔŋgala zi bilaka naga nime gɔ waꞌdi?”
11Bo ileki dɔmo zïnnï, iya te, “ꞌBeye Bɔkoꞌba iꞌdi akikali ꞌba ŋere löbu abo ame rɔ ma kusu ne ꞌdeni ziye. Tine ꞌbënnï iꞌdi dë zïnnï. 12Römöyï bɔ ame këdï pele timo Bɔkoꞌba ti kiꞌdi gbï dɔmo, ꞌdɔ bo këdï timo rɔ mbëmbë. Tine bɔ ame kinza timo ne ti kogba yaga di teyi. Ɔdɔ ma titi mɔtɔ këdï pele yayi ti kopepe yaga di zi bo.
13Wa nime ꞌdɔ kiꞌdi ma mëdï milende zïnnï rɔ dɔŋgala ne, römöyï lende ꞌba Bɔkoꞌba nime lïjë oŋgɔ pele tine lïjë oꞌja dë, lïjë uwö pele tine lïjë uwö dë laka kina ɔdɔ dë gbï dönnï. 14Ëdï ꞌdeni kɔzɔ lende tönë Yesaya kumë gɔ köꞌdu ꞌbënnï ne tara. Ame kiya te, ‘Bilaka naga nima ti kuwö ŋgï rɔ tuwö tine inza kɔdɔ du te dönnï. Lïjë ti koŋgɔ ŋgï rɔ toŋgɔ tine lïjë inza koꞌja du te. 15Römöyï kpa kɔri ꞌba döku dönnï ïdïrï ꞌdeni teyi. Mbili lïjë uꞌbë ꞌdeni, kina lïjë otomo kömönnï ꞌdeni gbï teyi. Ma kiya te kinza tara dëne lïjë ëdï koꞌja ti kömönnï kuwö gbï ti mbili nnï lende mo kɔdɔ dönnï gɔ lïjë kotɔ dönnï kako zö ꞌdɔ mileŋo lïjë.’
16Tine kpe ꞌbeye na laka römöyï kɔmɔye oꞌja ꞌdeni kina mbili ye uwö ꞌdeni gbï. 17Rɔ ma laka miya ziye bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba ti bɔ lende laka ma konzi oloma ꞌdeni ti kɔmɔ kiꞌdi ꞌdɔ toꞌja wa naga nime këddï koꞌjake ne, tine lïjë oꞌja dë du te. Kina lïjë oloma ꞌdeni gbï ti kɔmɔ kiꞌdi ꞌdɔ tuwö mo kɔzɔ ame këddï kuwöke ne, tine lïjë uwö dë du te.
18Kina me ojeke mbili ye ti kuwöke ꞌjɔ ꞌba dɔŋgala ꞌba bɔ kulï kupö nime. 19Bɔ ame kuwö lende ꞌba ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba pele tine kɔdɔ dë dɔmo ne, bo na kɔzɔ kupö ame kilaꞌba dɔ kpa kɔri ne. Kina Satani kako ŋgï kolɔ lende nima yaga di mï dökïꞌdï bo. 20Kupö ma kilaꞌba dɔ kirigɔyɔ na rɔ ya ame ga kindaꞌba lende ꞌba Bɔkoꞌba ŋgï ti mï këyï di bi tuwö mo. 21Tine ŋgiraꞌda mo alo dë mïnnï. Kina kiꞌdi ŋgï kigabi dë. Kina ɔdɔ gomɔ ala közï kasi ma koꞌdɔ zïnnï gɔ laja nime kömö yɔ, na lïjë koga kpënnï ŋgï gɔmo. 22Kina kupö ma kilaꞌba bïcï kono na rɔ ya ame ga kuwö laja laka nime pele tine kɔmɔ kïlëꞌdï ꞌba gɔ wa ꞌba dɔliŋɔ nime ti tɔꞌɔ mɔri koꞌdɔ uböwu ŋgï yaga di mïnnï. Kina kiꞌdi lïjë ŋgï kana ɔtɔ dë kpe. 23Kupö ma kulï mï yayi ma laka na rɔ ya ame ga kuwö laja nime kiꞌdi kɔdɔ dönnï. Kina lïjë kana ŋgï mɔtɔ ga rɔ mbëmbë, mɔtɔ ga ana laka, mɔtɔ ga ana mbowa.”
Dɔŋgala ꞌBa Beli
24Yësu iya dɔŋgala mɔtɔ zïnnï, iya te, “Ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba ëdï kɔzɔ wa nime te. Bɔ mɔtɔ ari kulï kupö nyönyu ma laka mï nyaka abo. 25Mï korɔndɔ ꞌdeni tine na bɔ ya kako ŋgï kulï ꞌjɔ beli mï löŋgö mo. Kina bo kari abo ŋgï. 26Kina ɔdɔ nyönyu kïyöbu ꞌdeni këdï köyö tine na beli kinda ŋgï kiꞌdi gbï töyö mï löŋgö mo. 27Kina bɔ laja ꞌba bɔ tönë kako kiya zi bo, iya te, ‘Kupö ma laka na tönë kulï mï nyaka ꞌbï, ne beli naga nima ako di yala?’
28Bo ileki dɔmo, iya te, ‘Bɔ ya na koꞌdɔ lende nima.’
Lïjë ititi bo, iya te, ‘Oꞌdɔkɔ ꞌdɔ dari dotɔ beli naga nima yaga?’
29Bo iya te, ‘Inza tara. Ɔdɔ kari kotɔke ëddï kotɔke nyönyu ma laka gbï timo. 30Tine olake nyönyu ni ti beli naga nima kana kpaki bi kɔtɔ ŋbö kömö mï kada ꞌba tumu wa di mï nyaka. Kina ti miya ꞌjaa zi bɔ kumu nyönyu ꞌdɔ lïjë kotɔtɔ kpa beli naga nima titi dɔgba kudödu bi kɔtɔ rɔ dɔ koŋma yaga. Kina ꞌdɔ lïjë kumu nyönyu ma kiꞌdi mï mata.’”
Dɔŋgala ꞌBa ꞌJɔ Titiyi
31Yësu iya dɔŋgala mɔtɔ gbï zïnnï, iya te, “Ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba ëdï kɔzɔ ꞌjɔ ꞌba ŋgërï mɔtɔ ame wötï titiyi ne tara tine ɔdɔ bilaka kogba kari kulï mï nyaka 32na kïyöbu ŋgï rɔ ŋgërï ma löbu ame yali ni kako kubö rö ꞌbënnï ga ŋgï dɔŋgila mo.”
33Yësu iya dɔŋgala mɔtɔ gbï zïnnï, iya te, “Ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba ëdï kɔzɔ laŋga ame ꞌja kogba pele mbowa kuturö ti ruzu koso mï a ma mbiri kiꞌdi ŋgï pili köꞌbu ne.”
34Wa naga nime pili Yësu oloma ꞌdeni rɔ tiya mo rɔ dɔŋgala zi tïndï naga nima. Bo iya a mɔtɔ dë zïnnï du te kinza dɔŋgala teyi. 35Bo oꞌdɔ ꞌdeni tara ꞌdɔ këdï kɔzɔ wa ma tönë bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba kiya ne, “Ti milende zïnnï rɔ dɔŋgala. Wa ame ga kikali dë mɔlo di bi tisaki ꞌba dɔliŋɔ nime ne ti miya zïnnï.”
ꞌJɔ ꞌBa Dɔŋgala ꞌBa Beli
36Kina ɔdɔ Yësu kënyï ꞌdeni di mï löŋgö tïndï naga nima bo kari ꞌdeni liŋɔ tine na bɔ kösö gɔ bo ga kako ŋgï zi bo kititi bo, iya te, “Ïyëtï ꞌjɔ ꞌba dɔŋgala ꞌba beli ꞌba mï nyaka nime te zize.”
37Yësu ileki dɔmo, iya te, “Bɔ kulï kupö nima na rɔ kole ꞌba bilaka lesi. 38Tine nyaka mo nima na rɔ dɔliŋɔ, kina kupö nyönyu mo nima na rɔ bilaka ꞌba ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba, kina beli mo nima na rɔ bilaka ꞌba Satani. 39Kina bɔ ya ma kako kulï kupö beli mo nima na rɔ Satani. Kada ꞌba tumu wa di mï nyaka na rɔ ŋburuŋburu ꞌba dɔliŋɔ. Kina bɔ kumu nyönyu mo ga na rɔ malayika. 40Kina gbï kɔzɔ ame këdï kotɔtɔ kpa beli koŋma yaga ne tara, ti këdï gbï kɔzɔ wa nima tara mï ŋburuŋburu ꞌba dɔliŋɔ. 41Kole ꞌba bilaka lesi ti koja malayika abo ga kari kutöꞌdu bɔ dɔ kirasi ni ti bɔ lende kënyë ni yaga di mï ŋere löbu abo. 42Kina malayika ti kuꞌdu lïjë ŋgï mï paꞌdo ꞌba tölë dɔ kote ꞌdɔ lïjë kudu kunyï kpënnï yayi. 43Tine bɔ lende laka ni ti këdï rɔ löbu ma dɔ kiteli ame köbö kɔzɔ kada tara mï dɔliŋɔ ꞌba ꞌbu nnï. Bɔ ame këdï ti mbili ne iꞌdike bo kuwö lende nime.”
Dɔŋgala ꞌBa Ŋere Löbu ꞌBa Bɔkoꞌba
44“Ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba ëdï kɔzɔ wa nime te. Bɔ mɔtɔ ari kömö ŋgï dɔ yamo adalamini sököwö kusu dɔmo ꞌdeni mï nyaka. Kina bo kitiri dɔmo ŋgï tötï teyi. Bo ꞌdeni ŋgï rɔ lɔŋɔ na bo kari kugö wa ame ga bo këdï timo ne ŋgï me mökö, kina bo kileki ŋgï kari kugö nyaka tönë ti yamo yïmo ne rɔ abo.
45Kina ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba ëdï gbï kɔzɔ wa nime te. Bɔ ndögö mɔtɔ iꞌdi toma tiyi nyileki ma kele. 46Tine ɔdɔ bo kari koꞌja ame kele ŋgï rɔ dɔ kiteli ne ꞌdeni tine, bo ari ŋgï kugö abo ga me mökö na bo kileki ŋgï kari kugö tiyi nyileki tönë.
47Kina ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba ëdï gbï kɔzɔ wa nime te. Atoyi mɔtɔ ga uꞌdu duru ꞌbënnï mï mini na kunzö kenze ŋgï rɔ ma kënyë. 48Kina ɔdɔ koso ꞌdeni yïmo tine na lïjë kotɔ ŋgï yaga dɔ kpa götö lïjë koloma bërï tigeli ma laka mo ga. Ma laka mo ga uꞌdu mï kee tine ma kënyë mo ga uꞌdu ŋgï mökö. 49Kina ti këdï gbï tara mï kada ꞌba ŋburuŋburu ꞌba dɔliŋɔ. Malayika ti kako kigeli bɔ lende kënyë yaga di mï löŋgö bɔ lende laka. 50Kina lïjë ti kuꞌdu bɔ lende kënyë ŋgï mï paꞌdo ꞌba tölë dɔ kote ꞌdɔ lïjë kudu kunyï kpënnï yayi.”
51Yësu ititi lïjë, iya te, “Ikalike wa naga nima ra?”
Lïjë iya te, “Yëë.”
52Kina bo kileki kiya zïnnï, bo iya te, “Bɔ kɔmɔ kiyandi ꞌba köꞌdu kiꞌdi ame ga pili kuyï rönnï ꞌdeni rɔ bɔ laja mï ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba ne ëdï kɔzɔ bɔ mɔri ame koja wa ma mɔlo ni ti ma laꞌja yaga di mï mata abo ne tara.”
Yësu Iyandi Wa Mï Dɔyayi ꞌBënnï
53Kina ɔdɔ Yësu kote tiya dɔŋgala naga nime ꞌdeni tine na bo kënyï ŋgï di gɔ bi nima 54bo kileki kari Nazareta mï dɔyayi ꞌbënnï. Bo oloma tiyandi kɔmɔ bilaka mï rö ꞌba mötu kina bilaka pili kotɔ ŋgï rɔ gönnï. Lïjë iya te, “Bɔ nima oꞌja akikali ma te di yala? Kina bo ikali toꞌdɔ gɔ kotɔ löbu naga nime di yala? 55Bɔ nime bo na dë rɔ kole ꞌba bɔ kose ŋgërï tönë? Ma bo na dë rɔ Mariya? Löndö bo ga na dë rɔ Yakoba ni ti Yesepa ti Simona ti Yuda? 56Lëmï bo ga na dë me gbï këdï koloma tize bine ne? Ne bo oꞌja wa naga nime te di yala?” 57Kina lïjë kilagi lende abo ŋgï.
Yësu ileki kiya zïnnï te, “Rɔ ma laka, bilaka ꞌba mï gɔ bi ma laki pili rɔ ma koro bɔ kumë lende. Tine bilaka ꞌba dɔyayi abo ga ti ma wado abo ga oro bo dë.”
58Kina ŋgï bo oꞌdɔ gɔ kotɔ ma konzi dë kpe di yayi römöyï lïjë iꞌdi dönnï dë gɔ lende abo.
14Tupö Yowani Bɔ Bapatisi
1Mï kada nima yayi na Erode bɔ dɔliŋɔ ꞌba Galilaya kuwö lëbï ꞌba Yësu. 2Kina bo kiya zi bɔ laja abo ga, iya te, “Yowani bɔ bapatisi na. Bo na kënyï ꞌdeni ꞌböwu kɔdɔ yaga di mï tölë. Kina me kiꞌdi bo këdï koꞌdɔ gɔ kotɔ naga nime ne.”
3Römöyï Erode bo na kindaꞌba Yowani tönë mɔlo bine kiꞌdi kudödu kuꞌdu mï maboso. Bo oꞌdɔ gɔ köꞌdu ꞌba Erodiya ꞌja ꞌba bɔ löndö bo Pïlïpö. 4Römöyï Yowani oloma tiya mo zi Erode, iya te, “Tuyï kɔmɔ ꞌja ꞌba löndö ele dë. Tïyëyï mï köꞌdu kiꞌdi ꞌba Bɔkoꞌba na.”
5Bo oꞌdɔkɔ tupö Yowani yaga tine bo ere bilaka ꞌbënnï ga ꞌba Yudayi römöyï lïjë iya Yowani rɔ bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba. 6Tine mï kada ꞌba karama ꞌba töyö Erode na nyiti ꞌba Erodiya kari kusï ŋgala ŋgï kɔmɔ ŋba ꞌba mï karama naga nima pili. Kina tusï ŋgala ꞌbënï kiꞌdi Erode ŋgï këdï ti mï këyï rɔ mbëmbë. 7Gɔ köꞌdu mo na bo kulömu rɔ bo zïnï, iya te, “Mulömu rɔma ꞌdeni, wa mɔtɔ ame kititi ne ti miꞌdi ŋgï zïyï.”
8Kina mönï kiya ŋgï zïnï ꞌdɔ lɔko kari kititi Erode, kiya te, “Dɔ Yowani bɔ bapatisi na kiꞌdi zö gïrï nime mï kitaꞌba.”
9Lende nime iꞌdi Erode ŋgï rɔ meri. Tine gɔ lömu ame bo kulömu rɔ bo ꞌdeni kɔmɔ ŋba abo ga pili ne, na bo kiꞌdi lende mo ŋgï ꞌdɔ koꞌdɔ kɔzɔ wa ma lɔko koꞌdɔkɔ nima tara. 10Kina bo kiꞌdi ŋgï kari koke dɔ Yowani di mï maboso, 11kina koꞌde ŋgï mï kitaꞌba kiꞌdi zi nyiti tönë koto kari zi mönï.
12Kina bɔ kösö gɔ bo ga kako kombi töku bo ŋgï kari kusu. Na lïjë kari kiya lende mo ŋgï zi Yësu.
Yësu Iꞌdi Akonyo Kɔꞌbɔ Bilaka Kuluku ꞌButë Bi ꞌButë
(MK 6:30-44; LK 9:10-17; YN 6:1-14)
13Kina ɔdɔ Yësu kuwö meri ꞌba Erode nima bo kiya ne ꞌdeni tara tine na lïjë kënyï ŋgï di yayi këkï mï sorope kari rɔ dönnï mï gɔ bi ame bɔtɔ kinza teyi ne. Tine ɔdɔ bilaka kuwö lende abo ꞌdeni tara na lïjë kënyï ŋgï di mï liŋɔ kozi ꞌbënnï ti ndïnnï kebe dɔ kpa götö. 14Kina ɔdɔ Yësu këkï ꞌdeni yaga di mï sorope tine bo oŋgɔ bilaka ëdï ꞌdeni ŋgï kako rɔ tïndï. Kina ɔdɔ bo koŋgɔ lisa ꞌbënnï ꞌdeni tara tine, na bo kileŋo ya ma rɔ rɔkɔꞌɔ naga ŋgï pili.
15Koꞌja kada këdï kösö ꞌdeni tine na bɔ kösö gɔ bo ga kako zi bo kiya te, “Kada inza kpe, bi nime rɔ yï mökö. Oja bilaka naga nime kari mï liŋɔ mɔtɔ ga ma ŋgɔsi bine ꞌdɔ lïjë kari kugö akonyo zïnnï di yayi.”
16Bo iya te, “Lïjë kari dë bi tɔ, kpe na ꞌdɔ kiꞌdike akonyo zïnnï.”
17Lïjë iya te, “Dinza ti ɔtɔ bine tine ŋge rɔ maŋgolɔꞌbɔ muyï ti kenze rïyö.”
18Bo iya te, “Oꞌdeke kako zö dayi.”
19Kina bo kiya ŋgï ꞌdɔ bilaka naga nima pili koloma bërï dɔ mɔli. Kina bo kogba maŋgolɔꞌbɔ muyï tönë ŋgï ti kenze rïyö mo naga nima, na bo koŋgɔ bi kari mïtɔrɔ, bo kileki yëëꞌdï mo zi Bɔkoꞌba. Na bo konye yïmo kiꞌdi zi bɔ kösö gɔ bo ga kari koza zi tïndï tönë ga. 20Kina lïjë pili konyo ŋgï kïtëkpë lïjë. Kina bɔ kösö gɔ bo ga kari kutöꞌdu kɔsɔ ma kileke bërï mo ga ŋgï koso mï kee ꞌbutë dɔmorïyö. 21Bilaka naga nima konyo ne bɔtɔni mo ga ëdï pili kuluku ꞌbutë bi ꞌbutë (5000). Kina ꞌja ëdï gbï ti kole titi ame kïtëtë dë yïmo.
Yësu Iliŋgere Kebe Dɔ Mini
22Yësu iꞌdi bɔ kösö gɔ bo ga këkï mï sorope ꞌdɔ lïjë kumu tötï kari dɔgba gönyï pöpö. Tine na bo kileke ꞌba bo tötï tïyëyï tïndï naga nima gɔ lïjë kari ëꞌbënnï ti. 23Di pötö mo koꞌja bo kïyëyï tïndï naga nima ꞌdeni kari tine na bo kënyï ŋgï kari dɔ döku rɔ dɔ kutu bo tilende ti Bɔkoꞌba. Mï kpalila ꞌdeni tine bo ëdï ꞌdeni ŋgï ŋge kutu bo yayi. 24Kina sorope ëdï ëꞌbënï ꞌdeni gbï ŋbö rɔ ma kɔwɔ mï zana mini lili këdï koŋbeŋbe rɔ ma kënyë. Römöyï lili nima ëdï kome kako di kɔmɔ mo.
25Mï kano bi ꞌdeni na Yësu kari kömö ŋgï zïnnï yayi bo këdï kiliŋgere kebe dɔ mini. 26Tine ɔdɔ lïjë koꞌja bo ꞌdeni këdï kiliŋgere kebe dɔ mini tara tine na koꞌde tikere ŋgï zïnnï. Kina lïjë kulörï rɔ ma kembe rɔ kɔmɔ ꞌba tikere, kiya te, “Sëgë na.”
27Kina Yësu kënyï kilende zïnnï, iya te, “Ogbɔke dökïꞌdï ye. Ma na. Kinza kereke dë.”
28Kina Pïtörö kënyï kiya zi bo, iya te, “Ŋere, ɔdɔ këdï ŋgï rɔ nï na, ïdëkï ma te miliŋgere kebe dɔ mini mari zïyï yayi.”
29Yësu iya te, “Ako.”
Kina Pïtörö këkï ŋgï di mï sorope kiꞌdi tiliŋgere kebe dɔ mini kari zi Yësu. 30Tine ɔdɔ bo koꞌja lili ꞌdeni tara na koꞌde tikere ŋgï zi bo. Kina bo kiꞌdi ŋgï tönzu kari bërï mï mini, na bo kulörï kopapa kiya te, “Ŋere, okɔnyi ma.”
31Kina Yësu koja közï bo ŋgï welo kikapo bo, kiya te, “Gɔ waꞌdi na kiꞌdi döyï dë gba laka gɔ lende ma? Ikali dë ma mëdï mɔmɔ yi?”
32Kina ɔdɔ lïjë këkï ꞌdeni mï sorope yɔ na lili tönë kɔrɔ ŋgï. 33Kina ya ma mï sorope yayi naga nima koloma ŋgï tïlëlu bo, iya te, “Rɔ ma laka nï na ŋgï rɔ kole ꞌba Bɔkoꞌba.”
34Lïjë umu dɔ pöpö nima ŋbö lïjë kömö mï dɔyayi ꞌba Genesareta. 35Kina bilaka mo ga kikali Yësu ŋgï, na lïjë koja laja ŋgï gɔ bɔ rɔkɔꞌɔ ame ga pili toko mï dɔyayi nima yayi ne ꞌdɔ koꞌde zi Yësu. 36Lïjë omaꞌjo rönnï zi bo ꞌdɔ ya ma rɔ rɔkɔꞌɔ naga kosa ŋge pele rɔ dɔ kpa bɔŋgɔ abo. Kina bɔ rɔkɔꞌɔ ma konzi ame ga kosa dɔ kpa bɔŋgɔ ꞌba rɔ bo nima ne kileŋo ŋgï pili di dɔ rɔkɔꞌɔ mo ga.
15Dölëtï ꞌBa Yudayi
1Parosi mɔtɔ ga ti bɔ kɔmɔ kiyandi ꞌba köꞌdu kiꞌdi ni ako di Yerosalema zi Yësu kititi, iya te, 2“Gɔ waꞌdi na bɔ kösö göyï ga koro akiyandi ꞌba ꞌbu ze löbu ga dë? Römöyï lïjë ëdï ꞌdeni konyo akonyo ŋgï tara kinza toꞌdɔ dölëtï ꞌba közï kurögö.”
3Yësu ileki dɔmo zïnnï, iya te, “Ne gɔ waꞌdi na kïyëyïke mï köꞌdu kiꞌdi ꞌba Bɔkoꞌba ꞌdɔ toꞌdɔ akiyandi ꞌba gbagba ye ga? 4Römöyï Bɔkoꞌba iya te, ‘Oro ꞌbu yï ni ti möyï,’ kina mɔtɔ gbï, ‘Bɔtɔ ame kumu kpa bo gɔ ꞌbu bo ni ti ma bo ne kölë yaga.’ 5Tine ebe kiyake te, ɔdɔ bɔ mɔtɔ këdï ti wa ame ꞌdɔ bo kokɔnyi ma bo ni ti ꞌbu bo timo kina ɔdɔ bo kiya ꞌdeni te, ‘Wa nima mulömu ꞌdeni ꞌdɔ tiꞌdi mo zi Bɔkoꞌba,’ 6bine iyandike bo ꞌdeni za ꞌböwu ꞌdɔ bo koro ꞌbu bo ni ti ma bo dë kpe tokɔnyi mo ti wa nima. A nime na kïyëyïke mï köꞌdu kiꞌdi ꞌba Bɔkoꞌba ꞌdeni ꞌdɔ toꞌdɔ köꞌdu kiꞌdi ꞌba gbagba ye ga.
7Kpe bɔ kɔmɔ kandi naga nime, Yesaya umë lende ŋgï rɔ ma laka gɔ köꞌdu ꞌbe ame kiya te, 8‘Bilaka naga nime lïjë oro ma ŋere Bɔkoꞌba ŋge ti kpënnï tine mïnnï ŋbö rɔ ma kɔwɔ di zö. 9Mötu ꞌbënnï ka rɔ a yawa, römöyï köꞌdu kiꞌdi ꞌbënnï ꞌba bilaka lesi na za lïjë kebe tiyandi mo kiya rɔ lende ma ꞌba Bɔkoꞌba.’”
A Ma Rɔ Tiꞌda
10Kina Yësu kïdëkï tïndï naga nima ŋgï kako zi bo kilende teyi, iya te, “Ojeke mbili ye kuwöke lende nime ꞌdɔ kɔdɔ dɔye. 11Wa ma këdï kari mï bilaka iꞌdi bilaka dë këdï rɔ ma kënyë kɔmɔ Bɔkoꞌba. Tine wa ma këdï kɔdɔ di kpa bilaka na këdï kiꞌdi bilaka rɔ ma kënyë di kɔmɔ bo.”
12Kina bɔ kösö gɔ bo ga kako zi bo, iya te, “Ikali ra? Lende nima kiya ne ilaꞌba ŋgï rɔ ma kënyë mï Parosi ni.”
13Bo ileki dɔmo zïnnï, iya te, “Ŋgërï ame ga pili kinza rɔ ma kïdïyë ꞌba ꞌbu ma ame mïtɔrɔ ne ti kotɔ yaga. 14Kinza kupöke rɔye dë gɔ lende ꞌbënnï. Lïjë ꞌbënnï nima bɔ kɔmɔ kölu ma këdï kiteri tokɔkɔ bɔ kɔmɔ kölu lëpï nnï ga na. Ne ɔdɔ bɔ kɔmɔ kölu kebe tokɔkɔ bɔ kɔmɔ kölu mɔtɔ, lïjë nima kpaki rïyö ti kilaꞌba ŋgï mï gö.”
15Kina Pïtörö kënyï kititi bo, iya te, “Ïyëtï ꞌjɔ ꞌba dɔŋgala nime kiya ne zize.”
16Yësu ileki dɔmo zïnnï, iya te, “Kpe gba gbï tara ikalike ɔtɔ dë? 17Ikalike dë wa ame kɔdɔ kari di kpa bilaka ne ari ŋgï mï tokpe kuwu rönï di yayi kiteli ëꞌbënï kɔdɔ yaga di mï yida rɔ? 18Tine wa ame këdï kɔdɔ yaga di kpa bilaka ne ɔdɔ ꞌbënï kako di mï dökïꞌdï. Lïjë na rɔ wa ma këdï kiꞌdi bilaka këdï rɔ ma kënyë kɔmɔ Bɔkoꞌba. 19Römöyï wa ma këdï kɔdɔ di mï dökïꞌdï na rɔ meri ma kënyë naga ti akupö ti yërï ti töꞌdö ti rɔ ame rɔ ma kënyë ne ti ꞌbögö ti susu bëtï ti tiꞌja. 20Wa naga nime na rɔ wa ma këdï kiꞌdi bilaka këdï rɔ ma kënyë kɔmɔ Bɔkoꞌba. Ne tonyo akonyo tara kinza turögö közï kɔzɔ ame lïjë Parosi ni kiya ziye ne iꞌdi bilaka dë këdï kɔtɔ te rɔ ma kënyë kɔmɔ Bɔkoꞌba.”
Nyiti ꞌBa ꞌJa Kanana Mɔtɔ
21Kina Yësu kënyï ŋgï di yayi kari mï gɔ bi ma ŋgɔsi ŋgila gawo ꞌba Tura ni ti Sidona. 22Di yayi na ꞌja mɔtɔ rɔ bilaka ꞌba Kanana ame këdï koloma mï dɔyayi nima yayi kako ŋgï zi bo ti tulörï, iya te, “Ŋere kole ꞌba Dawidi, iꞌdi mïyï këyï rɔma. Nökï ëdï ꞌdeni ŋgï koŋbeŋbe nyiti ma rɔ ma kënyë.”
23Tine Yësu ileki lende mɔtɔ dë kiya zïnï. Kina bɔ kösö gɔ bo ga kako kilende zi bo, iya te, “Oja ꞌja nime kari yaga di rɔze. Lɔko ëdï kozi nduwë gɔze ti tulörï.”
24Bo ileki dɔmo, iya te, “Oja ma ŋge mako mï dɔliŋɔ nime gɔ kamölö ꞌba Yisarele ma kölu ꞌdeni.”
25Kina ɔdɔ ꞌja tönë kuwö ꞌdeni tara na lɔko kako kilaꞌba ŋgï kolɔdɔ bërï kɔmɔ Yësu, kiya te, “Ŋere, okɔnyi ma.”
26Bo ileki dɔmo zïnï, iya te, “Tuꞌdu akonyo ꞌba kole ziye bï ele dë.”
27ꞌJa tönë ileki dɔmo, iya te, “Ŋere, rɔ ma laka, pele tara bï ëdï konyo ruruzu ma këdï kilayi bërï di dɔ tarabiza ꞌba bɔ dönnï ga.”
28Kina Yësu kileki dɔmo zïnï, iya te, “ꞌJa, iꞌdi döyï ꞌdeni rɔ ma laka gɔ lende ma, ne koꞌdɔ rönï ŋgï zïyï tara.”
Kina kileŋo nyiti ꞌbënï tönë ŋgï mï saa nima.
Yësu Iꞌdi Akonyo Kɔꞌbɔ Bilaka Kuluku ꞌButë Bi Modɔɔmota
29Yësu ënyï di yayi kari nduwë kebe kpa pöpö ꞌba Galilaya. Kina bo kari këkï ŋgï dɔ kuruŋgu bo koloma bërï. 30Kina tïndï ma kinza kiya kɔlɔ ŋgï kako zi bo. Lïjë oꞌde ya ma rɔ kaꞌbo naga ti bɔ kɔmɔ kölu ni ti ya ma keŋme bërï naga ti bɔ kpa kudödu ni ti bɔ rɔkɔꞌɔ mɔtɔ ga. Lïjë oꞌde pili koꞌba kɔmɔ Yësu. Kina bo kileŋo lïjë ŋgï pili. 31Kina ɔdɔ bilaka naga nima koŋgɔ bɔ kpa kudödu ni këdï kilende ꞌdeni, ya ma keŋme bërï naga ꞌdeni laka, bɔ kaꞌbo ni këdï kiliŋgere ꞌdeni, bɔ kɔmɔ kölu ni këdï koꞌja bi ꞌdeni, lende mo igayi lïjë ŋgï. Kina lïjë kebe ŋgï tïlëlu Bɔkoꞌba ꞌba Yisarele.
32Kina Yësu kïdëkï bɔ kösö gɔ bo ga kako zi bo, iya te, “Moŋgɔ lisa ꞌba rɔ bilaka naga nime ꞌdeni, lïjë oꞌdɔ töꞌdö ꞌdeni dɔ mota tö bine, akonyo ꞌbënnï ga ote rönï ꞌdeni. Moꞌdɔkɔ dë toja lïjë ŋgï kari tara ti ꞌbö kinza ma lïjë konyo ɔtɔ, römöyï kinza lïjë kari kidaki gɔ kɔri.”
33Bɔ kösö gɔ bo ga ititi bo, iya te, “Ti doꞌja akonyo di yala di yï mökö nime ma ꞌdɔ kɔꞌbɔ tïndï ꞌba bilaka naga nime?”
34Bo ileki kititi lïjë, iya te, “Akonyo waꞌdi ga na këddïke timo bina?”
Lïjë iya te, “Dëdï ŋge ti maŋgolɔꞌbɔ modɔmorïyö, ti kole kenze titi tɔ ne ga.”
35Kina Yësu kiꞌdi ꞌdɔ tïndï naga nima koloma bërï. 36Kina bo kogba maŋgolɔꞌbɔ modɔmorïyö tönë ga ŋgï ti kenze mo ga, bo kileki yëëꞌdï mo zi Bɔkoꞌba. Kina bo konye yïmo ŋgï kiꞌdi zi bɔ kösö gɔ bo ga kari kiꞌdi zi bilaka tönë ga. 37Kina lïjë pili konyo ŋgï kɔꞌbɔ lïjë. Kina bɔ kösö gɔ bo ga kako ŋgï kotɔtɔ kɔsɔ ma kileke mo ga koso mï kee modɔmorïyö. 38Bilaka naga nima konyo ne bɔtɔni mo ga ëdï pili kuluku ꞌbutë bi modɔɔmota (4000). Kina ꞌja ëdï gbï ti kole titi ame kïtëtë dë yïmo.
39Kina ɔdɔ Yësu kïyëyï bilaka naga nima ꞌdeni kari tine, na bo këkï ŋgï mï sorope kari mï dɔyayi ꞌba Magadana.
16Bɔ Titi Ma Leꞌjete
1Parosi mɔtɔ ga ti Sadoke ako zi Yësu ꞌdɔ toꞌba bo. Kina lïjë kititi bo ꞌdɔ bo koꞌdɔ gɔ kotɔ ame ꞌdɔ kileme tigɔ ꞌba Bɔkoꞌba di mïtɔrɔ ne. 2Tine Yësu ileki dɔmo zïnnï, iya te, “Kpe bilaka, ɔdɔ kada këdï kösö ëꞌbënï ꞌdeni iyake te, ‘Ma tïlëndö kada ëdï keze römöyï mïtɔrɔ rɔ ma kasi.’ 3Kina gbï mɔlo mï dɔŋbɔ iyake te, ‘Tɔrɔ ëdï kaꞌdi tɔne römöyï mïtɔrɔ ꞌdeni rɔ ma kasi gbï ti pɔli kölu.’ Kina me ꞌdeni ikalike tïyëtï kɔmɔ pɔli ma këdï kuyï rönï tïlëndö rɔ ma kasi ala rɔ ma kölu. Tine inza kɔꞌbɔke tïyëtï wa ma këdï koꞌdɔ rönï mï kada naga nime. 4Gɔ waꞌdi na kpe bɔ titi ma leꞌjete nime ŋgï rɔ ma kënyë kereke Bɔkoꞌba dë te? Ebeke tititi ma ꞌdɔ toꞌdɔ gɔ kotɔ ziye, tine minza mileme du te ziye. Gɔ kotɔ ma ꞌdɔ kileme ziye na ŋge tönë rɔ ꞌba Yona bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba.”
Kina Yësu kënyï ŋgï kari abo di ŋgila lïjë.
Laŋga ꞌBa Parosi Ni Ti Sadoke
5Kina ɔdɔ Yësu ni kari ꞌdeni kumu dɔ pöpö kömö gönyï ma kapa mɔtɔ tine, bɔ kösö gɔ bo ga ari koŋgɔ dönnï udölu ꞌdeni di bi togba maŋgolɔꞌbɔ kako timo. 6Yësu iya zïnnï, iya te, “Iꞌdike kɔmɔye kandi laka di zi laŋga ꞌba Parosi ni ti Sadoke ni.”
7Kina bɔ kösö gɔ bo tönë ga koloma ŋgï rɔ tiya mo rɔ gɔ rönnï, lïjë iya te, “Bo ëdï kiya lende nima tara gɔ ame dakoke dë ti maŋgolɔꞌbɔ ne ya?”
8Tine Yësu ikali wa nima lïjë këdï kiya ne ꞌdeni mɔlo. Kina bo kiya zïnnï, iya te, “Kpe bɔ kinza kiꞌdike dɔye dë gba laka gɔ lende ma naga nime. Gɔ waꞌdi na këddï kiyake lende ꞌba maŋgolɔꞌbɔ ame kakoke dë timo ne rɔ gɔ rɔye gɔmo? 9Lende nime ɔdɔ dë gba dɔye? Omerike lende ꞌba maŋgolɔꞌbɔ muyï tönë monye yïmo kiꞌdike zi bilaka kuluku ꞌbutë bi ꞌbutë (5000) ne dë? Utöꞌduke kɔsɔ mo koso mï kee ndö? 10Kina gbï maŋgolɔꞌbɔ modɔmorïyö tönë ga miꞌdi zi bilaka kuluku ꞌbutë bi modɔɔmota (4000) ne, utöꞌduke kɔsɔ mo koso mï kee ndö? 11Ne gɔ waꞌdi na kiꞌdike dë këdï dɔye, lende ꞌba maŋgolɔꞌbɔ na dë me mëdï miya ziye bine ne? Iꞌdike kɔmɔye kandi laka di zi laŋga ꞌba Parosi ni ti Sadoke ni.”
12Kina lende mo kɔdɔ ꞌjaa dönnï Yësu inza kiya zïnnï ꞌdɔ lïjë kiꞌdi kömönnï kandi laka di zi laŋga ꞌba gɔ maŋgolɔꞌbɔ, tine ꞌdɔ lïjë kiꞌdi kömönnï kandi laka di zi akiyandi ꞌba Parosi ni ti Sadoke ni.
Kole ꞌBa Bilaka Lesi Yë Na?
13Kina ɔdɔ Yësu ni kari ꞌdeni mï dɔyayi ma ŋgɔsi ŋgila gawo ꞌba Kayisariya Pïlïpö, na bo kititi bɔ kösö gɔ bo ga, iya te, “Bilaka ëdï kiya kole ꞌba bilaka lesi rɔ yë?”
14Lïjë ileki dɔmo, iya te, “Ya mɔtɔ ga iya te nï Yowani bɔ bapatisi na. Ya mɔtɔ ga iya te nï Eliya mo na, mɔtɔ ga iya te nï Yeremaya ala bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba ma kɔtɔ mɔtɔ na.”
15Bo ileki kititi lïjë, iya te, “Ne kpe ꞌbeye iyake ma rɔ yë?”
16Simona Pïtörö ileki dɔmo, iya te, “Nï na rɔ Kurïsïtö kole ꞌba Bɔkoꞌba ame koja kako di mïtɔrɔ ne.”
17Yësu ileki dɔmo, iya te, “Yëëꞌdï këdï zïyï Simona kole ꞌba Yowani. Römöyï akikali kodɔrɔ nime bilaka lesi na dë kiꞌdi zïyï, tine ako di zi ꞌbu ma ame mïtɔrɔ ne. 18Pïtörö, rɔ ma laka miya zïyï, nï na rɔ döku. Döku nime na ti moꞌba kanisa ma dɔmo ame pele rɔ tölë dɔ kote inza kikali taꞌda mo. 19Ti miꞌdi kpadörï ꞌba ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba zïyï. Lende ame këddï kudödu zi bilaka ꞌba mï dɔyayi bine Bɔkoꞌba udödu ꞌdeni gbï mɔlo di mïtɔrɔ. Kina wa ame kodɔ kpamo di mï dɔyayi bine, Bɔkoꞌba odɔ kpamo ꞌdeni gbï mɔlo di mïtɔrɔ.”
20Tine Yësu ose gɔmo zi bɔ kösö gɔ bo ga kinza lïjë kari kiya dë zi bɔtɔ ma kɔtɔ mɔtɔ kiya te, bo na rɔ Kurïsïtö ame Bɔkoꞌba koja kako di mïtɔrɔ ne.
Yësu Iya Gɔ Lende ꞌBa Tölë Abo
21Mï kada nima na Yësu kisaki ŋgï tiya mo yaga bi kɔpɔ zi bɔ kösö gɔ bo ga, kiya te, “Ti mari mï Yerosalema kina löbu ꞌba bilaka ni ti ꞌba bɔ akumu ni ti bɔ kɔmɔ kiyandi mo ga kpaki ti kodɔ gomɔ rɔma ŋbö lïjë kupö ma. Tine mï töꞌdö dɔ mota Bɔkoꞌba ti kiꞌdi ma mënyï mɔdɔ yaga di mï tölë.”
22Kina Pïtörö kogba Yësu ŋgï kese timo sege yaga, bo kowasa lende nima yaga di kpa Yësu, iya te, “Ŋere, Bɔkoꞌba kitata yaga di röyï, koꞌdɔ rönï dë zïyï.”
23Kina Yësu kuyï kɔmɔ bo dɔ Pïtörö, iya te, “Nï Satani nime, ese yaga di rɔma. Nï ꞌbëyï wa ꞌba turökpö rönï gɔ kɔri ma na. Meri ꞌbï nima ꞌba bilaka lesi na, ꞌba Bɔkoꞌba na dë.”
24Kina Yësu koloma ŋgï rɔ tiya mo zi bɔ kösö gɔ bo ga, iya te, “Bɔtɔ ame koꞌdɔkɔ tösö gɔma ne, iꞌdike bo komba gɔ bo zi gbagba bo, bo kombi gomɔ abo bo kösö gɔma pele ŋbö mï tölë. 25Römöyï bɔ ame kiteri tɔmɔ dïdï bo ne ti kupö ŋgï. Tine ame kupö dïdï bo gɔ lende ma ne ti kɔmɔ ŋgï. 26Ɔdɔ bɔ mɔtɔ komɔmi dɔliŋɔ löbu nime pele pili zi bo, tine bo kupö dɔ dïdï bo, waꞌdi na bo ti koꞌja gɔmo? Bo inza koꞌja wa mɔtɔ gɔmo. Ɔdɔ bo kölë ꞌdeni wa mɔtɔ inza kpe ame ꞌdɔ bo kiꞌdi tutë gɔ dïdï bo timo. 27Tine kole ꞌba bilaka lesi ti kako ti malayika abo ga mï tigɔ ꞌba ꞌbu bo. Kina bo ti kopi ŋgï zïyï nï bɔ mɔtɔ gɔ ndɔbɔ ꞌbï ma koꞌdɔ. 28Rɔ ma laka miya ziye, ya mɔtɔ ga ëdï mï löŋgö ye bine ame tako ꞌba kole ꞌba bilaka lesi ame bo këdï kako rɔ ŋere ꞌba dɔ wa pili ne, ti kako kota lïjë gba kinza kinene wa mɔtɔ möyï mo rɔ tölë.”
17Kïnë Yësu Uyï Rönï
1Mï töꞌdö dɔ modɔɔkɔtɔ di pötö mo na Yësu kënyï ŋgï kogba Pïtörö ni ti Yakoba ti löndö bo Yowani, bo koto lïjë kari dɔ döku ma löbu rɔ dönnï. 2Kina ŋgï koꞌja lïjë këdï koŋgɔ Yësu tine kïnë bo uyï rönï ꞌdeni ꞌberi. Kɔmɔ bo öbö ꞌdeni ŋgï kɔzɔ kada. Kina bɔŋgɔ ꞌba rɔ bo aŋmi ꞌdeni ŋgï köbö yaga kɔzɔ mandara. 3Kina lïjë koꞌja Musa ni ti Eliya kɔdɔ ꞌdeni yayi këdï kilende ti bo. 4Kina Pïtörö kënyï kilende kiya zi Yësu, iya te, “Ŋere, ele sowa ame dëdï ꞌdeni bine. Ɔdɔ koꞌdɔkɔ ŋgï, ti mubö ŋgöŋgöbö mota bine, kɔtɔ zïyï kɔtɔ zi Musa kina ma kɔtɔ ꞌdɔ këdï zi Eliya.”
5Kota bo këdï gba tilende na pɔli mɔtɔ rɔ ma köbö kako ŋgï kutuꞌbö lïjë. Kina birɔ kudu ŋgï di mï pɔli nima, iya te, “Bo na rɔ kole ma ame mɔꞌɔ kulöwö ne, ma ti mï këyï gɔ lende abo. Uwöke dɔ bo.”
6Kina ɔdɔ bɔ kösö gɔ Yësu naga nima kuwö birɔ nima ꞌdeni tara odɔ tikere ŋgï mïnnï lïjë kënyï kilaꞌba kutuꞌbö kömönnï bërï. 7Yësu ako kosa rönnï, kiya te, “Ënyïke tɔrɔ. Kinza kereke dë.”
8Kina lïjë kombi kömönnï tɔrɔ tine lïjë oꞌja bɔtɔ dë kpe, Yësu na ꞌdeni ŋge kutu bo yayi.
9Kina ɔdɔ lïjë këdï këkï ꞌdeni kako bërï di dɔ döku tine, Yësu ose zïnnï, iya te, “Kinza kari kiyake lende ꞌba wa naga nime koꞌjake ne dë titi zi bɔtɔ ma kɔtɔ mɔtɔ. Tine ꞌdɔ kiyake ꞌjaa ɔdɔ Bɔkoꞌba kiꞌdi kole ꞌba bilaka lesi ꞌdeni ꞌböwu kënyï kɔdɔ yaga di mï tölë.”
10Lïjë ititi bo, iya te, “Ne gɔ waꞌdi na bɔ kɔmɔ kiyandi ꞌba köꞌdu kiꞌdi ni kiya te, Eliya na këdï kako titi dɔgba kina ꞌjaa ti Kurïsïtö kako?”
11Yësu ileki dɔmo zïnnï, iya te, “Rɔ ma laka Eliya na këdï kako titi dɔgba ꞌdɔ bo kiyija wa pili ndö. 12Tine rɔ ma laka miya ziye, Eliya ako ꞌdeni bine, tine bilaka ikali bo dë. Lïjë oꞌdɔ bo ŋgï kɔzɔ wa ma lïjë koꞌdɔkɔ ëꞌbënnï toꞌdɔ mo tara. Kina lïjë ti koꞌdɔ kole ꞌba bilaka lesi gbï kilisa di közïnnï tara.”
13Kina bɔ kösö gɔ bo tönë ga kikali ŋgï Yowani bɔ bapatisi na bo këdï kiya lende mo.
Kole Mɔtɔ Ti Abërï Dɔmo
14Kina ɔdɔ lïjë kileki ꞌdeni kako kömö zi tïndï naga nima na bɔ mɔtɔ kako ŋgï kolɔdɔ bërï kɔmɔ Yësu, 15kiya te, “Ŋere, iꞌdi mïyï këyï rɔ kole ma. Kole ma ëdï ti abërï këdï koŋma ŋgï rɔ ma kënyë kebe mï paꞌdo ni, kebe mï mini ni. 16Kina me moꞌde bo kako zi bɔ kösö göyï naga nime tine lïjë ɔꞌbɔ dë tileŋo mo.”
17Yësu ileki dɔmo, iya te, “Kpe bilaka ma leꞌjete naga nime, kpe bɔ kinza kiꞌdike dɔye dë gɔ lende ma naga nime, kpe bɔ lende kënyë naga nime. ꞌDɔ möꞌbö tiye bine ŋbö nyanya? Kina ꞌdɔ mogbɔ dökïꞌdï ma di zi gomɔ ꞌbe nime ŋbö nyanya? Oꞌdeke kole nima kako zö dayi.”
18Kina Yësu kamo ŋgï dɔ nökï nima na kënyï ŋgï di dɔ kole tönë. Kina kileŋo kole tönë ŋgï mï saa nima. 19Kina bɔ kösö gɔ Yësu ga kako liya zi bo, kiya te, “Dɔꞌbɔ ꞌbeze dë toga mo yaga gɔ waꞌdi?”
20-21Yësu ileki dɔmo, iya te, “Römöyï iꞌdike dɔye dë gba laka gɔ lende ma. Rɔ ma laka miya ziye, ɔdɔ kiꞌdike dɔye ꞌdeni pele ŋge mbowa gɔ lende ma ti kiyake ŋgï zi döku nime, kiyake te, ‘Ese di bine kari ꞌdë.’ Kina döku nime ti kese ŋgï. Kina gbï wa mɔtɔ inza konya dɔye kpe.”
Yësu Iya Gɔ Lende ꞌBa Tɔdɔ Abo Di Mï Tölë
22Kina ɔdɔ bɔ kösö gɔ Yësu ga këdï ꞌdeni pili bi kɔtɔ Galilaya tine na Yësu kiya zïnnï, iya te, “Ti kususu kole ꞌba bilaka lesi kiꞌdi zi bilaka, 23kina lïjë ti kupö bo ŋgï. Tine mï töꞌdö dɔ mota Bɔkoꞌba ti kiꞌdi bo kënyï kɔdɔ yaga di mï tölë.”
Gɔ köꞌdu mo na bɔ kösö gɔ bo ga ŋgï dɔ meri rɔ kɔmɔ tɔlɔ.
Yësu Opi Awada ꞌBa Rö Löbu ꞌBa Bɔkoꞌba
24Kina ɔdɔ Yësu ni kömö ꞌdeni Kaparanoma, bɔ kireke awada ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba ako kititi Pïtörö, iya te, “Bɔ dɔye nima bɔ kopi awada ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba na?”
25Pïtörö iya te, “Kina ŋgï tara.”
Kina ɔdɔ Pïtörö kɔdɔ ꞌdeni rö, tine na Yësu kititi bo dɔgba, iya te, “Simona, meri ꞌbï tondo ga? Ëdï kireke awada ꞌba bɔ dɔliŋɔ ꞌba dɔyayi nime di zi yë mo ga? Di zi kole ꞌba bɔ dɔliŋɔ ala di zi bɔ löwö?”
26Pïtörö iya te, “Ëdï kireke di zi bɔ löwö.”
Yësu iya te, “Tine kole ꞌba bɔ dɔliŋɔ ireke ɔtɔ dë di teyi. 27Ne doꞌdɔkɔ dë ꞌdɔ bilaka naga nime komeri lende kënyë rɔze. Ari kpa pöpö kuꞌdu jibada yïmo. Otɔ kenze ma dɔgba ame kindaꞌba jibada ne yaga. Kina ɔdɔ kobenye kpamo ëddï koꞌja yamo di kpamo. Kina ꞌdɔ kogba yamo nima kari timo kopi zïnnï rɔ awada ze ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba.”
18Yë Na Rɔ Dɔ Kiteli?
1Mï kada nima na bɔ kösö gɔ Yësu ga kako zi bo kititi bo, iya te, “Yë na rɔ dɔ kiteli mï ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba?”
2Kina bo kïdëkï kole titi mɔtɔ ŋgï kiꞌdi kɔrɔ kömönnï. 3Kina bo kiya te, “Rɔ ma laka miya ziye, ɔdɔ kilekike rɔye dë ŋgï kɔzɔ kole titi nime tɔdɔ ziye mï ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba inza du te. 4Bɔ ame kileki rɔ bo ꞌdeni titiyi kɔzɔ kole titi nime ne na rɔ dɔ kiteli mï ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba. 5Bɔ ame kota kole titi ma kɔzɔ a nime te rɔ ŋba gɔ köꞌdu ma ne, ma na bo kota ma ꞌdeni.
6Ne bɔ ame këdï kiꞌdi kole titi ma kɔzɔ a nime te ame ga kiꞌdi dönnï ꞌdeni gɔ lende ma ne kebe kilaꞌba mï lende kënyë, ma laka mo dëne ɔꞌbɔ ꞌdɔ kudödu toto kuwu ndöwu ma löbu mugu bɔ tɔ nima ꞌdɔ kïtïŋï bo timo mï mini löbu ma kalo. 7Buꞌbu ziye kpe bilaka ꞌba dɔliŋɔ gɔ wa ma konzi ame ga këdï kiꞌdi bilaka kɔcɔ yaga di mï kɔri ma nime ne. Ëdï ŋgï tara ꞌdɔ lïjë wa naga nima këdï bine. Tine buꞌbu zi bɔ ame kiꞌdi bilaka tɔcɔ yaga ne. 8Ɔdɔ közïyï ala ndïyï na kiꞌdi yi koꞌdɔ lende kënyë, oke yaga kuꞌdu mökö. Ti këdï rɔ ma laka zïyï ꞌdɔ këddï ti dïdï ma ŋburuŋburu rɔ bɔ közï kɔtɔ ala rɔ bɔ ndï kɔtɔ di dɔ ame ꞌdɔ kuꞌdu yi mï paꞌdo ma ŋburuŋburu kpaki ti közïyï ga ti ndïyï ga ne. 9Kina ɔdɔ kömöyï na kiꞌdi yi koꞌdɔ lende kënyë iyagba yaga kuꞌdu mökö. Ti këdï rɔ ma laka zïyï ꞌdɔ këddï ti dïdï ma ŋburuŋburu rɔ bɔ kɔmɔ kɔtɔ di dɔ ame ꞌdɔ kuꞌdu yi mï paꞌdo ꞌba tölë dɔ kote ti kömöyï ga kpaki rïyö ne.”
Kamölö Kɔtɔ Ɔdɔ Kölu
10-11“Oŋgɔke laka kinza kudölïke lïjë wa titi naga nime dë. Rɔ ma laka miya ziye malayika ꞌbënnï ga öꞌbö ŋgï ŋburu kɔmɔ ꞌbu ma Bɔkoꞌba di mïtɔrɔ. 12Ti komerike tondo? Ɔdɔ bɔ mɔtɔ këdï ti kamölö kuluku rïyö, kina ma kɔtɔ mɔtɔ kölu yaga di kɔmɔ mo, tara ne bo ti kola ma konzi naga nima dë ŋgï mökö mï löwu yayi bo kari toma ma kɔtɔ nima kölu ne ya? 13Rɔ ma laka miya ziye, ɔdɔ bo kari koꞌja ꞌdeni, bo ti këdï ŋgï ti lɔŋɔ rɔ mbëmbë rɔ dɔ kiteli gɔmo di dɔ lɔŋɔ ma bo këdï timo gɔ ma konzi naga nima kölu dë ne. 14Kina gbï tara ꞌbu ye ame mïtɔrɔ ne oꞌdɔkɔ dë ꞌdɔ lïjë wa titi naga nime ma kɔtɔ mo kölu yaga.”
Tote Lende Ti Löndö
15“Ɔdɔ löndö yï mɔtɔ kirasi lende zïyï ari kïyëtï gɔ lende kirasi abo liya zi bo. Tine iyake ŋge dɔye rïyö ti bo. Kina ɔdɔ bo kuwö döyï ꞌdeni ɔmɔ bo ꞌdeni di mï lende kirasi. 16Ne ɔdɔ bo kuwö döyï dë ogba bɔ mɔtɔ ala bilaka ma rïyö mɔtɔ ga ŋgila yï römöyï ꞌdɔ bɔ kodɔrɔ bïcï lende mo këdï rïyö ala mota, kɔzɔ ma buku ꞌba Bɔkoꞌba kiya tara. 17Tine ɔdɔ bo kuwö dönnï dë gbï ari kïyëtï gɔmo pili mï kanisa. Kina ɔdɔ bo kuwö dɔ kanisa dë gbï tine oꞌdɔ bo ŋgï nati kɔzɔ bɔ löwö kɔzɔ bɔ lende kënyë naga tara.
18Rɔ ma laka miya ziye lende ame këddï kudöduke di mï dɔyayi bine Bɔkoꞌba udödu ꞌdeni gbï mɔlo di mïtɔrɔ. Kina gbï lende ame kodɔke kpamo di mï dɔyayi bine Bɔkoꞌba odɔ kpamo ꞌdeni gbï di mïtɔrɔ. 19Kina me mëdï miya gbï ziye, ɔdɔ bilaka ma rïyö di mï löŋgö ye bine kutï ꞌdeni gɔ wa mɔtɔ ame ꞌdɔ kititike ꞌbu ma ame mïtɔrɔ ne gɔmo bo ti koꞌdɔ ŋgï. 20Römöyï ɔdɔ bilaka rïyö ala mota kotɔtɔ kpënnï dömöyï ma, ti mëdï ŋgï mï löŋgö lïjë.”
Tola Löndö Gɔ Lende Kirasi
21Kina Pïtörö kako zi Yësu kititi, iya te, “Ŋere, ɔdɔ löndö mɔtɔ köꞌbö nduwë toꞌdɔ lende kënyë zö, ꞌdɔ mola bo gɔmo ŋbö mï ndö? Mï modɔmorïyö?”
22Yësu iya te, “Inza tara, ola dë ŋge mï modɔmorïyö, tine ola bo nduwë gɔmo ŋbö mï kuluku ma kinza kiya. 23Römöyï ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba ëdï kɔzɔ lende ꞌba bɔ dɔliŋɔ mɔtɔ ame koꞌdɔkɔ toŋgɔ gɔ akikeki ꞌba bɔ laja abo ga ne. 24Kina ɔdɔ bo kisaki toꞌdɔ mo ꞌdeni tara tine na koꞌde bɔ mɔtɔ ame konyo yamo ꞌdeni ŋgï ame tïtëtë mo ŋgï rɔ kuluku ma kinza kiya ne. 25Bɔ laja nima inza ti wa mɔtɔ ma ꞌdɔ kɔꞌbɔ topi wali nima timo. Kina bɔ dɔliŋɔ nima kiꞌdi lende mo ŋgï ꞌdɔ tugö bɔ nima pili mökö ti ꞌja mo ga ti kole mo ga kpaki ti wa mo ga ꞌdɔ kopi kpa wali nima. 26Tine bɔ laja tönë ënyï kolɔdɔ bërï kɔmɔ bɔ dɔliŋɔ nima, kiya te, ‘Ŋere, iꞌdi mïyï këdï liya rɔ ma këyï rɔma. Ti mopi wa ꞌbï naga nima ꞌdeni ŋgï pili zïyï.’
27Mï bɔ dɔliŋɔ ëyï ŋgï rɔ bɔ laja nima kina kola bo ŋgï gɔ wali tönë kope bo kari abo. 28Tine bɔ tönë ari kondɔsɔ ti bɔ laja lëpï bo mɔtɔ ame wali abo këdï gɔmo ŋge kuluku ndö tara. Kina bo kindaꞌba ŋgöŋgörö bɔ nima ŋgï, iya te, ‘Opi wali ma tönë göyï ne.’
29Tine bɔ laja lëpï bo nima olɔdɔ bërï komaꞌjo rɔ bo zi bɔ tönë, iya te, ‘Iꞌdi mïyï këdï liya rɔ ma këyï rɔma. Ti mopi wa ꞌbï naga nime ꞌdeni ŋgï pili zïyï.’
30Pele bo upupu mï bo ŋgï bërï bo koto bɔ tönë kuꞌdu mï maboso, ꞌdɔ koloma yayi ŋbö ɔdɔ bɔ nima kopi wali nima pili.
31Kina ɔdɔ bɔ laja mɔtɔ ga koꞌja ꞌdeni tara lïjë ŋgï rɔ meri rɔ mbëmbë, kina lïjë kari kïyëtï gɔmo ŋgï pili zi bɔ dɔliŋɔ tönë. 32Kina bɔ dɔliŋɔ kïdëkï bɔ tönë ŋgï, iya te, ‘Nï bɔ laja kënyë kulöwö nime, mola yi bine gɔ wali tönë ga römöyï omaꞌjo röyï zö. 33Ne gɔ waꞌdi na kiꞌdi mïyï dë këyï rɔ bɔ laja lëpï yi nima kɔzɔ ame miꞌdi yïmö këyï röyï ne tara?’
34Bɔ dɔliŋɔ ŋgï rɔ ꞌdïrï ti bo kina kiꞌdi lende ŋgï zi bɔ kanya ꞌba gɔ maboso ꞌdɔ kuꞌdu bɔ nima mï maboso komba ŋbö bo kopi wali nima kote.”
35Kina Yësu kileki zïnnï, iya te, “Wa nime na ti ꞌbu ma ame mïtɔrɔ ne koꞌdɔ gbï tara ziye ɔdɔ kolake lëpï ye ga dë di mï dökïꞌdï ye.”
19Akititi ꞌBa Toga ꞌJa
1Kina ɔdɔ Yësu kote tiya wa naga nime ꞌdeni tine, na bo kënyï ŋgï di Galilaya kari mï kapa dɔyayi ꞌba Yudayi ame gönyï yöpö ꞌba Yaradene ne. 2Kina tïndï ꞌba bilaka kozi ŋgï gɔ bo, na bo kileŋo ya ma ti rɔkɔꞌɔ naga ŋgï di yayi.
3Parosi mɔtɔ ga ako zi bo tiyɔzɔ bo ti akititi, iya te, “Tara ne köꞌdu kiꞌdi odɔ kpamo ŋgï ꞌdɔ bɔ mɔtɔ koga ꞌja ꞌbï ŋgï gɔ lende mɔtɔ ga pili ya?”
4Yësu ileki dɔmo zïnnï, iya te, “Ïdëkïke dë du di mï buku ꞌba Bɔkoꞌba? Ame kiya te, di bi tisaki mo bɔ ma koꞌba lïjë iꞌdi lïjë rɔ bɔtɔni ni ma ti ꞌja. 5Kina bo kiya te gɔ köꞌdu nime, ‘Bɔtɔni ti kolɔlɔ di yɔki ꞌbu bo ni ti ma bo, lïjë kari kodɔꞌbɔ rönnï ti ꞌja abo. Kina lïjë kpaki rïyö ꞌdeni rɔ akɔtɔ.’ 6Lïjë inza kpe rïyö tine ꞌdeni rɔ akɔtɔ. Kina wa ame Bɔkoꞌba kodɔꞌbɔ ꞌdeni rɔ akɔtɔ ne kinza bilaka kebe koza yïmo dë kpe yaga.”
7Parosi naga nima ënyï kititi bo, iya te, “Ne gɔ waꞌdi na Musa kiꞌdi köꞌdu mo kiya te ɔdɔ bɔ mɔtɔ koga ꞌja abo ꞌdɔ bo kugu waraga ꞌba tëyï kiꞌdi teyi?”
8Yësu iya te, “Musa odɔ kpamo ziye ꞌdɔ kogake ꞌja ꞌbe ga yaga römöyï minyi ꞌbe idari ꞌdeni. Tine ma di bi tisaki mo inza tara. 9Rɔ ma laka miya ziye, bɔ ame koga ꞌja abo gɔ lende mɔtɔ ꞌberi di gɔ kɔmɔ kolɔlɔ ꞌba töꞌdö ti rɔ ne oꞌdɔ yërï ꞌdeni ɔdɔ bo kebe kari kogbe ꞌja mɔtɔ gbï.”
10Kina bɔ kösö gɔ bo ga kititi bo, iya te, “Ne ɔdɔ köꞌdu ꞌba mï löŋgö ꞌja ni ti bɔtɔni na ꞌdeni tara tine, ꞌdɔ bilaka kogbe ꞌja dë kpe ma?”
11Yësu ileki dɔmo zïnnï, iya te, “Akiyandi ꞌba töꞌbö kinza togbe ꞌja nime iya rönï dë zi bilaka pili rɔ buru, tine ŋge zi lïjë ame ga Bɔkoꞌba kiꞌdi ꞌdeni zïnnï ne. 12Römöyï kɔri ꞌba lende mo ga ëdï ŋbaŋi ame kiꞌdi bilaka këdï koloma kinza togbe ꞌja ne. ꞌBa ya mɔtɔ ga öyö lïjë mɔlo tara. ꞌBa ya mɔtɔ ga bilaka na koꞌdɔ lïjë tara. Kina ya mɔtɔ ga oꞌdɔkɔ ꞌbënnï togbe ꞌja dë gɔ köꞌdu ꞌba ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba. Kina iꞌdike lïjë ame ga kɔꞌbɔ tutï gɔ akiyandi nime ne, koꞌdɔ ŋgï tara.”
Yësu Oꞌdɔ Yëyï Dɔ Kole Titi
13Bilaka mɔtɔ ga oꞌde kole titi kako zi Yësu ꞌdɔ bo kiꞌdi közï bo dönnï, bo koꞌdɔ mötu gɔ lende ꞌbënnï. Tine bɔ kösö gɔ bo ga ota bilaka naga nima. 14Kina Yësu kiya te, “Kinza kotake kole titi naga nime dë, olake lïjë kako zö. Römöyï lïjë ame ga kɔzɔ a nime te ne ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba na rɔ ꞌbënnï.”
15Kina bo kiꞌdi közï bo ŋgï dönnï na bo kiteli ŋgï nduwë di yayi.
Bɔ Mɔri
16Kina bɔ mɔtɔ kako zi Yësu kititi, iya te, “Bɔ kɔmɔ kiyandi, wa ma laka waꞌdi na gɔ moꞌdɔ ꞌdɔ moꞌja dïdï ma ŋburuŋburu?”
17Yësu iya te, “Ititi ma gɔ wa ma laka gɔ waꞌdi? Bɔkoꞌba na ŋge kɔtɔ rɔ ma laka. Ɔdɔ koꞌdɔkɔ tëdï ti dïdï ma ŋburuŋburu oro köꞌdu kiꞌdi abo.”
18Bɔ nima iya te, “Köꞌdu kiꞌdi ma tondo mo ga?”
Yësu iya te, “Kinza koꞌdɔ röyï dë rɔ bɔ közï roma. Kinza koꞌdɔ yërï dë. Kinza koꞌdɔ ꞌbögö dë. Kinza kususu bɔtɔ mɔtɔ dë rɔ bëtï. 19Kina oro ꞌbu yï ni ti möyï. Kina gbï ɔꞌɔ bilaka lesi lëpï yï mɔtɔ kɔzɔ ame kɔꞌɔ yida röyï ne tara.”
20Yɔbi nima iya te, “Moro köꞌdu kiꞌdi naga nima ꞌdeni mɔlo kpaki rɔ gɔmo. Tine waꞌdi na kola gba zö ꞌdɔ moꞌdɔ?”
21Yësu iya zi bo, iya te, “Ɔdɔ koꞌdɔkɔ ŋgï ꞌdɔ këddï rɔ ma laka kinza a ma kënyë mɔtɔ mïyï ari kugö wa ꞌbï ga me yaga ꞌdɔ koza gïrïsï mo zi bɔ lisa. Kina ti këddï ŋgï ti wa rɔ mbëmbë mï dɔyayi ꞌba mïtɔrɔ. Kina ti ꞌdɔ kako kösö gɔma.”
22Kina ɔdɔ yɔbi tönë kuwö lende nima ꞌdeni tara tine, bo ënyï abo ŋgï kari ti meri, römöyï bo bɔ wa mbëmbë na.
23Kina Yësu kebe tiya mo zi bɔ kösö gɔ bo ga, bo iya te, “Rɔ ma laka miya ziye, ti këdï rɔ gomɔ zi bɔ wa gɔ kɔdɔ mï ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba. 24Kina me mëdï mileki gbï miya gɔmo ziye, tɔdɔ mï ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba ti këdï rɔ ma kitigɔ zi bɔ wa ni kɔzɔ tɔdɔ ꞌba gamele di bi gböŋö ꞌba bïcï libira tara.”
25Kina ɔdɔ bɔ kösö gɔ bo ga kuwö lende nime ꞌdeni te tine, lende mo igayi lïjë ŋgï sowa. Kina lïjë kebe tititi mo, iya te, “Tine yë na ti kɔmɔ ti di mï tölë ya?”
26Yësu oŋgɔ bi dönnï, iya te, “Wa nime bilaka lesi ɔꞌbɔ dë toꞌdɔ mo, tine Bɔkoꞌba na kɔꞌbɔ toꞌdɔ wa pili.”
27Kina Pïtörö kënyï kileki dɔmo, iya te, “Oŋgɔ te, ne ze ꞌbeze nime dola wa pili ꞌdeni dösö göyï. Tine waꞌdi na ti doꞌja di gɔmo?”
28Yësu ileki dɔmo zïnnï, iya te, “Kina me ziye ꞌdɔ kikalike laka, ɔdɔ kole ꞌba bilaka lesi kari koloma ꞌdeni dɔ kïtï ma dɔ kiteli abo mï dɔliŋɔ ma kileŋo rɔ ma laꞌja nime tine, kpe bɔ kösö gɔma ma ꞌbutë dɔmorïyö naga nime ti kolomake ꞌdeni gbï dɔ kïtï rɔ löbu dɔ kpa gɔli ma ꞌbutë dɔmorïyö ꞌba Yisarele. 29Kina ti lïjë ame ga pili kola liŋɔ ala löndö ala lëmï ala ꞌbu ni ti ma ala kole ala nyaka gɔ lende ma ne, ti koꞌja ꞌdeni ŋgï rɔ mbëmbë kebe dɔ ame ga lïjë kola ne. Kina lïjë ti koꞌja kpa közïmo ꞌdeni ŋgï rɔ dïdï ma ŋburuŋburu. 30Tine ame ga rɔ löbu ne ti kileki ꞌdeni titiyi. Kina ame ga titiyi ne ti këdï ꞌdeni ŋgï rɔ löbu.”
20Dɔŋgala ꞌBa Bɔ Ndɔbɔ Mï Nyaka
1“Ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba ëdï kɔzɔ lende ꞌba bɔ nyaka mɔtɔ ame kënyï mɔlo mï dɔŋbɔ kari toma bilaka ꞌba ꞌdɔ koꞌdɔ ndɔbɔ mï nyaka abo ne tara. 2Kina ɔdɔ lïjë kutï dɔ lende ꞌbënnï ꞌdeni bi kɔtɔ ti bɔ ndɔbɔ abo ga ꞌdɔ bo kopi yamo kuluku kɔtɔkɔtɔ zïnnï mï kada kɔtɔ tine, bo oja lïjë ŋgï kari bi ndɔbɔ mï nyaka abo nima.
3Kina bo kënyï kari ꞌböwu mï gɔ bi ꞌba ndögö koꞌja ndï kada këdï ꞌdeni modɔmosowɔ. Kina bo kari koꞌja ya mɔtɔ ga ŋgï këdï kɔrɔ le yayi rɔ ma sari kinza ndɔbɔ. 4Kina bo kënyï kilende zïnnï, bo iya te, ‘Kpe nime gbï, arike toꞌdɔ ndɔbɔ mï nyaka ma ꞌdë yayi, ti mopi wa ma kɔꞌbɔ gɔ kɔmɔye ŋgï ziye.’ 5Kina lïjë kari ŋgï.
Kina mï zana kada ꞌdeni bo ari koꞌdɔ gbï tara. Mï kɔmɔ kada ꞌdeni bo ari koꞌdɔ gbï tara. 6Kina koꞌja ndï kada këdï ꞌdeni kɔzɔ muyï tara tine, na bo kari koꞌja ya mɔtɔ ga gbï këdï gba kɔrɔ le rɔ ma sari mï gɔ bi ꞌba ndögö yayi. Kina bo kënyï kilende zïnnï, bo iya te, ‘Ëddï kɔrɔke kada kösö dɔye bine rɔ ma sari kinza ndɔbɔ mo gɔ waꞌdi?’
7Lïjë iya te, ‘Bɔtɔ iꞌdi ndɔbɔ dë du te zize.’
Bo iya te, ‘Laka, arike gbï toꞌdɔ ndɔbɔ mï nyaka ma.’
8Kina ɔdɔ kada kösö ꞌdeni tine bɔ dɔ nyaka tönë ilende zi makuŋgu abo, iya te, ‘Ari kïdëkï bɔ ndɔbɔ naga nime ꞌdë ꞌdɔ kopi yamo ꞌbënnï zïnnï. Isaki di dɔ ya ma koꞌde di yïꞌböwu naga nima ŋbö kömö dɔ ya ma koꞌde dɔgba naga nima.’
9Ya ma tönë ga kisaki ndɔbɔ koꞌja ndï kada këdï ꞌdeni muyï ne, indaꞌba yamo kuluku kɔtɔkɔtɔ kpaki rɔ gönnï. 10Kina ɔdɔ ya ma koꞌde dɔgba tönë ga kömö ꞌdeni tine, lïjë omeri ꞌbënnï tëgë lïjë ëdï kunzö yamo tɔne rɔ ma kënyë. Tine lïjë pili rɔ gönnï indaꞌba ga me kuluku kɔtɔkɔtɔ.
11Kina ɔdɔ lïjë kindaꞌba yamo ꞌdeni pili tine lïjë ebe ŋgï toŋboro rönnï zi bɔ dɔ nyaka tönë. 12Lïjë iya te, ‘Ya ma koꞌde ꞌjaa di yïꞌböwu naga nime oꞌdɔ ꞌbënnï ndɔbɔ ŋge saa kɔtɔ. Ne ze ꞌbeze nime dupö rɔze timo loyi dɔ kada kata nime ebe kopi yamo ꞌbënnï gbï aa koriya ti ꞌbeze.’
13Bɔ dɔ nyaka nima iya zi bɔ ma kɔtɔ mɔtɔ di mï löŋgö lïjë yayi, iya te, ‘Bɔ ŋba ma, uwö te. Muꞌbölu ye dë rɔ tuꞌbölu. Kpe na kutïke dɔ lende nime kɔtɔ tö ꞌdɔ koꞌdɔke ndɔbɔ kada kösö dɔ yamo kuluku kɔtɔ. 14Kina me ꞌdeni, ogbake yamo ꞌbe ga ma kindaꞌbake, karike liŋɔ. Ma na moꞌdɔkɔ ꞌdɔ topi mo zi ya ma koꞌde di yïꞌböwu naga nima gbï kɔzɔ ꞌbeye. 15Mëdï ti közï kakpa ꞌdɔ toꞌdɔ wa ame moꞌdɔkɔ toꞌdɔ mo ne ti yamo ma. Mï koŋmi ma nime moꞌdɔ ne na kënyë mïye?’”
16Yësu iya te, “Kina gbï tara, ame ga leꞌjete yïꞌböwu ne ti këdï ꞌdeni dɔgba. Kina ame ga leꞌjete dɔgba ne ti kileki ꞌdeni yïꞌböwu.”
Yësu Iya Gɔ Lende ꞌBa Tindaꞌba Bo
17Kina ɔdɔ Yësu ni këdï kari ꞌdeni Yerosalema tine, bo ogba bɔ kösö gɔ bo ga yaga ꞌberi rɔ dönnï. Kina bo koloma rɔ tiya mo zïnnï di gɔ kɔri yayi, 18bo iya te, “Uwöke te, dëdï darike nime mï Yerosalema kina ti kindaꞌba kole ꞌba bilaka lesi kiꞌdi zi löbu ꞌba bɔ akumu ni ti bɔ kɔmɔ kiyandi ꞌba köꞌdu kiꞌdi ni. Kina lïjë ti kodɔ karama ŋgï dɔ bo rɔ tölë. 19Kina lïjë ti kogba bo ŋgï kiꞌdi zi bɔ löwö todɔ laŋa rɔ bo komba bo kina ti kutötï bo ŋgï. Tine mï töꞌdö dɔ mota bo ti kënyï kɔdɔ ꞌdeni ŋgï yaga di mï tölë.”
Tileki Rɔ Bërï
20ꞌJa ꞌba Zebedayo ënyï kako ti kole rïyö ꞌbënï ga zi Yësu. Kina lɔko kolɔdɔ ŋgï bërï komaꞌjo rönï zi Yësu. 21Yësu iya te, “Waꞌdi na koꞌdɔkɔ?”
Lɔko iya te, “Rɔ ma laka ɔdɔ kari koloma ꞌdeni rɔ bɔ dɔliŋɔ, iꞌdi kole rïyö ma naga nime ma kɔtɔ koloma dɔ dörï yï kina mɔtɔ dɔ gali yï.”
22Yësu ileki dɔmo zïnnï, iya te, “Wa nima kititike ne ikalike dë. Ti kɔꞌbɔke tuwë wa di mï kösu ꞌba gomɔ ame mëdï muwë wa di yïmo ne?”
Lïjë iya te, “Dëdï dɔꞌbɔ.”
23Yësu iya te, “Rɔ ma laka ti kuwëke wa ŋgï di mï kösu ma. Tine tiꞌdi wa toloma dɔ dörï ma ti dɔ gali ma nima ndɔbɔ ma na dë, ꞌbu ma na këdï kiꞌdi ya ame ga bo kileŋo ꞌdeni ne koloma teyi.”
24Kina ɔdɔ bɔ kösö gɔ bo ma ꞌbutë naga nima kuwö lende nime ꞌdeni, lïjë ënyï ŋgï rɔ ꞌdïrï ti löndö rïyö naga nima. 25Kina Yësu kïdëkï lïjë ŋgï pili bi kɔtɔ, kina bo kiya te, “Ikalike ꞌdeni laka löbu ma ꞌba bɔ löwö ni oꞌdɔ ga rönnï ŋgï rɔ ŋere rɔ a löbu dönnï. 26Ne ma ꞌbeye inza tara. Bɔtɔ ame koꞌdɔkɔ gɔ bo këdï rɔ löbu di mï löŋgö ye ne, bo kileki rɔ bo yaga rɔ bɔ laja ziye. 27Kina ɔdɔ bɔ ma kɔtɔ di mï löŋgö ye koꞌdɔkɔ ꞌdɔ bo na këdï rɔ bɔ dɔye, ma laka na ꞌdɔ bo këdï rɔ atɔli ziye pili. 28Kina ꞌdɔ këdï gbï kɔzɔ tako nime kole ꞌba bilaka lesi kako ne, bo ako dë ꞌdɔ bilaka koja laja zi bo, tine bo ako toja laja zi bilaka kina gbï ꞌdɔ tiꞌdi dïdï bo ꞌdɔ tutë gɔ bilaka ma konzi timo di mï tölë.”
Bɔ Kɔmɔ Kölu ꞌBa Yereko
29Kina ɔdɔ Yësu ni këdï kënyï ꞌdeni ti bɔ kösö gɔ bo ga di Yereko yayi tine, na tïndï ma kinza kiya kösö ŋgï gönnï. 30Tine bɔ kɔmɔ kölu ma rïyö mɔtɔ ga ame këdï koloma kpa kɔri yayi ne uwö ꞌdeni Yësu na ma këdï kari ne. Kina lïjë kiꞌdi ŋgï tulörï rɔ ma kembe, kiya te, “Ŋere, kole ꞌba Dawidi, iꞌdi mïyï këyï rɔze.”
31Tine tïndï naga nima amo dönnï gɔ lïjë kudumö yaga. Tine pele na lïjë kulörï ŋgï rɔ ma kembe rɔ dɔ kiteli, kiya te, “Ŋere, kole ꞌba Dawidi, iꞌdi mïyï këyï rɔze.”
32Kina Yësu kɔrɔ ŋgï kïdëkï lïjë, bo iya te, “Oꞌdɔkɔke ꞌdɔ moꞌdɔ waꞌdi ziye?”
33Lïjë ileki dɔmo zi bo iya te, “Ŋere, doꞌdɔkɔ ꞌdɔ kiyɔpɔ kɔmɔze yaga.”
34Yësu oŋgɔ lisa ꞌba rönnï kina bo kosa kömönnï ŋgï, kina kömönnï kɔpɔ ŋgï yaga koꞌja bi. Kina lïjë kösö ŋgï gɔ bo.
21Tɔdɔ ꞌBa Yësu Mï Yerosalema
(MK 11:1-11; LK 19:28-40; YN 12:12-19)
1Kina ɔdɔ Yësu ni kömö ꞌdeni ŋgɔsi ŋgila Yerosalema tine, na lïjë kari ŋgï Betepage ame ŋgila döku ꞌba Bilaya ne. Di yayi na Yësu koja ya ma rïyö mɔtɔ ga di mï löŋgö bɔ kösö gɔ bo ga kari dɔgba 2ti ndose nime, iya te, “Arike mï liŋɔ nime ꞌdë dɔgba kɔmɔye ne, ti kari koꞌjake akaca kosi dɔmo ꞌdeni bërï yayi ti kole mo ŋgila mo. Kina ꞌdɔ kopeke koꞌdeke kako zö bine. 3Kina ɔdɔ bɔtɔ mɔtɔ kiya a mɔtɔ ziye gɔmo, iyake te, ‘Ŋere na koꞌdɔkɔ lïjë.’ Kina bo ti kola ŋgï karike timo.”
4Wa nime oꞌdɔ rönï ꞌdeni ꞌdɔ këdï kɔzɔ lende ma tönë bɔ kumë lende kiya ne. 5Ame kiya te, “Iya te zi bilaka ꞌba Yerosalema, ‘Oŋgɔke te, bɔ dɔliŋɔ ꞌbe na me ꞌdë këdï rɔ tako ziye. Bo abo le liya, bo ëkï ꞌdeni dɔ akaca. Bo oloma ꞌdeni dɔ kole akaca.’ “
6Kina ya tönë ga Yësu koja ne kari koꞌdɔ wa ame bo kiya zïnnï ne ŋgï. 7Lïjë oꞌde akaca nima ti kole mo, lïjë koꞌba bɔŋgɔ ꞌbënnï ga gɔmo. Kina Yësu këkï ŋgï koloma dɔmo tari timo. 8Tïndï ma konzi oꞌba bɔŋgɔ kileŋo mï kɔri timo tine ya mɔtɔ ga oga ꞌbënnï rɔ ꞌjöwu koꞌba teyi. 9Kina tïndï ame ga kösö kebe gɔ Yësu ti ya ma dɔgba mo ga pili ulörï kiya te, “Yëëꞌdï këdï zïyï kole ꞌba Dawidi. Yëyï këdï dɔ bɔ ame kako ti möyï ŋere Bɔkoꞌba ne. Akïlëlu këdï zi Bɔkoꞌba mïtɔrɔ.”
10Kina ɔdɔ Yësu këdï kɔdɔ ꞌdeni mï Yerosalema tine, bilaka ꞌba mï gawo yayi pili ënyï kozɔ timo, iya te, “Yë mo na ya?”
11Tine tïndï naga nima ileki dɔmo, iya te, “Ame na rɔ Yësu bɔ kumë lende di mï Nazareta ꞌba Galilaya.”
Yësu Ɔdɔ Mï Reki ꞌBa Rö Löbu
(MK 11:15-19; LK 19:45-48; YN 2:13-22)
12Kina Yësu kɔdɔ ŋgï mï reki ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba, na bo kënyï ŋgï toga bilaka ame ga këdï tugö wa yayi ne me yaga. Bo kïtïŋï dɔ tarabiza ꞌba bɔ kutë gïrïsï ni bërï, gbï ti gbaꞌda ꞌba bɔ kugö matukpuru ni. 13Bo iya zïnnï, iya te, “Ugu ꞌdeni mï buku ꞌba Bɔkoꞌba iya te, ‘Rö löbu ma nime ti kïdëkï rɔ rö ꞌba mötu.’ Ne kina kebe kuyïke ꞌdeni za rɔ bi ꞌba bɔ ꞌbögö.”
14Tine bɔ kɔmɔ kölu ni ti bɔ kaꞌbo ni ako zi bo mï reki ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba yayi, kina bo kileŋo lïjë ŋgï.
15Kina ɔdɔ löbu ꞌba bɔ akumu ni ti bɔ kɔmɔ kiyandi ni koꞌja gɔ kotɔ naga nima bo koꞌdɔ ne ꞌdeni tara tine, kina gbï ti ame kole titi këdï kulörï ꞌdeni timo di yayi, kiya te, “Yëëꞌdï këdï zïyï kole ꞌba Dawidi,” ne tine lende mo ënyë ŋgï mïnnï. 16Kina lïjë kënyï kititi bo, iya te, “Uwö wa nima lïjë këdï kiya ne ra?”
Yësu iya te, “Yëë, muwö ra. Ne lende nime kugu mï buku ꞌba Bɔkoꞌba ne ïdëkïke dë su? Ame kiya te, ‘Nï Bɔkoꞌba iꞌdi akïlëlu ma laka ꞌdeni kɔdɔ di kpa kole titi ni ti kole kuru ame ga gba dɔ mba ne.’”
17Kina Yësu kënyï ŋgï di ŋgila lïjë yayi kari abo yaga di mï gawo nima. Bo ari Betaniya, bo köꞌdö yayi.
Yësu Ulömu Ŋgërï Këlu
(MK 11:12-14, 20-24)
18Di bi tileki abo kako mï gawo rɔ mï dɔŋbɔ tine, bo ꞌdeni rɔ ꞌbö. 19Kina bo koꞌja ŋgërï këlu dɔ kpa kɔri yayi. Kina bo kɔcɔ ŋgï kari toŋgɔ mo. Tine bo oꞌja ɔtɔ dë dɔmo, ŋge rɔ mbili mo. Kina bo kilende zi ŋgërï nima, bo iya te, “Nï, inza kana a mɔtɔ kpe döyï bina.” Kina ŋgï ŋgala te yɔ na ŋgërï tönë kölë ŋgï.
20Bɔ kösö gɔ bo ga oꞌja lende nime kina lende mo kigayi lïjë ŋgï. Lïjë iya te, “Ŋgërï këlu nime ututu ŋgï ŋgala te totondo mo ga?”
21Bo ileki dɔmo zïnnï, iya te, “Rɔ ma laka miya ziye, ɔdɔ kiꞌdike dɔye ŋgï rɔ ma laka gɔ lende ma kinza kïlïköke dɔye dë, ti kɔꞌbɔke ŋgï toꞌdɔ wa ame kebe ma koꞌdɔ rönï zi ŋgërï këlu nime. Ɔdɔ kiyake pele te zi döku nime, ‘Nï, ënyï kuꞌdu röyï mï mini löbu.’ Rɔ ma laka, ti koꞌdɔ rönï ŋgï. 22Ɔdɔ kiꞌdike dɔye ꞌdeni ŋgï gɔ lende ma, wa ame ga pili këddï kititike ti mötu ti koꞌjake ŋgï.”
Közï Kakpa ꞌBa Yësu
23Kina ɔdɔ Yësu kɔdɔ ꞌdeni mï reki ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba këdï kiyandi kɔmɔ bilaka tine, na löbu ꞌba bɔ akumu ni ti löbu ꞌba bilaka ni kako ŋgï zi bo. Lïjë kititi bo iya te, “Közï kakpa ꞌba yë na me këddï koꞌdɔ wa naga nime timo ne? Yë mo na kiꞌdi közï kakpa nime zïyï?”
24Bo iya te, “Ti mititi ye gbï ti akititi mɔtɔ kɔtɔ bine, ɔdɔ kilekike dɔmo ꞌdeni zö ti miya gɔ közï kakpa ꞌba bɔtɔ nime mëdï moꞌdɔ wa naga nime timo ne ꞌjaa ziye.”
25Kina bo kititi lïjë, bo iya te, “Közï kakpa ꞌba todɔ mini ꞌba bapatisi dɔ bilaka nime Yowani koloma toꞌdɔ mo ne ako di zi yë? Ako di zi Bɔkoꞌba ala di zi bilaka lesi?”
Kina lïjë koloma ŋgï rɔ towasa mo rɔ gɔ rönnï, lïjë iya te, “Ɔdɔ diyake te ako di zi Bɔkoꞌba, bo ti kiya te, ‘Ne iꞌdike dɔye dë gɔ lende abo gɔ waꞌdi?’ 26Ne ɔdɔ diyake te ako di zi bilaka lesi, ele dë gbï. Ze rɔ tikere di zi tïndï konzi naga nime. Römöyï lïjë pili omeri ꞌdeni Yowani na rɔ bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba.” 27Kina lïjë kileki ŋgï kiya zi Yësu tëgë, “Dikali dë.”
Kina bo kileki zïnnï, bo iya te, “Ma gbï minza miya közï kakpa tɔ nime mëdï moꞌdɔ wa naga nime timo ne ziye.”
Kole Ma Koꞌdɔ Akoꞌdɔkɔ ꞌBa ꞌBu
28“Kina me omerike dɔŋgala nime te. Bɔ mɔtɔ ëdï ti kole abo ga rïyö. Kina bo kënyï kari zi kole abo ma löbu mo bo kiya te, ‘Kole ma, ari tɔne toꞌdɔ ndɔbɔ mï nyaka ze.’
29Tine kole nima iya te, ‘Moꞌdɔkɔ ama dë.’ Ne di pötö mo ꞌböwu bo ari komeri dɔ bo kina bo kënyï ŋgï kari.
30Kina ꞌbu nnï tönë kënyï kari kiya lende nima gbï tara zi kole ma titi mo. Bo iya te, ‘Yëë, baba, mëdï mari.’ Tine bo ebe kari abo dë du te.
31Ma komerike ꞌbeye di mï löŋgö ya rïyö naga nime kole ma yala na koꞌdɔ akoꞌdɔkɔ ꞌba ꞌbu nnï?”
Löbu tönë ga iya te, “Kole ma dɔgba nima.”
Yësu iya te, “Rɔ ma laka miya ziye, bɔ kireke awada ni ti ꞌja bɔ rɔnyɔ ni na ti kɔdɔ dɔgba di ziye mï ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba. 32Römöyï Yowani bɔ bapatisi ako ꞌdeni kileme kɔri ma laka ziye ꞌdɔ kösöke gɔmo. Tine iꞌdike eꞌbe dɔye dë yɔ gɔ lende abo. Ne bɔ kireke awada ni ti ꞌja bɔ rɔnyɔ ni iꞌdi dönnï ꞌdeni gɔmo. Wa naga nime koꞌjake pele tara otɔke dɔye dë yɔ kiꞌdike dɔye gɔ lende mo.”
Dɔŋgala ꞌBa Bɔ Ndɔbɔ
33Yësu iya te, “Uwöke dɔŋgala mɔtɔ tɔ ma. Bɔ mɔtɔ ïdïyë mɔwɔ këdï koꞌdɔ rɔ layi naga ŋgï rɔ nyaka. Kina bo kigaga reki kuru dɔmo toko, bo koꞌdɔ bi ꞌba tuzï layi mo yayi, bo kole kilaŋga ꞌba toda mo, bo kiꞌdi bɔ ndɔbɔ toꞌdɔ ndɔbɔ yïmo yayi, bo kënyï abo kari mï dɔyayi mɔtɔ. 34Kina ɔdɔ kada ꞌba titeꞌde mo kömö ꞌdeni tine, bo oja bɔ laja abo ga kari ꞌdɔ koꞌde döŋgërï ma ꞌba bo. 35Kina bɔ ndɔbɔ tönë ga kindaꞌba bɔ laja abo naga nima ŋgï komba ma kɔtɔ, kupö mɔtɔ kina kuꞌdu ma kɔtɔ ti döku. 36Kina bo kënyï koja bɔ laja mɔtɔ ga ꞌböwu konzi kiteli ma dɔgba tönë. Kina bɔ ndɔbɔ naga nima koꞌdɔ lïjë ŋgï gbï tara. 37Rɔ ŋburuŋburu mo na bo koja kole abo ŋgï kari zïnnï, bo iya te, ‘Ame kole ma na lïjë ëdï koro.’
38Tine ɔdɔ bɔ ndɔbɔ naga nima lïjë koꞌja kole nima ꞌdeni, lïjë iya rɔ gɔ rönnï, iya te, ‘Bɔ nime bo na këdï koloma rɔ bɔ dɔ nyaka nime kada mɔtɔ di pötö ꞌbu bo. Ako dupöke bo yaga ꞌdɔ nyaka nime köꞌbö ŋgï ŋburu rɔ eze.’ 39Kina lïjë kindaꞌba bo ŋgï kuꞌdu ŋbö yaga di mï nyaka nima na lïjë kupö bo ŋgï.
40Ma komerike ꞌbeye ɔdɔ bɔ dɔ nyaka kako waꞌdi na ti bo koꞌdɔ zi ya naga nima?”
41Lïjë iya te, “Bo ëdï kote dɔ bilaka dökïꞌdï kënyë naga nima ŋgï pili yaga. Kina bo ti kari koꞌde bilaka mɔtɔ ga ꞌjaa ꞌdɔ kako koꞌdɔ ndɔbɔ yïmo. Ya ame ga ꞌdɔ kutï tiꞌdi döŋgërï ma ꞌba bo ko mï kada mo ne.”
42Yësu iya te, “Ïdëkïke dë su di mï buku ꞌba Bɔkoꞌba? Ame kiya te, ‘Döku tönë bɔ koꞌba rö ni kilagi pa di rɔmo ne na kileki ꞌdeni rɔ döku ma laka rɔ dɔ kiteli mï gbɔndɔ ꞌba rö. Ame wa koꞌdɔ ꞌba Bɔkoꞌba na. Dotɔke ŋgï rɔ gɔze.’”
43-44Kina Yësu kileki gbï kiya zïnnï, bo iya te, “Rɔ ma laka miya ziye, ti kogba ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba yaga di ziye kiꞌdi zi bilaka ma laka ame ga kutï toꞌdɔ akoꞌdɔkɔ mo ne.”
45Kina ɔdɔ löbu ꞌba bɔ akumu ni ti Parosi ni kuwö lende nime ꞌdeni te tine, lïjë ikali ŋgï Yësu ëdï rɔ tiya lïjë. 46Kina lïjë koꞌdɔkɔ ŋgï tindaꞌba bo, tine lïjë ere tïndï naga nima römöyï tïndï naga nima pili iya Yësu rɔ bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba.
22Dɔŋgala ꞌBa Karama ꞌBa Gbe
1Yësu ebe ŋgï tilende zi bilaka naga nima rɔ dɔŋgala. 2Bo iya te, “Ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba ëdï kɔzɔ a nime te. Mï kada ma dɔ kɔtɔ mɔtɔ bɔ dɔliŋɔ mɔtɔ ëdï ꞌdeni koꞌdɔ karama ꞌba gbe ꞌba kole abo. 3Kina bo koja bɔ laja abo ga ŋgï kari tiya mo zi ŋba ame ga pili ꞌdɔ kako mï karama nima ne gɔ lïjë kako. Tine lïjë ilagi ëꞌbënnï ŋgï tako. 4Kina bo koja bɔ laja abo mɔtɔ ga ꞌböwu ti ndose nime, kiya te, ‘Ari kiyake zi ŋba naga nima, mileŋo rɔma ꞌdeni ndö. Mumu ŋgulö ꞌdeni gbï ti muruku ma kɔnɔ naga. Wa pili ëdï ꞌdeni ndö, lïjë kako ti mï karama nime.’
5Tine ŋba mo naga nima onyɔ lende abo nima dë kɔtɔ te, lïjë usë ëꞌbënnï za ti kɔri ꞌbënnï ga. Mɔtɔ ari abo za mï nyaka abo, mɔtɔ ari abo za mï ndɔbɔ abo, 6kina yɔ ya mɔtɔ mo ga indaꞌba ꞌbënnï bɔ laja naga nima ŋgï komba kupö yaga. 7Kina kata ŋgï mï bɔ dɔliŋɔ bo koja bɔ kanya abo ga ŋgï kari kote dɔ bɔ kupö wa naga nima koŋma gawo mo yaga. 8Kina bo kïdëkï bɔ laja abo ga ŋgï, bo kiya zïnnï, bo iya te, ‘Wa ꞌba karama ꞌba gbe ma ëdï ꞌdeni ndö tine ŋba ma tönë ga kose ne ɔꞌbɔ dë ꞌdɔ kɔdɔ yïmo. 9Arike kpa dɔkoka kɔri ꞌdɔ kotɔtɔke ma konzi kako mï karama nime kɔzɔ ame koꞌjake ne tara.’
10Kina bɔ laja naga nima kari ŋgï dɔkoka kɔri kotɔtɔ bilaka ame ga pili lïjë koꞌja ne, ma laka kpaki ti ma kënyë. Kina mï rö ꞌba karama nima koso ŋgï lɔ ti ŋba.
11Kina ɔdɔ bɔ dɔliŋɔ kari ꞌdeni toŋgɔ ŋba abo naga nima tine bo ari koꞌja bɔ mɔtɔ yayi rɔ ma sari kinza bɔŋgɔ ꞌba gbe rɔ bo. 12Kina bo kititi bɔ nima iya te, ‘Bɔ pɔri ma, ako ꞌbëyï di yala kɔdɔ bine kinza bɔŋgɔ ꞌba gbe röyï tara?’
Tine bɔ nima ileki dɔmo dë du te. 13Kina bɔ dɔliŋɔ kiya ŋgï zi bɔ laja abo ga, iya te, ‘Indaꞌbake bo kudöduke közï bo ti ndï bo kuꞌduke bo yaga mï bi kölu ꞌdɔ bo kari kudu kunyï kpa bo yayi.’”
14Yësu iya te, “Ti kïdëkï ꞌdeni ŋgï ŋbaŋi tine ma ndö na ŋge ti kigeli di yïmo.”
Lende ꞌBa Awada Kopi
15Parosi mɔtɔ ga ari kususu kpënnï ꞌdɔ toꞌba Yësu ti akititi mɔtɔ ga. 16Kina lïjë koja bɔ kösö gönnï mɔtɔ ga ti bilaka ꞌba Erode ga ŋgï kari zi bo. Kina lïjë kari kiya te, “Bɔ kɔmɔ kiyandi, dikali ŋgï nï na rɔ bɔ kiya lende ma kodɔrɔ. Kina nï na ŋgï rɔ bɔ kiyandi kɔri ꞌba lende ꞌba Bɔkoꞌba nime rɔ ma kodɔrɔ zi bilaka, kugö kpëyï dë gbï zi bɔtɔ. Römöyï di zïyï bilaka pili rɔ ma koriya. 17Kina me iya te zize, tara ne ëdï ŋgï rɔ ma laka mï kɔri ꞌba köꞌdu kiꞌdi ꞌba Bɔkoꞌba ꞌdɔ topi awada zi bɔ dɔliŋɔ ma löbu ꞌba Romo, ala tondo?”
18Tine Yësu ikali dɔŋgala ꞌbënnï nima ꞌdeni mɔlo, kina bo kiya te, “Kpe bɔ kɔmɔ kandi naga nime, ëddï kiyɔzɔke ma gɔ waꞌdi? 19Ilemeke gïrïsï ꞌba topi awada nime te zö.”
Kina lïjë koꞌde kïnë gïrïsï mo ŋgï zi bo. 20Kina bo kititi lïjë, iya te, “Kïnë yë mo ti möyï yë na me rɔmo ne?”
21Lïjë iya te, “Kïnë ti möyï bɔ dɔliŋɔ ꞌba Romo na.”
Yësu iya te, “Kina me, wa ame ga rɔ ꞌba bɔ dɔliŋɔ ne opike abo zi bo. Kina wa ame ga rɔ ꞌba Bɔkoꞌba ne opike zi Bɔkoꞌba.”
22Kina ɔdɔ lïjë kuwö ꞌdeni tara tine lïjë otɔ ŋgï rɔ gönnï. Kina lïjë kënyï ŋgï kari di rɔ bo.
Lende ꞌBa Tɔdɔ ꞌBa Töku Di Mï Tölë
23Mï kada kɔtɔ mo nima na Sadoke mɔtɔ ga kako kiya zi Yësu tëgë a mɔtɔ rɔ tɔdɔ ꞌba töku di mï tölë inza. 24Kina lïjë kititi bo, iya te, “Bɔ kɔmɔ kiyandi, Musa ugu lende iya te, ɔdɔ bɔ mɔtɔ kölë ŋgï kinza köyö kole dë, bɔ löndö mo kɔdɔ gɔ ꞌja mo nima ꞌdɔ lïjë köyö kole pötö bɔ ma kölë nima. 25Ne oŋgɔ te, ya mɔtɔ ga modɔmorïyö rɔ löndö kɔtɔ oloma pa bine. Kole ma dɔgba mo ogbe ꞌja kina bo kölë ŋgï kola ꞌja nima kinza köyö kole. Kina bo kola makuruꞌbë abo tönë ŋgï zi löndö bo. 26Kina lende kɔtɔ nime koꞌdɔ rönï ŋgï gbï tara zi löndö bo ma mï rïyö mo ŋbö kömö zi ma mï modɔmorïyö mo. 27Kina di pötö lïjë nima pili na ꞌja tönë kölë ŋgï gbï. 28Tine mï tɔdɔ ꞌba töku di mï tölë lɔko ti këdï rɔ ꞌja ꞌba yë? Ame ya naga nime pili modɔmorïyö kogbe lɔko ꞌdeni ne ya?”
29Yësu ileki dɔmo zïnnï, iya te, “Kpe öluke lende ꞌdeni sowa. Römöyï ikalike buku ꞌba Bɔkoꞌba dë kina tigɔ abo ꞌba Bɔkoꞌba ikalike dë gbï. 30Mï kada ame ɔdɔ töku ni kɔdɔ ꞌdeni di mï tölë lïjë ogbe ꞌja dë kpe kina ꞌja gbï ogbe mëꞌdë dë kpe. Lïjë pili ꞌdeni ŋgï kɔzɔ malayika ꞌba mïtɔrɔ. 31Ïdëkïke lende nime Bɔkoꞌba kiya ziye gɔ lende ꞌba tɔdɔ ꞌba töku ne dë du? Ame bo kiya te, 32‘Ma na rɔ Bɔkoꞌba ꞌba Abarayama, Bɔkoꞌba ꞌba Yisika kina gbï rɔ Bɔkoꞌba ꞌba Yakoba.’ Gɔ köꞌdu mo na dikali ŋgï lïjë inza kpe rɔ töku Bɔkoꞌba ïdïdï lïjë ꞌdeni.”
33Kina ɔdɔ tïndï naga nima kuwö lende nime ꞌdeni te tine lende ꞌba akiyandi abo nima igayi lïjë ŋgï.
Köꞌdu Kiꞌdi Ma Rɔ Dɔ Kiteli
34Kina ɔdɔ Parosi ni kuwö ꞌdeni Yësu kaꞌda Sadoke naga nima tara tine, na lïjë kotɔtɔ rönnï ŋgï. 35Kina bɔ ma kɔtɔ di mï löŋgö lïjë ame bo na rɔ bɔ kɔmɔ kiyandi ꞌba köꞌdu kiꞌdi ne kari ŋgï tiyɔzɔ Yësu ti akititi. 36Bo iya te, “Bɔ kɔmɔ kiyandi, köꞌdu kiꞌdi ꞌba Bɔkoꞌba ma yala na kulöwö rɔ dɔ kiteli?”
37Yësu iya te, “‘Ɔꞌɔ ŋere Bɔkoꞌba ꞌbï ti mïyï pili ti tigɔ ꞌbï pili kina gbï ti meri ꞌba döyï pili.’ 38Ame na rɔ köꞌdu kiꞌdi ame kulöwö rɔ dɔ kiteli ne. 39Kina köꞌdu kiꞌdi mɔtɔ ma kulöwö ame rɔ ma mï rïyö mo na me, ‘Ɔꞌɔ lëpï yï mɔtɔ kɔzɔ ame kɔꞌɔ yida röyï ne tara.’ 40Köꞌdu kiꞌdi rïyö naga nime na köꞌdu kiꞌdi ꞌba Musa ni pili ti akiyandi ꞌba bɔ kumë lende ni kɔrɔ dɔmo.”
Kurïsïtö Di Mï Kupö Dawidi
41Kina ɔdɔ Parosi mɔtɔ ga kotɔtɔ rönnï ꞌdeni bi kɔtɔ tine, Yësu ititi lïjë, 42iya te, “Ma di mï meri ꞌbe Kurïsïtö ame Bɔkoꞌba këdï koja ne bo di mï kupö yë mo ga?”
Lïjë iya te, “Bo di mï kupö Dawidi.”
43Yësu ënyï kileki zïnnï, iya te, “Ne ɔdɔ këdï tara gɔ waꞌdi na Nyï Kɔtɔ Laka kiꞌdi Dawidi ꞌböwu kïdëkï bo rɔ ŋere abo? Römöyï Dawidi iya te, 44‘Ŋere Bɔkoꞌba iya zi ŋere ma, iya te, “Oloma dɔ dörï ma bine ŋbö miꞌdi yi kaꞌda bɔ ya ꞌbï ga.”’ 45Ne ɔdɔ Dawidi kebe kïdëkï bo ꞌdeni ꞌböwu rɔ ŋere abo tine bo ti kileki ꞌböwu rɔ kole zi Dawidi totondo mo ga?”
46Bɔtɔ mɔtɔ ɔꞌbɔ dë kpe tileki dɔ lende nime zi Yësu. Kina ŋgï di gɔmo pele bɔtɔ mɔtɔ ilaŋa rönï dë kpe tititi kpa Yësu.
23Kinza Kogbake Görö Dɔ Parosi Ni Dë
(MK 12:38-39; LK 11:43, 46; 20:45-46)
1Kina Yësu kilende zi tïndï naga nima gbï ti bɔ kösö gɔ bo ga. 2Bo iya te, “Parosi ni ti bɔ kɔmɔ kiyandi ꞌba köꞌdu kiꞌdi ni na ꞌdeni rɔ bɔ dɔ köꞌdu kiꞌdi ꞌba Musa. 3Kina laka ꞌdɔ kuwöke dönnï ti, kösöke gɔ wa ame ga pili lïjë këdï kiya ziye ne. Tine kinza kogbake görö ꞌba wa ma lïjë këdï koꞌdɔ naga nima dë. Römöyï lïjë oꞌdɔ wa ame ga lïjë këdï kiyandi kɔmɔ bilaka timo ne dë kɔtɔ te.
4Lïjë iꞌdi akïrïndï ame ga bɔtɔ kɔꞌbɔ dë tombi mo ne dɔ bilaka. Pele tara ꞌdɔ lïjë koja dɔkole közïnnï ma kɔtɔ ra pele ŋge kokɔnyi tombi mo timo ne inza yɔ. 5Lïjë öꞌbö toꞌdɔ wa pili ŋge ꞌdɔ bilaka koŋgɔ lïjë gɔmo. Oŋgɔ ma lïjë koꞌdɔ dökulë ꞌbënnï ga ame lïjë këdï kulölï rɔ makpɔtɔ titi ame lende ꞌba mï buku ꞌba Bɔkoꞌba na kugu yïmo ne kudöꞌbö te, gbï ti ma kudödu kɔnyɔ mo ga. Kina oŋgɔ gbï bi nziya ꞌba kpa bɔŋgɔ ꞌbënnï ga ma kidakpa te. 6Akoꞌdɔkɔ ꞌbënnï mï kada ꞌba karama rɔ tikiti rönnï ŋgila bɔ dɔ karama ꞌdɔ bilaka koro lïjë. Kina gbï di mï rö ꞌba mötu bi koꞌdɔkɔ ꞌbënnï rɔ kïtï ma laka naga nima dɔgba ne. 7Kina ɔdɔ lïjë këdï kiliŋgere kebe mï bi ꞌba ndögö akoꞌdɔkɔ ꞌbënnï ꞌdɔ bilaka pili kumötö lïjë kɔzɔ bɔ rɔ koro, kïdëkï lïjë rɔ bɔ kɔmɔ kiyandi.
8Kinza kiꞌdike dë bilaka kebe tïdëkï ye rɔ bɔ kɔmɔ kiyandi römöyï kpe pili rɔ löndö, kina bɔ kɔmɔ kiyandi ꞌbe ëdï ŋge kɔtɔ. 9Kina kinza kïdëkïke bɔtɔ mɔtɔ dë di dɔyayi bine rɔ baba. Römöyï ëddïke ŋge ti ꞌbu kɔtɔ kpökï mïtɔrɔ. 10Kinza kiꞌdike bɔtɔ kïdëkï ye dë gbï rɔ löbu. Römöyï löbu ꞌbe na ŋge kɔtɔ kpökï rɔ Kurïsïtö ame Bɔkoꞌba këdï koja ne. 11Römöyï bɔ ame mbiri löbu di mï löŋgö ye ne bo na gɔ këdï rɔ bɔ laja ziye. 12Kina bɔ ma köꞌbö toꞌdɔ rɔ bo rɔ wa löbu ti kileki ꞌdeni bërï, kina bɔ ma kileki rɔ bo bërï ti kombi ꞌdeni tɔrɔ.”
Parosi Ni Ti Bɔ Kɔmɔ Kiyandi
13-14“Buꞌbu ziye kpe bɔ kɔmɔ kiyandi ni ti Parosi ni, kpe bɔ kɔmɔ kandi naga nime. Uꞌbëke kpadörï ꞌba dɔyayi ꞌba mïtɔrɔ ka le rɔ ma sari di zi bilaka kinza ma kɔdɔke dë teyi yɔ. Kina me olake ya ma koꞌdɔkɔ tɔdɔ teyi naga dë kpe gbï yɔ ꞌdɔ kɔdɔ.
15Buꞌbu ziye kpe bɔ kɔmɔ kiyandi ni ti Parosi ni, kpe bɔ kɔmɔ kandi naga nime. Ilakike kpaki kebe gönyï mini löbu kebe mï dɔyayi pili toma bilaka kɔtɔ ŋge ame ꞌdɔ kiꞌdi dönï gɔ lende ꞌbe. Kina ɔdɔ koꞌjake ꞌdeni kina kiꞌdike bo ŋgï kilaꞌba mï lende kënyë ame rɔ dɔ kiteli kebe ꞌbeye ma ꞌdɔ kuꞌdu ye gɔmo mï paꞌdo ꞌba Gehena ne.
16Buꞌbu ziye kpe bɔ kɔmɔ kölu kiterike tokɔkɔ lëpï ye naga nime. Mï akiyandi ꞌbe iyake te ɔdɔ bɔ mɔtɔ kulömu rɔ bo ti rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba lömu nima oꞌdɔ ɔtɔ dë. Ne ɔdɔ bo kulömu rɔ bo ti yamo köbököbö ꞌba mï rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba nima, lömu nima udödu bo ꞌdeni. 17Kpe bɔ kɔmɔ kölu rumö naga nime. Wa ma yala na kulöwö rɔ dɔ kiteli? Yamo köbököbö ꞌba yïmo ala rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba mo na ma kiꞌdi yamo mo nima këdï kulöwö rɔ ma koro? 18Kina gbï iyake te ɔdɔ bɔ mo kulömu rɔ bo ti bi ꞌba akumu lömu abo nima oꞌdɔ ɔtɔ dë. Ne ɔdɔ bo kulömu rɔ bo ti kpa közï ma kiꞌdi dɔmo mo, lömu nima udödu bo ꞌdeni. 19Kpe bɔ kɔmɔ kölu naga nime, wa ma yala na kulöwö rɔ dɔ kiteli? Kpa közï ma kiꞌdi dɔmo, ala bi ꞌba akumu mo na ma kiꞌdi kpa közï kiꞌdi mo këdï rɔ ma koro? 20Römöyï bɔ ame kulömu rɔ bo ꞌdeni ti bi ꞌba akumu, bo ulömu rɔ bo ꞌdeni timo kpaki ti kpa közï kiꞌdi ma dɔmo. 21Kina gbï ɔdɔ bo kulömu rɔ bo ti rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba, bo ulömu rɔ bo ꞌdeni timo gbï ti Bɔkoꞌba ame bo na këdï koloma yïmo yayi ne. 22Kina gbï ɔdɔ bɔ mo kulömu rɔ bo ti mïtɔrɔ bo ulömu rɔ bo ꞌdeni ti kïtï löbu ꞌba Bɔkoꞌba gbï ti bo Bɔkoꞌba mo ma këdï koloma dɔmo.
23Buꞌbu ziye kpe bɔ kɔmɔ kiyandi ni ti Parosi ni, kpe bɔ kɔmɔ kandi naga nime, dɔdoro ame ga pele wötï ne iꞌdike kapa ma ꞌbutë mo gbï zi Bɔkoꞌba. Tine akiyandi ma dɔ kiteli di mï köꞌdu kiꞌdi ame rɔ toꞌdɔ burë rɔ ma kodɔrɔ gbï ti mï koŋmi ti lende koꞌdɔ laka ne na kolake za yaga. Wa naga nime na ꞌdɔ koꞌdɔke ra pili kinza tola mɔtɔ mo. 24Kpe bɔ kɔmɔ kölu kiterike tokɔkɔ lëpï ye naga nime. Kina ŋgï tara, ebeke toga kɔŋɔ na yaga di dɔ mini ziye tine gamele na kuwëke kindiyɔke timo.
25Buꞌbu ziye kpe bɔ kɔmɔ kiyandi ni ti Parosi ni, kpe bɔ kɔmɔ kandi naga nime. Gɔ kösu ti gɔ kitaꞌba ꞌbe ga na ŋge kurögöke rɔ ma kɔpɔ, tine yïmo lɔ ti wa ame ga koꞌdeke ti közï kasi ti mï kututu ꞌbe ga ne. 26Kpe Parosi kɔmɔ kölu naga nime, mï kösu ꞌbe ga na ꞌdɔ kurögöke titi dɔgba kina gɔmo ti këdï ŋgï gbï rɔ ma kɔpɔ.
27Buꞌbu ziye bɔ kɔmɔ kiyandi ni ti Parosi ni, kpe bɔ kɔmɔ kandi naga nime. Kpe ŋgï kɔzɔ dögö ma koꞌba kaŋmi kele naga tara. Ame kinda rɔ ma kele di yaga tine yïmo yayi lɔ ti kiliŋba töku ma keŋme ꞌdeni. 28Kina gbï tara di rɔye yaga indake rɔ bilaka ma laka tine mïye lɔ ti kɔmɔ kandi ni ti lende kënyë.
29Buꞌbu ziye bɔ kɔmɔ kiyandi ni ti Parosi ni, kpe bɔ kɔmɔ kandi naga nime. Ileŋoke dögö bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba kele rɔ dɔ kiteli, kina kïyöruke raba ꞌba ya ma rɔ bɔ lende laka naga ŋgï rɔ mbëmbë. 30Kina gbï iyake te ma këddïke ra ti ꞌbu ye löbu ga mï kada nima yayi dëne inza kodɔꞌbɔke rɔye tïnnï toꞌdɔ wa naga nime lïjë koꞌdɔ ne. Ame lïjë kupö bɔ kumë lende naga nime ne. 31Kina me kilemeke rɔye ꞌdeni rɔ kole ꞌba kole ꞌba bɔ akupö tönë ga. 32Kina ti oteke kɔsɔ eꞌbe ame ꞌbu ye löbu ga kisaki bïcï mo ꞌdeni mɔlo ziye ne.
33Kpe kole ꞌba murë naga nime, rɔ ma tondo mo na ꞌdɔ kɔmɔke kinza ma kodɔ karama ꞌba Gehena dɔye? 34Ne kina me mëdï miya ziye, ti moja bɔ kumë lende ti bɔ kikali lende ti bɔ kɔmɔ kiyandi mɔtɔ ga kako ziye. Kina ti kupöke mɔtɔ ga, kutötïke mɔtɔ ga gbï kina ti kombake mɔtɔ ga di mï rö ꞌba mötu kuwïtïke nduwë rɔ ma kolɔlɔ di mï gawo. 35Kina gɔ köꞌdu mo roma bɔ lende laka pili ti kileki dɔye, kisaki mɔlo di rɔ roma Abele bɔ lende laka ŋbö kömö mï roma Zakariya kole ꞌba Barakiya ame kupöke mï löŋgö rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba ma ti bi ꞌba akumu ne. 36Rɔ ma laka miya ziye roma bɔ lende laka naga nime ti kileki dɔye kpe bilaka ma leꞌjete naga nime.”
Nï Yerosalema
37“Buꞌbu zïyï nï Yerosalema, Yerosalema, ote dɔ bɔ kumë lende ni ꞌdeni kuꞌdu bɔ laja ꞌba Bɔkoꞌba ma koja zïyï naga ti döku. Ti mopi rɔma ŋgï ŋbö mï ndö göyï na ꞌjaa ꞌdɔ mokoko kole ꞌbï naga nima yï soromo ma kɔzɔ ꞌba töru ame kokoko kole ꞌbënï ga ne tara? Tine öꞌbö tuꞌdöŋï döyï mökö. 38Kina me ti kola rö ꞌbï ꞌdeni zïyï rɔ roba. 39Rɔ ma laka miya zïyï, inza koꞌja ma kpe ŋbö kiya te, ‘Yëyï këdï dɔ bɔ ame kako ti möyï ŋere Bɔkoꞌba ne.’”
24Loma Ti Bi Koda
1Kina ɔdɔ Yësu kɔdɔ ꞌdeni yaga di mï reki ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba bo këdï kari ꞌdeni tine, na bɔ kösö gɔ bo ga kebe ŋgï tubï gɔ rö koꞌba nima zi bo. 2Tine bo iya te, “Oŋgɔke ꞌdeni laka? Rɔ ma laka mëdï miya ziye, mï kada mo dayi döku ma kɔtɔ inza kileke mï gɔ bi ꞌbënï. Bɔ ya ti kïtïŋï ꞌdoyi bërï.”
3Kina ɔdɔ Yësu kari ꞌdeni dɔ döku ꞌba Bilaya tine na bɔ kösö gɔ bo ga kako zi bo rɔ dönnï tititi bo. Lïjë iya te, “Ïyëtï te zize, wa naga nime ti koꞌdɔ rönnï nyanya ga? Kina waꞌdi mo ga na ti koꞌdɔ rönnï ame ꞌdɔ këdï rɔ akileme ꞌba tako ꞌbï ame rɔ ŋburuŋburu ꞌba dɔliŋɔ ne?”
4Yësu ileki dɔmo zïnnï, iya te, “Olomake ti bi koda kinza kiꞌdike bɔtɔ kuꞌbölu ye dë. 5Römöyï ma konzi ti kako ti möyï ma kiya te, ‘Ma na rɔ Kurïsïtö.’ Kina lïjë ti kuꞌbölu ma konzi mɔtɔ ga ŋgï. 6Ti kuwöke birɔ ya di ŋgɔsi kina gbï ti lëbï mo ma di bi kɔwɔ. Tine kinza kereke dë römöyï wa naga nime pili ti koꞌdɔ rönnï titi, tine ŋburuŋburu ꞌba dɔliŋɔ na dë gba. 7Römöyï bilaka ame ga rɔ kupö kɔtɔ ne ti kënyï ꞌdeni toꞌdɔ ya ti bilaka mɔtɔ. Kina dɔliŋɔ ti kënyï gbï toꞌdɔ ya ti dɔliŋɔ mɔtɔ. Kina sëyï ti kïzïkïzï ti këdï ꞌdeni ŋgï mï gɔ bi pili. 8Wa naga nime pili ti koꞌdɔ rönnï ŋgï tara rɔ tisaki ꞌba gomɔ kɔzɔ tisaki ꞌba tɔꞌɔ ꞌba kole.
9Kina lïjë ti kebe tindaꞌba ye koto zi bɔ burë ni ꞌdɔ kodɔ karama dɔye kupö ye yaga. Laki pili ti koꞌji ye gɔ lende ma. 10Kina ma konzi mɔtɔ ga di mïye ti koga kpënnï gɔma kebe tususu lëpï nnï ga koꞌji gbï. 11Kina bɔ kumë lende dɔ kïndëndë ma konzi ti kënyï ŋgï kuꞌbölu ma konzi mɔtɔ ga. 12Lende kënyë ti kitaꞌba ꞌdeni kote gɔ bi kina ti akɔꞌɔ ꞌba ya ma konzi kölu ŋgï yaga. 13Tine bɔ ame kiꞌdi mï bo këddï teyi ŋbö kömö mï kada ꞌba tote mo ti kɔmɔ ŋgï di mï tölë. 14Kina laja laka ꞌba ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba nime ti kïyëlë rönï ꞌdeni ŋgï toko mï dɔliŋɔ nime, römöyï ꞌdɔ bɔtɔ ga pili kuwö, kina ꞌjaa ti ŋburuŋburu ꞌba dɔliŋɔ nime kömö.”
Kuruku Kënyë
15“Kina ti koꞌjake kuruku kënyë tönë Danyele bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba kiya köꞌdu mo ne ꞌdeni. Bo ti kari kɔrɔ mï rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba kirasi yaga. (Ame ugu zi bɔ kïdëkï mo ga ꞌdɔ kikali.) 16Kina ꞌdɔ ya ame ga mï Yudayi ne kiriŋa ti kusu dönnï mï döku. 17Bɔ ame këdï yaga tindawo rɔ bo ne kinza dɔ bo kïlëyï dë kpe tɔdɔ titi rö togba wa abo ga. 18Kinza bɔ ame këdï ꞌdeni mï nyaka ne kileki dë kpe kari liŋɔ togba bɔŋgɔ abo.
19Ti këdï rɔ gomɔ ma löbu mï kada mo nima zi ꞌja ame ga rɔ ma kɔmɔ ne. Kina ti këdï gbï rɔ gomɔ ma löbu zi ꞌja ame ga ti kole gba këdï kulu mba ne. 20Tine ititike Bɔkoꞌba kinza bo kiꞌdi kada ꞌba riŋa ꞌbe nime dë këdï mï kada ꞌba bi këyï ame rɔ alïrï ne. Kina kinza kiꞌdi dë gbï këdï mï kada ꞌba rɔ kindawo. 21Römöyï gomɔ ꞌba mï kada mo nima ti këdï ŋgï rɔ dɔ kiteli di dɔ gomɔ mɔtɔ ga ame pele këdï koꞌdɔ rönnï bine mɔlo di bi tisaki mo ne tara ŋbö kömö mï kada nime tɔne. Kina a mɔtɔ ma kɔzɔ ame te inza kpe nati. 22Tine Bɔkoꞌba ileki gɔ töꞌdö mo ꞌdeni ŋge mbowa. Ma kinza tara, dëne bɔtɔ inza kɔmɔ. Tine Bɔkoꞌba ti kileki gɔ töꞌdö mo ꞌdeni ŋge tara gɔ köꞌdu ꞌba ya ame ga bo kigeli ꞌdeni ne.
23Kina ɔdɔ bɔtɔ kiya pele ziye, kiya te, ‘Oŋgɔ te, Kurïsïtö na me,’ ala ‘Kina me ꞌdë,’ kinza kiꞌdi döyï dë gɔmo kɔtɔ te. 24Römöyï ya mɔtɔ ga ti kebe ꞌdeni tidewo rönnï tëgë lïjë na rɔ Kurïsïtö. Kina bɔ kumë lende dɔ kïndëndë mɔtɔ ga ti kënyï ꞌdeni gbï, kina lïjë ti koꞌdɔ gɔ kotɔ ma kinza kiya naga ꞌdeni gbï ti wa ame ga köꞌdu mo ga kigayi bilaka ne, römöyï ꞌdɔ tiyɔzɔ tuꞌbölu ya ame ga pele rɔ ma Bɔkoꞌba kigeli ꞌdeni ne timo. 25Kina me uwöke laka mëdï miya ame ꞌdeni ziye mɔlo gba tötï te.
26Kina ꞌdɔ ɔdɔ bilaka këdï kiya pele te, ‘Bo ëdï yï mökö ꞌdë yayi,’ kinza karike eꞌbe dë. Ala kiya te, ‘Bo ëdï rö bine,’ kinza kiꞌdike eꞌbe dɔye dë gɔmo. 27Römöyï tako ꞌba kole ꞌba bilaka lesi ëdï kako kɔzɔ kpa tɔrɔ kunyï ame köbö di yïbï ŋbö kala dɔ tɔrɔ ne tara. 28Bi ame ti töku teyi raŋga ti kotɔtɔ kpënnï ŋgï teyi.”
Tako ꞌBa Kole ꞌBa Bilaka Lesi
29“Tine welo di pötö gomɔ ꞌba mï kada mo naga nima na kada ti kuyï rönï ŋgï rɔ ma kölu kina nyepe gbï aŋmi dë kpe. Kina ti kiyaya këlu ni ꞌdeni kilayi bërï di mïtɔrɔ. 30Kina kïnë akileme ꞌba tako ꞌba kole ꞌba bilaka lesi ti kinda ŋgï mïtɔrɔ. Kina dɔ kupö pili ꞌba dɔliŋɔ nime ti koꞌja kïnë kole ꞌba bilaka lesi ꞌdeni këdï kako ti pɔli ꞌba mïtɔrɔ mï tigɔ ꞌba löbu dɔ kiteli abo kina ti lïjë kudu ŋgï. 31Birɔ tɔtɔti ma kembe ti kudu. Kina bo ti koja malayika abo ga mï dɔ kumu sowɔ ꞌba dɔliŋɔ nime tutöꞌdu ya ame ga bo kigeli ꞌdeni ne. Kina lïjë ti kutöꞌdu ŋgï di mï kapa dɔliŋɔ ma te ŋbö kömö ꞌdë.”
Dɔŋgala ꞌBa Ŋgërï Këlu
32“Iꞌdike ŋgërï këlu kiyandi ye. Ɔdɔ koŋgɔ rɔ dɔŋgila mo ga këdï köyö solɔrɔ ꞌdeni mbili mo këdï kunzï nima ikali ŋgï kpa dökïkërï ɔwɔ dë kpe. 33Kina gbï tara ɔdɔ koŋgɔke wa naga nime ꞌdeni këdï koꞌdɔ rönnï nima ziye tikali mo ŋgï kada ꞌba tako ꞌba kole ꞌba bilaka lesi ɔwɔ dë kpe.
34Rɔ ma laka mëdï miya ziye, wa naga nime ti koꞌdɔ rönnï gba kota bilaka ma leꞌjete naga nime kote dönnï dë. 35Mïtɔrɔ ni ti dɔliŋɔ ti kiteli tine lende ma inza kote rönï du kɔtɔ te.”
Kada Mo Bɔtɔ Ikali Dë
(MK 13:32-37; LK 17:26-30, 34-36)
36“Tako ꞌba kada mo nima bɔtɔ ma kɔtɔ ikali dë. Malayika ꞌba mïtɔrɔ pele ikali dë. Kina kole ꞌba Bɔkoꞌba pele ikali dë gbï. Bo Bɔkoꞌba ꞌbu na ŋge kikali abo. 37Tako ꞌba kole ꞌba bilaka lesi ti këdï ŋgï kɔzɔ wa ma koꞌdɔ rönï mï kada ꞌba Nowa. 38Römöyï gba kinza mini koso kako dë dɔyayi, bilaka oloma ꞌdeni rɔ tonyo kpënnï tuwë wa gbï togbe rönnï kala ŋbö kömö mï kada nima Nowa këkï mï sorope ne. 39Lïjë ikali a mɔtɔ ma këdï koꞌdɔ rönï dë ŋbö mini koso kudï lïjë pili yaga. Kina ti këdï ŋgï gbï tara mï kada ꞌba tako ꞌba kole ꞌba bilaka lesi.
40Mï kada mo nima bilaka rïyö ti këdï ꞌdeni mï nyaka tine ti kogba mɔtɔ kola ma kɔtɔ. 41Kina gbï tara ꞌja rïyö ti këdï ꞌdeni dɔ toto, tine ti kogba mɔtɔ kola ma kɔtɔ.
42Kina ti olomake ti bi koda römöyï ikalike kada ame ŋere ꞌbe këdï kako yïmo ne dë. 43Kina kɔzɔ ma kikalike, ma kiya te bɔ dɔ liŋɔ këdï kikali kada ame bɔ ꞌbögö këdï kako yïmo ne ra, dëne bo inza köꞌdö. Bo ti koloma rɔ ma koŋgɔ bi ti bi koda kinza bɔ ꞌbögö kodowe bi ra mï rö abo. 44Kina kpe gbï tara olomake ndö ti bi koda römöyï kole ꞌba bilaka lesi ëdï kako mï kada ame komerike dë ꞌdɔ bo kako yïmo ne.”
Bɔ Laja Ma Rɔ Bɔ Lende Kikali
45“Omerike lende ꞌba bɔ laja ma laka rɔ bɔ lende kikali tɔ ma. Bo na rɔ bɔ ame bɔ dönnï kiꞌdi bo mbiri dɔ lëpï bo ga toŋgɔ gɔmo ꞌdɔ tiꞌdi akonyo ꞌbënnï zïnnï mï saa ma laka mo. 46Ti këdï rɔ lɔŋɔ ma löbu zi bɔ laja nima ɔdɔ bɔ dönnï kako koꞌja bo këdï toꞌdɔ mo tara. 47Rɔ ma laka miya ziye, bo ti kiꞌdi bɔ laja nima ŋgï ꞌdɔ këdï mbiri dɔ wa ꞌba mï liŋɔ abo ga pili. 48Ne ɔdɔ bɔ laja nima këdï rɔ bɔ laja ma kënyë bo ti kiya zi gbagba bo, bo kiya te, ‘Aa, löbu ma ëdï kigabi yayi, bo inza kako ca.’ 49Kina bo kebe ŋgï tomba bɔ laja lëpï bo naga nima, bo konyo kpa bo kari tuwë mo ti bɔ layi ni. 50Kina löbu ti kömö ŋgï mï kada ame bo komeri dë ꞌdɔ löbu abo nima kömö yïmo ne. 51Kina löbu abo nima ti komba bo ŋgï kuꞌdu bo mï löŋgö bɔ kɔmɔ kandi ni mï bi ꞌba monɔ ni ti kpa kunyï.”
25Dɔŋgala ꞌBa Yïtötï ꞌButë
1Yësu iya te, “Mï kada mo nima ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba ti këdï kɔzɔ dɔŋgala ꞌba yïtötï ꞌbutë mɔtɔ ga tara, ame lïjë kogba lamba ꞌbënnï ga lïjë kari turë dɔ ꞌjɔkɔ ne. 2Tine ma muyï rɔ rumö, ma muyï mɔtɔ ga na rɔ bɔ lende kikali. 3Ya ma rɔ rumö naga nime ogba lamba ꞌbënnï ga tine ogba ꞌbu mɔtɔ dë teyi. 4Tine ya ma rɔ bɔ lende kikali mo ga ogba ꞌbu ꞌbënnï ga teyi mï guru.
5Kina ɔdɔ ꞌjɔkɔ nima kigabi ꞌdeni kömö dë titi welo tine, lïjë pili iꞌdi ga tinano ŋgï, kina köꞌdö ga ŋgï. 6Mï zana bi ꞌdeni tine na birɔ kudu ŋgï, iya te, ‘ꞌJɔkɔ ömö ꞌdeni. Ɔdɔke turë dɔmo.’
7Kina yïtötï ꞌbutë tönë ga kënyï ŋgï tileŋo lamba ꞌbënnï ga. 8Kina ya ma rɔ rumö tönë ga kënyï kiya zi ya ma rɔ bɔ lende kikali naga nima, iya te, ‘Iꞌdike ꞌbu ꞌbeye mɔtɔ zize, römöyï lamba ꞌbeze ga ëdï ꞌdeni kölu.’
9Tine ya ma rɔ bɔ lende kikali naga nima ileki dɔmo, iya te, ‘Ame ɔꞌbɔ ze dë kpaki tiye, ne laka arike zi bɔ ndögö ꞌdɔ kugöke zi gbagba ye.’
10Kina yïtötï ma rumö tönë ga kënyï ŋgï kari tugö ꞌbu. Tine di pötö lïjë kari ꞌdeni yɔ na ꞌjɔkɔ kömö ŋgï. Kina yïtötï ma muyï tönë ga këdï ꞌbënnï ꞌdeni ndö ne kɔdɔ ŋgï kɔtɔ ti bo mï karama ꞌba gbe kina kurögö kpadörï ŋgï teyi.
11Mbowa ꞌdeni tine na yïtötï ma tönë ga kömö ŋgï kina lïjë kïdëkï, iya te, ‘Ŋere, ŋere, urögö kpadörï zize.’
12ꞌJɔkɔ ileki dɔmo, iya te, ‘Mikali ye dë kɔtɔ te.’”
13Yësu ileki gɔmo, iya te, “Kina ti olomake ti bi koda römöyï kada ꞌba tako ꞌba ŋere ꞌbe ikalike dë.”
Dɔŋgala ꞌBa Bɔ Mɔri Mɔtɔ
14“Mï kada mo nima ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba ti këdï kɔzɔ bɔ mɔri mɔtɔ ame kënyï kari dɔ liŋgere ne tara. Di mï tënyï abo bo ïdëkï bɔ laja abo ga kako zi bo. Kina bo kose gɔ wa abo ga ŋgï pili zïnnï. 15Bo oza yamo me zïnnï rɔ gege kɔzɔ ame ꞌdɔ lïjë kɔꞌbɔ toŋgɔ gɔmo ne tara. Bo iꞌdi ꞌba bɔ mɔtɔ kïsï ꞌbutë, ꞌba bɔ mɔtɔ kïsï sowɔ kina ꞌba bɔ mɔtɔ kïsï rïyö. Kina bo kënyï ŋgï kari dɔ liŋgere abo nima.
16Kina bɔ ma tönë kogba ꞌba bo kïsï ꞌbutë ne koloma ŋgï toꞌdɔ ndɔbɔ nduwë timo bo kiꞌdi dɔmo köyö teyi ꞌböwu kïsï ꞌbutë. 17Kina bɔ ma kogba kïsï sowɔ tönë koꞌdɔ gbï tara, bo iꞌdi dɔmo köyö gbï teyi kïsï sowɔ. 18Tine bɔ ma tönë kogba ꞌba bo kïsï rïyö ne, ari kole gö ŋgï na bo kusu yamo ꞌba ŋere abo nima koloma le te yïmo yayi.
19Kina koꞌja gɔmo kigabi ꞌdeni tara tine na bɔ dönnï tönë kileki ŋgï kako tititi gɔ yamo tönë ga di zïnnï. 20Kina bɔ laja ma tönë kogba kïsï ꞌbutë ne kako ŋgï kɔmɔ bo, kina bo koꞌde kïsï ꞌbutë mɔtɔ ŋgï gbï kiꞌdi dɔmo, iya te, ‘Ŋere ma, iꞌdi yamo tönë zö kïsï ꞌbutë, oŋgɔ te kina me miꞌdi dɔmo köyö ꞌdeni teyi gbï kïsï ꞌbutë.’
21Ŋere abo iya te, ‘Ele sowa, nï bɔ laja ndɔbɔ laka nime, oloma ꞌdeni laka toŋgɔ gɔ wa mbowa nime, na laka ti miꞌdi yi këddï ti közï kakpa toŋgɔ gɔ wa ma mbiri. Ako koloma kɔtɔ tö bine mï lɔŋɔ ma nime.’
22Kina bɔ laja ma tönë kogba kïsï sowɔ ne kako ŋgï kɔmɔ bo, iya te, ‘Ŋere ma, iꞌdi yamo tönë zö kïsï sowɔ, oŋgɔ te kina me miꞌdi dɔmo köyö ꞌdeni teyi gbï kïsï sowɔ.’
23Ŋere abo iya te, ‘Ele sowa, nï bɔ laja koꞌdɔ ndɔbɔ laka nime, oloma ꞌdeni laka toŋgɔ gɔ wa ma mbowa nime, ne laka ti miꞌdi yi këddï ti közï kakpa toŋgɔ gɔ wa ma mbiri. Ako koloma kɔtɔ tö bine mï lɔŋɔ ma nime.’
24Kina bɔ laja ma tönë kogba kïsï rïyö ne kako ŋgï kɔmɔ bo, iya te, ‘Ŋere ma, mikali yi nï rɔ bɔ mï kata, gɔ bi ame ga nï na dë pele kulï kupö teyi ne, umu amo ga ŋgï zïyï. Wa ame ga nï na dë pele kubö yïmo ne omɔmi ŋgï zïyï. 25Mere lende ꞌbï ga kina mari mole gö ŋgï mikeki yamo ꞌbï tönë yïmo. Kina me, ëꞌbï na me ogba yayi.’
26Tine ŋere abo ileki dɔmo, iya te, ‘Nï bɔ laja dɔ kënyë bɔ tïkëpï nime. Ikali ma mumu wa di gɔ bi ame ga ma na dë mulï kupö mo ne? Kina ikali ma momɔmi wa ame ga ma na dë mubö ne? 27Ne ma këdï tara oto yamo ma nime dë gɔ waꞌdi zi bɔ ndögö ꞌdɔ bo kugö wa timo ꞌdɔ mako moꞌja dɔmo köyö ꞌdeni mbowa teyi?’ 28Kina ŋere kilende ŋgï zi bɔ laja abo ga, iya te, ‘Ogbake yamo nima yaga di zi bo ꞌdɔ kiꞌdike zi bɔ nime ti kïsï ꞌbutë rïyö ne. 29Römöyï bɔ ame këdï pele timo rɔ mbëmbë ti kogba gbï kiꞌdi doroꞌdo dɔmo ꞌdɔ bo këdï timo rɔ dɔ kiteli. Ne bɔ ame kinza timo ma mbowa ame zi bo yayi ne ti kogba yaga. 30Kina ogbake bɔ laja yawa nime kuꞌduke bo yaga mï bi kölu bi ꞌba monɔ ni ti kpa kunyï.’”
Tako ꞌBa Kole ꞌBa Bilaka Lesi
31“Kina me miya ziye, ɔdɔ kole ꞌba bilaka lesi këdï kako ꞌdeni mï löbu abo ti malayika pili, bo ti koloma ꞌdeni dɔ kïtï dɔ kiteli abo. 32Kina ti kotɔtɔ bilaka ꞌba dɔ kupö naga nime ꞌdeni pili di mï dɔ kumu sowɔ ꞌba dɔliŋɔ nime koꞌde kako kɔmɔ bo. Kina bo ti koza lïjë ꞌdeni di rɔ lëpï nnï kɔzɔ bɔ koda wa ma këdï koza kamölö di rɔ banya tara. 33Bo ti kiꞌdi bɔ lende laka dɔ dörï bo tine bo ti kiꞌdi ama ga dɔ gali bo.
34Kina bo ti kilende zi lïjë ame ga dɔ dörï bo ne, iya te, ‘Akoke kpe ame ꞌbu ma Bɔkoꞌba koꞌdɔ yëyï ꞌdeni dɔye ne. Ako kindaꞌbake dɔliŋɔ ame kileŋo ꞌdeni ziye mɔlo di bi tisaki ꞌba dɔliŋɔ nime ne. 35Römöyï ma rɔ ꞌbö kpe na kiꞌdike akonyo zö. Ma ti koda mini kpe na kiꞌdike zö muwë. Ma rɔ bɔ löwö kpe na kotake ma rɔ ŋba. 36Ma rɔ ma sari rɔ gɔ ŋbululu kpe na kusuke bɔŋgɔ rɔma. Kina mëdï dɔ rɔkɔꞌɔ kpe na kakoke toŋgɔ gɔma, mï maboso kpe na kakoke tori ma.’
37Tine bɔ lende laka naga nima ti kënyï kititi bo, iya te, ‘Wu ŋere, doꞌja yi rɔ ꞌbö ala ti koda mini nyanya mo ga na diꞌdi akonyo zïyï ala mini zïyï kuwë ya? 38Doꞌja yi rɔ bɔ löwö nyanya mo ga na dota yi rɔ ŋba liŋɔ ze, ala rɔ ma sari rɔ gɔ ŋbululu na dusu bɔŋgɔ röyï ya? 39Doꞌja yi dɔ rɔkɔꞌɔ nyanya mo ga ala mï maboso na dako tori yi ya?’
40Tine ŋere ti kileki dɔmo, iya te, ‘Rɔ ma laka miya ziye, wa naga nime kolomake toꞌdɔ mo pele zi löndö ma kɔtɔ mɔtɔ ame ga wötï rɔ lisa ne ma na koꞌdɔke ꞌdeni zö.’
41Kina bo ti kënyï kilende zi ya ama ga dɔ gali ne, iya te, ‘Ënyïke karike yaga di rɔma, kpe ame kulömu ye ꞌdeni tari mï paꞌdo ma ŋburuŋburu ame kileŋo ꞌdeni zi Satani ni ti malayika ma ꞌba bo ga ne. 42Römöyï mëdï pele rɔ ꞌbö iꞌdike ɔtɔ dë zö, ma ti koda mini iꞌdike dë zö muwë. 43Ma rɔ bɔ löwö kina otake ma dë yɔ rɔ ŋba, ma rɔ ma sari rɔ gɔ ŋbululu usuke bɔŋgɔ dë rɔma. Ma dɔ rɔkɔꞌɔ kina gbï mï maboso orike ma dë.’
44Tine lïjë ti kititi gbï, iya te, ‘Wu ŋere, doꞌja yi nyanya mo ga rɔ ꞌbö ala ti koda mini ala rɔ bɔ löwö ala rɔ ma sari rɔ gɔ ŋbululu ala dɔ rɔkɔꞌɔ ala mï maboso kina dokɔnyi yi dë ya?’
45Kina ŋere ti kileki dɔmo, iya te, ‘Rɔ ma laka miya ziye, wa naga nime oꞌdɔke dë du zi löndö ma kɔtɔ mɔtɔ ga ame wötï rɔ lisa ne, ma na ma koꞌdɔke dë ꞌdeni gbï zö.’
46Kina lïjë ti kari ꞌbënnï ŋgï mï paꞌdo ma ŋburuŋburu, tine bɔ lende laka ni ti kari ꞌbënnï ŋgï mï dïdï ma ŋburuŋburu.”
261Kina ɔdɔ Yësu kote tiyandi wa naga nime ꞌdeni pili tine na bo kiya zi bɔ kösö gɔ bo ga, iya te, 2“Kɔzɔ ma kikalike töꞌdö ꞌba karama ꞌba Pasaka ola ꞌdeni ŋge dɔ rïyö. Kina ti kiꞌdi kole ꞌba bilaka lesi ꞌdeni ŋgï közï ya mɔtɔ ga kutötï bo.”
3Mï kada mo nima na löbu ꞌba bɔ akumu ni ti löbu ꞌba bilaka ni kotɔtɔ kpënnï ŋgï liŋɔ ꞌba Kayapa bɔ dɔ bɔ akumu. 4Kina lïjë kususu kpënnï ŋgï ꞌdɔ tindaꞌba Yësu lowo kupö yaga. 5Tine lïjë iya te, “Kinza doꞌdɔke dë mï kada ꞌba karama nime kinza bilaka koꞌdɔ ayayi.”
ꞌJa Mɔtɔ Inzanza ꞌBu Dɔ Yësu
6Kina ɔdɔ Yësu këdï ꞌdeni Betaniya mï liŋɔ ꞌba bɔ mɔtɔ kïdëkï rɔ Simona Bɔ Mönyu tine, 7na ꞌja mɔtɔ kako ŋgï ti kizaza ma kele ꞌba ꞌbu ame ndögö kitigɔ kulöwö naga. Kina lɔko kinzanza ŋgï dɔ Yësu di kpa akonyo yayi. 8Tine ɔdɔ bɔ kösö gɔ bo ga koꞌja tara lïjë ënyï ŋgï rɔ ꞌdïrï. Lïjë iya te, “Irasi wa nime te gɔ waꞌdi? 9ꞌBu nime oꞌja dëne ꞌdɔ kugö ra mökö gɔ koꞌja yamo timo rɔ mbëmbë ꞌdɔ kokɔnyi bɔ lisa timo.”
10Tine Yësu ikali lende ꞌbënnï nima ꞌdeni mɔlo, kina bo kileki zïnnï, bo iya te, “Ëddï koŋbeŋbeke ꞌja nima gɔ waꞌdi? Lɔko oꞌdɔ wa ma kele rɔ mbëmbë ꞌdeni zö. 11Römöyï bɔ lisa ni ëdï koloma nduwë tiye bine. Ne ma ꞌbama minza möꞌbö tiye bine. 12Lɔko odɔ ꞌbu nime ꞌdeni rɔma ꞌdɔ kileŋo rɔma ndö koda dɔ tusu ma. 13Rɔ ma laka mëdï miya ziye, gɔ bi ame ga pili laja laka ma nime këdï kïyëlë rönï teyi mï dɔliŋɔ nime ne, wa nime lɔko koꞌdɔ ne ti kiya ꞌdeni nduwë tomeri gönï timo.”
Tiꞌdi Közï Yësu
(MK 14:10-26; LK 22:3-23; YN 13:21-30)
14Kina bɔ ma kɔtɔ di mï löŋgö ya ma ꞌbutë dɔmorïyö tönë ga ame mo kïdëkï möyï mo rɔ Yuda Isikarita ne kënyï ŋgï kari zi löbu ꞌba bɔ akumu ni. 15Bo iya te, “Waꞌdi ga na ti kiꞌdike zö ɔdɔ miꞌdi közï Yësu ziye?”
Kina lïjë kïtëtë gïrïsï siliŋbi ŋgï ꞌbutë mota kiꞌdi zi bo. 16Kina ŋgï mï saa mo nima na Yuda kiꞌdi ŋgï toma kɔri ma laka ame ꞌdɔ bo kiꞌdi közï Yësu timo zïnnï ne.
Yida Rɔ Ti Roma Yësu
(MK 14:12-26; LK 22:7-23; YN 13:21-30; 1KT 11:23-25)
17Kina mï kada ma dɔndende ꞌba karama ma këdï konyo maŋgolɔꞌbɔ mo kinza laŋga gɔmo nima na bɔ kösö gɔ Yësu ga kako zi bo kiya te, “Oꞌdɔkɔ ꞌdɔ dileŋo gɔ bi ꞌba tonyo karama nime zïyï yala?”
18Bo iya te, “Arike mï gawo yayi zi bɔ tönë ꞌdɔ kiyake zi bo te, ‘Bɔ kɔmɔ kiyandi iya te, kada abo ꞌdeni ŋɔli bo ti koꞌdɔ karama nime liŋɔ ꞌbï ti bɔ kösö gɔ bo ga.’”
19Kina lïjë kari koꞌdɔ ŋgï kɔzɔ lende ame bo kose gɔmo zïnnï ne tara. Lïjë ileŋo a ꞌba karama ŋgï yayi.
20Mï dɔkɔpiyari ꞌdeni na Yësu ni koloma ŋgï bërï kpa akonyo lïjë ti bɔ kösö gɔ bo ga ma ꞌbutë dɔmorïyö. 21Kina ɔdɔ lïjë këdï ꞌdeni kpa akonyo tine na bo kiya te, “Rɔ ma laka mëdï miya ziye, bɔ ma kɔtɔ mɔtɔ di mï löŋgö ye nima bina na këdï kari kususu ma.”
22Kina lïjë ŋgï pili rɔ meri lïjë kebe tititi bo me rɔ kɔtɔkɔtɔ, iya te, “Ma mo na dë ŋgï ɔtɔ ya, ŋere?”
23Yësu iya te, “Bɔ ame ŋgï këdï kusu közï bo aa mï lebe kɔtɔ tö ne na ŋgï këdï kususu ma. 24Kole ꞌba bilaka lesi ëdï kölë ŋgï kɔzɔ lende ma tönë kugu mï buku ꞌba Bɔkoꞌba gɔ köꞌdu abo ne tara. Tine buꞌbu zi bɔ ma kususu bo nima. Ma laka mo dëne ꞌdɔ köyö bo dë ka ndeŋi.”
25Kina Yuda bɔ ma kari kususu bo mo tönë kënyï kititi iya te, “Ma na dë ŋgï ɔtɔ ya, ŋere?”
Yësu iya te, “Nï na kiya ëꞌbï tara.”
26Kina ɔdɔ lïjë këdï ꞌdeni kpa akonyo yayi tine, na Yësu kogba maŋgolɔꞌbɔ ŋgï kileki yëëꞌdï mo zi Bɔkoꞌba na bo konye ŋgï kiꞌdi zi bɔ kösö gɔ bo ga. Bo iya te, “Me, ogba konyo. Ame na rɔ yida rɔma.”
27Kina bo kogba kösu bo kileki yëëꞌdï mo. Kina bo kiꞌdi zïnnï, bo iya te, “Rɔ gɔye pili uwëke di yïmo. 28Römöyï ame na rɔ roma ma ame kulöwu ꞌdeni gɔ ma konzi tola mo gɔ lende kënyë. Ame kina lömu ꞌba Bɔkoꞌba kɔrɔ ꞌdeni dɔmo ne. 29Minza muwë akuwë nime kpe, tine ti muwë ma laꞌja ꞌjaa tiye mï kada mo di mï ŋere löbu ꞌba ꞌbu ma.”
Yësu Iya Kpa Koga ꞌBa Pïtörö
(MK 14:27-31; LK 22:31-34; YN 13:36-38)
30Kina ɔdɔ lïjë koba ŋgala ꞌdeni na lïjë kari ŋgï dɔ döku ꞌba Bilaya. 31Kina Yësu kiya zïnnï, iya te, “Mï korɔndɔ nime tɔne ëddï kiriŋake me di rɔma. Römöyï ugu ꞌdeni mɔlo mï buku ꞌba Bɔkoꞌba iya te, ‘Ti mupö bɔ koda kamölö yaga, kina dɔtumu ꞌba kamölö ti kitaꞌba ŋgï.’ 32Ne ɔdɔ mënyï mɔdɔ ꞌdeni yaga di mï tölë ti mari dɔgba kɔmɔye mï Galilaya.”
33Pïtörö ënyï kiya zi bo, iya te, “Ma ꞌbama minza mola göyï ɔdɔ ya ma laki pili kola göyï pele.”
34Yësu ileki dɔmo zi Pïtörö, iya te, “Rɔ ma laka mëdï miya zïyï, mï korɔndɔ nime tɔne gba kinza gɔŋgɔ kidapa dë, ëddï koga kpëyï gɔ lende ma ŋbö mï mota, kiya te ikali ma dë.”
35Pïtörö iya te, “Ɔdɔ koꞌdɔkɔ pele tupö ma kɔtɔ tïyï minza moga kpama.”
Kina bɔ kösö gɔ Yësu mɔtɔ mo naga nima kiya gbï pili tara.
Yësu Ititi Bɔkoꞌba Gɔ Gomɔ Ma Këdï Kömö Zi Bo
36Kina Yësu kënyï kari ŋgï tïnnï mï gɔ bi mɔtɔ kïdëkï rɔ Getesemane. Kina bo kiya zïnnï, bo iya te, “Olomake tötï bine, mëdï mari mbowa dɔgba tilende zi Bɔkoꞌba.”
37Bo ogba Pïtörö ni ti kole rïyö ꞌba Zebedayo ga kari timo. Kina meri kiꞌdi toso ŋgï mï bo kumïkï bo. 38Kina bo kiya ŋgï zïnnï, bo iya te, “Meri oso ꞌdeni ŋgï yïmö kɔzɔ ëdï kupö ma. Olomake bine ti bi koda kɔtɔ tö.”
39Kina bo kari mbowa dɔgba na bo kolɔdɔ bërï kutuꞌbö kɔmɔ bo bërï tilende zi Bɔkoꞌba. Bo iya te, “Baba, ɔdɔ ꞌdɔ kɔꞌbɔ ŋgï toꞌdɔ mo tara, iyese kösu ꞌba gomɔ nime yaga di kɔmɔ ma. Tine kinza koꞌdɔ dë gɔ akoꞌdɔkɔ ma tine oꞌdɔ ŋge gɔ akoꞌdɔkɔ ꞌbï.”
40Kina ɔdɔ bo kileki kako zi bɔ kösö gɔ bo tönë ga tine bo ako koꞌja lïjë köꞌdö ꞌdeni. Kina bo kiya zi Pïtörö, bo iya te, “Kpe nime, gɔ waꞌdi na kɔꞌbɔke dë toda bi tö pele ŋge mï saa kɔtɔ ya? 41Olomake ti bi koda ti mötu koꞌdɔ kinza koto ye ra mï akiyɔzɔ. Rɔ ma laka mï oꞌdɔkɔ ŋgï tine yida rɔ tigɔ mo inza.”
42Kina bo kari ꞌböwu ꞌdeni rɔ mï rïyö mo nati tilende zi Bɔkoꞌba. Bo iya te, “Baba, ɔdɔ kiya te tiyese kösu nima yaga koꞌdɔ rönï rɔ a ma kinza ne ꞌdɔ muwë ŋgï titi du, iꞌdi akoꞌdɔkɔ ꞌbï koꞌdɔ rönï.”
43Kina bo kileki ꞌböwu kako koꞌja bɔ kösö gɔ bo tönë ga këdï gbï bi töꞌdö. Römöyï lïjë ëdï ꞌdeni ŋgï kinano rɔ tinano. 44Kina bo kënyï ꞌböwu kari tilende zi Bɔkoꞌba ꞌdeni rɔ mï mota mo nati, gbï tiya lende kɔtɔkɔtɔ tönë ga. 45Kina bo kileki kako gbï zïnnï, bo kiya te, “Ëddïke gba bi töꞌdö tindawo rɔye? Saa mo ɔꞌbɔ ꞌdeni ame ꞌdɔ kiꞌdi kole ꞌba bilaka lesi közï bɔ lende kënyë. 46Ënyïke tɔrɔ darike. Oŋgɔke te, bɔ ma kususu ma mo tönë bo ömö ꞌdeni.”
Tindaꞌba Yësu
(MK 14:43-50; LK 22:47-53; YN 18:3-12)
47Kina ɔdɔ Yësu këdï gba kilende te tine, na Yuda kömö ŋgï. Bo rɔ ma kɔtɔ mɔtɔ di mï löŋgö ya ma ꞌbutë dɔmorïyö naga nima. Bo ako ti tïndï ꞌba bilaka ma konzi gɔ bo, ya mɔtɔ ga ꞌbënnï ti mbele mɔtɔ ga ti mɔbɔ. Ya naga nima löbu ꞌba bɔ akumu ni ti löbu ꞌba bilaka na koja lïjë. 48Yuda bo iya dɔŋgala mo ga ꞌdeni mɔlo zïnnï te, “Bɔ ame ɔdɔ koŋgɔke mari mome mbili mo nima bo na. Kina ꞌdɔ kindaꞌbake bo ŋgï.”
49Kina bo kako zi Yësu, bo kiya te, “Ŋere ma, mötö zïyï.” Kina bo kome mbili Yësu ŋgï.
50Yësu iya te, “Bɔ pɔri ma, ako titi gɔ waꞌdi?”
Kina lïjë kako kindaꞌba Yësu ŋgï nyowi. 51Kina bɔ mɔtɔ ame këdï ti Yësu yayi ne kënyï ŋgï kotɔ mbele abo koga dɔ bɔ laja mɔtɔ ꞌba bɔ dɔ bɔ akumu timo. Kina koke mbili mo ŋgï yaga. 52Tine Yësu iya te, “Ileki mbele ꞌbï gɔ bi mo. Römöyï lïjë ame ga pili kindaꞌba mbele ti kölë dɔ mbele. 53Omeri ꞌbëyï iya te, ɔdɔ mititi ꞌbu ma bo ti kokɔnyi ma dë? Ɔdɔ mititi, bo ëdï koja tïndï ꞌba malayika ma konzi ŋgï kako welo zö. 54Ne ɔdɔ këdï ꞌdeni tara ꞌböwu dëne ti koꞌdɔ rönï tondo kɔzɔ lende ame kugu mï buku ꞌba Bɔkoꞌba ame kiya te ꞌdɔ koꞌdɔ rönï te ne?”
55Kina Yësu kilende zi tïndï tönë ga, iya te, “Akoke ti mbele ni ti mɔbɔ tindaꞌba ma kɔzɔ bɔ ꞌbögö tara ya? Me moloma tiyandi bilaka rɔ kɔmɔ kada mï reki ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba ne indaꞌbake ma dë di yayi gɔ waꞌdi? 56Ne ame oꞌdɔ rönï ꞌdeni ꞌdɔ këdï kɔzɔ lende ma tönë bɔ kumë lende ni kugu mï buku ꞌba Bɔkoꞌba ne.”
Kina bɔ kösö gɔ bo ga kitaꞌba ëꞌbënnï ŋgï kiriŋa kola bo.
Oto Yësu Liŋɔ ꞌBa Kayapa
(MK 14:53-65; LK 22:54-55, 63-71; YN 18:13-14, 19-24)
57Bɔ kindaꞌba Yësu naga nima oto bo kari liŋɔ ꞌba Kayapa bɔ dɔ bɔ akumu. Gɔ bi nima na bɔ kɔmɔ kiyandi ꞌba köꞌdu kiꞌdi ni ti löbu ꞌba bilaka ni kotɔtɔ dönnï ꞌdeni teyi. 58Tine Pïtörö ozi nduwë gɔ Yësu rɔ ma kɔwɔ ŋbö bo kɔdɔ mï liŋɔ ꞌba bɔ dɔ bɔ akumu nima. Bo ɔdɔ mï liŋɔ koloma ŋgila bɔ kanya naga nima yayi toŋgɔ ŋburuŋburu ꞌba lende nima.
59Kina löbu ꞌba bɔ akumu ni ti turu naga nima pili kotɔŋi rönnï rö yayi ne koloma ŋgï toma lende bëtï mɔtɔ ame ꞌdɔ kodɔrɔ bïcï lende timo rɔ Yësu ne, ꞌdɔ kupö bo gɔmo. 60Tine bɔ kodɔrɔ bïcï lende ma bëtï ma konzi mɔtɔ ga ako pele lïjë oꞌja lende ma kodɔrɔ ɔtɔ mo dë du te. Kina rɔ ŋburuŋburu mo na ya ma rïyö mɔtɔ ga kako 61kiya te, “Bɔ nime iya te, bo ëdï kɔꞌbɔ tïyëyï rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba yaga kina bo ti koꞌba kileki teyi mï töꞌdö dɔ mota.”
62Kina bɔ dɔ bɔ akumu nima kënyï kititi bo, iya te, “Inza ti dɔ lende kileki mɔtɔ gɔ susu nime ya naga nime këdï koꞌdɔ röyï ne?”
63Tine Yësu utï abo dë. Kina bɔ dɔ bɔ akumu nima kileki kiya zi bo, iya te, “Ulömu röyï di kɔmɔ ma bine ti möyï Bɔkoꞌba bɔ dɔ dïdï, kiya zize ɔdɔ nï na ŋgï rɔ Kurïsïtö kole ꞌba Bɔkoꞌba ame koja di mïtɔrɔ ne.”
64Yësu iya te, “Nï na kiya ëꞌbï tara. Ne rɔ ma laka mëdï miya ziye, ti koꞌjake kole ꞌba bilaka lesi ꞌdeni koloma kada mɔtɔ dɔ dörï Bɔkoꞌba tigɔ dɔ kiteli këdï kako bërï di mïtɔrɔ ti pɔli.”
65Kina ɔdɔ bɔ dɔ bɔ akumu nima kuwö lende nime te yɔ na bo kirica bɔŋgɔ ŋgï yaga di rɔ bo, bo iya te, “Uwöke dölï abo nima ꞌdeni? Doꞌdɔkɔ a mɔtɔ rɔ bɔ kodɔrɔ bïcï lende rɔ bo dë kpe. Kpe nime pili uwöke dölï abo nima ꞌdeni. 66Tine waꞌdi na komerike ꞌbeye gɔmo?”
Lïjë iya te, “Bo irasi lende ꞌdeni, bo kölë ŋgï yaga.” 67Kina lïjë kotoꞌbi woro ŋgï kɔmɔ bo kina komba bo ŋgï. Ya ma kokɔsɔ bo naga nima ebe tiya mo tëgë, 68“Nï Kurïsïtö, umë te zize, yë na kokɔsɔ yi?”
Kpa Koga ꞌBa Pïtörö
(MK 14:66-72; LK 22:56-62; YN 18:15-18, 25-27)
69Tine Pïtörö ëdï gba mï liŋɔ yayi. Kina nyiti mɔtɔ ame rɔ bɔ laja ꞌba bɔ dɔ bɔ akumu ne kako kiya te, “Oꞌja nï gbï ti Yësu ꞌba Galilaya ꞌdi?”
70Tine Pïtörö andi gɔmo di kɔmɔ lïjë pili, iya te, “Mikali eꞌbe tɔ nima këddï kiyake ne dë.”
71Kina bo kënyï kari yaga kpa reki. Kina nyiti mɔtɔ ame gbï rɔ bɔ laja yayi ne kako gbï koꞌja bo. Kina lɔko kiya zi ya ama ga yayi ne tëgë, “Bɔ nime bo gbï ti Yësu ꞌba Nazareta.”
72Kina bo kileki dɔmo gbï kandi gɔmo kiya te, “Mulömu rɔma, rɔ ma laka mikali bɔ nima dë.”
73Kina mbowa ꞌböwu na ya ma këdï kɔrɔ yayi naga nima kako zi bo, iya te, “Rɔ ma laka nï lëpï ꞌba bɔ nima na gbï römöyï kpa nima këddï kilende timo ne na kileme yi ꞌdeni.”
74Tine Pïtörö iya te, “Ece mïtɔrɔ ne, mikali bɔ nima dë.”
Kina gɔŋgɔ kidapa ŋgï. 75Kina Pïtörö komeri gɔ lende ꞌba Yësu tönë ŋgï, ame bo kiya te, “Gba kinza gɔŋgɔ kidapa dë ti koga kpëyï gɔma mï mota.” Kina bo kënyï ŋgï kari kudu rɔ ma kënyë.
271Mɔlo mï dɔŋbɔ mo nima na löbu ꞌba bɔ akumu ni ti löbu ꞌba bilaka ni kususu kpënnï ŋgï rɔ Yësu ꞌdɔ kupö yaga. 2Kina lïjë kudödu bo ŋgï koto kari zi Pilato turu bɔ dɔliŋɔ ꞌbënnï.
Tölë ꞌBa Yuda
3Kina ɔdɔ Yuda bɔ susu tönë kuwö ꞌdeni kodɔ kpa Yësu ꞌdeni tupö mo tara tine, bo otɔ dɔ bo ŋgï di mï lende kënyë abo nima. Kina bo kari ŋgï ti gïrïsï ꞌbutë mota tönë kileki zi löbu ꞌba bɔ akumu ni ti löbu ꞌba bilaka ni. 4Bo iya te, “Moꞌdɔ lende kënyë ꞌdeni sowa ti tususu bɔ kinza kirasi ɔtɔ nime ꞌdɔ kupö yaga.”
Lïjë iya te, “Ama ndɔbɔ ze na dë kpe, ꞌbëyï na ꞌdeni yayi.”
5Kina Yuda kulï gïrïsï nima ŋgï bërï mï rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba yayi. Kina bo kɔdɔ ŋgï kari kosi mugu bo yaga.
6Löbu ꞌba bɔ akumu ni utöꞌdu gïrïsï nima, tine lïjë iya te, “Gïrïsï nime ꞌdeni rɔ gïrïsï ꞌba roma. Inza kpe rɔ ma laka mï kɔri ꞌba köꞌdu kiꞌdi ze ꞌdɔ tiꞌdi mo mï yamo ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba.”
7Kina ɔdɔ lïjë kote lende mo ꞌdeni kɔrɔ dɔmo tine, lïjë ari kugö nyaka kënyë ꞌba bɔ laꞌba mɔtɔ ŋgï timo, ꞌdɔ këdï rɔ bi ꞌba tusu bɔ löwö teyi. 8Gɔ köꞌdu mo na ꞌdɔ kïdëkï nyaka nima rɔ nyaka ꞌba roma nduwë ŋbö koꞌja kabate ne. 9Kina me oꞌdɔ rönï ꞌdeni ꞌdɔ këdï kɔzɔ wa ma tönë Yeremaya bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba kiya ne tara, ame kiya te, “Lïjë ogba gïrïsï siliŋbi ꞌbutë mota ko gɔ ndögö ame bilaka mo ga Yisarele ni kɔrɔ ꞌdeni dɔmo ꞌdɔ kugö bo timo ne. 10Kina lïjë kiꞌdi kugö nyaka ꞌba bɔ laꞌba ŋgï timo kɔzɔ ame ŋgï Bɔkoꞌba kiꞌdi köꞌdu mo zö ne.”
Yësu Ɔrɔ Kɔmɔ Pilato
(MK 15:2-5; LK 23:3-5; YN 18:33-38)
11Tine Yësu ɔrɔ ꞌdeni kɔmɔ Pilato turu bɔ dɔliŋɔ yayi. Kina bo kënyï kititi Yësu, iya te, “Nï na rɔ ŋere bɔ dɔliŋɔ ꞌba Yudayi?”
Yësu iya te, “Nï na kiya ëꞌbï tara.”
12Kina ɔdɔ löbu ꞌba bɔ akumu ni ti löbu ꞌba bilaka ni kebe pele tususu bo tine bo ileki dɔmo dë. 13Kina Pilato kiya te, “Uwö lende naga nime këdï kususu yi timo ne dë?”
14Tine Yësu ileki dɔ lende nima dë kɔtɔ te. Gɔ köꞌdu mo na lende mo kigayi Pilato ŋgï.
15Römöyï mï kada ꞌba karama ꞌba Pasaka pili turu bɔ dɔliŋɔ nima öꞌbö nduwë tope bilaka kɔtɔ yaga di mï maboso rɔ bɔ ame bilaka kiteri ꞌdɔ koja ne. 16Tine mï kada nima yayi bɔ maboso ma dɔ kïlëbï mɔtɔ kïdëkï möyï mo rɔ Yësu Baraba ëdï mï maboso yayi. 17Kina ɔdɔ tïndï kotɔtɔ rönnï ꞌdeni yayi Pilato ititi lïjë, iya te, “Bɔ ma yala na koꞌdɔkɔke ꞌdɔ moja ziye? Yësu Baraba, ala Yësu ame kïdëkï rɔ Kurïsïtö ne?” 18Römöyï bo ikali rɔ ma laka löbu ꞌba Yudayi ni ombi mïnnï rɔ Yësu na ma lïjë kiꞌdi közïmo zi bo ne.
19Kina kota Pilato këdï gba dɔ kïtï ꞌba burë yayi tine na ꞌja abo koja laja ŋgï zi bo, iya te, “Kinza koꞌdɔ a ma kɔtɔ mɔtɔ te dë zi bɔ kinza kirasi ɔtɔ nima, römöyï ti korɔndɔ ene nyï oŋbeŋbe ma sowa gɔ köꞌdu abo.”
20Tine löbu ꞌba bɔ akumu ni ti löbu ꞌba bilaka ni ocɔ ŋgï zi tïndï naga nima ꞌdɔ kititi Baraba na ꞌdɔ kope, tine ꞌdɔ kupö Yësu yaga. 21Pilato ënyï kititi tïndï naga nima ꞌböwu gbï, iya te, “Di mï löŋgö ya rïyö naga nime, bɔ ma yala na koꞌdɔkɔke ꞌdɔ mope ziye?”
Lïjë iya te, “Baraba.”
22Pilato iya te, “Ne ꞌdɔ moꞌdɔ waꞌdi zi Yësu ame kïdëkï rɔ Kurïsïtö ne ya?”
Lïjë pili iya te, “Utötï bo.”
23Tine Pilato ileki kititi, iya te, “Ne lende kënyë waꞌdi na bo kirasi ya?”
Tine lïjë ulörï ŋgï rɔ ma kembe, iya te, “Utötï bo.”
24Kina ɔdɔ Pilato koŋgɔ lende nima ꞌdeni ŋgï dɔmo kinza tara tine, za ꞌdɔ koꞌde ayayi, kina bo kogba mini ŋgï kurögö közï bo timo di kɔmɔ tïndï naga nima. Bo iya te, “Közö rɔ ma kɔpɔ di mï roma bɔ nime. Omake eꞌbe rɔye timo.”
25Tïndï naga nima pili ileki dɔmo, iya te, “Roma bo kɔrɔ ka ŋgï dɔze gbï dɔ kole ze ga.”
26Kina Pilato kope Baraba ŋgï zïnnï. Tine bo iꞌdi komba Yësu ŋgï ti nyɔꞌbɔ, bo kiꞌdi zi bɔ kanya ꞌdɔ kari kutötï.
Tögö Yësu
27Kina bɔ kanya naga nima koto Yësu ŋgï kari mï liŋɔ ꞌba turu bɔ dɔliŋɔ nima. Kina dɔtumu ꞌba bɔ kanya kotɔtɔ rönnï ŋgï pili kuru dɔ bo yayi. 28Kina lïjë kolɔ bɔŋgɔ ꞌba rɔ bo ŋgï yaga lïjë kolɔ bɔŋgɔ kasi ꞌba ŋere rɔ bo. 29Kina lïjë koꞌdɔ kono ŋgï kɔzɔ a ꞌba dɔ ŋere tara kutuꞌbö dɔ bo. Kina lïjë kiꞌdi kulöru közï bo ma dörï. Kina lïjë kolɔdɔ bërï kɔmɔ bo tögö bo rɔ laŋa, kiya te, “Mötö zïyï, bɔ dɔliŋɔ ꞌba Yudayi.”
30Lïjë otoꞌbi woro rɔ bo lïjë kogba kulöru nima komba dɔ bo timo. 31Kina ɔdɔ lïjë kote tögö bo ꞌdeni rɔ laŋa tine, lïjë olɔ bɔŋgɔ tönë ŋgï yaga di rɔ bo na lïjë kileki kolɔ bɔŋgɔ ma mɔlo ꞌba bo tönë ŋgï rɔ bo. Kina lïjë kari ŋgï ti bo tutötï bo.
Tutötï Yësu
(MK 15:21-32; LK 23:26-43; YN 19:17-27)
32Di gɔ kɔri na dönnï kondɔsɔ ŋgï ti bɔ mɔtɔ di Kurënë möyï mo rɔ Simona. Kina bɔ kanya naga nima kutörï bo ŋgï tombi ŋgërï ꞌba tari tutötï Yësu dɔmo nima. 33Kina lïjë kömö ŋgï gɔ bi mɔtɔ ame kïdëkï rɔ Gɔlɔgɔta, ꞌjɔ ꞌba lende mo tëgë, “Kulöŋbö dɔ.” 34Kina lïjë kiꞌdi layi mɔtɔ kudölö yïmo ti wɔwɔ ꞌba rɔ kïdïkï ŋgï kpa Yësu. Tine ɔdɔ bo kinene ꞌdeni tara bo uwë dë kpe. 35Kina lïjë kutötï bo ŋgï, lïjë koza bɔŋgɔ abo ga rɔ gɔ rönnï ti tuꞌdu mo ti bödö. 36Kina lïjë koloma ŋgï yayi toda bo.
37Lïjë iꞌdi akugu ame rɔ susu ꞌba rɔ bo ne bi dɔ bo dɔ ŋgërï tɔrɔ yayi, ame kugu ꞌdeni, kiya te, “Yësu Ŋere Bɔ Dɔliŋɔ ꞌBa Yudayi.” 38Ya mɔtɔ ga rïyö rɔ bɔ akolɔ utötï gbï ŋgila bo yayi. Mɔtɔ dɔ dörï bo kina mɔtɔ dɔ gali bo.
39Bilaka ame ga pili këdï kudö kebe gɔ kɔri nima ne ombamba dönnï zi bo kitiꞌja bo, 40iya te, “Nï bɔ kiteri titikɔ rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba ꞌdɔ kubö kileki teyi mï töꞌdö dɔ mota nime, ɔdɔ këddï ŋgï rɔ kole ꞌba Bɔkoꞌba olɔ röyï këkï bërï di dɔ ŋgërï nima.”
41Kina löbu ꞌba bɔ akumu ni ti bɔ kɔmɔ kiyandi ni ti löbu ꞌba bilaka ni koloma gbï tögö bo rɔ laŋa tara. 42Lïjë iya te, “Bo ɔmɔ ya ma laki tine bo ikali dë tɔmɔ gbagba bo. Bo na dë rɔ bɔ dɔliŋɔ ꞌba Yisarele mo tönë? Ɔdɔ bo këkï ꞌdeni bërï di dɔ ŋgërï nima ti diꞌdi dɔze ŋgï pili gɔ lende abo. 43Bo iꞌdi dɔ bo ꞌdeni gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba, bo kiya rɔ bo tëgë bo kole ꞌba Bɔkoꞌba na. Ne ti doŋgɔke tɔne ɔdɔ Bɔkoꞌba ti kɔmɔ bo ya.”
44Kina gbï tara bɔ akolɔ ame pele kutötï ŋgila bo yayi ne ënyï gbï kitiꞌja bo kɔzɔ a nima tara.
Tölë ꞌBa Yësu
(MK 15:33-41; LK 23:44-49; YN 19:28-30)
45Mï zana kada kodɔrɔ ꞌdeni tine na mandölu kutuꞌbö dɔliŋɔ ŋgï kömö ŋbö ndï kada mota. 46Kina ɔdɔ ndï kada kömö ꞌdeni mota rɔ mï dɔkɔpiyari tine, na Yësu kapi ŋgï rɔ ma kembe, tëgë, “Eli, eli, lama sabakatani.” Ame ꞌjɔ ꞌba lende mo tëgë, “Bɔkoꞌba ma, Bɔkoꞌba ma, ola ma ꞌdeni gɔ waꞌdi ga?”
47Ya mɔtɔ ga ame këdï kɔrɔ yayi ne uwö köꞌdu koꞌdɔ nima, na lïjë kiya te, “Bo ëdï kïdëkï Eliya.”
48Kina bɔ mɔtɔ kiriŋa ŋgï kogba lipɔ kusu mï layi ma koꞌbaꞌba, kogba kiraki dɔ kolɔkɔ kiꞌdi kpa bo tëgë ꞌdɔ bo kunzulu. 49Tine ya mɔtɔ ga iya te, “Ɔrɔ te. Ti doŋgɔke ɔdɔ Eliya ti kako kɔmɔ bo ya.”
50Kina Yësu kapi ŋgï gbï rɔ ma kembe kina bo kulöku ŋgï. 51Kina bɔŋgɔ ma koke mï rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba timo tönë kotopa ŋgï di tɔrɔ ŋbö kömö bërï. Dɔyayi iyaya rönï kina döku ma konzi kitikɔ ŋgï. 52Dögö ni unyë rönnï ŋgï rɔ gböŋö kina töku bilaka ma konzi ame ga rɔ bɔ kiꞌdi dönnï gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba ne kënyï kɔdɔ ŋgï kïdïdï yaga. 53Lïjë ɔdɔ yaga di mï dögö ꞌbënnï ga. Kina ɔdɔ Yësu kɔdɔ ꞌdeni di mï tölë tine na lïjë kari ŋgï mï Yerosalema gawo kɔtɔ laka tönë, ame bilaka ma konzi koꞌja lïjë ꞌdeni di yayi.
54Tine ɔdɔ bɔ dɔ bɔ kanya naga nima ti bɔ kanya abo ga ame këdï koda Yësu yayi ne koꞌja kïzïkïzï nima ꞌdeni tara ti wa ame ga pili koꞌdɔ rönï ne tine, lende mo oꞌde tikere ŋgï zïnnï. Lïjë iya te, “Rɔ ma laka bɔ nime ŋgï rɔ kole ꞌba Bɔkoꞌba.”
55ꞌJa ma konzi mɔtɔ ga ëdï gbï yayi toŋgɔ Yësu di bi kɔwɔ. Lïjë nima na rɔ ame ga kösö gɔ bo di Galilaya koloma toja laja zi bo ne. 56ꞌJa mɔtɔ mo ga na rɔ Mariya Magadala ti Mariya ma ꞌba Yakoba ni ti Yesepa gbï ti ꞌja mɔtɔ ame rɔ ma ꞌba kole ꞌba Zebedayo ga ne.
Tusu Yësu
(MK 15:42-47; LK 23:50-56; YN 19:38-42)
57Mï dɔkɔpiyari ꞌdeni na bɔ mɔri mɔtɔ di Arimataya kömö ŋgï. Bɔ nima möyï bo rɔ Yesepa, bo gbï rɔ bɔ kösö gɔ Yësu. 58Kina bo kari ŋgï zi Pilato tititi töku Yësu. Kina Pilato kiꞌdi köꞌdu mo ŋgï ꞌdɔ kiꞌdi töku nima zi Yesepa kombi. 59Kina bo kogba ŋgï kolo mï bɔŋgɔ kaŋmi ame rɔ ma laꞌja ne. 60Kina bo koto ŋgï kari kusu mï tïꞌbörö ꞌba tusu töku abo ame bo koga ꞌdeni rɔ ma laꞌja yɔki döku ne. Kina bo kululu döku ma löbu ŋgï kpamo na bo kari abo ŋgï.
61Mariya Magadala ni ti Mariya mɔtɔ mo tönë ëdï ga koloma rɔ ma koriya ti kpa tïꞌbörö nima yayi.
62Kina ɔdɔ kömö ꞌdeni mï bi këzë mɔtɔ ame rɔ kada ꞌba rɔ kindawo ne tine löbu ꞌba bɔ akumu ni ti Parosi ni otɔtɔ rönnï ŋgï zi Pilato. 63Lïjë iya te, “Ŋere, domeri tönë bine bɔ bëtï nima këdï gba ti kɔmɔ bo, bo iya te, ‘Mï töꞌdö dɔ mota ti mënyï mɔdɔ ꞌböwu di mï tölë.’ 64Kina me ma laka mo zïyï ꞌdɔ kiꞌdi köꞌdu mo gɔ koda bi laka di rɔ dögö nima ŋbö kömö di pötö töꞌdö dɔ mota, römöyï kinza bɔ kösö gɔ bo ga kari kuꞌbögö töku bo ra yaga lïjë kebe tiya mo zi bilaka tëgë, ‘Bo ɔdɔ ꞌdeni di mï tölë.’ Kina ɔdɔ koꞌdɔ rönï ŋgï tara bëtï ma di yïꞌböwu nime ëdï kënyë ŋgï kebe ma dɔgba tönë.”
65Pilato iya te, “Ogbake bɔ kanya kari kiꞌdike koda bi laka di rɔ dögö nima kɔzɔ ame kikalike tara.”
66Kina lïjë kari ŋgï toda dögö nima laka gbï ti tora gɔ döku ꞌba kpamo teyi. Kina lïjë kiꞌdi bɔ kanya ŋgï gbï yayi toda bi.
28Tɔdɔ ꞌBa Yësu Di Mï Tölë
(MK 16:1-10; LK 24:1-12; YN 20:1-10)
1Kina mɔlo mï kano bi ꞌba töꞌdö ma dɔndende ꞌba di pötö kada ꞌba rɔ kindawo nima na Mariya Magadala ni ti Mariya mɔtɔ mo nima kari ga ŋgï toŋgɔ kpa tïꞌbörö tönë. 2Kina tëgë me tondo te yɔ na kïzïkïzï ma kinza kiya kiꞌdi dönï ŋgï. Malayika ꞌba Bɔkoꞌba ako bërï di mïtɔrɔ, kina kululu döku tönë kpa tïꞌbörö nima ne ŋgï yaga bo koloma dɔmo. 3Kïnë bo ŋgï rɔ ma köbö kɔzɔ tɔrɔ kunyï tara, kina bɔŋgɔ ꞌba rɔ bo aŋmi ŋgï kɔzɔ paro. 4Tikere abo iꞌdi bɔ kanya bɔ këdï koda bi naga nima ŋgï rɔmo ga kïlëꞌdï kilaꞌba bërï kɔzɔ töku.
5Tine malayika nima ilende zi ꞌja naga nima, iya te, “Kinza kereke dë römöyï mikali ëddïke rɔ toma Yësu tönë kutötï ne. 6Bo inza kpe bine, bo ënyï ꞌdeni kɔdɔ yaga di mï tölë ko kɔzɔ ma tönë bo kiya ꞌdeni mɔlo ne tara. Ako koŋgɔke gɔ bi ame koꞌba töku bo pa teyi ne. 7Kina arike welo kiyake zi bɔ kösö gɔ bo ga, iyake te, bo ënyï ꞌdeni kɔdɔ yaga di mï tölë. Kina me bo këdï kari ꞌdeni tötï dɔgba kömönnï mï Galilaya, ti lïjë kari koꞌja bo ꞌjaa yayi. Ame na rɔ wa ma ꞌdɔ miya ziye.”
8Kina lïjë kënyï ŋgï di kpa tïꞌbörö yayi rɔ rikamba gbï ti tikere. Tine lïjë lɔ ti lɔŋɔ na lïjë kiriŋa ŋgï tiya mo zi bɔ kösö gɔ bo ga. 9Kina tëgë me tondo te yɔ na Yësu kondɔsɔ ŋgï tïnnï di gɔ kɔri yayi. Bo iya te, “Mötö ziye.”
Kina lïjë kako kindaꞌba ndï bo na lïjë kïlëlu bo ŋgï. 10Tine bo iya te, “Kinza kereke dë. Ari kiyake zi löndö ma ga ꞌdɔ lïjë kari Galilaya, kina lïjë ti koꞌja ma ŋgï di yayi.”
Tugö Kɔmɔ Bɔ Kanya
11Kina ɔdɔ ꞌja naga nima kari ëꞌbënnï ꞌdeni tine na bɔ kanya ma tönë ga këdï koda bi yayi ne mɔtɔ ga kënyï ŋgï kari mï gawo kïyëtï gɔ wa naga nima pili koꞌdɔ rönï ne zi löbu ꞌba bɔ akumu ni. 12Kina löbu ꞌba bɔ akumu ni kotɔtɔ rönnï ŋgï ti löbu ꞌba bilaka ni tususu kpënnï. Lïjë odɔ gïrïsï ŋgï rɔ mbëmbë zi bɔ kanya naga nima 13kina lïjë kususu kpa bɔ kanya naga nima, iya te, “Arike, ɔdɔ bɔtɔ kititi ye iyake te, bɔ kösö gɔ bo ga na kako kuꞌbögö töku bo rɔ mï korɔndɔ koꞌja töꞌdö kindaꞌba ye ꞌdeni. 14Kina ɔdɔ kiya te lëbï mo kömö kɔzɔ a nime te mbili Pilato, ti dïyëyï kpa lende nima ŋgï koꞌdɔ ɔtɔ dë kpe ziye.”
15Kina bɔ kanya naga nima kogba gïrïsï tönë ŋgï lïjë kari koꞌdɔ kɔzɔ ame kiya ꞌdeni zïnnï ne tara. Gɔ köꞌdu mo na lende nime këdï gba nduwë kïlëbï mï löŋgö Yudayi koꞌja kabate ne.
Yësu Ileme Rɔ Bo Zi Bɔ Kösö Gɔ Bo Ga
(MK 16:14-18; LK 24:36-49; YN 20:19-23; NDB 1:6-8)
16Kina bɔ kösö gɔ Yësu ma ꞌbutë dɔɔkɔtɔ naga nima kënyï ŋgï kari dɔ döku tönë mï Galilaya gɔ bi ma Yësu kiya zïnnï tari teyi. 17Kina ɔdɔ lïjë koꞌja bo ꞌdeni tine, lïjë ïlëlu bo ŋgï. Tine pele lende nima gba rɔ ma kïlïkö dɔ ya mɔtɔ ga. 18Kina Yësu kese ŋgɔsi kiya te, “Bɔkoꞌba iꞌdi közï kakpa pili ꞌba mïtɔrɔ ti ꞌba dɔyayi ꞌdeni zö. 19Kina arike ti kiꞌdike dɔ kupö bilaka ꞌba dɔliŋɔ nime pili këdï rɔ bɔ kösö gɔma. Oꞌdɔke bapatisi dönnï mï möyï ꞌbu ma Bɔkoꞌba gbï ti kole ti Nyï Kɔtɔ Laka. 20Iyandike lïjë tuwö dɔ wa ame ga pili mose gɔmo ꞌdeni ziye ne. Kina ti möꞌbö ŋgï tiye ŋbö mï kada ma ŋburuŋburu ꞌba dɔliŋɔ.”