Akugu Zi
EBERE
1Lende ꞌBa Bɔkoꞌba
1Pa tönë mɔlo bine Bɔkoꞌba oloma ꞌdeni rɔ tilende gɔ a ma gege zi ꞌbu ze löbu ga mï konzi ti bɔ kumë lende ni. 2Tine ma gïrï nime mï kada ame ꞌdeni rɔ ŋburuŋburu mo ne, kole abo ame bo kiꞌdi ꞌdeni rɔ bɔ dɔ wa pili ne na bo koja ꞌdeni kako kilende zize. Ti bo na me Bɔkoꞌba koꞌba wa pili ꞌba dɔliŋɔ nime. 3Bo na rɔ bi kɔpɔ ma löbu ꞌba Bɔkoꞌba, kïnë bo rɔ kïnë Bɔkoꞌba. Tigɔ ꞌba lende abo na me kiꞌdi wa pili ꞌdeni këdï köꞌbö mï gɔ bi mo ga. Bo ako ꞌdeni kurögö ze yaga di mï lende kënyë ze ga na me bo kari ꞌdeni mïtɔrɔ koloma dɔ dörï Bɔkoꞌba tigɔ dɔ kiteli. 4Bo na Bɔkoꞌba kiꞌdi ꞌdeni mbiri löbu di dɔ malayika ni kɔzɔ möyï ma kiꞌdi dɔ bo rɔ kole, ame kina mbiri di dɔ möyï malayika ne.
5Me malayika ma yala na Bɔkoꞌba kilende ra teyi kiya te, “Nï na rɔ kole ma. Tɔne ma na ꞌdeni rɔ ꞌbu yï”? Me tönë ꞌdɔ bo kiya gbï te, “Ti mëdï rɔ ꞌbu zi bo kina ti bo këdï rɔ kole ma,” ne bo iya dë gɔ lende ꞌba malayika ma kɔtɔ mɔtɔ.
6Mï kada nima bo Bɔkoꞌba këdï koꞌdɔ ꞌdeni toja kole dɔndende abo nime kako mï dɔliŋɔ bine ne, bo iya gbï te, “Malayika ma ga pili ti kïlëlu bo.”
7Lende ꞌba malayika abo ga ꞌba Bɔkoꞌba na bo kiya kɔzɔ a nime te, “Bɔkoꞌba iꞌdi lïjë malayika abo ga rɔ lili, lïjë bɔ laja abo ga rɔ paꞌdo.” 8Tine lende ma bo kiya gɔ köꞌdu ꞌba kole abo na te, “Nï Bɔkoꞌba, kïtï ꞌbï ti köꞌbö rɔ ŋburuŋburu, koꞌdɔ lende laka ŋburu mï ŋere löbu ꞌbï. 9Akoꞌdɔkɔ ꞌbï rɔ lende laka, oꞌji lende kënyë. Gɔ köꞌdu mo na me bo Bɔkoꞌba ꞌbï koꞌdɔ yi mbiri löbu ti lɔŋɔ mo kebe ꞌba lëpï yï ga.”
10Bɔkoꞌba iya gbï te, “Ŋere, nï oꞌba wa pili ꞌdeni di bi tisaki mo, dɔyayi ni ti mïtɔrɔ közïyï na koꞌba. 11Lïjë pili ti kote rönnï tine nï ꞌbëyï ti köꞌbö ŋburu. Lïjë ti köndë kɔzɔ bɔŋgɔ, 12ti kuköku lïjë kɔzɔ bɔŋgɔ ŋgɔrɔ, kutë lïjë ti ma laꞌja. Tine nï ꞌbëyï öꞌbö te gɔ bi mo, loma ꞌbï ote rönï dë.”
13Malayika ma yala na Bɔkoꞌba kiya ra teyi te, “Oloma dɔ dörï ma bine ŋbö miꞌdi yi kaꞌda bɔ ya ꞌbï ga”? 14Ne tine ndɔbɔ ꞌba malayika ni ꞌdeni rɔ waꞌdi? Lïjë na rɔ bɔ ndɔbɔ zi Bɔkoꞌba, tokɔnyi ame ga këdï kɔmɔ di mï tölë ne.
2Kɔnyi Löbu ꞌBa Bɔkoꞌba
1Gɔ köꞌdu mo nati zize ꞌdɔ dogbɔke rɔze laka gɔ lende laka naga nime duwöke ne köꞌbö dɔze kinza debe dɔcɔke ra. 2Doŋgɔke ꞌdeni köꞌdu kiꞌdi ꞌba Bɔkoꞌba ma tönë ga malayika kuwöwö zi ꞌbu ze löbu ga ne rɔ ma kodɔrɔ. Kina me lïjë ame ga pili kindaꞌba dë ala kuwö dɔmo dë ne ndoro mo asi ꞌdeni rönnï. 3Tine ze ma ꞌbeze ti dɔmɔke tondo ɔdɔ kiya te debe dilagike kɔnyi löbu ꞌba Bɔkoꞌba nime bo kɔmɔ ze ꞌdeni ti kole abo di mï tölë ne ra yaga? Ŋere Yësu na kuwöwö lende nime ꞌdeni dɔgba. Kina me lïjë ya ma kuwö di kpa bo mo ga ileme ꞌdeni zize ma këdï rɔ ma kodɔrɔ. 4Kina Bɔkoꞌba ileki gɔmo ꞌdeni gbï teyi, ëdï rɔ ma kodɔrɔ. Bo oꞌdɔ gɔ kotɔ ma konzi ꞌdeni, bo koza Nyï Kɔtɔ Laka abo zize kɔzɔ ma bo kiteri.
Bɔ Dɔliŋɔ
5Tine malayika na dë bo kiꞌdi rɔ bɔ dɔliŋɔ nime ꞌdë këdï kako ne, ame mëdï mugu lende mo ziye ne. 6Römöyï ugu ꞌdeni mï gɔ bi mɔtɔ mï buku ꞌba Bɔkoꞌba yayi, iya te, “Bilaka lesi mo ga lïjë waꞌdi ga na yɔ ꞌdɔ nï Bɔkoꞌba komeri lende ꞌbënnï, kiꞌdi kɔꞌɔ röyï? 7Tondo kileki tigɔ ꞌbënnï ŋgï ŋge tötï titiyi di zi ꞌba malayika ni? Tine odɔ rɔ löbu ꞌdeni dönnï ti lende koro mo, 8kiꞌdi lïjë rɔ bɔ dɔ wa pili.”
Iya rönï ꞌdeni bine tëgë, “Bɔkoꞌba iꞌdi bilaka lesi ꞌdeni rɔ löbu ꞌba dɔ wa pili,” kinza kola ma kɔtɔ yaga. Ne ma gïrï nime doŋgɔ ꞌdeni bilaka lesi inza ti közï kakpa dɔ ɔtɔ pili na me nati. 9Tine Yësu na doꞌja ꞌdeni kindaꞌba rɔ löbu ni ti lende koro mo gɔ gomɔ nime bo kombi mï tölë abo ne. Tondo te yɔ na Bɔkoꞌba kileki bo ŋgï ŋge tötï titiyi di zi malayika ni ŋgï kinza tigɔ ꞌdɔ bo kölë gɔze bilaka pili.
10Bo Bɔkoꞌba na koꞌba wa pili kiꞌdi gbï këdï koloma köꞌbö mï gɔ bi mo ga. Kina ëdï ŋgï rɔ ma laka ꞌdɔ bo kiꞌdi Yësu kindaꞌba rɔ löbu ma laka abo ti tombi gomɔ. Römöyï Yësu ɔmɔ kole ma konzi ꞌba Bɔkoꞌba ꞌdeni koꞌde kako mï löbu abo. 11Bo na kiꞌdi ze ꞌdeni rɔ ma kɔpɔ rɔ bilaka ꞌba Bɔkoꞌba. Kina me ze pili ꞌdeni rɔ kole ꞌba ꞌbu kɔtɔ ti bo. Gɔ lende mo na tïdëkï ze rɔ löndö inza kaya rɔ bo. 12Kɔzɔ ame bo kiya te, “Bɔkoꞌba, ti miya lende ꞌba löbu ꞌbï zi löndö ma ga. Ti mïlëlu yi mï kpa kotɔtɔ ꞌbënnï.” 13Bo iya gbï te, “Ti miꞌdi dɔma gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba.” Kina bo kiya gbï te, “Ma na me bine ti kole ame ga Bɔkoꞌba kiꞌdi ꞌdeni zö ne.”
14Tine kɔzɔ ame ze kole mo ga nime rɔ bilaka lesi yida rɔze te ti roma teyi ne, gɔ köꞌdu mo na me Yësu kako ꞌdeni rɔ bilaka lesi kɔzɔ ze te ꞌdɔ bo kölë gɔ bo kicaca dɔ tigɔ ꞌba Satani bɔ dɔ tölë tönë yaga 15ꞌdɔ kope ze yaga rɔ dɔ ŋgölö di mï loma töꞌbö ŋburu rɔ atɔli ze nime bine di zi tikere ꞌba tölë ne. 16Dikali ꞌdeni malayika na dë bo kokɔnyi. Römöyï ugu ꞌdeni mï buku ꞌba Bɔkoꞌba iya te, “Kupö Abarayama ga na bo kokɔnyi.”
17Omba kina me kiꞌdi ꞌdɔ bo kako gbï kɔzɔ kïnë ze löndö bo ga te ne ꞌdɔ bo këdï ti mï këyï ti mï koŋmi toꞌdɔ ndɔbɔ ꞌba Bɔkoꞌba laka rɔ bɔ akumu ma löbu ꞌdɔ kiꞌdi Bɔkoꞌba kola bilaka abo ga gɔ lende kënyë. 18Bo ti kɔꞌbɔ tokɔnyi ma Satani këdï kiyari naga ꞌdeni ŋgï römöyï iyari gbagba bo ꞌdeni gbï tara bine bo kombi gomɔ mo.
3Yësu Ni Ti Musa
1Kina ti kpe löndö ma ga ame pili Bɔkoꞌba kïdëkï ye ꞌdeni rɔ ꞌba bo ga ne, omerike lende ꞌba Yësu nime Bɔkoꞌba koja ꞌdeni zize rɔ bɔ akumu ma löbu dutïke ꞌdeni gɔ lende mo ne. 2Ndɔbɔ ame Bɔkoꞌba kiꞌdi bo teyi ne bo oꞌdɔ ꞌdeni laka kɔzɔ ꞌba Musa ame koꞌdɔ liŋɔ ꞌba Bɔkoꞌba ne tara. 3Tine rɔ löbu ma ꞌba bo mbiri kebe ꞌba Musa kɔzɔ ame rɔ löbu ꞌba bɔ kubö rö na mbiri kebe ꞌba rö mo ne tara. 4Rö pili ëdï ti bɔ kubö mo ga teyi. Tine Bɔkoꞌba na kiꞌdi wa pili mï dɔliŋɔ nime.
5Musa oꞌdɔ ndɔbɔ ꞌdeni laka kɔzɔ ꞌba bɔ laja tara liŋɔ ꞌba Bɔkoꞌba bo kileme wa ma Bɔkoꞌba këdï kuwöwö kada mɔtɔ. 6Tine Kurïsïtö oꞌdɔ ma ꞌba bo ꞌdeni laka kɔzɔ kole ꞌba bɔ liŋɔ ame bo na mbiri dɔ liŋɔ nima ne. Kina ze na ti dëdïke ŋgï mï liŋɔ abo ɔdɔ kiya te döꞌböke ŋgï ti mï këddï tiꞌdi dɔze gɔmo ma dëdï doꞌjake yëyï di zi Bɔkoꞌba.
Lömu ꞌBa Bɔkoꞌba
7Kina kɔzɔ ma tönë Nyï Kɔtɔ Laka kiya te, “Mï kada nime tɔne ɔdɔ kuwöke mugu bo Bɔkoꞌba kilende ziye 8kinza köꞌböke dë rɔ minyi kɔzɔ ꞌba ꞌbu ye löbu tönë ga bine kilagi Bɔkoꞌba di yï mökö kudölï bo ne. 9Bɔkoꞌba iya ꞌdeni te, ‘Lïjë oꞌja wa ma moꞌdɔ zïnnï mï kɔmɔ kɔɔ ꞌbutë sowɔ pele tine lïjë udölï ma ꞌbiri. 10Gɔ lende mo na yïmö kata rönnï miya te, “Lïjë uwö dɔma dë, lïjë köꞌbö ŋgï ŋburu rɔ tɔcɔ yaga di mï kɔri ma.” 11Kina yïmö kata ŋgï mulömu rɔ dökïꞌdï kata miya te, “Lïjë inza kɔdɔ du te mï bi ꞌba rɔ kindawo ma.”’”
12Kina me ti löndö ma ga, oŋgɔke rɔye laka kinza nï mɔtɔ kindaꞌba dökïꞌdï kölu dë, ame këdï kiꞌdi yi nï mɔtɔ köꞌbö ŋgï kinza kiꞌdi döyï kpe gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba kebe za kaŋgi mökö di rɔ Bɔkoꞌba bɔ dïdï ne. 13Rɔ kɔmɔ lëndö löbu nime pili ɔdɔ këddïke gba mï kada mo tönë Nyï Kɔtɔ Laka këdï kïdëkï rɔ “Tɔne” ne, öꞌböke tocɔ mï këddï rɔ gɔ rɔye töꞌbö mï kɔri ꞌba Bɔkoꞌba kinza lende kënyë kotɔ yi nï mɔtɔ ra kɔwɔ yaga kiꞌdi yi rɔ minyi.
14Di bi tisaki mo diꞌdike dɔze ꞌdeni ŋgï gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba kinza a mɔtɔ ma rɔ ma kïlïkö yïmo. Kina ɔdɔ döꞌböke ŋgï nduwë tara rɔ ŋburuŋburu mo dëdïke ꞌdeni rɔ lëpï ma laka zi Kurïsïtö. 15Lende nime iya rönï ꞌdeni te, “Mï kada nime tɔne ɔdɔ kuwöke mugu bo Bɔkoꞌba kilende ziye, kinza köꞌböke dë rɔ minyi kɔzɔ ꞌba ꞌbu ye löbu tönë ga bine kilagi lende ꞌba Bɔkoꞌba ne.”
16Tine yë mo ga na rɔ bɔ kuwö lende ꞌba Bɔkoꞌba mo naga nime kebe kilagi ne ya? Lïjë na rɔ ya ame ga pili Musa kokɔkɔ koja yaga di Ezipeto ne. 17Yë ga na mï Bɔkoꞌba kata rɔmo kɔmɔ kɔɔ mo ꞌbutë sowɔ ne ya? Lïjë bilaka kɔtɔkɔtɔ naga nime na. Gɔ lende kënyë ꞌbënnï na lïjë kölë ŋgï pili kote dönnï yï mökö yayi. 18Ne ame Bɔkoꞌba kulömu lïjë kiya te, “Lïjë inza kɔdɔ mï dɔyayi ma ame ꞌdɔ miꞌdi lïjë kindawo rönnï di teyi ne,” yë ga na bo këdï kiya? Lïjë bilaka kɔtɔkɔtɔ naga nime na gbï römöyï lïjë uwö dɔ bo dë.
19Kina me dikalike ꞌdeni a ma kota lïjë kinza kiꞌdi lïjë kɔdɔ dë mï yayi nima na rɔ tilagi tiꞌdi dönnï gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba.
41Kina me Bɔkoꞌba kose ꞌdeni zize bine te bo ti kiꞌdi ze dɔdɔke mï bi ꞌba rɔ kindawo. Kina ti oŋgɔke rɔye laka kinza nï mɔtɔ kari kolɔꞌbɔ ꞌbëyï ra kɔri kinza ma kɔdɔ yïmo. 2Römöyï ze duwöke lende ꞌba Bɔkoꞌba ꞌdeni gbï kɔzɔ ꞌbënnï ꞌba ꞌbu ze löbu tönë ga. Tine tuwö mo ŋge tara okɔnyi lïjë dë römöyï lïjë iꞌdi dönnï dë gɔmo. Kina me lïjë mo nime ömö ga dë mï bi ꞌba rɔ kindawo mo tönë. 3Ze ma diꞌdike dɔze gɔ lende abo ꞌba Bɔkoꞌba naga ze na dömöke ꞌdeni teyi, kɔzɔ ma bo kiya tönë te, “Yïmö ata rönnï mulömu lïjë te, ‘Lïjë inza kɔdɔ mï dɔyayi ma ame ꞌdɔ miꞌdi lïjë kindawo rönnï di teyi ne.’” Tine bo ote ndɔbɔ abo ga ꞌdeni pili mï kada ꞌba toꞌba dɔliŋɔ. 4Römöyï ugu ꞌdeni mï gɔ bi mɔtɔ mï buku ꞌba Bɔkoꞌba yayi gɔ köꞌdu ꞌba töꞌdö dɔ modɔmorïyö iya te, “Mï töꞌdö dɔ modɔmorïyö Bɔkoꞌba indawo rɔ bo ꞌdeni di pötö ndɔbɔ pili abo ga.” 5Kina me kileki kiya gɔ lende ꞌba rɔ kindawo nime ꞌböwu gbï te, “Lïjë inza kɔdɔ mï dɔyayi ma ame ꞌdɔ miꞌdi lïjë kindawo rönnï di teyi ne.”
6Lïjë ma dɔgba mo naga nime kuwöwö lende naga nime zïnnï ne ɔdɔ ga dë du te mï gɔ bi ꞌba rɔ kindawo nima gɔ lende kinza kuwö ꞌbënnï. Ola ꞌdeni zi ya mɔtɔ ga na ꞌdɔ kɔdɔ teyi. 7Kina me Bɔkoꞌba koza kada mɔtɔ ꞌdeni kïdëkï möyï mo rɔ “Tɔne” kiꞌdi Dawidi kilende gɔmo tönë bine di pötö kɔmɔ kɔɔ konzi ꞌdeni kiya te, “Mï kada nime tɔne ɔdɔ kuwöke mugu bo Bɔkoꞌba kilende ziye, kinza köꞌböke dë rɔ minyi.”
8Ne ma kiya te Yësuwa këdï kokɔkɔ bilaka naga nima ra kömö mï gɔ bi ꞌba rɔ kindawo mo nime dëne Bɔkoꞌba inza kiya lende ꞌba kada mɔtɔ kpe. 9Dëmba tine, gɔ bi ꞌba rɔ kindawo ꞌba Bɔkoꞌba ëdï ëꞌbënï ka rɔ ma sari koda ma ꞌba bo ga. 10Bɔ ame kari ꞌdeni kɔdɔ teyi ne ti kindawo rönï ŋgï di pötö ndɔbɔ pili kɔzɔ ꞌba Bɔkoꞌba.
11Kina ti dogbɔke rɔze laka ꞌdɔ dömöke gɔ bi nima tindawo rɔze kinza nï mɔtɔ kebe kɔcɔ ra yaga gɔ lende kinza kuwö kɔzɔ ꞌba ꞌbu ze löbu ga tönë bine ne. 12Römöyï lende ꞌba Bɔkoꞌba na rɔ dïdï kitigɔ kiteli kulu ma kapa ame këdï kirati bi ŋgï koke mɔrɔ ꞌba mï ti kpa dɔmoso ni pili yaga ne. Bo ote gɔ meri ti akoꞌdɔkɔ ꞌba mï dökïꞌdï bilaka ꞌdoyi. 13A mɔtɔ inza di mï löŋgö wa naga nime bo koꞌba ne rɔ ma kusu di kɔmɔ bo Bɔkoꞌba. Wa pili yaga bi kɔpɔ zi bo. Bo na ti kari kititi kpeze pili gɔ nï mɔtɔ kïyëtï gɔ akoꞌdɔ ꞌbï.
Bɔ Akumu Ma Löbu
14Ne kinza dolake gɔ wa ame diꞌdike dɔze ꞌdeni gɔmo ne dë kpe. Römöyï leꞌjete dëdïke ꞌdeni ti bɔ akumu ma löbu ame kari ꞌdeni ŋbö mïtɔrɔ zi Bɔkoꞌba, omba kina rɔ kole abo Yësu. 15Bo bɔ akumu ma löbu ꞌbeze inza ŋgï tara komeri a mɔtɔ rɔ tikeŋme ze dë. Tine dëdïke ꞌdeni ti bɔ akumu ma löbu ame Satani kopi rönï ꞌdeni gɔmo kiyɔzɔ konya dönï, koꞌdɔ a mɔtɔ rɔ lende kënyë dë ne. 16Kina dakoke ti rɔ dɔ ŋgölö kɔmɔ bo Bɔkoꞌba ꞌdɔ bo koŋgɔ lisa ꞌba rɔze, koꞌdɔ mï këyï zize kokɔnyi ze mï kada mo ame ɔdɔ kömö ꞌdeni dɔze.
51Bɔ akumu ma löbu pili igeli di mï löŋgö bilaka lesi kiꞌdi toꞌdɔ ndɔbɔ ꞌba Bɔkoꞌba gɔ ya ma laki pili, toꞌde kpa közï ti akumu toŋma mo zi Bɔkoꞌba gɔ lende kënyë ꞌbënnï ga. 2Lïjë gbï rɔ bilaka kinza tigɔ, tine lïjë ikali gbï tiliya rönnï zi ma rumö kölu ꞌdeni kinza kikali a mɔtɔ rɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba dë naga. 3Lïjë bɔ akumu ma löbu ni gbï rɔ bɔ lende kënyë kina lïjë këdï koꞌde akumu gbï gɔ lende kënyë ma ꞌbënnï ga kɔtɔ ti ꞌba bilaka ma laki. 4Bɔtɔ mɔtɔ iꞌdi rönï dë gɔ dönï rɔ bɔ akumu ma löbu. Bɔkoꞌba na këdï kïdëkï wa mï ndɔbɔ nime kɔzɔ ame bo kïdëkï Arona ne tara.
5Kina gbï tara Kurïsïtö na dë kiꞌdi rɔ bo mï löbu nime tëdï rɔ bɔ akumu ma löbu. Tine Bɔkoꞌba na kiya zi bo te, “Nï na rɔ kole ma. Tɔne ma na ꞌdeni rɔ ꞌbu yï.” 6Mï akugu mɔtɔ gbï yayi bo iya te, “Ti köꞌbö rɔ bɔ akumu ma ŋburuŋburu kɔzɔ ꞌba Malekisedeke.”
7Mï kada ꞌba loma abo ꞌba Kurïsïtö mï dɔliŋɔ bine bo omaꞌjo rɔ bo ꞌdeni zi Bɔkoꞌba rɔ ma kembe ti monɔ römöyï Bɔkoꞌba na kɔꞌbɔ tɔmɔ bo di mï tölë. Akititi abo ga Bɔkoꞌba uwö ꞌdeni ŋgï römöyï bo uwö dɔ Bɔkoꞌba. 8Bo pele rɔ kole ꞌba Bɔkoꞌba tine mï gomɔ nime na bo kikali ŋgï tuwö dɔ Bɔkoꞌba na tondo. 9Kina ɔdɔ bo kikali ꞌdeni laka tara tine bo na ꞌdeni kileki yaga nati rɔ ŋgiraꞌda ꞌba tɔmɔ di mï tölë ma ŋburuŋburu zi ma kuwö dɔ bo naga. 10Kina me Bɔkoꞌba kïdëkï bo ꞌdeni rɔ bɔ akumu ma löbu kɔzɔ ꞌba Malekisedeke.
Lende ꞌBa Dɔ Kotɔ
11Mëdï ti lende ŋbaŋi ꞌdɔ tiya mo ziye gɔ köꞌdu nime tine a mo bi ꞌba tïyëtï mo ziye pele iŋaŋa ma ꞌdeni römöyï kpe dɔye ïrïndï kulöwö. 12Dëne a nime tönë mɔlo bine ne kpe na ꞌdeni leꞌjete këddï kiyandike ya mɔtɔ ga ꞌbato. Ne ꞌböwu oꞌdɔkɔke gba ꞌdɔ bilaka na kiyandi ye ti bi tisaki ꞌba lende ꞌba Bɔkoꞌba nime. Kpe ꞌdeni ŋgï ka rɔ kole kuru ame kikali tonyo a ma kitigɔ dë këdï kulu ma ꞌbënï gba rɔ mba ne. 13Bɔ ame gba rɔ kole kuru këdï kulu ꞌbënï ŋge rɔ mba ne ikali a ma laka dë mï loma ꞌbënï. 14Tine akonyo ma kitigɔ ŋge zi bulöbu ame kinene dɔ wa naga nime ꞌdeni ꞌdoyi mï loma abo kikali ma laka ti ma kënyë mo ne.
61Kina ti, dolake dɔzɔli ꞌba akiyandi ꞌba Kurïsïtö tönë ga tötï titi gɔze deseke te mbowa dɔgba mï ꞌba bulöbu. Akiyandi ma dɔgba tönë kiya rönï bine rɔ dɔ kotɔ di mï lende ma yawa tiꞌdi dɔ gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba 2ti bapatisi ni ti közï kiꞌdi ꞌba yëyï mo ti tɔdɔ ꞌba töku yaga di mï tölë ti kada ꞌba burë ma rɔ ŋburuŋburu ne minza kpe mileki miyandi gɔmo teyi ziye. 3Tine deseke mbowa dɔgba. Kina ɔdɔ Bɔkoꞌba koꞌdɔkɔ ŋgï zize wa nime na ti doꞌdɔke.
4Ne ꞌbënnï lïjë ame ga kebe koga kpënnï ꞌdeni gɔ Kurïsïtö ne kɔri mɔtɔ inza kpe zïnnï totɔ dönnï timo. Römöyï pa tönë bine lïjë oloma ꞌdeni mï bi kɔpɔ ꞌba Bɔkoꞌba. Kpa közïmo ga lïjë oꞌja ꞌdeni gbï, kodɔ Nyï Kɔtɔ Laka dönnï kɔtɔ tize. 5Lïjë kikali laka ꞌba lende ꞌba Bɔkoꞌba ꞌdeni gbï yaga ti tigɔ ꞌba ŋere löbu abo ame këdï kako ne. 6Tine pele te lïjë ebe ꞌböwu koga kpënnï gɔmo yaga rɔ dɔ domo. Kɔri mɔtɔ inza kpe zïnnï nati ma ꞌdɔ lïjë kotɔ dönnï timo, lïjë na ꞌdeni këdï rɔ tutötï kole ꞌba Bɔkoꞌba këdï kodɔ laŋa rɔmo.
7Ikalike ꞌdeni, yayi ame këdï kuwë mini ꞌba tɔrɔ ma këdï kaꞌdi koja akonyo zi bilaka ma korɔꞌdɔ mo ga ne na ti yëyï di zi Bɔkoꞌba. 8Ne yayi ame kebe koja ma ꞌbënï rɔ kono ni ti wuru ne ŋgï rɔ a yawa. Usönö ꞌdeni koŋma yaga ti paꞌdo.
9Ne kpe löndö ma ga ma mɔꞌɔ ye kulöwö naga nime, kɔzɔ ame dëdï dugu wa naga nime pele kulöwö rɔ ma kata ziye te ne dikali ŋgï kpe ëddï karike ti kɔri ma laka ame rɔ ꞌba tɔmɔ di mï tölë ne. 10Burë koꞌdɔ abo ꞌba Bɔkoꞌba na rɔ ma kodɔrɔ. Bo inza kiꞌdi kɔnyi ꞌbe tönë koꞌdɔke zi bilaka abo ga nduwë gba koꞌja kabate ne kudölu di dɔ bo römöyï ileme ŋgï ɔꞌɔke bo. 11Ma diteri ꞌbeze kulöwö ziye nï mɔtɔ önyö ŋburu gɔmo kɔzɔ a nime te ꞌdɔ kari koꞌja kpa közïmo tönë ga këddï ti kɔmɔ kiꞌdi gɔmo ne ŋgï pili. 12Kinza koꞌdɔ tïkëpï dë, oloma kɔzɔ ya ma kiꞌdi dönnï ꞌdeni gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba ti mï këddï naga tara ame lïjë na koꞌja yëyï tönë Bɔkoꞌba kulömu mɔlo tiꞌdi mo ꞌdeni ne.
Yëyï ꞌBa Bɔkoꞌba
13Mï kada nima Bɔkoꞌba kiya te bo ti koꞌdɔ yëyï zi Abarayama ne bo oꞌdɔ lömu ꞌdeni teyi. Tine a mɔtɔ inza mbiri di dɔ bo Bɔkoꞌba ꞌdɔ bo kulömu rɔ bo timo. Gɔ köꞌdu mo na bo kulömu ti möyï bo Bɔkoꞌba. 14Bo iya te, “Ti moꞌdɔ yëyï ma laka zïyï. Kupö yï kara konzi.” 15Tine Abarayama oloma ŋgï gɔmo kɔwɔ liya ti mï këddï ŋbö bo koꞌja yëyï nima Bɔkoꞌba kulömu zi bo ne.
16Kina me ma ꞌbeze ꞌba bilaka ɔdɔ dëdï doꞌdɔke lömu möyï ame mbiri löbu di dɔze ne na debeke tulömu rɔze timo tote lende pili. 17Kina Bɔkoꞌba kulömu rɔ bo gbï tara gɔ wa ame ga bo kiya ne ꞌdɔ lïjë ame ga pili këdï koꞌja yëyï abo ne kikali ŋgï bo inza kpe kuyï mï lende abo. 18Kina me ꞌdeni yëyï ꞌba Bɔkoꞌba ileme rönï ꞌdeni nati laka ti wa rïyö, lende kiya ni ti lömu abo ꞌba Bɔkoꞌba. Wa rïyö naga nime bëtï inza yïmo kina bo uyï yïmo dë gbï. Kina me ze ma diriŋake ꞌdeni toma kɔnyi di zi bo Bɔkoꞌba naga ocɔ mï këddï ꞌdeni zize töꞌbö ti kɔmɔ kiꞌdi gɔ yëyï nima.
19Ze ꞌdeni ti kɔmɔ kiꞌdi gɔ yëyï nime Bɔkoꞌba kiya te bo ëdï kiꞌdi zize ne. Kɔmɔ kiꞌdi ze gɔmo na ꞌdeni rɔ lösï ame kosi dïdï ze rɔmo kinza darike ra kpe bitɔ di rɔ bo Bɔkoꞌba. Kɔmɔ kiꞌdi ze nime na kindaꞌba ze ꞌdeni ŋgï koto ze ŋbö gönyï bɔŋgɔ ꞌba mï rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba tɔdɔ mï bi ma koro kulöwö mo. 20Römöyï bɔ mɔtɔ ari ꞌdeni mɔlo dɔgba kɔmɔze yayi. Omba bo na rɔ Yësu ame ꞌdeni rɔ ŋburuŋburu rɔ bɔ akumu ma löbu kɔzɔ ꞌba Malekisedeke ne.
7Malekisedeke, Bɔ Akumu
1Malekisedeke nime na tönë mɔlo bine rɔ ŋere ꞌba Salema kina bo gbï rɔ bɔ akumu ꞌba Bɔkoꞌba ma mïtɔrɔ. Bo ari kurë dɔ Abarayama koꞌja Abarayama këdï kileki di bi taꞌda ŋere mɔtɔ ga bo koꞌdɔ yëyï zi Abarayama. 2Kina Abarayama koza kapa ma ꞌbutë ꞌba wa ma bo kolɔ di mï ya nima ŋgï kiꞌdi zi Malekisedeke. Möyï Malekisedeke nime ꞌjɔ mo tëgë, “Ŋere ꞌba lende laka.” Kina bo gbï rɔ ŋere ꞌba Salema ame kiya te, “Ŋere ꞌba lende këyï.” 3Bo ŋgï kɔzɔ kole ꞌba Bɔkoꞌba tara köꞌbö rɔ bɔ akumu rɔ ŋburuŋburu. ꞌBu bo ni ti ma bo lende mo iya rönï dë bɔtɔ kuwö gbï ti ꞌba ꞌbu bo löbu ga. Töyö bo ti tölë abo bɔtɔ ikali dë gbï.
4Ikalike ꞌdeni Malekisedeke rɔ löbu ma dɔ kiteli römöyï Abarayama yï lïŋgï ze iꞌdi kapa ma ꞌbutë ꞌba wa ma bo kolɔ di mï ya teyi. 5Tine kupö eꞌbe Lëwë ame ga ꞌdeni rɔ bɔ akumu ne lïjë na köꞌdu kiꞌdi ꞌba Musa kigeli ꞌdeni ꞌdɔ kireke kapa ma ꞌbutë ꞌba wa di zi Yudayi lëpï nnï ga. Kina ma lïjë koloma rɔ tireke wa di zi bilaka ame ga ŋgï rɔ löndö lïjë ga ne koꞌja lïjë pili aa rɔ kupö kɔtɔ ꞌba Abarayama nime. 6Tine Malekisedeke ame kinza ꞌba bo rɔ kupö eꞌbe Lëwë ga ne ogba kapa ma ꞌbutë ꞌba wa di zi Abarayama, bo koꞌdɔ yëyï zi Abarayama mo tönë Bɔkoꞌba kiya toꞌdɔ yëyï teyi ne.
7Ne dikalike ꞌdeni rɔ ma laka bɔ koꞌdɔ yëyï na mbiri kebe bɔ ma koꞌdɔ yëyï teyi. 8Ne ma ꞌba bɔ akumu ni lïjë ame gbï rɔ yida ꞌba tölë ne na këdï kireke wa di zi lëpï nnï ga. Ma ꞌba Malekisedeke mo tönë bo kogba kapa ma ꞌbutë ꞌba wa di zi Abarayama ne, ugu yayi iya te, bo öꞌbö ŋgï rɔ ŋburuŋburu. 9Tine ti kiya rönï te, kapa ma ꞌbutë ꞌba wa nima Abarayama kiꞌdi ne lïjë kupö eꞌbe Lëwë ame ga rɔ bɔ akumu këdï kireke wa di zi bilaka ne kopi ꞌba gbagba lïjë ga gbï zi Malekisedeke. 10Römöyï mï kada nima Abarayama kondɔsɔ ti Malekisedeke ne öyö ꞌbu nnï löbu Lëwë dë gba, tine Lëwë ëdï gba rɔ ꞌbö mï yida rɔ Abarayama.
Bɔ Akumu Mɔtɔ Gbï Kɔzɔ Malekisedeke
11Bɔkoꞌba iꞌdi köꞌdu abo zïnnï Yudayi ti bɔ akumu naga nime di mï kupö lïjë eꞌbe Lëwë ne. Ne ma kiya te a mɔtɔ kɔmɔ dë gba mbowa yaga di mï ndɔbɔ ꞌbënnï lïjë bɔ akumu naga nime dëne Bɔkoꞌba inza koja bɔ akumu mɔtɔ kpe ꞌberi di gɔ dɔtumu ma ꞌba Arona ni eꞌbe Lëwë mo naga nima. Ne oŋgɔ bo oja kako kɔzɔ Malekisedeke. 12Kina me dikalike ꞌdeni kɔzɔ ame koja bɔ akumu ma laꞌja ꞌdeni ne omba köꞌdu kiꞌdi ma laꞌja ako ꞌdeni gbï. 13Römöyï ŋere ze mo nime kugu lende naga nime gɔ köꞌdu mo ne, bo abo di mï dɔ kupö mɔtɔ ꞌberi. Kupö lïjë inza mɔlo rɔ bɔ akumu. 14Ikali ꞌdeni pili laka bo di mï kupö eꞌbe Yuda. Dɔ kupö nime tönë mï tiꞌdi bɔ akumu ni bine ne Musa iya möyï mo dë.
15Kina me kowasa tönë ikala rönï ꞌdeni laka mo kinda yaga gɔ ame bɔ akumu ma kɔzɔ Malekisedeke mo tönë kako ꞌdeni ne. 16Iꞌdi bo dë rɔ bɔ akumu gɔ dɔ kupö bo tine gɔ tigɔ ꞌba dïdï abo ame kote rönï dë ne. 17Römöyï ugu ꞌdeni iya te, “Ti köꞌbö rɔ bɔ akumu ma ŋburuŋburu kɔzɔ ꞌba Malekisedeke.”
18Köꞌdu kiꞌdi ma mɔlo tönë inza ti tigɔ kina me kiyese ꞌdeni yaga. 19Römöyï köꞌdu kiꞌdi ma mɔlo ꞌba Musa mo nime ileŋo ɔtɔ dë. Tine na me Bɔkoꞌba kiꞌdi a ma laka ꞌdeni zize tiꞌdi kɔmɔze gɔmo ame kina koꞌde ze ꞌdeni ŋgɔsi ꞌde rɔ Bɔkoꞌba ne.
20Kina a mɔtɔ ëdï ꞌdeni gbï bine rɔ lömu ꞌba Bɔkoꞌba. Lömu ma te inza mï tiꞌdi lïjë bɔ akumu ma laki naga nima tönë bine ne. 21Tine iꞌdi Yësu ꞌdeni rɔ bɔ akumu ti lömu ame kulömu kiya te, “Ma ŋere Bɔkoꞌba moꞌdɔ lömu ma ꞌdeni kina minza kpe muyï yïmo. Ti köꞌbö rɔ bɔ akumu ma ŋburuŋburu.” 22Na me lömu ame Bɔkoꞌba koꞌdɔ ꞌdeni tize gɔ Yësu ne ebe ma tönë bo koꞌdɔ ti ya ma dɔgba tönë ga bine ne ꞌdeni.
23Kina mɔtɔ gbï lïjë bɔ akumu ma tönë ga bine ne ŋgï ŋbaŋi römöyï mɔtɔ ga öꞌbö tölë ŋgï nduwë koto gɔ ndɔbɔ mo dë kɔwɔ yɔ. 24Ne ma ꞌba Yësu bo öꞌbö ŋgï rɔ ŋburuŋburu, bo olɔlɔ ndɔbɔ pötö bo dë kiꞌdi zi bɔtɔ mɔtɔ. 25Kina me bo öꞌbö ꞌdeni ŋgï ndö ꞌdɔ tɔmɔ ame ga pili kako ꞌdeni zi Bɔkoꞌba gɔ köꞌdu abo ne. Bo oloma ꞌdeni ŋgï köꞌbö ŋburu tititi Bɔkoꞌba gönnï.
26Tine Yësu na ꞌba bo rɔ bɔ akumu ma löbu ame kɔꞌbɔ ŋgï ꞌdɔ tokɔnyi ze mï kɔtɔ yaga. Römöyï bo na kɔtɔ laka a mɔtɔ rɔ lende kirasi inza mï bo. Loma abo ꞌberi di gɔ ma ꞌbeze, ze bɔ lende kënyë ni. Kina me koja bo ꞌdeni di mï tölë kari koloma mïtɔrɔ. 27Bɔ akumu ma löbu ma laki pili öꞌbö tumu akumu rɔ kɔmɔ lëndö zi Bɔkoꞌba. Akumu ma dɔgba mo gɔ lende kënyë ma ꞌba gbagba lïjë ga tine ma di gɔmo na ꞌjaa gɔ lende kënyë ꞌba bilaka ma laki. Ne ma ꞌba Yësu inza mï rïyö tara. Bo umu akumu ma ꞌba bo ŋge mï kɔtɔ ŋburu rɔ yida rɔ bo gɔ lende kënyë ꞌba bilaka pili. 28Köꞌdu kiꞌdi ma ꞌba Musa tönë iꞌdi ma kinza tigɔ naga ŋgï rɔ bɔ akumu ma löbu. Tine ma di pötö mo na Bɔkoꞌba koꞌdɔ kole abo ŋgï rɔ bɔ akumu ma löbu ti lömu. Bo na koja kole abo ame ŋgï mï kɔtɔ rɔ ma laka rɔ ŋburuŋburu ne.
8Yësu, Bɔ Akumu Ma Löbu
1Ame na rɔ ꞌjɔ ꞌba wa ame ga pili mëdï miya ziye ne. Ze leꞌjete dëdïke ꞌdeni ti bɔ akumu ma löbu ame kari ꞌdeni koloma mïtɔrɔ dɔ dörï Bɔkoꞌba tigɔ dɔ kiteli. 2Bo na rɔ Yësu. Bo ëdï koꞌdɔ ndɔbɔ ma ꞌba bo mï rö ame mo ŋgï ko rɔ ꞌba Bɔkoꞌba ne. Ŋere Bɔkoꞌba na ko kubö abo, inza rɔ ma koꞌdɔ ꞌba bilaka lesi.
3Bɔ akumu ma löbu pili iꞌdi lïjë ꞌdɔ koꞌde akumu ti kpa közïmo ga zi Bɔkoꞌba. Kina me dikalike ꞌdeni bo bɔ akumu ma löbu ma ꞌbeze ëdï gbï ti a mɔtɔ tiꞌdi mo zi Bɔkoꞌba. 4Ma bo këdï koloma ra köꞌbö mï dɔliŋɔ bine dëne bo inza rɔ bɔ akumu römöyï bɔ akumu mɔtɔ ga ëdï ꞌdeni gbï mɔlo bine, ame këdï koꞌde kpa közï kiꞌdi zi Bɔkoꞌba kɔzɔ ma köꞌdu kiꞌdi mo kiya ne. 5Tine ndɔbɔ ma ꞌbënnï ꞌba bɔ akumu ame ga bine ne dɔ mbëlï ꞌba ame ꞌdë mïtɔrɔ ne na ka kɔzɔ ꞌba Musa tönë ne. Mï kada nima ꞌdɔ Musa koꞌdɔ rö kilaka zi Bɔkoꞌba ne, Bɔkoꞌba iya zi bo te, “Oŋgɔ laka ꞌdɔ koꞌdɔ kɔzɔ wa ma tönë mileme zïyï di dɔ döku bine ne.” 6Tine ma ꞌba Yësu ndɔbɔ ꞌba bɔ akumu nime kiꞌdi zi bo ne na mbiri rɔ dɔ kiteli di dɔ ꞌba bɔ akumu mɔtɔ ga nima gbï kɔzɔ ame lömu ꞌba Bɔkoꞌba ame bo koꞌdɔ zize na kulöwö mbiri di dɔ ma tönë ꞌba Musa ne tara. Römöyï ɔrɔ ꞌdeni pili dɔ yëyï dɔ kiteli ma ꞌdɔ Bɔkoꞌba koꞌdɔ zize.
7Ne ma kiya te a mɔtɔ kɔmɔ dë mbowa di mï lömu ma dɔgba nima bo ti koꞌde ma laꞌja nime gbï ꞌböwu gɔ waꞌdi? 8Tine ŋere Bɔkoꞌba oꞌja lende ma kɔmɔ di zïnnï lïjë bilaka abo ga na ma ꞌdɔ kiꞌdi bo kiya lende rönnï te, “Kada mo ti kömö ꞌdeni ame gɔ moꞌdɔ lömu ma, ma laꞌja tïnnï lïjë bilaka ma ga Yisarele gbï ti eꞌbe Yuda. 9Tine ame inza kpe kɔzɔ lömu ma tönë moꞌdɔ bine ti ꞌbu nnï löbu ga ne, mï kada ma mindaꞌba közïnnï moja lïjë yaga di Ezipeto. Lömu ma ame moꞌdɔ tïnnï ne lïjë ebe kɔrɔ dë dɔmo na milagi lende ꞌbënnï ŋgï yaga. 10Tine lömu mo tönë ꞌdɔ moꞌdɔ tïnnï lïjë Yisarele kada mɔtɔ ne na me. Ti miꞌdi köꞌdu kiꞌdi ma kɔdɔ dönnï koloma mï dökïꞌdï lïjë. Ti mëdï rɔ Bɔkoꞌba ꞌbënnï kina lïjë ti këdï rɔ ꞌbama ga. 11Bɔtɔ mɔtɔ inza kiyandi löndö ala lëpï nï mɔtɔ kpe ꞌdɔ tikali ma Bɔkoꞌba. Römöyï lïjë pili rɔ gönnï, ma titi ti ma löbu pili rɔ gɔmo ti kikali ma ŋgï. 12Kina ti mola lïjë gɔ lende kënyë ꞌbënnï ga dɔma kudölu yaga di gɔ lende kirasi ꞌbënnï ga pili.”
13Mï lende kiya ꞌba Bɔkoꞌba gɔ lömu ma laꞌja nime bine iꞌdi lömu ma dɔgba tönë ŋgï kinda yaga rɔ ma mɔlo. Kina me wa ame ꞌdeni yaga rɔ ma mɔlo köndë ꞌdeni ne ëdï kölu ŋgï yaga.
9Bɔ Akumu Ni Ti Rö Löbu
1Lömu ma dɔgba tönë ga bine ëdï gbï ti köꞌdu kiꞌdi mo ga ꞌba mötu koꞌdɔ ti rö mo ma bilaka kubö teyi. 2Rö kilaka ma tönë mo koꞌdɔ ne oke yïmo ꞌdeni rïyö kɔzɔ a nime te. Mï ma yaga mo ame kïdëkï rɔ bi ma koro mo ne na ti a ꞌba tïdëyï lamba mo ti tarabiza ꞌba maŋgolɔꞌbɔ ma këdï kiꞌdi zi Bɔkoꞌba mo teyi. 3Tine mï ama kebe gɔ bɔŋgɔ ma mïyö mo nima yayi ne na kïdëkï rɔ bi ma koro rɔ dɔ kiteli mo. 4Kina ti bi ꞌba toŋma akumu ma di mï yamo köbököbö mo tönë teyi toŋma akato kele dɔmo. Kina ti sandu ꞌba lömu mo tönë komba rɔmo ti yamo köbököbö ne teyi. Sandu nime na ti lere rïyö mo tönë ga kugu lömu mo dɔmo ne yïmo gbï ti përï ꞌba Arona mo tönë kebe kunzï ꞌdeni ne ti kete ꞌba akïdëkï rɔ mani mo tönë gbï di mï yamo köbököbö ne yïmo. 5Dɔ sandu mo nima tɔrɔ na kïdëyï sasa rïyö mo tönë ga kileme bi loma ꞌba Bɔkoꞌba ne teyi kakala mo ga kutuꞌbö gɔ bi ame bo këdï kola wa gɔ lende kënyë di teyi ne. Tine ame kada ꞌba tïyëtï gɔ wa naga nime rokpe na dë.
6Kina kiyija wa naga nime pili tara. Kina bɔ akumu ni këdï kari nduwë rɔ kɔmɔ lëndö mï rö ma yaga mo nima toꞌdɔ ndɔbɔ ꞌbënnï mo ga. 7Tine bɔ akumu ma löbu mo na ŋge këdï kɔdɔ mï rö ma mïyö mo nima mï kɔtɔ kpökï mï kɔmɔ kɔɔ kɔtɔ. Tɔdɔ abo yayi ŋge ti roma ame bo kumu ꞌdeni gbï gɔ lende kënyë ma ꞌba bo ti ꞌba bilaka ma laki ame lïjë koꞌdɔ ra liwo yayi kinza ma lïjë kikali gɔmo ne. 8Tine timo na Nyï Kɔtɔ Laka kiya ꞌdeni yaga bi kɔpɔ te, kpadörï ꞌba bi loma ꞌba Bɔkoꞌba gba urögö dë yaga ɔdɔ rö ma yaga nime këdï gba kɔrɔ tɔrɔ. 9Ëdï ꞌdeni gbï rɔ akileme zize mï kada ma ꞌbeze nime. Römöyï kpa közï kiꞌdi ni ti roma ma kumu naga nime ɔꞌbɔ dë turögö mï dökïꞌdï kɔpɔ. 10Tine lïjë ka ŋge rɔ a ꞌba yida rɔ kɔzɔ akonyo ni ma ti akuwë ti dölëtï ꞌba közï kurögö. Wa naga nime pili rɔ dölëtï zi bilaka tɔrɔ tötï gɔmo ŋbö Bɔkoꞌba koꞌdɔ wa pili rɔ ma laꞌja.
Roma Ti Akumu
11Tine Kurïsïtö ako ꞌdeni rɔ bɔ akumu ma löbu nati toꞌdɔ lende laka zize. Rö ma ꞌba bo ame bo koja laja yïmo ne na mbiri löbu rɔ dɔ kiteli. Bilaka lesi na dë kubö ti közïnnï, inza gbï rɔ wa ꞌba dɔliŋɔ nime. 12Kina me bo kari kɔdɔ ꞌdeni mï bi ma koro rɔ dɔ kiteli mo tönë ŋburu mï kɔtɔ. Bo ɔdɔ ma ꞌba bo dë ti roma banya ala roma sa. Tine bo ɔdɔ ti roma ꞌba gbagba bo tutë gɔze pili timo ŋburu di mï lende kënyë ze ga. 13Bɔ akumu ma ꞌba dɔliŋɔ nime ulï ꞌbënnï rɔ roma banya ni ti roma sa ti buruku ꞌba kole sa ame koŋma ꞌdeni ne rɔ bilaka ame ga rɔ tiꞌda di kɔmɔ Bɔkoꞌba ne turögö mo yaga rɔ ma kɔpɔ. 14Ne ɔdɔ këdï ꞌdeni tara roma Kurïsïtö ame kulöwö rɔ dɔ kiteli di dɔmo ne ti kurögö dökïꞌdï ze ŋgï kɔpɔ yaga ꞌdoyi. Römöyï Nyï Kɔtɔ Laka abo na rɔ ŋburuŋburu kiꞌdi bo ꞌdeni rɔ akumu ma laka zi Bɔkoꞌba gɔze. Roma bo ti kurögö dökïꞌdï ze ŋgï di mï lende yawa ꞌdɔ dojake laja zi bo Bɔkoꞌba bɔ dɔ dïdï.
15Kina me bo Kurïsïtö na ꞌdeni rɔ bɔ kpërï ame koꞌde lömu ma laꞌja ꞌdeni ꞌdɔ ame ga Bɔkoꞌba këdï kïdëkï ne koꞌja yëyï ma ŋburuŋburu mo tönë Bɔkoꞌba kiꞌdi köꞌdu mo ꞌdeni mɔlo ne. Römöyï tölë ꞌba Kurïsïtö utë gönnï ꞌdeni di mï lende kënyë ma mɔlo tönë ga lïjë koꞌdɔ koꞌja lïjë këdï gba bïcï lömu ma mɔlo bine ne.
16Kina kɔzɔ ame kɔrɔ ꞌdeni dɔ ndose ꞌba ꞌdɔ toꞌdɔ mo di pötö mo ne ti koꞌdɔ rönï ŋgï ꞌjaa di pötö tölë. 17Römöyï ɔdɔ bo bɔ kose mo këdï gba ti kɔmɔ bo tara inza koꞌdɔ rönï titi tine ꞌjaa di pötö tölë abo. 18Kina me kiꞌdi ꞌdɔ lömu ma dɔgba tönë koꞌdɔ ꞌbënï rönï ꞌdeni ti roma. 19Dɔgba mo tönë Musa ïyëtï köꞌdu kiꞌdi ꞌba Bɔkoꞌba ꞌdeni pili zi bilaka. Bo ogba roma sa kudölö yïmo ti mini, bo kogba kuyu kudödu ti kabi kasi kusu yïmo kulï rɔ buku ꞌba lömu gbï rɔ bilaka naga nima. 20Kina bo kiya te, “Ame na rɔ roma ma kudödu lömu ꞌba Bɔkoꞌba ame bo kiꞌdi ꞌdeni zize tuwö dɔmo.” 21Kina bo kulï roma gbï tara rɔ rö mo tönë ti jama mo ga pili. 22Mï köꞌdu kiꞌdi nima wa pili ti këdï ŋge rɔ ma kɔpɔ ti roma. Kina ti kola wa gbï ŋge gɔ lende kënyë ɔdɔ kiya te roma kulöwu ꞌdeni titi du bërï.
23Wa naga nime pili rɔ dɔ mbëlï ꞌba wa ꞌba mï dɔyayi ꞌba mïtɔrɔ. Tine tileŋo lïjë gɔ këdï rɔ ma kɔpɔ kɔmɔ Bɔkoꞌba na pili te. Ne ma laka mo nime rɔ ꞌba dɔyayi ꞌba mïtɔrɔ ne oꞌdɔkɔ rɔ akumu ma laka. 24Römöyï bi ma koro mo nima Kurïsïtö kɔdɔ teyi ne inza rɔ ame bilaka lesi na koꞌdɔ ti közïnnï ŋge ka rɔ dɔ mbëlï mo ne. Bo ɔdɔ ma ꞌba bo ꞌdeni ko mïtɔrɔ bo kɔrɔ ꞌdeni leꞌjete kɔmɔ Bɔkoꞌba tilende ti bo gɔ lende ze. 25Bɔ akumu ma löbu ni öꞌbö ma ꞌbënnï tɔdɔ mï bi ma koro rɔ dɔ kiteli ꞌbënnï mo nima rɔ kɔmɔ kɔɔ pili ti roma yërï ame kumu ra ne. Tine Kurïsïtö öꞌbö ma ꞌba bo dë tɔdɔ tiꞌdi roma abo mï konzi kɔzɔ a nima tara. 26Ma kiya te këdï ra tara dëne bo ëdï kisaki tombi gɔmo mɔlo di bi tisaki ꞌba dɔliŋɔ. Ne kina me ꞌdeni leꞌjete mï kada ame ꞌdeni rɔ ŋburuŋburu mo ne na bo kako ꞌdeni tiꞌdi rɔ bo rɔ akumu mï kɔtɔ ŋburu tombi lende kënyë ꞌba bilaka. 27Bilaka nime pili, nï mɔtɔ ëddï kölë ŋge mï kɔtɔ. Di pötö mo na ŋgï rɔ burë ꞌbï ma Bɔkoꞌba këdï koꞌdɔ. 28Kina gbï tara umu Kurïsïtö ꞌdeni ŋge mï kɔtɔ rɔ akumu tombi lende kënyë ꞌba bilaka konzi nime pili. Kina bo ti kɔdɔ ꞌböwu di gɔmo tine inza kpe ꞌdɔ tombi lende kënyë, tine ꞌdeni ꞌdɔ tɔmɔ ame ga pili ti kɔmɔ kiꞌdi gɔ bo ne di mï tölë.
10Köꞌdu Kiꞌdi ꞌBa Musa
1Dëmba köꞌdu kiꞌdi ꞌba Musa nima ka rɔ dɔ mbëlï ꞌba wa ame Bɔkoꞌba këdï kiteri toꞌdɔ mo ne. Inza rɔ ma laka mo. Kina me akumu mo ga öꞌbö ŋgï rɔ toꞌdɔ mo nduwë rɔ kɔmɔ kɔɔ. Tine akumu mo nima ti kurögö bilaka tondo rɔ ma kɔpɔ kɔmɔ Bɔkoꞌba? 2Ne ma kiya te këdï kurögö lïjë mo ra ŋgï yaga kɔpɔ di mï lende kënyë ꞌbënnï mo ga dëne lïjë inza komeri rönnï kpe rɔ bɔ lende kënyë. Dë me pele kpa akumu oke rönï ꞌdeni gbï. 3Tumu akumu nduwë rɔ kɔmɔ kɔɔ nime laka mo na rɔ tiꞌdi bilaka tomeri gɔ lende kënyë koꞌdɔ ꞌbënnï ga. 4Römöyï roma banya ni ti sa ɔꞌbɔ dë tombi lende kënyë.
5Gɔ köꞌdu mo na me ꞌdɔ mï kada ma bo Kurïsïtö këdï koꞌdɔ ꞌdeni tako dɔliŋɔ bine bo kiya zi Bɔkoꞌba te, “Oꞌdɔkɔ a mɔtɔ rɔ akumu ni ti kpa közï kiꞌdi dë. Tine ileŋo yida rɔ ꞌdeni zö. 6Inza ti mï këyï gɔ akumu ma koŋma pili gbï ti ꞌba tombi lende kënyë. 7Kina me miya te, ‘Bɔkoꞌba, ma na me bine toꞌdɔ akoꞌdɔkɔ ꞌbï kɔzɔ ame kugu rönï ꞌdeni tara ne gɔ lende ma mï buku ꞌbï.’”
8Dɔgba mo Kurïsïtö iya ꞌdeni te, “Oꞌdɔkɔ a mɔtɔ rɔ kpa közï ti akumu ala akoŋma ti ame ga ꞌba gɔ lende kënyë ne dë. Inza ëꞌbï ti mï këyï gɔmo.” Tine pele wa naga nime pili këdï koꞌdɔ ne ɔdɔ di mï köꞌdu kiꞌdi. 9Kina me bo kiya te, “Bɔkoꞌba, ma na me bine toꞌdɔ akoꞌdɔkɔ ꞌbï.” Di bine inda ŋgï bo oke kpa akumu ma mɔlo tönë ga ꞌdeni yaga ꞌdɔ toꞌdɔ akoꞌdɔkɔ ꞌba Bɔkoꞌba na kindaꞌba pötö mo ti ꞌbato. 10Gɔ akoꞌdɔkɔ abo ꞌba Bɔkoꞌba nime tumu Yësu Kurïsïtö urögö ze pili ꞌdeni ŋgï yaga rɔ ma kɔpɔ nati ŋburu mï kɔtɔ ŋgï.
11Bɔ akumu ni öꞌbö ma ꞌbënnï tari rɔ kɔmɔ lëndö tɔrɔ mï rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba toꞌdɔ ndɔbɔ mo, ame kina rɔ tumu roma ne nduwë zi Bɔkoꞌba. Tine ꞌdɔ kombi lende kënyë ɔtɔ ŋgï ne inza du te. 12Ne tine Kurïsïtö iꞌdi ꞌba bo rɔ bo ꞌdeni mï kɔtɔ kombi lende kënyë ŋburu yaga, bo kari koloma ꞌdeni tɔrɔ dɔ dörï Bɔkoꞌba. 13Bo oloma ꞌdeni toda dɔmo ma Bɔkoꞌba këdï kiꞌdi bo kaꞌda bɔ ya abo ga. 14Tumu bo Kurïsïtö nime ŋge ꞌdeni mï kɔtɔ ne urögö ya ma rɔ ꞌba Bɔkoꞌba naga ꞌdeni ŋgï rɔ ma kɔpɔ ŋburu yaga di mï lende kënyë.
15Kina kɔzɔ ma tönë Nyï Kɔtɔ Laka kiya zize bine, dɔgba mo bo iya te, 16“Ŋere Bɔkoꞌba iya te, ‘Lömu ma mo tönë ꞌdɔ moꞌdɔ tïnnï kada mɔtɔ ne na me. Ti miꞌdi köꞌdu kiꞌdi ma kɔdɔ dönnï koloma mï dökïꞌdï nnï.’” 17Kina mɔtɔ gbï bo iya te, “Ti miꞌdi dɔma kudölu yaga di gɔ lende kënyë gbï ti lende kirasi ꞌbënnï ga pili.”
18Ne ɔdɔ kina Bɔkoꞌba kola ze ꞌdeni gɔ lende kënyë kɔzɔ a nime te tine a mɔtɔ rɔ akumu tombi lende kënyë inza kpe nati.
Tömö Zi Bɔkoꞌba
19Kina me ti löndö ma ga, roma Kurïsïtö iꞌdi dɔ ŋgölö ꞌdeni zize tari zi Bɔkoꞌba. 20Bo unyë kpa kɔri ma laꞌja ꞌba dïdï ꞌdeni zize ŋbö kala gönyï bɔŋgɔ koro ꞌba mï rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba mo tönë ti tiꞌdi yida rɔ bo. 21Dëdïke ꞌdeni gbï ti bɔ akumu ma löbu ame mbiri rɔ bɔ dɔze mï liŋɔ ꞌba Bɔkoꞌba. 22Kina iꞌdi dakoke ti ŋgɔsi rɔ Bɔkoꞌba ti dökïꞌdï kɔtɔ ti tiꞌdi dɔze gɔ lende abo. Dökïꞌdï ze ꞌdeni yaga rɔ ma kɔpɔ, urögö rɔze ꞌdeni ti mini ma kɔpɔ.
23Kina ti, dönyöke ti nduwë gɔ tiꞌdi dɔze gɔ lende laka nime duwöwöke ne. Römöyï Bɔkoꞌba ame kiya ꞌdɔ tiꞌdi wa naga nime pili zize ne lende abo bo uyï yïmo dë. 24Kina iꞌdi dolomake ti, ti meri ꞌba lëpï ze ga ꞌdɔ dɔꞌɔke rɔze doꞌdɔke lende laka rɔ gɔ rɔze. 25Kinza dolake gɔ kpa kotɔtɔ ze ga dë gbï kɔzɔ ma ꞌba ya mɔtɔ ga. Tine zize ꞌdɔ tocɔ mo nduwë zi lëpï ze ga na laka. Römöyï kɔzɔ ma koŋgɔke kada ꞌba burë mo tönë na me kömö ëꞌbënï ꞌdeni ŋgɔsi.
26Ze ame ga dikalike lende ꞌba Bɔkoꞌba ꞌdeni ne ɔdɔ debe diterike ꞌböwu toꞌdɔ lende kënyë rɔ dɔ domo, a mɔtɔ rɔ akumu inza kpe nati ŋgï lipo gɔ lende kirasi ze ga. 27A mɔtɔ inza kpe nati zize tine ꞌdeni ŋge ŋgï rɔ toda dɔ karama ꞌba paꞌdo löbu ꞌba Bɔkoꞌba gbɔ ŋgï ti tikere ame këdï kako ꞌdeni toŋma bɔ kilagi lende abo ga ne. 28Oŋgɔke ꞌdeni bɔtɔ ame kilagi köꞌdu kiꞌdi ꞌba Musa ne ꞌba bo ŋgï rɔ tölë, a mɔtɔ rɔ mï këyï inza kpe rɔ bo ɔdɔ bɔ kodɔrɔ bïcï lende rɔ bo këdï ꞌdeni rïyö ala mota. 29Ne bɔ ame kopɔtɔ ma ꞌba bo Kurïsïtö kole ꞌba Bɔkoꞌba ne ꞌba bo ti këdï tondo nati yayi? Lïjë bɔ kindiri roma Kurïsïtö ame kina ŋgï kurögö lïjë ꞌdeni yaga rɔ ma kɔpɔ lömu ꞌba Bɔkoꞌba kɔrɔ ꞌdeni dɔmo ne kina gbï tïnnï lïjë bɔ kitiꞌja Nyï Kɔtɔ Laka ame kina ŋgï koꞌde yëyï ra zïnnï naga nima ꞌbënnï ti këdï tondo? 30Dikalike ꞌdeni bo bɔ kiya te, “Ma na ti mopi dɔkolo. Monda nima ma na ti mileki dɔmo,” tönë bo na me gbï kiya te, “Ŋere Bɔkoꞌba ti koꞌdɔ burë ꞌba bilaka abo ga.” 31Tine tikere ꞌba kinza tilaꞌba mï kɔmɔ közï Bɔkoꞌba bɔ dïdï na ꞌdɔ diꞌdike këdï kulöwö.
32Omerike gɔ kada ma dɔgba tönë ga bi kɔpɔ ꞌba Bɔkoꞌba koyi ye ne te. Mï kada nima ombike gomɔ ꞌdeni rɔ ma kënyë tine aꞌda ye dë yɔ. 33Mɔtɔ ga kitiꞌja ye kɔmɔ bilaka ma konzi koꞌdɔ ye rɔ ma kënyë, kënyï kodɔꞌbɔke rɔye ŋgï ti ya mɔtɔ ga ame këdï koꞌdɔ gbï tara ne. 34Ombike gomɔ kɔtɔ ti ya ame ga mï maboso ne. Kina ɔdɔ kolɔ eꞌbe ga pele kpe ŋgï le ti mï këyï, ikalike ꞌdeni ma këddïke ti a mɔtɔ ame rɔ ŋburuŋburu ne.
35Kina me kinza kebe kolɔꞌbɔke dë ꞌdɔ koꞌjake bi gomɔ ꞌba rɔye. 36Ogbɔke dökïꞌdï ye kitigɔ toꞌdɔ akoꞌdɔkɔ ꞌba Bɔkoꞌba kina ti koꞌjake yëyï abo ame bo këdï koꞌdɔ ne ŋgï. 37Kɔzɔ ame tönë mï akugu kiya te, “Ŋge mbowa te yɔ na bɔ ma koꞌdɔkɔ tako mo tönë ti kömö ŋgï. Bo inza kigabi. 38Kina bɔ lende laka ma ga ti kïdïdï ŋgï gɔ tiꞌdi dönnï gɔ lende ma. Ne ɔdɔ mɔtɔ kileki koga kpënï gɔma yïmö inza këyï kpe rɔmo.”
39Dinzake kpe rɔ bilaka ame ꞌdɔ kileki ꞌböwu koga kpënnï gɔ bo kebe kölu yaga ne. Diꞌdike dɔze ꞌdeni gɔ lende abo kina bo ti kɔmɔ ze ŋgï yaga di mï tölë.
11Meri
1Tiꞌdi dɔ gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba na rɔ tikali wa ame ga dëdïke ti kɔmɔ kiꞌdi gɔmo ne, kina tikali mo gbï wa ame ga gba kinza koꞌja kïnë mo dë ne ëdï ŋgï rɔ ma laka. 2Gɔ köꞌdu ꞌba tiꞌdi dɔ gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba na kiꞌdi bo Bɔkoꞌba ŋgï ti mï këyï rɔ ꞌbu ze löbu ga ma tönë bine ne.
3Tiꞌdi dɔ gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba na me kiꞌdi ꞌdɔ dikalike Bɔkoꞌba na koꞌba wa pili naga nime ti lende ꞌba kpa bo. Wa ame ga kinza koꞌja kïnë mo dë ne bo oꞌdɔ kinda yaga koꞌja ti kɔmɔ.
4Tiꞌdi dɔ gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba na kiꞌdi Abele koꞌde kpa közï kiꞌdi ma laka zi Bɔkoꞌba kebe ꞌba Kayina. Kina Bɔkoꞌba ŋgï ti mï këyï gɔ kpa közï kiꞌdi abo koŋgɔ bo rɔ bɔ lende laka. Tiꞌdi dɔ gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba na me kiꞌdi lende ꞌba Abele këdï gba kiyandi ze koꞌja bo kölë abo ꞌdeni mɔlo.
5Tiꞌdi dɔ gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba na kiꞌdi tölë kupö Enoka dë tine kogba bo tara rɔ ma kïdïdï kari tɔrɔ zi Bɔkoꞌba, kïnë bo kinda dë kpe mï dɔyayi bine. Römöyï mï akugu yayi iya te gba kinza kogba bo dë Bɔkoꞌba ëdï ti mï këyï rɔ bo. 6Tine bɔtɔ mɔtɔ ɔꞌbɔ dë ma ꞌdɔ kïyëyï dökïꞌdï Bɔkoꞌba ŋgï tara kinza ma bɔ mo kiꞌdi dönï gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba. Römöyï bɔ ame këdï kumötu bo Bɔkoꞌba oꞌdɔkɔ kiꞌdi dönï ŋgï gɔmo rɔ ma laka Bɔkoꞌba ëdï kina ti kiꞌdi bi gomɔ ꞌba rɔmo ŋgï.
7Tiꞌdi dɔ gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba na kiꞌdi ꞌdɔ Nowa kuwö ma Bɔkoꞌba kose kpa bilaka ꞌdeni ti wa ame gba rɔ ma kɔwɔ bo koꞌja kïnë mo dë ne, kiꞌdi bo koꞌdɔ sorope löbu tɔmɔ rönnï yïmo ti bilaka abo ga. Tiꞌdi dɔ abo ꞌba Nowa na kileme ma laki ŋgï pili rɔ bɔ lende kënyë kina kiꞌdi Bɔkoꞌba koŋgɔ bo rɔ bɔ lende laka.
8Tiꞌdi dɔ gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba na kiꞌdi Abarayama kuwö dɔ Bɔkoꞌba kënyï di mï dɔyayi ꞌbënnï kari mï gɔ bi ame ꞌdɔ Bɔkoꞌba kari kiꞌdi ꞌjaa zi bo rɔ yayi abo ne. Bo ënyï ŋgï di mï dɔyayi ꞌbënnï bo kari kinza ma bo kikali bi ma bo këdï kari teyi mo. 9Gɔ tiꞌdi dɔ gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba Abarayama oloma ꞌdeni mï rö kilaka kɔzɔ bɔ löwö mï yayi nima Bɔkoꞌba kiya ꞌdeni tiꞌdi mo zi bo ne. Yisika ni ti Yakoba oloma ꞌdeni gbï yayi tara kɔzɔ bɔ löwö koꞌja Bɔkoꞌba kiya ra ŋgï te yayi nima ti këdï rɔ ëꞌbënnï. 10Römöyï Abarayama ëdï ti kɔmɔ kiꞌdi gɔ toloma mï gawo ame bɔ kiteri mo ti bɔ kubö mo na rɔ ŋere Bɔkoꞌba ne gɔ köꞌbö ŋgï ŋburu gɔ bi mo.
11Tiꞌdi dɔ gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba na kiꞌdi Abarayama kebe köyö kole koꞌja Sara kɔrɔ ra pa tara rɔ kɔtɔ bo köndë abo ꞌdeni kote. Bo omeri ŋgï wa ame Bɔkoꞌba kose ꞌdeni zïnnï ne ti koꞌdɔ rönï ŋgï rɔ ma laka. 12Gɔ lende mo na me Abarayama kɔtɔ kpökï mo tönë köndë ꞌdeni yaga rɔ töku ne kupö mo kënyï kara ŋgï konzi kɔzɔ këlu ꞌba mïtɔrɔ ni ti yayi lida ꞌba kpa mini löbu ame bɔtɔ kɔꞌbɔ dë tïtëtë mo ne tara.
13Lïjë bilaka naga nime ölë ga ꞌdeni pili mï meri ꞌbënnï mï tiꞌdi dönnï gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba gba kinza ma lïjë koꞌja yëyï löbu mo tönë Bɔkoꞌba kiteri ꞌdeni ꞌdɔ tiꞌdi mo zi bilaka abo ga ne. Tine lïjë oꞌja ꞌdeni ŋge tara rɔ ma kɔwɔ na lïjë ŋgï ti mï këyï gɔmo. Rönnï aya dë di bi tïdëkï lïjë rɔ bɔ löwö mï loma ꞌbënnï mï dɔyayi nime bine 14ame kinda ŋgï lïjë ëdï toma yayi mɔtɔ ame gɔ këdï zïnnï rɔ ëꞌbënnï ne. 15Dɔyayi ame lïjë kola ꞌdeni gönnï ne na dë kpe lïjë këdï komeri. Ma kiya te na lïjë këdï komeri lende mo ra dëne lïjë ti kënyï kuyï dönnï kileki kari teyi. 16Tine lïjë oꞌdɔkɔ dɔyayi ma laka ame kina rɔ dɔyayi ꞌba mïtɔrɔ ne. Kina rɔ Bɔkoꞌba aya dë gbï di zïnnï gɔ ame lïjë këdï kïdëkï bo rɔ Bɔkoꞌba ꞌbënnï ne römöyï bo ileŋo gawo ꞌdeni zïnnï koda lïjë.
17-18Tiꞌdi dɔ gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba na kiꞌdi Abarayama koꞌde Yisika toŋma mo rɔ akumu zi Bɔkoꞌba. Bɔkoꞌba iya ꞌdeni mɔlo zi bo te, “Ti Yisika na ti miꞌdi yi këddï rɔ ꞌbu löbu zi ma konzi.” Tine pele tara ɔdɔ Bɔkoꞌba kënyï kiyɔzɔ meri abo bo ilagi dë di bi toꞌde kole kɔtɔ kpökï abo nima rɔ akumu zi Bɔkoꞌba. 19Bo ïyënï ŋgï Bɔkoꞌba ti kɔꞌbɔ toja Yisika yaga di mï tölë. Kina me kɔzɔ dɔŋgala mo ŋgï tara Bɔkoꞌba oja Yisika ꞌdeni yaga zi bo di mï tölë.
20Tiꞌdi dɔ gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba na me kiꞌdi Yisika kose gɔ yëyï ame ga Bɔkoꞌba këdï koꞌdɔ zi kole abo ga Yakoba ni ti Esawu kada mɔtɔ ne.
21Tiꞌdi dɔ gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba na kiꞌdi Yakoba koꞌdɔ yëyï dɔ kole rïyö ꞌba Yesepa ga mï kada ꞌba tölë abo. Bo ënyï ꞌdeni kogbɔ rɔ bo ti përï abo bo kumötu Bɔkoꞌba.
22Tiꞌdi dɔ gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba na kiꞌdi Yesepa ɔdɔ bo kɔꞌbɔ tölë ꞌdeni kiya tɔdɔ ꞌba Yisarele di Ezipeto bo kose zïnnï ꞌdɔ lïjë kombi kiliŋba bo kari timo.
23Tiꞌdi dɔ gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba na kiꞌdi ꞌbu ꞌba Musa ni ti ma bo kusu dɔ bo ŋbö nyepe mo mota mï kada ma köyö bo ne. Lïjë oŋgɔ bo rɔ kole ma kele kina ŋgï iꞌdi lïjë kere rönnï dë kpe di zi lende ꞌba bɔ dɔliŋɔ.
24Tiꞌdi dɔ gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba na kiꞌdi Musa kilagi kinza kïdëkï bo dë rɔ kole ꞌba nyiti ꞌba bɔ dɔliŋɔ ꞌba Ezipeto nima koꞌja bo kïyöbu ꞌdeni yaga ne. 25Bo oza abo rɔ tombi gomɔ ti bilaka ꞌba Bɔkoꞌba di dɔ ame ꞌdɔ bo koloma ŋge mbowa rɔ lɔŋɔ mï lende kënyë. 26Bo omeri ꞌdeni ŋgï tombi gomɔ ꞌba tiꞌja kɔzɔ ꞌba Kurïsïtö ame Bɔkoꞌba këdï koja ne na laka di dɔ mɔri mbëmbë ꞌba mï dɔyayi ꞌba Ezipeto. Römöyï bo ëdï ti kɔmɔ kiꞌdi ꞌdɔ toꞌja bi gomɔ ꞌba rɔ bo di zi Bɔkoꞌba.
27Tiꞌdi dɔ gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba na kiꞌdi Musa kënyï kola Ezipeto. Bo ere a mɔtɔ rɔ dökïꞌdï kata ꞌba bɔ dɔliŋɔ nima dë kpe. Bo öꞌbö ŋgï ti mï këddï kɔzɔ iya te bo oꞌja kïnë Bɔkoꞌba kinza koꞌja dë mo nime ꞌdeni tara. 28Tiꞌdi dɔ gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba na kiꞌdi Musa kiyija gɔ toꞌdɔ karama ꞌba Pasaka zi Yisarele. Bo iya zïnnï gɔ lïjë kulï roma gɔ kpadörï ꞌbënnï ga kinza malayika ꞌba tölë kɔdɔ kupö kole dɔndende ꞌbënnï ga ra.
29Tiꞌdi dɔ gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba na kiꞌdi Yisarele ŋgï kumu dɔ Yöpö Kasi kebe mï dɔyayi ma këlë. Tine ɔdɔ Ezipeto kɔdɔ ma ꞌbënnï yɔ na mini kileki ŋgï piꞌdi kote dɔmo pili yaga.
30Tiꞌdi dɔ gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba na kiꞌdi tëlï ꞌba Yereko kulöru koꞌja Yisarele kiliŋgere ꞌdeni kuru dɔmo ŋbö töꞌdö mo dɔ modɔmorïyö. 31Tiꞌdi dɔ gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba na kiꞌdi Raba ꞌja bɔ rɔnyɔ tönë kɔmɔ ŋgï kinza kupö nï dë kɔtɔ ti bɔ kinza kuwö dɔ Bɔkoꞌba naga nima. Römöyï lɔko na kota bɔ kore ꞌba Yisarele rɔ ŋba.
32ꞌDɔ mïlërï nduwë timo? Tine kada ɔꞌbɔ ma dë kpe ꞌdɔ mïyëtï gɔ lende ꞌba Gideni ni ti Baraka ti Samosona ti Yepete ti Dawidi ti Samölë gbï ti bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba mɔtɔ ga. 33Mï tiꞌdi dönnï gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba lïjë oꞌdɔ ya ꞌdeni ti bɔ dɔliŋɔ pili lïjë kaꞌda. Lïjë oꞌdɔ lende laka ꞌdeni lïjë koꞌja yëyï mo tönë Bɔkoꞌba kose zïnnï ne. Lïjë otomo kpa tabïyö ni ꞌdeni teyi, 34lïjë kïyölu paꞌdo ma löbu naga, lïjë kɔmɔ di kpa kulu. Lïjë rɔ ma keŋme tine lïjë ebe kitigɔ yaga. Lïjë embe kɔzɔ ɔtɔ di mï ya lïjë kaꞌda bɔ kanya ꞌba bɔ löwö ni ŋgï lïjë koga kiriŋa. 35Tiꞌdi dɔ gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba na kiꞌdi ꞌja mɔtɔ ga kogba bilaka ꞌbënnï ga ame pa rɔ töku ne kindiŋi kïdïdï yaga zïnnï. Tine mɔtɔ ga ilagi ꞌbënnï dɔ ŋgölö na kölë ŋgï mï aŋɔŋi ꞌdɔ koja lïjë ꞌjaa mï lɔŋɔ ma laka di pötö tölë. 36ꞌBa ya mɔtɔ ga opɔtɔ komba. Kudödu mɔtɔ ga ti ziŋgiri kuꞌdu mï maboso. 37Uꞌdu lïjë ti döku kotopa mïnnï rïyö kupö lïjë ti mbele. Lïjë kulë ŋgï tara rɔ gɔ ŋbululu ŋge ti kilaka banya ni ti kamölö na gönnï kɔzɔ bɔ lisa kodɔ gomɔ rönnï koꞌdɔ kpɔŋi rönnï nime te. 38Dɔyayi ma kele kɔꞌbɔ tïnnï inza. Lïjë koloma ŋgï rɔ tulë kebe yï mökö kebe mï löŋgö döku ni. Bi ꞌba loma ꞌbënnï köꞌbö ŋgï mï tïꞌbörö ni ti gö.
39Tiꞌdi dönnï gɔ lende abo ꞌba Bɔkoꞌba iꞌdi bo ŋgï ti mï këyï rönnï. Tine pele yëyï mo tönë Bɔkoꞌba kose ne lïjë oꞌja dë gba. 40Römöyï Bɔkoꞌba iteri a ma laka ꞌdeni zize ꞌdɔ toꞌdɔ ze pili rɔ löbu kɔtɔ tïnnï.
12Loma Dɔ Dörï Bɔkoꞌba
1Ma ꞌbeze tine lïjë bɔ laja ma konzi tönë ga dɔgba bine ne na këdï ꞌdeni nati rɔ tidayi ze. Kina ti, donake wa ame ga këdï kirakpa rönnï kpa kɔri zize ne ti pili yaga. Dopepeke rɔze yaga di zi lende kënyë nime könyö ꞌdeni ŋgï gɔze ne. Dogbɔke rɔze laka ꞌdɔ dolɔlɔke di mï riŋa dölï nime mï loma ze. 2Diꞌdike kɔmɔze ti köꞌbö ŋburu dɔ Yësu ame bo na kodɔrɔ kɔri ꞌdeni zize tiꞌdi dɔze gɔ lende abo kokɔnyi ze ꞌdeni gbï yïmo ne. Pele mï tutötï bo tönë bo asi dë yaga di rɔ ndɔbɔ abo. Lende ꞌba lɔŋɔ nime këdï koda bo iꞌdi rɔ bo ŋgï kaya dë di bi tölë dɔ ŋgërï. Kina me leꞌjete bo këdï koloma ꞌdeni dɔ dörï Bɔkoꞌba.
3Omeri gɔ gomɔ nime Yësu kombi di kpa közï bɔ ndoꞌji bɔ lende kënyë ni ne te. Kina kinza kiꞌdi dökïꞌdï yï kombi dë kidaki ŋgï. 4Rɔ kopi ꞌbï mï lende kënyë ömö dë gba mï tölë. 5Lende ꞌba dökïꞌdï këddï tönë kiya zize bine kɔzɔ kole tara ne udölu ꞌdeni di dɔye? Ame kiya te, “Kole ma, ɔdɔ bo Bɔkoꞌba kileki ndoro ꞌbï döyï kinza keŋge dë yaga di rɔmo. Kina ɔdɔ bo kamo döyï kinza kotɔ dë ŋgï kporo. 6Römöyï ya ame ga pili bo kɔꞌɔ ne na bo këdï kamo dɔmo tara mɔlo. Ame ga bo kɔꞌɔ rɔ kole abo ga ne bo ëdï kiyandi mɔlo tara bo koꞌdɔ yida rɔmo.”
7Ombi gomɔ ꞌbï ga ti pili ti mï këddï römöyï ꞌbu na këdï rɔ tiyandi yi. Gomɔ nime iꞌdi ꞌdeni ŋgï kinda Bɔkoꞌba na këdï rɔ tiyandi yi nï kole abo. Tara ne kole mɔtɔ ëdï ame ꞌbu mo kiyandi dë koꞌdɔ yida rɔmo? 8Ɔdɔ kiya te kɔmɔ ma ꞌbëyï ŋgï du di mï gomɔ nime kinza ma koꞌja yi dë kɔzɔ ꞌba kole ma laki, nï ma ꞌbëyï nima ti kinza rɔ kole ma laka ɔtɔ. Nï kole mï maŋba na ka. 9ꞌBu ze ga ma mï dɔliŋɔ nime bine iyandi ze koꞌdɔ yida rɔze kɔꞌɔ na doroke lïjë. Ne ꞌbu yï ma löbu nime mïtɔrɔ ne ebe koro bo dë gɔ waꞌdi ꞌdɔ koꞌja dïdï ma ŋburuŋburu? 10ꞌBu ze ga ma mï dɔliŋɔ nime bine iyandi ze ti toꞌdɔ yida rɔze kɔꞌɔ gɔ wa ame ga lïjë koꞌdɔkɔ gɔ koꞌdɔ laka zïnnï ne. Ne ma ꞌba Bɔkoꞌba bo ëdï koꞌdɔ rɔ lende laka zize gɔ dëdïke gbï rɔ ma laka kɔzɔ ꞌba bo. 11Ɔdɔ akiyandi kömö zïyï mɔtɔ ebe kinda za yaga ꞌböwu rɔ gomɔ kinza kpe rɔ lɔŋɔ. Tine ame ga kiyandi ꞌdeni laka timo ti koꞌja kpa közïmo ŋgï rɔ lende këyï ꞌba bɔ lende laka ni.
12Kina ti, ombi kɔnyɔ yï ma kilada ꞌdeni mo nima tɔrɔ kogbɔ ndïyï ma kidaki nima yaga kitigɔ. 13Ileŋo kɔri kodɔrɔ zi ndïyï kinza ma kaꞌbo naga keŋme ra bërï, tine kileŋo lïjë yaga.
Loma Ti Lende Këyï
14Ogbɔ röyï toloma mï lende këyï ti ya ma laki pili toꞌdɔ mo ŋge rɔ lende laka ꞌba Bɔkoꞌba. Römöyï ɔdɔ koꞌdɔ dë tara toꞌja Bɔkoꞌba zïyï na ti kinza nati. 15Oŋgɔ röyï laka kinza kebe kɔcɔ ra yaga di mï kɔri ꞌba lende këyï ꞌba Bɔkoꞌba. Nï mɔtɔ oŋgɔ laka kinza kebe konza ŋgiraꞌda ma kata ne ra kebe tirasi bilaka. 16Oŋgɔ laka kinza këddï ra rɔ bɔ yërï ala kɔzɔ Esawu bɔ kinza koro Bɔkoꞌba tönë kugö rɔ löbu abo ꞌba kole dɔndende ŋgï dɔ lebe kɔtɔ ꞌba akonyo ne. 17Ikali ꞌdeni, di pötö mo ꞌböwu bo ileki tëgë ꞌdɔ ꞌbu bo koꞌdɔ yëyï zi bo. Tine ilagi ŋgï yaga di zi bo römöyï ɔꞌbɔ dë kpe zi bo tuyï yïmo bo koma pele ti tɔlɔ kɔmɔ bo.
18Inzake kɔzɔ ꞌba Yisarele tönë ga lïjë kako kömö ŋgï dɔ wa ame lïjë koꞌja ti kömönnï kuwö gbï ne. Lïjë ako ꞌdeni kömö dɔ döku ꞌba Sinayi ti paꞌdo köbö gbï ti mandölu ti lili ma kembe 19ti birɔ tapi ꞌba tɔtɔti ti mugu Bɔkoꞌba ma kilende. Kina ɔdɔ lïjë kuwö ꞌdeni tara tine lïjë omaꞌjo rönnï zi bo kinza kiꞌdi bo kilende dë kpe zïnnï. 20Römöyï köꞌdu kiꞌdi abo mo ga itigɔ ra kulöwö. Ame kiya te, “Ɔdɔ a ma kɔzɔ banya ni ti kamölö ni pele kosa rɔ döku nima kuꞌdu ŋgï kupö yaga ne.” 21Kïnë mo iꞌdi bilaka kere kulöwö, Musa kiya ŋgï te, “Ma rɔ tikere. Rɔma ëdï kïlëꞌdï.”
22Tine kpe ma ꞌbeye ömöke ꞌdeni dɔ döku ꞌba Ziyona, gawo Yerosalema ame mo mïtɔrɔ, liŋɔ ꞌba Bɔkoꞌba bɔ dïdï ne, ti tïndï ꞌba malayika ma konzi. 23Ömöke ꞌdeni mï ŋbele ꞌba kole dɔndende ꞌba Bɔkoꞌba ame ga kugu möyï mo ꞌdeni mï buku ꞌba dïdï ne. Ömöke ꞌdeni zi Bɔkoꞌba bɔ toꞌdɔ burë kodɔrɔ dɔ bilaka pili, gbï zi bɔ lende laka ma mɔlo tönë ga bo kiꞌdi lïjë ꞌdeni këdï kɔzɔ bo gbï tara ne. 24Ömöke ꞌdeni gbï zi Yësu bɔ koꞌde lömu laꞌja zize, roma bo kulï ꞌdeni rɔze turögö ze. Roma nime udu dë kɔzɔ ꞌba Abele, tine udu ꞌba bo gɔ wa ma laka zize.
25Oŋgɔke rɔye laka kinza kebe kilagike lende ꞌba Bɔkoꞌba ame bo këdï kilende ziye ne dë. Ya ma dɔgba tönë ga kilagi lende abo di dɔ döku bine ne, lïjë okpe dë du te yaga di mï gomɔ mo. Ne ɔdɔ dilagike ma ꞌbeze lende ame di mïtɔrɔ ne, ti döpuke yala di kpa gomɔ mo? 26Mï kada nima yayi mugu bo ma kudu iyaya yayi ꞌdeni. Kina me leꞌjete bo iya te, “Ti miyaya dɔyayi ni ti mïtɔrɔ ŋge mï kɔtɔ nati.” 27Tine ame bo iya te, “Ŋge mï kɔtɔ nati.” Omba kina me kileme ꞌdeni wa naga nime pili koꞌba ne ti kiyaya gɔmo ꞌdeni ŋgï kona yaga, tine ꞌdɔ ma kinza kiyaya mo ga na ŋge koloma.
28Kina dolomake ti, ti mï këyï. Bɔkoꞌba ëdï kiꞌdi ŋere löbu abo zize ame kinza kiyaya dë ne. Doroke bo Bɔkoꞌba ti dumötuke bo kɔzɔ akoꞌdɔkɔ abo. 29Römöyï bo Bɔkoꞌba ze na rɔ paꞌdo ma kitene wa kudï ꞌdoyi.
13Ndose
1Öꞌböke ti ŋburu tɔꞌɔ löndö ye ga. 2Kinza kolake gɔ tota bɔ löwö rɔ ŋba dë. Römöyï ya mɔtɔ ga pele ota malayika ꞌdeni rɔ ŋba kinza ma kikali gɔmo. 3Omerike ya ma tönë ga koloma mï maboso ne te, ŋgï kɔzɔ iya te kpe na mï maboso tïnnï tara. Omerike ya ma tönë ga mï gomɔ ne te, ŋgï kɔzɔ iya te kpe na ꞌdeni mï gomɔ kɔzɔ ꞌbënnï tara.
4Rɔ kogbe kiꞌdi lende mo këdï rɔ ma koro. Mëꞌdë ni ti ꞌja kindaꞌba ga lende mo laka. Römöyï Bɔkoꞌba ëdï kodɔ karama dɔ bɔ yërï ni kada mɔtɔ.
5Kinza köꞌbö dë tombi dökïꞌdï yï gɔ lende ꞌba gïrïsï. Wa ame këddï ꞌdeni timo iꞌdi lende mo kɔꞌbɔ yi. Römöyï Bɔkoꞌba iya ꞌdeni te, “Minza mola yi. Minza milagi di röyï.” 6Kina dolomake ti, ti mï këddï gɔ diyake te, “Ŋere Bɔkoꞌba na rɔ bɔ kɔnyi ma. Minza mere kpe. Bilaka lesi inza kɔꞌbɔ toꞌdɔ ɔtɔ zö.”
7Omerike bɔ dɔ kanisa ma mɔlo tönë ga koloma rɔ tiya laja ꞌba Bɔkoꞌba ziye ne te. Loma ꞌbënnï ga ti tölë mo, omerike te. Kina ꞌdɔ kindaꞌbake gbï kɔzɔ ma ꞌbënnï tara mï tiꞌdi dɔye gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba. 8Römöyï Yësu Kurïsïtö uyï rönï dë. Bo öꞌbö ꞌdeni tara tipiyara ene gbï tara tɔne nduwë ŋbö rɔ ŋburuŋburu.
9Kinza kolake dɔ kupö akiyandi ma löwö mɔtɔ ga dë kotɔ ye yaga di mï kɔri. A ma ꞌdɔ kiꞌdi dökïꞌdï këddï ziye na rɔ lende këyï ꞌba Bɔkoꞌba. Dölëtï gɔ lende ꞌba akonyo naga nima okɔnyi lïjë bɔtɔ bɔ koro mo ga dë du te.
10Ma ꞌbeze dëdïke ꞌdeni ti kpa közï kiꞌdi zi Bɔkoꞌba ame lïjë bɔ akumu mo tönë ga mï rö mo yayi ne kosa akonyo mo dë du te kpënnï. 11Bɔ akumu ma löbu ꞌbënnï mo ga öꞌbö toꞌde roma yërï na mï gɔ bi ma koro mo rɔ kpa közï kiꞌdi zi Bɔkoꞌba gɔ lende kënyë ꞌba bilaka. Tine yida mo oŋma ŋbö yaga mökö di mï taya ꞌbënnï mo. 12Kina me ꞌdeni gbï tara, Kurïsïtö ölë ꞌdeni ŋbö mökö yaga di mï gawo ꞌdɔ roma bo kurögö bilaka pili yaga kɔpɔ. 13Kina ti, dënyïke dɔdɔke yaga di mï taya ꞌba bɔ mo ga darike zi bo ꞌdɔ laŋa tönë kodɔ rɔ bo ne kodɔ gbï rɔze. 14Römöyï dinzake ti gawo ma ŋburu mï dɔyayi bine. Dëdïke rɔ toma gawo ame këdï kako ꞌjaa kada mɔtɔ ne.
15Kina ti, gɔ lende ꞌba Yësu döꞌböke ti ŋburu tïlëlu Bɔkoꞌba. Akïlëlu na rɔ kpa közï kiꞌdi ꞌbeze ꞌba ya ma këdï kïdëkï bo rɔ ŋere naga. 16Tine kinza kola gɔ toꞌdɔ lende laka ti tokɔnyi bilaka dë römöyï kina rɔ kpa közï ma kïyëyï dökïꞌdï Bɔkoꞌba.
17Ya ame ga mbiri rɔ bɔ dɔye mï kanisa ne, uwöke dɔmo. Lïjë na këdï koŋgɔ gɔye römöyï lïjë na ti kïyëtï gɔ lende ꞌbe ga kada mɔtɔ kɔmɔ Bɔkoꞌba. Iꞌdike lïjë koꞌdɔ ndɔbɔ nime ti mï këyï kinza meri gɔ lende ꞌba kinza tuwö dönnï. Römöyï ma tara inza kokɔnyi ye.
18Umötuke nduwë gɔze. Dikali ŋgï dinza rɔ toꞌdɔ lende kënyë, tine doꞌdɔkɔ loma ze gɔ köꞌbö rɔ ma laka. 19Kina ma rɔ dɔ kiteli mo mititi ye pili ꞌdɔ kumötuke gɔma gɔ Bɔkoꞌba kileki ma welo ziye yayi.
Mötu
20Ee, bo Bɔkoꞌba bɔ lende liya kokɔnyi ye. Bo na kombi Yësu ŋere ze bɔ kɔnyi ma löbu koja yaga di mï tölë gɔ lende ꞌba roma Yësu ame lömu ma ŋburuŋburu abo kɔrɔ ꞌdeni ŋburu dɔmo ne. 21Bo kiꞌdi lende laka abo ti pili ziye toꞌdɔ akoꞌdɔkɔ abo. Bo kiꞌdi Yësu Kurïsïtö koꞌdɔ ndɔbɔ mïze ꞌdɔ dïyëyïke dökïꞌdï bo. Rɔ löbu këdï zi bo Yësu nduwë rɔ ŋburuŋburu. Amini.
22Löndö ma ga, mugu wa naga nime ꞌdeni tiꞌdi dökïꞌdï këddï timo ziye. Momaꞌjo rɔma ziye, uwöke dɔmo ti mï këyï römöyï lende mo ka le ŋgï mbowa. 23Miꞌdi ame ziye tikali mo, ope löndö ze Timatiyo ꞌdeni yaga di mï maboso. Ɔdɔ bo kömö gïrï naga nime zö bine, ti dari kɔtɔ ti bo ziye yayi.
24Umötöke bɔ dɔ kanisa ma yayi naga nima pili ti möyï ma ti bilaka ꞌba Bɔkoꞌba pili. Bilaka ma Italiya umötö ye.
25Lende këyï ꞌba Bɔkoꞌba koloma tiye pili.