Laja Laka Ma
YOWANI
Kugu
1Lende ꞌBa Bɔkoꞌba
1Mɔlo gba kinza koꞌba dɔliŋɔ nime dë lende ꞌba Bɔkoꞌba ëdï ꞌdeni mɔlo. Bo ëdï bi kɔtɔ ti Bɔkoꞌba kina bo gbï rɔ Bɔkoꞌba. 2Bo ëdï mɔlo ti Bɔkoꞌba di bi ꞌba tisaki bïcï dɔliŋɔ nime. 3Bo na me Bɔkoꞌba koꞌba wa pili ꞌba dɔliŋɔ naga nime ti bo. Oꞌba wa ma kɔtɔ mɔtɔ te dë du kinza bo teyi. 4-5Bo na rɔ ŋgiraꞌda ꞌba dïdï ma laka. Dïdï nima na ꞌdeni rɔ bi kɔpɔ zi bilaka lesi ame këdï koyi bi ꞌdeni mï gɔ bi kölu. Kina bi kölu ikali dë kpe tïyölu mo yaga.
6-7Bɔkoꞌba oja bɔ mɔtɔ kïdëkï möyï mo rɔ Yowani kako tiya lende ꞌba bi kɔpɔ nima zi bilaka ꞌdɔ lïjë pili kiꞌdi dönnï gɔmo. 8Yowani na dë rɔ bi kɔpɔ mo nima. Tine ndɔbɔ abo ŋge rɔ tiya lende mo zi bilaka. 9Omba bi kɔpɔ nima na rɔ bi kɔpɔ ma laka. Bi kɔpɔ nima ëdï kako mï dɔliŋɔ nime ꞌdɔ kiyɔpɔ bi zi bilaka pili.
10Tine lende ꞌba Bɔkoꞌba ëdï ꞌba bo ꞌdeni mɔlo mï dɔliŋɔ nime, ame Bɔkoꞌba koꞌba dɔliŋɔ ꞌdeni pele ti bo tine bilaka mo ga oro bo dë. 11Bo ari mï dɔyayi abo tine bilaka abo ga oꞌdɔkɔ bo dë. 12Kina me bilaka ame ga koꞌdɔkɔ bo kiꞌdi dönnï gɔ lende abo ne, bo iꞌdi lïjë ꞌdeni rɔ kole ꞌba Bɔkoꞌba. 13Bilaka na dë köyö lïjë mɔlo tara rɔ kole ꞌba Bɔkoꞌba. Tine bo Bɔkoꞌba na kiꞌdi lïjë rɔ kole abo ga. 14Lende mo tönë bo na ma kako ꞌdeni rɔ bilaka lesi koloma mï löŋgö ze. Kina me doꞌjake bo ꞌdeni ti löbu abo ꞌba kole kɔtɔ ꞌba Bɔkoꞌba ame kako di zi ꞌbu bo tileme mï këyï ti lende ma kodɔrɔ mo.
15Bo na Yowani kiya lende abo te, “Bɔ tönë moloma tiya lende abo miya te bo ëdï kozi kako di gɔma ne, bo na me ame miya te bo mbiri löbu di dɔma ne. Römöyï mɔlo gba kinza köyö ma dë bo ëdï ꞌba bo ꞌdeni mɔlo.”
16Bo na me köꞌbö ꞌdeni nduwë tiꞌdi yëyï ꞌba Bɔkoꞌba zize ti mï këyï abo. 17Bɔkoꞌba iꞌdi köꞌdu kiꞌdi abo ti Musa. Tine mï këyï abo ti lende laka abo bo ileme ti Yësu Kurïsïtö. 18Bɔtɔ mɔtɔ inza ame koꞌja Bɔkoꞌba. Yësu bo na ŋge rɔ kole kɔtɔ ꞌba Bɔkoꞌba ame bo köꞌbö ŋburu bi kɔtɔ ti Bɔkoꞌba. Kina me bo kiꞌdi ze ꞌdeni dikalike Bɔkoꞌba.
Yowani Bɔ Bapatisi
(MT 3:1-12; MK 1:1-8; LK 3:1-18)
19Lende ame ga Yowani kiya gɔ lende ꞌba Yësu ne kina me. Mï kada ma dɔ kɔtɔ mɔtɔ na turu ꞌba Yerosalema koja bɔ akumu ni ti lëwï mɔtɔ ga kari kititi Yowani ɔdɔ tara ne bo yë mo na. 20Kina ɔdɔ lïjë kari ꞌdeni kititi bo, tine bo andi dë gɔ rɔ bo di zïnnï, bo iya te, “Ma Kurïsïtö ame Bɔkoꞌba këdï koja kako dɔliŋɔ nime bine ne na dë.”
21Kina lïjë kënyï kititi bo, iya te, “Nï Eliya na?”
Bo iya te, “Ma Eliya na dë.”
Lïjë iya te, “Nï na rɔ bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba mo tönë?”
Bo iya te, “Ee.”
22Kina lïjë kënyï kititi bo, iya te, “Ne tine nï yë mo na? Iya röyï zize ꞌdɔ dari diya zi ya ame ga koja ze ne.”
23Yowani ënyï kileki dɔmo zïnnï, iya te, “Ëdï kɔzɔ akugu ꞌba Yesaya ma tönë kiya te, ‘Bɔ mɔtɔ ëdï kuwöwö dɔ bo di yï mökö kiya te, “Ileŋoke kɔri zi ŋere,”’ ne.”
24Kina ya mɔtɔ ga ame Parosi ni koja ne kititi Yowani, 25iya te, “Ne me kiya te nï Kurïsïtö ame Bɔkoꞌba këdï koja kako dɔliŋɔ nime ne na dë, nï Eliya na dë gbï kina nï bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba tönë na dë gbï, ne ëddï kodɔ mini ꞌba bapatisi dɔ bilaka gɔ waꞌdi?”
26Bo iya te, “Ndɔbɔ ma na rɔ toꞌdɔ bapatisi dɔ bilaka ti mini. Ne bɔ mɔtɔ ëdï leꞌjete tiye bine. Kpe ikalike bo dë. 27Bo ëdï kako toꞌdɔ ndɔbɔ di pötö ma bine. Bo mbiri kebe ma. Ma ꞌbama mëdï titiyi. Wari abo pele mɔꞌbɔ dë tope mo.”
28Wa nime oꞌdɔ rönï di Betaniya kapa yöpö ꞌba Yaradene ma kari yïbï. Kina Yowani koloma rɔ todɔ mini ꞌba bapatisi dɔ bilaka di yayi.
Kamölö ꞌBɔꞌbi ꞌBa Bɔkoꞌba
29Mï bi këzë mɔtɔ na bo koꞌja Yësu këdï kako zi bo. Kina bo kënyï kiya zi bilaka naga nima, bo iya te, “Oŋgɔke ti, kamölö ꞌbɔꞌbi ꞌba Bɔkoꞌba tönë këdï kumu ꞌdɔ kombi laŋba ꞌba lende kënyë ꞌba bilaka pili ne bo na me ꞌdë. 30Bo na tönë moloma tiya lende abo, miya te bo ëdï kozi kako di gɔma ne, bo na mbiri löbu rɔ dɔ kiteli di dɔma. Römöyï mɔlo gba kinza köyö ma dë bo ëdï ꞌdeni mɔlo. 31Ma gbï mikali bo dë mɔlo ɔdɔ bo yë ga na. Kina me mako ꞌdeni moꞌdɔ bapatisi dɔ bilaka ti mini ꞌdɔ mileme bo zi bilaka ze ga ꞌba Yisarele.”
32-33Kina Yowani kënyï ŋgï tïyëtï gɔ wa ame ga koꞌdɔ rönnï ne kɔzɔ a nime te. Bo iya te, “Mɔlo mikali bo dë ɔdɔ bo yë na. Tine Bɔkoꞌba bɔ koja ma tako toꞌdɔ bapatisi dɔ bilaka ti mini nime na kiya zö tëgë, ‘Ti koꞌja Nyï Kɔtɔ Laka ꞌdeni ŋgï këdï kako bërï di mïtɔrɔ koloma dɔ bo. Bɔ nima bo na rɔ bɔ ame këdï kako ꞌdɔ koꞌdɔ bapatisi dɔ bilaka ti Nyï Kɔtɔ Laka ne.’ Kina me moꞌja Nyï Kɔtɔ Laka ꞌdeni këdï kako bërï di mïtɔrɔ kɔzɔ matukpuru tara kako köꞌbö ŋgï dɔ bɔ nime bine. 34Moꞌja ꞌdeni ti kɔmɔ ma. Kina me mëdï miya ziye bɔ nime bo na rɔ kole ꞌba Bɔkoꞌba.”
Tisaki Tösö Gɔ Yësu
35Mï bi këzë mɔtɔ ꞌböwu gbï koꞌja bo këdï ti bɔ kösö gɔ bo ga ma rïyö mɔtɔ ga, 36na bo koꞌja Yësu ŋgï këdï kiliŋgere kebe yayi. Kina bo kiya zi bɔ kösö gɔ bo naga nima, bo iya te, “Oŋgɔke tɔ ma. Kamölö ꞌbɔꞌbi tönë Bɔkoꞌba këdï kumu ꞌdɔ kombi laŋba ꞌba lende kënyë ꞌba bilaka pili ne, bo na me ꞌdë.”
37Kina ɔdɔ ya rïyö tönë ga kuwö lende nime te yɔ, na lïjë kënyï ŋgï kösö gɔ Yësu.
38Kina ɔdɔ Yësu kuyï kɔmɔ bo yïꞌböwu tine, bo oꞌja ya rïyö naga nima ŋgï këdï kozi gɔ bo. Kina bo kititi lïjë, bo iya te, “Tondo?”
Lïjë ënyï kileki kiya zi bo tëgë, “Rabi,” ame ꞌjɔ ꞌba lende mo tëgë bɔ kɔmɔ kiyandi, “Ëddï koloma yala?”
39Bo iya te, “Ako koŋgɔke.”
Bo iya tara römöyï gɔ bi ëdï ꞌdeni rɔ mï dɔkɔpiyari. Kina lïjë kari ŋgï koꞌja bi ame bo këdï koloma teyi ne. Kina lïjë köꞌdö ŋgï yayi mï korɔndɔ mo nima.
40Bɔ ma kɔtɔ di mï löŋgö ya rïyö naga nima, möyï mo rɔ Andareya löndö ꞌba Simona Pïtörö ni. 41Kina bo kënyï ŋgï kari zi bɔ löndö bo Simona, bo iya te, “Bɔ tönë Bɔkoꞌba koja ꞌdɔ kako tokɔnyi ze bilaka abo ga ne, doꞌja bo ꞌdeni. Bɔ tönë ꞌbu ze löbu ga kïdëkï möyï bo rɔ Masiya ne.” (Möyï kɔtɔ nime kina ma gbï kïdëkï rɔ Kurïsïtö ne.)
42Kina Andareya koꞌde Simona ŋgï kako zi Yësu. Bo oŋgɔ dɔ Simona. Kina bo kiya te, “Möyï yï rɔ Simona ꞌba Yowani, ne ti miꞌdi möyï yï rɔ Kepa.” (Möyï kɔtɔ nime kina ma gbï kïdëkï rɔ Pïtörö ne ame ꞌjɔ ꞌba lende mo tëgë döku.)
Pïlïpö Ni Ti Natïnëlë
43Mï bi këzë mɔtɔ na Yësu kënyï ŋgï kari Galilaya. Kina bo kari koꞌja Pïlïpö ŋgï di yayi. Bo iya te, “Ako kösö gɔma.”
44Pïlïpö di mï bilaka ꞌba Betesayida dɔyayi ꞌba Andareya ni ti Pïtörö. 45Kina Pïlïpö kari koꞌja Natïnëlë ŋgï, bo iya te, “Bɔ tönë Musa ni ti bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba mɔtɔ ga ma dɔgba naga kiya lende abo ne, doꞌja bo ꞌdeni. Ugu lende ꞌdeni mɔlo mï buku ꞌba Bɔkoꞌba gɔ köꞌdu abo, kina me leꞌjete bo ëdï ꞌdeni mï löŋgö ze. Bo na rɔ Yësu kole ꞌba Yesepa di mï gawo ꞌba Nazareta.”
46Natïnëlë iya te, “Nazareta ni naga nima, lende laka waꞌdi ga na ti kɔdɔ di teyi?”
Pïlïpö ileki gɔmo, iya te, “Ee, ako koŋgɔ titi ti kömöyï.”
47Kina ɔdɔ Yësu bo koŋgɔ Natïnëlë ꞌdeni këdï kako zi bo, bo iya te, “Oŋgɔke, bɔ nime bo na rɔ kupö ma laka ꞌba Yisarele. A mɔtɔ rɔ bëtï inza rɔ bo.”
48Natïnëlë ititi bo, iya te, “Ikali ma tondo ga?”
Bo iya te, “Mɔlo gba kinza Pïlïpö kïdëkï yi dë, moꞌja yi ꞌdeni mɔlo këddï koloma bïcï ŋgërï këlu nima yayi.”
49Bo iya te, “Bɔ kɔmɔ kiyandi, nï na ŋgï rɔ kole ꞌba Bɔkoꞌba. Nï na rɔ ŋere ze ꞌba Yisarele.”
50Bo iya te, “Waꞌdi mo ga na te? Lende nime miya zïyï bine, miya te, moꞌja yi ꞌdeni mɔlo këddï koloma bïcï ŋgërï këlu ne, kina me kikali ma ꞌdeni gɔmo rɔ kole ꞌba Bɔkoꞌba? Lende ꞌbï ele sowa. Ne lende nime koꞌja tɔne ne, ma titi mo na gba. Ma löbu mo ga ëdï gba ame ɔdɔ koꞌja, lende mo ëdï kigayi yi. 51Kina me mëdï miya ziye, kada mɔtɔ ti koꞌjake mïtɔrɔ kurögö rönï ꞌdeni yaga rɔ gböŋö. Kina ti koŋgɔke malayika ꞌba Bɔkoꞌba ꞌdeni këdï kïlëlë rönnï kari tɔrɔ kako bërï zi kole ꞌba bilaka lesi. Lende ma naga nime mëdï miya ne me rɔ lende ma laka.”
2Karama ꞌBa Gbe Mï Kana
1Di pötö töꞌdö dɔ rïyö tine karama ꞌba gbe ëdï Kana mï dɔyayi ꞌba Galilaya. Ma ꞌba Yësu ni ëdï bi ꞌba gbe nima yayi. 2Kina Yësu ni ëdï gbï yayi ti bɔ kösö gɔ bo ga. 3Kina layi kote rönï ŋgï, tine na ma ꞌba Yësu ni kënyï kari kiya zi bo, iya te, “Oŋgɔ te, layi inza kpe.”
4Bo iya te, “Iya, nï na dë ꞌdɔ kiya ndɔbɔ zö. Kada ꞌba tileme ma ömö dë gba.”
5Ma bo iya zi ya ame ga këdï koja laja mï gɔ bi ꞌba karama yayi ne, iya te, “Oꞌdɔke wa pili ame ga bo këdï kiya ziye ne.”
6Dömïrï ꞌba kete mini ma löbulöbu ëdï modɔɔkɔtɔ yayi ame kose ꞌdeni di mï döku ne. Dömïrï naga nima ma kɔtɔ ëdï koto sapiya ŋbö muyï. Kete naga nima na gɔ dölëtï ꞌba Yudayi ni rɔ a ꞌba turögö rɔ wa. 7Kina Yësu kiya zi bɔ koja laja naga nima, iya te, “Oꞌdeke mini koso mï wa naga nime.”
Kina lïjë koꞌde mini ŋgï mï kete tönë ga koso koriya ti kpamo. 8Kina bo kiya zïnnï, bo iya te, “Unöke di mï kete naga nima kotoke kari zi bɔ dɔ gbe nime ꞌdë.”
Kina lïjë kunö ŋgï koto kari. 9Bɔ dɔ gbe nima inene mini tönë Yësu kuyï ꞌdeni rɔ layi ne ŋgï, tine bo ikali dë unö di yala. Bɔ koja laja naga nima na ŋge kikali. Kina bɔ dɔ gbe nima kënyï kiya zi mëꞌdë ꞌba nyiti, 10iya te, “Bilaka pili ëdï koja layi ma kata na titi dɔgba zi ŋba ꞌbënnï ga. Kina ɔdɔ layi kaꞌda ŋba ꞌdeni tine na ꞌjaa këdï koja siŋga ma këpï mo. Ne ꞌbeye tɔ nime layi ma laka na za kusuke dɔmo ŋbö koꞌja kabate.”
11Yësu oꞌdɔ gɔ kotɔ ma dɔgba abo nime ꞌdeni di Kana. Kina bɔ kösö gɔ bo ga kikali bo ŋgï gɔmo rɔ kole ꞌba Bɔkoꞌba.
Tɔdɔ ꞌBa Yësu Mï Reki ꞌBa Rö Löbu
(MT 21:12-13; MK 11:15-17; LK 19:45-46)
12Di pötö lende nima na Yësu ni kënyï ŋgï ti ma bo ni ti löndö bo ga ti bɔ kösö gɔ bo ga kari Kaparanoma. Lïjë kari koloma mbowa yayi.
13Kina ɔdɔ kada ꞌba karama ma löbu ꞌba Yudayi ni ame kïdëkï möyï mo rɔ Pasaka ne kola ꞌdeni ŋgɔsi tine, Yësu ni ënyï ŋgï kari Yerosalema. 14Tine ɔdɔ bo kömö ꞌdeni yayi, bo iteli ŋgï kari mï reki ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba. Bo ari koꞌja bɔ ndögö ni kotɔtɔ rönnï ꞌdeni yayi këdï ga rɔ tugö sa ni ti kamölö ni ti matukpuru ni. Ya mɔtɔ ga këdï ꞌbënnï tutë gïrïsï. 15Kina bo kogba kabi ŋgï koli rɔ nyɔꞌbɔ bo kari koga lïjë timo yaga di yayi ti kamölö ni ti sa ꞌbënnï naga nima. Kina bo kïtïŋï dɔ tarabiza ꞌba bɔ kutë gïrïsï ni ŋgï bërï. Gïrïsï mo ga kolɔdɔ kïyëyï rönï mï yayi. 16Bo iya zi ya ma këdï ꞌbënnï rɔ tugö matukpuru naga nima, bo iya te, “Ënyïke yaga ti eꞌbe naga nima di bine. Rö ꞌba ꞌbu ma nime kinza koꞌdɔke dë kpe rɔ bi ꞌba ndögö.”
17Lende nime iꞌdi bɔ kösö gɔ bo ga ŋgï komeri lende ma tönë kugu ꞌdeni mɔlo mï buku ꞌba Bɔkoꞌba ne, ame kiya te, “Lende ꞌba gɔ rö ꞌbï nime Bɔkoꞌba oŋma dökïꞌdï ma ŋgï kɔzɔ paꞌdo tara.”
18Kina turu ꞌba Yudayi ni kënyï kititi bo, lïjë iya te, “Nï, lende ꞌbï naga nime koꞌdɔ ne, waꞌdi ga na ti koꞌdɔ tɔne ame ꞌdɔ dikali yi timo rɔ ma laka omba Bɔkoꞌba na ŋgï koja yi tako toga bilaka naga nime yaga?”
19Bo ënyï kileki kiya zïnnï, bo iya te, “Rö ꞌba Bɔkoꞌba nime, ɔdɔ kitikɔke yaga, ti moꞌdɔ kileki teyi rɔ ma laꞌja mï töꞌdö dɔ mota.”
20Lïjë iya te, “Rö nime toꞌba mo oto bilaka ŋbö kɔmɔ kɔɔ ꞌbutë sowɔ döömu dɔɔkɔtɔ. Ti kɔꞌbɔ toꞌba mo kileki teyi rɔ ma laꞌja ŋge mï töꞌdö dɔ mota?”
21Dëmba lïjë ikali ꞌjɔ ꞌba lende abo nima dë. Bo ëdï za kiya yida rɔ bo. 22Kina ɔdɔ bo kënyï kɔdɔ ꞌdeni yaga di mï tölë tine, kina ꞌjaa bɔ kösö gɔ bo ga kënyï tomeri gɔ lende tönë ga. Kina lïjë kikali ꞌjaa omba lende nime ëdï ꞌdeni ŋgï rɔ ma laka kɔzɔ lende ma tönë kugu mï buku ꞌba Bɔkoꞌba ne.
23Koꞌja bo këdï Yerosalema yayi mï kada ꞌba karama ꞌba Pasaka nima, bo oloma ꞌdeni toꞌdɔ lende mɔtɔ ga ame lende mo kigayi bilaka ne, kina lïjë kikali ŋgï bo ako di zi Bɔkoꞌba. 24Tine bo ikali lende ꞌbënnï ga me rɔ kɔtɔkɔtɔ. Kina bo oꞌdɔkɔ dë tiya lende abo ga pili zïnnï. 25Bo ikali lende ꞌba dökïꞌdï bilaka me rɔ kɔtɔkɔtɔ kinza ma bɔtɔ kiya zi bo.
3Yësu Ni Ti Nïkuduma
1Bɔ Parosi mɔtɔ kïdëkï möyï mo rɔ Nïkuduma rɔ ma kɔtɔ mɔtɔ di mï löŋgö turu ꞌba Yudayi ënyï kako zi Yësu rɔ mï korɔndɔ. 2Bo ilende zi Yësu, iya te, “Bɔ kɔmɔ kiyandi, dikali ŋgï rɔ ma laka Bɔkoꞌba na me koja yi kako tiyandi kɔmɔze. Römöyï ma kiya te Bɔkoꞌba kinza tïyï dëne inza kikali toꞌdɔ lende naga nime.”
3Yësu iya te, “Rɔ ma laka miya zïyï, ɔdɔ kiya te kileki köyö bilaka mo dë ꞌböwu rɔ ma laꞌja toꞌja ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba nime zi bɔ mo inza du te.”
4Nïkuduma iya te, “Bilaka ame ꞌdeni mbiri rɔ bulöbu te ne ti kileki köyö ꞌböwu rɔ ma laꞌja totondo mo ga? Bo ti kileki ꞌböwu tondo kɔdɔ mï ma bo ꞌdɔ kënyï köyö bo ꞌböwu rɔ ma lölöwö? A mɔtɔ inza kikali toꞌdɔ rönï tara.”
5Yësu iya te, “Rɔ ma laka miya zïyï, bɔtɔ mɔtɔ inza kikali tɔdɔ mï ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba ɔdɔ kiya te köyö bɔ mo dë ꞌböwu titi ti mini ꞌba bapatisi gbï ti Nyï Kɔtɔ Laka. 6Löyö ꞌba bilaka lesi rɔ ꞌba dɔliŋɔ nime, ne löyö ame rɔ ꞌba Nyï Kɔtɔ Laka ꞌba Bɔkoꞌba iꞌdi bilaka rɔ ꞌba Bɔkoꞌba. 7Kina me mëdï miya ꞌdeni ziye, kpe pili oꞌdɔkɔ ꞌdɔ kiꞌdike köyö ye rɔ ma laꞌja. Lende nime igayi yi totondo? 8Lende ꞌba töyö wa rɔ ma laꞌja ti Nyï Kɔtɔ Laka nime ëdï kɔzɔ lende ꞌba lili ame këdï kome ne tara. Uwö birɔ mo ŋgï laka, ne gɔ bi ame kisaki tome di teyi ne, ikali dë. Ikali dë gbï ɔdɔ ako di yala kina ëdï kari yala.”
9Nïkuduma iya te, “Töyö bilaka rɔ ma laꞌja nime, ꞌdɔ koꞌdɔ lende mo tondo?”
10Yësu ileki kiya zi bo, iya te, “Lende nime dëne ꞌdɔ kikali ꞌdeni mɔlo. Ne oꞌja nï ŋgï rɔ bɔ kɔmɔ kiyandi ma löbu ꞌba bilaka ꞌba Yisarele ꞌdi? 11Rɔ ma laka miya zïyï, wa ame ga doꞌja ti kɔmɔze dikali ꞌdeni gbï laka ne, na me dëdï diya ziye. Ne kpe ebeke kilagike ꞌböwu yaga di rɔmo. 12Wa ame ga rɔ ꞌba dɔliŋɔ nime, ɔdɔ miya lende mo pele ziye, ilagike aa yaga di rɔmo. Ne ɔdɔ mënyï miya lende ꞌba wa ꞌba dɔyayi ꞌba mïtɔrɔ ziye inza kilagike gbï di rɔmo? 13Bɔtɔ ma kɔtɔ mɔtɔ ari dë mïtɔrɔ ame ꞌdɔ koꞌde lende mo kako bine. Kole ꞌba bilaka lesi na ŋge kɔtɔ kako di mïtɔrɔ.
14Oŋgɔke, kɔzɔ mï kada ma mɔlo tönë ga ame ꞌbu ze löbu ga këdï mï mökö ne, Musa oꞌbɔꞌbi ꞌbïlëŋï rɔ murë kowe dɔ ŋgërï tɔrɔ ꞌdɔ ɔdɔ bilaka ame këdï kölë ne koŋgɔ kïnë mo ꞌdeni, ꞌdɔ kɔmɔ ŋgï yaga. Kole ꞌba bilaka lesi ëdï gbï tara. Ti kutötï bo ꞌdeni dɔ ŋgërï tɔrɔ 15ꞌdɔ ya ame ga pili kiꞌdi dönnï ꞌdeni gɔ lende abo ne këdï ti dïdï ma ŋburuŋburu.
16Oŋgɔke akɔꞌɔ ꞌba Bɔkoꞌba te, römöyï Bɔkoꞌba ɔꞌɔ bilaka rɔ mbëmbë. Kina me bo koja kole kɔtɔ abo ꞌdeni kako kölë bine, ꞌdɔ lïjë ame ga pili kiꞌdi dönnï ꞌdeni gɔ lende abo ne kölë dë kpe tine gɔ këdï ti dïdï ma ŋburuŋburu. 17Bɔkoꞌba oja kole abo nime dë kako dɔliŋɔ bine todɔ karama dɔ bilaka ꞌba dɔliŋɔ. Tine bo oja kako tɔmɔ bilaka di mï tölë. 18Bilaka ame ga kiꞌdi dönnï ꞌdeni ŋgï rɔ ma laka gɔ lende abo, odɔ karama dë kpe dɔmo. Ne ya ame ga koꞌdɔkɔ dë tiꞌdi dönnï gɔ lende abo ne, odɔ karama ꞌdeni mɔlo dɔmo gɔ ame lïjë kilagi lende ꞌba kole kɔtɔ abo nime ne.
19Bɔkoꞌba odɔ karama ꞌdeni dɔ bilaka kɔzɔ a nime te. Bo iꞌdi bi kɔpɔ abo ꞌdeni ꞌdɔ koyi bi dɔliŋɔ nime. Ne bilaka ebe ëꞌbënnï za toꞌdɔ lende kënyë, koꞌdɔkɔ bi kɔpɔ nime dë. Bi kölu na za lïjë koꞌdɔkɔ. 20Bilaka ame ga rɔ bɔ koꞌdɔ lende kënyë ne oꞌdɔkɔ dë ꞌdɔ kileme lende kënyë ꞌbënnï ga yaga gɔ bi kɔpɔ. Kina kiꞌdi lïjë koꞌji bi kɔpɔ ŋgï sowa. Lïjë oꞌdɔkɔ dë tako gɔ bi ame bi kɔpɔ këdï koyi rönï teyi ne. 21Bilaka ame ga rɔ bɔ koꞌdɔ lende laka ꞌba Bɔkoꞌba ne, lïjë na kako ꞌbënnï ꞌdeni gɔ bi kɔpɔ ꞌdɔ kileme omba ama lïjë këdï koꞌdɔ naga nima lende laka ꞌba Bɔkoꞌba na.”
Yësu Ni Ti Yowani
22Yësu ni ënyï ti bɔ kösö gɔ bo ga kari mï kapa dɔyayi ꞌba Yudayi. Na bo kari koloma mbowa tïnnï yayi toꞌdɔ bapatisi.
23-24Mï kada mo nima Yowani ëdï gbï rɔ toꞌdɔ bapatisi dɔ bilaka di Ayinona ame ŋgɔsi dɔŋgila Salima ne, römöyï bi mo nima na ti mini teyi rɔ mbëmbë. (Koꞌja turu kiꞌdi Yowani dë gba mï maboso.) Na bilaka koloma ŋgï rɔ tɔlɔ kari zi bo yayi mï bapatisi.
25Turu mɔtɔ ꞌba Yudayi ënyï toꞌdɔ kowasa ti bɔ kösö gɔ Yowani ga gɔ lende ꞌba dölëtï ꞌba akurögö ame ꞌdɔ kiꞌdi bilaka këdï rɔ ma kɔpɔ kɔmɔ Bɔkoꞌba ne. 26Kina lïjë kënyï ŋgï kari zi Yowani, lïjë iya te, “Bɔ kɔmɔ kiyandi ze, ne rɔ ma tondo na bɔ nime ꞌdë gönyï pöpö ma kapa ma ꞌdë yayi ne tönë koloma rɔ tiya lende abo zize ne, bo kënyï ꞌdeni toꞌdɔ bapatisi? Kina me bilaka kënyï ꞌdeni pili këdï kɔlɔ kari zi bo.”
27Yowani ileki zïnnï, iya te, “Bɔtɔ ma kɔtɔ mɔtɔ ikali dë toꞌdɔ ndɔbɔ mɔtɔ ɔdɔ kiya te Bɔkoꞌba na dë ŋgï kiꞌdi zi bo. 28Uwöke lende ma tönë moloma tiya mo ziye ne, miya te ma Kurïsïtö ame Bɔkoꞌba këdï koja ne na dë. Kina miya ꞌdeni tönë gbï ziye bine, miya te Bɔkoꞌba oja ma tötï dɔgba ꞌdɔ bɔ nima kozi ꞌjaa kebe gɔma. 29Ndɔbɔ ma ëdï kɔzɔ gbe tara. Mëꞌdë ꞌba nyiti na ŋge këdï kogbe nyiti tine ꞌjɔkɔ ëdï gbï ti mï këyï di bi toŋgɔ lɔŋɔ ꞌba bɔ löndö bo. Mï këyï ma ëdï gbï tara gɔ wa nime Kurïsïtö këdï koꞌdɔ ne. 30Kurïsïtö bo na ti këdï mbiri di dɔma tine ti mëdï ꞌbama ŋge mbowa. 31Römöyï bɔ ame kako di mïtɔrɔ ne, bo na mbiri di dɔ bilaka pili. Ne bɔ ame rɔ kole köyö ꞌba dɔliŋɔ nime kako dë di mïtɔrɔ ne, ikali ꞌba bo ŋge tiya lende ꞌba wa ꞌba dɔliŋɔ nime. Bɔ ame kako di mïtɔrɔ rɔ löbu ꞌba dɔ bilaka ne, 32bo iya ꞌba bo rɔ lende ame ga bo koꞌja kina bo kuwö gbï di mïtɔrɔ ne. Tine bilaka ënyï ŋgï kilagi lende abo. 33Lende kodɔrɔ ꞌba Bɔkoꞌba ileme rönï ꞌdeni ti ya ame ga kutï dɔmo ne.
34Bɔ nime Bɔkoꞌba koja kako dɔliŋɔ bine ne, Bɔkoꞌba iꞌdi Nyï Kɔtɔ Laka abo ꞌdeni pili zi bo. Lende ꞌba Bɔkoꞌba na me ŋgï bo këdï kiya. 35Bɔkoꞌba ɔꞌɔ kole abo nima rɔ mbëmbë. Kina me bo kiꞌdi közï kakpa ꞌba dɔ wa pili ꞌdeni teyi. 36Bilaka ame ga kiꞌdi dönnï gɔ lende abo ne, lïjë ti këdï ŋgï ti dïdï ma ŋburuŋburu. Ne ya ame ga koro lende abo dë ne, lïjë inza koꞌja dïdï ma ŋburuŋburu. Ya löbu ꞌba Bɔkoꞌba nime ëdï kako dönnï.”
4Yësu, Mini ꞌBa Dïdï
1-2Parosi ni uwö lende mo tëgë bilaka ma këdï kari mï bapatisi zi Yësu na konzi ꞌdeni ŋgï rɔ mbëmbë kebe ma këdï kari zi Yowani. Dëmba tine Yësu oꞌdɔ bapatisi ɔtɔ dë du te dɔ bɔtɔ ma kɔtɔ mɔtɔ. Tine bɔ kösö gɔ bo ga na ŋge këdï koꞌdɔ.
Kina ɔdɔ Yësu bo kikali ꞌdeni Parosi ni uwö lende nime ꞌdeni te tine, 3bo ënyï ŋgï di Yudayi yayi tileki tari Galilaya. 4Bo ari kebe gɔ kɔri ma kudö kebe mï dɔyayi ꞌba Somorona. 5Bo ari kömö mï dɔliŋɔ mɔtɔ ꞌba Somorona kïdëkï möyï mo rɔ Sukara ŋɔli ŋgila nyaka ma tönë Yakoba kiꞌdi mɔlo zi kole abo Yesepa ne. 6Daa ꞌba Yakoba ëdï yayi.
Kina ɔdɔ lïjë kömö ꞌdeni kpa daa nima yayi Yësu ꞌdeni rɔ gomɔ di zi liŋgere. Kina bo koloma ŋgï bërï kpa daa yayi. 7-8Mï zana kada koꞌja bɔ kösö gɔ bo ga kari ꞌdeni mï gawo tugö akonyo zïnnï, na ꞌja mɔtɔ rɔ Somorona kömö ŋgï yayi tunö mini. Kina bo kiya zi ꞌja nima tëgë, “Iꞌdi mini zö.”
9ꞌJa nima ënyï kiya zi bo, iya te, “Owa, ma rɔ Somorona. Nï Yudayi nime ebe kïdëkï mini di zö rɔ ma totondo?” Lɔko iya tara römöyï Yudayi odɔꞌbɔ rönnï dë gɔ kpa kilali kɔtɔ ti Somorona.
10Kina bo kileki kiya zi ꞌja nima, bo iya te, “Ikali wa ame Bɔkoꞌba koꞌdɔkɔ tiꞌdi mo zïyï ne dë. Kina ma gbï ikali ma dë, ma bɔ mïdëkï mini di zïyï nime. Dëne ꞌdɔ këddï kititi ma ra gɔ miꞌdi mini ꞌba dïdï ma laka zïyï.”
11Lɔko iya te, “Daa kalo nime, kina inza gbï ti a ꞌba tunö mini yɔ. Ti kunö mini mo totondo? 12Oꞌdɔkɔ toꞌdɔ röyï, iya te nï na kebe ꞌbu ze löbu Yakoba ame kole daa nime zize ne? Lïjë oloma tuwë mini di teyi bine ti kole abo ga kpaki ti kamölö abo ga.”
13Bo iya te, “Bɔ ame kuwë mini daa nime koda mini ëdï gba koꞌdɔ kada mɔtɔ. 14Ne bɔ ame këdï kuwë mini mɔtɔ ame mëdï miꞌdi ne, koda mini inza kikali kpe toꞌdɔ mo. Mini nima ti koloma köꞌbö mïnnï kɔzɔ daa ame këdï kulöwu ne tara, ꞌdɔ kiꞌdi dïdï ma ŋburuŋburu zïnnï.”
15Lɔko iya te, “Baba, iꞌdi mini ꞌbï tɔ nima tɔ kpe zö ꞌdi kinza koda mini koꞌdɔ ma ra ꞌdɔ mindawo rɔma di bi ꞌba tako gɔ mini nime bine?”
16Bo iya te, “Ari gɔ mëꞌdë yï ꞌdɔ kakoke kpe ti bo zö bine.”
17Lɔko iya te, “Minza ti mëꞌdë.”
Bo iya te, “Lende ꞌbï rɔ ma laka, 18römöyï ogbe mëꞌdë ꞌdeni ŋbö muyï. Kina bɔ ame këddï koloma timo leꞌjete nime inza gbï rɔ mëꞌdë yï. Lende ꞌbï nima kiya ne bëtï na dë.”
19Lɔko iya te, “Ee baba, mikali yi ꞌdeni rɔ ma laka nï bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba na. 20Oŋgɔ, ꞌbu ze löbu ga ꞌba Somorona oloma tumötu Bɔkoꞌba di dɔ döku nime bine. Ne kpe Yudayi iyake ꞌbeye te Yerosalema na ŋge kɔtɔ rɔ bi ꞌba toꞌdɔ mötu di teyi zi Bɔkoꞌba. Ɔdɔ gɔ lende waꞌdi ga ya?”
21Bo iya te, “Lende nime na kiꞌdi döyï gɔmo, kada mo ɔwɔ dë kpe ame ꞌdɔ döku nima ti Yerosalema kinza kpe rɔ bi ꞌba toꞌdɔ mötu di teyi zi Bɔkoꞌba ꞌbu ze. 22Kpe Somorona, ëddï koꞌdɔke ꞌbeye mötu ŋgï zi Bɔkoꞌba kinza ma kikalike bo dë yɔ. Ne ꞌbeze ꞌba Yudayi dëdï doꞌdɔ mötu zi bo dikali bo gbï laka, römöyï lende ꞌba tɔmɔ wa di mï tölë nime, Bɔkoꞌba iya zize. 23Kada mo ɔwɔ dë kpe kina me ꞌdeni tɔne, ame ꞌdɔ Nyï Kɔtɔ Laka kiꞌdi bilaka kumötu Bɔkoꞌba rɔ ma laka. Ame na rɔ mötu ame Bɔkoꞌba koꞌdɔkɔ ne. 24Bɔkoꞌba bo ëdï rɔ akɔtɔ ti Nyï Kɔtɔ Laka abo. Kina bɔtɔ inza kikali toꞌdɔ mötu zi bo rɔ ma kodɔrɔ ɔdɔ kiya te Nyï Kɔtɔ Laka na dë ŋgï kokɔnyi lïjë.”
25ꞌJa nima iya te, “Mikali tëgë bilaka mɔtɔ ëdï kako ꞌdɔ kiya lende ꞌba Bɔkoꞌba zize pili. Möyï mo rɔ Masiya ame kïdëkï bo gbï rɔ Kurïsïtö ne.”
26Yësu iya te, “Ma mo na ŋgï me mëdï milende tïyï ne.”
27Kina mbowa te yɔ na bɔ kösö gɔ bo ga kömö ŋgï di mï gawo. Kina ɔdɔ lïjë kömö koꞌja bo ꞌdeni këdï kilende za ti ꞌja tine, lende mo igayi lïjë ŋgï. Tine lïjë ititi ꞌja nima dë kpe ɔdɔ waꞌdi na lɔko koꞌdɔkɔ di zi Yësu. Kina lïjë ititi bo dë kpe gbï ɔdɔ bo ëdï kilende zi ꞌja nima gɔ waꞌdi.
28Kina ꞌja tönë kënyï ŋgï kola kete mini ꞌbënï yayi. Lɔko kileki kari mï gawo kari kiya zi bilaka tëgë, 29“Akoke yöyï. Bilaka mɔtɔ ëdï ꞌdë yayi. Wa ame ga moꞌdɔ mɔlo ne, bo ïyëtï gɔmo ŋgï pili zö. Mikali dë ɔdɔ bo na rɔ Kurïsïtö mo tönë Bɔkoꞌba këdï koja ne ya?”
30Kina bilaka kënyï ŋgï di mï gawo kɔlɔ kari zi Yësu.
31Kina ɔdɔ bilaka këdï ꞌdeni kɔlɔ kari zi bo tara tine, bɔ kösö gɔ bo ga iya zi bo tëgë, “Bɔ kɔmɔ kiyandi, ako tonyo akonyo.”
32Tine bo iya te, “Mëdï ti akonyo ma, ne kpe ikalike kɔri mo dë.”
33Lïjë ënyï tiya mo rɔ gɔ rönnï, lïjë iya te, “Yë na koꞌde akonyo kako zi bo di pötö ze bine?”
34Yësu iya te, “Akonyo ma na rɔ ndɔbɔ ame Bɔkoꞌba koja ma rɔ dɔ möyï mo ne, ꞌdɔ moꞌdɔ kɔzɔ akoꞌdɔkɔ abo tara ŋbö mote. 35Ne oŋgɔ, bilaka iya te, ‘Nyepe ꞌba tumu nyönyu di mï nyaka ola ꞌdeni sowɔ.’ Kina me mëdï miya ziye, oŋgɔke nyaka mo naga nima laka, römöyï leꞌjete nyönyu andi ꞌdeni, ëdï ꞌdeni ndö koda dɔ tumu mo ꞌdɔ kotɔtɔ tɔne koꞌde pili kako liŋɔ. 36Bɔ ame kotɔtɔ kpamo koꞌde kako mï dïdï ma ŋburuŋburu ne ti këdï ŋgï ti bi gomɔ ꞌba rönï. Kina bɔ ma kulï mo ti bɔ ma kotɔtɔ kpamo ti këdï ꞌdeni ŋgï kpaki ti mï këyï. 37Oŋgɔke lende kiya ꞌba bilaka ëdï ŋgï rɔ ma laka, ame kiya te, ‘Bɔ mɔtɔ ulï ꞌbënï ŋge rɔ tulï kina bɔ mɔtɔ kari ꞌba bo ꞌjaa kumu, kotɔtɔ nyönyu mo ga koꞌde kako liŋɔ.’ 38Kina me moja ye ꞌdeni ꞌdɔ karike totɔtɔ wa ꞌba mï nyaka nima. Mɔlo oꞌdɔke ndɔbɔ dë yayi, ya mɔtɔ ga na koloma ꞌdeni toꞌdɔ mo. Kina ꞌdɔ kari koꞌjake kpa közïmo kɔtɔ tïnnï.” Yësu iya lende ꞌdeni zi bɔ kösö gɔ bo ga kɔzɔ a nime te.
39Tine gɔ lende ꞌba ꞌja tönë, kiya te, “Bɔ nime ꞌdë ïyëtï gɔ lende ꞌba wa ame ga moꞌdɔ mɔlo ne ŋgï me zö,” ne na Somorona ma konzi kiꞌdi dönnï ŋgï gɔ lende ꞌba Yësu. 40Lïjë ako kiya zi bo ꞌdɔ bo koloma titi mbowa tïnnï yayi. Kina bo koꞌdɔ töꞌdö ŋgï dɔ rïyö tïnnï yayi.
41Kina bilaka ma konzi ame ga kuwö lende kiya abo ne kiꞌdi dönnï ŋgï gɔ lende abo. 42Bilaka naga nima iya zi ꞌja nima, iya te, “Diꞌdi dɔze ꞌdeni gɔmo. Ne tine inza ŋge gɔ lende kiya ꞌbï römöyï duwö lende kiya abo ꞌdeni ti mbili ze. Kina me dikali ꞌdeni ŋgï omba bo na rɔ bɔ ame këdï kako tɔmɔ bilaka pili di mï tölë ne.”
43Kina ɔdɔ bo koꞌdɔ töꞌdö ꞌdeni dɔ rïyö yayi tine, na bo kiteli ŋgï kari Galilaya. 44Römöyï bo iya ꞌdeni mɔlo, bo iya te, “Bilaka ame rɔ bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba ne, bilaka ꞌba dɔliŋɔ ꞌbënnï ga oro bo dë.” 45Kina ɔdɔ bo kömö ꞌdeni Galilaya yayi tine, bilaka mo ga ari ra pa mï karama Yerosalema. Kina lïjë oꞌja wa ame ga pili bo koꞌdɔ ne ꞌdeni di yayi. Kina di bi tömö abo bilaka pili ënyï ŋgï kurë dɔ bo ti mï këyï.
Akileŋo Di Kaparanoma
46Yësu ari Kana, bi tönë bo kuyï mini pa rɔ layi di teyi ne. Tine bɔ mɔtɔ rɔ bilaka ꞌba kpa bïcï ŋere ëdï yayi. Bo ëdï ti kole abo mï Kaparanoma rɔ rɔkɔꞌɔ ꞌdeni ŋgɔsi ꞌdɔ kölë. 47Kina ɔdɔ bɔ nima kuwö ꞌdeni tëgë Yësu ako ꞌdeni di Yudayi kömö Galilaya yayi tine, bo ënyï ŋgï kari kititi Yësu ꞌdɔ kako kileŋo kole abo di dɔ rɔkɔꞌɔ nima. 48Yësu iya te, “Kpe bilaka, ɔdɔ moꞌdɔ gɔ kotɔ dë inza kiꞌdike dɔye gɔ lende ma.”
49Bɔ nima iya te, “Baba, ako titi koŋgɔ kole ma nime gba kinza kölë dë.”
50Yësu iya te, “Ari ëꞌbï. Kole ꞌbï, rɔkɔꞌɔ mo ola ꞌdeni.”
Bɔ nima iꞌdi dɔ bo ŋgï gɔ lende nima Yësu kiya ne. Kina bo kënyï ŋgï kari. 51Tine dɔ bo ondɔsɔ ŋgï ti bɔ laja abo ga gɔ kɔri. Lïjë iya te, “Rɔkɔꞌɔ ꞌba kole ꞌbï ola ꞌdeni.”
52Bo iya te, “Ola nyanya ga?” Lïjë iya te, “Zëyï nima ola bo tipiyara ene mï zana kada ma kata.”
53Kina bɔ nima komeri ŋgï di gɔ lende tönë Yësu kiya zi bo ne, ame kiya te, “Rɔkɔꞌɔ ꞌba kole ꞌbï ola ꞌdeni,” ne. Lende nima Yësu iya zi bo mï zana kada ma kata. Kina bɔ nima ti bilaka ꞌba liŋɔ abo ga pili kiꞌdi dönnï ŋgï gɔ lende ꞌba Yësu.
54Ame na rɔ gɔ kotɔ ma mï rïyö ma Yësu koꞌdɔ mï Galilaya gbï kɔzɔ ma tönë bo koꞌdɔ di pötö tileki abo di Yudayi ne.
5Yësu Ileŋo Bɔ Lisa Di Betezata
1Di pötö mo ꞌdeni yayi tine na Yësu kënyï ŋgï kari Yerosalema mï karama ꞌba Yudayi.
2Daa ma löbu mɔtɔ ëdï yayi kïdëkï möyï mo rɔ kpa Yudayi rɔ Betezata ŋgɔsi kpa reki ꞌba Yerosalema ame kïdëkï möyï mo rɔ Kpa Kamölö ne. Dëdë ëdï muyï yayi 3-4ame bɔ rɔkɔꞌɔ këdï köꞌdö yïmo. Bɔ kɔmɔ kölu ni ti bɔ kaꞌbo ni ti ya ame ga keŋme bërï ne otɔtɔ rönnï ꞌdeni yayi.
5Tine bɔ mɔtɔ ëdï yayi rɔkɔꞌɔ mo oto ꞌdeni ŋbö kɔmɔ kɔɔ ꞌbutë mota döömu dɔɔmota. 6Yësu ömö yayi koꞌja bɔ nima këdï köꞌdö bërï. Na bo kikali ŋgï bɔ nima rɔkɔꞌɔ mo igabi ꞌdeni sowa. Bo ititi bɔ nima, bo iya te, “Oꞌdɔkɔ ꞌdɔ kileŋo yi?”
7Bɔ rɔkɔꞌɔ tönë iya te, “Baba, bɔtɔ mɔtɔ ame ꞌdɔ kokɔnyi ma kululu ma mï mini nime ne inza. Ɔdɔ kiya te mini kënyï kikagba rönï bɔ mɔtɔ na kënyï kuꞌdu rönï ŋgï dɔgba yïmo di zö.”
8Yësu iya te, “Ënyï tɔrɔ kombi sora ꞌbï kari ëꞌbï.”
9Kina rɔkɔꞌɔ kola bɔ nima ŋgï, kina bo kombi sora abo ŋgï kënyï kari. Kada nima ëdï rɔ kada ꞌba rɔ kindawo ꞌba Yudayi.
10Kina löbu ꞌba Yudayi ni kënyï kititi bɔ nima, iya te, “Ëddï kombi sora ꞌbëyï mï kada ꞌba rɔ kindawo nime tɔne gɔ waꞌdi? Iꞌdi köꞌdu mo ꞌdeni mɔlo, iya te kinza bilaka kombi wa dë mï kada ꞌba rɔ kindawo.”
11Bɔ nima iya te, “Bɔ nime kileŋo ma ne, bo na kiya te ꞌdɔ mombi sora ma mari ama.”
12Lïjë iya te, “Yë mo tɔ ne na kiya lende nima zïyï tara?”
13Bɔ nima ikali möyï Yësu dë. Yësu ölu ꞌdeni di kɔmɔ bo mï löŋgö tïndï ꞌba bilaka ame ga këdï yayi ne.
14Kina ɔdɔ Yësu kari ꞌdeni mï reki ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba tine, bo ari koꞌja bɔ tönë ŋgï di yayi. Kina bo kiya te, “Uwö lende ma nime laka, kina ma kileŋo yi ꞌdeni kinza kari koꞌdɔ lende kënyë mɔtɔ dë kpe. Ɔdɔ köꞌbö nduwë rɔ bɔ koꞌdɔ lende kënyë, ëddï kari koꞌja gomɔ ame rɔ dɔ kiteli di dɔ ame ne.”
15Bɔ tönë ari kileki dɔmo zi turu naga nima, iya te, “Yësu na kileŋo ma.”
Yësu Kole ꞌBa Bɔkoꞌba
16Kina löbu ꞌba Yudayi naga nima koloma ŋgï rɔ todɔ gomɔ rɔ Yësu gɔ lende ꞌba wa nima bo koꞌdɔ mï kada ꞌba rɔ kindawo ne. 17Bo ënyï kiya zi löbu naga nima, bo iya te, “ꞌBu ma ëdï nduwë toꞌdɔ ndɔbɔ abo kina me ma gbï mëdï moꞌdɔ ndɔbɔ nduwë mï kada nime tɔne.”
18Kina löbu ꞌba Yudayi naga nima kututu ŋgï tususu kpënnï rɔ Yësu ꞌdɔ tupö mo yaga gɔ lende ꞌba wa nima bo koꞌdɔ mï kada ꞌba rɔ kindawo ne, kina gbï gɔ ame bo kiya te Bɔkoꞌba na rɔ ꞌbu bo ne. Römöyï di mï lende kiya abo nima, bo iyari rɔ bo ꞌdeni ti Bɔkoꞌba.
19Tine bo ënyï kiya zïnnï, bo iya te, “Lende ame ma kole ꞌba Bɔkoꞌba mëdï miya ziye ne kina me. Moꞌdɔ a mɔtɔ dë gɔ dɔma. Wa ame ga moꞌja ꞌbu ma këdï koꞌdɔ ne kina ŋge mëdï moꞌdɔ. Wa ame ga pili ꞌbu ma këdï koꞌdɔ ne kina me mëdï moꞌdɔ gbï kɔzɔ ꞌba ꞌbu ma tara. 20Römöyï ꞌbu ma ɔꞌɔ ma rɔ mbëmbë kina me bo kileme wa ame ga bo këdï koꞌdɔ ne ꞌdeni pili zö toꞌdɔ mo. Bo ti kileme wa mɔtɔ ga ame rɔ dɔ kiteli di dɔ ame ga këddï koŋgɔke ne ꞌdeni zö, ame ɔdɔ koꞌjake kïnë mo ga lende mo ëdï kigayi ye. 21Gbï kɔzɔ ame ꞌbu ma këdï kïdïdï töku ni kindiŋi yaga ne tara ma kole abo ti mïdïdï ya ame ga moꞌdɔkɔ ne gbï. 22ꞌBu ma oꞌdɔ burë ꞌba bilaka dë. Ma na bo kiꞌdi ma ꞌdeni rɔ bɔ toꞌdɔ burë ꞌba bilaka pili. 23Kina ꞌdɔ lïjë koro ma gbï kɔzɔ ame lïjë koro ꞌbu ma ne tara. Bilaka ame koro ma dë oro ꞌbu ma ame koja ma ne dë gbï.
24Rɔ ma laka miya ziye, bilaka ame ga kuwö lende ma nime kiꞌdi dönnï ŋgï rɔ ma laka gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba ame koja ma kako ti lende nime ne, lïjë ti këdï ŋgï ti dïdï ma ŋburuŋburu. Minza moꞌdɔ burë ꞌbënnï kpe, römöyï lïjë ɔdɔ ꞌdeni yaga di mï tölë. Kina lïjë ïdïdï ꞌdeni gbï rɔ ma lölöwö. 25Rɔ ma laka miya ziye, kada mo ɔwɔ dë kpe kina me ꞌdeni tɔne, ame ɔdɔ ya ma kinza ti dïdï ma ŋburuŋburu mïnnï naga kuwö birɔ kole ꞌba Bɔkoꞌba ꞌdeni, ꞌdɔ kënyï ŋgï kïdïdï rɔ ma lölöwö. 26ꞌBu ma na kiꞌdi dïdï mï bilaka. Kina me bo kiꞌdi ma ꞌdeni gbï ꞌdɔ mïdïdï bilaka. 27Bo iꞌdi közï kakpa ꞌdeni gbï zö, ma kole abo, ꞌdɔ moꞌdɔ burë ꞌba bilaka, römöyï ma kole ꞌba bilaka lesi na. 28-29Kada mo ti kömö ꞌdeni ame ꞌdɔ töku ni ame ga kölë ꞌdeni mɔlo ne kuwö birɔ ma, kina gɔ lïjë kënyï kɔdɔ yaga di mï gö. Lende nime igayi ye totondo? Omerike gɔmo laka. Töku bɔ lende laka ti kënyï kɔdɔ ꞌdeni kari koloma rɔ ŋburuŋburu. Tine töku ame ga rɔ ꞌba bɔ lende kënyë ni ne ti kodɔ karama ꞌdeni dɔmo.
30Lende naga nime mëdï moꞌdɔ ne, minza moꞌdɔ gɔ dɔma. Burë ꞌba bilaka naga nime mëdï moꞌdɔ ne, ꞌbu ma na kiya zö ꞌdɔ moꞌdɔ. Minza moꞌdɔ wa naga nima gɔ akoꞌdɔkɔ ma, ne mëdï moꞌdɔ gɔ akoꞌdɔkɔ ꞌba ꞌbu ma ame koja ma kako bine ne. Kina burë ꞌba bilaka naga nima mëdï moꞌdɔ ne pili rɔ ma kodɔrɔ.
31Ma kiya te ma na ŋge mëdï miya lende ma nime dëne ti këdï ka ŋgï rɔ lende sari. 32Ne bɔ mɔtɔ ëdï gbï ame bo kiya lende ꞌdeni mɔlo gɔ lende ma, bo mo na rɔ Bɔkoꞌba. Kina mikali ꞌdeni ŋgï lende kiya abo ëdï rɔ ma laka. 33Kɔzɔ ma tönë kojake bilaka ꞌbe mɔtɔ ga kari zi Yowani ne, bo iya lende ꞌdeni gbï kodɔrɔ ziye gɔ köꞌdu ma. 34Ne ma di zö bine, lende ꞌba Yowani nima inda dë rɔ a ma kembe. Lende ꞌba bilaka lesi na. Kina me mïyëtï gɔmo ꞌdeni ziye ꞌdɔ kiꞌdi kikalike tɔmɔ rɔye di mï tölë. 35Yowani ëdï kɔzɔ paꞌdo ame këdï köbö kiyɔpɔ gɔ bi ne tara. Tine kpe na ŋge ti mï këyï mbowa gɔ lende ꞌba bi kɔpɔ nima.
36Ne oŋgɔ mëdï ti lende mɔtɔ bine ame rɔ dɔ kiteli di dɔ lende kiya ꞌba Yowani. Ndose ame ga ꞌbu ma kose zö ne na me ga pili mëdï moꞌdɔ, kina me leꞌjete ileme ma ꞌdeni rɔ ma laka, omba ꞌbu ma na ŋgï koja ma. 37Kina ꞌbu ma ame koja ma ne iya lende ꞌdeni gbï gɔ lende ma. Uwöke mugu bo dë. Kina oꞌjake kïnë bo dë gbï. 38Kina lende abo inza gbï mïye römöyï iꞌdike dɔye dë gɔ lende ma ame bo koja ma ne. 39Öꞌböke nduwë tïdëkï buku ma mɔlo ꞌba Bɔkoꞌba. Omerike, iyake te ti koꞌjake dïdï ma ŋburuŋburu gɔ akïdëkï ꞌbe naga nima? Lende ma na ma ga ꞌdo kugu pili mï buku naga nima. 40Ne waꞌdi na koꞌdɔkɔke dë tako tösö gɔma ꞌdɔ miꞌdi dïdï nima ziye gɔmo?
41ꞌBama ɔdɔ kiya te bilaka lesi na kiya te ma na mbiri, oꞌdɔ ɔtɔ dë zö. 42Ne kpe ꞌbeye mikali ye ɔꞌɔke Bɔkoꞌba dë du te. 43Bɔkoꞌba bo na rɔ ꞌbu ma. Bo na me koja ma kako dɔliŋɔ nime ti közï kakpa abo. Kina me ꞌböwu ilagike lende ma za yaga. Kina me leꞌjete, ɔdɔ kiya te koꞌjake eꞌbe bilaka mɔtɔ kako abo za ti lende ꞌba közï kakpa ꞌba bilaka lesi kina kebe kutïke gɔ lende mo. 44Kpe ꞌbeye oꞌdɔkɔke ꞌdɔ lëpï ye ga köꞌbö tiya mo, kiya te nani nime bo na mbiri. Kina kele ziye. Ne oꞌdɔkɔke dë yɔ toꞌdɔ wa ame ga ꞌdɔ Bɔkoꞌba ame ŋge kɔtɔ mïtɔrɔ ne kubï gɔye timo. Tine ti kiꞌdike dɔye gɔ lende ma totondo?
45Omerike, iyake te ti mari mususu ye zi ꞌbu ma Bɔkoꞌba? Inza du tara. ꞌBu ye löbu Musa nima komerike kiyake te bo na ti kokɔnyi ye ne, bo na këdï kari kususu ye zi Bɔkoꞌba. 46Ma kiya te këddï kiꞌdike dɔye ra gɔ lende kiya ꞌba Musa ga, dëne ëddï kiꞌdike dɔye gbï gɔ lende ma. Lende ma ga na ma pili bo kugu mï buku abo naga nima. 47Ne kina me kiꞌdike dɔye dë gɔ akugu abo ga ne, ti kiꞌdike dɔye gɔ lende ma totondo?”
6Yësu Iꞌdi Akonyo Kɔꞌbɔ Bilaka Konzi
(MT 14:13-21; MK 6:30-44; LK 9:10-17)
1Di pötö mo ꞌdeni yayi di Galilaya na Yësu ni kënyï ŋgï kumu kari gönyï pöpö ꞌba Galilaya ame kïdëkï möyï mo gbï rɔ pöpö ꞌba Tiberiya ne. 2Bilaka ma konzi ɔlɔ kari gɔ bo yayi toŋgɔ gɔ kotɔ ma bo këdï koꞌdɔ ti tileŋo bɔ rɔkɔꞌɔ ame ꞌdɔ kileme bo rɔ kole ꞌba Bɔkoꞌba ne. 3-4Tine mï kada mo nima yayi, kada ꞌba karama ꞌba Yudayi ni ame kïdëkï rɔ Pasaka ne, ɔwɔ dë kpe.
Yësu ni ari ꞌdeni toloma dɔ kuruŋgu ti bɔ kösö gɔ bo ga. 5Tine bo oŋgɔ bilaka ɔlɔ ꞌdeni ŋgï kako zi bo rɔ tïndï. Na bo kënyï kititi Pïlïpö, bo iya te, “Ti doꞌjake akonyo tɔne di yala ꞌdɔ kɔꞌbɔ bilaka konzi naga nime?”
6Dëmba Yësu bo ikali wa ame bo këdï koꞌdɔ ne ꞌdeni. Kina ma bo këdï kiyɔzɔ meri ꞌba Pïlïpö ɔdɔ bo ikali tigɔ abo ꞌba kole ꞌba Bɔkoꞌba ra ŋgï na ya. 7Pïlïpö iya te, “Ugö maŋgolɔꞌbɔ pele ti kïsï rïyö ꞌdɔ koza zïnnï mbowambowa, inza gbï kɔꞌbɔ.”
8Kina bɔ kösö gɔ bo mɔtɔ ame möyï mo rɔ Andareya löndö ꞌba Simona Pïtörö ni ne kako ŋgï kiya zi bo tëgë, 9“Kole mɔtɔ ëdï bine ti maŋgolɔꞌbɔ kënyë tɔ ne ga muyï ti kole kenze kututu titititi tɔ ne ga rïyö ŋgila mo. Tine ɔdɔ diꞌdike pele zi bilaka konzi naga nima, inza koꞌdɔ ɔtɔ gbï zïnnï.”
10Bo iya te, “Iꞌdike lïjë koloma bërï.” Gɔ bi mo nima rɔ löwu. Kina bilaka konzi tönë ga koloma ŋgï bërï. Bɔtɔni mo ga ꞌberi rɔ dönnï ëdï ŋbö kɔzɔ kuluku ꞌbutë bi ꞌbutë (5,000) tara. 11Kina bo kogba maŋgolɔꞌbɔ tönë ŋgï, bo kiꞌdi yëëꞌdï mo ŋgï zi Bɔkoꞌba. Kina bo kiꞌdi ŋgï kari koza zïnnï. Kina bo kogba kenze mo tönë ga, bo koꞌdɔ gbï tara. Kina bilaka konzi naga nima me rɔ gɔmo konyo ŋgï kïtëkpë.
12Kina ɔdɔ bilaka naga nima konyo kpënnï ꞌdeni pili kïtëkpë tine, na bo kiya zi bɔ kösö gɔ bo ga, bo iya te, “Ari kutöꞌduke kɔsɔ mo ga ma kileke yaga kinza kirasi rönï.”
13Kina lïjë kari kutöꞌdu kɔsɔ maŋgolɔꞌbɔ muyï tönë ga ma kola bërï ŋgï koso ŋbö mï kee ꞌbutë dɔmorïyö.
14Ɔdɔ bilaka naga nima koꞌja lende nime Yësu koꞌdɔ ne ꞌdeni tine, lïjë iya te, “Rɔ ma laka bɔ kumë lende tönë Bɔkoꞌba kiya te bo ëdï koja kako dɔliŋɔ nime ne tine, bo na me.”
15Yësu ikali ya naga nima ëdï koꞌdɔkɔ ꞌdɔ tindaꞌba bo kiꞌdi rɔ ŋere rɔ gbörökötö. Kina bo kënyï abo ŋgï kutu bo kari dɔ kuruŋgu.
Yësu Iliŋgere Kebe Dɔ Mini
16Kina ɔdɔ kömö ꞌdeni rɔ mï dɔkɔpiyari tine, na bɔ kösö gɔ Yësu ga kënyï ŋgï kari kpa pöpö. 17Kina lïjë këkï ŋgï mï sorope tumu dɔ pöpö tari Kaparanoma. Kina ɔdɔ gɔ bi kölu ꞌdeni, gba kinza Yësu kömö dë zïnnï, 18na lili kiꞌdi ŋgï tome rɔ ma kembe kebe dɔ mini. Kina kiꞌdi mini kënyï ŋgï tikagba rɔ ma kënyë.
19Kina ɔdɔ lïjë kujë sorope ꞌdeni kari ŋbö kɔzɔ mayile mota ala sowɔ tara tine, lïjë oꞌja Yësu ꞌdeni këdï kiliŋgere kebe dɔ mini këdï kako zïnnï. Kina lïjë kënyï ŋgï rɔ tikere. 20Tine bo iya te, “Ma na. Kinza kereke dë.”
21Na dökïꞌdï lïjë kolɔdɔ ŋgï bërï. Lïjë kiꞌdi bo ŋgï këkï mï sorope. Kina lïjë kömö ŋgï welo dɔ kpa götö gɔ bi mo tönë lïjë këdï koꞌdɔkɔ tari teyi ne.
Yësu, Akonyo ꞌBa Dïdï
22Kina ɔdɔ bi këzë ꞌdeni tine bilaka ma konzi ma tönë ga kileke gönyï pöpö ma kapa mɔtɔ ne, ënyï tititi rönnï rɔ gɔ rönnï, iya te, “Yësu ëdï yala?” Römöyï lïjë ikali sorope oloma ŋge kɔtɔ yayi, kina me bɔ kösö gɔ Yësu ga këkï ꞌdeni yïmo kumu kari timo gönyï pöpö ma kapa mɔtɔ, tine Yësu ëkï dë su kari tïnnï. 23Sorope mɔtɔ ga ako di Tiberiya kömö ŋɔli ŋgila bi tönë pa Yësu koꞌdɔ yëëꞌdï zi Bɔkoꞌba dɔ maŋgolɔꞌbɔ tönë ga bo kiꞌdi zi bilaka konyo ne. 24Bilaka naga nima lïjë ikali Yësu ni inza kpe yayi. Kina lïjë këkï ŋgï mï sorope naga nima. Lïjë kari Kaparanoma tari toma bo di yayi.
25Kina ɔdɔ lïjë kumu dɔ pöpö ꞌdeni kömö yayi tine, lïjë ari koꞌja Yësu ꞌdeni këdï mɔlo yayi. Lïjë ititi bo, iya te, “Bɔ kɔmɔ kiyandi, ömö nyanya bine?”
26Bo iya te, “Ëddï komake ma gɔ waꞌdi? Rɔ ma laka miya ziye, ëddï komake gɔma ka gɔ lende ꞌba maŋgolɔꞌbɔ nime konyoke kïtëkpë ye ne. Inza du gɔ lende ꞌba tikali ꞌjɔ ꞌba lende ꞌba gɔ kotɔ naga nime moꞌdɔ ne. 27Kinza köꞌböke dë toꞌdɔ ndɔbɔ ŋge gɔ akonyo ame këdï keŋme ëꞌbënnï yaga ne. Akonyo ma laka ame ꞌdɔ koꞌdɔke ndɔbɔ gɔmo ne na rɔ ame këdï kiꞌdi dïdï ma ŋburuŋburu ne. Kina kole ꞌba bilaka lesi ti kiꞌdi akonyo nima ŋgï ziye. Kole ꞌba bilaka lesi na tönë Bɔkoꞌba kiꞌdi közï kakpa ꞌdeni teyi ne.”
28Bilaka naga nima ënyï kititi bo, iya te, “Bɔkoꞌba oꞌdɔkɔ ze tëgë gɔ doꞌdɔ waꞌdi?”
29Bo iya te, “Bɔkoꞌba oꞌdɔkɔ ziye gɔ kikalike bɔ ame bo koja ꞌdeni kako dɔliŋɔ nime bine ne.”
30Lïjë iya te, “Kina tine, waꞌdi na ti koꞌdɔ ame gɔ kileme zize omba lende ꞌbï naga nima ëdï ŋgï rɔ ma laka? Ndɔbɔ waꞌdi na koloma toꞌdɔ mo? 31Mɔlo tönë mï kada ꞌba Musa, koꞌja ꞌbu ze löbu ga këdï mï mökö, lïjë oloma tonyo akonyo ame kako di mïtɔrɔ ne kɔzɔ ame kugu lende mo mï buku ne tara, ame kiya te, ‘Bo iꞌdi maŋgolɔꞌbɔ kako zïnnï di mïtɔrɔ gɔ lïjë konyo.’”
32Yësu iya te, “Rɔ ma laka miya ziye, maŋgolɔꞌbɔ nima koloma tako di mïtɔrɔ ne, Musa na dë kiꞌdi. Maŋgolɔꞌbɔ ame rɔ ma laka ne, ꞌbu ma na këdï kiꞌdi kako ziye di mïtɔrɔ. 33Maŋgolɔꞌbɔ ame Bɔkoꞌba kiꞌdi ne kina rɔ bɔ ame kako bërï di mïtɔrɔ ne, gɔ bo kïdïdï bilaka ꞌba dɔliŋɔ nime yaga rɔ ma lölöwö.”
34Bilaka tönë ga iya te, “Ŋere, iꞌdi kïnë maŋgolɔꞌbɔ nima nduwë zize.”
35Yësu iya te, “Ma na rɔ maŋgolɔꞌbɔ ꞌba dïdï. Lïjë ame ga pili kiꞌdi dönnï gɔ lende ma ne, ꞌbö ni ti koda mini inza kupö lïjë kpe. 36Ne oŋgɔ kina kɔzɔ ma tönë miya ziye ne, oꞌjake ma pele kina ikalike ma dë gbï yɔ. 37Bilaka ame ga ꞌbu ma kiꞌdi ꞌdeni zö ne ti këdï ŋgï pili rɔ ꞌba ma ga. Kina minza milagi gbï di bi tutï dɔ mɔtɔ ga ame koꞌdɔkɔ tako zö gɔ lïjë këdï rɔ ꞌbama ne. 38Römöyï ndɔbɔ nime mako bërï bine di mïtɔrɔ toꞌdɔ mo ne inza rɔ toꞌdɔ akoꞌdɔkɔ ꞌba gbagba ma. Ne rɔ toꞌdɔ akoꞌdɔkɔ ꞌba bɔ ame koja ma kako bërï bine ne. 39Akoꞌdɔkɔ ꞌba ꞌbu ma ame koja ma ne kina me, tëgë kinza mola ma kɔtɔ mɔtɔ kölu dë di mï löŋgö bilaka naga nime bo kiꞌdi ꞌdeni zö ne. Tine ꞌdɔ miꞌdi lïjë pili kënyï kɔdɔ yaga di mï tölë mï kada ame ꞌdeni rɔ ŋburuŋburu ꞌba dɔliŋɔ nime ne. 40Römöyï bo oꞌdɔkɔ bilaka ame ga pili koꞌja ma kole ꞌdeni kina kiꞌdi dönnï ꞌdeni gbï gɔ lende ma ne, gɔ këdï ti dïdï ma ŋburuŋburu. Kina ti miꞌdi lïjë ꞌdeni ŋgï kënyï kɔdɔ yaga di mï tölë mï kada ame ꞌdeni rɔ ŋburuŋburu ꞌba dɔliŋɔ nime ne.”
41Kina bilaka naga nima kënyï ŋgï tilende rɔ bo ŋguruŋguru gɔ a nime bo kiya te, “Ma na rɔ maŋgolɔꞌbɔ ame kako di mïtɔrɔ ne.” 42Lïjë iya te, “Bɔ nime, bo rɔ Yësu kole ꞌba Yesepa. Ame dikali ꞌbu bo ni pili ti ma bo ni. Rɔ ma totondo mo ga na bo kebe kiya tëgë bo ako di mïtɔrɔ?”
43Kina bo kënyï kilende zïnnï, bo iya te, “Ɔrɔke titi mbowa te di mï lende ꞌbe nima. 44Bɔtɔ mɔtɔ inza kikali tako zö, ɔdɔ kiya te ꞌbu ma mo nime koja ma kako di mïtɔrɔ ne na dë ŋgï koꞌde bɔ mo zö. Kina ti miꞌdi bɔ mo ŋgï kɔdɔ yaga di mï tölë mï kada ame rɔ ŋburuŋburu ꞌba dɔliŋɔ nime ne. 45Lende nime ëdï ꞌdeni rɔ ma koriya ti ma tönë ga bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba ma mɔlo naga kugu mï buku ꞌbënnï ga ne tara, ame kiya te, ‘Bɔkoꞌba ti kiyandi lïjë ꞌdeni pili.’ Kina me ꞌdeni tɔne, ya ame ga lïjë kuwö lende ꞌba ꞌbu ma ꞌdeni lïjë kikali ꞌdeni gbï laka ne, lïjë ti këdï ŋgï rɔ ꞌba ma ga. 46Bɔtɔ mɔtɔ oꞌja ꞌbu ma Bɔkoꞌba dë. Ma ame mako di zi bo ne, ma na ŋge kɔtɔ moꞌja bo.
47Kina lende ma laka na me mëdï miya ziye, bilaka ame ga kiꞌdi dönnï ꞌdeni ŋgï gɔ lende ma lïjë ëdï ꞌdeni ŋgï ti dïdï ma ŋburuŋburu. 48Ma na rɔ maŋgolɔꞌbɔ ꞌba dïdï. 49Akonyo ma tönë pa koloma rɔ tako zi ꞌbu ye löbu ga di mïtɔrɔ mï kada ma lïjë këdï mï mökö ne, lïjë onyo pele tine lïjë ëdï gba kölë kada mɔtɔ. 50Ne maŋgolɔꞌbɔ ame mëdï miya lende mo tɔne ziye ame kako di mïtɔrɔ ne, ya ame ga pili konyo ne inza kölë kpe. 51Ma na rɔ maŋgolɔꞌbɔ ame kako bërï di mïtɔrɔ ame gɔ kïdïdï bilaka yaga rɔ ma lölöwö. Bilaka ame ga konyo maŋgolɔꞌbɔ nime ti kïdïdï ꞌdeni koloma rɔ ŋburuŋburu. Maŋgolɔꞌbɔ ame mëdï miꞌdi ne na rɔ yida rɔma. Mëdï miꞌdi ꞌdɔ bilaka ꞌba dɔliŋɔ nime kïdïdï yaga rɔ ma lölöwö.”
52Kina bilaka naga nima kënyï ŋgï rɔ ꞌdïrï. Lïjë ebe tiya mo rɔ gɔ rönnï, lïjë iya te, “Bɔ nima, yida rɔ bo mo gɔ bo kiꞌdi zize donyoke rɔ ma totondo mo ga?”
53Bo iya te, “Rɔ ma laka miya ziye, ɔdɔ kiya te konyoke yida rɔ kole ꞌba bilaka lesi dë ŋgï, kina kuwëke roma mo dë gbï, inza kïdïdïke yaga rɔ ma lölöwö. 54Bɔ ame konyo yida rɔma, kina kuwë roma ma gbï ne, bo ti këdï ŋgï ti dïdï ma ŋburuŋburu. Kina ti miꞌdi bo ŋgï kënyï kɔdɔ yaga di mï tölë mï kada ame ꞌdeni rɔ ŋburuŋburu ꞌba dɔliŋɔ nime ne. 55Yida rɔma ti roma ma ëdï kɔzɔ akonyo ni ma ti wa kuwë ame këdï kogbɔ bilaka koloma rɔ ma kïdïdï dɔliŋɔ nime bine ne, kina yida rɔma ti roma ma ti kiꞌdi bilaka kïdïdï ꞌdeni gbï rɔ ma lölöwö. 56Ya ame ga konyo yida rɔma ꞌdeni kina kuwë roma ma ꞌdeni gbï ne, ti mëdï ŋgï rɔ akɔtɔ tïnnï. Kina lïjë ti këdï gbï rɔ akɔtɔ tö. 57ꞌBu ma Bɔkoꞌba na me këdï kïdïdï bilaka kina me bo koja ma mako dɔliŋɔ bine. Bo na me gbï këdï kïdïdï ma. Kina gbï tara bilaka ame ga konyo yida rɔma ꞌdeni, ti mïdïdï lïjë gbï.
58Lende kiya ma na me, maŋgolɔꞌbɔ ame kako bërï di mïtɔrɔ ne kina rɔ yida rɔma. Inza kɔzɔ maŋgolɔꞌbɔ ma tönë pa ꞌbu ye löbu ga koloma tonyo mo ne. Maŋgolɔꞌbɔ nima lïjë onyo pele tine lïjë ëdï gba kölë kada mɔtɔ. Ne bɔ ame konyo maŋgolɔꞌbɔ ame ne ti kïdïdï ŋgï koloma rɔ ŋburuŋburu.”
59Lende nime Yësu iya di Kaparanoma koꞌja bo këdï rɔ tiyandi kɔmɔ bilaka di mï rö ꞌba mötu.
Laja ꞌBa Dïdï
60Bilaka ma konzi ame ga këdï kösö gɔ Yësu ne, ɔdɔ lïjë kuwö lende nime ꞌdeni te tine ma konzi mɔtɔ ga ënyï kiya te, “Lende nime itigɔ ꞌdeni sowa. Yë na ti kutï dɔmo?”
61Yësu ikali lende ŋguruŋguru ꞌbënnï nima ꞌdeni mɔlo ti mï bo. Kina bo kiya zïnnï, bo iya te, “Lende nime na koꞌdɔkɔke ꞌdeni ŋgï toga kpeye gɔma teyi? 62Omerike gɔmo tɔ ma, ɔdɔ kiya te këddï koŋgɔke kole ꞌba bilaka lesi ꞌdeni këdï kileki kari tɔrɔ gɔ bi abo ma mɔlo ame bo koloma pa teyi ne kada mɔtɔ ti koꞌdɔke rɔye ꞌjaa tondo? 63Nyï Kɔtɔ Laka ꞌba Bɔkoꞌba na këdï kiꞌdi bilaka kïdïdï rɔ ma lölöwö. Yida rɔ bilaka ikali dë ꞌdɔ kiꞌdi bilaka kïdïdï rɔ ma lölöwö. Nyï Kɔtɔ Laka ꞌba Bɔkoꞌba ame këdï kiꞌdi bilaka kïdïdï rɔ ma lölöwö ne, kina me moꞌde ꞌdeni kako ziye ti lende nima miya ziye ne. 64Ne oŋgɔ, kina ma pele ꞌdeni tara ya ꞌbeye mɔtɔ ga oꞌdɔkɔ dë gbï tiꞌdi dönnï gɔ lende ma.”
Yësu iya lende nime te römöyï bo ikali ꞌdeni mɔlo bilaka ma yala ga na kiꞌdi dönnï dë gɔ lende abo nime. Kina bo ikali bilaka ame këdï koꞌdɔkɔ tari tususu bo zi turu ne ꞌdeni gbï mɔlo. 65Kina bo kiya te, “Köꞌdu gɔ lende naga nime kina ma kiꞌdi gɔ miya te, bilaka ma kɔtɔ mɔtɔ inza kikali gɔ kako zö. ꞌBu ma na ŋge ti koꞌde bilaka mo gɔ kako zö.”
66Bilaka ma konzi ënyï ŋgï toga kpënnï gɔ Yësu römöyï lende abo itigɔ ꞌdeni sowa. Lïjë oꞌdɔkɔ dë kpe tösö gɔ bo.
67Kina bo kënyï kiya zi bɔ laja abo ga ma ꞌbutë dɔmorïyö naga nima, bo iya te, “Kpe gbï oꞌdɔkɔke toga kpeye gɔma yɔ?”
68Simona Pïtörö iya te, “Ŋere, ze ꞌbeze nime, bilaka mɔtɔ inza ame gɔ dari teyi. Lende ꞌbï na me këdï kiꞌdi dïdï ma ŋburuŋburu zize leꞌjete. 69Kina diꞌdi dɔze ꞌdeni ŋgï göyï dikali ꞌdeni rɔ ma laka nï na ŋge kɔtɔ rɔ ma laka rɔ bɔ ame kako di zi Bɔkoꞌba ne.”
70Yësu iya te, “Kpe ya ma ꞌbutë dɔmorïyö naga nime, ma na migeli ye ne tine pele bɔ ma kɔtɔ mɔtɔ di mï löŋgö ye nima bina ëdï ꞌba bo rɔ ꞌba Satani.”
71Lende kiya ꞌba Yësu nime, bo ëdï rɔ tiya Yuda kole ꞌba Simona Isikarita ame bo pele di mï löŋgö ya ma ꞌbutë dɔmorïyö naga nima bo na këdï kari kususu Yësu zi turu ne.
7Yësu Ni Ti Löndö Bo Ga
1Di pötö mo na Yësu kënyï kari tiliŋgere kebe mï Galilaya. Bo oꞌdɔkɔ dë kpe tari tiliŋgere kebe mï liŋɔ ame ga ŋgila Yerosalema ne, römöyï turu mo ga ëdï koꞌdɔkɔ ꞌdeni ꞌdɔ tupö bo.
2Tine mï kada mo nima yayi töꞌdö ꞌba karama mɔtɔ ꞌba Yudayi ame rɔ karama ꞌba loma bïcï ŋgöŋgöbö ne ɔwɔ dë kpe. 3Kina löndö ꞌba Yësu ga kako ŋgï kiya zi bo, iya te, “Ari toꞌdɔ karama Yudayi ꞌdɔ kiꞌdi ya ame ga yayi këdï kösö göyï ne koꞌja lende ame ga këddï koꞌdɔ ne. 4Römöyï bɔ ame koꞌdɔkɔ ŋgï ꞌdɔ bilaka pili kikali bo ne, bo oꞌdɔ lende abo ga dë rɔ kusu. Ne oŋgɔ, kina kɔzɔ ꞌbëyï nime, lende löbu naga nime këddï koꞌdɔ ne oꞌdɔkɔ zïyï gɔ kari kileme röyï zi bilaka pili.”
5Ya naga nima lïjë pele rɔ löndö ꞌba Yësu ga tine lïjë iꞌdi dönnï dë gɔ lende abo. Kina ma kiꞌdi lïjë kiya lende nima tara ne.
6Bo iya te, “Kada ꞌba tari ma yayi ne dë gba. ꞌBeye kada pili ëdï rɔ ma laka ziye. 7Bilaka ꞌba dɔliŋɔ nime inza koꞌji ye. Ne ꞌbama nime möꞌbö nduwë tileme gɔ lende kirasi ꞌbënnï ga zïnnï ne, kina me lïjë këdï koꞌji ma gɔmo. 8Arike mï karama nima. Ne ma ꞌbama mari dë, römöyï kada ꞌba tari ma yayi na dë gba.”
9Yësu iya lende nime te zi löndö bo ga. Kina bo kileke abo ŋgï tötï mbowa Galilaya.
10Kina ɔdɔ löndö bo ga kënyï kari ꞌdeni toꞌdɔ karama nima Yudayi tine, bo ënyï gbï kozi kari yayi. Tine bo ari dë kileme rɔ bo yaga bi kɔpɔ. Bo ari abo ŋgï lowo. 11Turu ꞌba Yudayi ni ëdï rɔ toma gɔ bo di mï löŋgö bilaka konzi ꞌba karama naga nima. Lïjë këdï rɔ tititi bo di zi bilaka, iya te, “Bɔ nime bo ëdï yala?”
12Gɔ köꞌdu mo na bilaka pili këdï ꞌdeni ŋgï rɔ tiya lende abo rɔ kore. Ya mɔtɔ ga iya te, “Bɔ nime bilaka laka na.”
Ya mɔtɔ ga iya te, “Aa, bo ëdï ka kïndëndë bilaka ti lende abo naga nima rɔ tïndëndë.”
13Tine bilaka naga nima iya lende nima dë yaga bi kɔpɔ, römöyï lïjë ere turu ꞌbënnï ga.
Yësu Iyandi Wa Mï Reki ꞌBa Rö Löbu
14Kina ɔdɔ kömö ꞌdeni mï zana ꞌba karama nima tine, na Yësu kënyï ŋgï kari mï reki ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba. Kina bo kiꞌdi ŋgï tiyandi kɔmɔ bilaka di yayi. 15Lende ame ga bo kiya ne igayi turu ꞌba Yudayi ni ꞌdeni. Kina lïjë kiya te, “Bɔ nime bo ikali lende naga nime totondo ga? Ne bɔ kɔmɔ kiyandi ze naga nime iyandi bo dë yɔ ꞌdi?”
16Kina bo kënyï kiya zïnnï, bo iya te, “Lende naga nime mëdï miyandi ne, lende ma na dë. Lende ꞌba Bɔkoꞌba na. Bo na me koja ma kako dɔliŋɔ nime bine. 17Bilaka ame ga koꞌdɔkɔ toꞌdɔ akoꞌdɔkɔ ꞌba Bɔkoꞌba ne na ꞌjaa ti kikali akiyandi nime. Ala lende ma na ya, ala ꞌba Bɔkoꞌba mo na ŋgï ya lïjë na ti kikali ꞌjaa. 18Römöyï bilaka ame këdï kiyandi kɔmɔ bilaka bo kebe tiya mo, bo kiya te, akiyandi nime lende abo na, ziye ŋgï ꞌdɔ tikali mo rɔ ma laka bɔtɔ nima oꞌdɔkɔ abo ka ꞌdɔ bilaka kiya te bo na rɔ bilaka ma löbu. Ne bɔ ame kako ꞌba bo kiya te, bilaka mɔtɔ na koja bo ti akiyandi laka nime ne, ziye tikali mo rɔ ma laka bo na rɔ bɔ lende kodɔrɔ kina lende kënyë inza gbï mï bo. 19Kɔzɔ ma koŋgɔke, Musa na me kugu köꞌdu kiꞌdi ꞌba Bɔkoꞌba ziye, ne bɔtɔ ma kɔtɔ mɔtɔ ame ꞌdɔ köꞌbö ŋgï toro köꞌdu kiꞌdi nime di mï löŋgö ye bina ne inza yɔ. Ne ëddï komake gɔma ꞌdɔ tupö ma yaga gɔ waꞌdi?”
20Bilaka ma konzi ame ga këdï yayi ne ënyï kiya zi Yësu, iya te, “Rumö na këdï koꞌdɔ yi. Yë mo na këdï koma göyï mo ꞌdɔ tupö yi?”
21Yësu iya te, “Tönë moꞌdɔ ꞌbama wa ŋge dɔ kɔtɔ mï kada ꞌba rɔ kindawo ne, iꞌdike lende mo kebe kïlïkö dɔye pili gɔ waꞌdi? 22Ne kpe ꞌböwu, ebeke tilele kole kuru ꞌbe ga mï kada ꞌba rɔ kindawo. Kɔzɔ lende mo ame Musa kiya ne tara. Ne dikalike ꞌdeni ŋgï rɔ ma laka, akilele nima lende ꞌba Musa na dë römöyï bulöbu ma mɔlo naga tönë bine oloma gbï toꞌdɔ mo tara. 23Kina me këddï kileleke kole titi mï kada ꞌba rɔ kindawo ꞌdɔ kileme lende koro ꞌba köꞌdu kiꞌdi ame Musa kugu ziye ne. Ne gɔ waꞌdi na kënyïke rɔ ꞌdïrï tö gɔ akoꞌdɔ ꞌbama ame mileŋo yida rɔ bilaka pili mï kada ꞌba rɔ kindawo ne ya? 24Kinza kodɔrɔke bïcï lende dë ŋgï rɔma gɔ wa ame ga këddï koꞌjake ti kɔmɔye ne. Ziye ꞌdɔ kodɔrɔke bïcï lende ti lende laka mo.”
25Kina bilaka mɔtɔ ga ꞌba Yerosalema kënyï ŋgï tilende rɔ bo, iya te, “Dëmba bɔ tönë turu ze ga këdï rɔ toma gɔ bo ꞌdɔ tupö bo ne, bo na me ne ya? 26Ne oŋgɔke yayi bine bo ëdï kilende ŋgï rɔ dɔ ŋgölö. Turu iya a mɔtɔ dë gbï zi bo yɔ. Ala mɔtɔga lïjë ti komeri ꞌdeni, kiya te bo na rɔ Kurïsïtö mo ame Bɔkoꞌba këdï koja kako di mïtɔrɔ ne ɔtɔ? 27Tine Kurïsïtö mo ame këdï kako di mïtɔrɔ ne, bɔtɔ inza kikali dɔliŋɔ mo. Ne ꞌba Yësu mo nime, tondo ze pili dikali dɔliŋɔ abo?”
28Kina ɔdɔ Yësu këdï ꞌdeni tiyandi kɔmɔ bilaka di mï reki ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba tine, bo ënyï ŋgï kiya rɔ ma kembe, bo iya te, “Kpe nima, ikalike ma ra? Dɔliŋɔ ma ame mako di teyi ne, ikalike ra ŋgï? Tako nime mako bine ne, mako dë gɔ dɔma. Bɔkoꞌba ame kɔtɔ kpökï mïtɔrɔ ne na koja ma. Ne ikalike bo dë yɔ. 29Ma ꞌbama mikali bo ꞌdeni, bo na me koja ma ꞌdɔ kiꞌdi ma mako bine ne.”
30Kina lïjë koꞌdɔkɔ ŋgï ꞌdɔ tindaꞌba bo gɔ lende nime. Ne tine bɔtɔ mɔtɔ osa közïnï dë rɔ bo römöyï kada abo ame Bɔkoꞌba kiꞌdi ꞌdɔ bilaka kindaꞌba bo teyi ne ömö dë gba. 31Bilaka ma konzi mɔtɔ ga iꞌdi dönnï ꞌdeni ŋgï gɔ lende abo. Kina lïjë koloma ŋgï rɔ tiya mo, iya te, “Yësu nime na ŋgï ti këdï rɔ Kurïsïtö mo tönë Bɔkoꞌba këdï koja kako di mïtɔrɔ ne, römöyï a mɔtɔ inza kpe ame gɔ bɔ mɔtɔ kako koꞌdɔ kulöwö rɔ dɔ kiteli di dɔ ame ga bo koꞌdɔ ne.”
32Kina ɔdɔ Parosi mɔtɔ ga kuwö lende nima bilaka naga nima kiya ne ꞌdeni te tine, lïjë ënyï ŋgï kari tususu kpënnï ti löbu ꞌba bɔ akumu ni. Kina lïjë kënyï ŋgï koja bɔ kanya ꞌbënnï ga kari tindaꞌba Yësu.
33Yësu oloma rɔ tiya mo zi bilaka naga nima yayi, bo iya te, “Mëdï moloma ŋge tiye bine mbowa tine mëdï muyï ama dɔma, mileki mari zi bɔ ame koja ma kako bine ne. 34Kina ti kebeke ꞌdeni ŋgï toma gɔma, ne inza koꞌjake ma kpe römöyï inza kikalike tari tömö ŋbö mï gɔ bi ame mëdï teyi ne.”
35Kina turu mɔtɔ ga kënyï ŋgï tiya mo rɔ gɔ rönnï, lïjë iya te, “Waꞌdi mo ga na bo këdï kiya ꞌba bo tara? Bo ëdï kari ŋbö kulöwö te yala ga kina bo kiya te dinza doꞌjake bo? Ala bo ëdï koꞌdɔkɔ tari toloma zi bilaka ze ame ga këdï koloma mï dɔyayi ꞌba bɔ löwö ne ɔtɔ. Mɔtɔga bo ëdï koꞌdɔkɔ tari tiyandi kɔmɔ bɔ löwö naga nima di yayi. 36Ne ma kinza tara yɔ dëne bo ti kiya te ɔdɔ domake bo pele dinza doꞌjake bo? Lende kiya waꞌdi mo ga na bo kebe kiya ꞌba bo, bo kiya te gɔ bi ame bo këdï kari teyi ne, dinza dikalike ꞌbeze tömö teyi?”
Yësu Mini ꞌBa Dïdï
37Kina ɔdɔ kömö ꞌdeni mï töꞌdö ꞌba tote karama nima ame rɔ kada ma löbu ꞌba karama mo ne tine, Yësu ënyï kɔrɔ tɔrɔ kɔmɔ bilaka naga nima. Kina bo kuwöwö dɔ bo rɔ ma kembe, bo iya te, “Ya ame ga këdï ti koda mini ne, iꞌdike lïjë kako zö tuwë mo. 38Lende nime ëdï ꞌdeni kɔzɔ ma tönë kugu mï buku ꞌba Bɔkoꞌba ne, ame kiya te, ‘Ya ame ga kiꞌdi dönnï ꞌdeni ŋgï rɔ ma laka gɔ lende ma ne, mini ꞌba dïdï ti kɔlɔ ꞌdeni di mïnnï kɔzɔ yöpö tara.’”
39Dɔŋgala nime, Yësu ëdï kiya gɔ lende ꞌba Nyï Kɔtɔ Laka ame Bɔkoꞌba këdï koꞌdɔkɔ tiꞌdi mo zi ya ame ga kiꞌdi dönnï gɔ lende ꞌba Yësu ne. Mï kada nima yayi Bɔkoꞌba iꞌdi Nyï Kɔtɔ Laka dë gba zi bilaka römöyï Yësu ileki dë gba kari mïtɔrɔ.
40Lende nime Yësu kiya ne, ɔdɔ ya mɔtɔ ga kuwö ꞌdeni tine lïjë ënyï ŋgï kiya te, “Rɔ ma laka bɔ nime, bo na ŋgï rɔ bɔ kumë lende mo tönë Bɔkoꞌba këdï koja ne.”
41Ya mɔtɔ ga iya te, “Bɔ nime na rɔ Kurïsïtö.”
Ya mɔtɔ ga iya te, “Bɔ nime Kurïsïtö na dë römöyï Kurïsïtö inza rɔ bilaka ꞌba Galilaya. 42Römöyï ugu ꞌdeni mɔlo mï buku ꞌba Bɔkoꞌba, iya te, Kurïsïtö ëdï kɔdɔ di mï kupö ŋere Dawidi. Kina gɔ köyö bo Beteleme mï dɔliŋɔ ꞌba Dawidi.”
43Lende kiya ꞌba bilaka naga nima oza mïnï ꞌdeni kɔzɔ a nima tara. 44Kina ya mɔtɔ ga koꞌdɔkɔ ŋgï tindaꞌba Yësu, ne tine bɔtɔ mɔtɔ osa közïnï dë du te rɔ bo.
Ndoꞌji ꞌBa Parosi Ni
45Kina ɔdɔ bɔ kanya naga nima kënyï kileki ꞌdeni kari zi Parosi ni ti löbu ꞌba bɔ akumu naga nima tine, lïjë ënyï kititi bɔ kanya naga nima, iya te, “Oꞌdeke Yësu mo dë kako zize bine gɔ waꞌdi?”
46Bɔ kanya naga nima iya te, “Wöwö, doꞌja bɔtɔ mɔtɔ dë gba ame kiya lende kɔzɔ lende kiya ꞌba bɔ nime.”
47Lïjë iya te, “Iꞌdike bo kuꞌbölu ye ꞌdeni gbï. 48Uwöke ra ze Parosi ni ti löbu ꞌbe mɔtɔ ga diya lende abo naga nima rɔ lende laka? 49Ya ma yawa naga na ŋge ma këdï kutï gɔ lende abo naga nima ne römöyï lïjë ikali köꞌdu kiꞌdi ꞌba Bɔkoꞌba dë. Kada mɔtɔ Bɔkoꞌba ëdï kuꞌdu lïjë mï paꞌdo ꞌba Gehena.”
50Kina Parosi ma tönë kïdëkï möyï mo rɔ Nïkuduma bo kako pa mɔlo zi Yësu ne kënyï ŋgï tɔrɔ tiya lende zïnnï, 51bo iya te, “Oŋgɔke te, inza rɔ ma laka mï köꞌdu kiꞌdi ze ame Bɔkoꞌba kiꞌdi zize ne ꞌdɔ todɔ karama ŋgï dɔ bɔ mɔtɔ tara kinza ma kuwö lende ꞌba kpamo titi koŋgɔ ndï lende mo.”
52Lïjë ileki zi Nïkuduma, iya te, “Nï ꞌdeni gbï rɔ bilaka ꞌba Galilaya mɔtɔ? Ari kïdëkï buku ꞌba Bɔkoꞌba te, ti koꞌja kugu yayi, iya te, bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba inza kɔdɔ di mï Galilaya.”
53Kina lïjë pili kënyï kïyëyï rönnï ŋgï kari liŋɔ ꞌbënnï ga rɔ kɔtɔkɔtɔ.
81Yësu ɔdɔ ŋgï di mï rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba bo kari dɔ döku ꞌba Bilaya.
Yësu Ni Ti Köꞌdu Kiꞌdi
2Mɔlo mï dɔŋbɔ na Yësu kileki ŋgï kari mï reki ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba. Kina bilaka kotɔtɔ rönnï ŋgï ŋbaŋi zi bo yayi. Kina bo koloma ŋgï bërï tiyandi lïjë.
3Kina bɔ kɔmɔ kiyandi mɔtɔ ga ti Parosi ni kako ŋgï zi bo. Lïjë oꞌde ꞌja mɔtɔ ame kindaꞌba ꞌdeni di bi ꞌba toꞌdɔ yërï. Lïjë iꞌdi ꞌja nima kɔrɔ kɔmɔ bilaka konzi naga nima. 4Kina lïjë kënyï kititi Yësu, iya te, “Bɔ kɔmɔ kiyandi, ꞌja nime dindaꞌba lɔko di bi ꞌba toꞌdɔ yërï. 5Kina kɔzɔ ame kugu ꞌdeni mɔlo mï köꞌdu kiꞌdi ꞌba Bɔkoꞌba ma Musa kugu zize ne, iya te, ꞌja ma koꞌdɔ yërï kɔzɔ a nime te ꞌdɔ kuꞌdu ti kulugbï döku kölë yaga. Ne ma ꞌbëyï iya tondo?”
6Akititi nime lïjë ëdï koma kpa Yësu timo rɔ toma römöyï ɔdɔ kiya te bo kiya lende mɔtɔ rɔ ma kënyë gɔ lïjë kari kususu bo timo zi turu. Tine bo ileki abo dɔmo dë. Bo odi abo dɔ bo ŋgï le bërï tugu dɔ yayi ti dɔkole közï bo. 7Kina lïjë koloma ŋgï nduwë rɔ tititi bo rɔ aliri. Kina bo kombi dɔ bo ŋgï tɔrɔ, bo kënyï kileki zïnnï, iya te, “Ɔdɔ kiya te bɔ mɔtɔ di mï löŋgö ye nima bina, bo kikali rɔ bo, bo koꞌdɔ lende kënyë mɔtɔ dë, bo kënyï dɔgba kuꞌdu ꞌja nima ti döku.”
8Kina bo kodi dɔ bo ŋgï gbï bërï tugu dɔ yayi ti dɔkole közï bo.
9Kina ɔdɔ bɔ kɔmɔ kiyandi naga nima kuwö lende nime ꞌdeni kɔzɔ a nime te tine, lïjë ënyï ŋgï tuꞌbögö rönnï rɔ kɔtɔkɔtɔ kitaꞌba yaga di ŋgila bo. Ya ma löbu rɔ dɔ kiteli mo ga tönë lïjë na kisaki tɔdɔ dɔgba yaga. Kina rɔ ŋburuŋburu mo tine Yësu ni na kola ꞌdeni ŋgï ŋge rïyö yayi ti ꞌja tönë kɔmɔ tïndï naga nima. 10Bo ombi dɔ bo tɔrɔ kina bo kititi ꞌja nima, bo iya te, “Lïjë ëdï yala? Bɔtɔ ma kɔtɔ mɔtɔ odɔ karama dë du te döyï?”
11Lɔko iya te, “Ŋere, bɔtɔ mɔtɔ inza.”
Bo ileki kiya zi ꞌja nima, bo iya te, “Kina ma gbï, minza modɔ karama döyï. Ari ëꞌbï, ne kisaki di mï kada nime tɔne kinza kari koꞌdɔ lende kënyë mɔtɔ dë kpe.”
Yësu, Bi Kɔpɔ ꞌBa Dɔliŋɔ
12Di pötö mo ꞌdeni yayi tine na Yësu kënyï kiya zi Parosi ni, bo iya te, “Ma na rɔ bi kɔpɔ zi dɔliŋɔ nime. Ya ame ga pili kösö ꞌdeni gɔma ne iliŋgere dë kpe mï bi kölu. Bi kɔpɔ nime ti kïdïdï lïjë ꞌdeni ŋgï yaga rɔ ma lölöwö.”
13Parosi naga nima ënyï kileki kiya zi bo, iya te, “Lende yawa ꞌbï naga nima doŋgɔ ꞌdeni, nï ëꞌbï ŋgï ka kɔzɔ bilaka ame këdï kodɔrɔ bïcï lende abo gɔ dɔ bo ne.”
14Bo ileki dɔmo zïnnï, bo iya te, “Lende yawa na dë. Ne ɔdɔ kiyake pele te mëdï miya lende naga nime dömöyï lende ꞌba gbagba ma, ele gbï. Römöyï ma bɔ mo, ma na mikali gɔ bi ame mako di teyi ne, kina ma na gbï mikali gɔ bi ame mëdï mari teyi ne. Kpe nima bina, ikalike dë mako di yala, ala mëdï mari yala. 15Kpe ꞌbeye ëddï koꞌdɔke burë ꞌba rɔma ŋgï kɔzɔ burë koꞌdɔ ꞌba bilaka lesi tara, ne ꞌbama minza moꞌdɔ burë ꞌba bɔtɔ. 16Ne ɔdɔ kiya te moꞌdɔ burë ꞌba bilaka pele, burë koꞌdɔ ma ti këdï ŋgï rɔ ma kodɔrɔ römöyï minza moꞌdɔ gɔ dɔma. Dëdï doꞌdɔ ze ti ꞌbu ma ame koja ma kako di mïtɔrɔ ne. 17Ne oŋgɔ, lende nime ugu ꞌdeni mɔlo mï köꞌdu kiꞌdi ame kiꞌdi ziye ne, iya te, ɔdɔ bɔ kodɔrɔ bïcï lende rïyö kiya pili rɔ lende kɔtɔkɔtɔ nima, lende nima ëdï ŋgï rɔ ma laka. 18Kina me ma rɔ bɔ kodɔrɔ bïcï lende ma kina ꞌbu ma ame koja ma kako bine ne, bo gbï rɔ bɔ kodɔrɔ bïcï lende ma.”
19Parosi naga nima ënyï kiya zi bo, iya te, “ꞌBu yï mo ëdï yala?”
Bo iya te, “Kpe ikalike ꞌbu ma dë. Kina gbï ikalike ma dë. Römöyï ɔdɔ kiya te kikalike ma ꞌdeni, ti kikalike ꞌbu ma gbï.”
20Lende nime Yësu iya di mï reki ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba koꞌja bo këdï rɔ tiyandi kɔmɔ bilaka di gɔ bi ame bilaka këdï kiꞌdi kpa közï kiꞌdi ꞌbënnï ga zi Bɔkoꞌba di teyi ne. Mï kada nima yayi turu indaꞌba bo dë römöyï kada abo ame Bɔkoꞌba kiꞌdi ꞌdɔ bilaka kindaꞌba bo yïmo ne ömö dë gba.
21Di pötö mo na Yësu kënyï kiya zi turu löbu naga nima, bo iya te, “Mëdï mari ama kada mɔtɔ kina ti kënyïke ꞌdeni ŋgï toma gɔma, ne inza kikalike tari tömö gɔ bi ame mëdï mari teyi ne. Ti köꞌböke mï lende kënyë ꞌbe ga ŋbö mï tölë.”
22Turu naga nima iya te, “Lende abo nima, bo kiya te dinza dikalike tari gɔ bi ame bo këdï kari teyi ne, bo ëdï koꞌdɔkɔ tari tupö rɔ bo yaga?”
23Bo iya te, “Kpe ꞌbeye rɔ ꞌba dɔliŋɔ nime. Ne ma ꞌbama mako di dɔyayi ꞌba mïtɔrɔ. Kpe ꞌbeye di mï dɔliŋɔ nime. Ne ma ꞌbama minza di mï dɔliŋɔ nime. 24Gɔ köꞌdu mo kina ma ꞌdɔ kiꞌdi miya te ti köꞌböke mï lende kënyë ꞌbe ga ŋbö mï tölë. Ɔdɔ kiya te kiꞌdike dɔye dë ŋgï gɔmo rɔ ma laka ma na rɔ bɔ ame rɔ ma mo ne, ti köꞌböke mï lende kënyë ꞌbe ga ŋbö mï tölë.”
25Lïjë ënyï kititi bo, iya te, “Nï yë mo na?”
Bo iya te, “Ma na rɔ bɔ ma tönë miya lende mo pa ziye bine ne. 26Mëdï ti lende ŋbaŋi ꞌdɔ tiya mo gɔ lende ꞌbe. Kina mëdï gbï ti lende mɔtɔ ga ŋbaŋi ame gɔ moꞌdɔ burë ꞌbe timo. Bɔ ame koja ma kako dɔliŋɔ nime bine ne, lende abo rɔ ma kodɔrɔ. Kina lende ame ga ŋge muwö di kpa bo ne, kina me mëdï miya ziye kpe bilaka ꞌba dɔliŋɔ nime.”
27Lende nime Yësu kiya ne, turu naga nima ikali dë ma bo këdï rɔ tiya lende ꞌba ꞌbu bo Bɔkoꞌba.
28Kina bo kiya zïnnï, bo iya te, “Ma kole ꞌba bilaka lesi, ti kutötïke ma ꞌdeni dɔ ŋgërï tɔrɔ kupöke ma. Ne tine ti kikalike ma ŋgï ꞌjaa rɔ bɔ ame rɔ ma mo ne, kina ti kikalike gbï ꞌjaa omba wa naga nime mëdï moꞌdɔ ne, minza moꞌdɔ gɔ dɔma. Kina ti kikalike ŋgï rɔ ma laka wa ame ga ŋge ꞌbu ma kiya zö ne na ma ga mëdï miya zi bilaka ne. 29Bo na koja ma kina bo öꞌbö tö bi kɔtɔ, bo ola ma dë kutu ma römöyï lende ame ga mëdï moꞌdɔ ne, kina kïyëyï dökïꞌdï bo.”
30Lende nime Yësu kiya ne iꞌdi bilaka ma konzi mɔtɔ ga ŋgï kiꞌdi dönnï gɔ lende abo.
Kupö Ma Laka ꞌBa Abarayama
31Yësu ënyï kiya zi Yudayi naga nima kiꞌdi dönnï ꞌdeni gɔ lende abo ne, bo iya te, “Ɔdɔ kiya te koꞌdɔke wa pili ŋgï kɔzɔ ame mëdï miyandi ye timo ne, ti këddïke ŋgï rɔ ma laka rɔ bɔ kösö gɔma ga. 32Kina gbï ti kikalike lende laka ꞌba Bɔkoꞌba ŋgï. Kina lende laka ꞌba Bɔkoꞌba ti kiꞌdi ye ŋgï kolomake rɔ dɔ ŋgölö. Kinza këddïke ra kpe rɔ atɔli.”
33Bilaka naga nima iya te, “Ze kupö Abarayama ga na. Mɔlo kako di zi ꞌbu ze löbu ga bɔtɔ indaꞌba ze dë rɔ atɔli. Gɔ waꞌdi na kiya te ti doloma rɔ dɔ ŋgölö?”
34Bo iya te, “Rɔ ma laka miya ziye, bilaka pili ame ga rɔ bɔ koꞌdɔ lende kënyë ne, lende kënyë indaꞌba ꞌdeni rɔ ꞌbɔki. Kina lende kënyë na ꞌdeni leꞌjete rɔ bɔ dönnï. 35Kɔzɔ ma kikalike atɔli oloma dë köꞌbö ŋburu rɔ kole ꞌba liŋɔ. Ne kole ꞌba bɔ dɔ liŋɔ na ti koloma ŋgï ŋburu köꞌbö kpa döbösï ꞌba ꞌbu bo nima. 36Kina ɔdɔ kiya te kole ꞌba Bɔkoꞌba na kutë gɔye ꞌdeni di zi bɔ ame kindaꞌba ye ne, bɔtɔ mɔtɔ inza kpe ame ꞌdɔ këdï rɔ bɔ dɔye. 37Mikali ye ꞌdeni ŋgï rɔ kupö Abarayama ga. Ne ëddï komake kɔri ꞌba tupö ma gɔ waꞌdi? Lende kiya ma naga nime na koŋmi dë dökïꞌdï ye? 38Lende naga nime mëdï miya ne na rɔ ame ꞌbu ma kileme zö. Kina ꞌbeye ndɔbɔ ame ga gbï ꞌbu ye kileme ziye ne na ma ga gbï këddï koꞌdɔke.”
39Lïjë iya te, “Abarayama na rɔ ꞌbu ze.”
Kina bo kënyï kileki dɔmo zïnnï, bo iya te, “Inza tara. Ma kiya te këddïke ra ŋgï rɔ kole ꞌba Abarayama ga dëne ëddï koꞌdɔke gbï kɔzɔ ꞌba Abarayama. 40Ne leꞌjete ëddïke eꞌbe za rɔ toma kɔri ame ꞌdɔ kupöke ma timo, ma mo tönë mëdï mïyëtï lende ma laka ame ga muwö di kpa Bɔkoꞌba ziye ne. Lende koꞌdɔ ꞌba Abarayama inza tara. 41Ndɔbɔ koꞌdɔ dɔ ꞌbu ye na ma këddïke rɔ toꞌdɔ mo ne.”
Lïjë iya te, “Ze kole köyö mï maŋba na dë. Bɔkoꞌba na ŋge kɔtɔ rɔ ꞌbu ze.”
42Bo iya te, “Ma kiya te Bɔkoꞌba na këdï ra rɔ ꞌbu ye dëne ëddï kɔꞌɔke ma römöyï tako nime mako ziye bine ne, mako di zi Bɔkoꞌba. Mako dë gɔ dɔma. Bɔkoꞌba na koja ma. 43Ne kpe bilaka oꞌdɔkɔke dë tuwö lende naga nime mëdï miya ne gɔ waꞌdi? Lende ma laka kɔzɔ a nime te na koꞌjike? 44Ne oŋgɔ, ꞌbu ye na rɔ Satani römöyï wa ame ga bo koꞌdɔkɔ ne kina koꞌdɔkɔke toꞌdɔ mo. Bo ꞌba bo ꞌdeni mɔlo rɔ bɔ a kupö. Bo oꞌdɔkɔ abo dë toꞌdɔ lende laka ꞌba Bɔkoꞌba römöyï bo ilagi lende laka ꞌba Bɔkoꞌba ꞌdeni mɔlo pili. Wa ꞌba bo ma bo köꞌbö toꞌdɔ mo na rɔ tunzö bëtï römöyï bo bɔ bëtï na. Kina bo ꞌdeni rɔ ŋere ꞌba bëtï.
45Ne ꞌbama nime, mëdï miya lende laka ꞌba Bɔkoꞌba ziye ne na me kiꞌdi kilagike tiꞌdi dɔye gɔ lende ma ne. 46Oŋgɔke lende naga nima mëdï moꞌdɔ ne te. Ma kënyë mo ga ëdï? Ɔdɔ këdï, iyake zö. Ne ɔdɔ lende ma naga nima këdï me rɔ ma laka ne, oꞌdɔkɔke dë tiꞌdi dɔye gɔmo gɔ waꞌdi? 47Ya ame ga rɔ kole ꞌba Bɔkoꞌba ne ëdï kuwö lende ꞌba Bɔkoꞌba. Ne kpe ꞌbeye nime inzake rɔ kole ꞌba Bɔkoꞌba römöyï ilagike lende abo ꞌdeni.”
48Lïjë iya te, “Nï nime, nï na dë ŋgï rɔ ma laka rɔ bɔ rumö ꞌba Somorona kɔzɔ ma tönë diya bine ne?”
49Bo iya te, “Ma bɔ rumö na dë. ꞌBama rɔ toro ꞌbu ma. Ne kpe ebeke ꞌbeye za titiꞌja ma. 50Wa naga nime mëdï moꞌdɔ ne minza moꞌdɔ ꞌdɔ bilaka koro ma gɔmo, kiya ma rɔ bilaka ma löbu. Bɔ mɔtɔ ëdï ame bo koꞌdɔkɔ ꞌdɔ bilaka koro ma ne. Bo na rɔ bɔ ame këdï kodɔrɔ bïcï lende ma rɔ ma kodɔrɔ ne. 51Rɔ ma laka miya ziye, ya ame ga këdï koꞌdɔ lende pili ŋgï kɔzɔ wa ame ga mëdï miya ne, a mɔtɔ rɔ tölë inza kikali du te tömö dönnï.”
52Lïjë iya te, “Nï bɔ nime, dikali yi ꞌdeni rɔ ma laka. Nï bɔ rumö na. Iya te bilaka ame ga koꞌdɔ lende kɔzɔ köꞌdu kiya ꞌbï naga nima inza kölë kpe. ꞌBu ze löbu Abarayama ni ölë ꞌdeni pili ti bɔ kumë lende ma löbu ꞌba Bɔkoꞌba tönë ga. 53Gɔ waꞌdi na kebe kiya ꞌbëyï röyï mbiri löbu di dɔ ꞌbu ze löbu Abarayama ni ma ti bɔ kumë lende ma löbu ꞌba Bɔkoꞌba ame ga kölë ne? Oꞌdɔkɔ toꞌdɔ röyï rɔ waꞌdi?”
54Bo iya te, “Ma ꞌbama nime, miya rɔma dë te mëdï mbiri. Ɔdɔ kiya te miya kɔzɔ a nima tara, lende ma inza kpe koꞌdɔ ɔtɔ. ꞌBu ma nima këddï kïdëkïke möyï mo rɔ Bɔkoꞌba këddï koroke ne, bo na ŋge kiya te mëdï mbiri. 55Ne kpe ꞌbeye ikalike bo dë. Ma na ŋge mikali bo. Ne ɔdɔ miya te mikali bo dë, ma ꞌdeni gbï rɔ bɔ bëtï kɔzɔ ꞌbeye. Ne oŋgɔ, kina me mikali Bɔkoꞌba, wa pili ame ga bo kiya zö ne, kina me ga mëdï rɔ toꞌdɔ mo. 56ꞌBu ye löbu Abarayama ëdï ti mï këyï römöyï mï kada nima yayi Bɔkoꞌba iya zi bo, iya te, ti koꞌja kada ma ame mëdï mako timo dɔliŋɔ nime ne ꞌdeni ŋgï. Kina me bo oꞌja ꞌdeni ŋgï. Gɔ köꞌdu mo bo ꞌdeni ti mï këyï.”
57Lïjë iya te, “Nï nime kɔmɔ kɔɔ ꞌbï ömö dë gba kuluku kɔtɔ yɔ. Rɔ ma tondo mo ga na kebe kiya te oꞌja Abarayama?”
58Bo ileki dɔmo zi ya naga nima, bo iya te, “Rɔ ma laka miya ziye gba kinza köyö Abarayama dë, mëdï ꞌdeni mɔlo rɔ bɔ ame rɔ ma mo ne.”
59Kina lïjë kënyï ŋgï totɔtɔ kulugbï döku ꞌdɔ tuꞌdu bo timo tupö bo yaga. Kina bo kënyï kolo abo rɔ bo ŋgï, bo kɔdɔ yaga di mï reki ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba yayi.
9Yësu Ni Ti Bɔ Kɔmɔ Kölu
1Kina ɔdɔ Yësu këdï ꞌdeni kiliŋgere tine, dɔ bo ondɔsɔ ŋgï ti bɔ kɔmɔ kölu mɔtɔ ame köyö ꞌdeni mɔlo rɔ kɔmɔ kölu ne. 2Kina bɔ kösö gɔ bo ga kënyï kititi bo, lïjë iya te, “Bɔ kɔmɔ kiyandi, lende kënyë ꞌba yë na me kiꞌdi ꞌdɔ köyö bɔ nime rɔ kɔmɔ kölu ne? Lende kënyë abo na ala lende kënyë koꞌdɔ ꞌba ꞌbu bo ni na?”
3Yësu iya te, “Töyö nime köyö bɔ nime rɔ kɔmɔ kölu ne inza gɔ lende kënyë abo ala gbï gɔ lende kënyë koꞌdɔ ꞌba ꞌbu bo ni. Tine öyö bɔ nime rɔ kɔmɔ kölu ꞌdɔ kiꞌdi Bɔkoꞌba kileme tigɔ abo tö zi bilaka mï tileŋo bɔ nime. 4Ndɔbɔ ame Bɔkoꞌba koja ma dömöyï mo ne, mëdï moꞌdɔ gïrï nime koꞌja gɔ bi këdï gba rɔ mï kada. Römöyï korɔndɔ ɔwɔ dë kpe, ame bilaka lesi inza kikali kpe toꞌdɔ a mɔtɔ. 5Ne ame mëdï ꞌdeni dɔliŋɔ bine ne, ma na ꞌdeni rɔ bi kɔpɔ zi dɔliŋɔ.”
6Kina bo kotoꞌbi woro ŋgï bërï, bo konyɔpi mandɔꞌdɔ mo ŋgï kosa kɔmɔ bɔ kɔmɔ kölu tönë. 7Kina bo kiya te, “Ari kurögö kömöyï mï daa ꞌba Siloma.” Ame ꞌjɔ ꞌba möyï mo nima tëgë “Oja ꞌdeni.”
Kina bɔ tönë kari kurögö kɔmɔ bo ŋgï. Na kɔmɔ bo kɔpɔ ŋgï bo kileki ŋgï kari liŋɔ rɔ bɔ kɔmɔ kɔpɔ.
8Kina ɔdɔ bɔ nima këdï ꞌdeni liŋɔ tine, bilaka ma mï tïrï ma ŋgɔsiŋgɔsi naga ti ya mɔtɔ ga ame kikali bo ꞌdeni mɔlo tönë pa bine rɔ bɔ kpasi ne, ako ŋgï toŋgɔ bo, lïjë iya te, “Wa, bɔ nime na dë tönë këdï koloma pa kpa kɔri ꞌdë yayi tokpasi wa ne?”
9Ya mɔtɔ ga iya te, “Yëë, bo na.”
Tine ya mɔtɔ ga ënyï ꞌbënnï kiya te, “Bɔ nima na dë. Bɔ nime oꞌde rönï ka rɔ toꞌde ti bo.”
Kina bo kënyï ŋgï kiya zïnnï, bo iya te, “Ma na ŋgï nime.”
10Ya naga nima iya te, “Kömöyï ënyï kɔpɔ koꞌja gɔ bi totondo?”
11Bo iya te, “Bɔ nima kïdëkï möyï mo rɔ Yësu ne na konyɔpi mandɔꞌdɔ ti woro, bo kosa kɔmɔ ma, na bo kiya zö gɔ mari murögö kɔmɔ ma mï daa ꞌba Siloma. Kina me mari murögö kɔmɔ ma yɔ, na kɔmɔ ma kɔpɔ ŋgï.”
12Lïjë iya te, “Yësu mo ëdï yala?”
Bo iya te, “Mikali dë.”
13Di pötö lende nime na ya mɔtɔ ga kënyï koto bɔ tönë ŋgï kari zi Parosi ni. 14Kada nima Yësu konyɔpi mandɔꞌdɔ ti woro kosa kɔmɔ bɔ nima ꞌdɔ kɔpɔ ŋgï yaga yïmo ne, kada ꞌba rɔ kindawo na. 15Parosi ni ebe gbï tititi bɔ nima gɔ lende ꞌba kɔmɔ bo ame kënyï kɔpɔ ꞌböwu yaga koꞌja gɔ bi ne. Tine bo ileki kiya zïnnï, bo iya te, “Yësu na koꞌdɔ mandɔꞌdɔ kɔmɔ ma. Kina mari murögö yɔ. Kina me kɔmɔ ma kɔpɔ ŋgï.”
16Parosi mɔtɔ ga iya te, “Bɔ nime ako dë du te di zi Bɔkoꞌba, ma bo këdï kako ra ŋgï di zi Bɔkoꞌba dëne bo ëdï koro kada ꞌba rɔ kindawo.”
Ya mɔtɔ ga iya te, “Ne ma bo këdï ra rɔ bɔ lende kënyë tara dëne ndɔbɔ löbu naga nime, bo ti kikali toꞌdɔ mo totondo ga?”
Parosi tönë ga oza mïnnï ꞌdeni kɔzɔ a nime te.
17Kina lïjë kënyï ꞌböwu kititi bɔ tönë, lïjë iya te, “Waꞌdi na komeri ꞌbëyï gɔ lende ꞌba Yësu nima bo kiꞌdi kömöyï kɔpɔ ꞌdeni yaga ne?”
Bɔ nima iya te, “Bo bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba na.”
18Parosi ni iꞌdi dönnï dë gba gɔ lende nima kiya te bɔ nima kɔmɔ mo pa rɔ ma kölu kina ma kënyï ꞌböwu kɔpɔ yaga ne, lïjë iya te bëtï na ka. Kina lïjë kïdëkï ꞌbu ꞌba bɔ nima ti ma mo ŋgï kako zïnnï. 19Kina lïjë kititi eꞌbe ꞌbu mo naga nima, lïjë iya te, “Kole ꞌbe nime kiyake te öyö mɔlo rɔ kɔmɔ kölu ne, bo na me? Ne kɔmɔ bo ënyï kɔpɔ ꞌböwu yaga tɔne rɔ ma totondo?”
20Lïjë iya te, “Dikali ŋgï rɔ ma laka bo kole ze na. Kina dikali ꞌdeni gbï laka öyö bo mɔlo rɔ kɔmɔ kölu. 21Ne ɔtɔ abo tɔ nima kiyɔpɔ kɔmɔ bo tɔne ne, dikali dë. Bɔtɔ abo tɔ nima kiyɔpɔ kɔmɔ bo ne, dikali eze dë gbï. Ititike bo. Bo na ma, bo inza gbï gba rɔ kole titi. Bo na ti kikali tïyëtï lende abo nima.”
22ꞌBu bo ni iya tara römöyï lïjë ere turu ꞌba Yudayi naga nima. Römöyï turu naga nima iya lende mɔtɔ ꞌdeni mɔlo yayi, iya te, bilaka ame ga pili kiya te Yësu na rɔ Kurïsïtö ame Bɔkoꞌba koja kako di mïtɔrɔ ne, ꞌdɔ koꞌjɔŋɔ ŋburu yaga di bi tɔdɔ mï rö ꞌba mötu. 23Lende nima na ma ꞌdɔ kiꞌdi ꞌbu bo ni kiya te, “Bo na ma, bo inza gba rɔ kole titi. Ititike bo.”
24Parosi ni ënyï ꞌböwu gbï kïdëkï bɔ tönë kako zïnnï. Kina lïjë kiya zi bo, lïjë iya te, “Ulömu röyï ti möyï löbu ꞌba Bɔkoꞌba nime. Dikali ꞌdeni bɔ nima bo kileŋo yi ne bo bɔ lende kënyë na.”
25Bɔ tönë iya te, “Mikali dë ala bo bɔ lende kënyë na ya? Wa ꞌbama ame mikali ne na ŋge rɔ ame ma pa mɔlo rɔ bɔ kɔmɔ kölu. Kina me tɔne kɔmɔ ma kɔpɔ ꞌdeni yaga koꞌja gɔ bi.”
26Lïjë iya te, “Waꞌdi na Yësu mo nima koꞌdɔ zïyï? Bo oꞌdɔ tondo kina ma ꞌdɔ kiꞌdi kömöyï kënyï kɔpɔ yaga ne?”
27Bo iya te, “Ne oꞌja mïyëtï lende naga nime ꞌdeni gbï dɔgba ziye bine ꞌdi, uwöke dë. Gɔ waꞌdi na koꞌdɔkɔke ꞌböwu ꞌdɔ mënyï gbï tïyëtï mo ziye teyi? Oꞌdɔkɔke ꞌdeni gbï tösö gɔ bo?”
28Kina lïjë kënyï ŋgï titiꞌja bɔ tönë, lïjë iya te, “Nï ꞌbëyï na rɔ bɔ kösö gɔ Yësu. Ne ze ꞌbeze rɔ bɔ kösö gɔ ꞌbu ze löbu Musa. 29Römöyï Musa na dikali ŋge Bɔkoꞌba koloma rɔ tilende teyi bine. Ne bɔtɔ tɔ nima rɔ Yësu ne, dikali dë bo ako di yala.”
30Bɔ nima iya te, “Lende ꞌbe igayi ma ꞌdeni. Yësu na me kiyɔpɔ kɔmɔ ma ꞌdeni yaga. Tine kpe ikalike bi ame bo kako di teyi ne dë yɔ. 31Dikali ꞌdeni mɔlo rɔ ma laka Bɔkoꞌba oloma dë tuwö dɔ bɔ lende kënyë. Tine lïjë ame ga koro bo koꞌdɔ akoꞌdɔkɔ abo ga ne, na ŋge bo kuwö dɔmo. 32Bɔtɔ mɔtɔ uwö dë mɔlo kako di bi tisaki bïcï dɔliŋɔ nime ma bɔ mɔtɔ kiyɔpɔ kɔmɔ bilaka ame köyö ꞌdeni mɔlo rɔ kɔmɔ kölu kɔzɔ a nime te. 33Ma kiya te bɔ nime rɔ Yësu ne, bo kako dë ŋgï di zi Bɔkoꞌba dëne bo inza kikali toꞌdɔ a mɔtɔ.”
34Parosi naga nima iya te, “Nï ame köyö yi mɔlo di mï rɔ bɔ lende kënyë ne, nï na koꞌdɔkɔ ꞌdɔ kënyï tiyandi ze?”
Kina lïjë koga bɔ nima ŋgï yaga.
35Tine ɔdɔ Yësu kuwö ꞌdeni, tëgë Parosi ni oga bɔ tönë ꞌdeni yaga na bo kari ŋgï toŋgɔ mo. Kina bo kititi bɔ nima, bo iya te, “Iꞌdi döyï ra gɔ lende ꞌba kole ꞌba bilaka lesi?”
36Bɔ nima iya te, “Ŋere, iya zö te ꞌdi bo yë na, ꞌdɔ miꞌdi dɔma gɔ lende abo.”
37Yësu iya te, “Oꞌja bo ꞌdeni mɔlo. Ma mo nime ŋgï mëdï milende zïyï ne, ma na ŋgï rɔ kole ꞌba bilaka lesi mo.”
38Kina bɔ nima kileki ŋgï kiya zi Yësu, iya te, “Ŋere ma, mikali yi ꞌdeni ŋgï tɔne rɔ ma laka rɔ kole ꞌba Bɔkoꞌba.”
Kina bo kolɔdɔ ŋgï bërï tïlëlu Yësu.
39Yësu iya te, “Mako ꞌdeni dɔliŋɔ bine ꞌdɔ toza mï bilaka ꞌdɔ kiꞌdi ya ame ga rɔ bɔ kɔmɔ kölu ne koꞌja bi, kina gɔ ya ame ga rɔ bɔ kɔmɔ kɔpɔ ne, gɔ kɔmɔ mo kebe kölu yaga.”
40Parosi mɔtɔ ga ëdï gbï ti Yësu ni yayi. Kina ɔdɔ lïjë kuwö lende nima ꞌdeni tara tine, lïjë ënyï kiya zi Yësu, lïjë iya te, “Lende kiya ꞌbï nima iya te ze bɔ kɔmɔ kölu na gbï?”
41Bo iya te, “Ɔdɔ kiyake te ëddïke rɔ kɔmɔ kölu, inzake ti lende kënyë. Ne iyake rɔye rɔ bɔ kɔmɔ kɔpɔ. Kina ma lende kënyë ꞌbe ga ti kulömö köꞌbö tiye.”
10Dɔŋgala ꞌBa Bɔ Koda Kamölö
1Yësu iya te, “Rɔ ma laka miya ziye, ɔdɔ koŋgɔke bilaka mo këdï kari kpa jɔlɔ ꞌba kamölö tine bo kënyï këkï za kebe dɔ reki kinza bo kari dë kebe kpa dörï nima, ikalike bo laka bo bɔ ꞌbögö na. Bo ako tuꞌbögö kamölö naga nima. 2Ne bɔ ame ɔdɔ koŋgɔke këdï kari kpa jɔlɔ kɔdɔ ŋgï kebe kpa dörï nima, bo na rɔ bɔ koda kamölö naga nima. 3Bo na ti bɔ koda kpa dörï ꞌba jɔlɔ nima kurögö kpa dörï zi bo. Kina ɔdɔ bo kïdëkï kamölö abo naga nima ti möyï mo ga rɔ kɔtɔkɔtɔ, kina lïjë këdï kuwö dɔ bo ŋgï. Kina bo ti koja lïjë yaga di mï jɔlɔ. 4Kina ɔdɔ bo koja lïjë ꞌdeni pili yaga tine, bo ti kösö ŋgï dɔgba zïnnï bo kari toda lïjë. Kamölö abo ga ikali mugu bo, na kösö ŋgï gɔ bo. 5Ɔdɔ bɔ löwö mɔtɔ ame ꞌberi lïjë kikali mugu mo dë ne na kako kïdëkï lïjë, lïjë inza kösö gɔmo. Lïjë pili ëdï kiriŋa ëꞌbënnï mökö.”
6Yësu iya lende nime rɔ dɔŋgala zi Parosi naga nima kɔzɔ a nime te. Kina tine lïjë ikali ꞌjɔ mo dë.
7Kina bo kënyï kiya zïnnï, bo iya te, “Rɔ ma laka miya ziye, ma na rɔ kpa dörï ꞌba jɔlɔ. 8Ya naga nime kako dɔgba di zö ne bɔ akolɔ ni ma ti bɔ ꞌbögö ni na. Kina kamölö inza kikali tari tösö gönnï. 9Ma na rɔ kpa dörï. Ya ame ga pili këdï kɔdɔ kebe zö ne lïjë ɔmɔ ꞌdeni di mï tölë kina lïjë ti kïlëlë rönnï ꞌdeni ŋgï nduwë kebe teyi gbï kinza lisa ꞌba a mɔtɔ. 10Römöyï bɔ ꞌbögö naga nima, akikali ꞌbënnï ŋge rɔ tuꞌbögö mo ti tupö mo kina gbï ti tirasi mo. Ne ndɔbɔ ꞌbama ame mako gɔmo ne na rɔ tiꞌdi dïdï ti tigɔ zi bilaka ma ga.
11Ma na rɔ bɔ koda kamölö ma laka, ame kilaŋa rönï ꞌdeni ꞌdɔ kölë gɔ kamölö abo ga. 12-13Bilaka mɔtɔ ame ɔdɔ kiya te bo kinza rɔ bɔ dɔ kamölö, bo këdï koda abo kamölö mo tɔ naga nima ŋge dömöyï lende ꞌba gïrïsï, bo omeri abo lende ꞌba kamölö naga nima dë. Kina ɔdɔ bo koꞌja kuruku këdï kako, bo ëdï kiriŋa abo ŋgï yaga. Bo kola kamölö naga nima zi kuruku kindaꞌba mɔtɔ ga kïyëyï mï kɔsɔ mo ga ŋgï rɔ kɔtɔkɔtɔ. Bo iriŋa abo yaga römöyï kamölö abo ga na dë. 14Ne ma ꞌbama na rɔ bɔ koda kamölö ma laka. Mikali kamölö ma ga me rɔ kɔtɔkɔtɔ. Kina lïjë me ikali ma gbï. 15Kɔzɔ ꞌbu ma ame kikali ma kina mikali bo gbï ne tara. Kina me milaŋa rɔma ꞌdeni ꞌdɔ mölë gɔ kamölö ma ga.
16Kina mëdï gbï ti kamölö mɔtɔ ga ame kinza gba mï jɔlɔ nime bine ne. Ndɔbɔ ma na gbï rɔ toꞌde mo kako bine. Lïjë ti kuwö dëkï ꞌba dɔma ꞌdeni. Kina kamölö pili ti këdï ꞌdeni ŋgï rɔ dɔtumu kɔtɔ. Kina bɔ koda mo ti këdï ꞌdeni ŋgï le kɔtɔ.
17Oŋgɔke, kina me miꞌdi rɔma ꞌdeni zi bilaka lesi ꞌdɔ kupö ma gɔ mënyï mïdïdï ꞌjaa rɔ ma lölöwö. Gɔ lende mo na ma kiꞌdi ꞌbu ma Bɔkoꞌba kɔꞌɔ ma kulöwö ne. 18Ne bilaka inza kikali tupö ma gɔ dönnï. Ma na mëdï miꞌdi rɔma zïnnï ꞌdɔ gɔ lïjë kupö ma. Mëdï ti tigɔ ꞌba tiꞌdi rɔma zi bilaka gɔ kupö ma. Kina mëdï gbï ti tigɔ ꞌba tënyï tïdïdï ꞌböwu di pötö tölë. Toꞌdɔ wa naga nime, Bɔkoꞌba ꞌbu ma ose gɔmo ꞌdeni pili zö.”
19Lende naga nime Yësu kiya te ne iꞌdi turu ꞌba Yudayi naga nima ŋgï koza mïnnï. 20Ya ma konzi mɔtɔ ga di mï löŋgö lïjë yayi iya te, “Bɔ nime, nökï ëdï dɔmo. Bɔ rumö na. Ëddï kuwöke lende abo naga nima gɔ waꞌdi?”
21Tine ya mɔtɔ ga iya te, “Lende kiya ꞌba bɔ nime, lende ꞌba bɔ nökï na dë. Bɔ nökï ti kikali tiyɔpɔ kɔmɔ bɔ kɔmɔ kölu?”
Yudayi Ilagi Lende ꞌBa Yësu
22Kina ɔdɔ kömö ꞌdeni mï kada ꞌba karama ꞌba tomeri gɔ tulömu rö löbu ame mï Yerosalema ne zi Bɔkoꞌba tine kada ꞌba bi këyï ame kulöwö ne na ꞌdeni. 23Kina ɔdɔ Yësu këdï kiliŋgere ꞌdeni kebe mï dëdë ame ga ŋere Solomo koꞌba mï reki ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba yayi ne, 24tine turu mɔtɔ ga otɔtɔ rönnï ŋgï kako zi bo, lïjë iya te, “Nï nime, lende ꞌbï ïlïkö dɔze sowa. Nï mo na ŋgï rɔ Kurïsïtö ame Bɔkoꞌba këdï koja kako dɔliŋɔ nime bine ne ala nï mo na dë? Iya lende yaga bi kɔpɔ zize kinza kïlïkö dɔze dë.”
25Bo iya te, “Lende nime miya ꞌdeni mɔlo ziye. Tine kpe na koꞌdɔkɔke eꞌbe dë tiꞌdi dɔye gɔ lende ma. Kina me gbï ndɔbɔ pili naga nime mëdï moꞌdɔ ti közï kakpa ꞌba ꞌbu ma Bɔkoꞌba ne ileme ma ꞌdeni gbï laka ziye. 26Ne kpe ebe kilagike tiꞌdi dɔye gɔmo römöyï kpe kamölö ma ga na dë. 27Kamölö ame ga rɔ ꞌbama ne uwö dɔma pili laka. Kina mikali lïjë ꞌdeni gbï. Kina me lïjë pili ösö ꞌdeni gɔma. 28Kina miꞌdi dïdï ma ŋburuŋburu ꞌdeni zïnnï kinza bɔtɔ mɔtɔ kirasi lïjë ra. Bɔtɔ mɔtɔ ikali dë kpe ꞌdɔ kako kolɔ lïjë di zö. 29Römöyï ꞌbu ma na kiꞌdi lïjë ꞌdeni zö. Kina bɔtɔ mɔtɔ inza mï dɔliŋɔ nime bine ame këdï ti tigɔ rɔ dɔ kiteli di dɔ ꞌbu ma. Kina me ꞌdeni bɔtɔ mɔtɔ inza kpe ame ꞌdɔ kikali tako tolɔ lïjë di zi bo. 30Römöyï ze ti ꞌbu ma rɔ akɔtɔ.”
31Kina ɔdɔ bilaka naga nima lïjë kuwö Yësu kiya ꞌdeni te bo rɔ akɔtɔ ti Bɔkoꞌba tine, lïjë ënyï ŋgï totɔtɔ kulugbï döku ꞌdɔ tuꞌdu bo timo ꞌdɔ lïjë kupö bo yaga gɔ lende kiya abo nima. 32Tine bo ënyï kileki kiya zïnnï, bo iya te, “Oꞌjake ndɔbɔ naga nime mëdï moꞌdɔ ne dë? Wa ame ga moꞌdɔ ti közï kakpa ꞌba ꞌbu ma ne, pili rɔ ma laka. Ne ëddï koꞌdɔkɔke tupö ma gɔ waꞌdi?”
33Lïjë iya te, “Dinza dupö yi gɔ lende laka koꞌdɔ ꞌbï. Dëdï doꞌdɔkɔ tupö yi gɔ dölï ꞌbï ame kudölï Bɔkoꞌba ne. Nï ame rɔ bilaka lesi ne ebe tombi döyï kiya röyï ŋbö rɔ Bɔkoꞌba.”
34Bo ileki kiya zi bilaka naga nima, bo iya te, “Kpe oŋgɔke tɔ ma, lende mɔtɔ ugu ꞌdeni mɔlo mï buku ꞌba Bɔkoꞌba, iya te, ‘Kpe bilaka lesi, kpe gbï rɔ Bɔkoꞌba.’ 35Kina kɔzɔ ame dikalike ꞌdeni lende ꞌba Bɔkoꞌba öꞌbö nduwë rɔ ma kodɔrɔ. Kina me kɔzɔ duwöke bine Bɔkoꞌba bo iya zi bilaka naga nima bo kilende teyi ne, bo iya te lïjë gbï rɔ Bɔkoꞌba. 36Ne ꞌbama nime miya te ma kole ꞌba Bɔkoꞌba na ne, ebe kiyake za ꞌböwu rɔ tudölï Bɔkoꞌba totondo ga? Ma na ŋge rɔ bɔ ame ꞌbu ma kigeli koja kako dɔliŋɔ nime bine rɔ bɔ laja abo. 37Kina ɔdɔ kiya te koŋgɔke wa naga nime mëdï moꞌdɔ ne kinza ꞌdeni ŋgï du rɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba tine, omba kina ti kikalike ma ꞌjaa ŋgï rɔ ma laka minza rɔ kole abo. 38Ne ɔdɔ kiꞌdike dɔye dë pele gɔ lende kiya ma naga nime, lende ꞌba Bɔkoꞌba ame ga koꞌjake ma mëdï moꞌdɔ ne na ti kiꞌdi ye kikalike ma ŋgï rɔ ma laka rɔ kole abo. Kina ti kikalike ꞌdeni ŋgï omba ma ŋgï rɔ akɔtɔ ti ꞌbu ma. Kina ꞌbu ma bo gbï rɔ akɔtɔ tö.”
39Kina lïjë koꞌdɔkɔ ŋgï gbï tindaꞌba Yësu gɔ lende nime, ne tine Yësu ënyï kolo abo rɔ bo ŋgï yaga di zïnnï.
40Bo ënyï di Yerosalema yayi, bo kari kumu gönyï yöpö ꞌba Yaradene. Bo kari koloma gɔ bi ma tönë pa Yowani koloma rɔ toꞌdɔ bapatisi dɔ bilaka di teyi ne. 41Kina bilaka kɔlɔ ŋgï kari zi bo yayi. Tine bilaka naga nima oloma tiya mo rɔ gɔ rönnï, lïjë iya te, “Yowani oꞌdɔ lende ame ga kigayi bilaka ne dë tine bo iya lende ꞌba bɔ nime rɔ Yësu ne. Kina me bo kako ꞌdeni ŋgï te kɔzɔ lende kiya ꞌba Yowani tönë.”
42Kina ma konzi kiꞌdi dönnï ŋgï gɔ lende ꞌba Yësu di yayi.
11Tölë ꞌBa Lazara
1-2Bɔ mɔtɔ rɔ Lazara ëdï koloma Betaniya. Kina lëmï bo ga Mariya ni ti Marata ëdï gbï koloma yayi. Mariya mo na tönë ꞌdɔ koꞌde ꞌbu kato kele kulöwö mɔtɔ kinzanza rɔ Yësu, lɔko kosa gbï ndï Yësu ti sunë dönï ne.
Kina ɔdɔ rɔkɔꞌɔ kindaꞌba bɔ tönë rɔ Lazara ne ꞌdeni, 3lëmï bo ga tönë ënyï koja laja gɔ Yësu, iya te, “Ŋere, ako, bɔ murë yï ëdï dɔ rɔkɔꞌɔ.”
4Kina ɔdɔ Yësu kuwö ꞌdeni tara tine, bo iya te, “Rɔkɔꞌɔ ꞌba Lazara nime ŋburuŋburu mo inza rɔ tölë. Tine rɔkɔꞌɔ nime iꞌdi rönï ꞌdeni ꞌdɔ Bɔkoꞌba kileme tigɔ abo timo zi bilaka, kina gbï ꞌdɔ bo kileme tigɔ ma ꞌba kole abo timo.”
5Tine kɔzɔ ame Yësu bo kɔꞌɔ Mariya ni ti Marata ti löndö lïjë Lazara nima pele rɔ mbëmbë ne, 6bo oloma titi koꞌdɔ töꞌdö dɔ rïyö bi nima laja ꞌba rɔkɔꞌɔ ꞌba Lazara koꞌja bo teyi ne. 7Kina bo kënyï kiya zi bɔ kösö gɔ bo ga, bo iya te, “Ënyïke dilekike darike Betaniya.”
8Lïjë iya te, “Bɔ kɔmɔ kiyandi, ya naga nima oꞌdɔkɔ tönë ꞌdɔ tuꞌdu yi ti döku kupö yi yaga gïrï naga nime di yayi. Ëddï koꞌdɔkɔ gbï tari ꞌböwu yayi gɔ waꞌdi?”
9Bo iya te, “Laka. Oŋgɔke kada te. Ɔdɔ kada kɔdɔ ꞌdeni rɔ mï dɔŋbɔ ëdï keze ŋbö kömö mï dɔkɔpiyari. Bilaka ame këdï kiliŋgere rɔ mï kada ne ikali dë ma ꞌdɔ kilaꞌba mï gö ma titi ame ga mï kɔri ne, römöyï gɔ bi ëdï rɔ ma kɔpɔ. 10Ne ɔdɔ kiya te bilaka mɔtɔ kënyï bi liŋgere rɔ mï korɔndɔ, bo ëdï kilaꞌba mï gö, römöyï bi kɔpɔ inza.”
11Kina bo kiya gbï ꞌböwu zïnnï, bo iya te, “Bɔ murë ze Lazara öꞌdö ꞌdeni, ne tine mëdï mari mindiŋi bo yaga.”
12Lïjë iya te, “Yëë, ŋere. Ɔdɔ bo këdï bi töꞌdö, na laka, ꞌdɔ dɔ bo kïtëwu di pötö rɔkɔꞌɔ nima.”
13Dëmba bo ëdï rɔ tiya lende ꞌba tölë ꞌba Lazara, tine lïjë omeri ꞌbënnï tëgë bo ëdï rɔ tiya lende ꞌba töꞌdö ma laka.
14Kina bo kumö mï ꞌjɔ ꞌba lende nima zïnnï, bo iya te, “Lazara ölë ꞌdeni rɔ tölë. 15Ne mëdï ti mï këyï römöyï minza ti bo yayi. Ne lende nime ti kiꞌdi ye ꞌdeni ŋgï kiꞌdike dɔye rɔ ma laka gɔ lende ma. Ënyïke darike toŋgɔ bo.”
16Tɔma ame bilaka këdï kïdëkï möyï bo mɔtɔ gbï rɔ Roŋa ne, ɔdɔ bo koŋgɔ Yësu kiya lende ꞌdeni kɔzɔ a nima tara tine, bo ënyï ŋgï tɔrɔ, bo kiya zi lëpï bo naga nima, bo iya te, “Darike ꞌdɔ dölëke bi kɔtɔ ti ŋere ze.”
17Kina ɔdɔ Yësu ni kari ꞌdeni kömö Betaniya tine, bilaka iya zi bo tëgë töku nima oꞌdɔ ꞌdeni dɔ sowɔ mï gö. 18Gawo mo nima ɔwɔ dë di ŋgila Yerosalema. 19Kina bilaka ma konzi mɔtɔ ga ako ꞌdeni di yayi tuyë kɔmɔ Mariya ni ti Marata di pötö tölë ꞌba löndö nnï nima.
20Marata uwö lende ꞌba tako ꞌba Yësu nima ꞌdeni. Kina lɔko kënyï ŋgï kari turë dɔ Yësu gɔ kɔri. Mariya na kileke ꞌbënï liŋɔ. 21Marata iya gbɔ zi Yësu, iya te, “Yö, ŋere, ma kiya te këddï ra tize bine dëne löndö ma nime inza kölë kɔzɔ a nime te. 22Ne pele mikali ꞌdeni Bɔkoꞌba ti koꞌdɔ wa ame ga pili kititi di zi bo ne ŋgï.”
23Yësu iya te, “Löndö yï ëdï kënyï kïdïdï kɔdɔ yaga di mï tölë nime.”
24Marata iya te, “Mikali ꞌdeni ŋgï tara rɔ ma laka bo ti kënyï ŋgï kɔdɔ yaga di mï tölë kɔtɔ ti töku ma laki mɔtɔ ga mï kada ame ꞌdeni rɔ ŋburuŋburu ꞌba dɔliŋɔ nime ne.”
25Yësu iya te, “Ma na rɔ bɔ tïdïdï bilaka yaga. Ma na rɔ bɔ tiꞌdi töku kënyï kɔdɔ yaga. Ya ame ga pili kiꞌdi dönnï ꞌdeni gɔ lende ma ne, ɔdɔ lïjë kölë pele, ti kënyï kïdïdï ꞌdeni. 26Ya ame ga pili kiꞌdi dönnï ꞌdeni gɔ lende ma lïjë kënyï kïdïdï ꞌdeni ne, lïjë inza kölë kpe. Iꞌdi döyï ꞌdeni ŋgï gɔ lende nime?”
27Marata iya te, “Ŋere, miꞌdi dɔma ꞌdeni ŋgï rɔ ma laka gɔmo nï na rɔ Kurïsïtö ame Bɔkoꞌba këdï koja kako dɔliŋɔ nime ne. Kina miꞌdi dɔma ꞌdeni gbï gɔmo nï na rɔ kole ꞌba Bɔkoꞌba.”
28Kina lɔko kënyï ŋgï kari kïdëkï Mariya. Lɔko kugu gɔmo liwo zïnï, iya te, “Bɔ kɔmɔ kiyandi ze ömö ꞌdeni yaga ꞌdë yayi. Bo ëdï kïdëkï yi.”
29Kina ɔdɔ Mariya kuwö lende nima ꞌdeni kɔzɔ a nima tara tine, lɔko ënyï kobari rönï ŋgï welo di bërï kari turë dɔ Yësu. 30Tine Yësu ömö dë gba liŋɔ. Bo ëdï gba gɔ kɔri gɔ bi ma tönë Marata kurë dɔ bo teyi ne. 31Kina ɔdɔ bilaka ma tönë ga këdï rɔ tuyë kɔmɔ Mariya yayi ne koŋgɔ lɔko ꞌdeni ŋgï kobari rönï welo kɔdɔ yaga kɔzɔ a nima tara tine, lïjë ënyï ꞌdeni kozi gönï. Römöyï lïjë omeri ꞌbënnï, lïjë iya te mɔtɔga lɔko ëdï kari bi monɔ kpa tïꞌbörö nime kusu löndö nï Lazara teyi ne.
32Kina ɔdɔ Mariya kömö ꞌdeni koꞌja kɔmɔ Yësu tine, lɔko olɔdɔ ŋgï bërï tïlëlu bo, lɔko iya te, “Yö, ŋere, ma kiya te këddï ra tize bine dëne löndö ma nime inza kölë kɔzɔ a nime te.”
33Kina ɔdɔ Yësu bo koŋgɔ Mariya ni ti bilaka pili ame ga ŋgila nï yayi ne këdï ꞌdeni pili kudu kɔzɔ a nima tara tine, lende mo ɔꞌɔ ꞌdeni ŋgï rɔ bo ŋbö kɔdɔ dökïꞌdï bo, 34bo iya te, “Usuke töku nime yala?”
Lïjë iya te, “Ŋere, ako koŋgɔ gɔ bi ame dusu teyi ne.”
35Kina tɔlɔ kiꞌdi tolɔdɔ ŋgï di kɔmɔ Yësu. 36Bilaka naga nima yayi ënyï tiya mo rɔ gɔ rönnï, lïjë iya te, “Oŋgɔke tɔ ma, lende ꞌba Lazara ɔꞌɔ ꞌdeni rɔ bo sowa.”
37Ya mɔtɔ ga iya te, “Bo ikali tiyɔpɔ kɔmɔ bɔ kɔmɔ kölu. Ne gɔ waꞌdi na bo kokɔnyi Lazara dë kinza kölë?”
Tɔdɔ ꞌBa Lazara Di Mï Tölë
38Kina ɔdɔ Yësu bo kari kömö ꞌdeni gɔ bi ame kusu Lazara teyi ne, tine lende mo ɔꞌɔ ꞌdeni gbï kɔdɔ dökïꞌdï bo. Töku nima usu ꞌdeni mï tïꞌbörö kina ulölï kpamo ꞌdeni teyi ti kulugbï döku ma löbu. 39Yësu iya te, “Ululuke döku nima yaga.”
Marata ma tönë rɔ lëmï ꞌba Lazara mo ne iya te, “Ŋere, bo ölë ꞌdeni koꞌdɔ töꞌdö dɔ sowɔ. Yida rɔ bo ti kato ꞌdeni.”
40Bo iya te, “Omeri gɔ lende ma tönë miya zïyï ne, ɔdɔ kiꞌdi döyï ꞌdeni ŋgï rɔ ma laka gɔmo, ti koꞌja tigɔ ꞌba Bɔkoꞌba ŋgï.”
41Bilaka naga nima ululu döku tönë yaga. Kina Yësu kombi kɔmɔ bo ŋgï mïtɔrɔ, bo iya te, “ꞌBu ma, moꞌdɔ yëëꞌdï zïyï rɔ mbëmbë gɔ ame këddï kuwö dɔma ne. 42Mikali ꞌdeni ŋgï rɔ ma laka ëddï nduwë kuwö dɔma. Ne mëdï miya tara ꞌdɔ kiꞌdi bilaka naga nime bine ne kiꞌdi dönnï ŋgï gɔmo nï na koja ma kako dɔliŋɔ nime bine.”
43Kina bo kïdëkï ŋgï rɔ ma kembe, bo iya te, “Bɔ ne, Lazara, ɔdɔ yaga.”
44Kina Lazara tönë ꞌdeni rɔ töku ne, kënyï ŋgï kɔdɔ yaga di mï tïꞌbörö. Bo ɔdɔ ꞌdeni pili ti bɔŋgɔ ꞌba tusu töku ame kusu bo timo ne rɔ bo ti bɔŋgɔ ma mbowa mɔtɔ ame kudödu kɔmɔ bo timo ne. Yësu iya zi ya naga nima, iya te, “Opeke bo yaga ꞌdɔ bo kari abo.”
Toꞌji Yësu
(MT 26:1-5; MK 14:1-2; LK 22:1-2)
45Bilaka ma tönë ga kako toŋgɔ Mariya ni ne, oꞌja lende löbu nima Yësu koꞌdɔ, bo kiꞌdi Lazara kënyï kindiŋi kɔdɔ yaga di mï tölë ne ꞌdeni. Kina ya ma konzi mɔtɔ ga kiꞌdi dönnï ŋgï gɔ lende ꞌba Yësu mï kada nima.
46Ya mɔtɔ ga ënyï ꞌbënnï kari kiya lende mo zi Parosi ni. 47Kina Parosi ni kënyï kodɔꞌbɔ rönnï ŋgï ti löbu ꞌba bɔ akumu ni. Kina lïjë kotɔtɔ kpënnï ŋgï bi kɔtɔ ti bɔ burë nï, lïjë iya te, “Waꞌdi ga na gɔ doꞌdɔke ŋgï zi bɔ nime rɔ Yësu ne? Bo öꞌbö ꞌba bo za toꞌdɔ gɔ kotɔ ma kɔzɔ wa naga nime te. 48Ɔdɔ dolake bo nduwë köꞌbö toꞌdɔ lende abo naga nime kɔzɔ a nime te, bilaka pili ëdï kiꞌdi dönnï ŋgï me gɔ lende abo kina lïjë këdï kösö ŋgï pili gɔ bo, kina turu ꞌba Romo këdï kalo ya ŋgï dɔze, kirasi dɔliŋɔ ze nime, kitikɔ rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba ze nime ŋgï yaga.”
49Bɔ mɔtɔ rɔ Kayapa, ame bo na mbiri rɔ bɔ dɔ bɔ akumu mï kɔmɔ kɔɔ mo nima ne, bo ënyï tɔrɔ tilende zïnnï. Bo iya te, “Kpe nime, ikalike ɔtɔ dë du te. 50Omerike tɔ ma, ma laka na ziye ŋgï ꞌdɔ tiꞌdi bɔ kɔtɔ nima na ꞌdɔ kölë di dɔ ame ꞌdɔ bilaka löbu nime kölë kpaki kote dönnï yaga ne.”
51Lende nime Kayapa kiya ne, lende ꞌba ti dɔ bo na dë. Kayapa bo na rɔ bɔ dɔ bɔ akumu mï kɔmɔ kɔɔ nima. Kina ma lende nime, bo umë ꞌdeni di zi Bɔkoꞌba ame kiya te Yësu na ŋge gɔ kölë ame ꞌdɔ kutë gɔ bilaka ꞌba Yudayi pili di mï tölë ne. 52Tine dë ŋge tutë gɔ Yudayi ni kɔtɔ, ne gbï tutë gɔ bɔ löwö ame ga rɔ kole ꞌba Bɔkoꞌba ne todɔꞌbɔ mo pili rɔ akɔtɔ.
53Mï kada nima yayi na löbu ꞌba Yudayi naga nima kususu kpënnï ŋgï nati rɔ Yësu ꞌdɔ tupö mo.
54Kina ɔdɔ Yësu bo koŋgɔ ꞌdeni tara tine, bo iliŋgere dë kpe kileme rɔ bo bi kɔpɔ mï gawo ꞌba Yerosalema. Bo ënyï kari mï dɔliŋɔ ma mbowa mɔtɔ kïdëkï möyï mo rɔ Eporima ŋgɔsi ti yï mökö. Kina lïjë kari koloma ŋgï yayi ti bɔ kösö gɔ bo ga.
55Kina ɔdɔ töꞌdö ꞌba karama ꞌba Pasaka kola ꞌdeni ŋgɔsi tine, bilaka ꞌba mï dɔliŋɔ ma titi naga otɔtɔ rönnï ꞌdeni kari Yerosalema. Lïjë ari mɔlo gba di kɔmɔ kada ꞌba karama tari toꞌdɔ dölëtï ꞌbënnï ame ꞌdɔ kiꞌdi lïjë këdï rɔ ma kɔpɔ kɔmɔ Bɔkoꞌba ne.
56Kina ya mɔtɔ ga kiꞌdi ŋgï toma gɔ Yësu di yayi. Lïjë otɔtɔ dönnï mï reki ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba. Lïjë koloma rɔ tiya mo, iya te, “Omerike ꞌdeni tondo? Bo ti kako mï karama nime?”
57Lïjë iya lende nima tara römöyï ya ame ga rɔ löbu ꞌba bɔ akumu ni ne ti Parosi ni iꞌdi lende mo ꞌdeni zi bilaka naga nima pili di yayi tëgë, ɔdɔ bilaka mɔtɔ kikali gɔ bi ame Yësu këdï teyi ne, gɔ bɔ mo kako kiya zïnnï ꞌdɔ lïjë kari kindaꞌba Yësu.
12Ondi ꞌBu Rɔ Yësu Di Betaniya
1Mï töꞌdö dɔ modɔɔkɔtɔ gba di kɔmɔ kada ꞌba karama ꞌba Pasaka, na Yësu kënyï ŋgï kileki kari Betaniya liŋɔ ꞌba Lazara ma tönë bo kindiŋi yaga di mï tölë ne.
2Kina koꞌdɔ akonyo ŋgï zïnnï di yayi bi kɔtɔ ti Lazara. Tine Marata na koloma rɔ toja laja zïnnï. 3Mariya ënyï ꞌbënï kari koꞌde rɔ ꞌbu ma kato kele kulöwö mɔtɔ ame ndögö mo kitigɔ kulöwö ne. Kina lɔko kinzanza ŋgï gɔ ndï Yësu. Kina lɔko koloma ŋgï rɔ tosa gɔmo ti sunë dönï. Tato ꞌba ꞌbu nima ogba mï rö ame lïjë këdï yïmo ne ꞌdeni ŋgï ti rönï.
4ꞌBu nima Mariya kinzanza rɔ Yësu ne lende mo ënyï kënyë ŋgï mï Yuda Isikarita ma tönë rɔ bɔ ma kɔtɔ mɔtɔ di mï löŋgö bɔ kösö gɔ Yësu ga ne. Bo na rɔ bɔ ame këdï kari kususu Yësu zi turu kada mɔtɔ ne. 5Bo iya te, “ꞌJa nime lɔko këdï kugö ꞌbu ꞌbënï nime ra mökö dëne lɔko ëdï kora mï gïrïsï ŋgï rɔ ma kënyë kɔzɔ gïrïsï ame bɔ ndɔbɔ këdï koꞌja mï kɔmɔ kɔɔ kɔtɔ ne tara, ꞌdɔ lɔko kokɔnyi bɔ lisa timo.”
6Lende nima Yuda kiya kɔzɔ a nima ne, bo omeri dë gɔ lende ꞌba bɔ lisa. Tine bo iya tara römöyï bo bɔ ꞌbögö na. Bo na rɔ bɔ kikeki gïrïsï ame bilaka këdï kiꞌdi zi bɔ kösö gɔ Yësu ga ne. Kina mï kada mɔtɔ ga bo ëdï nduwë koꞌbali mɔtɔ ga zi bo.
7Yësu iya te, “Kinza koŋbeŋbe lɔko dë. Wa nime lɔko koꞌdɔ ne ëdï rɔ ma laka. Lɔko ikeki ꞌbu nime ꞌdeni ꞌdɔ lɔko kosa rɔma kɔzɔ a nime te ꞌdɔ kileŋo yida rɔma mɔlo ndö koda dɔ tölë ma ame mëdï mölë ne. 8Bɔ lisa naga nima lïjë ëdï köꞌbö tiye bine. Ne ma ꞌbama minza möꞌbö tiye bine.”
Titeri Tupö Lazara
9Mï kada nima yayi bilaka ma konzi uwö lëbï ꞌba Yësu ame bo këdï Betaniya ne ꞌdeni. Kina lïjë kɔlɔ ŋgï kari zi bo yayi kina gbï ꞌdɔ tari toŋgɔ Lazara ma tönë Yësu kiꞌdi kindiŋi yaga di mï tölë ne. 10Kina löbu ꞌba bɔ akumu ni kususu kpënnï ŋgï gbï rɔ Lazara ꞌdɔ tupö mo yaga, 11römöyï köꞌdu gɔ lende abo na me kiꞌdi bilaka pili kilagi lende ꞌbënnï ꞌdeni kiꞌdi dönnï ꞌdeni me gɔ lende ꞌba Yësu.
Tɔdɔ ꞌBa Yësu Mï Yerosalema
(MT 21:1-11; MK 11:1-11; LK 19:28-40)
12Mï bi këzë mɔtɔ ꞌböwu bilaka ma konzi ame ga kɔlɔ ꞌdeni kari toꞌdɔ karama ꞌba Pasaka mï Yerosalema ne uwö tëgë Yësu ëdï koꞌdɔkɔ tako tɔdɔ mï gawo. 13Kina lïjë koga mbili mbïrö ŋgï közïnnï. Lïjë kari turë dɔ bo timo gɔ kɔri tïlëlu bo ti towawa dɔ mbili mbïrö ꞌbënnï naga nima. Lïjë ulörï timo rɔ ma kembe tëgë, “Dïlëluke Bɔkoꞌba. Yëyï këdï dɔ bɔ ame kako ti möyï bo ŋere Bɔkoꞌba ne. Bɔkoꞌba koꞌdɔ yëyï dɔ ŋere ꞌba Yisarele.”
14Yësu oꞌja akaca ꞌdeni kina bo këkï ꞌdeni dɔmo këdï kako timo mï Yerosalema. Ëdï ꞌdeni kɔzɔ lende ma tönë kugu mɔlo mï buku ꞌba Bɔkoꞌba ne tara. Ame kiya te, 15“Kpe bilaka ꞌba Yerosalema, kinza kereke dë kpe. Ŋere ꞌbe na me ꞌdë këdï ꞌdeni liya rɔ tako. Bo ëkï ꞌdeni dɔ kole akaca.”
16Bɔ kösö gɔ Yësu ga ikali ꞌjɔ ꞌba lende nima dë gba. Kina ɔdɔ Yësu kënyï kɔdɔ ꞌdeni yaga di mï tölë tine, kina ꞌjaa lïjë koloma rɔ tomeri mo dëmba lende nime ugu rɔ dömöyï Yësu kina me bilaka koꞌdɔ ꞌdeni ŋgï tara zi bo.
17-18Mï kada nima Yësu këdï kako Yerosalema ne, bilaka ma konzi ari turë dɔ bo gɔ kɔri gɔ köꞌdu ꞌba Lazara. Römöyï lïjë uwö lende mo ꞌdeni di zi ya ame ga tönë këdï ti Yësu ni yayi mï kada nima bo kindiŋi Lazara, bo kïdëkï kɔdɔ yaga di mï tïꞌbörö yïmo ne. 19Kina ɔdɔ Parosi ni koŋgɔ ꞌdeni bilaka këdï kɔlɔ kari turë dɔ Yësu gɔ kɔri kɔzɔ a nima tara tine, na lïjë kebe ŋgï rɔ tiya mo rɔ gɔ rönnï lïjë iya te, “Oŋgɔke te, ze ꞌbeze doꞌdɔke ɔtɔ dë kpe, bilaka ona ꞌdeni ŋgï ꞌdoyi kari gɔ bɔ nime ꞌdë.”
Bɔ Löwö Ako Zi Yësu
20Mï kada nima yayi bɔ löwö mɔtɔ ga ako ꞌdeni gbï mï Yerosalema yayi bi toꞌdɔ mötu zi Bɔkoꞌba. 21Kina lïjë kako ŋgï kilende zi Pïlïpö römöyï bo di mï bilaka ꞌba Betesayida ame di mï dɔyayi ꞌba Galilaya ne. Lïjë iya te, “Doꞌdɔkɔ tilende ti Yësu.”
22Kina Pïlïpö kënyï kari kiya ŋgï zi Andareya. Kina lïjë kari kiya lende tönë ŋgï zi Yësu. 23Bo iya te, “Kada ame ꞌdɔ bilaka koꞌja tigɔ ꞌba kole ꞌba bilaka lesi timo ne ömö ꞌdeni. 24Rɔ ma laka mëdï miya ziye, lende nime ëdï kɔzɔ ꞌjɔ nyönyu tara. ꞌJɔ nyönyu kɔtɔ ɔdɔ kiya te kikeki, ëdï köꞌbö le ꞌbiri kɔtɔ gɔ bi mo nima. Ne ɔdɔ kiya te kïdïyë ꞌjɔ nima ꞌdeni mï yayi, keŋme ꞌdeni yaga, ëdï kötu ŋgï kïyöbu kari tɔrɔ ŋbö kana ŋbaŋi dɔmo. 25Kina ëdï gbï tara, ya ame ga koꞌdɔkɔ toloma töꞌbö mï dɔliŋɔ nime bine ne, lïjë ti kölë ꞌdeni ŋgï. Ne ya ame ga koꞌdɔkɔ dë ꞌdɔ toloma töꞌbö dɔliŋɔ nime bine ne, lïjë na ŋgï ti këdï ti dïdï ma ŋburuŋburu. 26Ya ame ga lïjë koꞌdɔkɔ toja laja zö ne iꞌdike lïjë kösö gɔma ꞌdɔ lïjë ame ga rɔ bɔ laja ma ga ne këdï nduwë bi kɔtɔ tö. Kina ꞌbu ma ti kiꞌdi közï kakpa ꞌba löbu abo ꞌdeni ŋgï zïnnï.
27Kina me leꞌjete ma ꞌdeni ŋgï ti meri rɔ mbëmbë, mikali dë ɔdɔ ꞌdɔ miya tondo mo ga. ꞌDɔ mititi ꞌbu ma gɔ bo kiyese ma yaga di zi gomɔ ꞌba mï kada ma tɔne nime? Ne ɔdɔ kiya te miya tara, ele dë. Römöyï lende ꞌba ꞌdɔ tɔdɔ mï gomɔ nime kina me mako gɔmo dɔliŋɔ nime bine ne. 28Tine ti miya te, ‘ꞌBu ma, ileme löbu ꞌbï zi bilaka.’”
Kina gɔ lende nime Yësu kiya kɔzɔ a nime te ne yɔ, kina birɔ kudu ŋgï kako di mïtɔrɔ tëgë, “Mileme löbu ma ꞌdeni mɔlo zi bilaka, ne ti mileme gbï ꞌböwu rɔ ma lölöwö.”
29Bilaka ma konzi ame ga këdï kɔrɔ yayi ne, uwö birɔ nima kudu ne ꞌdeni. Ya mɔtɔ ga iya rɔ tɔrɔ kapi, tine ya mɔtɔ ga iya te malayika ꞌba Bɔkoꞌba na këdï kilende zi Yësu. 30Kina bo kileki kiya zïnnï, bo iya te, “Birɔ nime udu dë dömöyï ma. Udu gɔ lende ꞌbe. 31Kada ame Bɔkoꞌba koꞌdɔkɔ toꞌdɔ burë ꞌba dɔliŋɔ nime yïmo ne kina me ꞌdeni tɔne. Kina kada ame ꞌdɔ Bɔkoꞌba koga Satani ame koꞌdɔ rönï ꞌdeni rɔ ŋere ꞌba dɔ dɔliŋɔ nime timo yaga ne, kina me ꞌdeni gbï tɔne. 32Kina ɔdɔ bilaka kogba ma ꞌdeni kutötï ma dɔ ŋgërï tɔrɔ tine, ti moꞌde bilaka pili ꞌdeni ŋgï kako zö.”
33Lende nime, bo iya te ꞌdɔ bilaka kikali lende ꞌba tölë abo nime këdï kako ne. 34Tine bilaka naga nima ënyï kiya zi bo, iya te, “Ugu ꞌdeni mɔlo mï buku ꞌba Bɔkoꞌba iya te Kurïsïtö ame Bɔkoꞌba këdï koja kako dɔliŋɔ nime bine ne ëdï kako koloma köꞌbö rɔ ŋburuŋburu. Ne rɔ ma tondo mo ga na kebe kiya ꞌböwu, kiya te Bɔkoꞌba oꞌdɔkɔ ꞌdɔ bilaka kogba kole ꞌba bilaka lesi kutötï dɔ ŋgërï tɔrɔ? Yë mo na rɔ kole ꞌba bilaka lesi mo?”
35Bo iya te, “Bi kɔpɔ ꞌba dɔliŋɔ nime ëdï koloma ŋge tiye mbowa. Ne kina laka ꞌdɔ kiliŋgereke koꞌja bi kɔpɔ nima këdï gba tiye, kinza mandölu kutuꞌbö ye ra di gɔ kɔri. Ya ame ga këdï kiliŋgere ꞌbënnï mï mandölu ne, lïjë ikali kɔri ame lïjë këdï kari teyi ne dë. 36Ne tine ɔdɔ kiya te bi kɔpɔ nime këdï gba kɔzɔ a nime te, iꞌdike dɔye gɔ lende mo ꞌdɔ këddïke rɔ kole ꞌba bi kɔpɔ.”
Kina ɔdɔ Yësu kote tiya lende naga nime ꞌdeni kɔzɔ a nima tara tine, bo ënyï kari kusu abo dɔ bo ŋgï titi mbowa yaga bi mɔtɔ di zi tïndï ꞌba bilaka naga nima. 37Bilaka naga nima lïjë oꞌja Yësu pele ŋgï këdï koꞌdɔ lende ame ga köꞌdu mo ga kigayi bilaka pili ne, lïjë iꞌdi dönnï dë gɔ lende abo. 38Ëdï ꞌdeni kɔzɔ lende ma tönë Yesaya kugu mï buku ꞌba Bɔkoꞌba, kiya te, “Ŋere, lïjë oꞌja tigɔ ꞌbï pele tine bɔtɔ mɔtɔ iꞌdi dönï dë gɔ lende ze nime.”
39Kina ma kiꞌdi bilaka naga nima koꞌdɔkɔ dë tiꞌdi dönnï gɔ lende ꞌba Yësu, römöyï Yesaya ugu lende mɔtɔ ꞌdeni gbï yayi, iya te, 40“Bɔkoꞌba iya te, ‘Mïyölu kömönnï ꞌdeni yaga, kina mïdïrï kpa kɔri ma kari mï döku ꞌba dönnï ꞌdeni gbï teyi. Kinza lïjë koŋgɔ ra ti kömönnï, kina kinza kɔdɔ ra gbï mï döku ꞌba dönnï. Kinza lïjë kotɔ dönnï ra di mï lende kënyë ꞌbënnï ga lïjë kileki zö mileŋo lïjë.’”
41Yesaya iya lende nime te gɔ köꞌdu ꞌba Yësu römöyï bo oꞌja löbu ꞌba Yësu ꞌdeni mɔlo.
42Dëmba ya ma konzi mɔtɔ ga di mï löŋgö bilaka löbu ꞌba Yudayi naga nima iꞌdi dönnï ꞌdeni rɔ ma laka gɔ lende ꞌba Yësu. Tine lïjë rɔ tikere di zi Parosi ni kinza koꞌjɔŋɔ lïjë ra yaga di bi tɔdɔ mï rö ꞌba mötu. Kina kiꞌdi lïjë këdï koloma ŋgï kinza tumö mï lende nima yaga. 43Römöyï tïyëyï dökïꞌdï bilaka lesi na za lïjë kiꞌdi köꞌdu mo kɔꞌɔ rönnï rɔ dɔ kiteli di dɔ tïyëyï dökïꞌdï Bɔkoꞌba.
44Mï kada mɔtɔ ꞌböwu na Yësu kënyï kiya rɔ ma kembe, iya te, “Ya ame ga kiꞌdi dönnï ꞌdeni ŋgï rɔ ma laka gɔ lende ma ne, ꞌbu ma ame koja ma kako dɔliŋɔ nime bine ne kina ma ꞌdeni gbï lïjë kiꞌdi dönnï gɔmo. 45Bilaka ame ga koꞌja ma ꞌdeni ꞌbu ma na ma ꞌdeni gbï lïjë koꞌja. 46Mako ꞌdeni dɔliŋɔ nime bine rɔ bi kɔpɔ ꞌdɔ kiꞌdi ya ame ga kiꞌdi dönnï gɔ lende ma ne koloma dë kpe mï mandölu. 47Ne ya ame ga lïjë kuwö lende ma nime pele, lïjë koꞌdɔkɔ dë toꞌdɔ mo ne, ma na dë mëdï moꞌdɔ burë ꞌbënnï. Römöyï mako dë dɔliŋɔ nime bine bi toꞌdɔ burë ꞌba bilaka lesi. Mako tɔmɔ bilaka di mï tölë. 48Ya ame ga koꞌji ma koꞌdɔkɔ lende ma dë ne, lende naga nime mëdï miya ne na këdï kiya burë ꞌba rönnï kada mɔtɔ mï kada ame ꞌdeni rɔ ŋburuŋburu ꞌba dɔliŋɔ nime ne. 49Lende naga nime mëdï miya ne, minza miya ti közï kakpa ꞌba gbagba ma. ꞌBu ma ame koja ma kako dɔliŋɔ nime bine ne, bo na kiꞌdi lende naga nime zö pili rɔ kɔtɔkɔtɔ ꞌdɔ miya. 50Kina mikali ŋgï rɔ ma laka toro köꞌdu kiꞌdi abo na këdï kiꞌdi bilaka këdï ti dïdï ma ŋburuŋburu. Kina lende ame ga ꞌbu ma kiya zö ne, kina ma ga ŋgï mëdï miya koko ziye kɔzɔ ame bo kiya zö ne tara.”
13Yësu Urögö Ndï Bɔ Laja
1Kina ɔdɔ kömö ꞌdeni mï töꞌdö ma dɔndende di kɔmɔ kada ꞌba karama ꞌba Pasaka tine, Yësu ikali ꞌdeni mɔlo kada ꞌba tileki abo di dɔliŋɔ nime bine ꞌdɔ tari zi ꞌbu bo ɔwɔ dë kpe. Ne bilaka abo ga ame bo kɔꞌɔ di mï dɔliŋɔ nime bine ne, bo ti kileme ŋburuŋburu ꞌba akɔꞌɔ abo ŋgï teyi.
2Mï kada nima yayi Yësu ni otɔtɔ dönnï ꞌdeni ti bɔ kösö gɔ bo ga mï dɔkɔpiyari tonyo akonyo. Tine Satani iꞌdi meri mo ꞌdeni mɔlo mï Yuda kole ꞌba Simona Isikarita ꞌdɔ bo kari kususu Yësu zi turu.
3Yësu ikali ꞌdeni ꞌbu bo Bɔkoꞌba iꞌdi tigɔ ꞌba wa pili ꞌdeni zi bo. Kina bo ikali ꞌdeni gbï bo ako di zi Bɔkoꞌba kina me bo këdï kileki ꞌdeni gbï kari zi Bɔkoꞌba. 4Kina bo kënyï ŋgï tɔrɔ, bo kolɔ bɔŋgɔ ma löbu yaga di rɔ bo. Kina bo kogba bɔŋgɔ ꞌba tididi rɔ ŋgï, bo kudödu ꞌbömbö bo. 5Kina bo kunö mini ŋgï mï lebe. Kina bo kiꞌdi ŋgï turögö ndï bɔ kösö gɔ bo ga. Kina bo koloma ŋgï nduwë tididi mo ti bɔŋgɔ mo nima.
6Kina ɔdɔ bo kömö ꞌdeni dɔ Simona Pïtörö tine, Pïtörö ënyï kiya zi bo, iya te, “Ŋere, nï na ꞌdɔ kurögö ndö?”
7Bo iya te, “Wa nime mëdï moꞌdɔ ne, ikali ꞌjɔ mo dë, ne ti kikali ꞌjɔ mo ꞌjaa kada mɔtɔ.”
8Pïtörö iya te, “A mɔtɔ ŋgï rɔ ndö ꞌdɔ kurögö, inza du te.”
Bo iya te, “Ɔdɔ kiya te murögö ndïyï dë, inza kpe rɔ ꞌbama.”
9Pïtörö iya te, “Ŋere, ne ɔdɔ këdï tara, kinza kurögö dë ŋge rɔ ndö. Tine urögö rɔma pili kala ŋbö dɔma tɔrɔ kpaki ti kɔnyɔ ma ga.”
10Bo iya te, “Bilaka ame kurögö rönï ꞌdeni rɔmo ꞌdeni mɔlo rɔ ma kɔpɔ. Tine ndï bo na ŋge kola ꞌdɔ turögö mo. Kpe nime bine me rɔ ma kɔpɔ. Ne bɔ ma kɔtɔ di mï löŋgö ye na ŋge kinza rɔ ma kɔpɔ.”
11Lende ꞌba bɔ ma kɔtɔ ma kinza rɔ ma kɔpɔ nima bo kiya ne, bo ikali bɔ ame këdï koꞌdɔkɔ tari tususu bo zi turu ne ꞌdeni.
12Kina ɔdɔ bo kote turögö ndï bɔ kösö gɔ bo ga ꞌdeni pili tine, bo olɔ bɔŋgɔ ma löbu abo tönë ŋgï rɔ bo. Kina bo koloma ŋgï bërï. Bo iya te, “Lende nime moꞌdɔ ziye ne, ikalike ꞌjɔ mo ra? 13Kina kɔzɔ ame köꞌböke nduwë tïdëkï ma rɔ bɔ kɔmɔ kiyandi, kina gbï rɔ ŋere tara ne, ele, römöyï ma ŋgï rɔ ma laka rɔ bɔ kɔmɔ kiyandi ꞌbe gbï rɔ ŋere ꞌbe. 14Ne kina me ma mo tönë rɔ bɔ kɔmɔ kiyandi ꞌbe gbï rɔ ŋere ꞌbe ne, na me moja laja ꞌdeni ziye kɔzɔ a nime te. Kina laka ꞌdɔ kari kojake laja gbï tara rɔ gɔ rɔye. 15Lende nime moꞌdɔ ꞌdeni ꞌdɔ koꞌdɔke gbï kɔzɔ ame moꞌdɔ ziye ne tara. 16Rɔ ma laka miya ziye, bɔ ndɔbɔ inza mbiri di dɔ bɔ dɔ ndɔbɔ. Kina bɔ laja inza gbï mbiri di dɔ bɔ ame koja bo ne. 17Lende naga nime ikalike laka, ɔdɔ koꞌdɔke kɔzɔ a nima tara, ti këddïke ŋgï ti mï këyï.
18Ne mï këyï nime miya lende mo ne, miya dë ziye pili rɔ gɔye. Kpe ame ga migeli ye ne, mikali ye ꞌdeni laka. Kina me mëdï miya ꞌdeni rɔ ma laka ziye, ti këdï ꞌdeni ŋgï kɔzɔ lende tönë kugu mï buku ꞌba Bɔkoꞌba kiya te, ‘Bɔ ma tönë ŋgï kusu közï bo mï lebe kɔtɔ tö ne kina me kënyï kuyï dɔ giliti kuruku ꞌdeni zö.’ 19Kina me mëdï miya ꞌdeni mɔlo te ziye gba kinza koꞌdɔ rönï dë. Römöyï ɔdɔ kiya te koꞌdɔ rönï yayi ꞌdɔ kikalike ŋgï omba ma na rɔ Bɔkoꞌba ame këdï rɔ ŋburuŋburu ne. 20Ne kina gbï me mëdï miya ziye rɔ ma laka, bilaka ame ga lïjë kiꞌdi dönnï gɔ lende ꞌba bɔ laja ma ga ne, lende ma na ꞌdeni gbï lïjë kiꞌdi dönnï gɔmo. Kina gbï bilaka ame ga lïjë kiꞌdi dönnï gɔ lende ma ne rɔ ma laka lende ꞌba Bɔkoꞌba ame koja ma ne na ꞌdeni gbï lïjë kiꞌdi dönnï gɔmo.”
Yësu Iya Gɔ Tususu Bo
(MT 26:20-25; MK 14:17-21; LK 22:21-23)
21Kina ɔdɔ Yësu bo kote tiya lende naga nime ꞌdeni kɔzɔ a nime te tine, meri oso ꞌdeni ŋgï mï bo. Kina bo kënyï kiya zi bɔ kösö gɔ bo ga, bo iya te, “Rɔ ma laka mëdï miya ziye, bɔ ma kɔtɔ mɔtɔ di mï löŋgö ye nima bina na këdï kari kususu ma.”
22Lïjë ikali dë bo ëdï rɔ tiya yë. Kina lïjë koloma ŋgï rɔ toŋgɔ dönnï. 23Bɔ ame Yësu kɔꞌɔ rɔ dɔ kiteli ne ëdï koloma ŋgɔsi ŋgila Yësu yayi. 24Kina Simona Pïtörö kilende ŋgï teyi ti kɔmɔ bo, iya te, “Ititi bo te, yë na bo këdï rɔ tiya mo.”
25Kina bo kese ŋgï ŋgɔsi ŋgila Yësu. Bo iya te, “Yë mo na ya, ŋere?”
26Yësu iya te, “Bɔ ame ɔdɔ koŋgɔ monye maŋgolɔꞌbɔ musu dɔ möku miꞌdi teyi nima, omba bo nati.”
Kina bo konye maŋgolɔꞌbɔ ŋgï, bo kusu dɔ möku. Kina bo kiꞌdi ŋgï zi Yuda kole ꞌba Simona Isikarita. 27Kina ɔdɔ Yuda konyo maŋgolɔꞌbɔ tönë yɔ, na Satani kɔdɔ ŋgï mï bo. Kina Yësu kënyï kiya ŋgï zi bo, iya te, “Ënyï ti kari welo toꞌdɔ ndɔbɔ ꞌbï.”
28Bɔ kösö gɔ bo mɔtɔ ga ame yayi ne ikali ꞌjɔ ꞌba lende nima Yësu kiya zi Yuda ne dë. 29Römöyï Yuda na rɔ bɔ kikeki gïrïsï ꞌbënnï, gɔ köꞌdu mo na ya mɔtɔ naga nima komeri ꞌbënnï, iya te, mɔtɔga Yësu ëdï koja Yuda kari tugö wa ame ga lïjë koꞌdɔkɔ mï kada ꞌba karama ne. Ala mɔtɔga Yësu ëdï koja bo kari tiꞌdi gïrïsï zi bɔ lisa mɔtɔ.
30Kina ɔdɔ Yuda konyo maŋgolɔꞌbɔ nima Yësu kiꞌdi zi bo ne ꞌdeni tine, bo ënyï ŋgï kɔdɔ yaga. Kina bo ꞌdeni ŋgï mï bi kölu.
Köꞌdu Kiꞌdi Ma Laꞌja
31Di pötö Yuda kari ꞌdeni na Yësu kënyï kiya zi bɔ kösö gɔ bo ga, bo iya te, “Kada ꞌba toŋgɔ löbu ꞌba kole ꞌba bilaka lesi ömö ꞌdeni ŋgï zi bilaka. Kina gɔ lende mo lïjë ti koŋgɔ löbu ꞌba Bɔkoꞌba ꞌdeni gbï. 32Kina ɔdɔ kileme löbu abo ꞌba Bɔkoꞌba ꞌdeni bo ti kileme löbu abo ŋgï gbï welo kɔtɔ ti löbu ꞌba kole ꞌba bilaka lesi.
33Kole ma ga, minza moloma kpe tiye bine gɔmo kɔwɔ. Kina ti kebeke ꞌdeni ŋgï tomeri gɔma yayi tine ti këdï ŋgï ziye kɔzɔ lende tönë miya zi löbu ꞌba bilaka tönë ga ne, ame miya te, ‘Gɔ bi nime mëdï mari teyi ne inza kikalike tari tömö teyi.’ 34Ne oŋgɔ kina me mëdï mose köꞌdu kiꞌdi ma laꞌja ꞌdeni ziye ꞌdɔ kɔꞌɔke rɔye rɔ gɔ rɔye. Mëdï mose ziye ꞌdɔ kɔꞌɔke lëpï ye ga gbï kɔzɔ ame mɔꞌɔ ye ne tara. 35Ɔdɔ kɔꞌɔke lëpï ye ga ꞌdeni ŋgï kɔzɔ a nime te na bilaka ti kiꞌdi dönnï ŋgï gɔmo rɔ ma laka kpe bɔ kösö gɔma ga na.”
36Simona Pïtörö iya te, “Ŋere, ëddï kari ꞌbëyï yala ga ya?”
Bo iya te, “Bi nime mëdï mari teyi ne, inza kikali tozi tɔne tari teyi. Ne ti kari ꞌjaa kada mɔtɔ.”
37Pïtörö iya te, “Ŋere, gɔ waꞌdi na ꞌdɔ mozi dë mari tïyï tɔne gbï teyi ya? Moꞌdɔkɔ ŋgï ꞌdɔ mölë gɔ lende ꞌbï.”
38Bo iya te, “Ti kɔꞌbɔ ŋgï ꞌdɔ tölë gɔ lende ma? Rɔ ma laka mëdï miya zïyï, mï korɔndɔ nime tɔne gba kinza gɔŋgɔ kidapa dë, ëddï koga kpëyï ŋbö mï mota kiya zi bilaka, kiya te, ikali ma dë.”
14Yësu, Kɔri Ma Kari Zi ꞌBu
1Yësu ënyï kiya zi bɔ kösö gɔ bo ga te, “Kinza kiꞌdike dökïꞌdï ye kombi dë. Otoke nduwë tiꞌdi dɔye gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba. Kina ꞌdɔ kotoke gbï nduwë tiꞌdi dɔye gɔ lende ma. 2Mëdï mari nime tileŋo gɔ bi ziye. Mï liŋɔ ꞌba ꞌbu ma Bɔkoꞌba ꞌdë yayi rö ëdï ŋbaŋi. Ma kiya te kinza tara dëne minza miya lende mo ziye. 3Kina ɔdɔ mileŋo gɔ bi ꞌdeni kote tine ti mileki ꞌjaa mako gɔye bine ꞌdɔ moto ye kari teyi gɔ dari dolomake bi kɔtɔ tiye. 4Gɔ bi nime mëdï mari teyi ne kɔri mo ikalike ꞌdeni.”
5Kina Tɔma kënyï kititi bo, iya te, “Ŋere, gɔ bi nime këddï kari teyi ne dikali dë. Tine ꞌdɔ dikali kɔri ma kari teyi totondo mo ga?”
6Yësu iya te, “Ma na rɔ kɔri, rɔ lende ma kodɔrɔ, gbï rɔ dïdï. Bɔtɔ mɔtɔ ikali dë ma ꞌdɔ kömö zi ꞌbu ma Bɔkoꞌba tine ŋge kɔtɔ tö. 7Ikalike ma ꞌdeni kina ti kikalike ꞌbu ma Bɔkoꞌba gbï. Kina me leꞌjete rɔ ma laka oꞌjake bo ꞌdeni kina ikalike bo ꞌdeni gbï.”
8Pïlïpö iya te, “Ŋere, ileme ꞌbu yï mo nime zize ꞌdɔ lende mo kɔdɔ laka dɔze.”
9Yësu iya te, “Pïlïpö, ma nime mëdï moloma mɔlo tiye bine ne, ikali ma dë gba? Bɔ ame koꞌja ma ꞌdeni, bo oꞌja ꞌbu ma ꞌdeni gbï. Ne gɔ waꞌdi na kebe kititi ma ꞌböwu kiya te ꞌdɔ mileme ꞌbu ma ziye? 10Ze ti ꞌbu ma kpaki rïyö rɔ akɔtɔ. Iꞌdi döyï dë gba gɔ lende nime? Kina oŋgɔ gbï kɔzɔ lende naga nima mëdï miya ziye ne, lende ꞌba gbagba ma ga na dë. Lende ꞌba ꞌbu ma ame döꞌbö ŋburu ti bo rɔ akɔtɔ ne na, ndɔbɔ abo ga na ma ne. 11Lende nime miya ziye, miya te ze ti ꞌbu ma rɔ akɔtɔ ne, iꞌdike lende mo kɔdɔ laka dɔye. Ɔdɔ kiya te lende mo kɔdɔ dë gba laka dɔye, omerike gɔ ndɔbɔ ame ga moꞌdɔ ne kina ti kikalike ŋgï rɔ ma laka. 12Rɔ ma laka miya ziye, kpe ame ga kiꞌdike dɔye ꞌdeni ŋgï rɔ ma laka gɔ lende ma ne, ti koꞌdɔke ndɔbɔ naga nime ꞌdeni gbï kɔzɔ ꞌbama, kina gbï rɔ dɔ kiteli. Römöyï mëdï mari nime tari toloma ti ꞌbu ma. 13Kina me kpe ame ga rɔ ꞌba ma ne, ɔdɔ kititike Bɔkoꞌba gɔ wa mɔtɔ ti moꞌdɔ ŋgï ziye ꞌdɔ kileme ŋgï zi bilaka rɔ ma laka ꞌbu ma na rɔ löbu ꞌba dɔ wa pili. 14Kpe ame ga ꞌdeni rɔ ꞌbama ne, wa pili ame ga këddï kititike di zö ne, ti miꞌdi ŋgï ziye.
Ndose ꞌBa Nyï Kɔtɔ Laka
15Ne kina me kɔꞌɔke ma ꞌdeni oꞌdɔke köꞌdu kiꞌdi naga nime mose ziye ne. 16Ti mari mititi ꞌbu ma ŋgï gɔ lende ꞌbe ꞌdɔ bo koja bɔ kɔnyi mɔtɔ kako ziye. Bɔ kɔnyi nima ti kako koloma köꞌbö ŋburu tiye bine, 17ame bo na rɔ Nyï Kɔtɔ Laka ꞌba Bɔkoꞌba ne. Kina bo ti kiꞌdi ye ꞌdeni ŋgï kikalike lende laka ꞌba Bɔkoꞌba pili. Bilaka ꞌba dɔliŋɔ nime inza koꞌja kïnë bo, kina lïjë inza kikali bo gbï. Kina bo inza kako gbï koloma tïnnï. Tine kpe na ŋge ti kikalike bo römöyï bo ëdï kako koloma tiye, bo köꞌbö gbï mïye.
18Tari ma nime mëdï mari ne, minza mari gɔ mola ye rɔ kiriꞌbala. Mëdï muyï dɔma ꞌjaa kada mɔtɔ mako ziye. 19Kina me leꞌjete töꞌdö mo ɔwɔ dë kpe ame ꞌdɔ bilaka ꞌba dɔliŋɔ nime kikali dë kpe toꞌja kïnë ma. Ne kpe ꞌbeye ti koꞌjake ma ꞌdeni ŋgï gbï römöyï mëdï ti dïdï ma ŋburuŋburu kina kpe gbï ti këddïke ꞌdeni gbï ti dïdï ma ŋburuŋburu.
20Kina ɔdɔ Nyï Kɔtɔ Laka kako ꞌdeni ziye tine, ti kikalike ꞌdeni ŋgï omba ze rɔ akɔtɔ ti ꞌbu ma. Kina kpe ꞌdeni gbï rɔ akɔtɔ tö. 21Nï ame kuwö köꞌdu kiꞌdi ma nime koꞌdɔ ŋgï ne, nï na rɔ bɔ ame kɔꞌɔ ma ꞌdeni kina nï na gbï ti ꞌbu ma kɔꞌɔ yi. Kina ti mɔꞌɔ yi gbï mileme rɔma zïyï.”
22Kina bɔ kösö gɔ bo mɔtɔ ame kïdëkï möyï mo rɔ Yuda ne kënyï ŋgï kititi bo. Yuda ame ꞌberi, inza rɔ Yuda Isikarita. Bo iya te, “Ŋere, rɔ ma totondo mo ga na ꞌdɔ kileme röyï ŋge zize ꞌdɔ ze na ŋge doꞌja yi kinza bilaka ma laki koꞌja yi dë?”
23Yësu ileki dɔmo zïnnï, iya te, “Ya ame ga pili kɔꞌɔ ma ne, ti koꞌdɔ lende ma ꞌdeni ŋgï kina ꞌbu ma ti kɔꞌɔ lïjë ꞌdeni gbï. Kina ze ti ꞌbu ma, ti dako doloma ꞌdeni ŋgï tïnnï. 24Ne ya ame ga kɔꞌɔ ma dë ne, lïjë inza kɔꞌbɔ toꞌdɔ lende ma. Lende nime këddï kuwöke ne, lende ma na dë. Lende ꞌba ꞌbu ma ame koja ma kako dɔliŋɔ nime bine ne na.
25Kina me mëdï miya lende naga nime ꞌdeni mɔlo te ziye koꞌja mëdï gba tiye bine, 26ne tine ꞌbu ma ti koja Nyï Kɔtɔ Laka ꞌdeni ꞌdɔ kako rɔ bɔ kɔnyi ziye. Ti bo koja ꞌdeni ŋgï ꞌdɔ kako ziye ti közï kakpa ma. Nyï Kɔtɔ Laka na ti kako kiyandi ye ti wa pili. Kina bo ti kiꞌdi lende ꞌba wa ame ga miya ziye ne ꞌdeni ŋgï köyö mïye. 27Kina me mëdï ꞌdeni mari ama, tine ti mïyëyï dökïꞌdï ye ꞌdeni ŋgï. Dökïꞌdï kïyëyï ꞌbama inza kɔzɔ ꞌba bilaka ꞌba dɔliŋɔ nime ame lïjë këdï kïyëyï dökïꞌdï lëpï nnï ga timo ne tara. Mëdï mïyëyï dökïꞌdï ye kolomake gbï kɔzɔ ꞌbama ti mï këyï, kinza kolomake ra rɔ tikere. 28Uwöke lende tönë miya ziye ne ꞌdeni, ame miya te, ‘Mëdï ꞌdeni mari kina ti mileki ꞌjaa mako ziye.’ Ɔdɔ kɔꞌɔke ma ŋgï rɔ ma laka, ti këddïke rɔ lɔŋɔ gɔ tari ma ame mëdï mari zi ꞌbu ma ne, römöyï bo na mbiri di dɔma.
29Mëdï miya lende naga nime mɔlo te ziye gba kinza koꞌdɔ rönï. Römöyï ɔdɔ koꞌdɔ rönï kada mɔtɔ ꞌdɔ kiꞌdike dɔye ŋgï gɔ lende ma. 30Ne minza moloma kpe gɔmo kɔwɔ bi tiya lende ŋbaŋi ziye, römöyï Satani ame rɔ ŋere ꞌba dɔ dɔliŋɔ nime ne ëdï ꞌdeni kako gɔma. Satani inza ti tigɔ ꞌba ꞌdɔ taꞌda ma timo, 31ne mëdï moꞌdɔ kɔzɔ ame ꞌbu ma kose zö ne tara ꞌdɔ bilaka ꞌba dɔliŋɔ nime kikali ŋgï rɔ ma laka omba mɔꞌɔ ꞌbu ma. Kina ꞌdeni ënyïke darike yaga di gɔ bi nime.”
15Yësu, Ŋgërï ꞌBa Dïdï
1Yësu iya te, “Ma na rɔ mɔwɔ ma kïdïyë, kina ꞌbu ma Bɔkoꞌba na rɔ bɔ dɔmo. 2Dɔŋgila mo ga ame këdï koloma ꞌbënnï kinza koꞌdɔkɔ tana dë ne, bo ti kokpekpe ꞌdeni ŋgï pili kuꞌdu mökö. Tine dɔŋgila ame ga këdï kana ne, bo ti kileŋo ꞌdeni ŋgï ꞌdɔ kana laka. 3Kpe ꞌbeye, lende naga nime mëdï miya ne ileŋo ye ꞌdeni mɔlo rɔ ma laka. 4Kina ti olomake rɔ akɔtɔ tö kina ti moloma gbï rɔ akɔtɔ tiye.
Ɔdɔ dɔŋgila ŋgërï koza rönï ꞌberi kutu nï yaga di rɔ bïtïtïnï, inza kikali kpe tana gɔ dönï. Kina kpe na gbï tara, inza kikalike toꞌdɔ a mɔtɔ ɔdɔ kiya te köꞌböke dë ŋgï rɔ akɔtɔ tö. 5Ma na rɔ ŋgërï nima kina kpe na rɔ dɔŋgila mo ga. Bɔ ame koloma ꞌbënï köꞌbö rɔ akɔtɔ tö kina ma gbï rɔ akɔtɔ ti bo ne, bo ti këdï ꞌba bo ꞌdeni ŋgï kɔzɔ dɔŋgila ŋgërï ame këdï kana rɔ mbëmbë ne tara. Römöyï inza kɔꞌbɔke toꞌdɔ a mɔtɔ ɔdɔ kiya te ma na dë ŋgï mokɔnyi ye. 6Bɔ ame köꞌbö dë rɔ akɔtɔ tö ne ëdï ꞌba bo kɔzɔ dɔŋgila ŋgërï ame koke ꞌdeni kuꞌdu mökö kina kututu ŋgï ne tara. Bilaka ti kako ꞌdeni kotɔtɔ dɔŋgila ŋgërï ma kututu naga nima kulu dɔmo rɔ kurugumu kusu paꞌdo yïmo kilaŋma yaga.
7Ne ɔdɔ köꞌböke rɔ akɔtɔ tö kiꞌdike lende ma gbï koloma köꞌbö tiye, ɔdɔ kititike Bɔkoꞌba gɔ wa ame ga koꞌdɔkɔke ne bo ti kiꞌdi ŋgï ziye. 8Kpe ame ga ꞌdeni rɔ bɔ kösö gɔma ne ɔdɔ këddïke ꞌdeni ŋgï kɔzɔ dɔŋgila ŋgërï ame ga këdï kana rɔ mbëmbë ne tara ti kileme löbu ꞌba Bɔkoꞌba ꞌdeni ŋgï zi bilaka. 9Mɔꞌɔ ye ꞌdeni ŋgï rɔ ma laka kɔzɔ ame ꞌbu ma kɔꞌɔ ma gbï ne tara. Kina ꞌdɔ köꞌböke mï kɔri ꞌba akɔꞌɔ ma nime. 10Ɔdɔ koꞌdɔke köꞌdu kiꞌdi ma ame ga mose ziye ne ti kikalike ŋgï töꞌbö rɔ ma laka mï kɔri ꞌba akɔꞌɔ ma, kɔzɔ ꞌbama ame moꞌdɔ köꞌdu kiꞌdi ꞌba ꞌbu ma Bɔkoꞌba ꞌdɔ kiꞌdi ma me möꞌbö mï kɔri ꞌba akɔꞌɔ abo ne. 11Kina me mose ꞌdeni ziye ꞌdɔ kiꞌdi mëdï rɔ lɔŋɔ gɔ lende ꞌbe kina ꞌdɔ këddïke gbï ti lɔŋɔ ma löbu.
12Köꞌdu kiꞌdi nime mëdï mose ziye ꞌdɔ kɔꞌɔke lëpï ye ga gbï kɔzɔ ame mɔꞌɔ ye ne tara. 13Akɔꞌɔ ame kulöwö rɔ dɔ kiteli ne na rɔ tiꞌdi yida rɔ tölë tutë gɔ lëpï mɔtɔ. 14Kpe ame ga koꞌdɔke köꞌdu kiꞌdi ma ꞌdeni ne kpe ꞌdeni rɔ lëpï ma ga, 15mïdëkï ye dë kpe rɔ atɔli, römöyï atɔli ikali bïcï lende ꞌba bɔ dɔ roba dë. Kina me mëdï mïdëkï ye ꞌdeni leꞌjete rɔ lëpï ma ga römöyï mïyëtï gɔ lende ame ga muwö di kpa ꞌbu ma Bɔkoꞌba ne ꞌdeni pili ziye. 16Kpe na dë kigelike ma rɔ lëpï ye, ma na migeli ye ꞌdɔ këddïke rɔ lëpï ma ga ꞌdɔ moja ye tari toꞌdɔ ndɔbɔ ma rɔ ma laka. Kina ꞌdɔ këddïke kɔzɔ dɔŋgila ŋgërï ame ga kana rɔ mbëmbë ne tara, ame ꞌdɔ döŋgërï ma kana mo ga köꞌbö ŋgï rɔ ŋburuŋburu. Kina gɔ köꞌdu mo kpe ame ga rɔ ꞌbama ne, Bɔkoꞌba ti kiꞌdi wa ame ga këddï kititike di zi bo ne ꞌdeni ŋgï ziye.
17Köꞌdu kiꞌdi ame mëdï mose ziye ne na me, ɔꞌɔke lëpï ye ga. 18Bilaka ꞌba dɔliŋɔ nime ti kënyï ꞌdeni bi toꞌji ye tine ꞌdɔ komerike ŋgï di gɔ ndoꞌji ꞌbënnï ma tönë lïjë koꞌji ma ꞌdeni mɔlo ne. 19Ne ma këddïke ra gba rɔ ꞌba dɔliŋɔ nime dëne dɔliŋɔ ti kɔꞌɔ ye gbï römöyï kpe gba rɔ lëpï nnï ga. Ne kina me leꞌjete migeli ye ꞌdeni di mï löŋgö lïjë. Kinzake kpe rɔ akɔtɔ tïnnï. Kina ma ꞌdeni lïjë këdï koꞌji ye gɔmo. 20Omerike gɔ lende tönë miya ziye ne. Bɔ ndɔbɔ inza mbiri di dɔ bɔ dɔ ndɔbɔ. Kina me ya mɔtɔ ga ti kodɔ gomɔ ŋgï rɔye gbï kɔzɔ ame lïjë këdï kodɔ gomɔ rɔma ne tara. Tine ya mɔtɔ ga ti kiꞌdi dönnï ꞌdeni ŋgï gbï gɔ lende ꞌbe kɔzɔ ame lïjë kiꞌdi dönnï gɔ ꞌbama ne tara. 21Bilaka naga nima lïjë ikali Bɔkoꞌba ame koja ma ne dë, kina ti lïjë koꞌdɔ lende naga nime ꞌdeni ŋgï pili ziye römöyï kpe ꞌbama ga na. 22Bilaka naga nima ma kiya te mako dë dɔliŋɔ nime bine ꞌdɔ milende zïnnï kɔzɔ a nime te dëne lïjë inza kikali gɔ lende ꞌbënnï naga nima rɔ lende kënyë. Ne kina me mako milende ꞌdeni zïnnï, lende kënyë ꞌbënnï ga ꞌdeni rɔ wali rönnï. 23Ya ame ga koꞌji ma ne, ꞌbu ma Bɔkoꞌba na ma gbï lïjë koꞌji ꞌdeni. 24Ma kiya te lïjë koꞌja ma dë ŋgï moꞌdɔ wa ame ga bɔtɔ koꞌdɔ dë mɔlo ne dëne lende kënyë ꞌbënnï ga inza rɔ wali rönnï. Ne kina me lïjë koꞌja ndɔbɔ naga nime moꞌdɔ ne ꞌdeni, kina lïjë kënyï koꞌji ze ꞌdeni ŋgï kpaki rïyö ti ꞌbu ma. 25Lende ꞌbënnï ëdï ꞌdeni kɔzɔ lende tönë ga kugu mɔlo mï buku ꞌba Bɔkoꞌba ne tara. Ame kugu ꞌdeni kiya te, ‘Lïjë oꞌji ma ŋgï rɔ ma sari kinza yï lende mo.’ 26Ne Nyï Kɔtɔ Laka ti kako ꞌdeni ŋgï ꞌbasi ziye rɔ bɔ kɔnyi. Ti moja bo kako ziye di zi ꞌbu ma Bɔkoꞌba ꞌdɔ bo kiya lende ma nime rɔ ma kodɔrɔ ziye. 27Kina ꞌdɔ kari kiyake lende ma gbï zi bilaka römöyï kpe na mɔlo tö di bi tisaki mo.”
16Ndɔbɔ ꞌBa Nyï Kɔtɔ Laka
1“Kina me miya lende mo ꞌdeni ziye kinza kënyïke ra toga kpeye gɔma kada mɔtɔ ɔdɔ kada ꞌba gomɔ mo kömö ꞌdeni. 2Mï kada mo naga nima yayi lïjë ti kebe toga ye yaga di mï rö ꞌba mötu. Kina ya ame ga këdï kupö ye ne ti kënyï ꞌdeni gbï tiya mo tëgë laja ꞌbënnï ma lïjë koja zi Bɔkoꞌba na ma rɔ löpö nima lïjë kupö ye ne. 3Lïjë ti koꞌdɔ lende naga nime ꞌdeni ŋgï te römöyï lïjë ikali ma dë, kina lïjë ikali ëꞌbënnï ꞌbu ma Bɔkoꞌba dë gbï.
4Tine mëdï miya ꞌdeni mɔlo te ziye ꞌdɔ ɔdɔ këdï koꞌdɔ rönï ziye dayi ꞌdɔ komerike ŋgï di gɔ lende naga nime miya ne. Mɔlo misaki ndɔbɔ ꞌba akiyandi ma nime moꞌdɔkɔ dë tiya lende naga nime ziye römöyï mëdï gba moloma tiye bine. 5Ne kina me leꞌjete mëdï ꞌdeni moꞌdɔkɔ ꞌdɔ tileki tari zi bɔ ame koja ma ne. Tine bɔtɔ ma kɔtɔ mɔtɔ ꞌdɔ kënyï kititi ma ŋgï di mï löŋgö ye nima kiya te, ‘Ëddï kari yala?’ ne inza yɔ. 6Kpe ꞌdeni ŋgï za ti meri rɔ mbëmbë gɔ lende naga nime miya ziye ne. 7Rɔ ma laka mëdï miya ziye, tari ma nime ti këdï ꞌdeni ŋgï rɔ lende laka ziye. Römöyï ɔdɔ kiya te mari dë, bɔ kɔnyi nima inza kikali tako ziye bine. Ne ɔdɔ mari ꞌdeni ti moja bo kako ziye.
8Kina ɔdɔ bo kako ꞌdeni bine tine, bo ti kiꞌdi bilaka ꞌdeni ŋgï kikali gɔ meri ame ga lïjë kɔcɔ ꞌdeni timo ne. Bo ti kiꞌdi lïjë ꞌdeni kikali gɔ meri ame ga lïjë kɔcɔ ꞌdeni timo gɔ köꞌdu ꞌba lende kënyë ne gbï ti ame ga lïjë kɔcɔ ꞌdeni timo kiya te ma bɔ lende laka na dë ne. Bo ti kiꞌdi lïjë ꞌdeni ŋgï kikali rɔ ma laka meri ꞌbënnï ga ame lïjë komeri gɔ lende ꞌba burë löbu ꞌba Bɔkoꞌba nime ne ɔcɔ ꞌdeni gbï. 9Lïjë ti kikali gɔ meri ame ga lïjë kɔcɔ ꞌdeni timo gɔ köꞌdu ꞌba lende kënyë ne ꞌdeni ŋgï, römöyï lïjë iꞌdi dönnï dë gɔ lende ma. 10Lïjë ti kikali gɔ meri ame ga lïjë kɔcɔ ꞌdeni gbï timo kiya te ma bɔ lende laka na dë ne, römöyï mëdï ꞌdeni mileki mari zi ꞌbu ma. Kina inza koꞌjake kïnë ma kpe. 11Lïjë ti kikali gɔ meri ame ga lïjë kɔcɔ ꞌdeni timo gɔ lende ꞌba burë löbu ꞌba Bɔkoꞌba nime ne ꞌdeni gbï, römöyï Bɔkoꞌba odɔ karama ꞌdeni mɔlo dɔ Satani ame ꞌdeni rɔ bɔ dɔ dɔliŋɔ nime ne.
12Mëdï ti lende mɔtɔ ga ŋbaŋi ame moꞌdɔkɔ gɔ miya ziye gïrï nime, ne ɔꞌbɔke dë gba tikali mo laka. 13Ne Nyï Kɔtɔ Laka ame bo na rɔ bɔ kileme gɔ lende laka ꞌba Bɔkoꞌba zi bilaka ne ti kako ꞌdeni ꞌbasi. Bo ti kiꞌdi ye ꞌdeni ŋgï kikalike gɔ lende laka ꞌba Bɔkoꞌba me. Bo inza kiya lende mɔtɔ gɔ dɔ bo, lende ame ga bo kuwö ne na ŋge bo këdï kiya. Kina bo ti kiya lende ꞌba wa ame ga koꞌdɔ rönnï dë gba ne ꞌdeni gbï ziye. 14Lende ame ga bo kuwö di zö ne na ŋge bo këdï kako kiya ziye ꞌdɔ bo kileme löbu ma ziye. 15Wa pili ame ga rɔ ꞌba ꞌbu ma ne, ma na rɔ bɔ dɔmo. Kina me miya ꞌdeni ziye lende ame ga Nyï Kɔtɔ Laka këdï kuwö di zö ne na bo këdï kako kiya pili ziye.
16Kada mo ɔwɔ dë kpe ame ꞌdɔ kikalike dë kpe toꞌja kïnë ma. Tine di pötö mo mbowa yayi ti koꞌjake ma ꞌdeni gbï ꞌböwu.”
Kada Mo Ɔwɔ Dë Kpe
17Kina bɔ kösö gɔ bo mɔtɔ ga kënyï ŋgï tititi rönnï rɔ gɔ rönnï, lïjë iya te, “Lende abo tɔ nime bo këdï konyɔnyɔ kiya ꞌba bo tëgë, ‘Kada mo ɔwɔ dë kpe ame ꞌdɔ kikalike dë kpe toꞌja kïnë ma, tine di pötö mo mbowa yayi ti koꞌjake ma ꞌdeni gbï ꞌböwu,’ kina lende kiya abo mɔtɔ ga gbï tëgë, ‘Römöyï mëdï mileki mari zi ꞌbu ma,’ ꞌjɔ ꞌba lende abo naga nime tëgë totondo mo ga? 18Kada ꞌba waꞌdi mo ga na bo këdï kiya ꞌba bo tëgë ola ꞌdeni mbowa? Lende abo tɔ naga nime ïlïkö za dɔ bilaka.”
19Yësu ikali ꞌdeni lïjë oꞌdɔkɔ ꞌdɔ tititi bo gɔ ꞌjɔ ꞌba lende naga nima bo kiya ne. Kina bo kiya zïnnï, bo iya te, “Lende nime miya ziye miya te, ‘Kada mo ɔwɔ dë kpe ame ꞌdɔ kikalike dë kpe toꞌja kïnë ma. Tine di pötö mo mbowa yayi ti koꞌjake ma ꞌdeni gbï ꞌböwu,’ ne kina këddïke rɔ tititi rɔye gɔ lende mo? 20Rɔ ma laka miya ziye, ëddï kuduke ꞌbeye kada mɔtɔ, konyoke kökö, tine bilaka ꞌba dɔliŋɔ nime ti këdï ꞌbënnï ꞌdeni ŋgï rɔ lɔŋɔ. Ti kolomake ꞌdeni gbï dɔ meri kina meri ꞌbe ti kuyï rönï ꞌdeni rɔ lɔŋɔ ziye di pötö mo. 21Ti këdï ꞌdeni ziye kɔzɔ kada ꞌba löyö ꞌba ꞌja tara. Ɔdɔ mï ꞌja këdï ꞌdeni kɔꞌɔ, lɔko ŋgï rɔ meri römöyï lɔko ikali kada ꞌba gomɔ ömö ꞌdeni. Ne ɔdɔ lɔko köyö kole ꞌbënï nima ꞌdeni tine, dönï udölu ŋgï me yaga di gɔ gomɔ ꞌbënï tönë ga, römöyï lɔko öyö bilaka lesi ꞌbënï ꞌdeni dɔyayi nime. Kina lɔko ŋgï rɔ lɔŋɔ gɔ lende mo. 22Kina ti këdï gbï ziye tara yayi. Ti këddïke rɔ meri gïrï nime. Ne ɔdɔ kiya te mileki ꞌdeni mako ꞌböwu ziye bine kada mɔtɔ ti këddïke ꞌdeni gbï rɔ lɔŋɔ. Kina bɔtɔ mɔtɔ inza kpe ame gɔ kako kaꞌda ye di mï lɔŋɔ ꞌbe nima. 23Kina mï kada mo naga nima yayi inza kititike ma kpe rɔ tititi. Rɔ ma laka miya ziye, kpe ame ga ꞌdeni rɔ ꞌbama ne, wa ame ga pili këddï kititike di zi ꞌbu ma Bɔkoꞌba ne, bo ti kiꞌdi ŋgï ziye. 24Römöyï mɔlo di bi tisaki mo ŋbö kömö mï kada nime tɔne, kpe ame ga rɔ ꞌbama ga ne ititike wa mɔtɔ dë gba di zi bo. Kina me miya ꞌdeni ziye, ititike wa di zi Bɔkoꞌba kina bo ti kiꞌdi ŋgï ziye ame ꞌdɔ kiꞌdi lɔŋɔ ꞌbe këdï rɔ dɔ kiteli.
25Lende naga nime kina me miya ꞌdeni me ziye rɔ dɔŋgala. Ne ɔdɔ kömö ꞌdeni mï kada mo dayi kada mɔtɔ, minza miya lende kpe ziye rɔ dɔŋgala. Mëdï mïyëtï gɔ lende ꞌba ꞌbu ma Bɔkoꞌba pili yaga ziye bi kɔpɔ. 26Kina mï kada mo naga nima yayi kpe ame ga rɔ ꞌbama ne ti kititike wa ꞌdeni ŋgï di zi Bɔkoꞌba, römöyï bo ɔꞌɔ ye ꞌdeni mɔlo. A mɔtɔ inza kpe ame ꞌdɔ ma na mititi bo gɔ lende ꞌbe. 27Bo ɔꞌɔ ye ꞌdeni gɔ lende nime kɔꞌɔke ma kiꞌdike dɔye gbï gɔ tako ma ame mako di zi bo ne. 28Tako ma nime mï dɔliŋɔ bine ne mako di zi ꞌbu ma Bɔkoꞌba. Kina me leꞌjete mëdï mënyï ꞌdeni mola dɔliŋɔ nime mileki mari zi bo.”
Akaꞌda ꞌBa Yësu
29Kina bɔ kösö gɔ bo ga kënyï kiya zi bo, iya te, “Ŋere, ma leꞌjete ëddï ꞌdeni ŋgï kiya ꞌjɔ ꞌba lende yaga bi kɔpɔ zize. Iya dë kpe rɔ dɔŋgala kɔzɔ ma dɔgba. 30Leꞌjete dikali yi ꞌdeni nï na rɔ bɔ kikali ꞌjɔ ꞌba lende pili. Lende ame ga bilaka këdï komeri ti mïnnï ꞌdɔ lïjë kititi yi timo ne, ikali ŋgï mɔlo gba kota kinza lïjë kititi dë. Lende naga nime iꞌdi ze ꞌdeni ŋgï leꞌjete dikali yi rɔ ma laka rɔ bɔ ame ŋgï kako di zi Bɔkoꞌba ne.”
31Bo ileki dɔmo zïnnï, bo iya te, “Iꞌdike dɔye ꞌdeni laka gɔ lende nime? 32Kada tönë mëdï miya te ti kömö ꞌdeni ne, bo na me ꞌdeni tɔne, ame ꞌdɔ kitaꞌbake me di rɔma rɔ kɔtɔkɔtɔ, kolake ma rɔ dɔ kutu ma. Ne tine, minza rɔ dɔ kutu ma. ꞌBu ma Bɔkoꞌba ëdï tö.
33Lende naga nime miya ꞌdeni ziye ꞌdɔ kiꞌdi ye këddïke rɔ akɔtɔ tö, kina ꞌdɔ këddïke gbï ti dökïꞌdï këyï. Gomɔ ꞌba dɔliŋɔ nime ti kɔdɔ rɔye, tine ogbɔke rɔye laka kpamo römöyï maꞌda dɔliŋɔ ꞌdeni.”
17Yësu Umötu Gɔ Bɔ Laja
1Kina ɔdɔ Yësu kote tiya lende naga nime ꞌdeni zi bɔ kösö gɔ bo ga kɔzɔ a nime te tine, na bo kombi kɔmɔ bo ŋgï kari mïtɔrɔ, bo kiya te, “ꞌBu ma, kada ꞌba tölë ma ömö ꞌdeni. Kina iꞌdi ti ꞌdɔ bilaka kikali ma kole ꞌbï rɔ löbu ꞌba dɔ wa pili. Kina ꞌdɔ mileme zïnnï rɔ ma laka, nï na gbï rɔ löbu ꞌba dɔ wa naga nime pili. 2Iꞌdi közï kakpa ꞌba dɔ bilaka pili ꞌdeni zö, kina ꞌdɔ miꞌdi dïdï ma ŋburuŋburu ti zi ya ame ga kiꞌdi ꞌdeni zö ne. 3Dïdï ma ŋburuŋburu nime na rɔ tikali yi, nï Bɔkoꞌba gbï tö ma Yësu Kurïsïtö. Nï Bɔkoꞌba na ŋge kɔtɔ ꞌdɔ bilaka koro yi. Kina ma na rɔ bɔ ame koja ꞌdeni kako dɔliŋɔ nime bine ne.
4ꞌBu ma, ndɔbɔ ꞌbï ame ga koja ma toꞌdɔ mo ne, mote ꞌdeni. Mileme yi ꞌdeni zi bilaka ꞌba dɔliŋɔ nime rɔ löbu ꞌba dɔ wa pili. 5Kina me mëdï mititi yi ꞌdɔ kiꞌdi ma ti mileki mari ŋgila yi yayi rɔ löbu ꞌba dɔ wa pili, kɔzɔ ma tönë moloma pa mɔlo rɔ löbu ꞌba dɔ wa pili gba kinza koꞌba dɔliŋɔ nime dë ne. 6Bilaka ame ga kiꞌdi ꞌdeni zö di mï löŋgö bilaka ꞌba dɔliŋɔ nime ne, miꞌdi lïjë ꞌdeni kikali yi. Lïjë ëꞌbï ga na, nï na kiꞌdi lïjë zö. Kina me leꞌjete lïjë iꞌdi dönnï ꞌdeni rɔ ma laka gɔ lende ꞌbï ti dökïꞌdï kɔtɔ. 7Kina lïjë ikali ꞌdeni gbï wa pili naga nime, nï na kiꞌdi zö. 8Lende tönë ga kose zö ne, mïyëtï ꞌdeni pili zïnnï, lïjë kuwö. Kina lïjë ikali ꞌdeni ŋgï rɔ ma laka mako di zïyï. Kina me leꞌjete lïjë iꞌdi dönnï ꞌdeni ŋgï rɔ ma laka gɔmo nï na koja ma. 9Mititi yi dë ꞌdɔ kokɔnyi bilaka ꞌba dɔliŋɔ nime pili. Mititi yi ŋge gɔ ya ame ga kiꞌdi ꞌdeni zö ne na ꞌdɔ kokɔnyi, römöyï lïjë ꞌdeni rɔ ꞌbëyï. 10Wa pili ame ga rɔ ꞌbama ne, ëꞌbï na. Kina wa pili ame ga ꞌdeni rɔ ꞌbëyï ne, ama ga na ꞌdeni gbï. Gɔ lende mo na me lïjë kileme löbu ma ꞌdeni.
11Kina me mëdï moꞌdɔkɔ ꞌdeni tileki tari zïyï yayi. Minza kpe tïnnï mï dɔliŋɔ nime. Ne lïjë ꞌbënnï na me gba mï dɔliŋɔ nime bine. ꞌBu ma, nï ame kɔtɔ laka ne, oŋgɔ gɔ bilaka naga nime ti tigɔ ꞌbï ame kiꞌdi ꞌdeni gbï zö ne. Oŋgɔ gönnï ꞌdɔ kiꞌdi lïjë këdï rɔ akɔtɔ kɔzɔ ame ze ma ze tïyï rɔ akɔtɔ ne tara. 12Mï kada ame ga mëdï tïnnï bine ne, moloma ꞌdeni toŋgɔ gönnï ti tigɔ ꞌbï ame kiꞌdi zö ne. Kina mitata lïjë ꞌdeni pili laka. Ma kɔtɔ mɔtɔ ölu dë du te di mï löŋgö lïjë. Bɔ ma kölu di mï löŋgö lïjë na ŋge kɔtɔ rɔ bɔ ame bo na koꞌdɔkɔ abo ꞌdɔ bo kölu ne. Kina me bo ölu ꞌdeni kɔzɔ lende tönë kugu mɔlo mï buku ꞌbï gɔ lende abo ne tara.
13Kina me leꞌjete mëdï ꞌdeni mari zïyï, na me mëdï mose lende naga nime ꞌdeni mï dɔliŋɔ bine ꞌdɔ lïjë koloma gbï ti lɔŋɔ ma löbu kɔzɔ ꞌbama. 14Miyandi lïjë ꞌdeni laka ti kɔri ꞌba lende ꞌbï kina me leꞌjete bilaka ꞌba dɔliŋɔ kënyï ꞌdeni toꞌji lïjë römöyï lïjë inza kpe rɔ ꞌba dɔliŋɔ gbï kɔzɔ ꞌbama ame minza kpe rɔ ꞌba dɔliŋɔ nime ne. 15Ne mititi yi dë ꞌdɔ kogba lïjë yaga di mï dɔliŋɔ nime. Mëdï mititi yi ŋge gɔ kitata lïjë di zi Satani ame bo na rɔ ŋere ꞌba lende kënyë ne. 16Bilaka naga nime inza kpe rɔ ꞌba dɔliŋɔ nime gbï kɔzɔ ꞌbama ame minza kpe rɔ ꞌba dɔliŋɔ nime ne. 17Kina me mititi yi ꞌdeni ꞌdɔ kiꞌdi lïjë koloma rɔ ëꞌbï ga ti tigɔ ꞌba lende laka ꞌbï nime. Lende laka na rɔ ëꞌbï. 18Mëdï moja lïjë kari toja laja mï dɔliŋɔ nime kɔzɔ ame gbï koja ma mako toja laja mï dɔliŋɔ nime bine ne tara.
19Kina me miꞌdi rɔma ꞌdeni közïyï gɔ lende ꞌbënnï ꞌdɔ lïjë këdï ŋgï kada mɔtɔ rɔ ma laka rɔ ëꞌbï ga. 20Mititi yi dë ŋge kɔtɔ gönnï tine gbï gɔ bilaka ame ga këdï kuwö dönnï kiꞌdi dönnï ŋgï gɔ lende ma nime ne. 21Mititi yi ꞌdɔ kodɔꞌbɔ lïjë pili këdï rɔ akɔtɔ, ꞌdɔ kiꞌdi lïjë këdï gbï rɔ akɔtɔ tize gbï kɔzɔ ame ze ma ze tïyï, ꞌbu ma, rɔ akɔtɔ ne tara. ꞌDɔ kiꞌdi bilaka ꞌba dɔliŋɔ nime kiꞌdi dönnï ŋgï gɔmo rɔ ma laka nï na koja ma. 22Lïjë bilaka ma ꞌbama mo naga nime miꞌdi lïjë ꞌdeni ꞌdɔ këdï rɔ löbu gbï kɔzɔ ame kiꞌdi ma rɔ löbu ne tara. ꞌDɔ lïjë pili këdï gbï rɔ akɔtɔ kɔzɔ ame ze ma ze tïyï rɔ akɔtɔ ne tara. 23Kina gbï ꞌdɔ lïjë këdï rɔ akɔtɔ tize ꞌdɔ kiꞌdi bilaka ꞌba dɔliŋɔ nime kikali ŋgï gɔ lende mo nï na me koja ma, kina me kɔꞌɔ ya naga nime ꞌdeni gbï kɔzɔ ame kɔꞌɔ ma ne tara.
24ꞌBu ma, nï na me kiꞌdi bilaka naga nime zö. Mititi yi ꞌdɔ kiꞌdi lïjë pili këdï bi kɔtɔ tö ꞌdɔ lïjë kikali ŋgï ɔꞌɔ ma ꞌdeni mɔlo gba kinza koꞌba dɔliŋɔ nime dë, kina me kiꞌdi ma ꞌdeni rɔ löbu ꞌba dɔ wa pili.
25ꞌBu ma, nï na rɔ bɔ lende laka. Tine bilaka ꞌba dɔliŋɔ ikali yi dë, ne ma ꞌbama mikali yi ꞌdeni laka, kina me leꞌjete bilaka naga nime lïjë ikali ꞌdeni ŋgï rɔ ma laka nï na me koja ma kako dɔliŋɔ nime bine ne. 26Mileme yi ꞌdeni zïnnï kina ti möꞌbö gbï nduwë tileme yi zïnnï kɔzɔ a nima tara ꞌdɔ kiꞌdi lïjë pili këdï rɔ akɔtɔ tö ꞌdɔ lïjë kɔꞌɔ lëpï nnï ga gbï kɔzɔ ame kɔꞌɔ ma ne tara.”
18Tindaꞌba Yësu
(MT 26:47-56; MK 14:43-50; LK 22:47-53)
1Di pötö mo na Yësu ni kënyï ŋgï ti bɔ kösö gɔ bo ga kudö kebe mï gbögbö ꞌba Kidirona kari mï nyaka mɔtɔ. 2Yuda bɔ kususu Yësu zi turu tönë, bo ikali gɔ bi nima ꞌdeni mɔlo römöyï Yësu ni oloma nduwënduwë rɔ totɔtɔ dönnï yayi ti bɔ kösö gɔ bo ga. 3Kina Yuda kënyï ŋgï ti bɔ kanya ꞌba Romo gbï ti bɔ kanya ame ga löbu ꞌba bɔ akumu ni ti Parosi ni koja ne, lïjë kari yayi. Lïjë ɔlɔ ti mee ꞌbënnï ga ti lamba gbï ti paꞌdo dɔ kali. 4Yësu ikali wa ame ga pili këdï koꞌdɔkɔ toꞌdɔ rönï zi bo ne ꞌdeni mɔlo, kina bo kari ŋgï zïnnï, bo kiya te, “Yë na këddïke rɔ toma mo?”
5Lïjë iya te, “Yësu ꞌba Nazareta na dëdï doma.”
Bo iya te, “Ma mo na me.”
Yuda bɔ susu mo tönë, bo ëdï gbï yayi ti bɔ kanya naga nima. 6Kina ɔdɔ lïjë kuwö Yësu ꞌdeni kiya te, “Ma mo na me,” tine lïjë ënyï kïlïpëtë ŋgï kileki ti gönnï yïꞌböwu. 7Kina Yësu kënyï kileki kiya zïnnï, iya te, “Yë mo na këddïke rɔ toma mo?”
Lïjë iya te, “Yësu ꞌba Nazareta na dëdï rɔ toma mo.”
8Bo iya te, “Kina me miya ziye ma mo na ŋgï nime. Ɔdɔ kiya te ma mo na ŋgï këddïke rɔ toma mo, olake bɔ kösö gɔma naga nime kari ëꞌbënnï.”
9Bo iya lende nima ꞌdeni tara ꞌdɔ koꞌdɔ rönï kɔzɔ lende ma tönë bo kiya ꞌdeni mɔlo bo kiya te, “ꞌBu ma, bilaka naga nime kiꞌdi zö ne, mola ma kɔtɔ dë du te kölu di mï löŋgö lïjë.”
10Simona Pïtörö ëdï yayi ti kulu abo, kina bo kotɔ ŋgï yaga di mï poka mo kina bo koga bɔ laja ꞌba bɔ ame rɔ löbu ꞌba dɔ bɔ akumu ne ŋgï timo. Möyï bɔ laja mo nima rɔ Maluku. Kina kulu koke mbili Maluku ma kapa dörï ŋgï yaga. 11Yësu iya te, “Pïtörö, usu kulu ꞌbï kileki mï poka mo. Omeri ꞌbëyï iya te gomɔ nime ꞌbu ma kiꞌdi zö ne ti milagi di rɔmo?”
12Kina bɔ kanya ꞌba Romo naga nima ti bɔ dönnï mo ti bɔ kanya ma ꞌba Yudayi ni kindaꞌba Yësu ŋgï, lïjë kudödu közïmo ŋgï teyi. 13Kina lïjë koto bo ŋgï titi dɔgba kari liŋɔ ꞌba turu ma löbu mɔtɔ kïdëkï möyï mo rɔ Ana, bɔ lanzo ꞌba Kayapa bɔ dɔ bɔ akumu ma mï kɔmɔ kɔɔ nima. 14Kayapa nime na tönë kiya zi löbu ꞌba Yudayi mɔtɔ ga, kiya te, ma laka na ꞌdɔ bilaka kɔtɔ na ŋge ꞌdɔ kölë di dɔ ame ꞌdɔ bilaka pili kote dönnï ne.
Kpa Koga ꞌBa Pïtörö
(MT 26:69-70; MK 14:66-68; LK 22:55-57)
15Kina ɔdɔ lïjë koto Yësu ꞌdeni kari liŋɔ ꞌba turu löbu nima tine, Simona Pïtörö ni ti bɔ kösö gɔ Yësu mɔtɔ ozi ŋgï kari yayi. Bɔ kösö gɔ Yësu mɔtɔ mo nima, lïjë ikali rönnï ꞌdeni mɔlo ti turu löbu nima koto Yësu kari liŋɔ mo ne. Kina bo kɔdɔ ꞌba bo ŋgï kari liŋɔ gɔ Yësu yayi. 16Tine Pïtörö ɔrɔ ꞌba bo kileke kpa reki yaga. Bɔ kösö gɔ Yësu mɔtɔ mo nima ari kiya zi nyiti bɔ koda kpa reki nima, kina koꞌde Pïtörö ŋgï. 17Tine na nyiti mo tönë kititi Pïtörö, iya te, “Oꞌja, nï bɔ kösö gɔ Yësu na gbï ꞌdi?”
Pïtörö iya te, “Ee, ma bɔ kösö gɔ bo na dë.”
18Bɔ laja ꞌba turu löbu nima ti bɔ kanya mo ga ulöꞌjö paꞌdo ꞌdeni mï kïrïkëlï yayi, lïjë këdï rɔ tubï rönnï kɔmɔ mo di zi bi këyï. Kina Pïtörö kari ŋgï kɔrɔ ŋgila lïjë yayi tubï rɔ bo.
Tititi Kpa Yësu
(MT 26:59-66; MK 14:55-64; LK 22:66-71)
19Turu löbu nima oloma rɔ tititi kpa Yësu, iya te, “Bɔ kösö göyï ga ëdï ndö? Kina lende ma këddï kiyandi mo ga tëgë tondo?”
20Yësu iya te, “Miya lende ꞌdeni nduwë rɔ kɔmɔ kada bi kɔpɔ zi bilaka. Miyandi bilaka ꞌdeni di mï rö ꞌba mötu kina gbï di mï reki ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba, bi ame ga bilaka këdï kotɔtɔ dönnï teyi ne. Miya lende mɔtɔ dë rɔ kusu, 21ne gɔ waꞌdi na këddï kititi ma gɔ lende ꞌba akiyandi ame ga moloma rɔ tiyandi mo ne? Ititi bilaka ame ga koloma rɔ tuwö mo ne. Lïjë na kikali lende ma miyandi.”
22Kina bɔ kanya mɔtɔ kënyï ŋgï kokɔsɔ Yësu, iya te, “Ëddï kilende zi turu löbu nime tara gɔ waꞌdi ꞌbï tɔ ne?”
23Yësu iya te, “Ɔdɔ miya lende mɔtɔ rɔ ma kënyë iya yaga, ne ɔdɔ kiya te lende ma këdï rɔ ma laka kinza komba ma dë.”
24Kina Ana koja Yësu ŋgï ꞌbato kari zi Kayapa bɔ dɔ bɔ akumu. Közï Yësu gba rɔ ma kudödu teyi.
25Pïtörö ëdï yayi bi tubï rɔ bo kɔmɔ paꞌdo. Kina ya mɔtɔ ga kako kititi bo, iya te, “Oꞌja nï bɔ kösö gɔ Yësu na gbï ꞌdi?”
Pïtörö andi gɔmo, iya te, “Ee, ma bɔ kösö gɔ bo na dë.”
26Bɔ mɔtɔ ëdï gbï yayi rɔ bɔ laja ꞌba bɔ dɔ bɔ akumu nima. Bɔ nima löndö bo na tönë Pïtörö koke mbili mo ne. Kina bo kako gbï kititi Pïtörö, iya te, “Oꞌja kɔzɔ moꞌja yi gbï di mï nyaka ꞌdë yayi ti Yësu ꞌdi?”
27Pïtörö ënyï gbï kandi gɔmo, kina mbowa te yɔ na gɔŋgɔ kidapa ŋgï.
Yësu Ɔrɔ Kɔmɔ Pilato
(MT 27:1-2; MK 15:1-5; LK 23:1-5)
28Kina ɔdɔ kömö ꞌdeni mï kano bi tine, lïjë ogba Yësu ŋgï di liŋɔ ꞌba Kayapa koto kari liŋɔ ꞌba turu ma löbu ꞌba Romo ame rɔ bɔ dönnï mo ne. Tine lïjë ari dë ŋbö kɔdɔ mï liŋɔ mo yayi römöyï dölëtï ꞌbënnï ꞌba Yudayi oꞌjɔŋɔ ya ame ga kɔdɔ mï liŋɔ ꞌba bɔ löwö ne ꞌdeni di bi tari mï karama mï kada mo nima. 29Kina turu ꞌba dönnï mo nima kïdëkï möyï mo rɔ Pilato ne kɔdɔ ŋgï kako zïnnï yaga, bo kiya te, “Lende kënyë waꞌdi na kiyake te bo oꞌdɔ?”
30Lïjë iya te, “Ma kiya te bo kinza rɔ bɔ koꞌdɔ lende kënyë dëne dinza doꞌde bo kako zïyï bine.”
31Pilato iya te, “Ne ɔdɔ këdï tara ari koꞌdɔke eꞌbe burë abo gɔ dölëtï ꞌbe ꞌba Yudayi.”
Lïjë iya te, “Kpe Romo oꞌjɔŋɔke gɔ tupö bilaka ame ga doꞌja koꞌdɔ lende kënyë ne ꞌdeni di zize.”
32Lende nime oꞌdɔ rönï ꞌdeni te ꞌdɔ kiꞌdi kɔri ꞌba tölë ꞌba Yësu këdï kɔzɔ lende ꞌba tölë abo ame bo kïyëtï kɔri mo ꞌdeni mɔlo ne tara.
33Kina Pilato kileki ŋgï kari liŋɔ kina bo kïdëkï Yësu ŋgï kari zi bo yayi. Kina bo kititi Yësu, iya te, “Nï na rɔ ŋere bɔ dɔliŋɔ ꞌba Yudayi?”
34Yësu iya te, “Lende ꞌbï nima kititi ma timo ne, nï na komeri ëꞌbï ti döyï, ala bilaka mɔtɔ ga na kiya lende ma zïyï?”
35Pilato iya te, “Ma Yudayi na dë. Bilaka ꞌbï ga ti löbu ꞌbï mɔtɔ ga na me koꞌde yi kako zö. Waꞌdi ga na koꞌdɔ?”
36Yësu iya te, “Ŋere ꞌbama inza kɔzɔ ŋere ꞌbeye ꞌba bilaka ꞌba dɔliŋɔ bine. Ma ŋere ꞌbama këdï ra kɔzɔ ŋere ꞌbeye ꞌba bilaka ꞌba dɔliŋɔ nime dëne bɔ kösö gɔma ga oꞌdɔ ya ꞌdeni mɔlo ti bɔ kanya ꞌba löbu ꞌba bɔ akumu naga nima dëne lïjë inza kindaꞌba ma. Ne ŋere ꞌbama inza rɔ ŋere ꞌba dɔliŋɔ nime.”
37Pilato iya te, “Dëmba nï ŋere na ya?”
Yësu iya te, “Nï na kiya ëꞌbï tara. ꞌBama, öyö ma dɔliŋɔ bine ŋge gɔ lende kɔtɔ kpökï. Lende ma mako dömöyï mo na rɔ tiya lende laka zi bilaka. Kina ya ame ga koꞌdɔkɔ lende laka ne lïjë uwö dɔma ꞌdeni.”
38Pilato iya te, “Waꞌdi mo ga na rɔ lende laka?”
Di pötö mo na Pilato kënyï kɔdɔ ŋgï gbï kileki kari yaga zi bilaka konzi naga nima. Bo iya te, “Moꞌja lende ɔtɔ dë di rɔ bɔ nime ame ꞌdɔ modɔ karama dɔ bo gɔmo. 39Ne kɔzɔ mï kada ꞌba karama nime mɔlo nduwë rɔ kɔmɔ kɔɔ ëdï koja bilaka kɔtɔ yaga ziye di mï maboso. Tine ma tɔne ŋere ꞌba Yudayi nime na ꞌdɔ kiꞌdike moja ziye ya?”
40Lïjë pili ënyï kulörï kiya rɔ ma kembe tëgë, “Doꞌdɔkɔ bɔ nima dë, doꞌdɔkɔ eze rɔ Baraba.”
Baraba mo nima rɔ bɔ akolɔ.
19Tose Dɔ Yësu
(MT 27:15-31; MK 15:6-20; LK 23:13-25)
1Pilato oja bɔ kanya kari tomba Yësu ti korobayi. 2Kina lïjë koꞌdɔ kono ŋgï kɔzɔ a ꞌba dɔ ŋere tara kiꞌdi dɔ Yësu. Kina lïjë kogba bɔŋgɔ ma kasi kele mɔtɔ ŋgï kolɔ rɔ bo. 3Kina lïjë koloma ŋgï rɔ tose dɔ bo tëgë, “Yëëꞌdï këdï rɔ mbëmbë zïyï, ŋere ꞌba Yudayi.”
Kina lïjë koloma ŋgï rɔ tokɔsɔ bo.
4Pilato ënyï ꞌböwu kɔdɔ kari yaga zi bilaka naga nima, bo iya te, “Kpe uwöke dɔma. Mëdï moꞌde bo kako yaga ziye bine ꞌdɔ kikalike moꞌja lende ɔtɔ dë di rɔ bo ame ꞌdɔ modɔ karama dɔ bo gɔmo.”
5Kina Yësu kɔdɔ ŋgï yaga ti kono tönë dɔ bo ti bɔŋgɔ kasi mo tönë kolɔ rɔ bo ne. Kina Pilato kiya zi bilaka naga nima, iya te, “Bo na ꞌdeni me.”
6Kina ɔdɔ löbu ꞌba bɔ akumu ni ti bɔ kanya ꞌbënnï ga, lïjë koꞌja kïnë Yësu ꞌdeni kɔzɔ a nima tara tine, lïjë ënyï ŋgï pili kulörï rɔ ma kembe, iya te, “Upö bo yaga. Ari kutötï bo dɔ ŋgërï, bo kölë yaga.”
Pilato iya te, “Kina ogbake eꞌbe bo tiya kari kutötïke. ꞌBama moꞌja lende ɔtɔ dë di rɔ bo ame ꞌdɔ kiꞌdi modɔ karama dɔ bo gɔmo.”
7Lïjë iya te, “Iꞌdi köꞌdu kiꞌdi ꞌdeni mɔlo zize, kina ꞌdɔ kupö bo gɔ lende mo römöyï bo ebe kiya rɔ bo rɔ kole ꞌba Bɔkoꞌba.”
8Kina ɔdɔ Pilato kuwö lende nima ꞌdeni tara tine iꞌdi bo ŋgï kulöwö rɔ tikere. 9Kina bo kënyï ŋgï kileki kari liŋɔ abo ti Yësu tititi mo. Bo iya te, “Nï nime ako di yala ga?”
Tine Yësu ileki dɔmo dë kpe zi bo. 10Kina bo kiya zi Yësu bo iya te, “Oꞌdɔkɔ dë tileki dɔ lende ma gɔ waꞌdi? Ikali dë iya te mëdï ti közï kakpa ꞌdɔ tope yi? Kina ikali dë gbï mëdï ti közï kakpa ꞌdɔ tutötï yi?”
11Yësu iya te, “Bɔkoꞌba na kiꞌdi közï kakpa ꞌba dɔma zïyï. Ma kiya te Bɔkoꞌba na dë kiꞌdi közï kakpa nima zïyï dëne inza kikali ꞌdɔ këddï ti közï kakpa dɔma. Ne bɔ ame koꞌde ma kako zïyï ne lende kënyë ma ꞌba bo na ꞌdeni rɔ dɔ kiteli.”
12Lende nime iꞌdi Pilato ŋgï kiꞌdi toma kɔri ꞌba lende mɔtɔ ame ꞌdɔ bo kope Yësu timo ne. Tine tïndï ame ga këdï yayi ne ulörï ŋgï kozɔ timo rɔ ma kembe tëgë, “Ɔdɔ kope bɔ nima kola kari, inza kpe lipo rɔ bɔ gɔ ŋere ꞌbe ꞌba Romo ame rɔ bɔ dɔ dɔyayi ze nime ne. Römöyï bilaka ame kiya rönï rɔ ŋere kɔzɔ a nime te ne na këdï kënyï konyo burutu ndï ŋere ma löbu ꞌba Romo.”
13Kina ɔdɔ Pilato kuwö lende ꞌbënnï nima ꞌdeni kɔzɔ a nima tara tine, bo oꞌde Yësu ŋgï kako yaga di rö. Kina bo kari koloma ŋgï dɔ kïtï ꞌba burë. Gɔ bi ꞌba toꞌdɔ burë mo nima ïdëkï möyï mo rɔ “Dɔ döku kopiyari.” Rɔ kpa Yudayi ïdëkï rɔ Gabata. 14Kada ꞌba karama mo nima na gbï rɔ kada ame Yudayi ni këdï kileŋo wa pili ndö yïmo gɔ lende ꞌba kada ꞌba rɔ kindawo ne.
Kina koꞌja kada kodɔrɔ ꞌdeni tine, Pilato ënyï kiya zi bilaka naga nima tëgë, “Oŋgɔke te, ŋere ꞌbe na me.”
15Tine lïjë ënyï kulörï ŋgï kozɔ timo rɔ ma kembe, iya te, “Upö bo yaga. Upö bo yaga. Ari kutötï bo yaga.”
Pilato iya te, “Oꞌdɔkɔke ꞌdeni ꞌdɔ mupö ŋere ꞌbe yaga?”
Löbu ꞌba bɔ akumu ni iya te, “Ŋere ze ma dikali kina ŋge kɔtɔ rɔ ŋere ma löbu ꞌbe ꞌba Romo.”
Tutötï Yësu
(MT 27:32-56; MK 15:21-41; LK 23:26-49)
16Gɔ lende ꞌbënnï nime na Pilato kiꞌdi Yësu ŋgï zïnnï ꞌdɔ lïjë kari kutötï. 17Kina lïjë kogba Yësu ŋgï di mï gawo kari timo gɔ bi mɔtɔ kïdëkï möyï mo rɔ “Kulöŋbö dɔ,” ame kïdëkï rɔ kpa Yudayi rɔ Gɔlɔgɔta ne. Lïjë iꞌdi Yësu na kombi ŋgërï abo ame këdï kari kutötï bo dɔmo ne teyi. 18Kina lïjë kari kutötï bo ŋgï di yayi yɔki ŋgërï nima kina lïjë kïdëyï dɔmo ŋgï kɔrɔ ti bo tɔrɔ. Utötï ya ma rïyö mɔtɔ ga ꞌdeni gbï dɔ ŋgërï mɔtɔ ga yayi. Mɔtɔ dɔ dörï bo kina mɔtɔ ꞌbënï kebe dɔ gali bo. Bo na ꞌba bo zana.
19Pilato iꞌdi ꞌdeni kugu lende mɔtɔ ga dɔ wa ma köꞌbö mɔtɔ tëgë, “Yësu ꞌBa Nazareta, Ŋere Bɔ Dɔliŋɔ ꞌBa Yudayi.” Kina bo kiꞌdi kari kutötï wa nima ŋgï tɔrɔ bi dɔ Yësu dɔ ŋgërï yayi. 20Bilaka ma konzi mɔtɔ ga ïdëkï lende nima kugu ne ꞌdeni, römöyï gɔ bi mo nima kutötï Yësu teyi ne ɔwɔ dë di dɔ ŋgila gawo. Lende nima ugu gbï rɔ kpa Yudayi, gbï rɔ kpa Romo kina gbï rɔ kpa Giriki. 21Kina löbu ꞌba bɔ akumu ni kënyï ŋgï kari zi Pilato, lïjë iya te, “Lende nima dëne ꞌdɔ kugu dë kɔzɔ a nima tara kiya te, ‘Ŋere bɔ dɔliŋɔ ꞌba Yudayi.’ Dëne ꞌdɔ kugu ra kiya te, ‘Bɔ nime iya rɔ bo tëgë bo na rɔ ŋere bɔ dɔliŋɔ ꞌba Yudayi.’”
22Pilato iya te, “Wa ame mugu ꞌdeni ne koloma ŋgï tara.”
23Kina ɔdɔ bɔ kanya naga nima lïjë kutötï Yësu ꞌdeni tine, lïjë irica mï bɔŋgɔ abo ŋgï mï sowɔ, ꞌdɔ bɔ mɔtɔ kogba kapa mɔtɔ, bɔ mɔtɔ kogba kapa mɔtɔ. Tine bɔŋgɔ abo mɔtɔ rɔ ma köꞌbö löbu, kuꞌjö ŋgï kɔtɔ rɔ ma kakpa. 24Lïjë iya te, “Diricake yïmo dë, duꞌduke ti bödö ꞌdɔ kikali ɔdɔ yë na ti kïdïlï.”
Lende nime oꞌdɔ rönï ꞌdeni te ꞌdɔ këdï kɔzɔ lende ma tönë kugu mï buku ꞌba Bɔkoꞌba mɔlo kiya te, “Lïjë oza bɔŋgɔ ma ga ꞌdeni pili rɔ gɔ rönnï, kina lïjë uꞌdu ma kɔtɔ ꞌdeni mï bödö.”
25Kina ma bɔ kanya naga nima koꞌdɔ ꞌdeni tara. Ma ꞌba Yësu ni ti lënï bo ni ti Mariya ꞌja ꞌba Kelopa ni ti Mariya Magadala ni ëdï gbï kɔrɔ ŋgɔsi ŋgila ŋgërï nima kutötï Yësu dɔmo ne yayi. 26Kina ɔdɔ bo koꞌja ma bo ni ꞌdeni këdï kɔrɔ yayi ti bɔ laja abo ma tönë bo kɔꞌɔ kulöwö ne tine, bo iya te, “Iya, kole ꞌbï na ꞌdeni ma.”
27Kina bo kileki gbï kiya zi bɔ nima, bo iya te, “Möyï na ꞌdeni ma.”
Mï kada mo nima na bɔ nima kogba ma ꞌba Yësu ni ŋgï kari timo kiꞌdi koloma liŋɔ abo.
28Di pötö lende nime tine Yësu bo ikali bo ote ndɔbɔ abo ꞌdeni. Kina bo kënyï kiya te, “Koda mini oꞌdɔ ma.”
Bo iya tara ꞌdɔ koꞌdɔ rönï kɔzɔ lende ma tönë kugu mɔlo mï buku ꞌba Bɔkoꞌba ne. 29Kete mɔtɔ ëdï yayi ti layi koꞌbaꞌba yïmo. Kina bɔ mɔtɔ kari kogba lipɔ ŋgï kusu yïmo kiraki dɔ kolɔkɔ koja ŋgï kari kpa Yësu. 30Kina ɔdɔ Yësu bo kuwë ꞌdeni tine, bo iya te, “Mote ndɔbɔ ma ꞌdeni.”
Kina bo kodi dɔ bo ŋgï bërï kina bo kulöku ŋgï.
Tujë Yɔki Yësu
31Kada nima na rɔ kada ꞌba rɔ kileŋo ꞌba Yudayi koda kada ꞌba rɔ kindawo. Gɔ köꞌdu mo na löbu ꞌba Yudayi ni oꞌdɔkɔ dë ꞌdɔ töku Yësu ni koloma dɔ ŋgërï tɔrɔ ŋbö kömö mï kada ꞌba rɔ kindawo römöyï kada ma löbu rɔ dɔ kiteli ꞌbënnï na. Kina lïjë kënyï ŋgï kari zi Pilato kari kititi bo ꞌdɔ kiꞌdi kari koke ndï Yësu ni kupö welo yaga ꞌdɔ kombi töku mo ga bërï.
32Kina bɔ kanya mɔtɔ ga kari ŋgï koke ndï bɔ mɔtɔ ame kutötï dɔ ŋgila Yësu yayi ne. Kina lïjë kuyï rönnï ŋgï gbï koke ndï bɔ mɔtɔ ame kebe dɔ kapa Yësu mɔtɔ ne. 33Kina ɔdɔ lïjë kolɔlɔ ꞌdeni kari toŋgɔ Yësu tine, lïjë ari koꞌja bo kölë ꞌdeni mɔlo. Kina ŋgï lïjë oke ndï bo dë kpe. 34Bɔ kanya mɔtɔ na ŋge kënyï kujë yɔki Yësu ti mee kina roma ni ti mini kɔlɔ ŋgï yaga.
35Bɔ nime koꞌja lende naga nime ne, bo na me këdï kiya lende naga nime, kina ꞌdɔ kiꞌdike dɔye gɔmo rɔ ma laka römöyï bo iya bëtï dë. Bo ikali lende naga nime pili bo këdï kiya ne lende laka na. 36Lende naga nima oꞌdɔ rönnï ꞌdeni tara ꞌdɔ këdï kɔzɔ lende ma tönë ga kugu mɔlo mï buku ꞌba Bɔkoꞌba kiya te, “Kiliŋba bo ma kɔtɔ mɔtɔ te inza kodowe.” 37Kina lende mɔtɔ ugu ꞌdeni gbï, iya te, “Bilaka ti kodɔ kömönnï ꞌdeni toŋgɔ bɔ ame lïjë kujë yɔki mo ne.”
Tusu Yësu
(MT 27:57-61; MK 15:42-47; LK 23:50-56)
38Di pötö mo na Yesepa mɔtɔ di Arimataya kënyï ŋgï kari kititi Pilato ꞌdɔ kodɔ kpa töku Yësu zi bo ꞌdɔ bo kari kusu. Yesepa mo nima bo gbï rɔ bɔ kösö gɔ Yësu, tine bo oloma ꞌba bo tösö gɔ Yësu rɔ kusu römöyï bo ere turu ꞌba Yudayi. Kina Pilato kodɔ kpa töku Yësu ŋgï zi bo kina bo kari ŋgï tombi mo. 39Nïkuduma ma tönë kari pa zi Yësu rɔ mï korɔndɔ ne ënyï gbï kari ti Yesepa ꞌdɔ lïjë kari kombi töku nima. Bo ogba wɔwɔ ma kato kele mɔtɔ ga kari timo ame tïrïndï mo kɔzɔ kilɔ ꞌbutë mota tara ne. Wɔwɔ nima oꞌdɔ di mï ŋgërï mɔtɔ ga ame kïdëkï möyï mo rɔ murï ni ti alowa ne. 40Kina Yesepa ni ti Nïkuduma kombi töku Yësu ŋgï kolo mï bɔŋgɔ ti wɔwɔ nima. Römöyï dölëtï ꞌba tusu töku ꞌbënnï ꞌba Yudayi na mɔlo tara.
41Nyaka mɔtɔ ëdï ŋgɔsi yayi ŋgila gɔ bi nima kutötï Yësu teyi ne ti tïꞌbörö ꞌba tusu töku yïmo ame koga ꞌdeni gba rɔ ma laꞌja, kina usu töku mɔtɔ dë gba yïmo. 42Kina Yesepa ni kari kusu Yësu yayi römöyï tïꞌbörö nima na ŋgɔsi. Kina gbï römöyï kada ame bilaka këdï kileŋo rönnï ndö yïmo koda kada ꞌba rɔ kindawo ne na.
20Tɔdɔ ꞌBa Yësu Di Mï Tölë
(MT 28:1-10; MK 16:1-11; LK 24:1-12)
1Mï bi këzë ma di pötö kada ꞌba rɔ kindawo nima na Mariya Magadala kënyï ŋgï mɔlo mï kano bi kari kpa tïꞌbörö nima kusu Yësu yïmo ne. Lɔko ari kömö yayi gba ti bi nyunyuru. Tine lɔko oꞌja kulugbï döku mo tönë kululu ꞌdeni yaga di kpamo. 2Kina lɔko kënyï kiriŋa ŋgï kari zi Simona Pïtörö ni ti bɔ kösö gɔ Yësu mɔtɔ ame Yësu kɔꞌɔ kulöwö ne. Lɔko ari kiya zïnnï tëgë, “Ombi töku ŋere ze ꞌdeni di mï tïꞌbörö koto bitɔ tɔ ne, kina gɔ bi ame koto kari teyi ne dikali dë.”
3Kina Pïtörö ni ti bɔ kösö gɔ Yësu mɔtɔ mo nima kënyï ŋgï tiriŋa kari kpa tïꞌbörö nima. 4Lïjë ënyï kpaki rïyö rɔ riŋa, tine bɔ kösö gɔ Yësu mɔtɔ mo nima ndïmo olɔlɔ Pïtörö ŋgï. Kina bo kari kömö ŋgï dɔgba kpa tïꞌbörö yayi. 5Tine bo udë dɔ bo kïŋgëŋgë mï tïꞌbörö. Bo oꞌja bɔŋgɔ ame kolo töku Yësu yïmo ne yayi, tine bo ɔdɔ dë mï tïꞌbörö.
6Kina ɔdɔ Simona Pïtörö kömö ꞌba bo di yïꞌböwu tine bo ɔdɔ ŋgï mï tïꞌbörö nima. Bo ari koꞌja bɔŋgɔ nima ꞌdeni yayi 7ti bɔŋgɔ ma mbowa mɔtɔ ame kudödu kɔmɔ Yësu timo ne kuköku rönï ꞌdeni teyi caki yaga. 8Kina bɔ ma kömö dɔgba mo tönë kɔdɔ ŋgï gbï kari mï tïꞌbörö yayi. Wa naga nima bo koꞌja tine na ꞌjaa bo kiꞌdi dɔ bo laka gɔ tɔdɔ ꞌba Yësu yaga di mï tölë. 9Römöyï lïjë ikali ꞌjɔ ꞌba lende ame kugu mɔlo mï buku ꞌba Bɔkoꞌba gɔ tɔdɔ ꞌba Kurïsïtö yaga di mï tölë ne dë.
10Kina lïjë kuyï dönnï ŋgï kileki kari liŋɔ. 11Mariya Magadala ileke ꞌbënï kɔrɔ ŋgɔsi kpa tïꞌbörö yayi tome kuwu. Kina ɔdɔ lɔko kënyï kudë dönï ꞌdeni ꞌböwu kïŋgëŋgë mï tïꞌbörö nima tine, 12lɔko oꞌja malayika ꞌba mïtɔrɔ rïyö ꞌdeni koloma yayi. Lïjë oloma ꞌdeni gɔ bi ame koꞌba töku Yësu pa teyi ne. Mɔtɔ oloma kebe bi dɔ bo kina mɔtɔ oloma ꞌbënï kebe bi ndï bo. Lïjë pili rïyö ti bɔŋgɔ ma kaŋmi ŋböwö rönnï. 13Malayika naga nima ititi lɔko, iya te, “Ëddï kudu gɔ waꞌdi?”
Lɔko iya te, “Töku ŋere ma inza kpe bine ꞌdi. Lïjë ombi ꞌdeni koto kari bitɔ tɔ ne. Kina gɔ bi ame lïjë koto ꞌdeni teyi ne mikali dë.”
14Kina ɔdɔ lɔko kënyï kuyï kömönï ꞌdeni lɔko koŋgɔ bi gönï, tine lɔko oꞌja Yësu ꞌdeni këdï kɔrɔ yayi. Ne tine lɔko ikali bo dë kpe rɔ Yësu. 15Kina bo kënyï kititi lɔko, iya te, “Ëddï kudu gɔ waꞌdi? Yë na këddï rɔ toma gɔmo?”
Lɔko omeri ꞌbënï tëgë, mɔtɔga bɔ dɔ nyaka nima na ma ti këdï kilende zïnï ne. Lɔko iya te, “Baba, ɔdɔ kiya te nï na kombi töku nime yaga di bine, ileme gɔ bi ame koto teyi ne zö ꞌdɔ mari gɔmo.”
16Kina bo kïdëkï möyï nï ŋgï tëgë, “Mariya.”
Kina lɔko kuyï kömönï ŋgï, lɔko koꞌja rɔ Yësu. Kina lɔko kopapa bo ŋgï rɔ kpa Yudayi tëgë, “Raboni,” ame ꞌjɔ ꞌba lende mo tëgë, “Bɔ kɔmɔ kiyandi.”
17Bo iya te, “Kinza kindaꞌba yida rɔma dë römöyï mileki dë gba mari tɔrɔ zi ꞌbu ma. Ari zi bɔ kösö gɔma ga. Ari kiya zïnnï yayi, iya te, mëdï mari mïtɔrɔ zi Bɔkoꞌba. Bɔkoꞌba na rɔ ꞌbu ma, kina bo na gbï rɔ ꞌbu nnï. Bo na rɔ bɔ ame moro ne, kina bo na ma gbï ꞌdeni lïjë koro.”
18Kina lɔko kari ŋgï zi bɔ kösö gɔ Yësu ga, lɔko iya te, “Wu, moꞌja ŋere ze ꞌdeni.” Kina lɔko kïyëtï gɔ lende ma tönë ga bo kiya zïnï ne ŋgï zi lïjë.
Yësu Ileme Rɔ Bo Zi Bɔ Kösö Gɔ Bo Ga
(MT 28:16-20; MK 16:14-18; LK 24:36-49)
19Kada mo nima na ꞌdeni rɔ bi këzë mɔtɔ ame di pötö kada ꞌba rɔ kindawo ꞌba Yudayi ni ne. Bɔ kösö gɔ Yësu ga lïjë otɔtɔ dönnï ꞌdeni rɔ mï dɔkɔpiyari mï rö mɔtɔ, lïjë kulölï kpadörï dönnï ꞌdeni teyi, römöyï lïjë ëdï rɔ tere turu ꞌba Yudayi. Kina Yësu kako kɔdɔ ŋgï kɔrɔ mï löŋgö lïjë di rö yayi. Kina bo kiya zïnnï, bo iya te, “Lende këyï koloma tiye.”
20Kina bo kileme közï bo ga ti yɔki bo ma tönë kujë ne ŋgï zïnnï. Kina lïjë ŋgï pili rɔ lɔŋɔ gɔ toꞌja nime lïjë koꞌja kïnë ŋere ꞌbënnï ꞌdeni ne. 21Kina bo kënyï kileki kiya ꞌböwu zïnnï, bo iya te, “Lende këyï koloma tiye. Mëdï moja ye gbï karike zi bilaka ꞌba dɔliŋɔ nime kɔzɔ ame ꞌbu ma Bɔkoꞌba koja ma kako dɔliŋɔ nime bine ne tara.”
22Kina bo kawo ŋgï rɔ ma kembe dönnï, bo iya te, “Mëdï ꞌdeni miꞌdi Nyï Kɔtɔ Laka ꞌba Bɔkoꞌba ziye, 23ꞌdɔ ɔdɔ kolake bilaka ame ga koꞌdɔ lende kënyë ne gɔ lende kënyë koꞌdɔ ꞌbënnï ga, Bɔkoꞌba ti kola lïjë gbï. Ne ɔdɔ kiya te kolake lïjë dë gɔ lende kënyë ꞌbënnï ga, Bɔkoꞌba inza kola lïjë gbï.”
24Mï kada nima Yësu kɔdɔ kileme rɔ bo zi bɔ kösö gɔ bo ga ne, Tɔma inza tïnnï yayi. Tɔma bo gbï rɔ bɔ ma kɔtɔ mɔtɔ di mï löŋgö ya ma ꞌbutë dɔmorïyö naga nima ame lïjë kïdëkï möyï bo mɔtɔ gbï rɔ Roŋa ne. 25Kina ɔdɔ bo kako ꞌdeni tine lëpï bo naga nima iya zi bo tëgë, “Doꞌja kïnë ŋere ze Yësu ꞌdeni.”
Bo iya te, “Ɔdɔ kiya te moꞌja kpa mbero ꞌba masimari ame ga kutötï közï bo timo ne dë ŋgï ti kɔmɔ ma ꞌdɔ miꞌdi dɔkole közö kpa mbero mo ga, kina ɔdɔ momomo kpa mbero ꞌba yɔki bo dë ŋgï gbï ti közö nime, minza miꞌdi dɔma du te gɔ lende ꞌbe naga nima.”
26Kina ɔdɔ kömö ꞌdeni mï töꞌdö dɔ modɔmorïyö tine, bɔ kösö gɔ Yësu ga otɔtɔ dönnï ꞌdeni gbï mï rö, mï kada ama tine Tɔma ëdï ꞌdeni gbï yayi. Lïjë ulölï kpadörï dönnï ꞌdeni teyi. Kina Yësu kɔdɔ kɔrɔ ŋgï mï löŋgö lïjë. Kina bo kiya zïnnï, bo iya te, “Lende këyï koloma tiye.”
27Kina bo kïdëkï Tɔma, iya te, “Tɔma, iꞌdi dɔkole közïyï kpa mbero ꞌba közö bine, oŋgɔ közö kina omomo kpa yɔki ma. Kinza kiꞌdi lende nime dë kpe kïlïkö döyï. Iꞌdi döyï ti gɔmo rɔ ma laka ma na.”
28Tɔma iya te, “Ŋere ma, miꞌdi dɔma ꞌdeni ŋgï gɔmo rɔ ma laka nï na rɔ ŋere Bɔkoꞌba ma.”
29Bo iya te, “Tɔma, toꞌja nime koꞌja kïnë ma ne na ꞌjaa kiꞌdi döyï gɔ lende ma? Ne ya ame ga koꞌja ma dë pele kiꞌdi dönnï ŋgï gɔ lende ma ne, lïjë na Bɔkoꞌba ti koꞌdɔ yëyï ma laka dönnï rɔ mbëmbë.”
30Yësu oꞌdɔ wa ma konzi mɔtɔ ga ame ꞌdɔ kileme bo rɔ kole ꞌba Bɔkoꞌba ne ꞌdeni di kɔmɔ bɔ kösö gɔ bo ga ame kugu dë du te mï buku nime bine. 31Ame ga kugu bine ne ugu ꞌdeni ꞌdɔ kiꞌdike dɔye gɔmo Yësu na rɔ ma laka rɔ Kurïsïtö kole ꞌba Bɔkoꞌba ame bo këdï koja kako dɔliŋɔ nime bine ne, kina gbï ꞌdɔ tiꞌdi dɔye gɔmo kiꞌdi ye rɔ ꞌba bo ga gɔ kïdïdï ye yaga rɔ ma lölöwö.
21Tileki Mï Atoyi
1Yësu ënyï kɔdɔ ꞌböwu gbï di pötö mo zi bɔ kösö gɔ bo ga di kpa pöpö ꞌba Tiberiya. Bo ɔdɔ kileme rɔ bo zïnnï kɔzɔ a nime te.
2Mï kada mo nima Simona Pïtörö ni ëdï yayi ti Tɔma ame kïdëkï möyï mo mɔtɔ gbï rɔ Roŋa ne, ti Natïnëlë ame di Kana Galilaya ne. Kole rïyö ꞌba Zebedayo ga ëdï gbï tïnnï yayi ti bɔ kösö gɔ Yësu ma rïyö mɔtɔ ga. 3Kina Simona Pïtörö kënyï ŋgï kiya zïnnï, tëgë, “Mëdï mari ama ꞌdeni tugu kenze.”
Lïjë pili ënyï kiya te, “Dëdï dari gbï kɔtɔ tïyï.”
Kina lïjë kënyï këkï ŋgï mï sorope lïjë kari nduwë rɔ gɔ pöpö bi tugu kenze. Ne mï korɔndɔ mo nima lïjë upö kenze ma kɔtɔ dë du te.
4Kina ɔdɔ bi këzë ꞌdeni na Yësu kako ŋgï kɔrɔ dɔ kpa götö tine lïjë ikali bo dë. 5Kina bo kititi lïjë bo iya te, “Kpe yɔbi naga nima, oꞌjake kenze ꞌbe ra?”
Lïjë iya te, “Dupö kenze ma kɔtɔ te dë.”
6Bo iya te, “Uꞌduke duru ꞌbe nima kileki dɔ kapa sorope ma dörï kina këddï koꞌjake kenze tɔne.”
Kina ɔdɔ lïjë kuꞌdu duru ꞌbënnï tönë ŋgï kileki dɔ kapa sorope ma dörï yɔ na kunzö kenze ŋgï rɔ ma kënyë bi ꞌba totɔ mo kileki mï sorope konya dönnï. 7Kina bɔ ma tönë Yësu kɔꞌɔ kulöwö ne kënyï kopapa Pïtörö ŋgï, iya te, “Ŋere ze Yësu na.”
Kina ɔdɔ Simona Pïtörö kuwö ꞌdeni kiya te ŋere ꞌbënnï Yësu na, kina bo kënyï ŋgï kogba bɔŋgɔ abo bo kudödu gɔ bo römöyï bo ëdï ŋge yayi ti bɔŋgɔ ma mbowa mɔtɔ gɔ bo. Kina bo kuꞌdu rɔ bo ŋgï mï mini tumu tari zi Yësu. 8Kina ya mɔtɔ mo naga nima kujë ꞌbënnï sorope ŋgï nduwë kari timo dɔ kpa götö. Lïjë kilala kenze konzi tönë ga ŋgï nduwë ti duru mo lïjë kari timo. Römöyï lïjë ëdï ꞌdeni ŋgɔsi dɔ kpa götö, (ma këdï ra rɔ liŋgere ti ndï ꞌdɔ kombi ndï ŋgï mï kuluku rïyö ꞌdɔ kömö dɔ kpa götö).
9Kina ɔdɔ lïjë kɔdɔ këkï ꞌdeni kari yaga dɔ kulöŋgö pöpö tine, lïjë ari koꞌja paꞌdo kuröꞌbö ꞌdeni mɔlo yayi ti kenze dɔmo ti maŋgolɔꞌbɔ ŋgila mo. 10Yësu iya te, “Kenze naga nime kuguke gïrï nime ne oꞌdeke mɔtɔ ga kako dayi.”
11Kina Simona Pïtörö kileki ŋgï kari mï sorope, bo kari kilala duru tönë yaga dɔ kpa götö. Kenze ma löbu na ꞌdo kilaka koso mï duru nima. Kenze naga nima ëdï pili kuluku mota kɔdɔ dɔmo mota (153). Kenze naga nima koso pele mï duru nima kɔzɔ a nima tara ne duru öꞌbö ëꞌbënï ŋgï te gɔ bi mo, irica dë gbï yɔ. 12Kina bo kiya zïnnï tëgë, “Akoke tonyo mo.”
Tine lïjë ilaŋa rönnï dë kpe tititi bo, kiya te, “Nï yë mo na?” Römöyï lïjë ikali bo ꞌdeni rɔ ŋere ꞌbënnï Yësu. 13Kina bo kogba maŋgolɔꞌbɔ mo tönë ga ŋgï koza zïnnï gbï ti kenze mo ga.
14Ame na rɔ tɔdɔ ꞌba Yësu ma mï mota ame bo koloma rɔ tɔdɔ tileme rɔ bo zi bɔ kösö gɔ bo ga di pötö tɔdɔ abo ame bo kënyï kɔdɔ yaga di mï tölë ne.
Yësu Ni Ti Simona Pïtörö
15Kina ɔdɔ lïjë konyo kpënnï ꞌdeni pili tine, Yësu ënyï kititi Simona Pïtörö, bo iya te, “Simona kole ꞌba Yowani, nï nime ɔꞌɔ ma ŋgï rɔ dɔ kiteli di dɔ tɔꞌɔ nime lëpï yï ga kɔꞌɔ ma ne ya?”
Pïtörö iya te, “Ŋere, rɔ ma laka ikali ꞌdeni ŋgï mɔꞌɔ yi.”
Bo iya te, “Laka, oŋgɔ gɔ kamölö ma naga nime.”
16Kina bo kënyï kititi Pïtörö gbï ꞌböwu, bo iya te, “Simona kole ꞌba Yowani, nï nime ɔꞌɔ ma ŋgï?”
Pïtörö ileki dɔmo zi bo, iya te, “Ŋere, rɔ ma laka ikali ꞌdeni ŋgï mɔꞌɔ yi.”
Bo iya te, “Laka, oŋgɔ gɔ kamölö ma naga nime.”
17Kina bo kileki kititi Pïtörö ꞌböwu gbï ꞌdeni rɔ mï mota mo, bo iya te, “Simona kole ꞌba Yowani, nï nime ɔꞌɔ ma ŋgï?”
Pïtörö ꞌdeni rɔ meri gɔ lende ꞌba akititi nime Yësu kileki kititi bo ŋbö mï mota ti akititi kɔtɔkɔtɔ nime ne. Bo iya te, “Ŋere, ikali wa pili ꞌdeni mɔlo, kina ikali ꞌdeni ŋgï rɔ ma laka mɔꞌɔ yi.”
Yësu iya te, “Laka, oŋgɔ gɔ kamölö ma naga nime. 18Rɔ ma laka miya zïyï, tönë këddï gba dɔ yɔbi ꞌbï bine ne, oloma rɔ tusu bɔŋgɔ ꞌbï röyï, kënyï kari ëꞌbï gɔ bi ame koꞌdɔkɔ tari teyi. Ne ɔdɔ kiya te köndë ꞌdeni, ti koloma ꞌdeni toja közïyï, kina bɔ mɔtɔ ti kako ꞌdeni ŋgï kudödu yi koto yi kari gɔ bi ame koꞌdɔkɔ ëꞌbï dë tari teyi ne.” 19Dɔŋgala nime Yësu këdï rɔ tiya mo ne, bo ëdï kiya tölë ame këdï kömö dɔ Pïtörö kada mɔtɔ ame ꞌdɔ kileme löbu ꞌba Bɔkoꞌba ne.
Kina bo kënyï kiya zi Pïtörö, bo iya te, “Ösö gɔma.”
20Kina ɔdɔ Pïtörö kuyï kɔmɔ bo kileki yïꞌböwu tine, bo oꞌja bɔ mɔtɔ ꞌdeni gbï këdï kozi gönnï. Bɔ ma tönë Yësu kɔꞌɔ kulöwö ne, bo na ma gbï kënyï kösö gönnï ne. Bo na tönë kese ŋgɔsi ŋgila Yësu mï kada ma tönë lïjë këdï rɔ tonyo kpënnï ne ꞌdɔ bo kititi Yësu, bo kiya te, “Yë mo na këdï kari kususu yi zi turu ya, ŋere?”
21Kina ɔdɔ Pïtörö koꞌja bɔ nima ꞌdeni kɔzɔ a nima tara tine, bo iya te, “Ŋere, bɔ nime waꞌdi na ti koꞌdɔ rönï zi bo?”
22Yësu iya te, “Ɔdɔ kiya te moꞌdɔkɔ pele ꞌdɔ bo koloma ŋbö koda kada ma ame mëdï mileki mako timo dɔliŋɔ nime bine ne ndɔbɔ ꞌbï inza teyi. Nï ꞌbëyï ösö gɔma.”
23Gɔ lende nime Yësu kiya kɔzɔ a nime te ne na bɔ kösö gɔ bo ga koloma rɔ tiya mo, lïjë iya te bɔ nima inza kölë kpe. Ne tine, lende nima Yësu iya dë te, bɔ nima inza kölë kpe. Lende ma bo kiya, bo iya te, “Ɔdɔ moꞌdɔkɔ pele ꞌdɔ bo koloma ŋbö koda kada ma ame mëdï mileki mako timo dɔliŋɔ nime bine ne ndɔbɔ ꞌbï inza teyi.”
24Bɔ mo nima bo na me këdï kiya lende naga nime ne, kina bo na me gbï kiꞌdi ꞌdɔ kugu. Kina dikali ŋgï lende abo naga nime ëdï rɔ ma laka.
25Gɔ rɔ lende ma na me, ne lende mɔtɔ ga ame Yësu koꞌdɔ ne ëdï ŋbaŋi ame kugu dë su bine. Ɔdɔ kiya te kiꞌdi rɔ, rɔ tugu mo rɔ kɔtɔkɔtɔ mï waraga, bi inza rɔmo mï dɔliŋɔ bine.