Buku ꞌBa
TISAKI
1Toꞌba Dɔliŋɔ
1Di bi tisaki mo Bɔkoꞌba oꞌba mïtɔrɔ ni ti dɔliŋɔ. 2Tine dɔliŋɔ ŋgï du tara kinza bi tɔ mo, mandölu ma dɔ kiteli na kutuꞌbö dɔ matïrï ꞌba mini. Kina Nyï Kɔtɔ Laka ꞌba Bɔkoꞌba na koloma rɔ tiliŋgere kebe bi dɔ mini. 3Tine Bɔkoꞌba iya te, “Iꞌdi bi kɔpɔ këdï.” Kina bi kɔpɔ kɔdɔ ŋgï. 4Bɔkoꞌba ti mï këyï gɔ ame bo koŋgɔ ꞌdeni këdï laka, na bo koza bi kɔpɔ yaga di rɔ mandölu. 5Bo ïdëkï bi kɔpɔ rɔ bi këzë kina bo ïdëkï mandölu nima ŋgï rɔ korɔndɔ. Tine na dɔkɔpiyari kiteli dɔŋbɔ kuyï rönï. Ama na rɔ töꞌdö ma dɔgba.
6Tine Bɔkoꞌba iya te, “Iꞌdi a mɔtɔ këdï mï zana mini ꞌdɔ koza mï mini yaga bi rïyö.” 7Kina bo koꞌdɔ a mɔtɔ koza mini ame bërï di rɔ ma koloma tɔrɔ ꞌdɔ kaꞌdi nima. Kina koꞌdɔ rönï ŋgï tara. 8Bɔkoꞌba ïdëkï wa nima rɔ mïtɔrɔ. Tine na dɔkɔpiyari kiteli dɔŋbɔ kuyï rönï. Ama na rɔ töꞌdö ma dɔ rïyö.
9Tine Bɔkoꞌba iya te, “Iꞌdi mini ma bërï nime kotɔtɔ kpënnï bi kɔtɔ, kina iꞌdi yayi ma sari kɔdɔ.” Kina koꞌdɔ rönï ŋgï tara. 10Bo ïdëkï yayi ma sari rɔ dɔyayi, kina bo ïdëkï mini ma kotɔtɔ kpënnï bi kɔtɔ naga nima rɔ yöpö. Bɔkoꞌba ti mï këyï gɔ ame bo koŋgɔ ꞌdeni këdï laka. 11Tine Bɔkoꞌba iya te, “Iꞌdi dɔyayi koja dɔkomali wa ma këdï kötu naga, dɔkomali wa ma këdï kana rɔ ꞌjɔ ti ma këdï kana ꞌbënnï rɔ döŋgërï naga.” Kina koꞌdɔ rönï ŋgï tara. 12Dɔyayi oja dɔkomali wa ma këdï kötu naga, dɔkomali wa ma këdï kana rɔ ꞌjɔ ti ma këdï kana ꞌbënnï rɔ döŋgërï naga ꞌdɔ lïjë pili kana gɔ kïnë lïjë ga. Bɔkoꞌba ti mï këyï gɔ ame bo koŋgɔ ꞌdeni këdï laka. 13Tine na dɔkɔpiyari kiteli dɔŋbɔ kuyï rönï. Ama na rɔ töꞌdö ma dɔ mota.
14Tine Bɔkoꞌba iya te, “Iꞌdi bi kɔpɔ këdï mïtɔrɔ gɔ koza bi këzë di rɔ korɔndɔ. Iꞌdi lïjë këdï rɔ akileme bi këzë ti kɔmɔ kɔɔ gbï ti töꞌdö ꞌba ꞌdɔ karama pili kisaki rönnï. 15Iꞌdi lïjë toyi bi di mïtɔrɔ kako dɔyayi.” Kina koꞌdɔ rönï ŋgï tara. 16Bɔkoꞌba iꞌdi bi kɔpɔ löbu këdï rïyö. Bo iꞌdi kada ꞌbënï rɔ ma löbu rɔ ŋere ꞌba dɔ bi këzë, tine nyepe ꞌbënï rɔ ŋere ꞌba dɔ korɔndɔ. Kina bo kiꞌdi këlu ni gbï. 17Bo iꞌdi bi kɔpɔ naga nime mïtɔrɔ ꞌdɔ koyi bi dɔyayi 18ꞌdɔ këdï rɔ ŋere ꞌba dɔ bi këzë ni ti korɔndɔ, gɔ koza bi kɔpɔ yaga di rɔ bi kölu. Bɔkoꞌba ti mï këyï gɔ ame bo koŋgɔ ꞌdeni këdï laka. 19Tine na dɔkɔpiyari kiteli dɔŋbɔ kuyï rönï. Ama na rɔ töꞌdö ma dɔ sowɔ.
20Tine Bɔkoꞌba iya te, “Iꞌdi wa ame ga ti dïdï yïmo ne konzi koso mï mini, kina iꞌdi yali köpu ti kebe tɔrɔ.” 21Kina Bɔkoꞌba koꞌba dɔkomali kuruku löbu ꞌba mï mini ti wa mɔtɔ ga ame ti dïdï yïmo ne ame ga pili këdï kele kebe mï mini ti dɔkomali yali pili. Bɔkoꞌba ti mï këyï gɔ ame bo koŋgɔ ꞌdeni këdï laka. 22Kina bo koꞌdɔ yëyï zïnnï, iya te, “Arake konzi kogba mï mini, kina yali gɔ kara konzi mï dɔyayi.” 23Tine na dɔkɔpiyari kiteli dɔŋbɔ kuyï rönï. Ama na rɔ töꞌdö ma dɔ muyï.
24Tine Bɔkoꞌba iya te, “Iꞌdi dɔyayi koja dɔkomali yërï pili, yërï ꞌba liŋɔ ti ꞌba mökö, ti wa ma titi ma këdï kele kebe bërï naga.” Kina koꞌdɔ rönï ŋgï tara. 25Bɔkoꞌba oꞌba dɔkomali yërï ꞌba liŋɔ pili ti ꞌba mökö, ti wa ma titi ame ga pili këdï kele kebe bërï mï dɔyayi naga. Bɔkoꞌba ti mï këyï gɔ ame bo koŋgɔ ꞌdeni këdï laka.
26Tine Bɔkoꞌba iya te, “Iꞌdi doꞌba bilaka lesi kɔzɔ ze te, ꞌdɔ lïjë këdï ti közï kakpa dɔ kenze ꞌba mï mini, dɔ yali ma këdï köpu kebe tɔrɔ, dɔ yërï ꞌba liŋɔ ti ꞌba mökö, pili dɔ wa ma këdï kele kebe bërï mï dɔyayi naga.” 27Kina bo koꞌba bilaka lesi gɔ kïnë abo ꞌba Bɔkoꞌba ꞌdɔ lïjë këdï kɔzɔ bo tara. Bo oꞌba lïjë rɔ bɔtɔni ni ti ꞌja. 28Kina bo koꞌdɔ yëyï zïnnï, iya te, “Arake konzi kogba mï dɔyayi pili, kindaꞌbake közï kakpa ꞌba dɔmo. Miꞌdi ye tëdï ti közï kakpa dɔ kenze ꞌba mï mini, dɔ yali ma këdï köpu kebe tɔrɔ, dɔ wa pili ma ti dïdï ame ga këdï kiliŋgere mï dɔyayi.” 29Bo iya te, “Miꞌdi wa ame ga këdï kana rɔ ꞌjɔ ne ꞌdeni ziye mï dɔyayi pili gbï ti ma këdï kana rɔ döŋgërï naga ziye rɔ akonyo. 30Tine zi yërï ꞌba mï dɔyayi pili, ti yali ma këdï köpu kebe tɔrɔ, ti wa ma titi këdï kele kebe bërï mï dɔyayi ame ga pili ti dïdï yïmo ne, miꞌdi mbili wa ma kunzï ꞌdeni zïnnï rɔ akonyo.” Kina koꞌdɔ rönï ŋgï tara. 31Bɔkoꞌba oŋgɔ wa ame ga pili bo koꞌba ne, kina bo ti mï këyï gɔmo. Tine na dɔkɔpiyari kiteli dɔŋbɔ kuyï rönï. Ama na rɔ töꞌdö ma dɔ modɔɔkɔtɔ.
21Tine ote toꞌba mïtɔrɔ ni ti dɔyayi ꞌdeni pili ti wa mo ga ame bo kiyija ne. 2Mï töꞌdö dɔ modɔmorïyö tine Bɔkoꞌba ote ndɔbɔ pili abo ga ma bo koꞌdɔ ꞌdeni, na bo kindawo rɔ bo mï töꞌdö nima. 3Gɔ köꞌdu mo na bo koꞌdɔ yëyï zi töꞌdö dɔ modɔmorïyö koweli yaga rɔ töꞌdö ma laka, römöyï mï kada nima na bo Bɔkoꞌba kindawo rɔ bo di pötö ndɔbɔ pili abo ga ame bo koꞌdɔ ꞌba toꞌba wa pili ne. 4Tisaki ame ꞌdɔ kiꞌdi mïtɔrɔ ni ti dɔliŋɔ koꞌba rönï ne na kɔzɔ wa nima tara.
Mï kada ma ŋere Bɔkoꞌba koꞌba mïtɔrɔ ni ti dɔliŋɔ, 5a mɔtɔ rɔ ŋgërï ni inza kina kupö ötu dë gbï römöyï bo iꞌdi tɔrɔ dë gba kaꞌdi, kina bɔtɔ mɔtɔ inza gbï ma ꞌdɔ korɔꞌdɔ yayi. 6Tine mini oloma tunzuꞌdï kako di mï yayi bërï kiyaꞌji dɔyayi. 7Tine na ŋere Bɔkoꞌba kogba yayi di mï dɔyayi koꞌba rɔ bilaka, kina bo kome lili ꞌba tiꞌdi dïdï kano mo kina bilaka nima ŋgï ti dïdï yïmo.
Nyaka ꞌBa Edene
8Tine na ŋere Bɔkoꞌba kïdïyë nyaka mï Edene kapa kari yïbï. Kina bo kiꞌdi bilaka tönë bo koꞌba ne koloma yïmo yayi. 9Bo iꞌdi dɔkomali ŋgërï ma kïnë kele ame ga këdï kana döŋgërï ma kele rɔ akonyo ne kötu di mï yayi mï gɔ bi nima yayi. Mï zana nyaka nima ŋgërï ëdï yayi rɔ ŋgërï ꞌba tiꞌdi dïdï tine mɔtɔ rɔ ŋgërï ꞌba tiꞌdi ꞌdɔ tikali wa ma laka ni ti wa ma kënyë. 10Yöpö oga rönï kɔlɔ kebe mï Edene kiyaꞌji mï nyaka nima. Di gönyï Edene yayi na koza dönï sowɔ. 11Yöpö ma dɔgba mo na rɔ ame kïdëkï rɔ Pisona ne, ɔlɔ ꞌbënï kebe mï dɔyayi ꞌba Awila. 12Gɔ bi nima na ti yamo ma köbököbö ma laka kulöwö teyi gbï ti ama kato kele ti lele ma kïnë köbö naga. 13Yöpö ma mï rïyö mo na rɔ Giyona, ɔlɔ ꞌbënï kebe mï dɔyayi ꞌba Kusa pili. 14Tine yöpö ma mï mota mo na rɔ Idekele, ɔlɔ ꞌbënï kebe kapa Asura ma kari yïbï. Yöpö ma mï sowɔ mo na rɔ Epurate.
15Kina ŋere Bɔkoꞌba kiꞌdi bilaka tönë mï nyaka ꞌba Edene yayi toꞌdɔ ndɔbɔ yïmo gbï toŋgɔ gɔmo. 16Ŋere Bɔkoꞌba ose gɔmo zi bɔ nima, iya te, “Döŋgërï ꞌba mï nyaka nime pili onyo rɔ dɔ ŋgölö, 17tine ŋgërï ꞌba ꞌdɔ tiꞌdi tikali wa ma laka ni ti wa ma kënyë nima kinza konyo dë, ɔdɔ konyo mï kada mo tɔ nima yɔ na këddï kölë ŋgï yaga.”
18Tine ŋere Bɔkoꞌba iya te, “Ele dë ꞌdɔ bɔ nime koloma ŋge kutu nï te, mëdï moꞌdɔ lëpï bo ma koriya ti bo ꞌdɔ koꞌdɔ ndɔbɔ ti bo.” 19Kina Bɔkoꞌba kogba yayi di mï dɔyayi koꞌba dɔkomali yërï pili rɔ gɔmo ti yali pili koꞌde kako zi bilaka tönë ꞌdɔ koŋgɔ ɔdɔ bo ti kïdëkï möyï mo ga rɔ waꞌdi. Gɔ köꞌdu mo na möyï ame ga pili bo kïdëkï wa naga nima timo ne na kɔrɔ ŋgï rɔ möyï mo ga. 20Kina bɔ nima koyi möyï ŋgï dɔ yali pili kpaki ti yërï pili. Tine ma kɔtɔ mɔtɔ mo te inza du rɔ lëpï ma laka ame ŋgï ꞌdɔ koꞌdɔ ndɔbɔ ti bo.
21Tine na ŋere Bɔkoꞌba kiꞌdi töꞌdö ma kinza kiya kindaꞌba bɔ tönë ŋgï. Kina ɔdɔ bɔ nima köꞌdö ꞌdeni tara tine na bo kogba kɔmɔ liye mo ma kɔtɔ di kpa yɔki mo kololi pötö mo teyi. 22Kina bo koꞌba liye tönë bo kogba ne rɔ ꞌja koꞌde kako zi bɔ nima. 23Bɔ tönë iya te, “Ee, ame na ꞌdeni rɔ kiliŋba di mï kiliŋba ma, yida di mï yida rɔma, ti kïdëkï möyï nï rɔ ꞌja, römöyï ogba lɔko di rɔ bɔtɔni.”
24Gɔ köꞌdu mo na me ꞌdɔ köꞌbö ꞌdeni zi bɔtɔni këdï kënyï di yɔki ꞌbu nï ni ti mönï, kari kodɔꞌbɔ rönï ti ꞌja ꞌbënï kina lïjë kpaki rïyö ꞌdeni rɔ a kɔtɔ.
25Mï kada nima bɔ nima lïjë ti ꞌja mo nima kpaki rɔ gɔ ŋbululu, tine rönnï aya dë.
3Tako ꞌBa Lende Kënyë
1Murë na rɔ yërï ma kënyë kandi kebe yërï ma laki mɔtɔ ga ame pili ŋere Bɔkoꞌba koꞌba ne. Bo ititi ꞌja nima, iya te, “Bɔkoꞌba iya ŋgï ziye rɔ ma laka tëgë kinza konyoke döŋgërï ꞌba mï nyaka nime dë?”
2ꞌJa nima iya te, “Döŋgërï ꞌba mï nyaka nime pili dëdï donyo, 3tine ŋgërï ma mï zana nyaka nime ꞌdë Bɔkoꞌba iya te kinza donyo dë, kina kinza dosa rɔmo dë gbï. Ɔdɔ donyo dëdï dölë.”
4Murë iya zi ꞌja nima, iya te, “Bëtï na, ölëke dë. 5Bɔkoꞌba iya tara römöyï bo ikali ɔdɔ konyoke kɔmɔye ëdï kɔpɔ këddïke gbï kɔzɔ bo Bɔkoꞌba tara tikali wa ma laka ni ti wa ma kënyë.”
6Kina ɔdɔ ꞌja nima koŋgɔ ŋgërï tönë ŋgï rɔ akonyo ma laka, kïnë mo gbï rɔ ma kele, kina gbï rɔ ŋgërï ame këdï kiꞌdi wa tikali lende tine, lɔko iteꞌde ma kana mo ŋgï konyo, kina lɔko kiꞌdi mɔtɔ gbï zi mëꞌdë nï konyo. 7Kina ɔdɔ lïjë konyo ꞌdeni tine kömönnï ɔpɔ ŋgï lïjë kikali ma lïjë këdï rɔ gɔ ŋbululu. Kina lïjë kuru mbili këlu ŋgï kutuꞌbö gönnï.
8Mï dɔkɔpiyari ꞌdeni tine na lïjë kuwö birɔ ŋere Bɔkoꞌba këdï kiliŋgere kebe mï nyaka yayi. Kina lïjë kusu dönnï ŋgï yaga di zi bo mï löŋgö ŋgërï. 9Tine ŋere Bɔkoꞌba ïdëkï bɔ nima, iya te, “Ëddï yala?”
10Bo iya te, “Muwö birɔ yï di mï nyaka bine na ma rɔ tikere römöyï mëdï rɔ gɔ ŋbululu kina me musu dɔma yaga di zïyï.”
11Bɔkoꞌba iya te, “Yë na kiya zïyï kiya te ëddï rɔ gɔ ŋbululu? Döŋgërï tönë mose gɔmo zïyï miya te kinza konyo dë ne na konyo ꞌdeni?”
12Bɔ nima iya te, “ꞌJa nime kiꞌdi lɔko tö bine ne lɔko iꞌdi döŋgërï nima ꞌdeni zö monyo.”
13Kina ŋere Bɔkoꞌba kititi ꞌja nima, iya te, “Waꞌdi na me koꞌdɔ te ne?”
ꞌJa nima iya te, “Murë na kuꞌbölu ma kiꞌdi monyo.”
Sönö
14Ŋere Bɔkoꞌba ilende zi murë, iya te, “Gɔ köꞌdu nime koꞌdɔ ne nï ꞌdeni ti sönö di mï löŋgö yërï ma laki naga nime pili. Ti kele ꞌbëyï ti dɔ mïyï. Ti konyo ꞌbëyï rɔ lupu mï kada ꞌba loma ꞌbï pili. 15Mëdï miꞌdi ye koꞌjike rɔye ti ꞌja nime. Mï löŋgö kupö yï ti köꞌbö rɔ ya ti ꞌbënï. Lïjë ti kututu döyï kina ti kuyï kpëyï koga burutu lïjë.”
16Tine Bɔkoꞌba iya zi ꞌja nima, iya te, “Mëdï miꞌdi gomɔ ma löbu këdï zïyï mï löyö, kina ti köyö kole ŋgï rɔ ma kɔꞌɔ ti gomɔ. Tine pele tara nï gba ꞌbiri toꞌdɔkɔ mëꞌdë yï. Kina bo ti këdï rɔ bɔ döyï.”
17Tine zi bɔtɔni mo bo iya te, “Ebe kuwö dɔ ꞌja ꞌbï kiꞌdi konyo döŋgërï nime mose gɔmo zïyï, miya te, kinza konyo dë ne. Gɔ köꞌdu mo sönö ëdï ꞌdeni mï yayi. Ti koꞌdɔ ndɔbɔ ti gomɔ tiꞌdi yayi koja akonyo zïyï mï kada ꞌba loma ꞌbï pili. 18Yayi ti koja kono ti wuru kina ti konyo dɔyilo ꞌba yï mökö. 19Ti koꞌdɔ ndɔbɔ ti tende ꞌba röyï tiꞌdi yayi koja akonyo zïyï ŋbö kömö mï kada ꞌbï kileki mï yayi nime kogba yi di yïmo ne. Nï yayi na kina ti kileki gbï mï yayi.”
Möyï Awa
20Bilaka nima rɔ Adama ne ïdëkï möyï ꞌja abo nima rɔ Awa, ꞌjɔ ꞌba lende mo tëgë “Ma dïdï,” römöyï lɔko na rɔ ma ꞌba bilaka lesi pili. 21Kina ŋere Bɔkoꞌba koꞌdɔ kilaka rɔ bɔŋgɔ zi Adama ni ti ꞌja abo kusu gönnï.
Toga Adama Ni
22Tine ŋere Bɔkoꞌba omeri iya te, “Bilaka nime ꞌdeni kɔzɔ ze tikali wa ma laka ni ti ma kënyë. Ola bo dë kpe bine kinza bo kari koja közï bo kiteꞌde döŋgërï ma ꞌba tiꞌdi dïdï nima ra gbï konyo kinza kiꞌdi bo koloma köꞌbö rɔ ŋburuŋburu.” 23Kina bo koga Adama ni ŋgï yaga di mï nyaka ꞌba Edene kari torɔꞌdɔ yayi ma tönë kogba bo di yïmo ne. 24Bo oga bilaka nima yaga di mï nyaka nima yayi kina bo kiꞌdi malayika ꞌba toda bi kapa ma kari yïbï gbï ti mbele ma köbö rɔ paꞌdo köꞌbö tuyï kpënï kuŋguŋgu dɔ bi toko toda bi di rɔ ŋgërï ꞌba tiꞌdi dïdï nima.
4Kayina Ni Ti Abele
1Adama ni indaꞌba dönnï ti ꞌja abo Awa kina lɔko kɔmɔ köyö kole bɔtɔni. Lɔko iya te, “Moꞌja kole ꞌdeni ti kɔnyi ꞌba Bɔkoꞌba.” Kina lɔko kïdëkï möyï mo ŋgï rɔ Kayina, ame kiya te “Moꞌja ꞌdeni.” 2Di pötö mo ꞌböwu na lɔko köyö löndö mo Abele. Tine Abele rɔ bɔ koda kamölö, Kayina ꞌba bo rɔ bɔ korɔꞌdɔ nyaka.
3Mï kada mɔtɔ tine na Kayina koꞌde wa ꞌba mï nyaka abo rɔ kpa közï zi Bɔkoꞌba. 4Abele oꞌde ꞌba bo rɔ kole kamölö abo ame ga rɔ dɔ tapi ne, kumu koꞌde bi ma lakalaka mo ga rɔ kpa közï zi Bɔkoꞌba. Kina Bɔkoꞌba ti mï këyï rɔ Abele kutï gɔ kpa közï kiꞌdi mo, 5tine ilagi yaga di rɔ Kayina ti kpa közï kiꞌdi ma ꞌba bo. Gɔ köꞌdu mo na Kayina kënyï ŋgï rɔ ꞌdïrï koworo rönï.
6Bɔkoꞌba iya te zi Kayina, “Waꞌdi na nï rɔ ꞌdïrï tara gɔmo? Waꞌdi na koworo röyï kulöwö tara gɔmo? 7Ma këdï koꞌdɔ ra laka dëne inza kutï göyï? Kina me ɔdɔ koꞌdɔ dë laka lende kënyë orɔ dönï ꞌdeni ŋɔli kpadörï ꞌbï, oꞌdɔkɔ ꞌdɔ kaꞌda yi ne tine ti kaꞌda bo ŋgï.”
8Kayina iya te zi bɔ löndö bo Abele, “Ako dari mï nyaka.” Di mï nyaka yayi na Kayina kuyï kpënï ŋgï dɔ löndö bo Abele kupö yaga.
9Bɔkoꞌba ititi bo, iya te, “Löndö yï Abele ëdï yala?”
Bo iya te, “Mikali dë. Ma na rɔ mambïlëŋï ꞌba löndö ma mo?”
10Bɔkoꞌba iya te, “Gɔ waꞌdi na koꞌdɔ wa nime te? Birɔ ꞌba roma löndö yï udu ꞌdeni di mï yayi ŋbö kömö mbili ma kɔzɔ birɔ ame këdï kudu ꞌdɔ kopi dɔkolo mo ne. 11Usönö yi ꞌdeni di mï yayi nime kobe kpënï ꞌdeni tuwë roma löndö yï di közïyï ne. 12Ɔdɔ korɔꞌdɔ pele inza koja wa kpe zïyï. Ti koloma rɔ bɔ kinza liŋɔ tulë kebe mï dɔyayi.”
13Kayina iya zi Bɔkoꞌba, iya te, “Karama nime kodɔ dɔma ne ꞌdeni ŋgï rɔ dɔ kiteli mɔꞌbɔ dë ꞌdɔ tombi mo. 14Oga ma ꞌdeni tɔne yaga di rɔ torɔꞌdɔ yayi, kina gbï ꞌdeni yaga di kömöyï. Ma ꞌdeni rɔ bɔ kinza liŋɔ tulë kebe mï dɔyayi, bɔtɔ mɔtɔ ame kondɔsɔ tö ne ti kupö ma ŋgï.”
15Bɔkoꞌba iya te, “Inza tara, ɔdɔ bɔtɔ mo kupö yi, mëdï modɔ karama ma dɔ kiteli dɔmo ŋbö mï modɔmorïyö kpa dɔkolo mo.”
Kina Bɔkoꞌba koꞌdɔ kïnë rɔ Kayina ꞌdɔ kota gɔmo di zi bɔtɔ ame kondɔsɔ timo ne di bi tupö mo. 16Kina Kayina kënyï ŋgï kari yaga di kɔmɔ Bɔkoꞌba kari koloma mï dɔyayi mɔtɔ kïdëkï rɔ “Tulë” kapa Edene ma kari yïbï.
Kupö Kayina
17Kayina ni indaꞌba dönnï ti ꞌja abo di yayi na lɔko kɔmɔ köyö Enoka. Mï kada nima na Kayina kubö gawo koyi möyï kole abo Enoka dɔmo. 18Kina Enoka köyö Irada, Irada öyö Mëkuyëlë, Mëkuyëlë öyö Mëtusëla, Mëtusëla öyö Lemeke. 19Tine Lemeke ogbe ꞌja rïyö rɔ Ada ni ti Zila. 20Ada öyö Yabala, bo na rɔ yï lïŋgï ꞌba ya ma kindaꞌba kabi ꞌba yërï këdï koloma mï rö kilaka naga. 21Möyï löndö bo rɔ Yubala, bo na rɔ yï lïŋgï ꞌba ya ame ga rɔ bɔ komba tɔmo gbï rɔ bɔ tome more ne. 22Zila öyö Tubalakayina, bo na rɔ bɔ kuku wa pili di mï ꞌbïlëŋï ni ti yamo. Lëmï bo möyï mo rɔ Nama.
23Lemeke oba zi ꞌja abo ga, iya te,
“Ada kpe ti Zila, uwöke dɔma.
Ojeke mbili ye gɔ wa ma mëdï miya.
Mupö bilaka mɔtɔ ꞌdeni gɔ toꞌdɔ wëtö rɔma.
Mupö yɔbi ꞌdeni römöyï bo omba ma.
24Ne ɔdɔ topi dɔkolo Kayina këdï ti karama mï modɔmorïyö,
dɔkolo ꞌba Lemeke ti këdï ŋgï kulöwö mï konzi.”
25Di pötö tölë ꞌba Abele nima Adama ni indaꞌba dönnï ꞌdeni ꞌböwu ti ꞌja ꞌbënï, kina lɔko köyö kole kiꞌdi möyï mo rɔ Sete, ame tëgë “Oja gɔmo,” römöyï lɔko iya te, “Bɔkoꞌba oja gɔ kole mɔtɔ ꞌdeni zö pötö Abele ame Kayina kupö ne.” 26Kina Sete köyö kole kiꞌdi möyï mo rɔ Enosa. Mï kada naga nima tine na ꞌjaa bilaka kisaki tïdëkï möyï kɔtɔ laka ꞌba Bɔkoꞌba mï mötu koꞌdɔ.
5Kupö Adama
1Kupö Adama ga na kɔzɔ a nime te.
Mï kada ma Bɔkoꞌba koꞌba bilaka lesi, bo oꞌba lïjë kɔzɔ bo tara. 2Bo oꞌba lïjë rɔ bɔtɔni ni ma ti ꞌja. Kina bo koꞌdɔ yëyï zïnnï kïdëkï möyï dönnï rɔ bilaka lesi.
3Kina ɔdɔ Adama koloma ꞌdeni koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ kuluku rïyö kɔdɔ dɔmo ꞌbutë mota (130) tine, bo öyö kole gbï kɔzɔ kïnë bo tara. Kina bo kiꞌdi möyï mo rɔ Sete. 4Di pötö töyö Sete nime, Adama oloma koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ ꞌböwu kuluku ꞌbutë döömu dɔɔkɔtɔ (800) bo köyö kole bɔtɔni mɔtɔ ga gbï ti yïtötï. 5Mï kada ma bo këdï kölë tine kɔmɔ kɔɔ ꞌba loma abo ꞌdeni pili kuluku ꞌbutë döömu dɔɔmota kɔdɔ dɔmo ꞌbutë mota (930).
6Kina ɔdɔ Sete koloma ꞌdeni koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ kuluku rïyö kɔdɔ dɔmo muyï (105) tine, na bo köyö Enosa. 7Di pötö töyö Enosa nime Sete oloma koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ ꞌböwu kuluku ꞌbutë döömu dɔɔkɔtɔ kɔdɔ dɔmo modɔmorïyö (807) bo köyö kole bɔtɔni mɔtɔ ga gbï ti yïtötï. 8Mï kada ma bo këdï kölë tine kɔmɔ kɔɔ ꞌba loma abo ꞌdeni pili kuluku ꞌbutë döömu dɔɔmota kɔdɔ dɔmo ꞌbutë dɔmorïyö (912).
9Kina ɔdɔ Enosa koloma ꞌdeni koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ kuluku kɔtɔ kɔdɔ dɔmo ꞌbutë sowɔ (90) tine, na bo köyö Kenana. 10Di pötö töyö Kenana nime Enosa oloma koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ ꞌböwu kuluku ꞌbutë döömu dɔɔkɔtɔ kɔdɔ dɔmo ꞌbutë döömu (815) bo köyö kole bɔtɔni mɔtɔ ga gbï ti yïtötï. 11Mï kada ma bo këdï kölë tine kɔmɔ kɔɔ ꞌba loma abo ꞌdeni pili kuluku ꞌbutë döömu dɔɔmota kɔdɔ dɔmo muyï (905).
12Kina ɔdɔ Kenana koloma ꞌdeni koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ kuluku kɔtɔ kɔdɔ dɔmo ꞌbutë rïyö (70) tine, na bo köyö Makalele. 13Di pötö töyö Makalele nime Kenana oloma ꞌböwu koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ kuluku ꞌbutë döömu dɔɔkɔtɔ kɔdɔ dɔmo ꞌbutë sowɔ (840) bo köyö kole bɔtɔni mɔtɔ ga gbï ti yïtötï. 14Mï kada ma bo këdï kölë tine kɔmɔ kɔɔ ꞌba loma abo ꞌdeni pili kuluku ꞌbutë döömu dɔɔmota kɔdɔ dɔmo ꞌbutë (910).
15Kina ɔdɔ Makalele koloma ꞌdeni koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ kuluku kɔtɔ kɔdɔ dɔmo ꞌbutë döömu (65) tine, na bo köyö Yarada. 16Di pötö töyö Yarada nime Makalele oloma koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ ꞌböwu kuluku ꞌbutë döömu dɔɔkɔtɔ kɔdɔ dɔmo ꞌbutë mota (830) bo köyö kole bɔtɔni mɔtɔ ga gbï ti yïtötï. 17Mï kada ma bo këdï kölë tine kɔmɔ kɔɔ ꞌba loma abo ꞌdeni pili kuluku ꞌbutë döömu dɔmorïyö kɔdɔ dɔmo ꞌbutë sowɔ döömu (895).
18Kina ɔdɔ Yarada koloma ꞌdeni koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ kuluku mota kɔdɔ dɔmo ꞌbutë dɔmorïyö (162) tine, na bo köyö Enoka. 19Di pötö töyö Enoka nime Yarada oloma koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ ꞌböwu kuluku ꞌbutë döömu dɔɔkɔtɔ (800) bo köyö kole bɔtɔni mɔtɔ ga gbï ti yïtötï. 20Mï kada ma bo këdï kölë tine kɔmɔ kɔɔ ꞌba loma abo ꞌdeni pili kuluku ꞌbutë döömu dɔmosowɔ kɔdɔ dɔmo ꞌbutë dɔmorïyö (962).
21Kina ɔdɔ Enoka koloma ꞌdeni koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ kuluku kɔtɔ kɔdɔ dɔmo ꞌbutë döömu (65) tine, na bo köyö Metosela. 22Di pötö töyö Metosela nime Enoka öꞌbö nduwë mï rɔ kodɔꞌbɔ ti Bɔkoꞌba ŋbö kɔmɔ kɔɔ kuluku modɔɔkɔtɔ (300), kina bo köyö kole bɔtɔni mɔtɔ ga gbï ti yïtötï. 23Kada ꞌba loma ꞌba Enoka pili kɔmɔ kɔɔ kuluku modɔmorïyö kɔdɔ dɔmo ꞌbutë döömu (365). 24Bo oloma köꞌbö mï rɔ kodɔꞌbɔ ti Bɔkoꞌba, kina tine bo ari kinda dë kpe bo ölu ŋgï liwo römöyï Bɔkoꞌba ogba bo ꞌdeni.
25Kina ɔdɔ Metosela koloma ꞌdeni koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ kuluku mota kɔdɔ dɔmo ꞌbutë mota döömu dɔmorïyö (187) tine, na bo köyö Lemeke. 26Di pötö töyö Lemeke nime Metosela oloma koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ ꞌböwu kuluku ꞌbutë döömu kɔdɔ dɔmo ꞌbutë mota dɔmorïyö (782) bo köyö kole bɔtɔni mɔtɔ ga gbï ti yïtötï. 27Mï kada ma bo këdï kölë tine kɔmɔ kɔɔ ꞌba loma abo ꞌdeni pili kuluku ꞌbutë döömu dɔmosowɔ kɔdɔ dɔmo ꞌbutë döömu dɔmosowɔ (969).
28Kina ɔdɔ Lemeke koloma ꞌdeni koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ kuluku mota kɔdɔ dɔmo ꞌbutë mota dɔmorïyö (182) tine, na bo köyö kole. 29Kina bo kiꞌdi möyï mo rɔ Nowa, ame kiya te “Kɔnyi,” römöyï bo iya te, “Kole nime ti koꞌde kɔnyi zize di mï gomɔ ꞌba ndɔbɔ ze ga ame dëdï doꞌdɔ mï yayi nime Bɔkoꞌba kusönö ꞌdeni ne.” 30Di pötö töyö Nowa nime Lemeke oloma koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ ꞌböwu kuluku ꞌbutë dɔɔkɔtɔ kɔdɔ dɔmo ꞌbutë sowɔ döömu (595) bo köyö kole bɔtɔni mɔtɔ ga gbï ti yïtötï. 31Mï kada ma bo këdï kölë tine kɔmɔ kɔɔ ꞌba loma abo ꞌdeni pili kuluku ꞌbutë döömu kɔdɔ dɔmo ꞌbutë rïyö döömu dɔmorïyö (777).
32Kina ɔdɔ Nowa koloma ꞌdeni koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ kuluku ꞌbutë (500) tine, na bo köyö kole mota rɔ Seme ni ti Ama ti Yepete.
6Kada ꞌBa Loma
1Kina ɔdɔ bilaka lesi kara ꞌdeni mï dɔyayi köyö yïtötï tine, 2kole ame ga rɔ ꞌba Bɔkoꞌba ne oŋgɔ yïtötï ꞌba bilaka lesi ele ŋgï rɔ mbëmbë, kina lïjë kako kigeli ma kele mo ga rɔ ꞌja zïnnï. 3Gɔ köꞌdu mo na Bɔkoꞌba kiya te, “Minza mola dïdï ma kpe koloma rɔ ŋburuŋburu mï bilaka, lïjë yida rɔ ꞌba dɔyayi na. Kada ꞌba loma ꞌbënnï ti kɔrɔ ŋge kuluku rïyö kɔdɔ dɔmo ꞌbutë rïyö (120).”
4Mï kada naga nima kina gbï di pötö mo kolowani ꞌba bilaka mɔtɔ ga oloma mï dɔyayi, lïjë na rɔ kupö köyö ꞌba kole ꞌba Bɔkoꞌba ga ma ti yïtötï ꞌba bilaka lesi. Lïjë na koloma rɔ goŋga ma dɔ kïlëbï mï kada ma mɔlo tönë ga.
5Kina ɔdɔ Bɔkoꞌba koŋgɔ lende kënyë kirasi ꞌba bilaka ꞌdeni ŋgï rɔ mbëmbë mï dɔyayi tine, meri ꞌba mï bilaka köꞌbö ŋgï rɔ ma kölu kote kada pili, 6bo ti meri gɔ ame bo koꞌba bilaka ka le ndeŋi kiꞌdi mï dɔyayi ne. Köꞌdu mo ɔꞌɔ ŋbö kɔdɔ dökïꞌdï bo 7kina bo kiya te, “Mëdï mote dɔ bilaka naga nime moꞌba ne yaga di mï dɔyayi nime, kpaki ti dɔkomali yërï ti wa ma titi ti ma këdï kele kebe mï dɔyayi bërï naga ti yali pili. Ma ti meri gɔ ame moꞌba lïjë ka le ndeŋi.”
8Tine Bɔkoꞌba ti mï këyï rɔ Nowa.
Nowa
9-10Ame na rɔ lende ꞌba Nowa. Kole abo ga mota rɔ Seme ni ti Ama ti Yepete. Nowa na rɔ bɔ lende laka ame ŋge kɔtɔ kpökï di mï löŋgö bilaka ꞌba mï kada naga nima kinza lende kirasi mɔtɔ. Bo öꞌbö nduwë mï rɔ kodɔꞌbɔ ti Bɔkoꞌba. 11Tine ya ma laki pili lende kënyë mo ga idari ꞌdeni kɔmɔ Bɔkoꞌba, közï kasi koꞌdɔ ꞌbënnï ogba mï dɔyayi ꞌdeni ŋgï kpaki ti rönï. 12Bɔkoꞌba oŋgɔ dɔyayi irasi rönï ꞌdeni ti lende kënyë, römöyï loma ꞌba bilaka ꞌba dɔyayi pili ꞌdeni ŋgï rɔ ma kënyë.
13Kina Bɔkoꞌba kilende zi Nowa, iya te, “Moꞌdɔkɔ ꞌdeni tote dɔ kupö bilaka lesi pili yaga, römöyï közï kasi koꞌdɔ ꞌbënnï ogba mï dɔyayi ꞌdeni. Gɔ köꞌdu mo mëdï mote dönnï kpaki yaga ti dɔyayi. 14Oꞌdɔ sorope ma löbu zïyï di mï ŋgërï ma kandi. Oke mï rö mo ga kolo yïmo ti zïbïtï gbï kebe gɔmo yaga. 15Sorope mo nima oꞌdɔ kɔzɔ a nime te. Gɔ ma kakpa mo iꞌdi këdï dɔkɔmɔ kumögu kuluku rïyö kɔdɔ dɔmo ꞌbutë mota dɔɔmota (133). Gɔmo ma köꞌbö mo iꞌdi këdï dɔkɔmɔ kumögu ꞌbutë rïyö dɔmorïyö. Tïyöbu ma kari tɔrɔ mo iꞌdi këdï dɔkɔmɔ kumögu ꞌbutë dɔɔmota. 16Ubö dɔmo kola bi gböŋö mbowa mï löŋgö dɔ ma tɔrɔ mo. Oꞌdɔ kpadörï mo kebe yɔki mo. Oke mï rö ma kalo mo bi mota rɔ dɔ kudöꞌdu.
17Mëdï miꞌdi mini koso dɔyayi kote dɔ wa ma ti dïdï yïmo naga nime dɔyayi bërï bine ne pili yaga. Wa ꞌba mï dɔyayi nime pili ëdï kölë yaga. 18Tine mëdï moꞌdɔ pɔri löŋgö ze tïyï. Nï ꞌdɔ këkï mï sorope ti ꞌja ꞌbï ti kole ꞌbï ga ti ꞌja ꞌba kole ꞌbï ga. 19-20Ogba dɔkomali wa ma ti dïdï yïmo naga nime me rɔ rïyörïyö tïyï mï sorope gɔ lïjë kɔmɔ. Ogba dɔkomali yali pili ti yërï mo ga ti wa ma titi ti ma këdï kele kebe bërï mï dɔyayi naga. Ogba bɔtɔni mo kɔtɔ ti ꞌja mo teyi. Dɔkomali wa naga nime pili rɔ rïyörïyö iꞌdi këkï kɔtɔ tïyï mï sorope gɔ lïjë kɔmɔ. 21Ogba dɔkomali akonyo pili kikeki mï sorope zïyï gbï zïnnï.”
22Kina Nowa koꞌdɔ ŋgï pili kɔzɔ wa ma Bɔkoꞌba kose gɔmo zi bo.
7Mini Koso
1Kina Bɔkoꞌba kilende zi Nowa, iya te, “Ëkï mï sorope ti bilaka ꞌbï ga pili, römöyï moŋgɔ ꞌdeni nï na ŋge kɔtɔ kpökï rɔ ma laka di mï löŋgö bilaka pili ꞌba dɔyayi nime. 2Ogba di mï dɔkomali yërï ma kɔpɔ rɔ akumu naga nime modɔmorïyö pili rɔ rïyörïyö, bɔtɔni mo kɔtɔ ti ꞌja mo teyi. Tine ma kinza rɔ ma kɔpɔ rɔ akumu naga ogba bɔtɔni mo kɔtɔ ti ꞌja mo teyi pili di mï dɔkomali lïjë nima rɔ gɔmo. 3Kina ogba di mï dɔkomali yali pili gbï modɔmorïyö rɔ rïyörïyö ꞌdɔ lïjë nima pili kɔmɔ rɔ dɔ kupö mï dɔyayi. 4Di pötö töꞌdö dɔ modɔmorïyö kisaki di mï kada nime tɔne mëdï miꞌdi tɔrɔ kaꞌdi mï dɔyayi kote kada kote korɔndɔ ŋbö töꞌdö mo dɔ ꞌbutë sowɔ. Wa ma ti dïdï yïmo naga nime pili moꞌba mï dɔyayi nime bine ne mëdï mote dɔmo yaga di mï dɔyayi.” 5Kina Nowa koꞌdɔ ŋgï pili kɔzɔ wa ma Bɔkoꞌba kose gɔmo zi bo.
6Mï kada nima mini koso kako dɔyayi ne, kɔmɔ kɔɔ ꞌba loma ꞌba Nowa ꞌdeni kuluku ꞌbutë dɔmorïyö (600). 7Kina Nowa ni ti ꞌja abo ti kole abo ga kpaki ti ꞌja ꞌba kole abo ga këkï ŋgï mï sorope tɔmɔ di zi mini koso nima. 8-9Tine dɔkomali yërï ma kɔpɔ rɔ akumu naga kpaki ti ma kinza rɔ ma kɔpɔ naga ti yali ni pili, dɔkomali wa naga nime ëkï pili mï sorope rɔ rïyörïyö, bɔtɔni mo kɔtɔ ti ꞌja mo teyi kɔzɔ wa ma Bɔkoꞌba kose gɔmo zi Nowa. 10Di pötö töꞌdö dɔ modɔmorïyö tine na mini koso kako ŋgï dɔyayi.
11Mï kɔmɔ kɔɔ kuluku ꞌbutë dɔmorïyö (600) ꞌba loma ꞌba Nowa mï töꞌdö dɔ ꞌbutë döömu dɔmorïyö ꞌba nyepe ma mï rïyö tine na kɔmɔ mini löbu ame ga pili bïcï yayi bërï ne kulömö ŋgï yaga, bi gböŋö ꞌba mïtɔrɔ pili urögö rönnï ŋgï yaga, 12tɔrɔ kindaꞌba taꞌdi mï dɔyayi kote kada kote korɔndɔ ŋbö töꞌdö mo dɔ ꞌbutë sowɔ. 13Mï kada kɔtɔ mo nima na Nowa ni këkï ŋgï mï sorope ti ꞌja abo ti kole mota abo ga, Seme ni ti Ama ti Yepete ti ꞌja ꞌbënnï ga kpaki mota. 14Dɔkomali yërï ꞌba liŋɔ pili ti ꞌba mökö ti wa ma titi ti ma këdï kele kebe mï dɔyayi bërï naga kpaki ti yali mo ga ëkï kɔtɔ tïnnï mï sorope. 15-16Wa ame ga pili ti dïdï yïmo ne me rɔ rïyörïyö, bɔtɔni mo kɔtɔ ti ꞌja mo teyi di mï dɔkomali mo ga pili rɔ gɔmo ako zi Nowa këkï kɔtɔ mï sorope ti bo kɔzɔ wa ma Bɔkoꞌba kose gɔmo zi bo. Kina Bɔkoꞌba kurögö kpadörï ꞌba sorope ŋgï teyi.
17Mini nima oso ŋbö töꞌdö mo dɔ ꞌbutë sowɔ mï dɔyayi, kina koso ŋgï kombi sorope kïyökö tɔrɔ. 18Mini ozoli rönï ŋgï kalo rɔ ma kënyë kina sorope kïyökö ŋgï koloma tiliŋgere kebe dɔ mini. 19Tine na kozoli rönï ŋgï rɔ mbëmbë dɔ dɔyayi kalo kindiyɔ dɔ döku ma löbu ꞌba dɔliŋɔ naga nime pili. 20Kina koto ŋgï nduwë tozoli rönï ŋbö kalo kindiyɔ dɔ döku ma löbu naga dɔkɔmɔ kumögu modɔmorïyö. 21-22Tine dɔkomali wa ame ga pili mï dɔyayi ti dïdï yïmo ne ölë ꞌdeni kote, dɔkomali yali pili ti yërï mo ga kpaki ti bilaka lesi. Wa ame ga pili mï dɔyayi ti tawo yïmo ne ölë kote dönnï me yaga. 23Ŋere Bɔkoꞌba ote dɔ wa ꞌba mï dɔyayi nime ame ga pili ti dïdï yïmo ne me yaga, bilaka lesi kpaki ti dɔkomali yërï pili ti wa ma titi ma këdï kele kebe mï dɔyayi bërï naga ti yali mo ga, bo ote dɔmo pili yaga di mï dɔyayi. Nowa na ŋge kɔmɔ ti ya ame ga ti bo mï sorope yayi ne.
24Mini nima öꞌbö rɔ ma koso dɔ dɔyayi ŋbö töꞌdö mo dɔ kuluku mota (150).
8Tulöku ꞌBa Mini Koso
1Tine Bɔkoꞌba ëdï nduwë komeri Nowa ni ti dɔkomali yërï ꞌba mökö kpaki ti ꞌba liŋɔ ame ga ti bo mï sorope yayi ne. Kina Bɔkoꞌba kiꞌdi lili ma kembe koloma tome mï dɔyayi, na mini kiꞌdi ŋgï tulöku. 2Kɔmɔ mini löbu ame ga bïcï yayi kpaki ti bi gböŋö ꞌba mïtɔrɔ urögö rönnï ŋgï teyi, kina tɔrɔ ma këdï kaꞌdi koya ŋgï yaga. 3Kina mini koloma ŋgï nduwë totɔ kari bërï di mï dɔyayi. Di pötö töꞌdö dɔ kuluku mota (150) tine mini otɔ ꞌdeni.
4Mï töꞌdö dɔ ꞌbutë döömu dɔmorïyö ꞌba nyepe ma modɔmorïyö na sorope kari kïkëtï rönï dɔ döku löbu ꞌba Ararata. 5Kina mini koloma ŋgï nduwë rɔ totɔ ŋbö kömö mï nyepe ma ꞌbutë. Mï töꞌdö ma dɔndende ꞌba nyepe ꞌbutë tine na dɔ döku ma löbu naga kinda yaga.
6Di pötö töꞌdö dɔ ꞌbutë sowɔ na Nowa kurögö bi gböŋö ꞌba sorope ma tönë bo koꞌdɔ ne 7kina bo koja gora kari yaga. Tine gora ari köꞌbö ëꞌbënï ŋgï nduwë töpu kebe bi tɔ tɔne ga yayi ŋbö mini kulöku kote di dɔyayi. 8Kina Nowa koja matukpuru ꞌböwu kari toŋgɔ mo ɔdɔ mini otɔ ꞌdeni kote di dɔyayi. 9Tine matukpuru ari koꞌja bi mɔtɔ dë ame gɔ kiꞌdi ndïnï teyi. Kina matukpuru kileki ŋgï kari zi bo mï sorope römöyï mini ëdï gba mï dɔyayi pili. Nowa oja közï bo gɔ matukpuru kotɔ kileki mï sorope gönï yayi. 10Bo oloma koꞌdɔ töꞌdö ꞌböwu dɔ modɔmorïyö na bo kileki koja matukpuru ꞌböwu kari yaga. 11Mï dɔkɔpiyari ꞌdeni tine na matukpuru kuyï dönï kileki kako zi bo mï sorope yayi ti mbili ꞌjöwu ma kunzï kpënï. Gɔ köꞌdu mo na Nowa kikali ŋgï mini ulöku ꞌdeni kote di dɔ dɔyayi. 12Bo oloma koꞌdɔ töꞌdö ꞌböwu dɔ modɔmorïyö na bo koja matukpuru ꞌböwu kari yaga. Ama tine matukpuru uyï dönï dë kpe kileki kako zi bo mï sorope.
13Mï kɔmɔ kɔɔ kuluku ꞌbutë dɔmorïyö kɔdɔ dɔmo kɔtɔ (601) ꞌba loma ꞌba Nowa, mï töꞌdö ma dɔndende ꞌba nyepe ma dɔgba tine mini ulöku ꞌdeni yaga di dɔ dɔyayi. Kina Nowa kunyë dɔ sorope koŋgɔ bi kari yaga tine, bo oꞌja dɔyayi këlë ꞌdeni. 14Mï töꞌdö dɔ ꞌbutë rïyö döömu dɔmorïyö ꞌba nyepe ma mï rïyö tine, dɔyayi ëlë ꞌdeni kututu yaga. 15Kina Bɔkoꞌba kilende zi Nowa, iya te, 16“Ɔdɔ yaga di mï sorope ti ꞌja ꞌbï ti kole ꞌbï ga ti ꞌja ꞌba kole ꞌbï ga. 17Oja dɔkomali yali naga nima ti yërï mo ga pili ti wa ma titi ti ma këdï kele kebe mï dɔyayi bërï naga nima tïyï mï sorope yayi ne kɔdɔ yaga ꞌdɔ lïjë kari kara konzi kogba mï dɔyayi.”
18Kina Nowa kɔdɔ yaga di mï sorope ti ꞌja abo ti kole abo ga ti ꞌja ꞌba kole abo ga. 19Dɔkomali wa ame ga këdï kiliŋgere kebe mï dɔyayi ne, yërï pili rɔ gɔmo kpaki ti wa ma titi ti ma këdï kele kebe mï dɔyayi bërï naga ti yali pili ɔlɔ pili yaga di mï sorope gɔ kïnë mo ga ma gege.
Akumu ꞌBa Nowa
20Kina Nowa koꞌba bi ꞌba akumu zi Bɔkoꞌba na bo kogba rɔ kɔtɔkɔtɔ di mï dɔkomali yërï ma kɔpɔ rɔ akumu naga nima gbï ti yali mo ga koŋma rɔ akumu zi Bɔkoꞌba. 21Kina ɔdɔ Bɔkoꞌba kumë tato kele mo ꞌdeni tine, bo iya ti mï bo, kiya te, “A mɔtɔ minza musönö yayi kpe gɔ lende koꞌdɔ ꞌba bilaka, römöyï meri ꞌba mï bilaka lesi rɔ ꞌba köꞌdu kënyë kisaki mɔlo rɔ dɔ kole titi. A mɔtɔ minza mote dɔ wa pili ꞌba dɔyayi kpe kɔzɔ ame moꞌdɔ gïrï nime ne. 22Dɔyayi ti koloma nduwë köꞌbö ti kada ꞌba tïdïyë wa gbï ti kada ꞌba tumu mo, kada ꞌba bi këyï gbï ti bi kututu, yëꞌbu gbï ti lɔwa kina kada gbï ti korɔndɔ.”
9Lömu ꞌBa Bɔkoꞌba
1Kina Bɔkoꞌba koꞌdɔ yëyï zi Nowa ni ti kole abo ga, iya te, “Arake konzi kogba mï dɔyayi. 2Dɔkomali yërï ꞌba mï dɔyayi pili ti yali mo ga kpaki ti wa ma titi ti ma këdï kele kebe mï dɔyayi bërï naga ti kenze ꞌba mï mini ti köꞌbö rɔ ma kere ye. Miꞌdi lïjë pili ꞌdeni kɔmɔ közïye. 3Miꞌdi lïjë ꞌdeni kpaki ti mbili wa ma kunzï naga nime ziye rɔ akonyo tonyo mo. 4Wa ma ŋge ꞌdɔ konyoke dë na rɔ yida ame gba ti roma mo rɔmo ne. Mota gɔmo römöyï dïdï ëdï mï roma. 5Ɔdɔ bilaka mo koja dïdï ꞌba lëpï nï, mëdï modɔ karama mo dɔ bɔ mo. Kuruku ame ga pili koja dïdï ꞌba bilaka mëdï modɔ karama mo dɔmo rɔ tölë. 6Bɔtɔ ame kupö bilaka lesi lëpï nï, ti bilaka mɔtɔ kupö bo gbï tara. Ma Bɔkoꞌba moꞌba bilaka ꞌdeni gɔ kïnë ma ꞌba Bɔkoꞌba. 7Kina arake ti konzi kogba mï dɔyayi nime pili.”
8Bɔkoꞌba ilende gbï zi Nowa ni ti kole abo ga, iya te, 9“Mëdï ꞌdeni moꞌdɔ lömu ma mï löŋgö ze tiye kpaki ti kupö ye ga ma di pötö ye, 10kina gbï ti dɔkomali wa ma ti dïdï yïmo, dɔkomali yali pili ti yërï mo ga ꞌba liŋɔ ti ꞌba mökö pili rɔ gönnï, dɔkomali wa konzi naga nime kɔdɔ yaga di mï sorope kɔtɔ tïyï ne. 11Moꞌdɔ lömu ꞌdeni mï löŋgö ze tiye a mɔtɔ minza mote dɔ wa ma ti dïdï yïmo naga nime kpe ti mini koso. A mɔtɔ rɔ mini koso inza kako kpe kote dɔ dɔyayi yaga. 12Mëdï miꞌdi akileme ꞌba lömu ma ŋburuŋburu mo nime moꞌdɔ mï löŋgö ze tiye kpaki ti dɔkomali wa ma ti dïdï yïmo naga nime nduwë kala gɔ kupö ma di yïꞌböwu naga, 13ti muruwö kanya ma azumulï mïtɔrɔ rɔ kïnë ꞌba pɔri ma, ma ti dɔyayi. 14Ɔdɔ kiya te miꞌdi pɔli kutuꞌbö dɔ dɔyayi na kanya nime kileme rönï ꞌdeni yïmo, 15mëdï momeri lömu ma nime moꞌdɔ ꞌdeni tiye kpaki ti dɔkomali wa ma ti dïdï yïmo naga nime ne ŋgï. Kina a mɔtɔ rɔ mini koso inza kpe kako kote dɔ wa ma ti dïdï yïmo naga nime yaga. 16Ɔdɔ azumulï ma kɔdɔ ꞌdeni kileme rönï mï pɔli mëdï momeri lömu ma ŋburuŋburu ma nime moꞌdɔ ꞌdeni mï löŋgö ze ma ti dɔkomali wa ma ti dïdï yïmo naga nime mï dɔyayi pili ne ŋgï. 17Ame na rɔ kïnë lömu ma moꞌdɔ ꞌdeni mï löŋgö ze ma ti dɔkomali wa ma ti dïdï yïmo pili.”
Nowa Ni Ti Kole Abo Ga
18Kole ꞌba Nowa ame ga kɔdɔ ti bo yaga di mï sorope na rɔ Seme ni ti Ama ti Yepete. Kole ꞌba Ama na rɔ Kanana. 19Kole mota ꞌba Nowa naga nime lïjë na rɔ yï lïŋgï ꞌba bilaka ꞌba dɔyayi nime pili.
20Nowa rɔ bɔ korɔꞌdɔ nyaka, kina bo kïdïyë mɔwɔ këdï koꞌdɔ rɔ layi naga. 21Mï kada mɔtɔ na bo kuwë layi mo ŋgï kupö bo köꞌdö rɔ gɔ ŋbululu mï rö kilaka abo. 22Ama ꞌbu ꞌba Kanana ako koꞌja ꞌbu nï rɔ gɔ ŋbululu, kina bo kari kïyöyö gɔmo zi löndö bo ma rïyö naga nima. 23Kina Seme ni ti Yepete kogba bɔŋgɔ ŋgï kuruwö dɔpora lïjë kari ti gönnï kutuꞌbö dɔ sari ꞌba rɔ ꞌbu nnï, ti kömönnï rɔ ma kuyï mökö kinza lïjë koꞌja ra.
24Kina ɔdɔ Nowa kindiŋi ꞌdeni di pötö layi abo kikali wa ma kole abo ma titi koꞌdɔ zi bo tine, 25bo iya te, “Sönö këdï dɔ Kanana. Bo ti köꞌbö rɔ atɔli zi löndö bo ga.”
26Bo ileki gbï kiya te, “Akïlëlu këdï zi Bɔkoꞌba ma koŋgɔ gɔ Seme. Kanana ti koloma rɔ atɔli zi Seme. 27Bɔkoꞌba kiꞌdi Yepete kara, kupö bo ga ti koloma ti bilaka ꞌba Seme ga. Kanana ti koloma rɔ atɔli zi bo.”
28Di pötö mini koso nima Nowa oloma koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ ꞌböwu kuluku modɔmorïyö (350). 29Mï kada ma bo këdï kölë tine kɔmɔ kɔɔ abo ꞌdeni pili kuluku ꞌbutë döömu dɔmosowɔ (950).
10Kupö Nowa
1Ame na rɔ kupö kole ꞌba Nowa ga ma lïjë Seme ni ti Ama ti Yepete köyö di pötö mini koso.
2Kole ma ꞌba Yepete ga na rɔ Gomere ni ti Magogo ti Madayi ti Yawana ti Tubala ti Maseke ti Tirasa. 3Kole ma ꞌba Gomere ga na rɔ Asekenaza ni ti Ripata ti Togaruma. 4Kole ma ꞌba Yawana ga na rɔ Elisa ni ti Sepaniya ti Kupurïyö ti Rodo. 5Ya naga nime lïjë na rɔ yï lïŋgï ꞌba ya ma koloma dɔ kpa yöpö gbï mï döötu naga. Ame na rɔ kupö Yepete ga mï kpa gɔli mo ga ma koloma mï dɔliŋɔ ꞌbënnï ga ma gege kilende kpënnï ga pili rɔ ꞌberiꞌberi.
6Kole ma ꞌba Ama ga na rɔ Kusa ni ti Ezipeto ti Libiya ti Kanana. 7Kole ma ꞌba Kusa ga na rɔ Seyiba ni ti Awila ti Sabeta ti Rama ti Sabeteka. Kole ma ꞌba Rama ga na rɔ Seba ni ti Dedana. 8Kusa ari köyö Nimoroda, ame bo na koloma dɔgba rɔ bɔ tigɔ ma kaꞌda yayi mï dɔyayi nime. 9Bo na koloma rɔ rïrï ma dɔ kiteli kɔmɔ Bɔkoꞌba tupö yërï. Gɔ köꞌdu mo na ꞌdɔ këdï kiya te, “Kɔzɔ Nimoroda rɔ rïrï ma dɔ kiteli kɔmɔ Bɔkoꞌba bi tupö yërï.” 10Kpa yayi abo na kisaki di Babele kala Ereke kebe Akada pili mï dɔyayi ꞌba Babele. 11Di mï dɔyayi nima yayi na bo kari Asura kari kubö gawo ꞌba Nïnëwë ni ti Robotayira ti Kala 12ti Resene mï löŋgö Nïnëwë ni ti gawo löbu ꞌba Kala.
13Ezipeto na köyö kupö bilaka naga nima kïdëkï rɔ Ludïya ni ti Anama ti Laba ti Napetuma 14ti Paterusa ti Kasulu ti Kurëtë ame kupö bilaka ꞌba Pilisitiya kɔdɔ kako di teyi ne.
15Kole ma dɔndende ꞌba Kanana ga na rɔ Sidona ni ti Ete. 16Kanana na gbï köyö kupö bilaka naga nima kïdëkï rɔ Yebusa ni ti Amora ti Girigasa 17ti Iwa ti Aruka ti Sina 18ti Aruwa ti Zemara ti Amata. Kupö Kanana naga nime pili ïyëyï rönnï rɔ gege 19kina dɔ maga ꞌba eꞌbe Kanana kala ŋgï di Sidona ŋbö kömö Gerara ŋgɔsi ŋgila Gaza di kapa ma kari dɔ roꞌɔ. Tine kapa ma kari yïbï ala ŋbö kebe Sodomo ni ti Gomora ti Adoma ti Zeboyimo ŋbö kömö ŋgɔsi ŋgila Lasa. 20Ame na rɔ kupö Ama ga mï kpa gɔli mo ga ma koloma mï dɔliŋɔ ꞌbënnï ga ma gege kilende kpënnï ga pili rɔ ꞌberiꞌberi.
21Seme bɔ löndö ꞌba Yepete ni ma löbu na köyö kupö bilaka pili ame kïdëkï rɔ Ebere ne. 22Kole ma ꞌba Seme ga na rɔ Elama ni ti Asura ti Arupakasada ti Ludu ti Arama. 23Kole ma ꞌba Arama ga na rɔ Uzu ni ti Ulu ti Getere ti Mesa. 24Kole ma ꞌba Arupakasada na rɔ Sela, kina Sela köyö Ebere. 25Ebere öyö kole rïyö, möyï ma kɔtɔ rɔ Pelege, ame kiya te “Rɔ koza,” römöyï mï kada abo na bilaka ꞌba dɔyayi koza mïnnï. Möyï löndö bo na rɔ Yekotana. 26Kole ꞌba Yekotana ga na rɔ Alimodada ni ti Selepa ti Azalamaweta ti Jera 27ti Adorama ti Uzala ti Dikala 28ti Obala ti Abimayele ti Seba 29ti Opira ti Awila ti Jobaba. Ya naga nime pili rɔ kupö Yekotana ga. 30Dɔyayi ma lïjë koloma teyi na kala ŋbö di Mesa kömö Separa mï dɔyayi kuruŋgu ma kileki kapa kari yïbï. 31Ame na rɔ kupö Seme ga mï kpa gɔli mo ga ma koloma mï dɔliŋɔ ꞌbënnï ga ma gege kilende kpënnï ga pili rɔ ꞌberiꞌberi.
32Ya naga nime na rɔ kupö kole ꞌba Nowa ga mï kpa gɔli mo ga ma gege pili gɔ yï lïŋgï mo ga. Kupö lïjë na me kïyëyï rönï mï dɔyayi di pötö mini koso rɔ bilaka ꞌba dɔliŋɔ nime pili.
11Babele
1Ma dɔgba tönë bine bilaka ꞌba dɔliŋɔ nime pili ilende kpa ŋge kɔtɔ, mï ꞌbö ꞌba lende mo ga inza rɔ ꞌberiꞌberi. 2Kina ɔdɔ bilaka lesi koloma ꞌdeni rɔ tilaki kebe yïbï tine, lïjë ari kömö mï bi pëpëlë mï dɔyayi ꞌba Babele kina lïjë koloma ŋgï yayi. 3Tine lïjë ilende rɔ gɔ rönnï, iya te, “Ako doꞌbake töꞌbu gɔ doŋmake kele kandi.”
Kina lïjë koꞌba töꞌbu ŋgï tine zïbïtï na rɔ wa ꞌba ꞌdɔ tora kɔmɔ mo timo. 4Lïjë iya te, “Ako doꞌbake gawo zize gbï ti tëlï ndende ma kakpa ŋbö kota mïtɔrɔ ꞌdɔ kiꞌdi möyï ze kïlëbï kinza ditaꞌbake ra kote mï dɔyayi pili.”
5Kina Bɔkoꞌba kako bërï toŋgɔ gawo ti tëlï ndende nima bilaka naga nima koꞌba ne. 6Na bo kiya ti mï bo, kiya te, “Ya naga nima lïjë pili rɔ bilaka kɔtɔ, kina lïjë ilende kpa gbï ŋge kɔtɔ. Ame na ꞌdeni rɔ tisaki ꞌba wa ma lïjë këdï koꞌdɔ kada mɔtɔ. A mɔtɔ ame lïjë koꞌdɔkɔ toꞌdɔ mo inza konya dönnï kpe. 7Ako dari bërï tudölö mï kpënnï yaga kinza lïjë kuwö mï lende kiya ꞌbënnï ga ra kpe rɔ gɔ rönnï.”
8Kina Bɔkoꞌba kïyëyï lïjë ŋgï di yayi kitaꞌba kote mï dɔyayi nime pili lïjë kola toꞌba gawo tönë. 9Gɔ köꞌdu mo na kïdëkï möyï mo rɔ Babele, ame kiya te “Kudölö,” römöyï di yayi na Bɔkoꞌba kudölö mï kpa bilaka ꞌba dɔyayi nime pili, kina di yayi na gbï bo kïyëyï lïjë kitaꞌba kote mï dɔyayi nime ne.
Kupö Seme
10Ame na rɔ kupö Seme ga. Kina ɔdɔ Seme koloma ꞌdeni koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ kuluku rïyö (100) tine, na bo köyö Arupakasada. Ama na ꞌdeni rɔ rïyö ꞌba kɔɔ ma di pötö mini koso. 11Di pötö töyö Arupakasada nime bo oloma ꞌböwu koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ kuluku ꞌbutë (500) bo köyö kole bɔtɔni mɔtɔ ga gbï ti yïtötï.
12Kina ɔdɔ Arupakasada koloma ꞌdeni koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ ꞌbutë mota döömu tine, na bo köyö Sela. 13Di pötö töyö Sela nime Arupakasada oloma ꞌböwu koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ kuluku modɔɔmota kɔdɔ dɔmo mota (403) bo köyö kole bɔtɔni mɔtɔ ga gbï ti yïtötï.
14Kina ɔdɔ Sela koloma ꞌdeni koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ ꞌbutë mota tine, na bo köyö Ebere. 15Di pötö töyö Ebere nime Sela oloma ꞌböwu koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ kuluku modɔɔmota kɔdɔ dɔmo mota (403) bo köyö kole bɔtɔni mɔtɔ ga gbï ti yïtötï.
16Kina ɔdɔ Ebere koloma ꞌdeni koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ ꞌbutë mota dɔmosowɔ tine, na bo köyö Pelege. 17Di pötö töyö Pelege nime Ebere oloma ꞌböwu koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ kuluku modɔɔmota kɔdɔ dɔmo ꞌbutë mota (430) bo köyö kole bɔtɔni mɔtɔ ga gbï ti yïtötï.
18Kina ɔdɔ Pelege koloma ꞌdeni koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ ꞌbutë mota tine, na bo köyö Ru. 19Di pötö töyö Ru nime Pelege oloma ꞌböwu koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ kuluku sowɔ kɔdɔ dɔmo modɔmosowɔ (209) bo köyö kole bɔtɔni mɔtɔ ga gbï ti yïtötï.
20Kina ɔdɔ Ru koloma ꞌdeni koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ ꞌbutë mota dɔmorïyö tine, na bo köyö Seruga. 21Di pötö töyö Seruga nime Ru oloma ꞌböwu koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ kuluku sowɔ kɔdɔ dɔmo modɔmorïyö (207) bo köyö kole bɔtɔni mɔtɔ ga gbï ti yïtötï.
22Kina ɔdɔ Seruga koloma ꞌdeni koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ ꞌbutë mota tine, na bo köyö Nawura. 23Di pötö töyö Nawura nime Seruga oloma ꞌböwu koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ kuluku sowɔ (200) bo köyö kole bɔtɔni mɔtɔ ga gbï ti yïtötï.
24Kina ɔdɔ Nawura koloma ꞌdeni koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ ꞌbutë rïyö döömu dɔmosowɔ tine, na bo köyö Tera. 25Di pötö töyö Tera nime Nawura oloma ꞌböwu koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ kuluku rïyö kɔdɔ dɔmo ꞌbutë döömu dɔmosowɔ (119) bo köyö kole bɔtɔni mɔtɔ ga gbï ti yïtötï.
26Kina ɔdɔ Tera koloma ꞌdeni koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ kuluku kɔtɔ kɔdɔ dɔmo ꞌbutë rïyö (70) tine, na bo köyö Abarama ni ti Nawura ti Arana.
Kupö Tera
27Ame na rɔ kupö Tera ga. Kole abo ga na rɔ Abarama ni ti Nawura ti Arana. Kole ma ꞌba Arana na rɔ Lɔtɔ. 28Arana ölë di mï gawo ꞌbënnï Ura mï dɔyayi ꞌba Babele gba kota ꞌbu nnï këdï ti kömönï. 29Abarama ogbe Sarayi, tine Nawura ogbe ꞌba bo rɔ Mileka nyiti ꞌba Arana. Kole ꞌba Arana mɔtɔ na gbï rɔ Yiseka. 30Tine löyö iꞌdi rönï dë zi Sarayi lɔko ɔrɔ gbɔ ŋgï rɔ kɔtɔ.
31Tera ogba kole abo Abarama ni ti kole ꞌba kole abo Lɔtɔ kole ꞌba Arana ti Sarayi ꞌja ꞌba kole abo Abarama kënyï tïnnï di Ura di mï dɔyayi ꞌba Babele tari mï dɔyayi ꞌba Kanana. Tine lïjë ari kömö Arana na lïjë koloma ŋgï kileke bina. 32Tera ari kölë di Arana yayi koꞌja kɔmɔ kɔɔ ꞌba loma abo këdï ꞌdeni pili kuluku sowɔ kɔdɔ dɔmo muyï (205).
12Dëkï ꞌBa Abarama
1Bɔkoꞌba ilende zi Abarama, iya te, “Ënyï di mï dɔyayi ꞌbe di mï löŋgö bilaka ꞌbï ga, di mï liŋɔ ꞌba ꞌbu yï kari mï dɔyayi ame mëdï mileme zïyï ne. 2Ti miꞌdi kupö bilaka ma konzi kɔdɔ di mïyï. Ti moꞌdɔ yëyï ma laka zïyï miꞌdi möyï yï kïlëbï, ꞌdɔ këddï rɔ yëyï zi bilaka. 3Ti moꞌdɔ yëyï ma laka zi bilaka ame ga këdï koꞌdɔ yëyï zïyï. Tine ti mulömu bɔtɔ ma kulömu yi. Ti moꞌdɔ yëyï ma laka tïyï pili dɔ bilaka ꞌba dɔyayi.”
4Kina Abarama kënyï ŋgï kari kɔzɔ ma Bɔkoꞌba kiya zi bo tara. Kina Lɔtɔ ënyï gbï kari kɔtɔ ti bo. Mï kada nima Abarama kënyï di Arana ne kɔmɔ kɔɔ abo ëdï ꞌdeni kuluku kɔtɔ kɔdɔ dɔmo ꞌbutë rïyö döömu (75). 5Abarama ogba ꞌja abo Sarayi ni ti Lɔtɔ kole ꞌba löndö bo ti wa ame ga pili lïjë këdï timo kpaki ti atɔli ame ga lïjë koꞌja di Arana yayi ne tari timo mï dɔyayi ꞌba Kanana.
Kina ɔdɔ lïjë kömö ꞌdeni mï dɔyayi ꞌba Kanana yayi tine, 6bo ari nduwë kebe mï dɔyayi nima ŋbö bo kömö ŋgila ŋgërï koro ꞌba Mɔre mï Sekeme. Mï kada mo nima eꞌbe Kanana ëdï gba koloma mï dɔyayi nima yayi. 7Kina Bɔkoꞌba kileme rönï zi Abarama, kiya te, “Yayi nime na mëdï miꞌdi zi kupö yï ga.” Kina Abarama koꞌba bi ꞌba akumu yayi zi Bɔkoꞌba ame kileme rönï ꞌdeni zi bo ne.
8Di pötö mo tine na bo kolɔlɔ nduwë kari kapa dɔ roꞌɔ kari dɔyayi kuruŋgu ma kileki kapa Betele ma kari yïbï. Kina bo kari koga taya abo yayi mï löŋgö Betele ni ti Ayi. Betele kebe kapa ma kari dɔ tɔrɔ tine Ayi kebe kapa mo ma kileki yïbï. Di yayi bo oꞌba bi ꞌba akumu gbï bo koloma tumötu Bɔkoꞌba di teyi. 9Kina bo koloma tolɔlɔ ŋgï nduwë di yayi kari kapa dɔyayi ꞌba Kanana ma kileki dɔ roꞌɔ.
Abarama Ari Ezipeto
10Tine sëyï ma kënyë ari kilaꞌba ŋgï mï dɔyayi nima yayi. Gɔ köꞌdu mo na Abarama kari ŋbö Ezipeto ꞌdɔ toloma titi mbowa yayi. 11Kina ɔdɔ bo kari kömö ꞌdeni dɔ maga ꞌdɔ tari ŋgï Ezipeto tine, bo iya zi ꞌja abo Sarayi, bo iya te, “Nï na me kele kulöwö te, 12ɔdɔ Ezipeto koꞌja yi lïjë ëdï kiya te nï ꞌja ma na, kina lïjë ti kupö ma ŋgï yaga kola yi koloma. 13Iya zïnnï, iya te, nï lëmï ma na kina lïjë ti kola ma moloma ꞌdɔ koꞌdɔ ma laka gɔ köꞌdu ꞌbï.”
14Kina ɔdɔ bo kumu dɔ maga nima ꞌdeni kɔdɔ Ezipeto tine, bilaka ꞌba Ezipeto oŋgɔ ꞌja nima ele ŋgï rɔ ma kënyë. 15Kina ɔdɔ turu ma löbu mɔtɔ ga ꞌba bɔ dɔliŋɔ ma löbu ꞌba Ezipeto nima koꞌja lɔko ꞌdeni tara tine, lïjë ari ŋgï kubï gɔ tele mo zi bo. Kina koto lɔko ŋgï kari liŋɔ abo. 16Gɔ köꞌdu mo na bɔ nima koloma ŋgï rɔ toꞌdɔ Abarama rɔ ma laka kiꞌdi dɔtumu ꞌba kamölö ni ti banya teyi ti sa ni ti akaca gbï ti atɔli ni ti gamele. 17Tine gɔ köꞌdu nima bo kogba Sarayi ꞌja ꞌba Abarama ne, na Bɔkoꞌba kodɔ rɔkɔꞌɔ ma kinza kiya naga ŋgï dɔ bo kpaki ti bilaka ꞌba mï liŋɔ abo ga. 18Kina bo koja laja gɔ Abarama, kiya teyi, iya te, “Waꞌdi na me koꞌdɔ zö te ne? Gɔ waꞌdi na kiya dë zö te, lɔko ꞌja ꞌbï na? 19Gɔ waꞌdi na kiya te lɔko lëmï yï na kiꞌdi mogba lɔko rɔ ꞌja zö? ꞌJa ꞌbï na me, ogba lɔko kënyï kari yaga di bine.”
20Bɔ dɔliŋɔ nima iꞌdi lende mo zi bilaka abo ga kogba Abarama koja yaga di mï dɔyayi nima kari ti ꞌja abo Sarayi kpaki ti wa ame ga ꞌdeni rɔ ꞌba bo ne.
13Abarama Ni Ti Lɔtɔ
1Kina Abarama kɔdɔ yaga di mï dɔyayi ꞌba Ezipeto ti ꞌja abo kpaki ti wa ame ga pili rɔ ꞌba bo ne. Lɔtɔ ari gbï kɔtɔ ti bo, lïjë kari mï dɔyayi ꞌba Kanana ma kileki kapa dɔ roꞌɔ. 2Tine Abarama ꞌdeni rɔ bɔ wa ti dɔtumu ꞌba yërï ame ga pili rɔ ꞌba liŋɔ ne rɔ ma konzi gbï ti yamo rɔ mbëmbë. 3Di yayi na bo kënyï nduwë tolɔlɔ kari yɔki Betele, ŋbö bo kari kömö gɔ bi ma tönë mï löŋgö Betele ni ti Ayi bo koga taya abo pa dɔpara teyi ne. 4Gɔ bi nima na gbï tönë bo koꞌba bi ꞌba akumu zi Bɔkoꞌba teyi, na bo kari kumötu Bɔkoꞌba yayi.
5Lɔtɔ ma tönë kari ti Abarama ne ëdï ꞌdeni gbï ti dɔtumu ꞌba yërï rɔ ma konzi ti bilaka ma ꞌba bo ga. 6Gɔ köꞌdu mo na gɔ bi inza kpe ŋgölö rönnï di mï dɔyayi nima yayi ꞌdɔ toloma bi kɔtɔ, römöyï yërï ꞌbënnï ga onzi ꞌdeni ŋgï rɔ mbëmbë, gɔ bi ꞌba mɔli ɔꞌbɔ dë kpe zïnnï todɔꞌbɔ dönnï teyi. 7Kina lamo kuꞌdu rönï ŋgï mï löŋgö bɔ koda yërï ꞌba Abarama ga ti bɔ koda yërï ma ꞌba Lɔtɔ ga.
Mï kada nima eꞌbe Kanana ti eꞌbe Pereze ga ëdï gba koloma mï dɔyayi nima. 8Kina Abarama kilende zi Lɔtɔ, iya te, “Ze rɔ löndö, kinza diꞌdi lamo dë këdï mï löŋgö ze ma ze tïyï ala gbï mï löŋgö bɔ koda yërï ꞌbama ga ma ti ꞌbëyï. 9Dɔyayi na me pili kömöyï, oza röyï gbɔ yaga di rɔma. Oza kapa ma koꞌdɔkɔ, ɔdɔ koꞌdɔkɔ tari dɔ kapa gali ti mileki ꞌbama te dɔ kapa dörï. Ne ala ari te dɔ kapa dörï ti mileki ꞌbama te dɔ gali.”
10Lɔtɔ ombi kömönï koŋgɔ yayi ame pili mï bi kïlëdë ꞌba kpa yöpö Yaradene ŋbö kala Zora na ti mini teyi rɔ mbëmbë kɔzɔ nyaka ꞌba Bɔkoꞌba tönë mï Edene, gbï kɔzɔ dɔyayi ꞌba Ezipeto. Wa nime mɔlo gba kota kinza ma Bɔkoꞌba kote dɔ Sodomo ni ti Gomora dë. 11Kina Lɔtɔ koza ꞌba bo rɔ yayi ame pili mï bi kïlëdë ꞌba yöpö Yaradene, na bo kënyï kari ŋgï nduwë kapa ma kileki yïbï. Toza rɔ ma ya rïyö naga nime koza rönnï na kɔzɔ wa nima tara. 12Abarama oloma ꞌba bo mï dɔyayi ꞌba Kanana, tine Lɔtɔ ari ꞌba bo koloma mï löŋgö gawo ma mï bi kïlëdë naga nima, kina bo kari koga taya abo ŋgɔsi ŋgila Sodomo. 13Tine bilaka ꞌba mï gawo nima lende kënyë mo ŋgï rɔ dɔ kiteli kɔmɔ Bɔkoꞌba.
Abarama Ënyë Eborona
14Di pötö Lɔtɔ kari ꞌdeni tine na Bɔkoꞌba kilende zi Abarama, iya te, “Di mï gɔ bi nima këddï teyi ne, ombi kömöyï koŋgɔ bi toko dɔ kapa ꞌba bi pili. 15Yayi nime koŋgɔ ne mëdï miꞌdi pili zïyï ti kupö yï ga ꞌdɔ köꞌbö ŋburu rɔ ëꞌbï. 16Ti miꞌdi kupö yï ga konzi kɔzɔ lupu ꞌba dɔyayi. Ɔdɔ bɔ mo kïtëtë lupu ꞌba mï dɔyayi nime ꞌdeni kote tine na bo ti kɔꞌbɔ ꞌjaa tïtëtë kupö yï ga. 17Ënyï kiliŋgere kote mï dɔyayi nime pili römöyï mëdï miꞌdi zïyï.”
18Kina Abarama kolɔlɔ taya abo ŋgï kari ŋgila ŋgërï koro ꞌba Mamore mï Eborona. Kina bo kari koꞌba bi ꞌba akumu yayi zi Bɔkoꞌba.
14Akaꞌda ꞌBa Abarama
1Mï kada ꞌba Amorapela ŋere ꞌba Babele ni lïjë ti Ariyɔko ŋere ꞌba Elesara ti Kedarolamera ŋere ꞌba Elama ti Tidala ŋere ꞌba Goyima, ŋere sowɔ naga nime 2alo ya dɔ Bera ŋere ꞌba Sodomo ni lïjë ti Birasa ŋere ꞌba Gomora ti Sinaba ŋere ꞌba Adoma ti Semebere ŋere ꞌba Zeboyimo ti ŋere ꞌba Bela ame kïdëkï möyï mo gbï rɔ Zora ne. 3Ŋere muyï naga nime indaꞌba mïnnï kodɔꞌbɔ rönnï kpa ya mï bi kïlëdë ꞌba Sidimi ame ꞌdeni leꞌjete rɔ Pöpö Mëlö ne. 4Kɔmɔ kɔɔ mo ꞌdeni ꞌbutë dɔmorïyö ame Kedarolamera na koloma rɔ bɔ dönnï pili. Tine mï kɔmɔ kɔɔ ma ꞌbutë dɔɔmota na lïjë kënyï tonyo burutu bo.
5Mï kɔmɔ kɔɔ ꞌbutë dɔmosowɔ na Kedarolamera ni ti ŋere ame ga ti bo ne kalo ti bɔ ya ꞌbënnï ga kaꞌda eꞌbe Repa ga di Asetoro Karanayima, kina gbï ti eꞌbe Zuza ga di Ama ti eꞌbe Eme ga di mï bi pëpëlë ꞌba Kiriyatayima 6ti eꞌbe Ori ga di dɔ kuruŋgu ꞌba Edome koga gɔmo ŋbö kala Eleparana kapa ma kari yï mökö. 7Kina lïjë kuyï kpënnï ꞌböwu di yayi kileki kari te mï Kadesa ame kïdëkï möyï mo pa rɔ Enemisapata ne. Di yayi na lïjë kaꞌda eꞌbe Amaleke ga pili di mï dɔyayi ꞌbënnï gbï ti eꞌbe Amora ame ga koloma ꞌbënnï mï Azazona Tamara ne.
8Kina ŋere ꞌba Sodomo ni ti ꞌba Gomora ti ꞌba Adoma ti ꞌba Zeboyimo ti ꞌba Bela ame gbï kïdëkï rɔ Zora ne kotɔtɔ bɔ ya ꞌbënnï ga ŋgï kari kpa ya mï bi kïlëdë ꞌba Sidimi. 9Ŋere muyï naga nime alo ya dɔ ŋere ma sowɔ ame ga rɔ Kedarolamera ŋere ꞌba Elama ni lïjë ti Tidala ŋere ꞌba Goyima ti Amorapela ŋere ꞌba Babele ti Ariyɔko ŋere ꞌba Elesara. 10Tine bi kïlëdë ꞌba Sidimi mo nima ŋgï lɔ ti gö ꞌba zïbïtï. Kina ɔdɔ ŋere ꞌba Sodomo ni ti ꞌba Gomora këdï koꞌdɔ tiriŋa yaga di zi ya tine, lïjë ilaꞌba ŋgï mï gö tönë ga. Ŋere ma mota na ŋge kolɔlɔ kɔmɔ kari dɔ kuruŋgu.
11Kina ŋere sowɔ naga nima kolɔ wa ame ga pili mï Sodomo ni ti Gomora ne ŋgï kpaki ti wa ma konyo kari timo. 12Lïjë indaꞌba Lɔtɔ kole ꞌba löndö ꞌba Abarama ma tönë këdï koloma Sodomo yayi ne ŋgï gbï kpaki ti wa mo ga kari timo. 13Tine bɔ mɔtɔ ame kɔmɔ di mï ya nima na kako kiya lende mo zi Abarama bɔ Ebere tönë këdï koloma ŋgila ŋgërï koro ꞌba Mamore eꞌbe Amora ne. Mamore ni ti löndö bo ga Esekole ni ti Anera na kindaꞌba mïnnï ꞌdeni ti Abarama.
14Kina ɔdɔ Abarama kuwö ꞌdeni kiya te indaꞌba kole ꞌba löndö bo ꞌdeni kɔzɔ a nima tara tine, na bo kotɔtɔ bɔ toꞌdɔ ya abo ga ame pili mï liŋɔ abo yayi ne ŋgï. Lïjë ëdï pili kuluku modɔɔkɔtɔ kɔdɔ dɔmo ꞌbutë döömu dɔɔmota (318). Kina lïjë kari tozi gɔ ya naga nima ŋbö kömö Dana. 15Rɔ mï korɔndɔ ꞌdeni tine na bo koza bilaka abo ga rɔ dɔtumu kuru dɔ ya naga nima koꞌdɔ ya timo kaꞌda koga gɔmo ŋbö kala Oba kapa Damaseke ma kileki dɔ tugbu tɔrɔ. 16Kina bo kotɔtɔ wa ame ga pili ya naga nima kolɔ ne kileki timo gbï ti Lɔtɔ kole ꞌba löndö bo ti wa mo ga ti ꞌja ma kindaꞌba kpaki ti ꞌbɔki mɔtɔ ga.
Abarama Ni Ti Malekisedeke
17Di pötö tileki ꞌba Abarama di bi taꞌda ŋere Kedarolamera ni na ŋere ꞌba Sodomo kari turë dɔ bo mï bi kïlëdë ꞌba Sawe ame kïdëkï möyï mo gbï rɔ bi kïlëdë ꞌba ŋere. 18Kina Malekisedeke ŋere ꞌba Salema ame bo gbï rɔ bɔ akumu ꞌba Bɔkoꞌba ma mïtɔrɔ ne kako ti maŋgolɔꞌbɔ ni ti layi 19koꞌdɔ yëyï dɔ Abarama, kiya te, “Bɔkoꞌba ꞌba mïtɔrɔ ame koꞌba mïtɔrɔ ni ti dɔyayi ne koꞌdɔ yëyï zi Abarama. 20Akïlëlu këdï zi bo Bɔkoꞌba ꞌba mïtɔrɔ ame kiꞌdi yi kaꞌda bɔ ya ꞌbï ga ne.”
Kina Abarama kiꞌdi kapa ma ꞌbutë ꞌba wa pili zi Malekisedeke.
21Ŋere ꞌba Sodomo nima ilende zi Abarama, iya te, “Ileki bilaka ma ga zö, tine wa naga nima pili ogba zïyï.”
22Tine Abarama ileki dɔmo zi ŋere ꞌba Sodomo nima, iya te, “Mulömu rɔma kɔmɔ ŋere Bɔkoꞌba ꞌba mïtɔrɔ bɔ koꞌba mïtɔrɔ ni ti dɔyayi, 23a mɔtɔ minza mogba alato ꞌbï ala kabi ꞌba wari ꞌbï ala ëꞌbï ma kɔtɔ mɔtɔ te, kinza kari kiya ra te, ‘Ma na miꞌdi Abarama rɔ bɔ mɔri.’ 24Minza mogba ëꞌbï ma kɔtɔ mɔtɔ te, tine ŋge rɔ wa ame ga bilaka ma ga konyo ꞌdeni. Ne iꞌdi bɔ pɔri ma ga Anera ni ti Esekole ti Mamore kogba bi gomɔ ꞌba rönnï.”
15Lömu Ti Abarama
1Di pötö mo na lende ꞌba Bɔkoꞌba kako zi Abarama ti nyï koꞌde dɔ bo, iya te, “Abarama, kinza kere dë. Ma na rɔ makëtï ꞌba titata yi di zi wa ma kënyë. Mëdï miꞌdi kpa közï zïyï rɔ mbëmbë.”
2Tine Abarama ileki dɔmo, iya te, “Yö, ŋere Bɔkoꞌba, lende laka waꞌdi na ti kpa közï ꞌbï mo nima koꞌdɔ zö koꞌja möꞌbö ꞌdeni ŋgï kinza kole ɔtɔ ne ya? Bɔ ma këdï kari kindaꞌba apötö ma na ŋgï ti këdï rɔ Elizara ꞌba Damaseke nime. 3Iꞌdi kole ɔtɔ dë gbï zö yɔ, atɔli nime köyö mï liŋɔ ma ne na ŋgï këdï kari kindaꞌba apötö ma.”
4Kina bo kuwö Bɔkoꞌba kilende ꞌböwu zi bo, iya te, “Atɔli nima inza kindaꞌba apötö yï. Kole ꞌba gbagba yï na ko këdï kindaꞌba apötö yï.”
5Kina Bɔkoꞌba koto bo kari yaga, iya te, “Ombi kömöyï mïtɔrɔ kiyɔzɔ tïtëtë këlu naga nime te, kupö yï ga na ti konzi tara.”
6Abarama iꞌdi dɔ bo gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba kina me kiꞌdi Bɔkoꞌba kïdëkï Abarama rɔ bɔ lende laka. 7Bɔkoꞌba ilende zi bo, iya te, “Ma na rɔ Bɔkoꞌba ame koꞌde yi di Ura di mï dɔyayi ꞌba Babele ꞌdɔ tiꞌdi yayi nime zïyï gɔ këddï rɔ bɔ dɔmo.”
8Abarama iya te, “Yö, ŋere Bɔkoꞌba, ti mikali tondo ma mëdï moloma rɔ bɔ dɔmo?”
9Bɔkoꞌba iya te, “Oꞌde rokɔ sa ti rokɔ banya ti kole kamölö, yërï naga nime pili rɔ ma kɔmɔ kɔɔ mo ga ŋge gba mota ti matukpuru gbï ti kole matukpuru.”
10Kina Abarama koꞌde yërï naga nime kumu kotopa yïmo rïyö, bo kiyija kapa mo ga pili rɔ ma koriya mindalo rïyö rɔ lömu löŋgö lïjë ti Bɔkoꞌba. Tine bo otopa mï yali mo ga dë. 11Raŋga ako koꞌdɔkɔ togɔ yida naga nima, tine Abarama oga lïjë ŋgï yaga di teyi.
12Kina ɔdɔ kada këdï kösö ꞌdeni tine na töꞌdö ma kinza kiya kindaꞌba Abarama ŋgï. Mandölu ma dɔ kiteli utuꞌbö bo ŋgï gbï ti tikere ma mbëmbë. 13Kina Bɔkoꞌba kilende zi bo, iya te, “Rɔ ma laka kupö yï ga ti koloma rɔ bɔ löwö mï dɔyayi löwö. Lïjë ti koloma rɔ atɔli yayi koꞌdɔ kpɔŋi rönnï ŋbö kɔmɔ kɔɔ kuluku modɔɔmota (400). 14Tine ti modɔ karama dɔ bilaka ꞌba dɔyayi mo naga nima koꞌdɔ kpɔŋi rönnï ne. Kina ɔdɔ lïjë këdï kɔdɔ ꞌdeni yaga di mï dɔyayi löwö nima, lïjë ti kogba wa ŋgï tïnnï rɔ mbëmbë. 15Ne ꞌbëyï ti kari ëꞌbï ꞌjaa liya zi ꞌbu yï ga ti mï këyï. Ti kusu yi ꞌjaa ndɔ koꞌja köndë ëꞌbï ꞌdeni kote. 16Kupö yï ga ti kileki ꞌjaa kako bine mï kada ꞌba kupö ma mï sowɔ ma koloma mï dɔyayi löwö nima yayi römöyï minza moga eꞌbe Amora ga titi yaga di bine, tine ꞌjaa ŋbö ɔdɔ lende kirasi ꞌbënnï ꞌdeni rɔ mbëmbë ꞌdɔ kodɔ karama mo dönnï.”
17Kina ɔdɔ kada kösö ꞌdeni gɔ bi kölu tine, na Bɔkoꞌba kako ŋgï ti kete paꞌdo ti paꞌdo dɔ kali kako ŋgï kudö kebe mï löŋgö yida naga nima. 18Mï kada nima na Bɔkoꞌba koꞌdɔ lömu ti Abarama, iya te, “Miꞌdi yayi nime ꞌdeni pili zi kupö yï ga, kisaki mɔlo di kpa dɔ maga ꞌba Ezipeto kala kpa yöpö ꞌba Epurate, 19ame rɔ dɔyayi ꞌba bilaka naga nima kïdëkï rɔ Kene ti Keneze ti Kadamono 20ti Ete ti Pereze ti Repa 21ti Amora ti Kanana ti Girigasa kina gbï ti Yebusa.”
16Sarayi Ni Ti Agara
1Sarayi ꞌja ꞌba Abarama öyö kole ma kɔtɔ te dë du zi bo. Tine lɔko ëdï ti atɔli ꞌbënï yayi rɔ yïtö ꞌba Ezipeto kïdëkï möyï mo rɔ Agara. 2Kina lɔko kilende zi mëꞌdë nï Abarama, iya te, “Bɔkoꞌba na me koꞌjɔŋɔ ma ꞌdeni kinza töyö kole. Atɔli ma nima öꞌdö timo, mɔtɔga lɔko na ti köyö kole zö.”
Kina Abarama kutï ŋgï gɔ lende ꞌba Sarayi nima. 3Di pötö ma Abarama koloma ꞌdeni koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ ꞌbutë mï dɔyayi ꞌba Kanana tine, na ꞌja abo Sarayi kiꞌdi atɔli ꞌbënï Agara yïtö ꞌba Ezipeto nima ŋgï rɔ ꞌja zi bo. 4Abarama öꞌdö ti Agara kina kɔmɔ ŋgï.
Kina ɔdɔ lɔko koŋgɔ ꞌdeni lɔko kɔmɔ kɔzɔ wa nima tara tine, lɔko ŋgï rɔ dɔ kombi kebe toŋgɔ Sarayi ŋgï kɔzɔ wa ma yawa. 5Sarayi iya zi Abarama, iya te, “Ee, lende kënyë nime koꞌdɔ rɔma ne ti kileki döyï. Ma na tönë miꞌdi atɔli ma nime zïyï, kina me lɔko koꞌja ꞌdeni lɔko kɔmɔ, lɔko oŋgɔ ma ꞌdeni ŋgï kɔzɔ wa ma yawa. Bɔkoꞌba koꞌdɔ burë nime mï löŋgö ze tïyï, ɔdɔ ꞌba yë na laka.”
6Tine Abarama ileki zi Sarayi, iya te, “Lɔko atɔli ꞌbï na, nï ti közï kakpa dönï. Oꞌdɔ lɔko ŋgï kɔzɔ wa ma koꞌdɔkɔ toꞌdɔ mo tara.”
Kina Sarayi koloma ŋgï toꞌdɔ Agara rɔ ma kënyë, na Agara kënyï kiriŋa ŋgï di zïnï.
Malayika Ni Ti Agara
7Malayika ꞌba Bɔkoꞌba ari kondɔsɔ ti Agara di kpa daa di mï mökö gɔ kɔri kari Surö, 8kilende zïnï, iya te, “Agara atɔli ꞌba Sarayi, ako di yala kina ëddï kari yala?”
Lɔko iya te, “Mëdï miriŋa di zi Sarayi bɔ dɔma.”
9Malayika nima iya zïnï, iya te, “Ileki kari zi Sarayi bɔ döyï kuwö dönï.”
10Kina malayika kileki gbï kiya te, “Mëdï miꞌdi kupö yï ga kara konzi rɔ mbëmbë bi ꞌba tïtëtë mo konya dɔ. 11Kole nima mïyï ne ëddï köyö rɔ kole bɔtɔni kïdëkï möyï mo rɔ Yisamele, ame kiya te ‘Bɔkoꞌba uwö ꞌdeni,’ römöyï Bɔkoꞌba uwö lisa ꞌbï ꞌdeni. 12Bo ti koloma rɔ kuruku kɔzɔ akaca ꞌba mökö naga tara. Bo ti koloma köꞌbö rɔ ya ti bilaka pili kina bilaka pili ti köꞌbö gbï rɔ ya ti bo. Bo ti koloma ꞌberi yaga di mï löŋgö wado abo ga pili.”
13Agara ititi rönï, iya te, “Bɔkoꞌba na me ŋgï moꞌja rɔ ma laka? Mëdï moloma gba rɔ ma kïdïdï di pötö mo ne?”
Gɔ köꞌdu mo na lɔko kïdëkï möyï Bɔkoꞌba ame kileme rönï zïnï ne rɔ “Bɔkoꞌba ma koŋgɔ ma.” 14Kina ma ꞌdɔ kiꞌdi bilaka kïdëkï möyï daa nima mï löŋgö Kadesa ni ti Berede ne rɔ “Daa ꞌba bɔ dïdï ame koŋgɔ ma ne.”
15Agara öyö kole zi Abarama kina bo kiꞌdi möyï mo rɔ Yisamele. 16Mï kada mo nima kɔmɔ kɔɔ ꞌba Abarama ëdï ꞌdeni kuluku kɔtɔ kɔdɔ dɔmo ꞌbutë mota döömu dɔɔkɔtɔ (86).
17Lömu Ti Yëyï
1Kina ɔdɔ kɔmɔ kɔɔ ꞌba Abarama këdï ꞌdeni kuluku kɔtɔ kɔdɔ dɔmo ꞌbutë sowɔ döömu dɔmosowɔ (99) tine, na Bɔkoꞌba kileme rönï zi bo, iya te, “Ma na rɔ Bɔkoꞌba bɔ tigɔ dɔ kiteli. Uwö dɔma, kina öꞌbö nduwë toꞌdɔ wa ma kodɔrɔ gɔ kɔmɔ ma. 2Mëdï moꞌdɔ lömu ma tïyï miꞌdi kupö yï ga konzi rɔ mbëmbë.”
3Kina Abarama kudë dɔ bo bërï mëmë mo kosa yayi. Bɔkoꞌba iya te, 4“Moꞌdɔ lömu ma ꞌdeni tïyï, ti këddï rɔ ꞌbu löbu ꞌba bilaka ꞌba dɔꞌbe ma konzi. 5Möyï yï inza kpe rɔ Abarama, tine ꞌdeni rɔ Abarayama, ame kiya te ‘ꞌBu ꞌba dɔꞌbe,’ römöyï moꞌdɔ yi ꞌdeni rɔ ꞌbu löbu ꞌba bilaka ꞌba dɔꞌbe ma konzi. 6Ti miꞌdi kupö ma konzi kɔdɔ di mïyï mɔtɔ ga koloma rɔ bɔ dɔliŋɔ ma löbu. Mëdï miꞌdi kupö yï ga konzi koloma rɔ bilaka ꞌba dɔꞌbe ma konzi. 7Ti miꞌdi lömu ma köꞌbö mï löŋgö ze tïyï gbï ti kupö yï ga nduwë kala gɔ kupö lïjë ga ma di yïꞌböwu yayi. Ti miꞌdi lömu nime köꞌbö rɔ ŋburuŋburu, moloma rɔ Bɔkoꞌba zïyï kina gbï zi kupö yï ga. 8Mëdï miꞌdi yayi nime këddï koloma yïmo rɔ bɔ löwö ne zïyï kina gbï zi kupö yï ga. Dɔyayi ꞌba Kanana nime pili ti koloma köꞌbö ŋburu rɔ yayi ꞌba kupö yï ga, kina ti möꞌbö gbï rɔ Bɔkoꞌba zïnnï.”
9Kina Bɔkoꞌba kilende gbï zi Abarayama, iya te, “Nï gbï ꞌdɔ kutï toro lömu nime mï löŋgö ze tïyï ne, nï Abarayama kpaki ti kupö yï ga nduwë kala gɔ kupö lïjë ga ma di yïꞌböwu yayi. 10Lömu ame ꞌdɔ koro gɔ köꞌbö mï löŋgö ze tïyï gbï ti kupö yï ga ne, kina me. Bɔtɔni pili ame ga rɔ kupö yï ne ꞌdɔ koꞌdɔ dölëtï ꞌba akilele. 11Ziye pili tilele dɔ ꞌbana ꞌba rɔye ꞌdɔ köꞌbö rɔ kïnë ꞌba lömu nime mï löŋgö ze tïyï ne. 12-13Kisaki di mï kada nime tɔne nduwë kari dɔgba, ziye tilele kole bɔtɔni pili mï töꞌdö dɔ modɔɔmota di pötö kada ꞌba töyö mo. Kole bɔtɔni ame ga nduwë kala gɔ kupö yï ga ma di yïꞌböwu yayi kpaki ti atɔli ma köyö mï liŋɔ ꞌbï ala ma kugö ti yamo ꞌbï ga ame lïjë rɔ bɔ löwö kinza rɔ kupö ꞌba mïyï ne pili ꞌdɔ tilele mo. Ame na rɔ kïnë ꞌba lömu ma mï yida rɔye ꞌdɔ kileme lömu nime moꞌdɔ tïyï ne öꞌbö ꞌdeni rɔ ŋburuŋburu. 14Bɔtɔni ame kilele dë ne inza kpe rɔ ꞌbama römöyï bo oro lömu ma dë.”
15Kina Bɔkoꞌba kilende ꞌböwu zi Abarayama, iya te, “Kinza kïdëkï möyï ꞌja ꞌbï Sarayi dë kpe rɔ Sarayi, tine möyï nï ꞌdeni rɔ Sara. 16Mëdï moꞌdɔ yëyï ma laka zïnï lɔko köyö kole zïyï. Mëdï moꞌdɔ yëyï zïnï lɔko koloma rɔ ma ꞌba bilaka ꞌba dɔꞌbe ma konzi. Bɔ dɔliŋɔ ma löbu ti kɔdɔ di mï kupö nï ga.”
17Kina Abarayama kudë dɔ bo bërï mëmë mo kosa yayi. Tine bo ögö kiya ti mï bo, iya te, “Bɔtɔni ame kɔmɔ kɔɔ mo ꞌdeni kuluku rïyö (100) ne, ti köyö kole yɔ? Sara ame kɔmɔ kɔɔ mo ꞌdeni kuluku kɔtɔ kɔdɔ dɔmo ꞌbutë sowɔ (90) ne ti köyö kole yɔ?”
18Kina bo kiya zi Bɔkoꞌba, iya te, “Dëne ꞌdɔ kiꞌdi Yisamele ra gbɔ ꞌdɔ koloma rɔ bi dɔma.”
19Bɔkoꞌba iya te, “Inza tara, ꞌja ꞌbï Sara ëdï köyö kole zïyï kiꞌdi möyï mo rɔ Yisika. Kina ti mulömu lömu ma nime köꞌbö ti bo nduwë rɔ ŋburuŋburu kala gɔ kupö bo ga ma di yïꞌböwu. 20Ne muwö akititi ꞌbï ma gɔ lende ꞌba Yisamele ꞌdeni, ti moꞌdɔ yëyï zi bo miꞌdi kole konzi zi bo, kupö bo kara rɔ mbëmbë. Bo ti këdï rɔ ꞌbu ꞌba ŋere ꞌbutë dɔmorïyö. Kina ti miꞌdi kupö bo ŋgï kara rɔ bilaka ꞌba dɔꞌbe ma löbu. 21Tine ti mulömu lömu ma köꞌbö ti Yisika ame Sara këdï köyö zïyï ti kɔɔ kabate ne.”
22Kina ɔdɔ Bɔkoꞌba kote tilende ꞌdeni zi Abarayama kɔzɔ a nime te tine, na bo kari ëꞌbënï ŋgï.
23Mï kada kɔtɔ mo nima na Abarayama kuwö dɔ Bɔkoꞌba, bo kogba kole abo Yisamele kilele kpaki ti bɔtɔni ame ga pili mï liŋɔ abo ne ti atɔli ma köyö mï liŋɔ abo ga pili ti ma bo kugö ti yamo abo naga. 24Mï kada nima kilele Abarayama ne kɔmɔ kɔɔ abo ëdï ꞌdeni kuluku kɔtɔ kɔdɔ dɔmo ꞌbutë sowɔ döömu dɔmosowɔ (99). 25Tine kɔmɔ kɔɔ ꞌba kole abo Yisamele ëdï ꞌdeni ꞌbutë dɔɔmota. 26Mï kada kɔtɔ nima na kilele Abarayama ni kpaki ti kole abo Yisamele pili 27ti atɔli ma köyö mï liŋɔ abo ga kpaki ti ame ga bo kugö ti yamo di zi bɔ löwö ne.
18Bɔkoꞌba Ako Tori Abarayama
1Bɔkoꞌba ileme rönï zi Abarayama di ŋgila ŋgërï koro ꞌba Mamore koꞌja Abarayama këdï koloma kpadörï ꞌba rö kilaka abo ꞌdeni mï zana kada ma kata. 2Bo ombi kɔmɔ bo koꞌja bilaka mota këdï kɔrɔ yayi. Kina ɔdɔ bo koꞌja lïjë ꞌdeni tara tine, na bo kiriŋa ŋgï kurë dönnï, bo kudë dɔ bo bërï mëmë bo kosa yayi. 3Bo iya te, “Ŋere ma ga, momaꞌjo rɔma ziye kinza kitelike dë di dɔliŋɔ ma. Ma na me bine toja laja ziye. 4Iꞌdike moꞌde mini kurögöke ndïye timo, kindawoke rɔye mbowa bïcï ŋgërï nime bine 5ꞌdɔ moma akonyo ɔtɔ ga ziye konyoke. Di pötö mo tine ti karike eꞌbe ꞌjaa nduwë dɔ liŋgere ꞌbe, kɔzɔ ame kutïke ꞌdeni tako toŋgɔ ma bɔ laja ꞌbe ne, iꞌdike moja laja ziye.”
Na ya naga nima kiya te, “Ele, oꞌdɔ kɔzɔ ma kiya.”
6Kina Abarayama köpu welo kari rö zi Sara ꞌdë yayi, iya te, “Ogba sapiya welo kiyari ruzu ma kele koŋma rɔ maŋgolɔꞌbɔ.”
7Kina bo kiriŋa kari mï jɔlɔ kope kole sa ma kɔnɔ laka, kiꞌdi zi bɔ laja koꞌdɔ welo. 8Kina bo kogba wï ma kërï gbï ti ma kara ti yida mo tönë koꞌde kutë kɔmɔ ya naga nima. Kina bo koloma ŋgï rɔ toja laja zïnnï di bïcï ŋgërï nima yayi, lïjë konyo kpënnï.
9Lïjë ititi bo, iya te, “ꞌJa ꞌbï Sara ëdï yala?”
Bo iya te, “Lɔko ëdï rö bine.”
10Bɔ ma kɔtɔ di mï löŋgö ya naga nima, iya te, “Mëdï mileki mako kabate ti kɔɔ, kina ꞌja ꞌbï Sara ti köyö kole ŋgï.”
Sara ëdï kpadörï kebe gɔ bo yayi këdï kuwö lende nime. 11Abarayama ni kpaki rïyö ti Sara öndë ꞌdeni gɔmo kɔwɔ. Kina Sara inza gbï kpe ti a dɔ ꞌja. 12Gɔ köꞌdu mo na lɔko kögö, kiya te, “Ze ame döndë ꞌdeni rɔ korɔꞌbɔ kɔzɔ a nime te kpaki rïyö ti mëꞌdë ma ne, ti mebe ꞌböwu toꞌdɔkɔ töꞌdö ti mëꞌdë?”
13Kina Bɔkoꞌba nima kititi Abarayama, iya te, “Gɔ waꞌdi na Sara kögö kiya te, ‘Ti möyö kole ŋgï koꞌja möndë ama ꞌdeni?’ 14A mɔtɔ ëdï ma toꞌdɔ mo konya dɔ Bɔkoꞌba? Kɔzɔ kada ame mose köꞌdu mo ne, mëdï mileki mï kpa dökïkërï, kina Sara ti kɔmɔ kole ŋgï.”
15Tine Sara ꞌdeni rɔ tikere, na lɔko kandi gɔmo, iya te, “Mögö dë.”
Bo iya te, “Inza tara, ögö ko rɔ ma laka.”
Akititi Gɔ Sodomo
16Ya naga nima ënyï di yayi kuyï kömönnï kari dɔ Sodomo. Kina Abarayama kari tïnnï koto gönnï gɔ kɔri. 17Bɔkoꞌba iya ti mï bo, iya te, “Minza musu dɔ wa ma mëdï mari toꞌdɔ mo nime di zi Abarayama. 18Kupö bo ga na ti këdï rɔ bɔ tigɔ gbï rɔ ma dɔ kiteli. Kina ti bo na ti koꞌdɔ yëyï ma laka zi bilaka pili. 19Bo na rɔ bɔ ame migeli ꞌdeni ꞌdɔ bo kiꞌdi kole abo ga kpaki ti kupö bo ga kuwö dɔma gɔ lïjë koꞌdɔ wa ma kodɔrɔ ame rɔ ma laka ne. Kina ɔdɔ lïjë koꞌdɔ ꞌdeni tine ti moꞌdɔ wa ame ga mulömu ꞌdɔ toꞌdɔ mo zi Abarayama ne ŋgï.”
20Kina bo kiya zi Abarayama, iya te, “Lëbï ꞌba lende kënyë ꞌba Sodomo ni ma ti Gomora udu ꞌdeni kömö mbili ma. Lende kënyë ꞌbënnï ꞌdeni ŋgï rɔ dɔ kiteli. 21Mëdï mari toŋgɔ mo, ɔdɔ ëdï ŋgï kɔzɔ lëbï mo ame muwö ne tara ya. Ne ɔdɔ kinza tara ti mikali gbï.”
22Kina ya ma rïyö kënyï ŋgï nduwë kari kapa yɔki Sodomo, tine Bɔkoꞌba ileke ꞌba bo ti Abarayama yayi. 23Kina Abarayama kese ŋgɔsi ŋgila Bɔkoꞌba kititi, kiya te, “Ti kote dɔ bɔ lende laka gbï yaga kɔtɔ ti bɔ lende kënyë? 24Ɔdɔ bɔ lende laka këdï kuluku kɔtɔ mï gawo nima, ti kote dɔmo gbï yaga? Ti kɔmɔ gawo nima dë gɔ köꞌdu ꞌba bilaka kuluku kɔtɔ naga nima yïmo yayi ne? 25Rɔ ma laka mikali inza kote dɔ bɔ lende laka pili yaga kɔtɔ ti bɔ lende kënyë. Toꞌdɔ mo tara inza kari du te laka. Ɔdɔ koꞌdɔ kɔzɔ a nima tara ëddï kodɔ gomɔ dɔ bɔ lende laka kpaki ti bɔ lende kënyë. Toꞌdɔ mo tara inza du te rɔ ma laka. Nï bɔ koꞌdɔ burë ꞌba dɔyayi pili na rɔ bɔ koꞌdɔ wa ma kodɔrɔ.”
26Bɔkoꞌba iya te, “Ɔdɔ moꞌja bɔ lende laka këdï kuluku kɔtɔ mï Sodomo yayi, mëdï mɔmɔ gawo nima pili gɔ köꞌdu ꞌbënnï.”
27Abarayama ileki ꞌböwu kiya zi Bɔkoꞌba, iya te, “Momaꞌjo rɔma zïyï Bɔkoꞌba ola ma gɔ tilende zïyï rɔ dɔ kïtëwu. Minza rɔ ɔtɔ, ma ŋgï rɔ lupu ni ma ti buruku. 28Ne ɔdɔ ma muyï konye rönnï yaga di kɔmɔ bɔ lende laka naga nima, ti kote dɔ gawo nima pili yaga gɔ köꞌdu ꞌba ya ma muyï naga nima kinza kpe teyi ne?”
Bo iya te, “Ɔdɔ moꞌja bɔ lende laka yayi ꞌbutë sowɔ döömu, minza mote dɔmo.”
29Abarayama ititi ꞌböwu, iya te, “Ne ɔdɔ koꞌja bɔ lende laka ŋge ꞌbutë sowɔ yayi?”
Bo iya te, “Ɔdɔ bɔ lende laka këdï yayi ꞌbutë sowɔ, minza mote dɔmo.”
30Abarayama iya te, “Bɔkoꞌba, momaꞌjo rɔma zïyï, kinza kënyï dë rɔ ꞌdïrï tö, iꞌdi milende gbï. Ne ɔdɔ koꞌja ŋge ꞌbutë mota?”
Bo iya te, “Ɔdɔ moꞌja bɔ lende laka ꞌbutë mota yayi minza moꞌdɔ.”
31Abarayama iya te, “Bɔkoꞌba, momaꞌjo rɔma zïyï, ola ma gɔ tilende zïyï rɔ dɔ kïtëwu. Ne ɔdɔ koꞌja këdï ŋge ꞌbutë rïyö yayi?”
Bo iya te, “Minza mote dɔ gawo nima ɔdɔ ma ꞌbutë rïyö këdï yayi.”
32Abarayama iya te, “Bɔkoꞌba, kinza kënyï dë rɔ ꞌdïrï tö, iꞌdi ma milende ŋge mï kɔtɔ na ti. Ne ɔdɔ koꞌja ŋge ꞌbutë?”
Bo iya te, “Minza mote dɔmo ɔdɔ këdï ŋge ꞌbutë.”
33Di pötö bo kote tilende ꞌdeni ti Abarayama na Bɔkoꞌba kari abo ŋgï tine na Abarayama kileki ŋgï liŋɔ.
19Lɔtɔ Ni Ti Malayika
1Malayika rïyö naga nima ari kömö Sodomo rɔ mï dɔkɔpiyari, koꞌja Lɔtɔ këdï koloma kpa reki yayi. Kina ɔdɔ bo koꞌja lïjë ꞌdeni tara tine na bo kënyï ŋgï kurë dönnï kudë dɔ bo bërï kömönnï. 2Bo iya te, “Ŋere ma ga, ma na me bine ꞌdɔ toja laja ziye. Momaꞌjo rɔma ziye akoke liŋɔ ma gɔ kurögöke ndïye köꞌdöke, mɔlo ŋbɔ tine ti karike eꞌbe ꞌjaa.”
Lïjë iya te, “Inza tara, dëdï döꞌdö eze yaga bi kɔpɔ nime bine.”
3Tine bo oloma toꞌdɔ atiri gönnï rɔ gögö na lïjë kari ŋgï gbɔ liŋɔ abo. Bo iꞌdi koŋma maŋgolɔꞌbɔ koꞌdɔ akonyo ma koŋmi zi ya naga nima konyo kpënnï.
4Tine gba kota kinza lïjë köꞌdö bërï na bɔtɔni ꞌba mï gawo nima kotɔtɔ rönnï ŋgï pili yayi, yɔbi kpaki ti bulöbu mo ga otɔtɔ rönnï ŋgï me kuru dɔ rö nima toko teyi. 5Kina lïjë kïdëkï Lɔtɔ kititi, iya te, “Bilaka naga nime kako mï dɔkɔpiyari nime liŋɔ ꞌbï bine ne lïjë ëdï yala? Oja lïjë yaga zize dayi gɔ döꞌdö tïnnï.”
6Lɔtɔ ɔdɔ kari zïnnï yaga yayi, kurögö kpadörï teyi ti gönï, 7kilende zïnnï, iya te, “Löndö ma ga, momaꞌjo rɔma ziye, kinza koꞌdɔke lende ma kënyë ma tara ga dë. 8Mëdï ti yïtötï rïyö bine ame lïjë gba kikali a mɔtɔ rɔ bɔtɔni dë, iꞌdike moja lïjë ziye bine koꞌdɔke ɔtɔ nima mïye ne zïnnï. Ne kinza koꞌdɔke a mɔtɔ dë zi ya naga nime, römöyï lïjë ako ꞌdeni rɔ ŋba mï gɔ bi ꞌba loma ma.” 9Tine lïjë iya te, “Ese yaga di kɔmɔze, nï bɔ löwö nime, nï yë na ꞌdɔ kebe tiꞌdi lende zize? Dëdï doꞌdɔ wa kënyë tɔne zïyï kebe ma doꞌdɔkɔ ꞌdɔ toꞌdɔ mo zïnnï.”
Kina lïjë kiꞌdi tïtïŋï Lɔtɔ ŋgï rɔ ma kënyë, lïjë kese ꞌdeni ꞌdɔ todowe kpadörï.
10Tine na ŋba naga nima koja közïnnï ŋgï gɔ Lɔtɔ kotɔ kileki rö, kurögö kpadörï teyi. 11Kina ŋba tönë ga kïyölu kɔmɔ bilaka naga nima gɔ kpadörï yayi ne ŋgï pili yaga kinza lïjë koꞌja kpadörï nima ra gbï.
12Ŋba naga nima ititi Lɔtɔ, iya te, “Ëddï ti bilaka ꞌbï mɔtɔ ga bine? Ɔdɔ bɔ lanzo yï ga ti kole ꞌbï ga ti yïtötï ꞌbï ga ti ma wado ꞌbï ga këdï mï gawo nime bine, otɔtɔ lïjë koja yaga, 13römöyï dëdï doꞌdɔkɔ tote dɔ gɔ bi nime yaga. Lëbï ꞌba lende kënyë mbëmbë ꞌba bilaka ꞌba gɔ bi nime ömö ꞌdeni zi Bɔkoꞌba, kina me koja ze ꞌdeni tote dɔ gɔ bi nime.”
14Lɔtɔ ënyï kari zi bɔ lanzo bo ga ame këdï koꞌdɔkɔ togbe yïtötï abo ga ne, iya te, “Ënyï kɔdɔke yaga welo di mï gɔ bi nime, Bɔkoꞌba oꞌdɔkɔ ꞌdeni tote dɔ gawo nime.”
Tine lïjë iya te bo ëdï ka kïndëndë dönnï.
ꞌJa ꞌBa Lɔtɔ
15Mï kano bi ꞌdeni tine malayika naga nima iya te, “Lɔtɔ, ënyï welo kogba ꞌja ꞌbï ni ti yïtötï rïyö ꞌbï naga nime kɔdɔke yaga di bine, kinza kote dɔye ra kɔtɔ mï karama nime këdï kodɔ dɔ gawo nime ne.”
16Tine Lɔtɔ ëdï gba kicayi kina malayika naga nima kindaꞌba közï bo ti ꞌja abo kpaki ti yïtötï abo ga koja yaga di mï gawo nima, römöyï Bɔkoꞌba ti mï këyï rɔ mbëmbë rɔ bo. 17Kina ɔdɔ malayika koja lïjë ꞌdeni gɔ kɔri tine, bɔ ma kɔtɔ iya te, “Iriŋake tɔmɔ dïdï ye. Kinza koŋgɔke bi dë kileki yïꞌböwu kina kinza kɔrɔke dë gbï mï bi kïlëdë bine. Iriŋake ŋbö dɔ döku tɔmɔ rɔye kinza kote dɔye.”
18Lɔtɔ iya te, “Inza tara, ŋere ma ga, 19oꞌdɔke ma ꞌdeni kele kulöwö kɔmɔke dïdï ma. Dɔ döku nima ɔwɔ kënyë, tölë löbu nime ëdï kuru dɔma kupö ma gba kota kinza mömö yayi. 20Ma laka mo gawo titi nime na ŋɔli ꞌdɔ tiriŋa teyi, iꞌdi ma miriŋa yayi, kɔzɔ ame koŋgɔ bo ka ŋgï rɔ gɔ bi ma titiyi kina ti mɔmɔ ŋgï yayi.”
21Malayika iya te, “Ele, mutï ꞌdeni gɔ lende kiya ꞌbï, minza mote dɔ bi nima kpe yaga. 22Oꞌdɔ röyï welo kiriŋa yayi, minza moꞌdɔ a mɔtɔ titi gba kota kinza kömö yayi.”
Gɔ köꞌdu nima Lɔtɔ kiya te bi nima ŋge titiyi ne, na kiꞌdi kïdëkï möyï mo ŋgï rɔ Zora, ame kiya te “Titi.” 23Lɔtɔ ari kömö yayi ꞌdeni ti kada këdï kiꞌdi kpënï. 24Kina Bɔkoꞌba kodɔ paꞌdo ŋgï ti kulugbï döku ma këdï kilaŋma kako di mïtɔrɔ dɔ gawo ꞌba Sodomo ni ti Gomora. 25Kina kote dɔ gawo naga nima ŋgï pili yaga kpaki ti bi kïlëdë mo pili ti bilaka mo ga ti wa ame ga kötu mï gɔ bi nima yayi. 26Tine ꞌja ꞌba Lɔtɔ uyï kömönï kileki yïꞌböwu na lɔko kɔrɔ ŋgï kïyï yayi rɔ döku ꞌba mëlö.
27Mɔlo mï dɔŋbɔ mo nima na Abarayama kënyï kari gɔ bi tönë bo kɔrɔ pa kɔmɔ Bɔkoꞌba di teyi ne. 28Bo oŋgɔ bi kari dɔ Sodomo ni ti Gomora ti dɔyayi pili ma mï bi kïlëdë nima, tine bo oꞌja kötu na ŋgï këdï kanyo gulïyï di dɔyayi nima yayi kɔzɔ kötu ꞌba lïndï tara. 29Mï kada nima Bɔkoꞌba këdï kote dɔ gawo ꞌba mï bi kïlëdë naga nima Lɔtɔ koloma teyi ne, bo iꞌdi akititi ꞌba Abarayama tönë dë du te kudölu di dɔ bo. Bo oja Lɔtɔ ŋgï yaga di mï tölë löbu nima.
Kupö Lɔtɔ
30Lɔtɔ rɔ tikere di bi toloma mï Zora, kina bo kënyï ŋgï yaga di yayi ti yïtötï rïyö abo naga nima kari koloma mï tïꞌbörö ꞌba döku. 31Tine na nyiti ma löbu mo kënyï kiya zi lëmï nï ma titi, iya te, “ꞌBu ze na me köndë ꞌdeni. Kina me bɔtɔni ɔtɔ inza gbï mï dɔyayi nime bine yɔ ꞌdɔ kogbe ze kɔzɔ dölëtï ꞌba bilaka lesi pili. 32Ako diꞌdi ꞌbu ze kuwë layi gɔ döꞌdö tïnï ꞌdɔ döyö kole ti bo.”
33Mï korɔndɔ nima na lïjë kiꞌdi bo kuwë layi, na nyiti ma löbu mo kari köꞌdö ti bo. Tine layi upö bo ꞌdeni ŋgï iꞌdi bo ikali gɔmo dë.
34Mï bi këzë ma di gɔmo na, nyiti ma löbu mo tönë kako kiya zi lëmï nï ma titi, iya te, “Möꞌdö ti ꞌbu ze ti korɔndɔ ene, ako diꞌdi bo gbï kuwë layi tɔne gɔ kari köꞌdö tïnï ꞌdɔ döyö kole ti bo.”
35Kina lïjë kiꞌdi bo kuwë layi gbï mï korɔndɔ ama, na nyiti ma titi mo kari köꞌdö ŋgï ti bo, tine layi upö bo ꞌdeni gbï iꞌdi bo ikali gɔmo dë.
36Wa nime na kiꞌdi yïtötï ꞌba Lɔtɔ ga kɔmɔ kpaki rïyö köyö kole ti bo. 37Nyiti ma löbu mo öyö kole bɔtɔni kiꞌdi möyï mo rɔ Mowaba, bo na rɔ yï lïŋgï ꞌba bilaka naga nima kïdëkï rɔ Mowaba ame ga leꞌjete ne. 38Nyiti ma titi mo öyö gbï rɔ kole bɔtɔni, na lɔko kiꞌdi möyï mo rɔ Benami. Bo na rɔ yï lïŋgï ꞌba bilaka naga nima kïdëkï rɔ Amona ame ga leꞌjete ne.
20Abarayama Ni Ti Abimeleke
1Abarayama ënyï di Mamore yayi kolɔlɔ kari kapa dɔ roꞌɔ. Kina bo kari koloma mï löŋgö Kadesa ni ti Surö. Koꞌja bo koloma ꞌdeni mï Gerara yayi tine 2na bo kiya te ꞌja abo Sara nima lëmï bo na. Gɔ köꞌdu mo na Abimeleke ŋere ꞌba Gerara koja laja gɔ Sara kogba koto kari liŋɔ abo rɔ ꞌja zi bo.
3Mï korɔndɔ ma dɔ kɔtɔ mɔtɔ na Bɔkoꞌba kiꞌdi nyï koꞌde dɔ Abimeleke, iya te, “Ëddï kölë, ꞌja nima kogba ne lɔko ꞌja ꞌba bɔ mɔtɔ na.”
4Tine Abimeleke osa rɔ Sara dë gba, na bo kileki kiya zi Bɔkoꞌba, iya te, “Bɔkoꞌba, ti kupö ma ŋgï ti bilaka ma ga kinza ma mirasi lende ɔtɔ? 5Abarayama na kiya te ꞌja nime lëmï bo na. Kina lɔko iya gbï te bɔ nima löndö nï na. Dökïꞌdï ma ti közö rɔ ma kɔpɔ di mï lende nime moꞌdɔ ne. Inza du te rɔ lende kirasi zö.”
6Kina Bɔkoꞌba kilende zi bo di mï nyï nima, iya te, “Mikali ꞌdeni dökïꞌdï yï rɔ ma kɔpɔ di mï lende nima. Gɔ köꞌdu mo na ma mota yi di bi tirasi lende zö kiꞌdi kosa rɔ ꞌja nima dë ne. 7Ileki lɔko kari zi mëꞌdë nï. Bo bɔ kumë lende ma na kina bo ti kititi ma ŋgï göyï ꞌdɔ kɔmɔ. Ne ɔdɔ kileki lɔko dë rɔ ma laka ëddï kölë pili ti bilaka ꞌbï ga.”
8Mɔlo mï dɔŋbɔ mo na Abimeleke kïdëkï bɔ laja abo ga kïyëtï gɔ köꞌdu nime teyi. Kina lïjë ŋgï pili rɔ tikere. 9Abimeleke ïdëkï Abarayama kititi, iya te, “Waꞌdi na me koꞌdɔ zize te ne? Wali kënyë waꞌdi na moꞌdɔ zïyï kiꞌdi koꞌde tölë löbu nime dɔma kpaki ti bilaka ꞌba dɔliŋɔ ma nime? Wa nime koꞌdɔ zö ne bɔtɔ mɔtɔ ame ŋgï gɔ koꞌdɔ lende ma tara inza du te.”
10Abimeleke ititi Abarayama, iya te, “Waꞌdi na komeri kiꞌdi koꞌdɔ lende nime zö te?”
11Abarayama iya te, “Moꞌdɔ tara römöyï momeri ꞌbama miya te bilaka ꞌba mï dɔyayi nime ere Bɔkoꞌba dë kina mɔtɔga lïjë ti kupö ma ŋgï ꞌdɔ lïjë kogba ꞌja ma. 12Ne rɔ ma laka lɔko ŋgï rɔ lëmï ma, nyiti ꞌba baba tine mönï na ꞌberi kina me mogbe lɔko rɔ ꞌja ma. 13Gɔ köꞌdu mo na mï kada ma Bɔkoꞌba koja ma yaga di mï liŋɔ ꞌba ꞌbu ma tari tulë mï dɔyayi löwö ne na miya zïnï, miya te, ‘Akɔꞌɔ ma ꞌdɔ kileme zö na me. Mï gɔ bi pili ame ga dömö teyi iya zi bilaka mo ga te ma löndö yï na.’”
14Kina Abimeleke kileki Sara ŋgï zi Abarayama kogba kamölö ni ti sa ti atɔli kiꞌdi zi bo. 15Abimeleke iya te, “Dɔyayi ma na me pili kömöyï. Oloma kapa ma koꞌdɔkɔ.”
16Bo ileki kiya zi Sara, iya te, “Oŋgɔ, miꞌdi yamo ꞌdeni kuluku ꞌbutë rïyö (1,000) zi löndö yï ꞌdɔ kileme yi rɔ ma kɔpɔ kɔmɔ bilaka naga nime pili. Bilaka pili ti kikali ŋgï irasi lende ɔtɔ dë du te.”
17Abarayama ititi Bɔkoꞌba gɔ Abimeleke na Bɔkoꞌba kileŋo Abimeleke ŋgï pili ti ꞌja mo ga kpaki ti yïtötï ma rɔ atɔli abo ga, 18römöyï Bɔkoꞌba ɔrɔ ꞌja liŋɔ ꞌba Abimeleke ꞌdeni pa me kinza köyö kole gɔ köꞌdu nima bo kogba Sara ꞌja ꞌba Abarayama ne.
21Töyö Yisika
1Bɔkoꞌba oꞌdɔ yëyï zi Sara kɔzɔ ame bo kiꞌdi köꞌdu mo tara. 2Kina lɔko kɔmɔ köyö kole zi Abarayama mï töndë abo nima mï kada ma Bɔkoꞌba kose gɔmo zi bo tönë. 3Abarayama ïdëkï möyï kole nima Sara köyö zi bo ne rɔ Yisika. 4Kina bo kilele kole abo Yisika mï töꞌdö dɔ modɔɔmota kɔzɔ ma Bɔkoꞌba kose gɔmo zi bo tara. 5Kɔmɔ kɔɔ ꞌba Abarayama ꞌdeni kuluku rïyö (100) mï kada nima köyö Yisika ne. 6Sara iya te, “Bɔkoꞌba iꞌdi ma ꞌdeni tögö rɔ lɔŋɔ. Bɔtɔ ame pili kuwö lende nime ti kögö gbï kɔtɔ tö.”
7Lɔko iya te, “Yë na ti kiya ꞌböwu te zi Abarayama, Sara ti kiꞌdi mba kpa kole yɔ? Kina me möyö kole ꞌdeni zi bo mï töndë abo nime.”
Toga Agara
8Kina ɔdɔ kole kïyöbu ꞌdeni tine na Abarayama koꞌdɔ karama ma löbu ŋgï mï kada ꞌba tola gɔ mba ꞌba kole.
9-10Sara ari koꞌja Yisamele kole ame Agara yïtö ꞌba Ezipeto köyö zi Abarayama ne këdï koꞌdɔ dede rɔ kole ꞌbënï Yisika. Kina lɔko kiya zi Abarayama, iya te, “Oga ꞌja atɔli nime yaga ti kole ꞌbënï nime. Kole ꞌbënï nime inza koloma rɔ bɔ dɔ apötö yï kɔtɔ ti kole ma Yisika.”
11Kina Abarayama ŋgï rɔ meri gɔ lende ꞌba kole abo Yisamele. 12Tine Bɔkoꞌba iya zi bo, iya te, “Kinza koloma dë rɔ meri gɔ lende ꞌba kole ꞌbï ti ꞌja atɔli ꞌbï nime. Oꞌdɔ wa ame ga Sara kiya zïyï ne, römöyï Yisika na këdï koja dɔ kupö yï. 13Kina ti miꞌdi kupö kole ꞌba ꞌja atɔli nima gbï kara rɔ dɔꞌbe ma löbu römöyï bo kole ꞌbï na gbï.”
14Kina Abarayama kënyï mɔlo mï dɔŋbɔ kogba kilaka ꞌba mini ti maŋgolɔꞌbɔ kiꞌdi zi Agara kowe dɔkɔnyɔ mo koga kari bitɔ ga yayi ti kole nima gɔmo. Kina lɔko kari ŋgï tilaki kebe mï mökö ꞌba Berasaba.
15Kina ɔdɔ mini ꞌba mï kilaka nima kote rönï ꞌdeni tine, na lɔko kola kole tönë ŋgï yï ꞌjöwu mɔtɔ yayi. 16Kina lɔko kënyï di dɔmo kari koloma caki rɔ ma kɔwɔ kɔzɔ bi ꞌba toꞌbe kɔmo naga tara, römöyï lɔko iya te, “Moꞌdɔkɔ dë ꞌdɔ moŋgɔ kole ma këdï kölë di kɔmɔ ma.”
Koꞌja lɔko koloma ꞌdeni caki yayi na lɔko kebe tudu.
17Bɔkoꞌba uwö kole nima këdï kudu na malayika ꞌba Bɔkoꞌba kilende zi Agara di mïtɔrɔ, iya te, “Agara, gɔ waꞌdi? Kinza kere dë. Bɔkoꞌba uwö dɔ kole nima ꞌdeni di gɔ bi ma bo këdï teyi. 18Ënyï kari kindaꞌba közï bo tɔrɔ. Mëdï miꞌdi dɔꞌbe ma löbu kɔdɔ di mï bo.”
19Kina Bɔkoꞌba kiyɔpɔ kɔmɔ Agara kiꞌdi lɔko koꞌja daa ꞌba mini, kina lɔko kari kunö mini mï kilaka tönë kiꞌdi zi kole nima kuwë.
20Bɔkoꞌba oloma laka ti kole tönë ŋbö kïyöbu. Bo oloma mï mökö kutu rɔ bo rɔ bɔ koꞌbe kanya közï kikaka. Mï mökö ꞌba Parana na bo koloma teyi. 21Ma bo ari kogbe ꞌja zi bo di mï yïtötï ꞌba Ezipeto.
Pɔri Mï Löŋgö Abarayama Ni Ti Abimeleke
22Mï kada nima na Abimeleke ni ti Pikolo bɔ dɔ bɔ kanya abo kako kiya zi Abarayama, iya te, “Bɔkoꞌba ëdï nduwë tïyï mï wa ame ga pili këddï koꞌdɔ ne. 23Kina me ulömu röyï zö kɔmɔ Bɔkoꞌba bine kinza koꞌdɔ ꞌbölu mɔtɔ dë zö ala zi kole ma ga. Moloma dɔ mï kɔtɔ tïyï kina me gbï ꞌdɔ koloma dɔ mï kɔtɔ tö pili ti bilaka ꞌba dɔyayi nime këddï koloma yïmo ne.”
24Abarayama iya te, “Mëdï mulömu rɔma.”
25Kina Abarayama kënyï konyɔ köꞌdu ꞌba daa mɔtɔ bɔ laja ꞌba Abimeleke ga kolɔ ꞌdeni di zi bo. 26Tine Abimeleke iya te, “Mikali bɔ koꞌdɔ wa naga nime dë. Iya lende mo dë gbï zö yɔ, tuwö mo na ꞌjaa me tɔne zö.”
27Kina Abarayama kiꞌdi kamölö ni ti sa zi Abimeleke, kina lïjë kpaki rïyö koꞌdɔ pɔri ŋgï. 28Abarayama oza rokɔ kamölö modɔmorïyö ꞌberi yaga di mï dɔtumu yërï abo ga. 29Abimeleke iya te, “ꞌJɔ ꞌba rokɔ kamölö modɔmorïyö naga nime koza yaga ne rɔ waꞌdi?”
30Abarayama iya te, “Rokɔ kamölö modɔmorïyö naga nime ako kogba di közö, ꞌdɔ këddï rɔ bɔ kodɔrɔ yï lende ma, ame ma na mole daa nime.”
31Kina kïdëkï möyï bi nima ŋgï rɔ Berasaba, ame kiya te “Daa ꞌba lömu,” römöyï bi nima na lïjë koꞌdɔ lömu di teyi. 32Kina Abimeleke ni ti Pikolo bɔ dɔ bɔ kanya abo kënyï ŋgï kileki mï dɔyayi ꞌba Pilisitiya.
33Abarayama ari kïdïyë ŋgërï mɔtɔ Berasaba yayi gɔ lömu nima, bo koloma toꞌdɔ mötu zi Bɔkoꞌba ma ŋburuŋburu di ŋgila mo. 34Abarayama oloma kada dɔ konzi mï dɔyayi ꞌba Pilisitiya.
22Tumu Yisika
1Di pötö mo ꞌdeni yayi na Bɔkoꞌba kiyɔzɔ meri ꞌba Abarayama kïdëkï kiya te, “Abarayama.”
Tine Abarayama ileki dɔmo, iya te, “Ma na me.”
2Bɔkoꞌba iya te, “Ogba kole kɔtɔ ꞌbï nima rɔ Yisika kɔꞌɔ bo kulöwö ne kari timo dɔ döku ꞌba Moriya. Ari ti bo ꞌdɔ kumu bo zö yayi rɔ akumu mï gɔ bi ame mëdï mileme zïyï ne.”
3Mɔlo ŋbɔ mï bi këzë ma di gɔmo na Abarayama koga ŋgërï ꞌba toŋma akumu kudödu gɔ akaca. Bo ogba Yisika ni ti bɔ koja laja rïyö ti bo. Kina lïjë kënyï ŋgï dɔmo tari gɔ bi ame Bɔkoꞌba kiya ꞌdeni zi bo ne. 4Mï töꞌdö dɔ mota ꞌdeni tine na Abarayama kombi kɔmɔ bo koꞌja dɔ döku nima kinda rɔ ma kɔwɔ. 5Bo iya zi bɔ laja abo naga nima, bo iya te, “Olomake tötï ti akaca nime bine. Ze ti kole titi nime dëdï dari dɔgba toꞌdɔ mötu zi Bɔkoꞌba ti dileki ꞌjaa dako ziye bine.”
6Abarayama ogba ŋgërï ꞌba toŋma akumu nima kiꞌdi dɔ kole abo Yisika, tine bo indaꞌba ꞌba bo rɔ kulu ni ti kpa kolɔlɔ paꞌdo ꞌba ꞌdɔ tulöꞌjö mo. Kina ɔdɔ lïjë këdï kari ꞌdeni tara tine, 7Yisika iya te, “Baba.”
Abarayama iya te, “Tondo ya, kole ma?”
Yisika ititi, iya te, “Moꞌja paꞌdo ëdï bine ti ŋgërï, ne yida ꞌba tumu mo ëdï yala?”
8Abarayama iya te, “Kole ma, Bɔkoꞌba ti koja gɔmo zize.”
Kina Abarayama ni kari ŋgï nduwë ti Yisika. 9Kina ɔdɔ lïjë kari kömö ꞌdeni dɔ gɔ bi nima Bɔkoꞌba kiya zi bo ne tine na Abarayama koꞌba bi ꞌba akumu kiyija kpa ŋgërï mo ga dɔmo. Kina bo kudödu Yisika ŋgï kuꞌdu dɔ kpa ŋgërï ꞌba akumu nima. 10Abarayama ombi közï bo ꞌdɔ tumu kole abo, 11tine na malayika ꞌba Bɔkoꞌba kïdëkï bo di mïtɔrɔ, iya te, “Abarayama, Abarayama.”
Bo iya te, “Ma na me.”
12Malayika nima iya te, “Kinza kosa közïyï dë rɔ kole titi nima. Kinza koꞌdɔ wa ma kɔtɔ mɔtɔ dë zi bo, römöyï mikali ꞌdeni ŋgï oro Bɔkoꞌba. Ame moꞌja ꞌdeni kilagi dë di bi tumu kole kɔtɔ ꞌbï nime zö ne.”
13Abarayama oŋgɔ bi kileki gɔ bo na bo koꞌja kamölö ꞌdeni kazo mo kilaka mï morogo yayi. Kina bo kari kogba kamölö nima ŋgï koŋma rɔ akumu gɔ bi ꞌba kole abo Yisika.
14Abarayama ïdëkï möyï gɔ bi nima rɔ “Bɔkoꞌba ti koja gɔmo.” Kina me nduwë kömö mï kada nime tɔne, bilaka këdï kiya te, “Di dɔ döku ꞌba Bɔkoꞌba bo ti koja gɔmo.”
15Kina malayika ꞌba Bɔkoꞌba kïdëkï Abarayama ꞌböwu di mïtɔrɔ, 16iya te, “Wa nime koꞌdɔ ꞌdeni ame koꞌjɔŋɔ kole kɔtɔ ꞌbï nime dë di zö ne, gɔ köꞌdu mo mulömu rɔma ti möyï ma Bɔkoꞌba 17mëdï moꞌdɔ yëyï zïyï kupö yï ga konzi kɔzɔ këlu ꞌba mïtɔrɔ kina gbï kɔzɔ yayi lida ꞌba kpa mini löbu. Kupö yï ga ti kaꞌda bɔ ya ꞌbënnï ga. 18Kina ti kupö yï ga na ti koꞌdɔ yëyï zi bilaka ma konzi ꞌba dɔyayi nime pili, römöyï uwö dɔma ꞌdeni.”
19Abarayama ileki kari zi bɔ laja abo naga nima, kina lïjë kënyï di yayi bo kari koloma Berasaba.
Kupö Nawura
20Di pötö lende naga nime na Abarayama kuwö lende mo, iya te, “Mileka öyö kole ꞌdeni gbï ti löndö yï Nawura. 21Lïjë na rɔ Uzu kole ma dɔgba ti bɔ löndö bo Buzu, ti Kemuwele ꞌbu ꞌba Arama 22ti Kesede ti Azo ti Pilidasi ti Jidalapa ti Betowele.” 23Betowele na köyö Rebeka.
Kole modɔɔmota naga nime Mileka ni na köyö ti Nawura löndö ꞌba Abarayama. 24Tine ꞌja ꞌba Nawura mɔtɔ ame kïdëkï möyï mo rɔ Rewoma ne na köyö ꞌbënï Teba ni ti Gama ti Takasa ti Maka.
23Tölë ꞌBa Sara
1Sara oloma koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ kuluku rïyö kɔdɔ dɔmo ꞌbutë rïyö döömu dɔmorïyö (127) tine 2na lɔko kölë ŋgï di mï Eborona mï dɔyayi ꞌba Kanana yayi. Abarayama ari tudu ꞌja abo Sara, 3kina bo kënyï di dɔ ŋgila töku nima yayi kari zi Ete bɔ dɔyayi naga nima, kiya te, 4“Ma na me rɔ bɔ löwö mëdï moloma mï löŋgö ye bine, iꞌdike yayi mɔtɔ zö ꞌdɔ musu töku ma nime teyi.”
5Ete naga nima ileki dɔmo zi Abarayama, iya te, 6“Löbu ze, uwö dɔze, nï rɔ ŋere ma löbu mï löŋgö ze bine. Usu töku ꞌbï mï gö ꞌba tusu töku ame koꞌdɔkɔ ne bɔtɔ mɔtɔ inza ma ꞌdɔ kota gɔ gö ꞌba tusu töku di zïyï.”
7Kina Abarayama kënyï kudë dɔ bo bërï kɔmɔ Ete naga nima, 8kiya te, “Ɔdɔ kutïke ŋgï dɔmo zö ꞌdɔ musu töku ma nime bine, uwöke dɔma, ititike Eporona kole ꞌba Zora 9ꞌdɔ bo kugö tïꞌbörö ꞌba Makapela ame rɔ abo dɔ kpa nyaka abo ꞌdë yayi ne zö. Ititike bo ꞌdɔ bo kugö zö gɔ ndögö mo ma gɔ kɔmɔ bo di kɔmɔye pili bine ꞌdɔ köꞌbö rɔ ama tusu töku ma ga teyi.”
10Eporona gbagba bo ëdï gbï koloma mï löŋgö Ete mɔtɔ naga nima kpa reki nima yayi. Kina bo kënyï kilende kiya rɔ ma kembe mbili bilaka kuwö pili, iya te, 11“Uwö te, löbu ma, mëdï miꞌdi nyaka nime pili zïyï ti tïꞌbörö mo. Mëdï miꞌdi zïyï di kɔmɔ bilaka ma naga nime bine kusu töku ꞌbï yïmo.”
12Tine Abarayama ënyï kudë dɔ bo bërï kɔmɔ bilaka bɔ dɔyayi naga nima 13kilende rɔ ma kembe bilaka kuwö pili, kiya zi Eporona, iya te, “Momaꞌjo rɔma zïyï, uwö dɔma. Iꞌdi ma mugö nyaka nime pili rɔ tugö. Utï dɔ ndögö mo ꞌdɔ musu töku ma nime yayi.”
14Eporona ileki dɔmo zi Abarayama, iya te, 15“Löbu ma, uwö te. Ndögö ꞌba nyaka ŋge ti yamo kuluku sowɔ. Ama ti koꞌdɔ waꞌdi mï löŋgö ze tïyï? Usu töku ꞌbï ŋgï yïmo.”
16Abarayama utï dɔmo tara na bo kiyija yamo zi Eporona kɔzɔ ame bo kiya mbili Ete naga nima pili kuwö ne tara. Yamo nima pili rɔ kïnë ame kiyari ꞌdeni mɔlo rɔ ꞌba ndögö ne.
17Wa nime na ꞌdɔ kiꞌdi nyaka ꞌba Eporona ame mï Makapela kapa Mamore ma kari yïbï ne köꞌbö rɔ wa ꞌba Abarayama. Nyaka nima ti tïꞌbörö mo kpaki ti ŋgërï mo ga ma yïmo yayi ŋbö kömö dɔ kpa nyaka. 18Ete naga nima pili kpa reki yayi ne ikali rɔ nyaka ꞌba Abarayama. 19Kina Abarayama kusu ꞌja abo Sara mï tïꞌbörö ꞌba tusu töku nima yayi mï dɔyayi ꞌba Kanana.
20Gɔ köꞌdu nime na ꞌdɔ kiꞌdi nyaka ꞌba Ete naga nima ti tïꞌbörö ꞌba tusu töku mo koloma ŋgï köꞌbö rɔ nyaka ꞌba Abarayama tusu töku teyi.
24Gbe ꞌBa Yisika
1Mï kada nime tine Abarayama öndë ꞌdeni gɔmo kɔwɔ. Kina Bɔkoꞌba oꞌdɔ yëyï ꞌdeni zi bo mï wa pili. 2Kina bo kilende zi bɔ laja abo ma löbu mo ame rɔ bɔ dɔ wa ꞌba mï liŋɔ abo ga ne, bo iya te, “Ulömu röyï ti mbola ma, usu közïyï teyi. 3Moꞌdɔkɔ ꞌdɔ kulömu röyï ti möyï ŋere Bɔkoꞌba ꞌba mïtɔrɔ ni ma ti dɔyayi kinza kogbe ꞌja dë zi kole ma Yisika di mï yïtötï ꞌba Kanana dɔyayi nime mëdï moloma teyi ne. 4Tine ileki kari mï dɔyayi ma köyö ma teyi zi wado ma ga ꞌdɔ kogbe ꞌja zi kole ma di yayi.”
5Bɔ laja nima ititi bo, iya te, “Ne ɔdɔ nyiti mo koꞌdɔkɔ dë tako tö mï dɔyayi nime bine, ꞌdɔ moja kole ꞌbï kileki kari mï dɔyayi ma kako di teyi nima?”
6Abarayama iya te, “Oŋgɔ, kinza koja kole ma dë du te kileki yayi. 7Ŋere Bɔkoꞌba ꞌba mïtɔrɔ ame kogba ma di mï liŋɔ ꞌba ꞌbu ma di mï dɔyayi ma köyö ma teyi ne, ilende koꞌdɔ lömu zö, iya te, ‘Mëdï miꞌdi yayi nime zi kupö yï ga.’ Kina bo ti koja malayika abo ŋgï dɔgba kömöyï, ꞌdɔ koꞌja ꞌja zi kole ma di yayi. 8Ne ɔdɔ nyiti mo na koꞌdɔkɔ dë tako tïyï tine lömu nime inza kpe döyï. Tine kinza kiꞌdi kole ma dë du te kileki kari yayi.”
9Kina bɔ laja nima kusu közï bo mï mbola Abarayama kulömu rɔ bo toꞌdɔ wa ma Abarayama kose gɔmo nima.
10Bɔ laja nima ogba gamele ꞌba löbu abo Abarayama ga ꞌbutë gbï ti kpa közï ma kele di zi bo, kina bo kënyï di yayi kari mï gawo ame Nawura këdï koloma teyi kapa Mesopotamiya ma kari dɔ tugbu tɔrɔ. 11Kina ɔdɔ bo kömö ꞌdeni yayi tine na bo kiꞌdi gamele abo ga köꞌdö bërï kpa daa nima dɔ kpa gawo nima yayi ne.
Mï dɔkɔpiyari ꞌdeni rɔ bi ꞌba tako ꞌba ꞌja gɔ mini tine, 12na bo kebe toꞌdɔ mötu, kiya te, “Ŋere Bɔkoꞌba ꞌba löbu ma Abarayama, iꞌdi wa nime tɔne ne koꞌdɔ rönï laka zö. Mititi yi iꞌdi wa ma laka koꞌdɔ rönï zi löbu ma kɔzɔ ame kiꞌdi köꞌdu mo ne tara. 13Ma na me ꞌdeni kpa daa ame yïtötï ꞌba bilaka ꞌba mï gawo nime pili këdï kako tunö mini di teyi. 14Ɔdɔ miya zi ma kɔtɔ mɔtɔ, miya te, ‘Unö mini kiꞌdi zö muwë,’ kina ɔdɔ lɔko kiya te, ‘Me uwë, kina mëdï miꞌdi gbï zi gamele ꞌbï ga,’ lɔko na gɔ kiꞌdi këdï rɔ ame kigeli ꞌdeni rɔ ꞌja zi bɔ laja ꞌbï Yisika ne. Ɔdɔ koꞌdɔ rönï te, na ti mikali ŋgï köꞌdu ꞌbï ma tönë kose gɔmo zi löbu ma ne uyï yïmo dë.”
15Tine gba kota kinza bo kote lende nime na Rebeka kömö ŋgï. Lɔko na rɔ nyiti ꞌba Betowele ame Mileka köyö zi Nawura löndö ꞌba Abarayama ni ne. Kina lɔko kömö ŋgï ti kete mini dɔkɔnyɔ nï. 16Lɔko rɔ nyiti ma kele rɔ dɔ kiteli ame gbï gba kikali bɔtɔni dë. Lɔko ëkï mï daa kunö mini ꞌbënï lɔko këkï yaga. 17Kina bɔ laja nima kiriŋa kurë dönï, iya te, “Iꞌdi mini zö muwë di mï kete ꞌbï nima.”
18Lɔko iya te, “Löbu ma, me uwë.”
Kina lɔko kombi welo di dɔkɔnyɔ nï kiꞌdi kpa bɔ nima kuwë. 19Kina ɔdɔ lɔko kiꞌdi mini ꞌdeni zi bɔ nima kuwë kɔꞌbɔ bo tine, lɔko iya te, “Mëdï miꞌdi gbï zi gamele ꞌbï ga kuwë kɔꞌbɔ lïjë.”
20Kina lɔko köpu welo kodɔ mini mï gɔ bi ꞌba tuwë mini ꞌba yërï, lɔko kileki ꞌböwu welo kari mï daa ŋbö lɔko kunö mini kɔꞌbɔ gamele ꞌba bɔ nima. 21Tine bɔ nima ëdï kɔrɔ le yayi toŋgɔ mo ɔdɔ Bɔkoꞌba oꞌdɔ lende laka ꞌdeni ŋgï mï liŋgere abo nima ya.
22Kina ɔdɔ gamele kote tuwë mini ꞌdeni na bɔ nima kogba wa ꞌba kano ma kele ame ndögö mo kitigɔ kulöwö ne kiꞌdi zi nyiti nima gbï ti ŋbëlë ma kele rïyö ꞌdo, kolɔ kɔnyɔ mo ga. 23Bo ititi lɔko, iya te, “Nï nyiti ꞌba yë na? Ti doꞌja bi ꞌba töꞌdö ŋgï di liŋɔ ꞌba ꞌbu yï yayi?”
24Lɔko iya te, “Ma nyiti ꞌba Betowele ame Mileka köyö zi Nawura ne na. 25Dëdï ti akonyo ꞌba yërï gbï ti mɔli zïnnï ꞌdɔ töꞌdö dɔmo. Kina rö ëdï gbï zïyï töꞌdö teyi.”
26Kina bɔ nima kolɔdɔ bërï koꞌdɔ mötu zi Bɔkoꞌba, iya te, 27“Yëëꞌdï këdï zïyï Bɔkoꞌba ꞌba löbu ma Abarayama gɔ ame kuyï mï köꞌdu ma kose zi löbu ma Abarayama dë ne. Oꞌde ma ꞌdeni te dɔ wado ꞌba löbu ma Abarayama naga nime.”
28Nyiti nima ënyï kiriŋa kileki kari liŋɔ zi mönï, lɔko kari kïyëtï gɔ köꞌdu naga nime koꞌdɔ rönï ne pili zi ya ꞌbënnï ga. 29Lɔko ëdï ti löndö nï yayi möyï mo rɔ Labana. Kina bo kënyï ŋgï kiriŋa kari kpa daa toŋgɔ bɔ laja ꞌba Abarayama nima. 30Labana oꞌja wa ꞌba kano ni ti ŋbëlë naga nima kɔnyɔ lëmï bo ne ꞌdeni kina bo uwö lende ma bɔ nima kiya lɔko koloma rɔ tïyëtï mo ne ꞌdeni gbï. Bo ari koꞌja bɔ nima këdï kɔrɔ ŋgila gamele abo ga kpa daa yayi. 31Bo iya te, “Ako liŋɔ, nï ame Bɔkoꞌba koꞌdɔ yëyï ma laka ꞌdeni döyï ne. Ëddï kɔrɔ mökö bine gɔ waꞌdi? Mëdï ti rö ndö zïyï mï liŋɔ ma ꞌdë yayi kina gɔ bi ëdï gbï zi gamele ꞌbï ga.”
32Kina bɔ nima kari ŋgï liŋɔ, na Labana kope akombi yaga di gɔ gamele naga nima kiꞌdi akonyo ti mɔli ꞌba töꞌdö dɔmo teyi. Kina bo koꞌde mini zi bɔ nima lïjë kurögö ndïnnï ti ya ame ga ti bo ne. 33Kina ɔdɔ koꞌde akonyo ꞌdeni zïnnï tine bɔ nima iya te, “Minza monyo kpama titi, tine ꞌjaa ŋbö ɔdɔ miya lende ame mako timo ne ꞌdeni.”
Labana iya te, “Iya lende ꞌbï.”
34Bɔ nima iya te, “Ma bɔ laja ꞌba Abarayama na. 35Bɔkoꞌba oꞌdɔ yëyï ꞌdeni rɔ mbëmbë zi löbu ma koꞌdɔ bo rɔ bɔ wa. Bɔkoꞌba iꞌdi dɔtumu ma konzi ꞌba kamölö ni ti banya ti sa ti yamo rɔ mbëmbë ti atɔli ma konzi ꞌdeni zi bo gbï ti gamele ni ti akaca. 36Sara ꞌja ꞌba löbu ma Abarayama ari köyö kole zi bo koꞌja bo köndë ꞌdeni. Kina me bo kiꞌdi wa ame ga pili bo këdï timo ne ꞌdeni teyi. 37Bo iꞌdi mulömu rɔma ꞌdɔ muwö dɔ köꞌdu kiꞌdi abo. Bo iya te, ‘Kinza kogbe ꞌja dë zi kole ma di mï yïtötï ꞌba Kanana dɔyayi nime mëdï moloma yïmo ne. 38Tine ileki kari liŋɔ ꞌba ꞌbu ma mï löŋgö wado ma ga ꞌdɔ kari kogbe ꞌja zi kole ma di yayi.’
39Mititi bo, miya te, ‘Ne ɔdɔ nyiti mo koꞌdɔkɔ dë tako tö?’
40Bo ileki dɔmo zö, bo iya te, ‘Bɔkoꞌba ame möꞌbö tuwö dɔmo ne ti koja malayika abo kari tïyï kiꞌdi wa koꞌdɔ rönï pili zïyï rɔ ma laka. Ëddï kari koꞌja ꞌja zi kole ma di mï löŋgö wado ma ga ame rɔ bilaka ꞌba ꞌbu ma ga ne. 41Tine ɔdɔ kari zi wado ma naga nima kina ɔdɔ kiya te lïjë na kilagi tine, ti këddï ëꞌbï rɔ ma kɔpɔ di mï lömu nime.’
42Kina me mömö kpa daa bine ti kada ne, na mititi ŋere Bɔkoꞌba, miya te, ‘Ŋere Bɔkoꞌba ꞌba löbu ma Abarayama, momaꞌjo rɔma zïyï wa nime mëdï moꞌdɔ tɔne ne iꞌdi koꞌdɔ rönï laka zö. 43Ma na me ꞌdeni kpa daa bine. Ɔdɔ nyiti mɔtɔ kako tunö mini nime mëdï mïdëkï mini di zïnï gɔ lɔko kiꞌdi zö muwë di mï kete ꞌbënï. 44Ɔdɔ lɔko kutï dɔmo kina lɔko koꞌdɔkɔ gbï tiꞌdi mini zi gamele ma ga, lɔko na gɔ kiꞌdi këdï rɔ nyiti ame kigeli ꞌdeni rɔ ꞌja zi kole ꞌba löbu ma ne.’
45Tine gba kota ma kinza mote mötu nime di yïmö, na Rebeka kömö ŋgï ti kete mini dɔkɔnyɔ nï, lɔko këkï kari mï daa tunö mini. Mïdëkï mini di zïnï, miya te, ‘Iꞌdi mini zö muwë.’
46Kina lɔko kodi dɔkɔnyɔ nï ŋgï welo kiꞌdi mini zö, kiya te, ‘Me uwë, kina ti miꞌdi mini gbï zi gamele ꞌbï ga.’
Kina muwë mini, lɔko kiꞌdi gbï zi gamele ma ga kuwë. 47Kina mititi lɔko, miya te, ‘Nï nyiti ꞌba yë na?’
Lɔko iya te, lɔko nyiti ꞌba Betowele kole ꞌba Nawura ame Mileka köyö ne na. Kina musu wa kano nï, molɔ ŋbëlë kɔnyɔ nï. 48Tine na molɔdɔ moꞌdɔ mötu mïlëlu Bɔkoꞌba ꞌba löbu ma Abarayama, gɔ ame bo koꞌde ma ꞌdeni kɔri ma laka kiꞌdi moꞌja nyiti ꞌba wado ꞌba löbu ma ꞌdeni rɔ ꞌja zi kole mo ne.
49Kina me ɔdɔ koꞌdɔkɔke ŋgï toꞌdɔ mo ꞌdɔ këdï laka zi löbu ma, iyake zö, ne ɔdɔ dɔmo kinza, iyake gbï zö ꞌdɔ muyï kɔmɔ ma mari te dɔ dörï ala mɔtɔ mileki te dɔ gali.”
50Labana ni ti Betowele ileki dɔmo, iya te, “Köꞌdu nime ako di zi Bɔkoꞌba dinza ti a mɔtɔ ꞌdɔ tiya mo. 51Rebeka na me kömöyï, ogba lɔko kari tïnï. Iꞌdi lɔko rɔ ꞌja zi kole ꞌba löbu ꞌbï kɔzɔ ame Bɔkoꞌba kiya ne tara.”
52Kina ɔdɔ bɔ laja ꞌba Abarayama nima kuwö lende nima ꞌdeni tara tine na bo kolɔdɔ ŋgï bërï bo koꞌdɔ mötu zi Bɔkoꞌba. 53Kina bo koja bɔŋgɔ ni ti sïtërï ti wa ꞌba mbili ma kileŋo di mï yamo ma köbököbö naga, bo kiꞌdi zi Rebeka. Bo iꞌdi kpa közï ma ndögö mo kitigɔ kulöwö naga gbï zi löndö ꞌba Rebeka ni ti ma mo.
54Kina bɔ nima ti bilaka ame ga ti bo ne konyo kpënnï kuwë wa lïjë köꞌdö yayi. Mï dɔŋbɔ tine na bo kiya te, “Iꞌdike ma mileki mari zi löbu ma.”
55Tine löndö ꞌba Rebeka ni ti ma mo iya te, “Iꞌdi nyiti nime koloma titi koꞌdɔ töꞌdö kɔzɔ dɔ ndö tara, ala dɔ ꞌbutë tize bine. Di pötö mo tine ti lɔko kari ꞌjaa.”
56Tine bɔ nima ileki dɔmo zïnnï, iya te, “Kinza kiꞌdike ze dë digabi bine. Bɔkoꞌba iꞌdi liŋgere ma ꞌdeni këdï laka, iꞌdike mari zi löbu ma.”
57Lïjë iya te, “Iꞌdi dïdëkï nyiti gɔ dititi lɔko.”
58Kina lïjë kïdëkï Rebeka kititi, iya te, “Ti kari ti bɔ nime?”
Lɔko iya te, “Yëë, mëdï mari.”
59Kina lïjë kiꞌdi Rebeka ni ti nyiti ame mɔlo rɔ bɔ laja ꞌbënï ne kari kɔtɔ ti bɔ nima kpaki ti bilaka abo ga. 60Kina lïjë koꞌdɔ lömu ma laka zi Rebeka, iya te, “Nï lëmï ze, ti koloma rɔ ma ꞌba tïndï ꞌba bilaka ma konzi. Kupö yï ga ti köꞌbö taꞌda bɔ ya ꞌbënnï ga.”
61Kina Rebeka ni ti yïtötï bɔ laja ꞌbënï naga nima kileŋo rönnï ŋgï këkï dɔ gamele kari kɔtɔ ti bɔ laja ꞌba Abarayama nima. Kina lïjë kënyï ŋgï dɔmo di yayi.
Tömö Ti Rebeka
62Yisika ako ꞌdeni di kpa daa ame kïdëkï rɔ, “Daa ꞌba Bɔkoꞌba bɔ dïdï ame koŋgɔ ma ne.” Bo ëdï koloma mï dɔyayi ꞌba Kanana ma kapa kileki dɔ roꞌɔ. 63Bo ënyï ꞌdeni rɔ mï dɔkɔpiyari kari bi liŋgere mï nyaka na bo koꞌja gamele ŋgï këdï rɔ tako.
64Kina ɔdɔ Rebeka koꞌja Yisika ꞌdeni tara tine na lɔko këkï ŋgï bërï di dɔ gamele, 65lɔko ititi bɔ laja ꞌba Abarayama nima, iya te, “Yë mo na me ꞌdë këdï kako rɔ mï nyaka zize yöyï ne?”
Bɔ nima iya te, “Bo na rɔ löbu ma.” Kina lɔko kogba bɔŋgɔ ꞌba dönï ŋgï lɔko kolo kömönï timo.
66Bɔ laja nima ïyëtï gɔ wa ame ga bo koꞌdɔ ne pili zi Yisika. 67Kina Yisika kogbe Rebeka rɔ ꞌja abo koꞌde mï rö ma tönë ma bo Sara koloma pa teyi ne. Yisika ɔꞌɔ Rebeka rɔ mbëmbë kina kïyëyï dökïꞌdï bo ŋgï di gɔ meri ꞌba tölë ꞌba ma bo.
25Tölë ꞌBa Abarayama
1Abarayama ogbe ꞌja mɔtɔ möyï mo rɔ Ketora. 2Lɔko na köyö Zimarana ni ti Yokezana ti Medana ti Midiyana ti Yisebaka ti Suwa. 3Yokezana na rɔ ꞌbu ꞌba Seba ni ti Dedana. Kupö Dedana ga na rɔ bilaka naga nima kïdëkï rɔ Asura ni ti Letosa ti Luma. 4Kole ma ꞌba Midiyana ga na rɔ Epa ni ti Epera ti Anoko ti Abida ti Elida. Ya naga nime pili rɔ kupö ma kɔdɔ di zi Ketora ga.
5Yisika na Abarayama kiꞌdi ꞌdɔ këdï rɔ bɔ dɔ apötö bo ga. 6Tine koꞌja bo këdï gba ti kɔmɔ bo, bo iꞌdi kpa közï zi kole ꞌba ꞌja abo mɔtɔ naga nima, kina bo koga lïjë ŋgï yaga di ŋgila kole abo Yisika yayi, lïjë kari mï dɔyayi ma kileki kapa kari yïbï.
7-8Abarayama ari kölë ꞌjaa koꞌja bo köndë ꞌdeni kote, kɔmɔ kɔɔ abo këdï ꞌdeni kuluku mota kɔdɔ dɔmo ꞌbutë rïyö döömu (175). 9Kole abo ga Yisika ni ti Yisamele usu bo mï tïꞌbörö ꞌba Makapela kapa Mamore ma kari yïbï mï nyaka ꞌba Eporona kole ꞌba Zora ame di eꞌbe Ete ne. 10Nyaka nime na tönë Abarayama kugö di zi eꞌbe Ete ga. Kina kusu Abarayama gbï yayi ŋgila ꞌja abo Sara.
11Di pötö tölë ꞌba Abarayama na Bɔkoꞌba koꞌdɔ yëyï zi kole abo Yisika koꞌja bo këdï koloma ŋgila daa ame kïdëkï rɔ “Daa ꞌba Bɔkoꞌba bɔ dïdï ame koŋgɔ ma” ne.
Kupö Yisamele
12Yisamele ma tönë Agara yïtö ꞌba Ezipeto atɔli ꞌba Sara köyö zi Abarayama ne na köyö kole naga nime. 13Ame na rɔ möyï kole mo ga ma kiyija pili gɔ töyö mo. Nebayota na rɔ kole ma dɔgba ꞌba Yisamele, kina Kedara ni ti Adabele ti Mibesama 14ti Misama ti Duma ti Masa 15ti Adada ti Tema ti Yetora ti Napisa ti Kedema. 16Kole ꞌba Yisamele naga nime lïjë na rɔ yï lïŋgï ꞌba kpa gɔli ma ꞌbutë dɔmorïyö ame möyï lïjë na pili kïlëbï dɔ dɔliŋɔ mo ga gbï ti bi ꞌba toda yërï mo ga ne.
17Kɔmɔ kɔɔ ꞌba loma ꞌba Yisamele pili kuluku rïyö kɔdɔ dɔmo ꞌbutë mota döömu dɔmorïyö (137) kina bo kölë ŋgï. 18Kupö Yisamele ga oloma ꞌbënnï mï dɔyayi ꞌba Awila ni ti Surö kapa Ezipeto ma kari yïbï mï löŋgö mo ma ti Asura. Ya naga nime oloma ꞌbënnï köꞌbö caki yaga di dɔ ŋgila kupö Abarayama mɔtɔ naga nima.
Töyö Esawu Ni Ti Yakoba
19Ame na rɔ lende ꞌba Yisika kole ꞌba Abarayama. 20Kɔmɔ kɔɔ ꞌba Yisika ëdï ꞌdeni ꞌbutë sowɔ mï kada ma bo kogbe Rebeka nyiti ꞌba Betowele bɔ Arama tönë koloma Padanarama ne. Löndö ꞌba Rebeka na rɔ Labana. 21Tine Rebeka öyö kole dë kina Yisika kititi Bɔkoꞌba gɔ köꞌdu mo. Kina Bɔkoꞌba kileki dɔ akititi abo ŋgï kiꞌdi Rebeka kɔmɔ. 22Kole roŋa na mïnï, tine gba kinza lɔko köyö dë na kole naga nima koloma ŋgï tunyöpö di mïnï. Lɔko iya te, “Gɔ waꞌdi na wa ma te ga koꞌdɔ rönï zö?”
Lɔko ari kititi Bɔkoꞌba gɔ köꞌdu mo. 23Kina Bɔkoꞌba kileki dɔmo zïnï, iya te, “Dɔꞌbe rïyö na ma mïyï. Ëddï köyö bilaka rïyö mɔtɔ ga ma köꞌbö toꞌji rönnï. Bɔ ma kɔtɔ ti këdï ti tigɔ kebe bɔ mɔtɔ. Bɔ ma löbu mo ti koja laja zi ma titi mo.”
24Kina ɔdɔ kada ꞌba löyö kömö ꞌdeni zïnï tine, lɔko öyö rɔ kole roŋa. 25Kole ma dɔgba mo rɔ ma kasi rɔmo pili rɔ sunë kɔzɔ sunë ꞌba rɔ yërï tara. Kina lïjë kiꞌdi möyï mo rɔ Esawu, ame kiya te “Rɔ köyu.” 26Tine na köyö kole ma mï rïyö mo közïmo kindaꞌba burutu Esawu ꞌdeni könyö teyi. Kina kiꞌdi möyï bo ŋgï rɔ Yakoba, ame kiya te “Indaꞌba.” Mï kada nima köyö lïjë ne kɔmɔ kɔɔ ꞌba Yisika ꞌdeni kuluku kɔtɔ kɔdɔ dɔmo ꞌbutë (60).
Esawu Rɔ ꞌBö
27Kina ɔdɔ kole naga nima kïyöbu ꞌdeni tine, Esawu ꞌba bo rɔ bɔ koꞌbe kanya gɔti mo köꞌbö rɔ laki mökö. Tine Yakoba ꞌba bo le rɔ ma këyï gɔti mo rɔ loma liŋɔ. 28Esawu na Yisika kɔꞌɔ laka römöyï bo rɔ lɔŋɔ gɔ tonyo yida ame ga Esawu këdï kupö ne. Tine Rebeka ɔꞌɔ ꞌbënï rɔ Yakoba.
29Mï kada ma dɔ kɔtɔ mɔtɔ tine Esawu ömö di bi laki mökö kako koꞌja Yakoba këdï tuꞌdï monzo. ꞌBö oꞌdɔ bo ꞌdeni ŋgï sowa 30kina bo kiya zi Yakoba te, “ꞌBö upö ma ꞌdeni, wa kasi nima kuꞌdï ne iꞌdi zö.”
Gɔ köꞌdu nime na kïdëkï möyï bo rɔ Edome, ame kiya te “Akasi.”
31Yakoba iya te, “Ti miꞌdi zïyï ɔdɔ kiya te kiꞌdi rɔ löbu ꞌbï ꞌba tëdï rɔ kole ma dɔgba nima zö.”
32Esawu iya te, “ꞌBö na me kɔdɔ ꞌdeni rɔma, rɔ löbu ma ꞌba tëdï rɔ kole ma dɔgba nime ti koꞌdɔ waꞌdi zö?”
33Yakoba iya te, “Ulömu röyï titi dɔgba zö.”
Kina bo kulömu rɔ bo ŋgï kugö rɔ löbu abo ꞌba tëdï rɔ kole ma dɔgba nima zi Yakoba. 34Kina Yakoba kiꞌdi maŋgolɔꞌbɔ zi bo ti monzo nima bo konyo, bo kuwë wa, na bo kënyï ŋgï nduwë kari abo. Wa ma Esawu kiꞌdi kɔꞌɔ rɔ bo kulöwö di dɔ rɔ löbu abo ꞌba tëdï rɔ kole ma dɔgba nima na ŋge nime.
26Yisika Ënyï Gerara
1ꞌBö mɔtɔ ari kilaꞌba ꞌböwu mï dɔyayi nima ꞌberi di gɔ ma tönë pa mï kada ꞌba Abarayama ne. Kina Yisika kënyï ŋgï kari Gerara zi Abimeleke ŋere ꞌba Pilisitiya. 2Bɔkoꞌba ɔdɔ kileme rönï zi Yisika, iya te, “Kinza kari dë ŋbö Ezipeto, oloma mï dɔyayi nime miya zïyï toloma teyi ne. 3Oloma mï dɔyayi nime bine kina ti möꞌbö nduwë tïyï. Ti moꞌdɔ yëyï zïyï römöyï yayi nime na mëdï miꞌdi pili zïyï ti kupö yï ga. Mëdï moꞌdɔ wa ma tönë ga mulömu mɔlo zi ꞌbu yï Abarayama bine ne. 4Mëdï miꞌdi kupö yï ga kara konzi kɔzɔ këlu ꞌba mïtɔrɔ. Kina ti miꞌdi yayi nime pili zïnnï. Kina ti kupö yï ga na ti koꞌdɔ yëyï dɔ bilaka pili ꞌba dɔyayi nime. Mëdï moꞌdɔ yëyï zïyï 5römöyï Abarayama uwö dɔma koro köꞌdu kiꞌdi ma ga pili rɔ gɔmo.”
6Mï kada ma Yisika këdï koloma Gerara yayi na 7bilaka ma yayi kititi ꞌja abo Rebeka di zi bo, tine bo iya te, “Lɔko lëmï ma na.” Bo ere tiya mo rɔ ꞌja abo kinza bilaka naga nima kupö bo ra gɔ köꞌdu ꞌbënï römöyï lɔko ele kulöwö.
8Kina ɔdɔ bo koloma ꞌdeni gɔmo kɔwɔ yayi tine, mï kada mɔtɔ na Abimeleke ŋere ꞌba Pilisitiya kuyï kɔmɔ bo koŋgɔ bi di bi gböŋö ꞌba rö koꞌja Yisika ni kindaꞌba közïnnï ꞌdeni ti Rebeka. 9Kina Abimeleke kïdëkï Yisika kititi, iya te, “Dëmba lɔko ꞌja ꞌbï na? Ne gɔ waꞌdi na kiya te lɔko lëmï yï na?”
Yisika iya te, “Römöyï momeri miya te mɔtɔga bilaka ti kupö ma ɔdɔ miya te lɔko ꞌja ma na.”
10Abimeleke iya te, “Waꞌdi na me koꞌdɔ zize te ne? Mɔtɔga dëne bilaka ma naga nime öꞌdö ꞌdeni ti ꞌja ꞌbï. Ma këdï ra tara dëne nï na ti kɔrɔ rɔ bɔ kiꞌdi ze doꞌdɔ lende kënyë nime.”
11Tine na Abimeleke kose gɔmo zi bilaka pili, iya te, “Bɔtɔ ame kosa közïnï rɔ bɔ nime ala rɔ ꞌja mo ëdï kupö yaga.”
12Yisika orɔꞌdɔ nyaka mï dɔyayi nima yayi. Kina mï kɔmɔ kɔɔ mo nima bo kumu ŋgï rɔ mbëmbë kebe dɔ kupö ma bo kïdïyë römöyï Bɔkoꞌba oꞌdɔ yëyï ꞌdeni zi bo. 13Kina mɔri abo nima koto ŋgï nduwë tïyöbu ŋbö bo kari këdï rɔ bɔ mɔri. 14Bo ꞌdeni ti dɔtumu ꞌba kamölö ni ti sa gbï ti atɔli ma konzi. Gɔ köꞌdu mo na bilaka ꞌba Pilisitiya naga nima kombi mïnnï ŋgï rɔ bo. 15Kina lïjë kïdïrï daa ame ga bɔ laja ꞌba ꞌbu bo Abarayama ga kole gba kota bo këdï ti kömönï ne ŋgï me teyi.
16Abimeleke ilende zi Yisika, iya te, “Ënyï yaga di mï dɔyayi ze nime. Nï ꞌdeni rɔ bɔ tigɔ ma dɔ kiteli kebe ze pili.”
17Kina Yisika kënyï ŋgï kari koga taya abo mï bi pëpëlë ꞌba Gerara, bo koloma yayi. 18Bo ole daa ma tönë ga kole pa mï kada ꞌba ꞌbu bo Abarayama ne, ame bilaka ꞌba Pilisitiya kïdïrï ꞌdeni teyi di pötö tölë ꞌba Abarayama. Möyï ame ga mɔlo ꞌbu bo kiꞌdi dɔ daa naga nima na gbï bo kïdëkï timo.
19Bɔ laja ꞌba Yisika ga ole daa mï bi pëpëlë nima yayi na lïjë koꞌja mini di teyi. 20Tine bɔ koda kamölö ma mï dɔyayi ꞌba Gerara yayi ako kamo tïnnï, iya te, “Mini ze na me.”
Gɔ köꞌdu mo na Yisika kiꞌdi möyï daa nima rɔ “Lamo.” 21Bɔ laja ꞌba Yisika ga ari kole daa mɔtɔ ꞌböwu, kina lamo kuꞌdu rönï gbï gɔ lende mo na bo kïdëkï möyï mo rɔ “Ndoꞌji.” 22Bo olɔlɔ di yayi kari kole daa mɔtɔ. Ama tine na lamo kinza kpe teyi. Kina bo kiꞌdi möyï mo rɔ “Dɔ ŋgölö.” Bo iya te, “Bɔkoꞌba iꞌdi dɔ ŋgölö ꞌdeni zize toloma mï dɔyayi nime bine gɔ doꞌjake wa laka nduwë di teyi.”
23Di yayi na bo kënyï kari Berasaba. 24Kina Bɔkoꞌba kɔdɔ kileme rönï zi bo mï korɔndɔ mo nima, iya te, “Ma na rɔ Bɔkoꞌba ꞌba ꞌbu yï Abarayama. Kinza kere dë, mëdï tïyï. Mëdï moꞌdɔ yëyï zïyï miꞌdi kupö yï kara konzi gɔ köꞌdu kiꞌdi ma ame mose zi bɔ laja ma Abarayama ne.”
25Kina Yisika koꞌba bi ꞌba akumu yayi koꞌdɔ mötu zi Bɔkoꞌba di teyi. Bo oga taya abo yayi na bɔ laja abo ga kole daa mɔtɔ gbï.
Yisika Ni Ti Abimeleke
26Ŋere Abimeleke ni ënyï di Gerara lïjë ti Awuzata bɔ tiꞌdi lende zi bo ti Pikolo bɔ dɔ bɔ kanya abo lïjë kari toŋgɔ Yisika. 27Tine bo iya zïnnï, iya te, “Akoke toŋgɔ ma tɔne gɔ waꞌdi? Oꞌja tönë oꞌjike ma kogake ma yaga di mï dɔyayi ꞌbe ꞌdi.”
28Lïjë iya te, “Leꞌjete dikali ꞌdeni rɔ ma laka Bɔkoꞌba ëdï tïyï. Kina me diya te gɔ doꞌdɔ pɔri tïyï. Doꞌdɔkɔ yi gɔ kulömu röyï 29kinza koꞌdɔ wa ma kënyë mɔtɔ dë zize, gbï kɔzɔ ame doꞌdɔ wa ma kënyë mɔtɔ dë zïyï ne tara. Doloma doꞌdɔ kɔmɔ kele döyï doja yi kari liya ti mï këyï. Kina me dikali ꞌdeni rɔ ma laka Bɔkoꞌba oꞌdɔ yëyï ꞌdeni zïyï.”
30Yisika oꞌdɔ karama zïnnï lïjë konyo kpënnï kuwë wa. 31Mɔlo mï bi këzë ma di gɔmo tine na lïjë koꞌdɔ lömu mï löŋgö lïjë. Yisika oꞌdɔ mötö gbɔ zïnnï kina lïjë kari ŋgï di rɔ bo liya ti mï këyï.
32Mï kada mo nima na bɔ koja laja ꞌba Yisika ga kako kiya lende ꞌba daa ame lïjë kole ne zi bo, iya te, “Doꞌja mini ꞌdeni.”
33Kina bo kiꞌdi möyï mo rɔ Saba, ame ꞌjɔ ꞌba lende mo tëgë, “Lömu.” Wa nime na ꞌdɔ kiꞌdi kïdëkï möyï gawo nima rɔ Berasaba ne.
ꞌJa ꞌBa Esawu Ga
34Tine Esawu kɔmɔ kɔɔ abo ꞌdeni ꞌbutë sowɔ na bo kogbe ꞌja ŋgï rïyö di mï yïtötï ꞌba eꞌbe Ete, Yudïta nyiti ꞌba Beri ti Basemata nyiti ꞌba Elone. 35Tine lende koꞌdɔ ꞌbënnï iꞌdi Yisika ni ti Rebeka ŋgï köꞌbö rɔ meri.
27Yakoba Na Ti Yëyï
1Kina ɔdɔ Yisika köndë ꞌdeni kɔmɔ mo kölu tine, na bo kïdëkï Esawu kole abo ma dɔndende mo kako zi bo. Bo ïdëkï, iya te, “Kole ma.”
Esawu iya te, “Ma na me.”
2Bo iya te, “Oŋgɔ ma na me möndë ꞌdeni mɔtɔga ti mölë gïrï naga nime. 3Ogba kanya ti bölö ꞌbï kɔdɔ kari mökö toꞌbe yida zö. 4Kina gɔ koꞌdɔ akonyo koŋmi tönë ga moꞌdɔkɔ ne koꞌde kako zö monyo ꞌdɔ moꞌdɔ yëyï zïyï gba kota kinza mölë.”
5Tine Rebeka ëdï kuwö lende nima Yisika këdï kiya zi Esawu ne. Kina ɔdɔ Esawu kari ꞌdeni toma yida toꞌbe mo di yï mökö tine, 6na lɔko kiya zi Yakoba, iya te, “Muwö ꞌbu yï koloma tiya mo zi löndö yï Esawu gïrï nime, iya te, 7‘Oꞌde yida koꞌdɔ akonyo koŋmi tönë ga koꞌde zö monyo ꞌdɔ moꞌdɔ yëyï zïyï kɔmɔ Bɔkoꞌba gba kota kinza mölë.’ 8Kina me kole ma, uwö dɔma koꞌdɔ wa ame ga miya zïyï ne. 9Ari mï jɔlɔ koꞌde kole banya ma kɔnɔ rïyö ꞌdɔ moꞌdɔ rɔ akonyo koŋmi ma ꞌbu yï koꞌdɔkɔ nima 10ꞌdɔ koto kari zi bo konyo gɔ bo koꞌdɔ yëyï zïyï gba kinza bo kölë.”
11Tine Yakoba ileki dɔmo, iya te, “Löndö ma Esawu rɔmo rɔ sunë, ma ꞌbama rɔma kinza sunë, 12mɔtɔga ꞌbu ma ti komomo rɔma kikali mëdï mïndëndë bo. Kina mëdï moꞌde ŋgï rɔ sönö na za dɔma kola yëyï mo tönë.”
13Ma bo iya te, “Kole ma, sönö nima kileki dɔma. Lende ma nime na ŋge kuwö dɔmo kari koꞌde banya naga nima kako zö.”
14Kina bo kari ŋgï gɔmo koꞌde kako zi ma bo koꞌdɔ rɔ akonyo koŋmi ame ꞌbu bo koꞌdɔkɔ ne. 15Kina lɔko kogba bɔŋgɔ ma laka ꞌba Esawu ame lɔko këdï kikeki rö gönï yayi ne, kolɔ rɔ Yakoba. 16Kina lɔko kogba kilaka banya tönë ga kolo kɔnyɔ bo ga gbï kebe gɔ bi ꞌba mugu bo ma kinza sunë teyi. 17Kina lɔko kiꞌdi akonyo koŋmi tönë ti maŋgolɔꞌbɔ mo ga ame lɔko koꞌdɔ ne közï kole ꞌbënï Yakoba kari timo.
18Yakoba ari zi ꞌbu bo Yisika, kiya te, “Baba.”
ꞌBu bo iya te, “Ma na me. Nï kole ma, ma rɔ yë mo na?”
19Yakoba iya te, “Ma Esawu kole dɔndende ꞌbï na. Moꞌdɔ ꞌdeni kɔzɔ ma kiya zö. Ënyï tɔrɔ konyo yida ma moꞌdɔ ꞌdeni zïyï nime ꞌdɔ koꞌdɔ yëyï zö.”
20Tine Yisika ititi, iya te, “Ari koꞌja ŋgï welo te tondo ga ya, kole ma?”
Yakoba ileki dɔmo, iya te, “Ŋere Bɔkoꞌba ꞌbï na kiꞌdi koꞌdɔ rönï ŋgï laka zö.”
21Yisika iya zi Yakoba, iya te, “Ese ŋgɔsi ŋgila ma bine ꞌdɔ momomo röyï, gɔ mikali ɔdɔ nï kole ma Esawu na ŋgï.”
22Yakoba ese ŋgɔsi zi ꞌbu bo. Yisika omomo rɔ bo, iya te, “Mugu yï udu rɔ mugu Yakoba, tine kɔnyɔ yï ga rɔ kɔnyɔ Esawu.”
23Yisika ikali dë kpe rɔ Yakoba römöyï kɔnyɔ bo ga ꞌdeni rɔ sunë kɔzɔ kɔnyɔ löndö bo Esawu. Tine gba kinza bo koꞌdɔ yëyï nime zi Yakoba, 24bo ileki kititi, iya te, “Nï Esawu na ŋgï?”
Yakoba iya te, “Ma na ŋgï.”
25Yisika iya te, “Kole ma, oꞌde yida nima zö monyo ꞌdɔ moꞌdɔ yëyï zïyï.”
Kina Yakoba koꞌde yida tönë ŋgï zi ꞌbu bo konyo, bo koꞌde layi gbï zi ꞌbu bo kuwë. 26Yisika iya zi bo, iya te, “Kole ma, ese ŋgɔsi kome mbili ma.”
27Kina Yakoba kese ŋgɔsi kome mbili ꞌbu bo. Yisika umë tato ꞌba bɔŋgɔ ꞌba kole abo na bo kiya te, “Tato kele ꞌba rɔ kole ma ŋgï kɔzɔ nyaka ame Bɔkoꞌba koꞌdɔ yëyï teyi ne. 28Bɔkoꞌba koja solɔrɔ zïyï di mïtɔrɔ kiꞌdi nyaka ꞌbï kolɔꞌbɔ. Bo koja gɔ nyönyu rɔ mbëmbë zïyï ti layi. 29Bilaka pili ti koja laja zïyï. Kina lïjë pili ti kolɔdɔ bërï kömöyï. Ti këddï ti közï kakpa dɔ löndö yï ga pili. Kupö eꞌbe möyï ga ti kolɔdɔ bërï kömöyï. Lömu këdï dɔ bilaka ame ga pili kulömu yi, tine yëyï këdï dɔ bilaka ame ga pili koꞌdɔ yëyï zïyï.”
Monɔ ꞌBa Esawu
30Yisika ote toꞌdɔ yëyï nime. Kina mbowa di pötö Yakoba kënyï kari ꞌdeni tine na löndö bo ma löbu Esawu kömö ŋgï di bi toꞌbe yida. 31Bo oꞌdɔ akonyo ma koŋmi gbï koꞌde kako zi ꞌbu bo Yisika. Bo iya zi ꞌbu bo, iya te, “Baba, ënyï tɔrɔ konyo yida nime moꞌde zïyï ne gɔ koꞌdɔ yëyï zö.”
32Yisika ititi, iya te, “Nï yë mo na?”
Bo iya te, “Ma Esawu, kole dɔndende ꞌbï na.”
33Kina rɔ Yisika kiꞌdi tïlëꞌdï ŋgï pili rɔ ma kënyë. Yisika iya te, “Yë mo na me pa kupö yida koꞌdɔ koꞌde zö bine monyo gba kinza kako dë moꞌdɔ yëyï ꞌdeni teyi ne? Yëyï nima öꞌbö ꞌdeni ŋburu rɔ abo.”
34Lende nime Esawu kuwö te na bo kudu ŋgï rɔ ma kembe rɔ monɔ ma kënyë. Bo ileki kiya zi ꞌbu bo, iya te, “Oꞌdɔ yëyï gbï zö, baba.”
35Yisika iya te, “Löndö yï ako bine kïndëndë ma ꞌdeni kogba yëyï ꞌbï.”
36Esawu iya te, “Wa nime na dë ŋgï kïdëkï möyï bo rɔ Yakoba gɔmo ne? Mï rïyö abo ma bo kuꞌbölu ma na ꞌdeni me. Bo ogba rɔ löbu ma ꞌba tëdï rɔ kole ma dɔgba bine kina me bo kogba yëyï ma ꞌdeni gbï. Yëyï mɔtɔ inza kpe zö?”
37Yisika ileki dɔmo zi Esawu, iya te, “Moꞌdɔ bo ꞌdeni rɔ löbu ꞌba döyï. Kina miꞌdi löndö bo ga ꞌdeni pili rɔ bɔ laja zi bo. Miꞌdi nyönyu ni ti layi ꞌdeni zi bo. Tine waꞌdi na gɔ moꞌdɔ gbɔ zïyï ya, kole ma?”
38Esawu iya te, “Baba, ëddï ŋge ti yëyï kɔtɔ kpökï? Oꞌdɔ yëyï gbï zö.”
Kina Esawu koloma ŋgï tudu rɔ ma kembe. 39Yisika ileki dɔmo zi bo, iya te, “Nyaka ꞌbï inza kolɔꞌbɔ. Solɔrɔ inza kako zïyï di mïtɔrɔ. 40Tine ti koloma ꞌbëyï gɔ mbele ꞌba közïyï, ti këddï rɔ bɔ laja zi löndö yï. Ne ɔdɔ konyo burutu bo, ti kolɔ röyï ŋgï yaga di kɔmɔ közï bo.”
Esawu Rɔ Tiyeli
41Esawu oꞌji Yakoba ŋgï rɔ ma kënyë gɔ ame ꞌbu bo kiꞌdi yëyï abo zi Yakoba ne. Bo omeri ti mï bo, iya te, “Kada ꞌba tölë ꞌba ꞌbu ze ɔwɔ dë kpe, kina ꞌdɔ mupö Yakoba yaga.”
42Lende kiya ꞌba Esawu nime ari kömö zi Rebeka, kina lɔko koja laja gɔ Yakoba kiya teyi, iya te, “Löndö yï Esawu ëdï kiteri ꞌdɔ tupö yi gɔ wa nime koꞌdɔ zi bo ne. 43Kina me kole ma, oꞌdɔ wa ame ga miya ne. Ënyï welo kiriŋa kari zi löndö ma Labana mï Arana 44koloma titi yayi ŋbö tiyeli ꞌba löndö yï kote rönï. 45Ɔdɔ ya ꞌba löndö yï kote rönï ꞌdeni dɔ bo kudölu di gɔ wa ma koꞌdɔ zi bo nime tine, na ti moja laja ꞌjaa göyï. Gɔ waꞌdi na ꞌdɔ kpe kole ma ga koteke dɔye ŋgï kpaki rïyö di zö mï kada kɔtɔ teyi?”
Tari ꞌBa Yakoba
46Rebeka iya zi Yisika, iya te, “Lende ꞌba ꞌja ꞌba Esawu rɔ yïtötï ꞌba eꞌbe Ete naga nime ɔdɔ ꞌdeni rɔma. Ɔdɔ kiya te Yakoba kogbe yïtötï ꞌba Ete ya naga nime gbï ti mölë gbɔ yaga.”
281Kina Yisika kïdëkï Yakoba koꞌdɔ yëyï teyi, iya te, “Kinza kogbe yïtötï ꞌba Kanana naga nime dë. 2Ënyï kari Padanarama liŋɔ ꞌba ꞌbu yï löbu Betowele ꞌdɔ kogbe nyiti ꞌba lano yï Labana ma kɔtɔ. 3Bɔkoꞌba bɔ tigɔ dɔ kiteli koꞌdɔ yëyï zïyï kiꞌdi kole konzi zïyï gɔ këddï rɔ yï lïŋgï ꞌba bilaka ꞌba dɔꞌbe ma konzi. 4Bo koꞌdɔ yëyï zïyï ti kupö yï ga kɔzɔ ma bo koꞌdɔ yëyï zi Abarayama. Yayi nime këddï koloma yïmo ame Bɔkoꞌba kiꞌdi ꞌdeni zi Abarayama ne ti këddï rɔ bɔ dɔmo.”
5Yisika oja Yakoba kari Padanarama zi Labana kole ꞌba Betowele bɔ Arama tönë. Labana na rɔ löndö ꞌba Rebeka ma ꞌba Yakoba ni ti Esawu.
Esawu Ogbe Nyiti ꞌBa Yisamele
6Esawu ikali Yisika oꞌdɔ yëyï ꞌdeni zi Yakoba koja kari Padanarama ꞌdɔ kogbe ꞌja di yayi. Kina gbï di bi toꞌdɔ yëyï nima Yisika iya zi Yakoba kinza kogbe ꞌja dë di mï löŋgö yïtötï ꞌba Kanana. 7Kina me Yakoba kuwö dɔ ꞌbu bo ni ti ma bo ꞌdeni kënyï kari Padanarama. 8Gɔ köꞌdu nime na Esawu kikali ŋgï ꞌbu bo Yisika oꞌdɔkɔ wa mɔtɔ rɔ yïtötï ꞌba Kanana naga nima dë du te. 9Kina bo kari zi Yisamele kole ꞌba Abarayama, bo kari kogbe nyiti mo Malata lëmï ꞌba Nebayota ꞌböwu rɔ ꞌja abo mɔtɔ.
Nyï ꞌBa Yakoba
10Yakoba ënyï di Berasaba kari nduwë kapa Arana. 11Kada ari kösö dɔ bo bi mɔtɔ na bo köꞌdö ŋgï yï mökö yayi. Bo ogba kulugbï döku mɔtɔ bo kitaka dɔ bo timo. Kina ɔdɔ bo köꞌdö ꞌdeni tine 12na nyï koꞌde dɔ bo tëgë, bo oꞌja bi tëkï kïdëyï di dɔyayi dɔndende mo kömö ŋbö mïtɔrɔ. Kina malayika koloma tïlëlë rönnï kebe gɔmo kako bërï, kari tɔrɔ. 13Tine na bo koꞌja Bɔkoꞌba këdï kɔrɔ ŋgila bo yayi, kina Bɔkoꞌba kilende zi bo, iya te, “Ma na rɔ ŋere Bɔkoꞌba ma koŋgɔ gɔ ꞌbu yï löbu Abarayama ni ti ꞌbu yï Yisika. Dɔyayi nime këddï köꞌdö teyi ne mëdï miꞌdi zïyï ti kupö yï ga. 14Lïjë ti konzi kɔzɔ lupu kogba mï kapa ꞌba dɔyayi pili. Kina ti kupö yï na ti koꞌdɔ yëyï zi bilaka pili ꞌba dɔyayi. 15Mëdï möꞌbö tïyï moŋgɔ göyï di mï gɔ bi ame ga pili këddï kari teyi ne, moꞌde yi kileki mï dɔyayi nime bine. Minza mola yi du kinza ma moꞌdɔ wa ame miꞌdi köꞌdu mo ꞌdɔ toꞌdɔ mo ne.”
16Yakoba indiŋi di bi töꞌdö, kiya te, “Wu, Bɔkoꞌba ëdï ŋgï mï gɔ bi nime, ma na mikali dë.”
17Bo rɔ tikere, na bo kiya te, “Gɔ bi waꞌdi na koro te? Ala mɔtɔga liŋɔ ꞌba Bɔkoꞌba na, ala kpadörï ꞌba mïtɔrɔ na?”
18Yakoba ënyï mɔlo mï dɔŋbɔ kogba kulugbï döku nima bo kitaka dɔ bo pa timo ne kïdëyï dɔmo tɔrɔ, kina bo kogba ꞌbu kodɔ dɔmo. 19Bo iꞌdi möyï gɔ bi nima rɔ Betele, tine gawo ma ŋgɔsi ŋgila gɔ bi mo nima yayi, möyï mo ïdëkï pa rɔ Luza.
20Yakoba oꞌdɔ lömu zi Bɔkoꞌba, iya te, “Ɔdɔ nï Bɔkoꞌba koloma ŋgï tö koŋgɔ gɔma di mï liŋgere ma nime mëdï mari teyi ne, koja gɔ akonyo zö gbï ti bɔŋgɔ tusu mo rɔma, 21kileki ma ŋbö mï liŋɔ ꞌba ꞌbu ma ti mï këyï, nï na ti köꞌbö ŋgï rɔ ŋere Bɔkoꞌba ma rɔ ŋburuŋburu. 22Kina döku nime mïdëyï dɔmo ne ti këdï ŋgï rɔ bi ꞌba toꞌdɔ mötu zïyï di teyi. Wa ame ga pili kiꞌdi zö ti miꞌdi kapa ma ꞌbutë mo zïyï.”
29Yakoba Ömö Arana
1Yakoba ari nduwë mï liŋgere abo nima kala mï dɔyayi ma kapa kari yïbï. 2Bo ari kömö mï löwu mɔtɔ ti daa teyi dɔtumu ꞌba kamölö mota köꞌdö ꞌdeni bërï kpamo yayi. Daa nima na këdï kiꞌdi mini zi kamölö naga nima di teyi. Tine döku ma kutuꞌbö kpa daa mo nima timo rɔ ma löbu, 3ɔdɔ bɔ koda kamölö naga nima kotɔtɔ rönnï ꞌdeni pili tine, na ꞌjaa lïjë koloma tululu döku nima yaga kiꞌdi mini zi kamölö ꞌbënnï ga, kina lïjë kululu ꞌjaa ꞌböwu kileki gɔ bi mo.
4Yakoba ititi bɔ koda kamölö naga nima, iya te, “Kpe di gɔ bi ma yala ga ya, löndö?”
Lïjë iya te, “Ze di Arana.”
5Bo ileki kititi lïjë, iya te, “Ikalike bɔ mɔtɔ rɔ Labana kole ꞌba Nawura?”
Lïjë iya te, “Yëë, dikali bo.”
6Bo ititi lïjë, iya te, “Bo ëdï le?”
Lïjë iya te, “Bo ëdï le. Nyiti abo Rayile na me ꞌdë këdï rɔ tako ti kamölö abo ga.”
7Bo iya te, “Kada gba mbiri bi ꞌba totɔtɔ dɔ kamölö mï jɔlɔ na dë gba. Iꞌdike mini zïnnï lïjë kari tonyo kpënnï.”
8Lïjë iya te, “Inza tara, dëdï doda bɔ koda kamölö mɔtɔ ga kotɔtɔ rönnï pili titi kako tine, na ꞌjaa gɔ dululu döku yaga diꞌdi mini zi kamölö.”
9Koꞌja Yakoba këdï gba tilende ti ya naga nima, na Rayile kömö ŋgï ti kamölö ꞌba ꞌbu nï römöyï lɔko na rɔ bɔ koda mo. 10Kina ɔdɔ Yakoba koꞌja Rayile kömö ꞌdeni ti kamölö ꞌba lano bo Labana ga tara tine, na bo kari ŋgï kululu döku tönë yaga di kpa daa nima kiꞌdi mini zi kamölö naga nima. 11Kina bo kumötö Rayile bo kudu rɔ ma kembe. 12Bo iya te, “Ma lano ꞌba ꞌbu yï na. Ma kole ꞌba Rebeka na.”
Kina Rayile kiriŋa ŋgï kari kiya lende mo zi ꞌbu nï. 13Kina ɔdɔ Labana kuwö lende ꞌba kole ꞌba lëmï bo ꞌdeni tara tine, na bo kiriŋa kurë dɔmo kiramo kome mbili mo, bo koꞌde kako liŋɔ.
Yakoba ïyëtï gɔ lende naga nime pili zi Labana. 14Tine Labana ileki dɔmo, iya te, “Rɔ ma laka nï roma ma na.”
Aranda Gɔ Leya Ni Ti Rayile
Yakoba oloma koꞌdɔ nyepe kɔtɔ yayi, 15kina Labana kiya zi bo, iya te, “Ëddï koꞌdɔ ndɔbɔ zö rɔ ma sari gɔ ame ze rɔ wado ne, tine moꞌdɔkɔ dë ꞌdɔ köꞌbö toꞌdɔ mo tara. Iya wa ame koꞌdɔkɔ ne gɔ mopi zïyï.”
16Labana ëdï ti yïtötï rïyö, möyï ma löbu mo rɔ Leya, tine ma titi mo möyï mo rɔ Rayile. 17Leya ele ŋge di kɔmɔ mo, tine Rayile ele ꞌbënï ŋgï rɔ mbëmbë kpaki ti yida rɔmo. 18Yakoba ɔꞌɔ Rayile, gɔ köꞌdu mo na bo kiya te, “Mëdï moꞌdɔ ndɔbɔ kɔmɔ kɔɔ modɔmorïyö zïyï ꞌdɔ kiꞌdi Rayile zö mogbe.”
19Labana ileki dɔmo, iya te, “Ma laka mo na ꞌdɔ miꞌdi lɔko zïyï di dɔ ame ꞌdɔ miꞌdi lɔko zi bilaka mɔtɔ ne. Oloma tö bine.”
20Yakoba oꞌdɔ ndɔbɔ kɔmɔ kɔɔ modɔmorïyö gɔ Rayile, tine inda ŋgï di zi bo kɔzɔ töꞌdö dɔ ndö tara römöyï bo ɔꞌɔ lɔko rɔ mbëmbë. 21Kina Yakoba kiya zi Labana, iya te, “Kɔɔ ꞌba ndɔbɔ ma ote rönï ꞌdeni, iꞌdi ꞌja ma zö.”
22Labana oja karama ꞌba gbe kose bilaka ꞌba mï gɔ bi nima yayi pili kotɔtɔ rönnï kako yïmo. 23Tine mï korɔndɔ mo nima, Leya na za Labana koꞌde koja gɔ Yakoba köꞌdö timo. 24Labana iꞌdi nyiti atɔli abo mɔtɔ möyï mo rɔ Zilepa zi nyiti abo Leya rɔ bɔ laja.
25Mï dɔŋbɔ tine, na Yakoba koŋgɔ za ꞌböwu rɔ Leya. Kina bo kënyï kari kititi Labana, iya te, “Waꞌdi na me koꞌdɔ zö te ne? Moꞌdɔ ndɔbɔ nime zïyï gɔ Rayile, gɔ waꞌdi na kebe kïndëndë ma?”
26Labana iya te, “Mï dölëtï ꞌbeze bine, ogbe nyiti ma titi dë dɔgba kola nyiti ma löbu. 27Ne oda töꞌdö dɔ modɔmorïyö ꞌba karama ꞌba gbe nime kote rönï titi ꞌdɔ miꞌdi Rayile gbï zïyï, ɔdɔ koꞌdɔkɔ toꞌdɔ ndɔbɔ gbï zö kɔmɔ kɔɔ modɔmorïyö mɔtɔ.”
28Yakoba utï gɔmo. Kina ɔdɔ töꞌdö dɔ modɔmorïyö ꞌba karama ꞌba gbe nima kote rönï ꞌdeni tine, na Labana kogba nyiti abo Rayile kiꞌdi gbï rɔ ꞌja zi Yakoba. 29Labana iꞌdi nyiti atɔli abo mɔtɔ möyï mo rɔ Bila zi Rayile rɔ bɔ laja. 30Yakoba öꞌdö gbï ti Rayile, tine Rayile na bo kɔꞌɔ rɔ dɔ kiteli kebe Leya. Kina bo koꞌdɔ ndɔbɔ ꞌböwu zi Labana kɔmɔ kɔɔ modɔmorïyö.
Töyö Kole ꞌBa Yakoba Ga
31Kina ɔdɔ Bɔkoꞌba koŋgɔ Yakoba kɔꞌɔ Leya dë laka kɔzɔ a nima tara tine, na Bɔkoꞌba koja gɔ löyö ŋgï zïnï. Rayile ɔrɔ ꞌbënï ŋgï rɔ kɔtɔ. 32Leya ɔmɔ köyö rɔ kole bɔtɔni, kina lɔko kiꞌdi möyï mo rɔ Rubënï, ame kiya te “Oŋgɔ lisa,” römöyï lɔko iya te, “Bɔkoꞌba oŋgɔ lisa ma ꞌdeni, mëꞌdë ma ti kɔꞌɔ ma nati.”
33Kina lɔko kɔmɔ ꞌböwu köyö kole mɔtɔ. Lɔko iya te, “Bɔkoꞌba uwö ꞌdeni ma kɔꞌɔ ma dë kina me bo kiꞌdi kole nime ꞌdeni gbï zö.” Kina lɔko kiꞌdi möyï mo rɔ Simona, ame kiya te “Uwö.”
34Lɔko ɔmɔ ꞌböwu köyö kole mɔtɔ. Kina lɔko kiya te, “Ame tine, mëꞌdë ma ëdï kodɔꞌbɔ rönï köꞌbö tö römöyï möyö kole ꞌdeni mota zi bo.” Na lɔko kiꞌdi möyï mo rɔ Lëwë, ame kiya te “Odɔꞌbɔ.”
35Lɔko ɔmɔ ꞌböwu köyö kole mɔtɔ. Kina lɔko kiya te, “Ame tine ti mïlëlu Bɔkoꞌba.” Na lɔko kiꞌdi möyï mo rɔ Yuda, ame kiya te “Lëlu.” Tine na lɔko kɔrɔ ŋgï, lɔko öyö kole mɔtɔ dë kpe titi di gɔ ama.
301Kina ɔdɔ Rayile koŋgɔ ꞌdeni lɔko köyö kole dë zi Yakoba kɔzɔ a nima tara tine, na lɔko kombi mïnï ŋgï rɔ lëmï nï. Gɔ köꞌdu mo na lɔko kiya zi Yakoba, iya te, “Ɔdɔ kiꞌdi kole dë zö ti mölë yaga.”
2Yakoba ënyï rɔ ꞌdïrï tïnï, kiya te, “Ma na rɔ Bɔkoꞌba? Oꞌja Bɔkoꞌba na kiꞌdi löyö dë zïyï.”
3Lɔko iya te, “Bila nyiti bɔ laja ma na me, öꞌdö timo ꞌdɔ lɔko köyö kole zö. Tïnï na ti mëdï rɔ ma ꞌba kole.”
4Kina lɔko kiꞌdi Bila rɔ ꞌja zi mëꞌdë nï, kina bo köꞌdö timo. 5Bila ɔmɔ köyö kole zi Yakoba, 6kina Rayile kiya te, “Bɔkoꞌba oꞌdɔ burë ma ꞌdeni laka. Bo uwö akititi ma ꞌdeni bo kiꞌdi kole zö.” Kina lɔko kiꞌdi möyï mo rɔ Dana, ame kiya te “Burë.”
7Bila ɔmɔ ꞌböwu köyö kole mɔtɔ zi Yakoba. 8Rayile iya te, “Moꞌdɔ ya ꞌdeni ti lëmï ma rɔ ma kënyë ŋbö maꞌda.” Kina lɔko kiꞌdi möyï mo rɔ Napatali, ame kiya te “Ya.”
9Kina ɔdɔ Leya koŋgɔ lɔko kɔrɔ ꞌdeni di bi töyö kole tara tine na lɔko kogba Zilepa bɔ laja ꞌbënï kiꞌdi zi Yakoba rɔ ꞌja. 10Kina Zilepa köyö kole zi Yakoba. 11Leya iya te, “Mëdï ti gɔ kele.” Kina lɔko kiꞌdi möyï mo rɔ Gada, ame kiya te “Gɔ kele.”
12Zilepa ɔmɔ ꞌböwu köyö kole mɔtɔ zi Yakoba. 13Leya iya te, “Ma ꞌdeni rɔ lɔŋɔ. ꞌJa ma laki pili ti kïdëkï ma rɔ bɔ lɔŋɔ.” Kina lɔko kiꞌdi möyï mo rɔ Asera, ame kiya te “Lɔŋɔ.”
14Mï kada ꞌba tumu nyönyu na Rubënï kari koꞌja liŋga ꞌba löyö di mï nyaka kogba kako timo liŋɔ kiꞌdi zi ma bo Leya. Rayile iya zi Leya, iya te, “Iꞌdi liŋga nima kole ꞌbï koꞌja ne zö.”
15Tine Leya ileki dɔmo, iya te, “Mëꞌdë ma nima kolɔ ne ɔꞌbɔ yi dë gba? Kina me këddï kiteri ꞌböwu ꞌdɔ togba liŋga nime kole ma koꞌja ne?”
Rayile iya te, “Ɔdɔ kiꞌdi liŋga nima zö, Yakoba ëdï köꞌdö göyï mï korɔndɔ nime tɔne.”
16Kina mï dɔkɔpiyari koꞌja Yakoba këdï kileki ꞌdeni kako di mï nyaka tine na, Leya kurë dɔ bo, kiya te, “Ëddï kako köꞌdö tɔne gɔma römöyï mugö yi ꞌdeni di zi Rayile ti liŋga nime kole ma koꞌja ne.”
Kina Yakoba köꞌdö tïnï mï korɔndɔ nima. 17Bɔkoꞌba ileki dɔ akititi ꞌba Leya kiꞌdi lɔko kɔmɔ köyö kole ma mï muyï ꞌbënï zi Yakoba. 18Lɔko iya te, “Bɔkoꞌba iꞌdi kpa közï ꞌdeni zö römöyï miꞌdi bɔ laja ma zi mëꞌdë ma.” Kina lɔko kiꞌdi möyï mo rɔ Yisakara, ame kiya te “Kpa közï.”
19Leya ɔmɔ ꞌböwu köyö kole ma mï modɔɔkɔtɔ zi Yakoba. 20Lɔko iya te, “Bɔkoꞌba iꞌdi kpa közï ma dɔ kiteli ꞌdeni zö. Mëꞌdë ma ëdï koꞌdɔkɔ ma, römöyï möyö kole ꞌdeni modɔɔkɔtɔ zi bo.” Kina lɔko kiꞌdi möyï mo rɔ Zebolona, ame kiya te “Toꞌdɔkɔ.” 21Di gɔmo na lɔko köyö nyiti kiꞌdi möyï mo rɔ Dina.
22Bɔkoꞌba oŋgɔ Rayile koja gɔ löyö teyi. 23Kina lɔko kɔmɔ köyö kole. Lɔko iya te, “Bɔkoꞌba ogba rɔ kaya ꞌdeni yaga di dɔma. 24Bɔkoꞌba koja gɔ kole mɔtɔ tɔ kpe gbï zö.” Kina lɔko kiꞌdi möyï mo rɔ Yesepa, ame kiya te “Mɔtɔ gbï.”
Labana Ni Ti Yakoba
25Di pötö töyö Yesepa na Yakoba kiya zi Labana, iya te, “Iꞌdi mileki mari mï dɔyayi ze. 26Iꞌdi ꞌja ma ga ti kole ma ga ame moꞌdɔ ndɔbɔ gɔmo zïyï ne ꞌdɔ mari. Ikali ndɔbɔ ame moꞌdɔ zïyï ne ꞌdeni.”
27Tine Labana iya te, “Iꞌdi miya lende nime. Mumë ꞌdeni ti ꞌbɔsi ma, Bɔkoꞌba ëdï koꞌdɔ yëyï dɔma nime gɔ köꞌdu ꞌbï. 28Iya wa ma koꞌdɔkɔ ꞌdɔ mopi zïyï. Kina mëdï miꞌdi ŋgï pili zïyï.”
29Yakoba iya te, “Ikali ndɔbɔ laka ame moꞌdɔ zïyï ne ꞌdeni kina ikali ma yërï ꞌbï ga kara ꞌdeni gbï mï ndɔbɔ koꞌdɔ ma. 30Mï kada ma tönë mako ne yërï ꞌbï ga ŋgï ndö te, ne oŋgɔ te kina me kara ꞌdeni ŋgï leꞌjete konzi rɔ mbëmbë. Kina Bɔkoꞌba oꞌdɔ yëyï ꞌdeni gbï nduwë zïyï di mï gɔ bi ame ga moloma tari teyi. Kina me kada ma ꞌbama ömö ꞌdeni ꞌdɔ moŋgɔ gɔ wa ma rɔ ꞌba gbagba ma ga.”
31Labana ititi, iya te, “Waꞌdi na gɔ mopi zïyï?”
Yakoba iya te, “Moꞌdɔkɔ a mɔtɔ dë gɔ kopi zö. Mëdï möꞌbö nduwë toŋgɔ gɔ yërï ꞌbï ga ɔdɔ kutï gɔ lende nime. 32Iꞌdi milaki kebe mï löŋgö yërï ꞌbï naga nima ꞌdɔ migeli kole kamölö ma kölu naga ti kole banya ma kumöru naga. Wa naga nime na ŋge moꞌdɔkɔ. 33Ti kikali laka ma ꞌjaa ɔdɔ kako toŋgɔ yërï ame ga mogba ꞌdeni ne kada mɔtɔ. Ɔdɔ koꞌja banya ame ga kinza rɔ ma kumöru ne ti kamölö ame ga kinza rɔ ma kölu ne mï löŋgö ꞌbama naga nime ti kikali ŋgï rɔ ꞌbögö.”
34Labana iya te, “Ele, doꞌdɔ kɔzɔ ame kiya ne tara.”
35Tine mï kada mo nima na Labana kigeli banya ma kumöru naga kpaki ti ame ga ti kïnë ma kaŋmi rɔmo ne ti kamölö ma kölu naga me yaga. Kina bo kiꞌdi kole abo ga toda mo 36tine na bo kënyï kari tïnnï kiliŋgere ŋbö töꞌdö dɔ mota koto yaga rɔ ma kɔwɔ di ŋgila ama ga ti Yakoba ne. Yakoba oloma nduwë toda kɔsɔ yërï ꞌba Labana naga nima.
37Kïnë ŋgërï mota mɔtɔ ga yayi Yakoba ënyï koke dɔŋgila ma kaꞌji mo ga rɔ nyigbara kopepe yɔkɔ mo yaga kola rɔmo rɔ ma kumöru. 38Bo ako timo kuruwö kɔmɔ yërï naga nima kpa gɔ bi ame lïjë këdï kuwë mini di teyi. Bo uruwö yayi römöyï yërï naga nima bi ꞌba tëkï mo na di kpa mini. 39Gɔ köꞌdu mo na banya ame ga këkï di yayi kuyï kömönnï dɔ ŋgërï naga nima ne köyö kole ŋgï me rɔ ma kumöru.
40Yakoba oza kamölö mo ga yaga di rɔ banya kina bo kiꞌdi lïjë kuyï kömönnï kari dɔ yërï ma kumöru ti ma kölu ame ga mï löŋgö yërï ꞌba Labana ga yayi ne. Wa nime na kiꞌdi Yakoba këdï ti dɔtumu ꞌba yërï koza ꞌberi yaga di rɔ ꞌba Labana ga.
41Ɔdɔ yërï ma kɔnɔ naga këdï këkï na Yakoba kuruwö ŋgërï naga nima kɔmɔ mo di kpa gɔ bi ꞌba tuwë mini yayi ꞌdɔ lïjë këkï di mï löŋgö mo. 42Tine bo uruwö dë kɔmɔ yërï ma kilike naga. Gɔ köꞌdu mo na yërï ma kilike naga ŋgï me rɔ ꞌba Labana, tine ma kɔnɔ naga ŋgï me rɔ ꞌba Yakoba. 43Kina Yakoba koloma ŋgï rɔ bɔ mɔri ti dɔtumu ꞌba kamölö ni ti banya rɔ ma konzi, gbï ti atɔli ti gamele ti akaca.
31Riŋa ꞌBa Yakoba
1Yakoba ari kuwö köꞌdu mo kole ꞌba Labana ga këdï rɔ tiya mo, iya te, “Yakoba otɔtɔ wa ꞌba ꞌbu ze ga ꞌdeni kote. Wa ꞌba ꞌbu ze ga na me bo koꞌdɔ mɔri ꞌdeni timo.”
2Bo oŋgɔ gbï Labana inza kpe rɔ ma laka ti bo kɔzɔ ma dɔgba. 3Kina Bɔkoꞌba kilende zi Yakoba, iya te, “Ileki kari mï dɔyayi ꞌbe mï löŋgö eꞌbe ꞌbu yï ga. Mëdï möꞌbö tïyï.”
4Kina Yakoba koja laja gɔ Rayile ni ti Leya kako zi bo mï löwu nima bo këdï koda kamölö abo ga yïmo yayi ne. 5Kina bo kiya zïnnï, iya te, “Moŋgɔ ꞌdeni ꞌbu ye inza kpe rɔ ma laka tö kɔzɔ ma dɔgba. Ne Bɔkoꞌba ꞌba ꞌbu ma ni ëdï tö. 6Ikalike ꞌdeni ma moꞌdɔ ndɔbɔ zi ꞌbu ye ti tigɔ ma pili. 7Tine pele tara bo öꞌbö nduwë tuyï dɔŋgala zö. Kpa közï ꞌba ndɔbɔ ame mëdï moꞌdɔ ne bo uyï yïmo mï ꞌbutë, tine Bɔkoꞌba na këdï kitata ma di zi bo. 8Ɔdɔ bo kiya te, ‘Banya ma kumöru naga nima këdï pili rɔ kpa közï zïyï,’ kina banya köyö ŋgï me rɔ ma kumöru. Kina ɔdɔ bo kiya te, ‘Banya ma kuꞌdu kïnë kaŋmi naga nima këdï pili rɔ kpa közï zïyï,’ kina banya köyö ŋgï me rɔ ma kuꞌdu kïnë kaŋmi. 9Bɔkoꞌba ogba yërï ꞌdeni me di zi ꞌbu ye kiꞌdi zö.
10Mï kada ame rɔ bi ꞌba töyö ma laka ꞌba yërï ne, nyï oꞌde dɔma mombi kɔmɔ ma moꞌja moꞌde banya ame ga këdï këkï ne ꞌdeni me rɔ ma kumöru ti ma kuꞌdu kïnë kaŋmi. 11Malayika ꞌba Bɔkoꞌba ïdëkï ma di mï nyï nima, iya te, ‘Yakoba.’ Miya te, ‘Ma na me.’ 12Malayika nima iya zö, iya te, ‘Ombi kömöyï koŋgɔ moꞌde ame ga pili këdï këkï ne ꞌdeni me rɔ ma kumöru ti ma kuꞌdu kïnë kaŋmi, römöyï moꞌja wa ma Labana këdï koꞌdɔ zïyï ꞌdeni. 13Ma na rɔ Bɔkoꞌba ma tönë kɔdɔ kileme rönï zïyï di Betele, tönë ꞌdɔ kïdëyï döku yayi kodɔ ꞌbu dɔmo kulömu röyï gbï zö ne. Ënyï di mï dɔyayi nime kileki kari mï dɔyayi ma köyö yi teyi.’ ”
14Rayile ni ti Leya ileki dɔmo zi Yakoba, iya te, “Wa mɔtɔ inza kpe zize ame gɔ dogba rɔ apötö di zi ꞌbu ze. 15Bo oꞌdɔ ze kɔzɔ bɔ löwö, bo kugö ze mökö. Kina me bo kïyölu yamo ꞌba dɔze ꞌdeni pili yaga. 16Wa naga nime pili Bɔkoꞌba kogba yaga di zi ꞌbu ze ne, eze ga na zi kole ze ga. Wa ame Bɔkoꞌba kiya zïyï ne oꞌdɔ ŋgï.”
17Yakoba iꞌdi kole abo ga ti ꞌja abo ga dɔ gamele 18bo kënyï dɔmo di yayi ti wa ame ga pili bo koꞌja di Padanarama yayi ne, kina bo koga dɔtumu ꞌba yërï abo ga pili kɔmɔ bo tari mï dɔyayi ꞌba Kanana zi ꞌbu bo Yisika.
19Tine mï tënyï ꞌbënnï Labana ari ꞌdeni mɔlo bi kɔwɔ tumu sunë kamölö abo ga kina Rayile kuꞌbögö akoro ꞌba ꞌbu nï ŋgï kari timo. 20Yakoba ïndëndë Labana kënyï ŋgï kinza ma bo kose gɔ bo kiya te bo ëdï ꞌdeni kari. 21Bo iriŋa di yayi ti wa ame ga pili rɔ ꞌba bo ne bo kumu dɔ yöpö Epurate bo kuyï kɔmɔ bo kari yɔki dɔyayi kuruŋgu ꞌba Gilada.
Bɔkoꞌba Iyandi Labana
22Di pötö töꞌdö dɔ mota tine na Labana kuwö köꞌdu mo ꞌjaa iya te, Yakoba iriŋa ꞌdeni. 23Kina bo kotɔtɔ bilaka abo ga lïjë kozi gɔ Yakoba ŋbö töꞌdö dɔ modɔmorïyö kari kota gɔmo mï dɔyayi kuruŋgu ꞌba Gilada. 24Mï korɔndɔ mo nima na Bɔkoꞌba kako kilende zi Labana ti nyï, iya te, “Iꞌdi kömöyï kandi laka kinza kiya wa ma kënyë mɔtɔ dë zi Yakoba.”
25Yakoba oga taya abo ꞌdeni dɔ kuruŋgu yayi tine na Labana ni ti bilaka ma ꞌba bo ga koga taya gbï yayi. 26Labana iya zi Yakoba, iya te, “Waꞌdi na me koꞌdɔ te kuꞌbölu ma kogba yïtötï ma ga kënyï timo kɔzɔ ꞌbɔki ma kindaꞌba di mï ya? 27Gɔ waꞌdi na kuꞌbölu ma kusu röyï kinza kose göyï zö? Ma këdï kiya ra dëne ꞌdɔ moja yi gɔ kɔri ti lɔŋɔ ti ŋgala ti birɔ ꞌba tɔmo ni ti lërï. 28Ne gɔ waꞌdi na kënyï ŋgï kinza ma kiꞌdi mome mbili yïtötï ma ga ti kole ꞌbënnï ga moꞌdɔ mötö zïnnï? Lende dɔ rumö nime koꞌdɔ ne. 29Mëdï ti tigɔ ꞌba ꞌdɔ toꞌdɔ yi rɔ ma kënyë, ne Bɔkoꞌba ꞌba ꞌbu yï ilende zö ti korɔndɔ ene, iya te, miꞌdi kɔmɔ ma kandi laka kinza miya wa ma kënyë mɔtɔ dë zïyï. 30Mikali ꞌdeni lende ꞌba liŋɔ ꞌbe na kɔꞌɔ röyï kiꞌdi yi këddï kari. Ne gɔ waꞌdi na kuꞌbögö akoro ma?”
31Yakoba iya te, “Ma rɔ tikere römöyï miya te mɔtɔga ti kolɔ yïtötï ꞌbï ga yaga di zö. 32Ne ɔdɔ kiya te koꞌja akoro ꞌbï nima di zi bilaka mɔtɔ bine, bɔ mo tɔ nima ëdï kölë tɔne yaga. Bilaka ze ga na me, oma wa ame ga rɔ ꞌbëyï ne kigeli yaga ꞌdɔ kömönnï pili koꞌja.”
Yakoba ikali dë ma Rayile na kuꞌbögö akoro ꞌba Labana nima. 33Labana ɔdɔ koma mï rö kilaka ꞌba Yakoba, bo kolɔlɔ kari koma mï ꞌba Leya, bo kari ꞌböwu koma mï ꞌba Bila ni ti Zilepa. Tine bo oꞌja akoro abo naga nima dë du te. Kina bo kari kɔdɔ mï rö ꞌba Rayile toma yïmo. 34Rayile ogba akoro naga nima ꞌdeni kusu dɔmo mï kilaka bi loma ꞌba gɔ gamele kiꞌdi ꞌdeni rö yayi lɔko koloma dɔmo. Labana oma mï rö nima pili tine oꞌja akoro abo dë du te. 35Rayile iya zi ꞌbu nï, iya te, “Ŋere ma, kinza kënyï dë rɔ ꞌdïrï tö gɔ ame mënyï dë tɔrɔ zïyï ne, römöyï mëdï ti a dɔ ꞌja.”
Gɔ köꞌdu mo na Labana koma ŋgï le koꞌja akoro naga nima dë. 36Kina Yakoba kënyï ŋgï rɔ ꞌdïrï ti Labana kititi, iya te, “Lende kënyë waꞌdi na moꞌdɔ? Wa ma mirasi zïyï kiꞌdi koga gɔma kulöwö rɔ ma kututu gɔmo ne na rɔ waꞌdi? 37Wa ma ga na me koma yïmo ꞌdeni me, ne ëꞌbï ma koꞌja di mï löŋgö mo ga bine ëdï yala? Ne ɔdɔ këdï, oja yaga bine kɔmɔ bilaka ꞌbï ga ti ꞌbama ga koŋgɔ gɔ lïjë kiya lende ma laka mo mï löŋgö ze tïyï.
38Mï kɔmɔ kɔɔ ꞌbutë rïyö naga nime moꞌdɔ tïyï ne kamölö ti banya ꞌbï ga öꞌbö dë kinza töyö, monyo muruku ma kɔtɔ te dë di mï löŋgö dɔtumu ꞌba yërï ꞌbï ga. 39Ame ga kuruku kindaꞌba mopi gɔ bi mo ŋgï teyi moꞌde lende mo dë gbï yɔ kako zïyï. Ame ga kuꞌbögö rɔ mï korɔndɔ ala rɔ mï kada ne mopi gɔ bi mo teyi kɔzɔ ma kiya zö toꞌdɔ mo. 40-41Mï kɔmɔ kɔɔ ꞌbutë rïyö naga nime moꞌdɔ tïyï ne, kada oŋma ma rɔ gɔ bi këzë pili, bi këyï okpe yïmö kote korɔndɔ a mɔtɔ rɔ töꞌdö kindaꞌba kɔmɔ ma dë. Moꞌdɔ ndɔbɔ zïyï kɔmɔ kɔɔ ꞌbutë dɔmosowɔ gɔ yïtö rïyö ꞌbï naga nime, kina me moꞌdɔ ꞌböwu kɔmɔ kɔɔ modɔɔkɔtɔ gɔ kiꞌdi dɔtumu ꞌba yërï ꞌbï mɔtɔ ga zö. Ne pele öꞌbö tuyï mï kpa közï ma mï ꞌbutë. 42Ma kiya te Bɔkoꞌba ꞌba ꞌbu ma Abarayama ame bo na gbï Yisika kere ne kinza gɔma dëne me oja ma ꞌdeni mari rɔ közï sari. Bɔkoꞌba oŋgɔ gomɔ ma ti ndɔbɔ ame moꞌdɔ zïyï ne kina ma bo kamo döyï ti korɔndɔ ene.”
43Labana ileki dɔmo zi Yakoba, iya te, “Yïtötï ma ga na pili ma. Kole naga nima pili rɔ kole ma ga. Dɔtumu ꞌba yërï naga nima pili rɔ ama ga. Wa naga nime pili këddï koŋgɔ ne me rɔ ama ga. Tine a mɔtɔ inza ma ꞌdɔ moꞌdɔ tota gɔ yïtötï ma naga nime ti kole ma lïjë köyö naga nime di zïyï. 44Ako doꞌdɔ lömu tïyï. Ako dotɔtɔ kulugbï döku dulu dɔmo bine ꞌdɔ koloma rɔ kïnë ꞌba lömu nime doꞌdɔ ꞌdeni mï löŋgö ze tïyï ne.”
45Kina Yakoba kogba döku kïdëyï dɔmo tɔrɔ. 46Bo iꞌdi bilaka abo ga kotɔtɔ kulugbï döku kulu dɔmo. Kina lïjë konyo kpënnï di ŋgila döku nima kulu dɔmo yayi ne. 47Labana ïdëkï möyï gɔ bi nima rɔ Yegara Saduta, tine Yakoba ïdëkï rɔ Galede.
48Labana iya zi Yakoba, iya te, “Döku nime ꞌdeni rɔ lende kileme mï löŋgö ze tïyï.” Gɔ köꞌdu mo na kïdëkï möyï gɔ bi nima ŋgï rɔ Galede, ame kiya te “Döku ꞌba akileme.” 49Labana ileki gbï, kiya te, “Bɔkoꞌba kiꞌdi kömönï nduwë köꞌbö toŋgɔ ze mï rɔ koza ze nime.” Gɔ köꞌdu nime na kïdëkï möyï gɔ bi nima ŋgï rɔ Mizapa, ame kiya te “Kilaŋga koda wa.”
50Labana iya te, “Ɔdɔ koꞌdɔ yïtötï ma naga nime rɔ ma kënyë ala ebe kogbe ꞌja mɔtɔ ga ame muwö köꞌdu mo dë pele, zïyï tikali mo laka kɔmɔ Bɔkoꞌba ëdï toŋgɔ ze. 51Döku nime mulu dɔmo ti ma mïdëyï dɔmo nime 52ti köꞌbö rɔ lende kileme mï löŋgö ze tïyï. A mɔtɔ minza miteli dɔ döku nime mari moꞌdɔ ya tïyï kina a mɔtɔ inza kiteli dɔ döku nime gbï ala ma mïdëyï dɔmo nime kako koꞌdɔ ya tö. 53Bɔkoꞌba ꞌba Abarayama ti ꞌba Nawura ti Bɔkoꞌba ꞌba ꞌbu nnï ga koŋgɔ lende nime mï löŋgö ze tïyï.”
Yakoba ulömu rɔ bo ti möyï Bɔkoꞌba ame ꞌbu bo Yisika kere ne 54kina bo kumu roma zi Bɔkoꞌba dɔ döku nima yayi. Bo ïdëkï bilaka abo ga kako tonyo akonyo nima lïjë köꞌdö dɔ kuruŋgu nima yayi.
55Mɔlo mï dɔŋbɔ na Labana kome mbili yïtö abo ga ti kole ꞌbënnï ga bo kumötö lïjë gbɔ na bo kuyï dɔ bo ŋgï kileki liŋɔ.
32Yakoba Ni Ti Esawu
1Yakoba ënyï di yayi kari nduwë mï liŋgere abo nima, kina malayika mɔtɔ ga ꞌba Bɔkoꞌba kako kondɔsɔ ti bo. 2Kina ɔdɔ Yakoba koꞌja lïjë ꞌdeni tara tine, bo iya te, “Dɔtaya ꞌba Bɔkoꞌba na me.” Kina bo kïdëkï möyï gɔ bi nima ŋgï rɔ Manama, ame kiya te “Taya rïyö.”
3Yakoba oja bɔ laja abo mɔtɔ ga kari dɔgba kɔmɔ bo zi löndö bo Esawu mï dɔyayi ꞌba Edome. 4Bo ose zïnnï ꞌdɔ lïjë kïyëtï kpa bo zi Esawu, kiya te, “Ma Yakoba bɔ laja ꞌbï, moloma ꞌdeni migabi ti Labana ŋbö kömö mï kada nime tɔne. 5Ma ꞌdeni ti sa ti akaca ti dɔtumu ꞌba kamölö ni ti banya gbï ti atɔli, kina me mëdï mose lende nime zïyï löbu ma ꞌdɔ kiꞌdi mïyï këyï rɔma.”
6Bɔ laja naga nima ileki kako zi Yakoba, kiya te, “Dari ꞌdeni dömö zi bɔ löndö yï Esawu. Bo ëdï ꞌdeni ndö gɔ kɔri tako turë döyï. Bo ëdï ti bilaka abo ga kuluku modɔɔmota (400) ti bo.” 7Kina Yakoba ŋgï rɔ tikere rɔ mbëmbë, na bo koza bilaka abo ga ti kamölö abo ga ti banya ti sa ti gamele kpaki bi rïyö. 8Bo omeri ɔdɔ kiya te Esawu kömö dɔtumu ma kɔtɔ kote dɔmo ma kɔtɔ nima ti kɔmɔ kiriŋa yaga.
9Yakoba ititi Bɔkoꞌba, iya te, “Bɔkoꞌba ꞌba ꞌbu ma löbu Abarayama ti ꞌba ꞌbu ma Yisika, uwö akititi ma. Iya ꞌdeni tönë zö ꞌdɔ mileki mari mï dɔyayi ze zi eꞌbe ꞌbu ma ga, kina gɔ koꞌdɔ wa ma laka gbï zö. 10Ma bɔ laja ꞌbï nime, ma ŋgï wötï rɔ bɔ lende kënyë, mï këyï ꞌbï ti köꞌdu laka ꞌbï ame kileme zö ne ma gbagba ma mɔꞌbɔ dë. Mï kada ma tönë mumu dɔ yöpö ꞌba Yaradene mëdï mari ne, ma ŋge ti përï adɔkotɔni közö. Ne kina me tɔne mëdï mileki ꞌdeni ti dɔtumu rïyö naga nime. 11Momaꞌjo rɔma zïyï, okɔnyi ma di zi bɔ löndö ma Esawu. Ma rɔ tikere rɔ mbëmbë mɔtɔga bo ëdï kako kote dɔze kpaki ti ꞌja ti kole titi. 12Ne nï Bɔkoꞌba iya ꞌdeni tönë bine, iya te, ëddï kiꞌdi wa koꞌdɔ rönï pili laka zö kiꞌdi kupö ma konzi kɔzɔ ꞌjɔ yayi lida ꞌba kpa mini löbu ame bɔtɔ kɔꞌbɔ dë tïtëtë mo ne.”
13Yakoba öꞌdö mï gɔ bi nima yayi, na bo koza wa ame ga bo këdï timo ne kiꞌdi rɔ kpa közï zi Esawu. 14Bo oza ma banya kuluku sowɔ (200) ti moꞌde ꞌbutë rïyö, ma kamölö kuluku sowɔ (200) ti moꞌde ꞌbutë rïyö, 15ma gamele ꞌbutë mota ti kole mo ga, ma sa ꞌbutë sowɔ ti ŋgulö ꞌbutë, ma akaca ꞌbutë rïyö ti bɔtɔni mo ga ꞌbutë. 16Bo oza rɔ dɔtumu kiꞌdi bɔ laja abo ga rɔ bɔ dɔmo. Bo iya zïnnï, iya te, “Arike nduwë dɔgba kɔmɔ ma. Olake löŋgö dɔtumu mo naga nime këdï rɔ ma kɔwɔ ti ma këdï kako di gɔmo.”
17Bo ose zi bɔ laja ma dɔgba nima, iya te, “Ɔdɔ bɔ löndö ma Esawu kondɔsɔ tïyï kititi yi, kiya te, ‘Ŋere ꞌbï rɔ yë? Kina ëddï kari yala? Yërï ꞌba yë ga na me kömöyï ne?’ 18Ileki dɔmo zi bo, iya te, ‘Wa ꞌba bɔ laja ꞌbï Yakoba ga na, kina me bo koja rɔ kpa közï kiꞌdi zi ŋere abo Esawu. Kina Yakoba gbagba bo mo ëdï yïꞌböwu.’ ”
19Bo ose köꞌdu nime gbï te zi bɔ laja ma mï rïyö mo ti ma mï mota mo nduwë kala rɔ gönnï nima pili këdï kona yërï naga nima ne, bo iya te, “Ɔdɔ kondɔsɔke ti Esawu, iyake tara zi bo. 20Kina iyake gbï te, Yakoba gbagba bo mo ëdï yïꞌböwu.”
Bo omeri, bo iya te, “Mɔtɔga ti mïyëyï dökïꞌdï Esawu ti wa naga nime ꞌdɔ ɔdɔ mëdï mömö pele zi bo yayi tine mï bo ëyï ꞌdeni.”
21Bo oja kpa közï kiꞌdi naga nima tötï kari dɔgba kɔmɔ bo, tine bo ileke ꞌba bo titi töꞌdö mï taya yayi.
Nyöpö ꞌBa Yakoba
22Mï korɔndɔ kɔtɔ mo nima na bo kënyï dɔmo kogba ꞌja rïyö abo ga ti ꞌja ma rïyö ame ga rɔ bɔ laja ne ti kole ꞌbutë dɔɔkɔtɔ abo ga lïjë kumu tɔro ꞌba Yaboko.
23Bo oja lïjë pili kumu dɔ tɔro nima ti wa ame ga pili bo këdï timo ne, 24tine bo na kileke ꞌba bo kutu bo yïꞌböwu. Kina bilaka mɔtɔ kako kunyöpö ti bo ŋbö kömö mï kano bi këzë. 25Kina ɔdɔ bɔ nima koŋgɔ ꞌdeni bo kaꞌda Yakoba dë kpe tara tine na bo kokpe dɔꞌbötöru mo ŋgï, na kpa dɔꞌbötöru Yakoba kogba rönï ŋgï. 26Bo iya te, “Ola ma mari, gɔ bi ëdï ꞌdeni këzë.”
Yakoba iya te, “Minza mola yi titi. Oꞌdɔ yëyï zö.”
27Bo iya te, “Möyï yï rɔ yë?”
Yakoba iya te, “Möyï ma rɔ Yakoba.”
28Bo iya te, “Möyï yï inza kpe rɔ Yakoba, tine ꞌdeni rɔ Yisarele, ame kiya te ‘Nyöpö ti Bɔkoꞌba,’ römöyï unyöpö ꞌdeni ti Bɔkoꞌba gbï ti bilaka lesi ŋbö kaꞌda.”
29Yakoba ititi bo, iya te, “Momaꞌjo rɔma zïyï, iya möyï yï zö.”
Bo iya te, “Waꞌdi na koꞌdɔkɔ tikali möyï ma gɔmo?” Kina bo koꞌdɔ yëyï zi Yakoba.
30Yakoba iya te, “Bɔkoꞌba na me moꞌja mëdï moloma gba di pötö mo ti kɔmɔ ma?” Kina bo kïdëkï möyï gɔ bi nima rɔ Penowele, ame kiya te “Kɔmɔ Bɔkoꞌba.”
31Yakoba ënyï di Penowele yayi këdï kiteli pele tine kada ëdï ꞌdeni kiꞌdi kpënï. Tine bo ëdï ꞌdeni kujë kaꞌbo römöyï dɔꞌbötöru bo. 32Gɔ köꞌdu mo na me nduwë ŋbö koꞌja kabate kupö Yisarele konyo lërï ame kpa dɔmoso ꞌba dɔꞌbötöru ne dë, römöyï kpa dɔmoso nima na kokpe Yakoba di teyi.
33Esawu Urë Dɔ Yakoba
1Yakoba ombi kɔmɔ bo koꞌja Esawu këdï rɔ tako ti bilaka abo ga kuluku modɔɔmota (400). Kina Yakoba koza kole abo ga ŋgï zi ꞌja abo ga Leya ni ti Rayile ti ꞌja ma rïyö ma rɔ bɔ koja laja mo naga nima. 2Bo iꞌdi bɔ laja naga nima na kösö dɔgba ti kole ma ꞌbënnï ga, tine na bo kiꞌdi Leya ti kole ma ꞌbënï ga Rayile na yïꞌböwu ti kole ꞌbënï Yesepa. 3Yakoba gbagba bo mo na kösö dɔgba zïnnï kari turë dɔ bɔ löndö bo Esawu ti tudë dɔ bo bërï ŋbö mï modɔmorïyö.
4Tine Esawu iriŋa kurë dɔ bo kiramo bo kome mbili mo. Kina lïjë kpaki rïyö koloma ŋgï tudu. 5Kina ɔdɔ Esawu kuyï kɔmɔ bo koꞌja ꞌja naga nima këdï kako ti kole titi tara tine, bo ititi, iya te, “Yë mo ga na me tïyï ne?”
Yakoba iya te, “Ŋere ma, ya naga nime kole ma Bɔkoꞌba koꞌdɔ mï këyï koja gɔmo zö na.”
6Kina ꞌja ma rɔ bɔ laja naga nima kömö ŋgï ti kole ma ꞌbënnï ga kako kolɔdɔ bërï. 7Na Leya kömö ti kole ma ꞌbënï ga, rɔ ŋburuŋburu mo na Rayile ni ti Yesepa kömö lïjë kolɔdɔ pili bërï.
8Esawu ileki kititi, iya te, “Ne dɔtumu ame ga mondɔsɔ timo di dɔgba ꞌdë yayi ne ꞌjɔ ꞌba lende mo tëgë rɔ waꞌdi?”
Yakoba iya te, “Ŋere ma, moꞌdɔ ama ꞌdɔ tïyëyï dökïꞌdï yï timo.”
9Esawu iya te, “Inza tara, löndö ma, mëdï ti ꞌbama ga, iꞌdi ame ga koloma rɔ ꞌbëyï.”
10Yakoba iya te, “Inza tara, momaꞌjo rɔma zïyï, ɔdɔ mïyëyï dökïꞌdï yï ꞌdeni ŋgï utï dɔ kpa közï kiꞌdi ma naga nime, kogba di közö. Rɔ ma laka toꞌja kïnë yï nime ŋgï zö kɔzɔ toꞌja kïnë Bɔkoꞌba römöyï indaꞌba ma ꞌdeni ti mï këyï. 11Momaꞌjo rɔma zïyï utï dɔ kpa közï kiꞌdi ma naga nime moꞌde zïyï ne. Bɔkoꞌba oꞌdɔ mï këyï ꞌdeni kiꞌdi wa ma mëdï rɔ leri mo naga pili zö.”
Yakoba oloma nduwë toꞌdɔ atiri mo ŋbö Esawu kutï dɔmo. 12Esawu iya te, “Dënyï ti dari, mëdï mösö dɔgba zïyï.”
13Yakoba iya te, “Ikali gbï kole titi rɔ ma keŋme kina mëdï gbï momeri kamölö ti sa ame ga kole mo ga këdï gba kulu mba ne, ɔdɔ debe toga lïjë kulöwö rɔ ma kembe pele ŋge mï töꞌdö dɔ kɔtɔ nime lïjë pili ëdï kölë ŋgï kote. 14Momaꞌjo rɔma zïyï, ari tötï ti mokɔkɔ rɔma ꞌjaa mozi ndɔ gɔ liŋgere ꞌba yërï naga nime gbï ti kole titi ti dari dota göyï Edome.”
15Esawu iya te, “Ne ɔdɔ këdï tara iꞌdi mola bilaka ma mɔtɔ ga kileke tïyï bine.”
Tine Yakoba iya te, “ꞌDɔ lïjë kileke bine gɔ waꞌdi? Moꞌdɔkɔ ŋge tïyëyï dökïꞌdï yï.”
16Kina Esawu kileki ŋgï mï kada nima kari Edome 17tine Yakoba ari ꞌba bo za Suköta bo kubö rö zi bo yayi, kina bo kubö jɔlɔ gbï zi yërï abo ga. Gɔ köꞌdu mo na kïdëkï möyï bi nima ŋgï rɔ Suköta, ame kiya te “Jɔlɔ.”
18Di mï tileki ꞌba Yakoba di Padanarama nima bo ako laka ŋbö kömö Sekeme mï dɔyayi ꞌba Kanana na bo koga taya abo mï nyaka mɔtɔ ŋgɔsi dɔ ŋgila gawo nima yayi. 19Bo ugö kapa ꞌba nyaka nima bo koloma yïmo ne di zi bɔ Amoro mɔtɔ ꞌbu ꞌba Sekeme. Ndögö mo ti yamo kïsï kɔtɔ. 20Kina bo koꞌba bi ꞌba akumu yayi kïdëkï möyï mo rɔ bi ꞌba akumu ꞌba Bɔkoꞌba ꞌba Yisarele.
34Wali Gɔ Dina
1Mï kada ma dɔ kɔtɔ mɔtɔ na Dina nyiti ꞌba Yakoba ame Leya köyö ne kënyï kari toŋgɔ ꞌja mɔtɔ ga ꞌba mï dɔyayi ꞌba Kanana yayi. 2Sekeme kole ꞌba Amoro eꞌbe Iwa oꞌja lɔko di yayi. Amoro na rɔ ŋere ꞌba dɔyayi nima. Kina Sekeme kari ŋgï kindaꞌba lɔko rɔ gbörökötö köꞌdö timo. 3Dökïꞌdï bo oꞌdɔkɔ nyiti nima kina bo koloma ŋgï tilende teyi ꞌdɔ tïyëyï dökïꞌdï mo. 4Bo iya zi ꞌbu bo Amoro, iya te, “Moꞌdɔkɔ ꞌdɔ kogbe nyiti nime zö rɔ ꞌja.”
5Yakoba ari kuwö köꞌdu mo odɔ laŋa ꞌdeni rɔ nyiti abo. Tine kole abo ga ëdï toda yërï abo ga mï löwu, gɔ köꞌdu mo na bo kogbɔ dökïꞌdï bo ŋbö koda lïjë. 6-7Köꞌdu mo ari kömö zi kole ꞌba Yakoba ga di mï löwu kina lïjë kënyï ŋgï kako. Lende mo ïlëꞌdï ŋgï rönnï mïnnï kata rɔ ma kënyë gɔ tiꞌja nima Sekeme koꞌdɔ rönnï lïjë eꞌbe Yisarele ti toꞌdɔ köꞌdu ma yawa ma tara ga zi nyiti ꞌba Yakoba ne.
Amoro ënyï kari zi Yakoba ꞌdɔ tiya lende nima, 8bo iya zi Yakoba ni, iya te, “Kole ma Sekeme ɔꞌɔ nyiti ꞌbe sowa. Momaꞌjo rɔma ziye, iꞌdike lɔko zi bo kogbe. 9Doꞌdɔke pɔri mï löŋgö ze gɔ dogbeke rɔze nduwë tiye. 10Kina gbï ꞌdɔ kolomake tize mï dɔyayi nime bine. Ti kolomake mï gɔ bi ame ga pili koꞌdɔkɔke kugöke ndögö rɔ dɔ ŋgölö gɔ këddïke gbï rɔ bɔ mɔri.”
11Sekeme ileki gbï kiya zi ꞌbu ꞌba nyiti ti löndö mo ga, iya te, “Iꞌdike mïye këyï rɔma. Mëdï mopi wa ame ga pili koꞌdɔkɔke ne ziye. 12Iyake wa ma koꞌdɔkɔke ꞌdɔ miꞌdi zïnï kina odoweke gbe ꞌbe gbï kɔzɔ ame mïye koꞌdɔkɔ ne tara. Wa ame ga pili kïtëtëke mëdï mopi ziye ɔdɔ kiya te kiꞌdike lɔko ŋgï zö mogbe.”
13Kole ꞌba Yakoba ga ileki dɔmo rɔ dɔŋgala zi Sekeme ni ti ꞌbu bo Amoro römöyï bo odɔ laŋa ꞌdeni rɔ lëmï nnï Dina. Gɔ köꞌdu mo na lïjë kiya te, 14“Diꞌdi lëmï ze dë zi bilaka ame kilele dë ne kogbe, kinza koꞌde rɔ kaya rɔze. 15Ti dutï ŋge dɔmo ɔdɔ koꞌdɔke gbï kɔzɔ ꞌbeze kileleke bɔtɔni pili rɔ gɔmo. 16Ɔdɔ këdï ꞌdeni tara tine na ti dutï ꞌjaa togbe rɔze tiye. Ti doloma mï löŋgö ye bine dodɔꞌbɔ rɔze rɔ bilaka kɔtɔ tiye. 17Ne ɔdɔ kutïke dë gɔ lende ze nime kileleke bɔtɔni ꞌbe ga dëdï dogba nyiti ze dënyï yaga di bine.”
18Amoro ni ti kole abo Sekeme ŋgï ti mï këyï gɔ lende nima. 19Gɔ ame Sekeme kɔꞌɔ Dina nyiti ꞌba Yakoba kulöwö ne iꞌdi bo dë kpe kicayi toꞌdɔ dölëtï nima. Bo na gbï rɔ bɔ ame bilaka ꞌbënï ga pili koro rɔ dɔ kiteli. 20Kina lïjë kako mï kpa reki ꞌba gawo ꞌbënnï kilende zi bilaka ꞌbënnï ga, iya te, 21“Ya naga nime rɔ ma laka tize. Diꞌdike lïjë koloma mï dɔyayi nime bine kugö ndögö rɔ dɔ ŋgölö. Yayi nime ïyöbu kënyë ëdï kɔꞌbɔ ze kpaki tïnnï. Dogbeke yïtö ꞌbënnï ga gɔ lïjë kogbe yïtö ꞌbeze ga gbï. 22Tine ya naga nime oꞌdɔkɔ toloma todɔꞌbɔ rönnï tize rɔ bilaka kɔtɔ ɔdɔ kiya te doꞌdɔke ŋgï gbï kɔzɔ ꞌbënnï dileleke bɔtɔni pili rɔ gɔmo. 23Doꞌdɔke tara ꞌdɔ yërï ꞌbënnï naga nima ti wa ꞌbënnï ga këdï pili rɔ eze ga. Dutïke dɔmo zïnnï gɔ lïjë koloma mï löŋgö ze bine.”
24Bilaka ꞌba mï gawo nima pili utï ŋgï gɔ lende ꞌba Amoro ni ti kole abo Sekeme, kina kilele bɔtɔni ma mï löŋgö lïjë yayi ŋgï pili rɔ gɔmo.
25Mï töꞌdö dɔ mota koꞌja ya naga nima këdï gba dɔ wëtö ꞌba akilele nima na kole ꞌba Yakoba ga ma rïyö, Simona ni ti Lëwë ame lïjë na rɔ löndö ꞌba Dina ne, kogba mbele ꞌbënnï ga ŋgï lïjë kusu rönnï kari mï gawo nima kupö bɔtɔni mo ga me yaga. 26Lïjë upö Amoro ni gbï ti kole abo Sekeme. Kina lïjë kogba Dina di rö ꞌba Sekeme yayi lïjë kënyï kari ëꞌbënnï.
27Di pötö löpö nima na kole ꞌba Yakoba mɔtɔ ga kako kolɔ wa ꞌba mï gawo nima ŋgï pili kpa dɔkolo laŋa nime kodɔ rɔ lëmï nnï ne. 28Lïjë otɔtɔ kamölö mo ga ti sa ni ti akaca kpaki ti wa ꞌba mï gawo nima pili ti ꞌba mï nyaka. 29Lïjë ogba wa ame ga rɔ ꞌba mɔri ꞌba ya naga nima ŋgï pili ti ꞌja mo ga ti kole titi kpaki ti wa ꞌba mï liŋɔ mo ga lïjë kari timo.
30Yakoba iya zi Simona ni ti Lëwë, iya te, “Oꞌdeke wali ꞌdeni dɔma, Kanana naga nime ti Pereze ꞌbënï kpaki ti bilaka ame ga pili këdï koloma mï dɔyayi nime ëdï kënyï toꞌji ma. Bilaka ma ga na me konzi dë, ɔdɔ kiya te ya naga nima kotɔtɔ rönnï kalo ya dɔma, lïjë ëdï kote dɔze ŋgï pili ti bilaka ma ga.”
31Tine Simona ni ti Lëwë ileki dɔmo, iya te, “Doꞌdɔkɔ dë gɔ koꞌdɔ lëmï ze kɔzɔ ꞌja ame ga rɔ bɔ lende yawa ne tara.”
35Tusu Akoro
1Bɔkoꞌba ilende zi Yakoba, iya te, “Ënyï kari Betele gɔ koloma yayi. Oꞌba bi ꞌba akumu zö yayi, ma na rɔ Bɔkoꞌba ma tönë kileme rönï zïyï mï kada ma këddï kiriŋa di zi löndö yï Esawu ne.”
2Yakoba iya zi bilaka abo ga ti ya ame ga pili ti bo ne, iya te, “Uꞌduke akoro ꞌba bɔ löwö naga nime kogbake ne mökö. Urögöke rɔye kusuke bɔŋgɔ ma kɔpɔ rɔye. 3Dëdï dënyïke di bine darike Betele gɔ mari moꞌba bi ꞌba akumu yayi zi Bɔkoꞌba ame kokɔnyi ma mï kada ꞌba gomɔ ma bo köꞌbö nduwë tö di mï gɔ bi ame ga pili mari teyi ne.”
4Kina lïjë kotɔtɔ akoro ame ga pili lïjë këdï timo ne ŋgï koꞌde zi Yakoba kpaki ti kaga mo ga kina bo kusu ŋgï bïcï ŋgërï nima yayi ŋgɔsi ŋgila Sekeme.
5Mï tënyï ꞌbënnï na Bɔkoꞌba kiꞌdi tikere ma löbu ŋgï kilaꞌba zi bilaka ꞌba mï gawo ma ŋgɔsi yayi naga nima, gɔ köꞌdu mo na lïjë oga gɔ eꞌbe Yakoba ga dë. 6Yakoba ako ti bilaka abo ga pili mï Luza ame ꞌdeni leꞌjete rɔ Betele ne, mï dɔyayi ꞌba Kanana. 7Bo oꞌba bi ꞌba akumu zi Bɔkoꞌba yayi na bo kiꞌdi möyï Bɔkoꞌba ꞌba Betele dɔmo römöyï Bɔkoꞌba ɔdɔ pa kileme rönï zi bo di yayi mï kada ma bo këdï kiriŋa di zi löndö bo Esawu.
8Di yayi na Debora bɔ laja ꞌba Rebeka kölë kina kusu lɔko bïcï ŋgërï nima yayi kapa Betele ma kari dɔ roꞌɔ. Kina kïdëkï möyï gɔ bi nima ŋgï rɔ “Ŋgërï ꞌba Monɔ.”
9Bɔkoꞌba ɔdɔ kileme rönï ꞌböwu zi Yakoba koꞌja bo kileki ꞌdeni di Padanarama. Kina Bɔkoꞌba koꞌdɔ yëyï zi bo, 10iya te, “Möyï yï rɔ Yakoba, tine kisaki di mï kada nime tɔne nduwë kari dɔgba ti kïdëkï möyï yï rɔ Yisarele.” Kina kïdëkï möyï bo ŋgï rɔ Yisarele. 11Bɔkoꞌba iya zi bo, iya te, “Ma na rɔ Bɔkoꞌba bɔ tigɔ dɔ kiteli. Öyö kole kara konzi rɔ mbëmbë. Kupö bilaka ma konzi ti kɔdɔ di mïyï. Ti këdï rɔ yï lïŋgï ꞌba bɔ dɔliŋɔ ma konzi. 12Mëdï miꞌdi yayi nime miꞌdi zi Abarayama ni ti Yisika ne zïyï kina gbï zi kupö yï ga ma di yïꞌböwu.”
13Kina Bɔkoꞌba kënyï ŋgï kari ëꞌbënï. 14Gɔ bi nima Bɔkoꞌba kilende ti bo di teyi ne na bo kogba döku kïdëyï dɔmo yayi, bo kodɔ layi gbï ti ꞌbu dɔmo bo kulömu zi Bɔkoꞌba. 15Kina bo kïdëkï möyï gɔ bi nima ŋgï rɔ Betele.
Tölë ꞌBa Rayile
16Yakoba ni ënyï ti bilaka abo ga di Betele yayi tari, tine gba kota lïjë këdï rɔ ma kɔwɔ di ŋgila Eporata na kada ꞌba löyö kömö ŋgï zi Rayile, tine ꞌdeni ŋgï rɔ gomɔ ma löbu zïnï. 17Kina ɔdɔ gomɔ ꞌbënï ꞌdeni ŋgï rɔ ma kënyë tine, ꞌja bɔ bulï mo iya te, “Rayile, kinza kere dë kole bɔtɔni mɔtɔ na.”
18Tine lɔko ëdï ꞌdeni kölë. Koꞌja lɔko këdï ꞌdeni kulöku na lɔko kiꞌdi möyï kole ꞌbënï nima ŋgï rɔ Benoni, tine ꞌbu mo iꞌdi möyï mo rɔ Benyimona.
19Rayile ölë na kusu lɔko kɔri kari Eporata yayi. Gɔ bi mo nima na me ꞌdeni leꞌjete rɔ Beteleme ne. 20Kina Yakoba kogba döku kïdëyï rɔ raba dɔ dögö Rayile yayi ame këdï gba nduwë koꞌja kabate ne.
Kole ꞌBa Yakoba Ga
21Yakoba iteli nduwë ŋbö bo kari koga taya abo ŋgila Migidala Edere. 22Mï kada nima Yakoba këdï koloma mï dɔyayi nima yayi ne na Rubënï kari köꞌdö ti Bila ame rɔ ꞌja ꞌba ꞌbu bo mɔtɔ ne. Yakoba uwö lende mo kina bo ŋgï rɔ ꞌdïrï.
Yakoba ëdï ꞌdeni ti kole ꞌbutë dɔmorïyö. 23Kole ma köyö ꞌba Leya ga na rɔ Rubënï kole ma rɔ dɔndende ꞌba Yakoba, kina ti Simona ni ti Lëwë ti Yuda ti Yisakara ti Zebolona. 24Kole ma köyö ꞌba Rayile ga na rɔ Yesepa ni ti Benyimona. 25Kole ma köyö ꞌba Bila nyiti bɔ laja ꞌba Rayile ga na rɔ Dana ni ti Napatali. 26Kole ma köyö ꞌba Zilepa nyiti bɔ laja ꞌba Leya ga na rɔ Gada ni ti Asera. Kole naga nime öyö pili di Padanarama.
27Yakoba ari zi ꞌbu bo Yisika mï Mamore ŋgɔsi ŋgila Eborona, gɔ bi ma tönë pa Abarayama ni koloma teyi ti Yisika ne. 28Kɔmɔ kɔɔ ꞌba loma ꞌba Yisika ꞌdeni kuluku mota kɔdɔ dɔmo ꞌbutë mota (180) mï kada ma bo këdï kölë. 29Bo ölë koꞌja bo köndë ꞌdeni kote kina kole abo ga Esawu ni ti Yakoba kusu bo ŋgï.
36Kupö Esawu
1Ame na rɔ möyï kupö Esawu ga ame kïdëkï bo gbï rɔ Edome ne. 2Esawu ogbe ꞌja di mï löŋgö yïtötï ꞌba Kanana. Lïjë na rɔ Ada nyiti ꞌba Elone di eꞌbe Ete ni ti Olibama nyiti ꞌba Ana kole ꞌba Zibeyona di eꞌbe Iwa. 3Esawu ogbe ꞌja mɔtɔ gbï rɔ Basemata nyiti ꞌba Yisamele ame rɔ lëmï ꞌba Nebayota ni ne. 4Ada na köyö Elipaza. Basemata öyö Ruwëlë, 5tine Olibama na köyö ꞌbënï Yusa ni ti Yalama ti Kora. Kole ꞌba Esawu naga nime öyö pili di mï dɔyayi ꞌba Kanana.
6Kina Esawu kotɔtɔ ꞌja abo ga ti kole abo ga ti yïtötï abo ga kpaki ti bilaka ame ga pili mï liŋɔ abo ne ti yërï pili ti wa ame ga bo koꞌja di mï dɔyayi ꞌba Kanana yayi ne, kina bo kënyï kari mï dɔyayi mɔtɔ rɔ ma kɔwɔ di dɔ ŋgila löndö bo Yakoba. 7Bo ënyï di yayi römöyï dɔyayi nima lïjë koloma teyi ti löndö bo Yakoba ne ɔꞌbɔ lïjë dë kpe, yërï ꞌbënï ga onzi ꞌdeni ŋgï rɔ mbëmbë gɔ bi ɔꞌbɔ lïjë dë kpe todɔꞌbɔ dönnï. 8Kina Esawu kari koloma mï dɔyayi kuruŋgu ꞌba Seyira ame kïdëkï gbï rɔ Edome ne.
9Ame na rɔ kupö Esawu yï lïŋgï ꞌba kupö bilaka naga nime kïdëkï lïjë rɔ Edome ma këdï koloma mï dɔyayi kuruŋgu ꞌba Seyira. 10-13Ada ꞌja ꞌba Esawu öyö kole kɔtɔ zi bo rɔ Elipaza. Elipaza öyö kole bɔtɔni muyï rɔ Temana ni ti Omara ti Zepo ti Gatama ti Kenaza. ꞌJa abo mɔtɔ ame rɔ Timina ne na köyö Amaleke. Basemata ꞌja ꞌba Esawu öyö kole kɔtɔ zi bo rɔ Ruwëlë. Ruwëlë öyö kole sowɔ rɔ Nata ni ti Zera ti Sama ti Miza. 14ꞌJa ꞌba Esawu ame rɔ Olibama nyiti ꞌba Ana kole ꞌba Zibeyona ne öyö kole mota zi bo rɔ Yusa ni ti Yalama ti Kora.
15Dɔꞌbe ame ga pili kɔdɔ di zi Esawu ne na me ga. Elipaza kole dɔndende ꞌba Esawu na rɔ yï lïŋgï ꞌba bilaka naga nime, Temana ni ti Omara ti Zepo ti Kenaza 16ti Kora ti Gatama kina gbï ti Amaleke. Ya naga nime pili rɔ kupö bilaka ma kɔdɔ di zi Ada ꞌja ꞌba Esawu. 17Ruwëlë kole ꞌba Esawu na rɔ yï lïŋgï ꞌba dɔꞌbe naga nime, Nata ni ti Zera ti Sama kina gbï ti Miza. Ya naga nime pili rɔ kupö bilaka ma kɔdɔ di zi Basemata ꞌja ꞌba Esawu. 18Dɔꞌbe naga nime na rɔ ma kɔdɔ di zi ꞌja ꞌba Esawu ame rɔ Olibama nyiti ꞌba Ana. Lïjë na rɔ Yusa ni ti Yalama ti Kora.
19Ya naga nime pili rɔ kupö bilaka ma kɔdɔ di zi Esawu.
Kupö Seyira
20Ame na rɔ kupö Seyira eꞌbe Ori ame lïjë na rɔ bɔ dɔyayi nima ne. Lotana ni ti Sobala ti Zibeyona ti Ana 21ti Disona ti Ezere ti Disana. Ya naga nime na rɔ yï lïŋgï ꞌba eꞌbe Ori mï kpa gɔli mo ga ma gege ame koloma mï dɔyayi ꞌba Edome. 22Lotana na rɔ ꞌbu ꞌba Ori ni ti Emana. Lëmï ꞌba Lotana na rɔ Timina. 23Sobala na rɔ ꞌbu ꞌba Alawana ni ti Manata ti Ebala ti Sepo ti Onama.
24Kole ma ꞌba Zibeyona ga rïyö rɔ Aya ni ti Ana. Ana nime na tönë koꞌja mini kututu këdï kulöwu di mï yayi mï kada ma bo këdï yï mökö toda akaca ꞌba ꞌbu bo ga ne. 25Kole ꞌba Ana na rɔ Disona kina nyiti abo na gbï rɔ Olibama. 26Kole ꞌba Disona ga na rɔ Amedana ni ti Ezebana ti Yiterana ti Korana.
27Kole ꞌba Ezere ga na rɔ Bilana ni ti Zawana ti Akana. 28Disana na rɔ ꞌbu ꞌba Uzu ni ti Arana. 29Kpa gɔli ꞌba eꞌbe Lotana ni ti Sobala ti Zibeyona ti Ana 30ti Disona ti Ezere ti Disana na rɔ kupö eꞌbe Ori ma koloma mï dɔyayi ꞌba Edome.
Bɔ Dɔliŋɔ ꞌBa Edome
31Mɔlo gba kinza bɔ dɔliŋɔ këdï mï dɔyayi ꞌba Yisarele ya naga nime na koloma rɔ bɔ dɔliŋɔ ꞌba Edome nduwë rɔ ma kolɔlɔ. 32Bela kole ꞌba Bɔra di mï gawo ꞌba Dinaba na koloma rɔ bɔ dɔliŋɔ ꞌba Edome. 33Di pötö tölë ꞌba Bela na Jobaba kole ꞌba Zera di mï gawo ꞌba Bozara kindaꞌba kïtï ꞌba bɔ dɔliŋɔ nima. 34Di pötö tölë ꞌba Jobaba na Usama di mï dɔyayi ꞌba Temana kindaꞌba kïtï nima. 35Di pötö tölë ꞌba Usama na Adada kole ꞌba Bedada di mï gawo ꞌba Awita kindaꞌba kïtï nima. Adada na kaꞌda bilaka ꞌba Midiyana mï ya ma di mï dɔyayi ꞌba Mowaba. 36Di pötö tölë ꞌba Adada na Samala di mï gawo ꞌba Meseraka kindaꞌba kïtï nima. 37Di pötö tölë ꞌba Samala na Sawola di mï Robota di kpa yöpö Epurate kindaꞌba kïtï nima. 38Di pötö tölë ꞌba Sawola na Bala Anana kole ꞌba Akobora kindaꞌba kïtï nima. 39Di pötö tölë ꞌba Bala Anana na Adara di mï gawo ꞌba Pawu kindaꞌba kïtï nima. Möyï ꞌja abo na rɔ Metabele nyiti ꞌba Matorede nyiti ꞌba Mesaba.
Yï Lïŋgï ꞌBa Edome
40Esawu na rɔ yï lïŋgï ꞌba kupö bilaka naga nima kïdëkï lïjë rɔ Edome ne. Möyï nnï ga na me pili ti kpa gɔli ꞌbënnï ga ti gɔ bi ma lïjë koloma teyi. Lïjë na rɔ eꞌbe Timina ni ti Alawana ti Yetete 41ti Olibama ti Ela ti Pinona 42ti Kenaza ti Temana ti Mibizara 43ti Magadile ti Irama. Esawu na rɔ yï lïŋgï ꞌba bilaka ꞌba Edome naga nime, gɔ bi ma lïjë koloma teyi di mï dɔyayi nima yayi ïdëkï pili ti möyï kpa gɔli ꞌbënnï ga ma gege.
37Yesepa
1Di pötö tölë ꞌba Yisika kole abo Yakoba oloma nduwë köꞌbö mï Kanana dɔliŋɔ ma ꞌbu bo koloma mɔlo teyi. 2-3Tine lende ꞌba kole ꞌba Yakoba ga na kɔzɔ a nime te.
Yesepa na rɔ kole ma Yakoba köyö koꞌja rɔ bo kandi ꞌdeni. Kina bo kɔꞌɔ Yesepa ŋgï rɔ dɔ kiteli pili di dɔ kole abo mɔtɔ naga nima. Kina ɔdɔ Yesepa kɔmɔ kɔɔ abo këdï ꞌdeni ꞌbutë döömu dɔmorïyö tine bo oloma tiliŋgere ti löndö bo ga ame Yakoba köyö ti ꞌja abo ga Bila ni ti Zilepa ne. Lïjë ëdï koda kamölö ni ti banya ꞌba Yakoba, tine lende koꞌdɔ ꞌbënnï ele dë. Kina Yesepa köꞌbö nduwë toꞌde lende mo zi ꞌbu nnï.
Gɔ köꞌdu ꞌba akɔꞌɔ ame bo kɔꞌɔ Yesepa kulöwö ne mï kada mɔtɔ tine na bo kiꞌdi bɔŋgɔ kele kakpa kilala yayi ŋgï zi Yesepa. 4Kina ɔdɔ ya mɔtɔ naga nima koŋgɔ ꞌbu nnï kɔꞌɔ Yesepa ꞌdeni ŋgï rɔ dɔ kiteli tara tine lïjë iꞌdi ŋgï tombi mïnnï rɔ Yesepa. Lïjë ilende dë kpe zi bo rɔ mugu këyï.
5Mï kada mɔtɔ na nyï koꞌde dɔ Yesepa, kina ɔdɔ bo kïyëtï gɔmo zi löndö bo ga tine iꞌdi lïjë koꞌji bo ŋgï rɔ mbëmbë. 6Bo iya te zïnnï, “Uwöke tɔ ma, nyï oꞌde dɔma ti korɔndɔ ene 7tëgë dëdïke pili mï nyaka tudödu kolɔkɔ. Kina dɔ kolɔkɔ ma ꞌbama kënyï kɔrɔ ŋgï tɔrɔ kɔzɔ bilaka lesi tara, kina dɔ kolɔkɔ ma ꞌbeye ga kako ŋgï kuru dɔ ꞌbama tönë lïjë kolɔdɔ ŋgï pili bërï kɔzɔ bilaka ame kolɔdɔ bërï kɔmɔ ŋere ne tara.”
8Bɔ löndö bo ga iya te, “Mï nyï ꞌbï nima iya te oꞌdɔkɔ toꞌdɔ röyï rɔ ŋere dɔze? Inza koꞌdɔ du te.” Kina lïjë koꞌji bo ŋgï rɔ ma kënyë gɔ köꞌdu ꞌba nyï nima kina gbï gɔ ame bo kiya lende ꞌba rönnï ne.
9Mï kada mɔtɔ na nyï koꞌde ꞌböwu dɔ Yesepa. Kina bo kïyëtï gɔmo gbï zi bɔ löndö bo ga. Bo iya te, “Nyï mɔtɔ oꞌde dɔma gbï tëgë kada ni ti nyepe ako ti këlu ꞌbutë dɔɔkɔtɔ kolɔdɔ bërï kɔmɔ ma.”
10Bo ari kïyëtï gɔ lende nima gbï zi Yakoba. Ɔdɔ Yakoba kuwö lende nima ꞌdeni tara tine, bo iya te, “Kole ma, waꞌdi na tara? Mï nyï ꞌbï nima iya te ze ti möyï ti löndö yï ga ti dolɔdɔ bërï kömöyï?”
11Kina löndö ꞌba Yesepa ga kombi mïnnï ŋgï rɔ bo rɔ ma kënyë. Tine Yakoba öꞌbö ꞌba bo nduwë tomeri gɔ lende nima.
Tugö Yesepa
12Mï kada mɔtɔ na löndö ꞌba Yesepa ga kënyï kari yï mökö bi liŋgere toda yërï ꞌba Yakoba ga. Lïjë ari ŋbö mï dɔyayi ꞌba Sekeme. 13Kina Yakoba kiya te zi Yesepa, “Löndö yï ga ëdï toda yërï ma ga mï dɔyayi ꞌba Sekeme. Mëdï moja yi kari toŋgɔ lïjë.”
Yesepa iya te, “Ele, muwö ꞌdeni.”
14Yakoba iya te, “Ari koŋgɔ löndö yï ga ti yërï ma ga ꞌdɔ kako kïyëtï lende mo zö.”
Kina Yakoba koja bo ŋgï di kpa tɔro ꞌba Eborona yayi kari dɔyayi ꞌba Sekeme.
15Di mï tömö abo Sekeme bɔ mɔtɔ oꞌja bo këdï kiliŋgere ŋgï sowa kebe yï mökö. Bɔ nima iya te, “Waꞌdi na këddï koma?”
16Bo iya te, “Mëdï moma gɔ löndö ma ga, lïjë oloma toda yërï ꞌbënnï pa bine. Iya zö te ꞌdi, baba, lïjë ëdï yala?”
17Bɔ nima iya te, “Lïjë ënyï ꞌdeni di bine. Muwö lïjë koloma tiya mo tëgë lïjë oꞌdɔkɔ tari Dotana.”
Kina Yesepa kari ŋgï nduwë gɔ löndö bo ga, bo kari koꞌja lïjë Dotana.
18Kina ɔdɔ bo kömö ꞌdeni lïjë oꞌja bo mɔlo di bi kɔwɔ na lïjë kususu kpënnï ŋgï rɔ bo ꞌdɔ tupö mo yaga. 19Lïjë iya te, “Bɔ tönë koꞌdɔ rɔ bo rɔ bɔ nyï koꞌde dɔ bo ne, bo na me ꞌdë këdï kako. 20Bi abo nati, dupöke bo yaga duꞌduke töku bo mï daa bine, ꞌdɔ dari diyake te kuruku na kindaꞌba bo ꞌdeni konyo bo. Ti doŋgɔke ɔdɔ waꞌdi na ti koꞌdɔ rönï gɔ nyï abo nima ya?”
21Kina ɔdɔ bɔ löndö bo Rubënï kuwö lende nima ꞌdeni tara, bo oꞌdɔkɔ tokɔnyi Yesepa di zi lïjë. Kina bo kiya te, “Kinza dupöke bo dë rɔ tupö, 22duꞌduke bo mï daa kalo nime mï mökö bine. Kinza dosake közïze dë rɔ bo.”
Bo oꞌdɔkɔ tokɔnyi Yesepa di zi lïjë ꞌdɔ bo koja kileki kari zi ꞌbu nnï.
23Kina ɔdɔ Yesepa kömö ꞌdeni zïnnï yayi tine lïjë indaꞌba bo ŋgï kolɔ bɔŋgɔ yaga di rɔ bo, bɔŋgɔ kele kakpa kilala yayi tönë. 24Kina lïjë kogba bo ŋgï kuꞌdu mï daa nima mini mo kulöku ꞌdeni yaga mɔlo di yïmo ne.
25Tine mbowa di pötö mo kota bɔ löndö ꞌba Yesepa naga nima këdï gba tonyo akonyo na lïjë koꞌja eꞌbe Yisamele mɔtɔ ga ŋgï këdï kari dɔ liŋgere kebe yayi. Ya naga nima ëdï kiliŋgere rɔ ma konzi kako di Gilada këdï kari Ezipeto ti gamele ꞌbënnï ga kombi a ꞌba ndögö ꞌbënnï ga ame ti dɔkomali wɔwɔ ma kato kele kulöwö yïmo. 26Kina Yuda kiya zi bɔ löndö bo ama ga, iya te, “Ɔdɔ dupöke Yesepa pele dandike gɔmo, waꞌdi na ti doꞌjake di gɔmo? 27Bo löndö ze na, kinza doꞌdɔke ɔtɔ dë zi bo, ze ame aa rɔ kole ꞌba ꞌbu kɔtɔ ne. Zize ŋgï togba bo tugö bo zi Yisamele naga nime.”
Kina löndö bo ama ga kutï ŋgï pili gɔ lende nima.
28Eꞌbe Yisamele naga nima ömö yayi ti Midiyana mɔtɔ ga ame rɔ bɔ ndögö ne. Kina kole ꞌba Yakoba ga kotɔ Yesepa ŋgï yaga di mï daa kari kugö zi ya naga nima ti yamo ꞌbutë rïyö. Kina bilaka naga nima kogba Yesepa ŋgï kari timo Ezipeto.
29Kina ɔdɔ Rubënï kileki kari yayi tine bo oꞌja Yesepa inza kpe mï daa. Kina bo ŋgï ti meri rɔ ma kënyë, bo kirica bɔŋgɔ yaga di rɔ bo römöyï lende nima ata ꞌdeni dökïꞌdï bo sowa. 30Kina bo kari zi löndö bo ga, bo iya te, “Bɔ titi nime inza kpe ꞌdë, ti moꞌdɔ rɔma tɔne tondo?”
31Kina lïjë kënyï kupö banya kusu bɔŋgɔ ꞌba Yesepa mï roma mo. 32Kina lïjë kari ti bɔŋgɔ nima kileme zi ꞌbu nnï Yakoba, iya te, “Doꞌja a nime di mökö, ɔdɔ tara ne bɔŋgɔ ꞌba kole ꞌbï Yesepa na dë ya?”
33Kina Yakoba kikali bɔŋgɔ nima ŋgï. Bo iya te, “Buꞌbu, bɔŋgɔ ꞌba kole ma na. Kuruku tɔ ne ga upö bo ꞌdeni ŋgï kirica mï bo rɔ kɔtɔkɔtɔ.”
34Kina Yakoba kudu ŋgï kirica bɔŋgɔ ma laka yaga di rɔ bo kolɔ rɔ bɔŋgɔ ꞌba monɔ. Kina bo koloma ŋgï tudu kole abo Yesepa rɔ gɔ kɔwɔ. 35Kole abo ga ako pili ti yïtötï mo ga tuyë kɔmɔ bo. Tine bo oꞌdɔkɔ abo lende ꞌba kɔmɔ kuyë ꞌbënnï dë. Bo iya te, “Inza tara, kole ma na me kölë ꞌdeni, moꞌdɔkɔ gbï ꞌdɔ mölë yaga. Meri abo ëdï kupö ma.”
Kina bo koloma ŋgï rɔ kɔmɔ tɔlɔ gɔ lende ꞌba Yesepa.
36Dëmba mï kada mo nima ne bilaka ꞌba Midiyana naga nima oto Yesepa ꞌdeni ŋbö kari Ezipeto kugö zi Potiparo rɔ atɔli. Potiparo nima na rɔ bɔ laja ꞌba bɔ dɔliŋɔ ma löbu ꞌba Ezipeto, bo na rɔ bɔ dɔ bɔ kanya ꞌba bɔ dɔliŋɔ.
38Yuda Ni Ti Tamara
1Mï kɔmɔ kɔɔ mo nima na Yuda kënyï di mï löŋgö löndö bo ga kari koloma ti bɔ mɔtɔ möyï mo rɔ Ira bɔ Adolama mɔtɔ. 2Di liŋɔ ꞌba bɔ nima yayi na bo kari koꞌja nyiti mɔtɔ rɔ yïtö ꞌba Kanana. Möyï ꞌbu mo ïdëkï rɔ Suwa. Bo ogbe nyiti nima 3tine na lɔko kɔmɔ ŋgï köyö kole bɔtɔni kina kiꞌdi möyï mo rɔ Ere. 4Lɔko ɔmɔ ꞌböwu gbï di gɔmo köyö rɔ kole bɔtɔni kina lɔko kiꞌdi möyï mo rɔ Onana. 5Di gɔmo ꞌböwu lɔko ari köyö kole ma mï mota gbï rɔ kole bɔtɔni kina lɔko kiꞌdi möyï mo rɔ Sela. Mï kada nima Yuda ëdï koloma Keziba.
6Kina ɔdɔ Ere kole ma dɔndende nima kïyöbu ꞌdeni tine Yuda ogbe ꞌja teyi möyï mo rɔ Tamara. 7Tine Ere oꞌdɔ lende kënyë ŋgï rɔ mbëmbë. Kina ɔdɔ Bɔkoꞌba koŋgɔ lende kënyë ꞌba Ere ꞌdeni ŋgï kulöwö tara yɔ na kupö bo ŋgï yaga.
8Kina Yuda kilende zi kole abo ma mï rïyö mo nima kïdëkï möyï mo rɔ Onana ne. Bo iya te, “ꞌJɔkɔ yï nima ɔdɔ gɔmo kindaꞌba közïmo ꞌdɔ köyöke kole ꞌdɔ kiꞌdi dɔ löndö yï ame kölë ne kudu timo.”
9Tine Onana ikali kole naga nima bo këdï köyö ti ꞌja ꞌba löndö bo nima inza kïlëbï dɔ bo kada mɔtɔ. Gɔ köꞌdu mo na ɔdɔ lïjë këdï köꞌdö ti Tamara bo ebe tiꞌdi wa dɔ bɔtɔni abo kolɔdɔ za bërï mï yayi, römöyï kinza bo köyö kole ra ti ꞌja ꞌba löndö bo nima. 10Kina Bɔkoꞌba kënyï ŋgï rɔ ꞌdïrï ti Onana gɔ lende koꞌdɔ abo nima kina kupö bo ŋgï gbï yaga.
11Yuda rɔ meri gɔ lende ꞌba kole rïyö abo naga nime. Gɔ köꞌdu mo na kiꞌdi bo kere ŋgï kinza Sela kari kölë ra gbï kɔzɔ a nima tara. Kina bo kiya te zi Tamara, “Ileki kari liŋɔ ꞌba ꞌbu yï koloma yayi rɔ makuruꞌbë ŋbö Sela kïyöbu.” Kina Tamara kileki ŋgï kari koloma liŋɔ ꞌba ꞌbu nï.
12Mï kɔmɔ kɔɔ mɔtɔ ꞌböwu yayi na ꞌja ꞌba Yuda tönë rɔ nyiti ꞌba Suwa ne kölë ŋgï. Kina ɔdɔ bo kote tudu ꞌja abo ꞌdeni tine lïjë ënyï ti bɔ murë bo Ira tari Timana toŋgɔ bilaka abo ga ame këdï tumu sunë kamölö abo ga yayi ne.
13Kina ɔdɔ Tamara kuwö lende mo kiya te lanzo nï Yuda ëdï koꞌdɔkɔ tari Timana tumu sunë kamölö abo ga tine, 14lɔko ikali Sela kole ꞌba lanzo nï ïyöbu ꞌdeni kɔmɔ mo kɔpɔ, kina me lanzo nï oꞌdɔkɔ dë todɔ kpënï zi kole nime ꞌdɔ kɔdɔ gönï. Tine na lɔko kolɔ bɔŋgɔ ꞌba monɔ ŋgï yaga di rönï, lɔko kisali rönï kolɔ bɔŋgɔ rönï kolo mɔtɔ dönï kola ŋge rɔ kömönï. Kina lɔko kënyï ŋgï kari koloma kpa kɔri ŋɔli ŋgila gawo ꞌba Enayima kpa gɔ kɔri kari Timana.
15Kina ɔdɔ Yuda kömö ꞌdeni koꞌja lɔko këdï koloma kpa kɔri tine bo omeri ꞌba bo, bo iya te bɔ rɔnyɔ na, römöyï lɔko olo kömönï ꞌdeni liyɔ teyi ti bɔŋgɔ. 16Bo ikali dë kpe rɔ ꞌja ꞌba kole abo. Kina bo kilende zïnï, iya te, “Ako zö, moꞌdɔkɔ yi.”
Lɔko iya te, “Waꞌdi na ti kiꞌdi zö?”
17Bo iya te, “Ti moja kole banya kako zïyï.”
Lɔko iya te, “Waꞌdi na ti kiꞌdi zö tötï ꞌdɔ mikali timo ëddï koja banya kako zö?”
18Bo iya te, “Waꞌdi na koꞌdɔkɔ?”
Lɔko iya te, “Iꞌdi wa ꞌba tugu möyï yï nima zö pili ti kabi mo. Kina iꞌdi përï adɔkotɔni ꞌbï nima gbï zö.”
Kina ɔdɔ bo kiꞌdi wa naga nime ꞌdeni pili zïnï tine na bo köꞌdö ŋgï tïnï na lɔko kombi mï ŋgï. 19Kina lɔko kënyï ŋgï di gɔ bi nima yayi kari ëꞌbënï. Lɔko ari kope bɔŋgɔ kolo ꞌbënï nima ŋgï yaga, lɔko kolɔ ꞌba monɔ tönë kileki rönï. 20Kina Yuda koja bɔ murë bo Ira kari ti banya ꞌdɔ tari tiꞌdi mo zi bɔ rɔnyɔ tönë lïjë koꞌja di gɔ kɔri ne ꞌdɔ bo kotɔtɔ wa ma tönë ga bo kiꞌdi tötï teyi ne kako timo. Tine Ira ari koꞌja lɔko kinza kpe yayi. 21Bo ititi bilaka ꞌba gɔ bi nima yayi, bo iya te, “ꞌJa bɔ rɔnyɔ nime koloma kpa kɔri ŋɔli ŋgila gawo ꞌba Enayima bine ne, lɔko ari ꞌdeni yala?”
Lïjë iya te, “ꞌJa bɔ rɔnyɔ ɔtɔ inza gɔ bi ze nime bine.”
22Kina Ira kileki ŋgï kari zi Yuda. Bo iya te, “Mari moꞌja lɔko dë. Bilaka ame ga yayi ne iya zö tëgë, ꞌja bɔ rɔnyɔ ɔtɔ inza du te mï gɔ bi ꞌbënnï nima.”
23Yuda iya te, “Iꞌdi lɔko kogba wa naga nima ka yayi. Doma gönï dë towa kinza koꞌde rɔ kaya rɔze. Moja banya zïnï kina me kari koꞌja lɔko dë, embe dë gbï.”
24Mï mota ꞌba nyepe ma di pötö lende tönë na bɔ mɔtɔ kako zi Yuda, kiya te, “Tamara ꞌja ꞌba kole ꞌbï oꞌdɔ rönï ꞌdeni ŋgï rɔ bɔ rɔnyɔ kina me lɔko kɔmɔ ꞌdeni di mï kɔri ꞌba yërï koꞌdɔ ꞌbënï nima.”
Yuda iya te, “Ari kindaꞌba nï kupö yaga kuꞌdu lɔko mï paꞌdo ma löbu kilaŋma yaga.”
25Kina ɔdɔ lïjë kogba nï ꞌdeni këdï kari ꞌdɔ tupö mo tine, lɔko oja laja kari gɔ Yuda. Lɔko iya te, “Oŋgɔ wa naga nime te, wa ꞌba tugu möyï ti kabi mo ga pili ti përï adɔkotɔni nime. Ikali bɔ dɔmo? Bɔ dɔ wa naga nime na me kiꞌdi kole yïmö.”
26Yuda ikali wa naga nima na bo kodɔ kpa bo ŋgï gɔ lende mo. Bo iya te, “Lende ꞌbënï ele ꞌdeni kiteli ꞌbama. Dëne ꞌdɔ miꞌdi lɔko ra zi kole ma Sela, ne kina me miꞌdi lɔko dë yɔ.” Tine Yuda ileki dë kpe köꞌdö ti Tamara.
27Kina ɔdɔ kömö ꞌdeni mï kada ꞌba löyö ꞌbënï tine ikali ŋgï kole roŋa na mïnï. 28Tine koꞌja lɔko këdï koꞌdɔ töyö ꞌdeni yɔ na kole ma kɔtɔ koja közïnï ŋgï yaga. Kina bɔ bulï mo kudödu kabi kasi közïmo. Lɔko iya te, “Kole nime na köyö dɔgba.”
29Tine kole mo tönë ënyï kotɔ ëꞌbënï kɔnyɔ nï ꞌböwu kileki mïyö, kole mɔtɔ na za ꞌböwu köyö dɔgba. Bɔ bulï nima iya te, “Awo, oꞌdɔ ꞌbëyï ka ŋgï ti tigɔ na ma kiꞌdi kïtïrï kpa kɔri zïyï.”
Gɔ köꞌdu mo na lïjë kiꞌdi möyï bo rɔ Pereze. ꞌJɔ ꞌba lende mo tëgë, “Tïtïrï kpa kɔri.” 30Tine mbowa di pötö mo na köyö kole ma tönë kudödu kabi kasi közïmo ne ŋgï. Kina lïjë kiꞌdi möyï mo rɔ Zera.
39Yesepa Ni Ti Potiparo
1Yisamele tönë ga oto Yesepa ŋbö kari Ezipeto kari kugö zi bɔ mɔtɔ rɔ Potiparo löbu ꞌba turu ma kɔtɔ ꞌba bɔ dɔliŋɔ ꞌba Ezipeto nima rɔ bɔ dɔ bɔ kanya ne. 2Tine Bɔkoꞌba ëdï nduwë ti Yesepa di yayi tokɔnyi mo ꞌdɔ wa pili ame ga bo këdï koꞌdɔ ne kari nduwë rɔ ma kodɔrɔ. Kina Yesepa koloma ŋgï rɔ atɔli ꞌba mï liŋɔ ꞌba Potiparo. 3Kina ɔdɔ Potiparo koŋgɔ ꞌdeni Bɔkoꞌba këdï kokɔnyi Yesepa mï ndɔbɔ koꞌdɔ abo ga pili kiꞌdi ndɔbɔ abo këdï kari rɔ ma kodɔrɔ tine, 4lende mo oŋmi ŋgï dökïꞌdï Potiparo rɔ mbëmbë. Kina bo kiꞌdi Yesepa ŋgï rɔ bɔ laja abo kose gɔ liŋɔ abo pili zi Yesepa ꞌdɔ koŋgɔ gɔ wa pili ame ga këdï mï liŋɔ yayi ne. 5Mï kada nima Potiparo kiꞌdi Yesepa ꞌdeni rɔ bɔ koŋgɔ gɔ wa pili ꞌba mï liŋɔ abo ga ne, Bɔkoꞌba okɔnyi Potiparo gbï kiꞌdi lende mo ga pili kari rɔ ma kodɔrɔ kpaki ti wa ꞌba mï liŋɔ pili ti ꞌba mï nyaka. Bo okɔnyi Potiparo gɔ köꞌdu ꞌba Yesepa. 6Kina Potiparo kiꞌdi abo ga ŋgï pili közï Yesepa ꞌdɔ koŋgɔ gɔmo bo omeri a mɔtɔ dë kpe gɔ lende ꞌba wa ꞌba mï liŋɔ abo ga tine ŋge kɔtɔ rɔ akonyo ma bo koꞌdɔkɔ tonyo mo.
Yesepa Ni Ti ꞌJa ꞌBa Potiparo
Yesepa rɔ kole ma kele rɔ ma kënyë, 7gɔ köꞌdu mo na mbowa te yɔ ꞌja ꞌba Potiparo iꞌdi kömönï ŋgï dɔ bo. Mï kada mɔtɔ tine na lɔko kënyï kiya zi Yesepa, tëgë, “Ako köꞌdö tö.” 8Tine Yesepa ilagi abo ŋgï. Bo iya te, “Buꞌbu, ma ame aa mï liŋɔ bine, mëꞌdë yï na gbï rɔ ŋere ma ame leꞌjete bo komeri a mɔtɔ dë kpe gɔ wa ꞌba mï liŋɔ abo. Bo kose gɔ abo ga ꞌdeni pili zö, 9bo kiꞌdi ma ꞌdeni ti közï kakpa mbiri dɔ liŋɔ abo nime gbï kɔzɔ ꞌba bo. Bo oꞌjɔŋɔ gɔ wa ma kɔtɔ mɔtɔ te dë di zö tine ŋge kɔtɔ rɔ nï ꞌja abo. Lende ame ꞌdeni te ne ꞌdɔ mari moꞌdɔ köꞌdu ma yawa ma tara ga totondo? Ti kinza rɔ lende kënyë ma löbu kɔmɔ Bɔkoꞌba?”
10Bo ilagi abo ŋgï kɔzɔ a nima tara. Kina ɔdɔ ꞌja nima köꞌbö pele tokpasi bo kote kada pili ꞌdɔ töꞌdö tïnï bo oꞌdɔkɔ abo dë.
11Mï kada ma dɔ kɔtɔ mɔtɔ koꞌja Yesepa kɔdɔ ꞌdeni rö mɔtɔ bi ndɔbɔ, kina bɔ laja mɔtɔ ga inza gbï ti bo yayi, 12na ꞌja tönë kënyï kikapo bɔŋgɔ ma kakpa ꞌba rɔ bo ŋgï, lɔko iya te, “Ako köꞌdö tö.”
Na bo kolɔ rɔ bo ŋgï kola bɔŋgɔ ꞌba rɔ bo közï ꞌja tönë bo kiriŋa abo kɔdɔ yaga.
13Kina ɔdɔ lɔko koŋgɔ Yesepa kiriŋa ꞌdeni kari yaga kola bɔŋgɔ nima tara tine 14na lɔko kulörï ŋgï rɔ ma kembe kïdëkï bɔ laja ꞌbënï ga. Lɔko iya te, “Wuwu, atɔli Ebere nima mëꞌdë ma koꞌde bine ne, bo ëdï ꞌdeni leꞌjete kuyï dɔ giliti kuruku zize. Bo ɔdɔ gɔma bine gïrï nime tëgë ꞌdɔ bo köꞌdö tö. Kina me mulörï rɔ ma kembe, 15bo kuwö mëdï mulörï yɔ na ma bo kiriŋa ŋgï kari yaga yayi kola bɔŋgɔ ꞌba rɔ bo me bine.”
16Lɔko ikeki bɔŋgɔ ꞌba Yesepa nima ŋbö kidabi mëꞌdë nï Potiparo kileki kako liŋɔ. 17Kina lɔko kïyëtï lende mo zi bo, iya te, “Atɔli Ebere ꞌbï nima koꞌde bine ne, bo ënyï ŋgï tɔne kɔdɔ kari gɔma rö ma ꞌdë yayi toꞌdɔ lende yawa rɔma. 18Mulörï dönï rɔ ma kembe na bo kiriŋa ŋgï kɔdɔ yaga kola bɔŋgɔ abo tö bine.”
19Lende nime iꞌdi Potiparo ŋgï rɔ ꞌdïrï 20kiꞌdi bɔ kanya kindaꞌba Yesepa koto kari mï maboso ꞌba bɔ dɔliŋɔ. Kina Yesepa koloma ŋgï yayi tara.
21Tine pele di mï maboso yayi Bɔkoꞌba ëdï nduwë kokɔnyi bo. Kina ɔdɔ bɔ dɔ maboso nima koŋgɔ ndɔbɔ ꞌba Yesepa ga ꞌdeni ŋgï pili rɔ ma laka tara tine, 22bo iꞌdi Yesepa ŋgï mbiri dɔ bilaka ame ga këdï mï maboso yayi ne toŋgɔ gɔ ndɔbɔ koꞌdɔ ꞌbënnï ga. 23Bɔ dɔ maboso nima omeri a mɔtɔ dë kpe gɔ lende ꞌba wa ame ga bo kose gɔmo ꞌdeni pili zi Yesepa ne. Bo ikali ŋgï rɔ ma laka Bɔkoꞌba ëdï ti Yesepa tokɔnyi mo kiꞌdi ndɔbɔ koꞌdɔ mo ga këdï kari pili rɔ ma kodɔrɔ.
40Nyï ꞌBa Bɔ Maboso
1-2Mï kada ma dɔ kɔtɔ mɔtɔ na bɔ dɔliŋɔ ꞌba Ezipeto ame kïdëkï rɔ Paro ꞌbënnï mo ne kënyï ŋgï rɔ ꞌdïrï ti bilaka löbu rïyö mɔtɔ ga ma këdï koꞌdɔ ndɔbɔ zi bo. Bɔ ma kɔtɔ rɔ bɔ dɔ bɔ koti layi zi bo, tine bɔ mɔtɔ rɔ löbu ꞌba dɔ ya ma këdï koŋma maŋgolɔꞌbɔ zi bo. Bo ënyï tïnnï rɔ ꞌdïrï gɔ lende koꞌdɔ ꞌbënnï 3kina bo kiꞌdi lïjë ŋgï mï maboso mï liŋɔ ꞌba bɔ dɔ bɔ kanya abo. Maboso nima na gbï Yesepa këdï yïmo. 4Kina bɔ dɔ bɔ kanya nima kiꞌdi Yesepa ŋgï ꞌdɔ koja laja zi bilaka löbu rïyö naga nima di mï maboso yayi. Kina Yesepa koloma ŋgï rɔ toja laja zïnnï.
Kina ɔdɔ lïjë koloma ꞌdeni yayi tara tine, 5mï kada ma dɔ kɔtɔ mɔtɔ rɔ mï korɔndɔ na nyï koꞌde ŋgï dɔ bilaka löbu rïyö tönë ga di mï maboso yayi. Nyï mo ga pili rɔ ꞌberiꞌberi, kina ꞌjɔ ꞌba lende mo ga gbï pili rɔ ꞌberiꞌberi. 6Yesepa ako rɔ mï dɔŋbɔ koꞌja lïjë koloma ꞌdeni ŋgï rɔ dɔ lisa. 7Bo iya te, “Waꞌdi na këddï koŋgɔke bi ꞌbawo tɔne tara gɔmo?”
8Lïjë iya te, “Nyï na koꞌde dɔze ti korɔndɔ ene kina me bɔtɔ bɔ kikali tïyëtï ꞌjɔ ꞌba lende mo ga zize inza.”
Bo iya te, “Rɔ ma laka Bɔkoꞌba na këdï kiꞌdi bilaka kikali tïyëtï ꞌjɔ ꞌba nyï. Ïyëtïke gɔ nyï ꞌbe mo naga nima te zö.”
9Kina bɔ ma tönë rɔ bɔ dɔ bɔ koti layi zi bɔ dɔliŋɔ ne kënyï ŋgï tïyëtï gɔ nyï ma ꞌba bo zi Yesepa, iya te, “Moꞌja mɔwɔ këdï koꞌdɔ rɔ layi, 10dɔŋgila mo ga mota. Tine mari moꞌja këdï ꞌdeni rɔ tomo. Tëgë me mbowa te yɔ kina kumöru ŋgï kana ŋgï kasi welo. 11Kösu ꞌba bɔ dɔliŋɔ ëdï közö kina miteꞌde ma kana mo ŋgï muzï tɔlɔ mo kolɔdɔ mï kösu kina mari miꞌdi ŋgï zi bɔ dɔliŋɔ.”
12Yesepa iya te, “ꞌJɔ ꞌba lende ꞌba nyï ꞌbï nima kina me, dɔŋgila ŋgërï mota naga nima koꞌja ne, töꞌdö dɔ mota na. 13Tine di pötö töꞌdö dɔ mota nime bɔ dɔliŋɔ ëdï koja yi yaga di mï maboso bine kileki yi mï ndɔbɔ ꞌbï ma mɔlo kari toti layi zi bo kɔzɔ ma dɔgba tara. 14Ne ɔdɔ kope yi ꞌdeni yaga di mï gomɔ mbëmbë ꞌba maboso nime, momaꞌjo rɔma zïyï kinza kiꞌdi lende ma dë kudölu di döyï. Ari kokɔnyi ma ti tïyëtï gɔ lende ma zi bɔ dɔliŋɔ ꞌdɔ kiꞌdi bo kope ma gbï yaga di mï maboso nime. 15Ma ꞌbama moꞌdɔ lende kënyë ɔtɔ dë yɔ, indaꞌba ma di dɔyayi ze ꞌba Ebere koꞌde ma Ezipeto bine. Di bine gbï moꞌdɔ lende kënyë ɔtɔ dë gbï yɔ kina me koꞌde ma ŋgï kako mï maboso bine.”
16Kina bɔ ma löbu mɔtɔ nima ame pa rɔ bɔ koꞌdɔ maŋgolɔꞌbɔ zi bɔ dɔliŋɔ ne, ɔdɔ bo koŋgɔ ꞌdeni nyï nima ꞌjɔ ꞌba lende mo kïyëtï rönï ŋgï rɔ ma kele tara tine, bo iya te zi Yesepa, “Nyï oꞌde gbï dɔma tëgë mëdï mombi gbërë ꞌba maŋgolɔꞌbɔ mota dɔma. 17Tine mï gbërë ame dɔ ama ga ne dɔkomali maŋgolɔꞌbɔ ëdï yïmo ame koꞌde ꞌdeni zi bɔ dɔliŋɔ ne. Kina yali kako ŋgï koloma togɔ maŋgolɔꞌbɔ mo naga nima.”
18Yesepa iya te, “ꞌJɔ ꞌba lende ꞌba nyï ꞌbï nima kina kɔzɔ a nime te. Gbërë mota naga nima kombi ne töꞌdö dɔ mota na. 19Tine di pötö töꞌdö dɔ mota bɔ dɔliŋɔ ëdï koja yi yaga di mï maboso nime kari kosi mugu yï dɔ ŋgërï tɔrɔ kölë yaga. Kina yali ti kako ŋgï kogɔ yida yï pili yaga.”
20Mï töꞌdö dɔ mota na bɔ dɔliŋɔ koja ŋbele ꞌba kada ꞌba töyö bo ŋgï yaga, bo kïdëkï bilaka löbu abo ga pili kako yïmo. Kina bo kiꞌdi koꞌde ya rïyö tönë ga ŋgï di mï maboso kako kɔrɔ kɔmɔ ŋba abo naga nima. 21Bɔ ma tönë rɔ bɔ koti layi ne bo ileki ŋgï mï ndɔbɔ mo ma mɔlo kisaki toti layi mï kada nima. 22Tine bɔ ma tönë rɔ bɔ koŋma maŋgolɔꞌbɔ ne bo iꞌdi ŋgï kupö yaga ti tosi mugu mo dɔ ŋgërï tɔrɔ.
Lende naga nime oꞌdɔ rönnï ŋgï zi ya rïyö tönë ga te kɔzɔ lende tönë ga Yesepa kiya zïnnï ne. 23Tine bɔ ma tönë rɔ bɔ koti layi ne omeri a mɔtɔ dë kpe gɔ lende ꞌba Yesepa. Dɔ bo udölu ŋgï di gɔ lende ꞌba Yesepa.
41Nyï ꞌBa Bɔ Dɔliŋɔ
1Mï rïyö ꞌba kɔɔ ma di pötö mo na nyï koꞌde ŋgï dɔ bɔ dɔliŋɔ ꞌba Ezipeto nima mï kada ma dɔ kɔtɔ mɔtɔ. Nyï oꞌde dɔ bo tëgë bo ëdï kɔrɔ kpa yöpö ame kïdëkï möyï mo rɔ Nayile ne. 2Kina sa ma kɔnɔ modɔmorïyö mɔtɔ ga kɔdɔ ŋgï di mï yöpö kari tonyo mɔli. Sa naga nima ti yëyï rönnï rɔ ma laka kɔnɔ rɔ mbëmbë. 3Tine na sa modɔmorïyö mɔtɔ ga rɔ ma kilike gɔꞌdɔgɔꞌdɔ kɔdɔ ŋgï gbï di mï yöpö kari kɔrɔ ŋgila ma kɔnɔ tönë ga. 4Kina sa ma kilike naga nima kindiyɔ sa ma kɔnɔ tönë ga ŋgï pili yaga. Kina bo kindiŋi ŋgï yaga di bi töꞌdö.
5Bo ileki köꞌdö kina nyï mɔtɔ koꞌde ꞌböwu dɔ bo, tëgë bo oꞌja dɔ nyönyu modɔmorïyö köyö pili dɔ kumögu kɔtɔ. Dɔ nyönyu mo ga rɔ ma löbu gbölögbölö. 6Tine na dɔ nyönyu modɔmorïyö mɔtɔ ga köyö ŋgï gbï yayi. Nyönyu mo naga nima lili ma kututu oꞌdɔ ꞌdeni kolomba yaga, lïjë ꞌbënnï titititi yiliyili. 7Kina dɔ nyönyu ma yiliyili naga nima kënyï kindiyɔ dɔ nyönyu ma löbu tönë ga ŋgï pili yaga.
Bɔ dɔliŋɔ indiŋi di bi töꞌdö kikali ŋgï rɔ nyï na koꞌde dɔ bo. 8Mï dɔŋbɔ mo na bo ŋgï ti meri rɔ mbëmbë gɔ lende ꞌba nyï nima koꞌde dɔ bo ne. Kina bo kïdëkï bɔ kikali lende abo ga pili kako zi bo ti bɔ ꞌbɔsi ma kata naga. Kina bo kïyëtï gɔ nyï abo tönë ga ŋgï pili zïnnï. Tine bɔtɔ ma kɔtɔ mɔtɔ te di mï löŋgö lïjë nima pili ikali ꞌjɔ ꞌba lende mo dë du te.
9Mï kada mo nima na bɔ ma tönë rɔ bɔ koti layi zi bo ne kako kiya zi bo, iya te, “Ŋere, mï kada tönë mirasi lende zïyï 10ꞌdɔ kënyï rɔ ꞌdïrï tize ze ti bɔ ma tönë rɔ löbu ꞌba bɔ koŋma maŋgolɔꞌbɔ kindaꞌba ze kiꞌdi mï maboso liŋɔ ꞌba bɔ dɔ bɔ kanya ne, 11mï kada nima dëdï yayi nyï oꞌde dɔze kpaki rïyö mï korɔndɔ kɔtɔ. Nyï mo ga pili rɔ ꞌberiꞌberi kina ꞌjɔ ꞌba lende mo ga gbï pili rɔ ꞌberiꞌberi. 12Tine bɔ Ebere mɔtɔ ëdï tize mï maboso yayi rɔ bɔ laja ꞌba bɔ dɔ bɔ kanya mo nima. Kina dïyëtï gɔ nyï ze naga nima zi bo na bo kiya ꞌjɔ ꞌba lende mo ga ŋgï pili zize. 13Kina lende tönë ga koꞌdɔ rönnï ŋgï pili kɔzɔ wa ame ga bo kiya zize ne tara. ꞌBama ileki ma ŋgï mï ndɔbɔ ma, ma mɔlo kina ꞌba bɔ ma tönë osi mugu mo ŋgï dɔ ŋgërï tɔrɔ kölë yaga.”
14Kina ɔdɔ bɔ dɔliŋɔ kuwö lende ꞌba bɔ koti layi abo nima ꞌdeni tara tine, bo oja laja ŋgï kari gɔ Yesepa ꞌdɔ koꞌde kako zi bo. Kina kari ŋgï welo gɔ Yesepa koja yaga di mï maboso kumu sunë yaga di dɔmo kiꞌdi kisali rɔ bo kolɔ bɔŋgɔ ma laꞌja. Kina koꞌde bo ŋgï kako kɔrɔ kɔmɔ bɔ dɔliŋɔ. 15Bɔ dɔliŋɔ iya te, “Nyï oꞌde dɔma kina me bɔ kïyëtï ꞌjɔ ꞌba lende mo zö inza. Kina me bilaka mɔtɔ kiya lende ꞌbï zö bine tëgë ɔdɔ bilaka kïyëtï gɔ nyï ꞌbënnï ga zïyï, iya ꞌjɔ ꞌba lende mo ga ŋgï pili zïnnï.”
16Yesepa iya te, “Ti gbagba ma mikali dë, ne Bɔkoꞌba na kikali tïyëtï ꞌjɔ ꞌba lende rɔ ma laka.”
17Kina bɔ dɔliŋɔ kënyï ŋgï tïyëtï gɔ nyï abo tönë ga zi Yesepa. Bo iya te, “Nyï nime oꞌde dɔma tëgë mëdï mɔrɔ kpa yöpö Nayile. 18Kina sa modɔmorïyö kɔdɔ ŋgï di mï yöpö kari tonyo dɔ mɔli di kpa yöpö yayi. Sa mo naga nima ti yëyï rönnï rɔ ma kɔnɔ. 19Kina sa ma modɔmorïyö mɔtɔ ga kɔdɔ gbï di mï yöpö kozi kari gɔ ama ga yayi. Lïjë ꞌbënnï rɔ ma kilike gɔꞌdɔgɔꞌdɔ kɔmɔ rögbö mo ga kinda ŋgï yaga saŋiyi. Kïnë sa ma kilike kɔzɔ a nime te moꞌja dë gba mɔlo mï dɔyayi nime bine. 20Kina sa ma kilike tönë ga kindiyɔ sa ma kɔnɔ tönë ga ŋgï pili yaga. 21Tine ikali dë gbï kɔzɔ iya te lïjë indiyɔ ma kɔnɔ naga nima tara, lïjë öꞌbö ŋgï te rɔ ma kilike. Kina mindiŋi yaga di bi töꞌdö.
22Nyï mɔtɔ oꞌde ꞌböwu dɔma tëgë moꞌja dɔ nyönyu modɔmorïyö köyö ꞌdeni dɔ kumögu kɔtɔ pili rɔ ma löbu gbölögbölö. 23Kina dɔ nyönyu modɔmorïyö mɔtɔ ga köyö ꞌböwu gbï yayi. Lïjë ꞌbënnï titi yiliyili lili ma kututu oꞌdɔ ꞌdeni kolomba yaga. 24Kina dɔ nyönyu ma titi tönë ga kënyï kindiyɔ dɔ nyönyu ma löbu tönë ga ŋgï pili yaga.
Nyï naga nime koꞌde dɔma ne na kɔzɔ a nima tara. Kina me mïyëtï gɔmo zi bɔ ꞌbɔsi ma kata naga tine lïjë ikali ꞌjɔ ꞌba lende mo dë du te.”
25Yesepa iya te, “Nyï rïyö naga nima koꞌde döyï ne ꞌjɔ ꞌba lende mo ŋge kɔtɔ. Wa ame ga Bɔkoꞌba koꞌdɔkɔ toꞌdɔ mo ne na ma kileme ꞌdeni zïyï. 26Sa modɔmorïyö ma kɔnɔ naga nima ileme kɔmɔ kɔɔ modɔmorïyö. Kina dɔ nyönyu ma löbu gbölögbölö naga nima ileme kɔmɔ kɔɔ gbï modɔmorïyö. ꞌJɔ ꞌba lende mo ŋge kɔtɔ. 27Sa ma kilike naga nima kɔdɔ di mï yöpö kozi gɔ ya ama ga ne ileme kɔmɔ kɔɔ gbï modɔmorïyö. Kina dɔ nyönyu ma titi rɔ ma kolomba di zi lili ma kututu naga nima ileme kɔmɔ kɔɔ gbï modɔmorïyö. Sëyï ëdï kako koꞌdɔ ŋbö kɔmɔ kɔɔ modɔmorïyö.
28Lende nima na kɔzɔ wa nima miya zïyï ne tara, ŋere. Bɔkoꞌba ëdï kileme wa ame ga bo koꞌdɔkɔ toꞌdɔ mo ne zïyï. 29Dɔgba mo akonyo ëdï kɔdɔ rɔ mbëmbë ŋbö kɔmɔ kɔɔ modɔmorïyö mï dɔliŋɔ pili ꞌba Ezipeto. 30Kina di pötö mo na sëyï ma löbu këdï kilaꞌba ŋgï dɔyayi. Mï kada mo nima dɔ bilaka ti kudölu me di gɔ bi konyo löbu, kina ꞌbö ti kirasi dɔliŋɔ ŋgï mï kɔtɔ. 31ꞌBö ti koꞌdɔ bilaka ꞌdeni ŋgï rɔ mbëmbë, dönnï kudölu di gɔ kada ma tönë ga akonyo këdï rɔ ma konya ne. 32Nyï nima oꞌde döyï mï rïyö gɔ kileme ŋgï zïyï rɔ ma laka Bɔkoꞌba oꞌdɔkɔ ꞌdeni toꞌdɔ lende nima, bo uyï yïmo dë kpe. Kina kada mo ɔwɔ dë gbï.”
33Yesepa ileki gbï kiya zi bɔ dɔliŋɔ, kiya te, “Kina ma ꞌdeni kɔzɔ wa nima tara, ŋere, ma laka mo na ꞌdɔ koŋgɔ bilaka mɔtɔ ame kikali lende ne gɔ kiꞌdi bo këdï mbiri dɔ dɔliŋɔ nime. 34Oꞌdɔkɔ zïyï gbï toŋgɔ bilaka löbu mɔtɔ ga gɔ koŋgɔ gɔ wa laka mï kɔmɔ kɔɔ modɔmorïyö ame ga akonyo këdï kɔdɔ teyi rɔ mbëmbë ne. Mï kɔmɔ kɔɔ naga nima iꞌdi bilaka koza kapa ma muyï ꞌba ëꞌbënnï ga ꞌdɔ bilaka löbu naga nima kotɔtɔ 35kikeki mï mata kote mï gawo pili ꞌba dɔliŋɔ nime. Kina ꞌdɔ lïjë këdï ti közï kakpa ꞌba toda bi rɔmo laka mï kɔmɔ kɔɔ ame ga akonyo këdï gba rɔ mbëmbë ne. 36Tine ɔdɔ sëyï nima kilaꞌba ꞌdeni mï dɔliŋɔ gɔ koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ modɔmorïyö, nyönyu nima na ti kokɔnyi bilaka ꞌba dɔyayi nime kinza ꞌbö kote dɔ dɔliŋɔ nime ra.”
Yesepa Mï Turu
37Kina bɔ dɔliŋɔ ni kpaki ti bilaka ma löbu abo ga kutï ŋgï gɔ lende ꞌba Yesepa nime. Lïjë iya te, “Lende nima ëdï laka.”
38Tine bɔ dɔliŋɔ iya zi bilaka naga nima, iya te, “Bɔ nime Bɔkoꞌba ëdï ti bo. Oꞌjake bɔtɔ mɔtɔ ra kɔzɔ bo te?”
39Kina bo kileki zi Yesepa, bo iya te, “Doŋgɔ ꞌdeni Bɔkoꞌba na me kileme lende nime zïyï ne tine bɔtɔ mɔtɔ ame gɔ kikali lende kulöwö rɔ dɔ kiteli di döyï ne inza. 40Nï na miꞌdi yi ꞌdeni gɔ këddï mbiri dɔ dɔliŋɔ ma nime. Bilaka pili ꞌba dɔliŋɔ nime ti koro yi ŋgï. Bɔtɔ mɔtɔ inza mbiri di döyï ŋge kɔtɔ rɔ ma bɔ dɔliŋɔ. 41Tɔne miꞌdi yi ꞌdeni gɔ këddï ti közï kakpa dɔ dɔliŋɔ ꞌba Ezipeto nime.”
42Kina bɔ dɔliŋɔ kogba wa ꞌba dɔkole közï bo ŋgï kolɔ dɔkole közï Yesepa. Wa nima na rɔ a ꞌba tugu möyï ꞌba ŋere abo timo. Bo ogba bɔŋgɔ ma kele rɔ dɔ kiteli kolɔ rɔ Yesepa gbï ti amugu ame kileŋo di mï yamo ma köbö ne. 43Aribiya abo ame kosani na këdï kotɔ ne bo iꞌdi ma kɔtɔ gbï zi Yesepa. Kïnë aribiya nima mɔtɔ ma kele kiteli inza ŋge kɔtɔ rɔ ame rɔ ꞌba bo ne. Bo iꞌdi zi Yesepa gɔ kiliŋgere timo. Ɔdɔ kiya te Yesepa këdï kari bi mo nima bilaka mɔtɔ ga kari tötï dɔgba tuwöwö mo, kiya te, “Ileŋoke kɔri laka.”
Tiꞌdi ma bɔ dɔliŋɔ kiꞌdi Yesepa rɔ turu ma löbu toŋgɔ gɔ dɔyayi pili ꞌba Ezipeto na kɔzɔ a nima tara. 44Bo ileki kiya gbï zi Yesepa, iya te, “Ma bɔ dɔliŋɔ miya ꞌdeni zi bilaka pili ꞌba Ezipeto nime, bɔtɔ mɔtɔ inza koꞌdɔ wa ma titi mɔtɔ te, pele ŋge rɔ tombi közï ala tombi ndï, tine ŋge kɔtɔ ɔdɔ nï na kiya zi bɔ mo tɔ nima ꞌdɔ koꞌdɔ.”
45Kina bo kiꞌdi möyï Yesepa ŋgï rɔ Zepenata Peneya rɔ kpënnï Ezipeto. Kina bo kiꞌdi Asenata nyiti ꞌba Potipera bɔ kata ame koloma mï gawo ꞌba Ɔno ne ŋgï rɔ ꞌja zi Yesepa.
Kina Yesepa koloma ŋgï tiliŋgere kote mï dɔyayi ꞌba Ezipeto toŋgɔ gɔmo.
46Mï kada nima Yesepa kisaki toꞌdɔ ndɔbɔ nime ti bɔ dɔliŋɔ ꞌba Ezipeto ne kɔmɔ kɔɔ abo ëdï ꞌdeni ꞌbutë mota. Bo ënyï kiliŋgere kote bi pili mï dɔyayi nima toŋgɔ gɔmo. 47Kina mï kada ꞌba kɔmɔ kɔɔ modɔmorïyö naga nima wa ꞌba mï nyaka ɔdɔ ŋgï rɔ mbëmbë. 48Mï kada nima nyönyu këdï kɔdɔ rɔ mbëmbë ne, Yesepa otɔtɔ kikeki mï mata kote dɔ gawo pili. Mï gawo pili rɔ kɔtɔkɔtɔ otɔtɔ rɔ nyönyu ma mï nyaka ma ŋɔliŋɔli ŋgila mo. 49Kina nyönyu ame kulu mï mata ne ŋgï rɔ mbëmbë kɔzɔ yayi lida ꞌba kpa mini löbu. Lïjë ikali dë kpe tiyari mo.
50Mï kada naga nima gba kinza sëyï kilaꞌba dë Yesepa öyö kole ꞌdeni rïyö ti ꞌja abo Asenata. 51Bo iya te, “Bɔkoꞌba iꞌdi dɔma ꞌdeni kudölu di gɔ gomɔ pili ame ga moꞌja ne. Bo iꞌdi dɔma kudölu ꞌdeni gbï di gɔ lende ꞌba liŋɔ ꞌba ꞌbu ma.” Gɔ köꞌdu mo na ꞌdɔ bo kiꞌdi möyï kole abo ma dɔndende mo rɔ Manase, ame kiya te “Udölu.” 52Bo iya gbï te, “Bɔkoꞌba iꞌdi ma ꞌdeni möyö kole mï dɔyayi nime moꞌja gomɔ kulöwö di teyi ne.” Gɔ köꞌdu mo na bo kiꞌdi möyï kole abo ma mï rïyö mo rɔ Eporima, ame kiya te “Iꞌdi löyö.”
Sëyï
53Kɔmɔ kɔɔ modɔmorïyö naga nima wa ꞌba mï nyaka këdï kɔdɔ kulöwö teyi ne ari kote rönnï gbɔ ŋgï. 54Kina kɔmɔ kɔɔ modɔmorïyö ꞌba sëyï tönë kisaki ŋgï toꞌdɔ bilaka kɔzɔ lende tönë Yesepa kiya ne. Mï kada naga nima ꞌbö ilaꞌba ꞌdeni mï dɔliŋɔ mɔtɔ ga pili, tine Ezipeto na ŋge gba akonyo këdï teyi. 55ꞌBö isaki ŋgï gbï toꞌdɔ bilaka ꞌba Ezipeto tine na lïjë kari zi bɔ dɔliŋɔ tokpasi bo gɔ bo kiꞌdi akonyo zïnnï. Bo iya te, “Arike zi Yesepa, wa ame ga pili bo kiya ziye ne oꞌdɔke.”
56Kina ɔdɔ sëyï kilaꞌba ꞌdeni mï dɔyayi pili tine na Yesepa kope kpa mata tönë ga pili bo kikeki nyönyu yïmo ne ŋgï yaga tugö mo zi Ezipeto. Bo ugö zïnnï römöyï ꞌbö ëdï ꞌdeni koꞌdɔ lïjë rɔ ma kënyë. 57Mï kada naga nima bilaka ako Ezipeto di dɔliŋɔ mɔtɔ ga pili tugö nyönyu di zi Yesepa römöyï sëyï ilaꞌba ꞌdeni gbï mï dɔliŋɔ ma ꞌbënnï ga.
42Tugö Nyönyu Di Ezipeto
1Yakoba ꞌbu ꞌba Yesepa uwö lëbï mo gbï di liŋɔ abo ma nyönyu këdï mï dɔyayi ꞌba Ezipeto. Bo iya zi kole abo ga, bo iya te, “Waꞌdi na këddï kolomake ꞌbeye te gɔmo? 2Muwö lende mo tëgë nyönyu ëdï Ezipeto. Ënyï kari kugöke nyönyu zize di yayi kinza ꞌbö kupö ze.”
3Kina kole ꞌba Yakoba ga ma ꞌbutë kënyï ŋgï kari Ezipeto tugö nyönyu di yayi. 4Tine Yakoba ota gɔ kole abo Benyimona bɔ löndö Yesepa di bi tari. Bo ere römöyï kinza wa ma kënyë mɔtɔ kari kömö ra gbï dɔmo di yayi. Gɔ köꞌdu mo na bo koꞌdɔkɔ dë tiꞌdi Benyimona kari ti löndö bo naga nima.
5Kole ꞌba Yakoba ga ari ti bilaka ꞌba dɔliŋɔ mɔtɔ ga tari tugö nyönyu di Ezipeto. Lïjë ari römöyï sëyï ame kilaꞌba ꞌdeni dɔyayi ꞌbënnï ꞌba Kanana ne.
Tolɔdɔ Bërï ꞌBa Kole ꞌBa Yakoba Ga
6Mï kada nima Yesepa na ꞌdeni rɔ turu löbu mbiri dɔ dɔyayi ꞌba Ezipeto. Bo na rɔ bɔ kugö nyönyu zi bilaka pili. Kina bɔ löndö bo tönë ga kako kɔdɔ ŋgï mï gɔ bi ame bo këdï teyi ne. Tine na lïjë kako ŋgï kolɔdɔ bërï kɔmɔ bo. 7Kina ɔdɔ Yesepa koꞌja lïjë ꞌdeni tine, bo ikali lïjë ŋgï rɔ löndö bo ga. Tine bo oꞌdɔ abo rɔ bo le kɔzɔ iya te bo ikali lïjë dë tara. Bo ilende rɔ ma kisili gönnï, bo iya te, “Akoke di yala?”
Lïjë iya te, “Dako di Kanana ꞌdɔ tugö nyönyu di bine.”
8Kina Yesepa kikali ŋgï rɔ ma laka omba ya naga nima löndö bo ga na, tine lïjë ikali bo dë kpe. 9Kina bo komeri gɔ lende ꞌba nyï ma tönë ga koꞌde dɔ bo mɔlo gɔ lende ꞌba löndö bo ga ne ŋgï. Kina bo kiya te zïnnï, “Kpe bɔ kore na, akoke toŋgɔ dɔliŋɔ ze nime gɔ kikalike kɔri ame ꞌdɔ kaloke ya dɔze timo ne.”
10Lïjë iya te, “Ŋere, inza tara. Ze ꞌbeze ŋgï kɔzɔ kole ꞌbï ga tara. Dako eze ŋge gɔ nyönyu ꞌdɔ dugö di bine. 11Ze nime pili rɔ kole ꞌba ꞌbu kɔtɔ, rɔ ma laka ze bɔ dɔ kïndëndë na dë. Dako dë bine kɔzɔ bɔ kore tara.”
12Bo iya te, “Inza tara, mikali rɔ ma laka akoke toŋgɔ kɔri ame gɔ kaloke ya timo dɔze ne.”
13Lïjë iya te, “Ŋere, ze nime dëdï ꞌbutë dɔmorïyö pili rɔ kole ꞌba ꞌbu kɔtɔ. Ze kole ꞌba bulöbu mɔtɔ këdï koloma Kanana na. Löndö ze ma kɔtɔ ölë ꞌdeni kina tundu mo na kileke liŋɔ ti ꞌbu ze.”
14Bo iya te, “Mikali ꞌdeni rɔ ma laka ëdï kɔzɔ lende nime miya bine ne kpe bɔ kore na ꞌbiri. 15Ne ti miyɔzɔ lende ꞌbe nima. Mulömu rɔma kɔmɔye pili ti möyï ŋere, ɔdɔ kiya te koꞌdeke löndö ye ma titi tɔ nima dë a mɔtɔ inza kombike ndïye di gɔ bi nime bine. 16Kina oŋgɔke bɔ mɔtɔ leꞌjete di mï löŋgö ye bina gɔ kileki kari koꞌde bɔ löndö ye nima kako bine. Kpe ya mɔtɔ mo naga nima ilekeke ꞌbeye bine rɔ ꞌbɔki ŋbö bo kuyï dɔ bo. Ɔdɔ kiya te koꞌdɔke dë te mëdï mikali ŋgï rɔ ma laka, omba kpe bɔ kore na.”
17Kina bo kiꞌdi lïjë ŋgï pili mï maboso koloma yayi ŋbö töꞌdö dɔ mota. 18Mï töꞌdö dɔ mota na bo kiya zïnnï, bo iya te, “Ma rɔ bɔ koro Bɔkoꞌba. Wa ame ga pili mëdï miya ziye ne oꞌdɔke kina ti kɔmɔke ŋgï. 19Ɔdɔ kiya te kinzake ŋgï rɔ ma laka rɔ bɔ dɔ kïndëndë iꞌdike bɔ ma kɔtɔ kileke bine rɔ ꞌbɔki, kina gɔ kpe ya mɔtɔ mo naga nima kotoke nyönyu ame ga kugöke ꞌdeni ne kari zi bilaka ꞌbe ame ga rɔ ꞌbö di pötö ye ꞌdë ne. 20Kina gɔ kari kakoke ti bɔ löndö ye ma titi nima koꞌdeke bo kako bine. Tine na ti mikali ŋgï rɔ ma laka omba lende ꞌbe ëdï rɔ ma kodɔrɔ kina minza mupö ye kpe.”
Kina lïjë kutï ŋgï gɔ lende abo nima. 21Lïjë ebe tiya mo rɔ gɔ rönnï, tëgë, “Rɔ ma laka Bɔkoꞌba ëdï ꞌdeni kiꞌdi gomɔ nime dɔze gɔ köꞌdu ꞌba lende kënyë tönë doꞌdɔke mɔlo zi bɔ löndö ze Yesepa ne. Mï kada nima bo oloma tomaꞌjo rɔ bo zize gɔ dolake bo gbɔ. Ne duwöke lende ꞌba rɔ komaꞌjo abo dë gbï yɔ, ma doŋgɔke gomɔ ꞌba rɔ bo pele rɔ mbëmbë dititike lende mo dë gbï yɔ. Kina me leꞌjete doꞌjake gomɔ mo ꞌdeni.”
22Rubënï iya te, “Miya dë su ziye mï kada tönë miya te kinza koꞌdɔke ɔtɔ dë zi bɔ titi nima? Ne oꞌja uwöke lende ma dë ꞌdi. Kina ma dɔkolo ꞌba löpö tönë na me Bɔkoꞌba këdï ꞌdeni kiꞌdi gomɔ mo dɔze.”
23Dëmba Yesepa uwö lende kiya ꞌbënnï nima ꞌdeni le, tine lïjë ikali dë römöyï pa bɔ mɔtɔ na koloma tiyari kpënnï zi bo rɔ kpa Ezipeto. 24Kina ɔdɔ bo kuwö lende ꞌbënnï nima ꞌdeni tara tine, bo ënyï ŋgï kɔdɔ yaga bi monɔ. Bo ileki kako kilende ꞌböwu zïnnï kina bo kigeli Simona ŋgï di mï löŋgö lïjë, bo kiꞌdi kudödu di kɔmɔ lïjë pili te.
25Kina Yesepa koja bɔ laja abo ga kari tiyari nyönyu mï sorowali ꞌba löndö bo naga nima. Bo iya gbï zi bɔ laja naga nima gɔ kogba yamo ame ga lïjë kugö nyönyu timo ne kileki kiꞌdi kpa sorowali mo ga. Kina bo koja bɔ laja abo ga ŋgï kari kiꞌdi akonyo zïnnï gɔ lïjë konyo di gɔ kɔri. Kina koꞌdɔ ŋgï pili kɔzɔ lende nima tara.
Yamo Mï Nyönyu
26Bɔ löndö Yesepa naga nima udödu sorowali ꞌbënnï ga ŋgï gɔ akaca ꞌbënnï ga lïjë kösö dɔmo. 27Lïjë iliŋgere ŋbö kari kömö gɔ bi ame lïjë koꞌdɔkɔ töꞌdö teyi ne. Bɔ mɔtɔ ope kpa sorowali ꞌba bo togba nyönyu tiꞌdi mo zi akaca abo. Tine bo oŋgɔ te, yamo abo ëdï kpa sorowali yayi. 28Bo iya te zi bɔ löndö bo ga, “Yamo ma tönë mugö nyönyu timo ne lïjë ileki ꞌdeni ꞌböwu zö. Oŋgɔke tɔma kina me kpa sorowali ma dayi.”
Kina ɔdɔ lïjë koŋgɔ wa nima ꞌdeni tara lïjë ënyï ŋgï pili rɔ tikere. Lïjë iya te, “Wë, waꞌdi na Bɔkoꞌba këdï koꞌdɔ kulöwö zize te nime?”
29Kina lïjë kari ŋgï nduwë liŋɔ zi ꞌbu nnï Yakoba mï Kanana. Ɔdɔ lïjë kömö ꞌdeni yayi tine lïjë ïyëtï gɔ wa ame ga koꞌdɔ rönnï zïnnï di Ezipeto ne pili zi bo. Lïjë iya te, 30“Bɔ ame rɔ löbu ꞌba dɔ Ezipeto mo ne ilende ŋgï rɔ ma kisili gɔze, bo iya te tëgë ze bɔ kore na doꞌdɔkɔ toŋgɔ kɔri ame gɔ dalo ya timo dɔ dɔyayi ꞌbënnï ne. 31Kina dileki diya zi bo, diya te, ze bɔ kore na dë, ze bilaka ma sari na. 32Diya te ze nime pili rɔ löndö kɔtɔ ꞌbutë dɔmorïyö rɔ kole ꞌba ꞌbu kɔtɔ, kina löndö ze ma kɔtɔ ölë ꞌdeni tundu mo na kileke liŋɔ ꞌdë yayi ti ꞌbu ze mï dɔyayi ꞌba Kanana. 33Kina bɔ löbu mo nima omeri dë du te mï lende kiya ze. Bo iya te, ‘Ti miyɔzɔ lende ꞌbe nima, ɔdɔ këddïke rɔ bilaka ma sari iꞌdike bɔ ma kɔtɔ kileke tö bine. Kpe ya mɔtɔ mo naga nima ileki karike ti nyönyu tokɔnyi bilaka ꞌbe ga timo kinza ꞌbö kupö lïjë ra. 34Kina ari koꞌdeke bɔ löndö ye ma titi nima kakoke timo bine gɔ mikali omba kpe eꞌbe rɔ bilaka ma sari. Kina ti mileki bɔ löndö ye ame kileke bine rɔ ꞌbɔki ne ŋgï ziye gɔ kugöke ndögö nduwë di bine.’ ”
35Lïjë ïyëtï gɔ lende nime pili te zi ꞌbu nnï, kina lïjë kope kpa sorowali ꞌbënnï ga ŋgï. Tine lïjë oꞌja yamo ꞌbënnï ga pili di kpa sorowali ꞌbënnï ga rɔ kɔtɔkɔtɔ. Kina ɔdɔ lïjë koꞌja yamo ꞌbënnï ga ꞌdeni pili tara tine, lïjë ŋgï rɔ tikere rɔ ma kënyë gɔ lende mo. ꞌBu nnï gbï ŋgï rɔ tikere, 36bo iya te zïnnï, “Waꞌdi na këddï kolɔlɔke kole ma naga nime kari mökö di rɔma teyi? Yesepa ölu ꞌdeni gbï kina me Simona kölu ꞌdeni gbï, kina me ꞌböwu koꞌdɔkɔke ꞌdeni gbï gɔ kogbake Benyimona gbï yaga di zö. Waꞌdi na këddï kodɔke gomɔ rɔma kulöwö te gɔmo?”
37Rubënï iya te, “Iꞌdi Benyimona közö mari timo. Mëdï moŋgɔ gɔ bo laka mileki ti bo zïyï bine. Minza mola a mɔtɔ kömö rɔ bo. Kina ɔdɔ kiya te mileki bo dë kako zïyï bine ogba kole bɔtɔni rïyö ma naga nime kupö yaga kpa dɔkolo mo.”
38Tine ꞌbu nnï utï dë gɔ lende nima. Bo iya te, “Kole ma nime inza kari tiye. Löndö bo ölë ꞌdeni gbï, bo na me kola ŋge kɔtɔ. Ɔdɔ a mɔtɔ kari kömö dɔ bo di bi liŋgere nima yayi lisa ma kënyë na koꞌdeke ꞌdeni zö. Möndë ama ꞌdeni, meri mo na ŋgï këdï kosɔsɔ ma.”
43Toto Benyimona Ezipeto
1Tine sëyï nima kilaꞌba mï dɔyayi ꞌba Kanana ne ꞌdeni ŋgï rɔ ma kënyë. 2Kina ɔdɔ eꞌbe Yakoba ga konyo nyönyu ma tönë kugö kako timo di Ezipeto ne ꞌdeni kote tine, bo iya zi kole abo ga, bo iya te, “Arike Ezipeto tugö nyönyu zize.”
3Kole abo Yuda iya te, “Turu löbu ꞌba Ezipeto mo nima tönë dari yayi ne bo ilende zize rɔ ma kisili. Bo iya te ɔdɔ doꞌde bɔ löndö ze ma titi nime dë, a mɔtɔ bo oꞌdɔkɔ dë kpe gɔ bo koꞌja kïnë ze kɔmɔ bo. 4Kina me ɔdɔ kiya te kodɔ kpa bɔ löndö ze ma titi nima ꞌdeni gɔ kari tize, dëdï dari ŋgï dugö nyönyu dako timo zïyï. 5Ne ɔdɔ kutï dë gɔ lende ze nime ti dari yayi rɔ ma totondo ga? Bɔ nima iya te a mɔtɔ bo oꞌdɔkɔ dë gɔ bo koꞌja kïnë ze kɔmɔ bo, ɔdɔ kiya te doꞌde bɔ löndö ze ma titi nime dë.”
6Yakoba iya te, “Ne ꞌdi, waꞌdi na kiyake zi bo kiyake te ëddïke ti löndö ye mɔtɔ gɔmo? Gɔ waꞌdi na koꞌdɔke lende tara, këddï kiꞌdike ma ŋgï milisa kulöwö te gɔmo?”
7Lïjë iya te, “Bɔ mo nima oloma ŋgï tititi ze rɔ aliri gɔ lende ꞌba bilaka ze ga pili. Bo ititi ze tëgë ɔdɔ ꞌbu ze ëdï. Kina bo kititi ze gbï tëgë ɔdɔ dëdï ti löndö ze mɔtɔ. Gɔ köꞌdu mo na me kiꞌdi ꞌdɔ diya lende ꞌba Benyimona zi bo gɔmo ne, gɔ akititi ame bo këdï kititi ze timo. Ne dikali tondo ma bo koꞌdɔkɔ gɔ doꞌde bɔ löndö ze kako zi bo?”
8Yuda iya te, “Baba, iꞌdi bɔ titi nima közö gɔ bo kari tize. Kina gɔ dënyï dari ꞌdɔ dako dɔmɔ bilaka ze ga di zi sëyï löbu nime. Ne ɔdɔ kinza tara ꞌbö ëdï kote dɔze kpaki ti kole titi ze ga. 9Mëdï moŋgɔ gɔ kole ꞌbï Benyimona laka, mëdï miꞌdi dïdï ma gbï këdï kɔzɔ ꞌba bo tara. Ɔdɔ kiya te, mileki dë moꞌde bo kako zïyï bine iꞌdi lende mo kɔrɔ dɔma ŋbö mölë. 10Oŋgɔ te, ma kiya te dako dë ŋgï dumu dɔze bine kɔzɔ a nime te, dëne me dileki ꞌdeni mï rïyö na me.”
11Yakoba iya te, “Ele, ileŋoke rɔye kɔzɔ ame mëdï miya ziye ne. Ogbake wa ma laka ꞌba dɔyayi nime gɔ kiꞌdike mï akombi ꞌbe ga gɔ kotoke kari zi turu löbu nima rɔ kpa közï kiꞌdi. Ogbake tagi ti dɔkomali wɔwɔ ma kato kele mɔtɔ ga ti döŋgërï ma kana mɔtɔ ga kɔzɔ pisitaki ni ti alomonda. 12Arike ti yamo rɔ mbëmbë kebe dɔ ma dɔgba tönë ꞌdɔ kilekike ma tönë ga kiꞌdi kpa sorowali ꞌbe ga ne. Mɔtɔga dɔ bɔ mɔtɔ na kudölu kiꞌdi yayi kinza kikali gɔmo. 13Kina arike ti löndö ye Benyimona laka zi turu löbu nima. 14Mï Bɔkoꞌba tigɔ dɔ kiteli këyï rɔye bɔ nima koŋgɔ ye ŋgï rɔ bɔ lisa. Kina gɔ bo kiꞌdi Benyimona kileki kako tiye ti Simona ame kileke yayi ne. Ne oŋgɔ ꞌbama, ɔdɔ kiya te Bɔkoꞌba bo kogba kole pele di rɔma ama ndɔbɔ abo na.”
Mï Rïyö ꞌBa Tari Ezipeto
15Kina kole ꞌba Yakoba ga kogba wa tönë ga ŋgï kari timo rɔ kpa közï kiꞌdi zi turu ma löbu ꞌba Ezipeto nima. Lïjë ogba yamo gbï mbiri kebe dɔ ma dɔgba tönë. Kina lïjë kënyï ti Benyimona tari Ezipeto. Ɔdɔ lïjë kömö ꞌdeni yayi tine lïjë ari ŋgï toŋgɔ bɔ löbu mo tönë ame rɔ Yesepa ne.
16Kina ɔdɔ Yesepa koꞌja Benyimona ꞌdeni këdï tïnnï tine, bo iya zi bɔ laja ame këdï koŋgɔ gɔ wa ꞌba mï liŋɔ abo ne, tëgë, “Oto ya naga nime kari liŋɔ ma. Omba kole yërï ɔtɔ ga koꞌdɔ akonyo gɔ dari donyo tɔne tïnnï mï zana kada.”
17Kina bɔ laja nima koꞌdɔ ŋgï kɔzɔ ma Yesepa kiya, koto ya naga nima ŋgï kari liŋɔ ꞌba Yesepa.
18Kina ɔdɔ lïjë koŋgɔ bɔ laja nima këdï koto lïjë ꞌdeni kari liŋɔ ꞌba bɔ löbu tönë lïjë ŋgï rɔ tikere. Lïjë ebe tiya mo rɔ gɔ rönnï, iya te, “Ëdï koꞌde ze ꞌdeni bine gɔ lende ꞌba yamo tönë ga kileki kpa sorowali ze ga ne. Bɔ löbu nima oꞌdɔkɔ ꞌdeni ꞌdɔ kindaꞌba ze koꞌdɔ ze rɔ bɔ ndɔbɔ ꞌba mï liŋɔ abo kpaki ti akaca ze ga.”
19Kina ɔdɔ lïjë kömö ꞌdeni kpa reki ꞌba liŋɔ nima lïjë iya zi bɔ laja nima, iya te, 20“Ŋere, tönë dako dɔgba bine tugö nyönyu ne koꞌja dëdï dileki ꞌdeni dari liŋɔ, 21dari dömö gɔ bi ame doꞌdɔkɔ töꞌdö teyi na dope kpa sorowali ze ga doꞌja yamo ma tönë ga dugö nyönyu timo ne ꞌböwu di kpa sorowali ze ga. Yamo ma dugö nyönyu timo ne pili rɔ gɔmo, kina me dileki ꞌdeni timo. 22Kina dako ꞌdeni gbï ti yamo mɔtɔ ame gɔ dugö nyönyu mɔtɔ gbï timo. Dikali dë ɔdɔ yë mo na kileki yamo ze naga nima kpa sorowali ze ga mï kada nima.”
23Bɔ laja nima iya te, “Olomake ti mï këyï, kinza kereke dë. Bɔkoꞌba ma këdï koŋgɔ gɔye ti ꞌbu ye na ma kileki yamo ꞌbe ga pili kpa sorowali ne. Yamo ma tönë ga kugöke nyönyu timo ne mogba ꞌdeni mɔlo mï kada mo nima.”
Kina bo kari ŋgï koꞌde Simona kako zïnnï.
24Bɔ laja tönë ogba löndö ꞌba Yesepa naga nima koja rö ꞌba Yesepa, bo koꞌde mini zïnnï turögö ndïnnï timo gɔ dölëtï ꞌbënnï, bo kiꞌdi akonyo gbï zi akaca ꞌbënnï ga. 25Lïjë oloma yayi ŋbö kömö mï zana kada tileŋo rönnï ti kpa közï ꞌbënnï ga römöyï lïjë uwö ꞌdeni tëgë bɔ löbu nima ëdï kako tonyo akonyo bi kɔtɔ tïnnï.
26Kina ɔdɔ Yesepa kileki ꞌdeni kako liŋɔ tine, lïjë ënyï ŋgï ti kpa közï kiꞌdi ꞌbënnï ga kɔdɔ timo gɔ bo rö ma bo këdï yïmo kari kiꞌdi zi bo. Kina lïjë kolɔdɔ ŋgï bërï kɔmɔ bo. 27Bo iya te, “Ëddïke tondo? Kina ꞌbu ye ma tönë ꞌdeni rɔ bulöbu köndë kiyake lende mo zö bine ne, bo ëdï tondo? Bo ëdï gba ti kɔmɔ bo?”
28Lïjë iya te, “Yëë ŋere, ꞌbu ze ëdï laka gba ti kɔmɔ bo.” Kina lïjë kolɔdɔ ꞌböwu bërï kɔmɔ bo.
29Yesepa ileki koŋgɔ dönnï, kina ɔdɔ bo koꞌja bɔ löndö bo Benyimona ame rɔ kole ꞌba ma bo ko ne tine, bo iya te, “Bɔ nime na rɔ bɔ löndö ye ma titi mo tönë kiyake lende mo zö bine ne?”
Kina bo kiya te zi Benyimona, “Kole ma, Bɔkoꞌba koloma tïyï laka.”
30Kina bo kënyï ŋgï welo kɔdɔ kari yaga. Dökïꞌdï bo ata ꞌdeni rɔ ma kënyë gɔ lende nima bo koꞌja kïnë bɔ löndö bo ne. Bo iꞌdi toma gɔ bi ame gɔ bo kari kudu di teyi, kina bo kɔdɔ ŋgï rö ꞌba töꞌdö abo kari tudu yayi. 31Bo urögö kɔmɔ bo kogbɔ dökïꞌdï bo, kina bo kɔdɔ kako yaga. Bo iya zi bɔ laja abo, iya te, “Oꞌde akonyo kako zize.”
32Bo oloma dɔ gɔ bi loma ma ꞌba bo kiꞌdi löndö bo ga koloma dɔ tarabiza mɔtɔ kuyï kömönnï kari dɔ bo. Tine Ezipeto ame ga këdï konyo akonyo gbï tïnnï yayi ne oloma ꞌbënnï gbï ꞌberi. Dölëtï ꞌbënnï ꞌba Ezipeto na tara. Lïjë oloma dë tonyo kpënnï bi kɔtɔ ti Ebere, ëdï rɔ lende ma koro zïnnï. 33Kina Yesepa kiyija löndö bo ga ŋgï koloma bërï. Dɔgba bo iꞌdi kole ma löbu mo kina bo kiꞌdi bɔ ma köyö gɔmo ŋbö kari kömö zi kole ma rɔ tundu mo. Kina ɔdɔ lïjë koŋgɔ Yesepa këdï kiyija lïjë ꞌdeni ŋgï koko tine lende mo igayi lïjë ŋgï.
34Bɔ laja naga nima ombi akonyo di dɔ tarabiza ma ꞌba Yesepa koꞌde kako zi löndö bo ga. Tine akonyo ma kiꞌdi zi Benyimona ebe ꞌba ya ama ga ŋbö mï muyï. Kina lïjë koloma ŋgï yayi tonyo akonyo, tuwë layi ŋgï rɔ lɔŋɔ.
44Kösu ꞌBa Yesepa
1Yesepa iꞌdi lende mo zi bɔ laja abo ma löbu mo, iya te, “Ari kunzö nyönyu mï sorowali ꞌba ya naga nime, unzö koso yïmo kɔzɔ wa ame lïjë koꞌdɔkɔ tombi mo ne tara. Ileki yamo ma lïjë kugö nyönyu timo naga nima kiꞌdi kpa sorowali ꞌbënnï ga me rɔ kɔtɔkɔtɔ. 2Kina ogba kösu sïtërï kiꞌdi mï sorowali ꞌba bɔ ma titi nima ti yamo abo ame bo kugö nyönyu timo ne.”
Kina bɔ laja tönë koꞌdɔ ŋgï kɔzɔ a nima tara.
3Kina ɔdɔ bi këzë ꞌdeni tine löndö ꞌba Yesepa naga nima ösö ŋgï kɔri tari ti akaca ꞌbënnï ga. 4Kina ɔdɔ lïjë kari ꞌdeni gba mbowa yɔ na Yesepa kënyï kiya te zi bɔ laja abo, “Ënyï kozi gɔ ya naga nime ꞌdë, ari kiya zïnnï, iya te, ‘Ŋere ma oꞌdɔ lende laka ziye, waꞌdi na koꞌdɔke lende kënyë zi bo gɔmo? 5Waꞌdi na kuꞌbögöke kösu abo nima kileŋo di mï sïtërï ne gɔmo? Kösu nima na ŋere ma këdï kuwë wa timo, kina gbï rɔ ꞌbɔsi abo. Lende koꞌdɔ ꞌbe nima ele dë.’ ”
6Bɔ laja nima ozi gönnï kari kota gönnï kiya lende tönë ga Yesepa kose ne ŋgï pili zïnnï. 7Lïjë iya te, “Ŋere, waꞌdi na kiya lende tara gɔmo? Dulömu rɔze, a ma tara doꞌdɔ dë du te. 8Ikali dë me tönë dari doꞌja yamo di kpa sorowali ze ga ne dako timo di dɔyayi ꞌba Kanana dileki zïyï bine? Ne gɔ waꞌdi na kari kiya te duꞌbögö wa ma kileŋo di mï sïtërï ma kele gɔmo di mï liŋɔ ꞌba ŋere ꞌbï? 9Ɔdɔ kiya te koꞌja di zi bɔ mɔtɔ di mï löŋgö ze bine, bɔ mo ti kölë kpamo. Kina ze mɔtɔ mo ga ti döꞌbö bine rɔ bɔ ndɔbɔ zïyï.”
10Bɔ laja nima iya te, “Ti këdï ŋgï tara. Tine bɔ ame moꞌja kösu nima di zi bo ne, bo na ŋge ti kileki rɔ bɔ ndɔbɔ zö bine, kpe ya mɔtɔ mo naga nima ti karike eꞌbe, römöyï oꞌdɔke ꞌbeye wa ma kënyë mɔtɔ dë.”
11Kina lïjë kënyï ŋgï welo kutë sorowali ꞌbënnï ga pili bërï kope kpamo ga yaga. 12Kina bɔ laja nima kiꞌdi ŋgï toma yïmo. Bo isaki dɔgba di dɔ sorowali ꞌba bɔ ma löbu mo kari timo ŋbö kömö dɔ ꞌba bɔ ma titi mo, kina kari koꞌja kösu nima ŋgï di mï sorowali ma ꞌba Benyimona. 13Kina ɔdɔ lïjë koŋgɔ ꞌdeni tara tine, lïjë ŋgï rɔ meri, kirica bɔŋgɔ yaga di rönnï gɔ lende ꞌba gomɔ mbëmbë nime këdï koꞌdɔ rönï zïnnï ne. Kina lïjë kudödu sorowali ꞌbënnï ga ŋgï gɔ akaca, lïjë kuyï dönnï kileki mï gawo.
14Kina ɔdɔ Yuda ni ti bɔ löndö bo ga kuyï dönnï ꞌdeni kako mï gawo, lïjë ileki ꞌböwu kari liŋɔ ꞌba Yesepa. Lïjë ari koꞌja Yesepa këdï gba liŋɔ. Kina lïjë kari kolɔdɔ ŋgï bërï kɔmɔ bo. 15Bo iya te, “Waꞌdi ga na me koꞌdɔke bine te ne? Ma nime, ma bɔ kumë lende kɔzɔ ꞌbɔsi na, ikalike dë?”
16Yuda iya te, “Ŋere, tine gɔ diya tondo? Dikali dë kpe tiya a mɔtɔ. Dikali dë kpe ma ꞌdɔ dileme laka ze zïyï. Lende kënyë nime ze na dë doꞌdɔ, Bɔkoꞌba na këdï kodɔ karama dɔze gɔ lende ꞌba wa ma kënyë ame ga doꞌdɔ ꞌdeni mɔlo ne. Kina me ꞌdeni doꞌdɔkɔ ŋgï gɔ dileke pili zïyï bine rɔ bɔ ndɔbɔ ꞌbï ga tine dë ŋge kɔtɔ rɔ bɔ ame koꞌja kösu nima di teyi ne.”
17Yesepa iya te, “Inza tara, minza moꞌdɔ tara. Bɔ nima koꞌja kösu di zi bo ne bo na këdï kileke ŋge bine. Kpe ya mɔtɔ naga nima inzake ti lende ɔtɔ, ileki karike zi ꞌbu ye.”
18Kina Yuda kese ŋgï ŋɔli dɔ ŋgila bo, kiya te, “Ŋere, iꞌdi milende tɔ kpe mbowa tïyï ꞌdi. Kinza kënyï dë rɔ ꞌdïrï tö. Moŋgɔ ꞌdeni ŋgï nï na rɔ ŋere ma löbu mbiri kɔzɔ bɔ dɔliŋɔ ꞌba Ezipeto nime. 19Lende ma na kɔzɔ a nime te. Mï kada tönë dɔgba bine ne gɔ koloma tititi ze kiya te, ɔdɔ ꞌbu ze ëdï kina dëdï ti löndö mɔtɔ, 20diya te ꞌbu ze ëdï kina dëdï gbï ti löndö ze ame rɔ tundu mo ne ame ꞌbu ze köyö koꞌja rɔ bo kandi ꞌdeni. Löndö ꞌba kole nime ölë ꞌdeni, bo na ŋge ma kola kɔtɔ zi ma bo. Kina ꞌbu ze kɔꞌɔ bo ŋgï rɔ mbëmbë. 21Kina me tönë kiya te gɔ doꞌde kole nima kako zïyï gɔ koŋgɔ bo. 22Dileki zïyï diya te, ‘Bo inza kënyï di dɔ ŋgila ꞌbu ze. Ɔdɔ bo kënyï di dɔ ŋgila ꞌbu ze, ꞌbu ze inza kɔmɔ.’ 23Ne iya zize mï kada nima yayi, iya te ɔdɔ kiya te bɔ titi nime kako dë tize a mɔtɔ oꞌdɔkɔ dë gɔ koꞌja kïnë ze dɔrɔ kpe kömöyï.
24Kina dileki dari dïyëtï gɔ lende kiya ꞌbï tönë ga ŋgï pili zi ꞌbu ze. 25Kina me ꞌböwu ꞌbu ze kiya te gɔ dako tugö nyönyu di Ezipeto bine. 26Diya te zi bo ɔdɔ kole titi nime kari dë tize a mɔtɔ dinza dari. Inza koꞌdɔkɔ gɔ dɔrɔ kɔmɔ turu löbu ꞌba dɔliŋɔ nima ɔdɔ kiya te kole nime kari dë tize. 27ꞌBu ze iya te, ‘Kɔzɔ ikali ꞌja ma ama öyö kole ŋge rïyö zö. 28Kina me mɔtɔ kari ëꞌbënï ꞌdeni mɔlo bitɔ tɔ ne ga moꞌja kɔmɔ mo dë gbï yɔ mɔlo nime. Mɔtɔga kuruku ꞌba yï mökö ti konyo ꞌdeni. 29Kina me koꞌdɔkɔke ꞌdeni gbï togba ma titi nime yaga di zö. Ɔdɔ a mɔtɔ kömö dɔmo di yayi lisa ma löbu na koꞌdeke ꞌdeni zö. Möndë ama ꞌdeni meri abo na ŋgï këdï kosɔsɔ ma.’ Lende ma ꞌbu ze kiya zize na kɔzɔ a nime te.
30-31Kina me ɔdɔ kiya te dari dileki ra rɔ ma sari kinza kole nime, kina ɔdɔ ꞌbu ze koꞌja bo kinza tize bo ëdï kölë ŋgï. Ëdï ꞌdeni ŋgï kɔzɔ iya te dïdï abo ti ꞌba kole nime ꞌdeni ŋgï rɔ akɔtɔ. Ɔdɔ bo koꞌja kole nime kinza tize yɔ na bo këdï kölë ŋgï. Lisa nime doꞌde ꞌdeni dɔ bo ne na këdï kupö bo ŋgï. 32Ŋere, ma na mëdï moŋgɔ gɔ kole nime, miya ꞌdeni mɔlo zi ꞌbu ma, miya te, ‘Ɔdɔ mileki dë ti bo, lende mo ti kɔrɔ dɔma ŋbö mölë.’ 33Kina me momaꞌjo rɔma zïyï iꞌdi ma na mileke bine toꞌdɔ ndɔbɔ zïyï pötö bɔ nime. Iꞌdi kole nime kileki kari liŋɔ ti löndö bo ga. 34Ne ma ꞌbama gɔ mileki tondo mari zi ꞌbu ze rɔ ma sari kinza kole nime? Rɔma aga ꞌdeni di bi tari toŋgɔ lisa ꞌba ꞌbu ze.”
45Yesepa Ileme Rɔ Bo Zïnnï
1Kina ɔdɔ Yesepa kuwö lende kiya ꞌba Yuda nime ꞌdeni te tine, bo ikali dë kpe togbɔ dökïꞌdï bo di kɔmɔ bɔ laja abo ga. Kina bo kapi ŋgï rɔ ma kembe dönnï, tëgë, “Ɔdɔke yaga di gɔze bine.”
Bilaka naga nima ɔdɔ ŋgï pili yaga kola Yesepa ni ŋge yayi ti bɔ löndö bo ga. Kina bo kebe ŋgï tileme rɔ bo zïnnï, bo iya te, “Ma löndö ye na.” 2Kina bo kiꞌdi ŋgï tudu rɔ ma kembe na Ezipeto naga nima kuwö monɔ ꞌba dɔ bo ŋgï ŋbö di yaga. Gɔ köꞌdu mo na lende mo kari ŋgï ŋbö kömö liŋɔ ꞌba bɔ dɔliŋɔ.
3Yesepa iya zi löndö bo naga nima, iya te, “Ma Yesepa na. ꞌBu ze ëdï gba ti kömönï?”
Tine lïjë ikali dë kpe tileki dɔ lende abo, rönnï ëdï ꞌdeni ŋgï kïlëꞌdï gɔ köꞌdu ame lende mo kigayi lïjë ꞌdeni ne.
4Kina ɔdɔ Yesepa koŋgɔ rönnï këdï kïlëꞌdï ꞌdeni kulöwö tara tine bo iya zïnnï gɔ lïjë kiyese ŋgɔsi dɔ ŋgila bo. Bo iya te, “Ma Yesepa na, ma löndö ye ma tönë kugöke mɔlo zi bɔ ndögö ne na. Kina me koꞌde ma kako mï dɔyayi ꞌba Ezipeto bine. 5Ne kinza kereke dë komerike kaga rɔye, kina kinza kiꞌdike dökïꞌdï ye dë kata rɔye gɔ lende kënyë tönë koꞌdɔke zö mï kada nima yayi ne. Bɔkoꞌba na koja ma kako dɔgba kɔmɔye bine ꞌdɔ tokɔnyi ye kɔzɔ a nime te kinza ꞌbö kupö ye ra. 6Kɔmɔ kɔɔ mo ꞌdeni rïyö ame ꞌbö kilaꞌba ꞌdeni mï dɔyayi nime. Kina ola kɔsɔ mo ga ꞌdeni gba muyï ame bilaka inza kikali gbï torɔꞌdɔ nyaka ala tumu nyönyu. 7Rɔ ma laka Bɔkoꞌba na me koꞌdɔ lende löbu abo nime, bo koja ma kako dɔgba kɔmɔye bine gɔ kiꞌdi ye ti bilaka pili ꞌbe ga kɔmɔke di zi gomɔ nime ꞌdɔ kiꞌdi kupö ye kara gba nduwë. 8Kpe na dë me kojake ma bine, tine Bɔkoꞌba na koja ma. Bo oꞌdɔ ma rɔ löbu mï liŋɔ ꞌba bɔ dɔliŋɔ, kina me bo koꞌdɔ ma ꞌdeni rɔ turu löbu mbiri dɔ dɔyayi ꞌba Ezipeto nime.”
9Bo ileki gbï kiya zïnnï, bo iya te, “Kina ënyïke ti, kilekike welo karike zi ꞌbu ze. Ari kiyake zi bo, iyake te ma kole abo Yesepa na. Kina me leꞌjete mëdï mose kpama kari zi bo, miya te, ‘Bɔkoꞌba oꞌdɔ ma ꞌdeni rɔ löbu ꞌba dɔ dɔyayi ꞌba Ezipeto. Ako welo gɔ koloma tö bine. 10Ako ti kole ꞌbï ga pili ti kole ꞌba kole ꞌbï ga, ti yërï ꞌba mï liŋɔ ꞌbï ga pili ti wa ame ga këddï timo ne. Gɔ bi ëdï zïyï bine toloma teyi kapa Gosene. Bi nime na ŋgɔsi ŋgila liŋɔ ma gɔ kako kolomake teyi. 11Ti möꞌbö nduwë tiꞌdi wa ame ga këddï rɔ leri mo ne zïyï di yayi, römöyï sëyï nime ëdï gba koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ muyï. Dëne mɔtɔga ꞌbö löbu nime ti kote dɔye pili ti bilaka ꞌbï ga, kpaki ti yërï ꞌba mï liŋɔ ꞌbï ga.’
Ndose ma nime ari kiyake tara zi ꞌbu ze. 12Rɔ ma laka ikalike ma ꞌdeni pili, kina nï bɔ löndö ma Benyimona ikali ꞌdeni ma Yesepa bɔ löndö yï na. 13Ari kiyake zi ꞌbu ze, iyake te mëdï ꞌdeni ti közï kakpa mbiri dɔ Ezipeto. A mɔtɔ ga ame pili koꞌjake bine ne iyake lende mo gbï zi bo. Ari koꞌdeke bo kako welo bine.”
14Tine na Yesepa kiramo Benyimona ŋgï bo kudu rɔ ma kënyë. Kina Benyimona kiramo bo gbï kebe tudu. 15Kina Yesepa kebe ŋgï tiramo löndö bo ama ga pili rɔ kɔtɔkɔtɔ nduwë ti monɔ. Kina lïjë kiꞌdi ŋgï tilende ti bo. 16Lende nima ari kömö zi bɔ dɔliŋɔ tëgë löndö ꞌba Yesepa ga ako ꞌdeni, kina bɔ dɔliŋɔ ni ŋgï pili ti mï këyï ti bɔ laja abo ga.
17Bo iya zi Yesepa, iya te, “Iya zi löndö yï naga nima gɔ lïjë kudödu akombi ꞌbënnï ga gɔ akaca lïjë kileki kari liŋɔ ꞌbënnï mï dɔyayi ꞌba Kanana. 18Kina gɔ lïjë kari koꞌde ꞌbu nnï ti bilaka ꞌbënnï mɔtɔ ga pili kileki timo bine. Ti miꞌdi kapa yayi ꞌba Ezipeto ma laka rɔ dɔ kiteli zïnnï gɔ lïjë koloma teyi. Kina ti miꞌdi akonyo ma laka gbï zïnnï rɔ mbëmbë. 19Mï dɔyayi nime bine dëdï ti aribiya ame ga sa na këdï kotɔ ne, kina ꞌdɔ lïjë kogba kari timo gɔ ꞌja ti kole titi ꞌbënnï ga pili këkï yïmo kako bine, kina ꞌdɔ ꞌbu yï kako gbï bine kɔzɔ a nima tara. 20Iya zïnnï kinza lïjë kiꞌdi mïnnï kombi dë gɔ lende ꞌba wa ꞌbënnï ga. Ɔdɔ kiya te lïjë kömö Ezipeto bine wa ma laka ꞌba dɔyayi nime lïjë ti këdï pili timo.”
21Kole ꞌba Yakoba ga oꞌdɔ pili kɔzɔ lende kiya ꞌba bɔ dɔliŋɔ nima tara. Yesepa iꞌdi aribiya nima zïnnï kɔzɔ lende kiya ꞌba bɔ dɔliŋɔ tara. Kina bo kiꞌdi akonyo gbï zïnnï gɔ lïjë konyo di gɔ kɔri. 22Bo iꞌdi bɔŋgɔ ma kele me zïnnï. Tine ꞌba Benyimona bo iꞌdi yamo kuluku modɔɔkɔtɔ ti bɔŋgɔ ma kele muyï. 23Kina bo kako gbï ti wa naga nime koꞌde zi ꞌbu bo, ame akaca ꞌbutë na kombi wa ma kele ꞌba mï dɔyayi ꞌba Ezipeto, kina akaca gbï ꞌbutë ame ga kombi nyönyu zi bo ti a mɔtɔ ga ame gɔ bo konyo di gɔ kɔri ne.
24Bo oja lïjë gɔ kɔri, bo iya te, “Kinza kamoke dë rɔ gɔ rɔye di gɔ kɔri.”
Lɔŋɔ ꞌBa Yakoba
25Bɔ löndö ꞌba Yesepa naga nima ënyï di Ezipeto yayi kileki kari Kanana. Lïjë ari kömö liŋɔ zi ꞌbu nnï 26na lïjë kiya te, “Yesepa ëdï gba ti kömönï, bo na ꞌdeni rɔ turu löbu mbiri dɔ Ezipeto.”
Kina ɔdɔ Yakoba kuwö lende nime te tine bo otɔ ŋgï rɔ gɔ bo. Bo iꞌdi dɔ bo dë gɔ lende kiya ꞌbënnï nima. 27Lïjë ïyëtï gɔ lende ame ga pili Yesepa kose ne zi bo. Tine ŋbö bo kari koꞌja aribiya ame ga Yesepa koja gɔ bo tari timo Ezipeto ne, tine na ꞌjaa dökïꞌdï bo këyï. 28Bo iya te, “Ee, kina ꞌdeni, rɔ ma laka kole ma Yesepa ëdï gba ŋgï ti kömönï. Mëdï mari toŋgɔ bo du titi ti kɔmɔ ma gba kinza mölë dë.”
46Tari ꞌBa Yakoba Ezipeto
1Yakoba otɔtɔ abo ga pili kënyï ŋgï di yayi kari ŋbö kömö Berasaba. Kina ɔdɔ bo kömö ꞌdeni Berasaba tine na bo kumu roma ŋgï zi Bɔkoꞌba ꞌba ꞌbu bo Yisika. 2Kina Bɔkoꞌba kileme rönï ŋgï zi Yakoba rɔ mï korɔndɔ kïdëkï bo, kiya te, “Yakoba, Yakoba.”
Yakoba utï, iya te, “Ma na me bine.”
3Bɔkoꞌba iya te, “Ma Bɔkoꞌba na, ma na moloma toŋgɔ gɔ ꞌbu yï Yisika bine. Kinza kere dë di bi tari Ezipeto. Gɔ bi nima na mëdï mari miꞌdi kupö yï kara di teyi rɔ mbëmbë. 4Kina ti moloma gbï tïyï yayi gɔ mileki kupö yï ga ꞌjaa kako mï yayi nime bine. Tine nï ꞌbëyï ɔdɔ kölë kada mɔtɔ Yesepa na ti kokoko yi.”
5Kina Yakoba kënyï ŋgï di Berasaba yayi. Kole abo ga iꞌdi bo mï aribiya ma tönë bɔ dɔliŋɔ ꞌba Ezipeto koja ne. Lïjë iꞌdi ꞌja ꞌbënnï ga kpaki ti kole titi mï aribiya naga nima gɔ kiliŋgere timo. 6Kina lïjë kënyï ŋgï pili ti yërï ꞌba mï liŋɔ ꞌbënnï ga ti wa ame ga pili lïjë koꞌja di Kanana ne, lïjë kari Ezipeto. Yakoba ari pili ti bilaka abo ga, 7kole abo ga ti kole ꞌba kole abo ga ti yïtötï abo ga pili ti yïtötï ꞌba kole abo ga. Lïjë pili ösö gɔ bo kari Ezipeto.
8Yakoba nime na kïdëkï möyï mo mɔtɔ gbï rɔ Yisarele. Möyï bilaka abo ga ame kari ti bo Ezipeto ne kina me ga. Rubënï ame rɔ kole ꞌba Yakoba ma dɔndende mo ne, 9ti kole abo ga Anoko ni ti Palo ti Ezerona ti Karomi. 10Simona ti kole abo ga Yemowele ni ti Yamina ti Oda ti Yakina ti Zowara kina gbï ti Sawola ame yïtö ꞌba dɔyayi ꞌba Kanana na köyö ne. 11Lëwë ti kole abo ga Gerosona ni ti Kowata ti Merari. 12Yuda ti kole abo ga Sela ni ti Pereze ti Zera. Kole abo mɔtɔ mo ga Ere ni ti Onana ölë ꞌdeni mɔlo di dɔyayi ꞌba Kanana yayi. Kina Pereze kari köyö kole rïyö rɔ Ezerona ni ti Amola. 13Yisakara ti kole abo ga Tola ni ti Puwa ti Yabo ti Simerona. 14Zebolona ti kole abo ga Serede ni ti Elone ti Yalele. 15Kole ꞌba Yakoba naga nime ma bo köyö ti Leya koꞌja bo këdï koloma Padanarama na. Bo öyö nyiti gbï ti Leya möyï mo rɔ Dina. Kina kupö bilaka lesi ame ga pili kɔdɔ di zi Leya ne ëdï ꞌbutë mota dɔɔmota.
16Kole ꞌba Yakoba mɔtɔ ga ame kari ti bo Ezipeto ne kina me ga. Gada ti kole abo ga Zipeyona ni ti Agi ti Sunï ti Eziboni ti Eri ti Arodi ti Areli. 17Asera ti kole abo ga Yimena ni ti Yisewa ti Yisewi ti Beriya ti nyiti abo Sera ti kole ꞌba Beriya ga ame ga rɔ Eberi ni ti Malekele. 18Kole ꞌba Yakoba naga nime ma bo köyö ti Zilepa ame Labana kiꞌdi gɔ kari koja laja zi nyiti abo Leya na. Kina kupö bilaka lesi ame ga pili kɔdɔ di zi Zilepa ne ëdï ꞌbutë döömu dɔɔkɔtɔ.
19Yakoba öyö kole gbï rïyö ti ꞌja abo ame rɔ Rayile ne, möyï mo ga na rɔ Yesepa ni ma ti Benyimona. 20Tine Yesepa öyö kole ꞌdeni rïyö di Ezipeto rɔ Manase ni ti Eporima. Bo öyö lïjë ti ꞌja abo Asenata nyiti ꞌba Potipera bɔ kata ame këdï koloma mï dɔyayi ꞌba Ɔno ne. 21Benyimona öyö kole gbï rɔ Bela ni ti Bekere ti Asebele ti Gera ti Namana ti Eyi ti Rose ti Mupïma ti Wupïma ti Arada. 22Kina kupö bilaka lesi ame ga pili kɔdɔ di zi Rayile ne ëdï ꞌbutë dɔmosowɔ.
23Kole ꞌba Yakoba mɔtɔ ga ame kari ti bo Ezipeto ne kina me ga. Dana ti kole abo Wusïma. 24Napatali ti kole abo ga Jazele ni ti Gunï ti Jereze ti Silema. 25Kole ꞌba Yakoba naga nime ma bo köyö ti Bila ame Labana kiꞌdi gɔ kari toja laja zi nyiti abo Rayile na. Kina kupö bilaka lesi ame ga pili kɔdɔ di zi Bila ne ëdï modɔmorïyö.
26Kupö Yakoba ga ame kari ti bo Ezipeto ne ëdï pili bi kɔtɔ kuluku kɔtɔ kɔdɔ dɔmo ꞌbutë döömu dɔɔkɔtɔ (66) rɔ dönnï kinza ꞌja ꞌba kole abo ga teyi. 27Tine Yesepa öyö kole ꞌdeni rïyö di Ezipeto yayi kina kiꞌdi bilaka ꞌba Yakoba ga ame ga kari Ezipeto ne kodɔꞌbɔ rönnï pili bi kɔtɔ kuluku kɔtɔ kɔdɔ dɔmo ꞌbutë rïyö (70).
Loma ꞌBa Yakoba Ezipeto
28Yakoba oja Yuda kari dɔgba kiya zi Yesepa gɔ kurë dönnï Gosene. Kina ɔdɔ lïjë kömö ꞌdeni Gosene tine 29Yesepa ënyï ŋgï kileŋo aribiya abo ma tönë kosani na këdï kotɔ ne bo kari tileme rɔ bo zi ꞌbu bo di Gosene yayi. Toꞌja ma bo koꞌja ꞌbu bo na bo kiramo ŋgï bo kudu rɔ ma kënyë. 30Yakoba iya zi bo, iya te, “Moꞌja kömöyï ꞌdeni kina mikali ꞌdeni ŋgï rɔ ma laka ëddï gba ti kömöyï. Ne ɔdɔ tölë kömö pele dɔma yïmö ëyï ꞌdeni.”
31Kina Yesepa kebe ŋgï tilende zi löndö bo ga ti bilaka pili mɔtɔ ga ꞌba ꞌbu bo. Bo iya te, “Mëdï mari miya zi bɔ dɔliŋɔ ꞌba Ezipeto, miya te, ‘Löndö ma ga ako ꞌdeni zö ti bilaka pili ꞌba ꞌbu ma ga ame këdï mɔlo mï dɔyayi ꞌba Kanana ne.’ 32Mëdï mari miya zi bo, miya te, kpe bɔ koda kamölö ni ti sa na kina me kakoke ꞌdeni ti sa ꞌbe ga pili ti kamölö mo ga pili ti wa ꞌbe ga. 33Kina ɔdɔ kiya te bɔ dɔliŋɔ kïdëkï ye bo ëdï kari kititi ye, kiya te, ɔdɔ ndɔbɔ ꞌbe ga rɔ waꞌdi? 34Kina gɔ kiyake zi bo, iyake te, ndɔbɔ ꞌbe mɔlo këddïke gba rɔ ma titi ŋbö kömö mï kada nime tɔne na rɔ toda kamölö ni ma ti sa. Kina ꞌbu ye löbu ga oꞌdɔ ndɔbɔ nima gbï tara bine. Ari kiyake zi bo tara kina bo ti kiꞌdi ye ŋgï kolomake mï yayi ꞌba Gosene nime.”
Yesepa iya tara römöyï Ezipeto lende ꞌbënnï lïjë oꞌdɔkɔ dë toloma bi kɔtɔ ti bɔ koda yërï.
471-2Kina Yesepa kigeli löndö bo ga ma muyï kari timo zi bɔ dɔliŋɔ. Bo iya zi bɔ dɔliŋɔ, iya te, “ꞌBu ma ni ti löndö ma ga ënyï ꞌdeni di Kanana kako bine. Lïjë ako ꞌdeni ti yërï ꞌbënnï ga kpaki ti wa ꞌbënnï ga kina me lïjë kömö ꞌdeni Gosene.”
Kina bo kileme löndö bo ga ma muyï nima zi bɔ dɔliŋɔ. 3Bɔ dɔliŋɔ ititi lïjë, iya te, “Ndɔbɔ ꞌbe rɔ waꞌdi?”
Lïjë iya te, “Ŋere, ze rɔ bɔ koda yërï, kina ꞌbu ze löbu ga ma mɔlo gbï tara. 4Dako ꞌdeni gɔ doloma titi mbowa bine römöyï sëyï ilaꞌba ꞌdeni rɔ ma kënyë mï dɔyayi ꞌba Kanana, mɔli inza kpe yayi zi kamölö ze ga gɔ konyo. Kina me dëne gɔ kiꞌdi ze doloma Gosene bine.”
5Bɔ dɔliŋɔ iya zi Yesepa, iya te, “ꞌBu yï ni ti löndö yï ga na me kako ꞌdeni zïyï bine, 6moꞌdɔkɔ gɔ lïjë koloma mï gɔ bi ame lïjë koꞌdɔkɔ toloma teyi di mï dɔyayi ꞌba Ezipeto nime ne. Ne oŋgɔ, yayi ma laka di mï dɔyayi ꞌba Ezipeto nime na rɔ Gosene, zïnnï ꞌdɔ toloma yayi. Kina ɔdɔ bɔ mɔtɔ këdï mï löŋgö lïjë ame kikali ndɔbɔ ꞌba toŋgɔ gɔ yërï rɔ ma laka iꞌdi bo koŋgɔ gɔ yërï ꞌba ma naga nime gbï.”
7Yesepa oꞌde ꞌbu bo Yakoba gbï kako kileme zi bɔ dɔliŋɔ. Kina Yakoba koꞌdɔ yëyï zi bɔ dɔliŋɔ. 8Bɔ dɔliŋɔ ititi bo, iya te, “Kɔmɔ kɔɔ ꞌbï ëdï ꞌdeni ndö?”
9Yakoba iya te, “Kɔmɔ kɔɔ ma onzi dë gba laka, ëdï ꞌdeni ŋge kuluku rïyö kɔdɔ dɔmo ꞌbutë mota (130). Ne gomɔ na moꞌja ꞌdeni ŋgï rɔ ma kënyë. Kɔmɔ kɔɔ ma ame moloma dɔyayi bine ne onzi dë kɔzɔ ꞌba ꞌbu ma löbu ni tara.”
10Kina Yakoba koꞌdɔ yëyï ŋgï gbï ꞌböwu zi bɔ dɔliŋɔ kina bo kɔdɔ ŋgï yaga.
11Yesepa iꞌdi ꞌbu bo ni ti löndö bo ga koloma Ezipeto yayi mï gɔ bi mɔtɔ ŋgɔsi ŋgila gawo ꞌba Ramese. Bo iꞌdi nyaka zïnnï di yayi gɔ koloma ŋburu rɔ ëꞌbënnï kɔzɔ lende ame bɔ dɔliŋɔ kiya ne tara. Gɔ bi nima na yayi mo kele ŋgï rɔ dɔ kiteli pili kebe dɔyayi mɔtɔ ga ꞌba Ezipeto nima. 12Bo iꞌdi akonyo gbï zi ꞌbu bo ni ti löndö bo ga pili ti bilaka mɔtɔ ga ame ꞌba ꞌbu bo ne rɔ mbëmbë kɔzɔ wa ame ga lïjë koꞌdɔkɔ ne tara.
Zana ꞌBö Ma Kata
13Sëyï nima ꞌdeni ŋgï rɔ mbëmbë a mɔtɔ rɔ akonyo inza kpe mï dɔyayi pili. Kina bilaka ma Kanana ti ma mï Ezipeto ꞌbö ɔdɔ ꞌdeni ŋgï rɔmo rɔ ma kënyë. 14Kina lïjë koloma ŋgï nduwë tugö nyönyu di zi Yesepa rɔ mbëmbë, bo kotɔtɔ yamo ꞌbënnï ga ŋgï pili kikeki liŋɔ ꞌba bɔ dɔliŋɔ. 15Tine na kari kömö mï kada ame ga yamo kote rönï ꞌdeni di zi bilaka pili, a mɔtɔ rɔ yamo inza kpe mï dɔyayi ꞌba Ezipeto pili ti ꞌba Kanana. Kina Ezipeto kotɔtɔ rönnï kako zi Yesepa tokpasi bo, iya te, “Yamo ze ga ote rönï ꞌdeni pili, iꞌdi akonyo zize kinza kola ze dë dölë.”
16Bo iya te, “Ɔdɔ yamo ꞌbe ga kote rönï ꞌdeni oꞌdeke yërï ꞌba liŋɔ ꞌbe ga gɔ kugöke akonyo timo ziye.”
17Mï kɔmɔ kɔɔ nima na bilaka koꞌde kosani ꞌbënnï ga ti kamölö ni ti banya ti sa ti akaca zi Yesepa kutë di zïnnï ti akonyo.
18Kina ɔdɔ kari kömö ꞌdeni mï kɔmɔ kɔɔ mɔtɔ ꞌböwu tine na bilaka tönë ga kako gbï zi Yesepa. Lïjë iya te, “Ŋere, oŋgɔ leꞌjete kɔzɔ ikali yamo ze ga ote rönnï ꞌdeni me. Kina me yërï ze ga diꞌdi ꞌdeni kpaki zïyï. Dinza kpe ti a mɔtɔ, ame kileke zize bine gɔ dugö akonyo timo di zïyï ola ꞌdeni ŋge kɔtɔ rɔ yida rɔze ni ti nyaka ame ga dëdï timo ne. 19Kinza kola ze dë dölë, ɔdɔ kiya te ꞌbö kupö ze nyaka ze ga ëdï kulë ŋgï kada mɔtɔ rɔ wa ma yawa. Domaꞌjo rɔze zïyï iꞌdi akonyo zize dugö ti yida rɔze ni ma ti nyaka ame ga dëdï timo ne. Kina ze mo ti doloma ŋgï rɔ bɔ ndɔbɔ zi bɔ dɔliŋɔ, tine nyaka ze ga ti koloma rɔ wa ꞌba bɔ dɔliŋɔ. Iꞌdi nyönyu zize gɔ dɔmɔ rɔze timo kina gɔ dari dulï mɔtɔ ga gbï mï nyaka ze ga. Kina nyaka ze ga inza kikali kpe tulë rɔ wa ma yawa.”
20Kina Yesepa kugö nyaka ꞌba Ezipeto naga nima ŋgï ꞌdoyi rɔ gɔmo pili rɔ a ꞌba bɔ dɔliŋɔ. Lïjë ugö nyaka ꞌbënnï ga mökö römöyï ꞌbö ꞌdeni ŋgï rɔ ma kënyë tïnnï. Kina nyaka ŋgï pili rɔ nyaka ꞌba bɔ dɔliŋɔ. 21Kina Yesepa kugö bilaka naga nima ŋgï pili di mï dɔyayi ꞌba Ezipeto yayi rɔ bɔ ndɔbɔ zi bɔ dɔliŋɔ.
22Nyaka ꞌba bɔ kata na ŋge Yesepa kugö dë römöyï bɔ dɔliŋɔ ëdï nduwë kiꞌdi akonyo zïnnï. Gɔ köꞌdu mo na ma kiꞌdi lïjë kinza kugö nyaka ma ꞌbënnï ga ne. 23Tine na Yesepa kiya zi bilaka naga nima, bo iya te, “Oŋgɔke te, leꞌjete mugö yida rɔye ꞌdeni pili ti nyaka ꞌbe ga rɔ wa ꞌba bɔ dɔliŋɔ. Kupö na me mëdï miꞌdi ziye arike timo kulïke mï nyaka ꞌbe ga, 24kina ɔdɔ kiya te kpa dɔlili kömö ꞌdeni ozake kapa ma muyï ꞌba wa ame ga pili kɔdɔ ziye di mï nyaka ꞌbe ga ne gɔ kiꞌdike zi bɔ dɔliŋɔ. Tine gɔ kɔsɔ mo ga koloma rɔ eꞌbe ꞌdɔ këdï rɔ kupö gbï rɔ akonyo ziye ti bilaka ꞌbe ga ti kole titi ꞌbe ga.”
25Bilaka naga nima iya te, “Nï na me kɔmɔ ze ꞌdeni di mï tölë ꞌba ꞌbö löbu nime, ti doloma ŋgï rɔ bɔ ndɔbɔ zi bɔ dɔliŋɔ.”
26Wa nime na Yesepa kiꞌdi köꞌdu zi bilaka pili gɔ koza kapa ma muyï ꞌba wa ame ga lïjë kotɔtɔ di mï nyaka ne kiꞌdi zi bɔ dɔliŋɔ. Köꞌdu kiꞌdi nime öꞌbö nduwë te zi Ezipeto. Nyaka ꞌba bɔ kata na ŋge kileke kinza rɔ ꞌba bɔ dɔliŋɔ.
Yakoba Iteri Bi ꞌBa Tusu Bo
27Tine Yisarele oloma ꞌbënnï mï yayi ꞌba Gosene di Ezipeto yayi. Lïjë ari koꞌdɔ rönnï ŋgï rɔ bɔ wa di yayi, lïjë köyö kole rɔ mbëmbë. 28Yakoba oloma Ezipeto yayi ŋbö kɔmɔ kɔɔ ꞌbutë döömu dɔmorïyö, ŋbö kɔmɔ kɔɔ abo kari kömö kuluku rïyö kɔdɔ dɔmo ꞌbutë sowɔ döömu dɔmorïyö (147).
29Kina ɔdɔ bo kɔꞌbɔ tölë ꞌdeni tine na bo kïdëkï kole abo Yesepa kako ŋgï zi bo. Kina bo kiya zi Yesepa, bo iya te, “Ɔdɔ kɔꞌɔ ma ŋgï ako kusu közïyï mï mbola ma kulömu röyï timo. Ulömu gɔ koꞌdɔ wa ame ga pili mititi yi toꞌdɔ mo ne. Ulömu röyï kiya te a mɔtɔ inza kusu ma Ezipeto bine, 30tine gɔ kari kusu ma bi kɔtɔ ti baba löbu ni. Ɔdɔ mölë ꞌdeni ombi töku ma di Ezipeto bine kari kusu ma gɔ bi ame kusu ꞌbu ma löbu ga teyi ne.”
Yesepa iya te, “Ti moꞌdɔ ŋgï kɔzɔ lende kiya ꞌbï tara.”
31Yakoba iya te, “Ulömu ꞌdɔ koꞌdɔ kɔzɔ wa nima tara.”
Tine na Yesepa koꞌdɔ lömu ŋgï. Kina Yakoba koꞌdɔ yëëꞌdï ŋgï zi Bɔkoꞌba di dɔ laŋgiri yayi.
48Manase Ni Ti Eporima
1Yesepa uwö lende mo tëgë ꞌbu bo Yakoba ëdï dɔ rɔkɔꞌɔ, kina bo kënyï ŋgï kari ti kole abo ga Manase ni ti Eporima kari toŋgɔ Yakoba. 2Kina ɔdɔ Yakoba kuwö kiya te Yesepa ömö ꞌdeni tine na bo kinzinzi rɔ bo ŋgï kënyï koloma tɔrɔ dɔ laŋgiri.
3Bo ilende zi Yesepa, iya te, “Mɔlo bine Bɔkoꞌba bɔ tigɔ dɔ kiteli ileme rönï zö. Mï kada nima mëdï Luza mï dɔyayi ꞌba Kanana. Bɔkoꞌba oꞌdɔ lömu ma laka zö, 4iya te, ‘Ti miꞌdi yi köyö kole konzi gɔ kupö yï ga kara koloma rɔ kpa dɔꞌbe ma konzi. Ti miꞌdi yayi nime zi kupö yï ga köꞌbö ŋburu rɔ ëꞌbënnï.’ Lende ma Bɔkoꞌba kiya zö na tara. 5Kina me mëdï miya zïyï kole rïyö ꞌbï naga nime, Eporima ni ti Manase, ti koloma rɔ kole ma ga. Öyö lïjë Ezipeto bine gba kinza mako dë zïyï bine, ne lïjë ti koloma rɔ kole ma ga rɔ ma koriya ti Rubënï ni ti Simona. 6Kina ɔdɔ kiya te kari köyö kole mɔtɔ ga gbï ꞌböwu tine, lïjë ti koloma rɔ kole ꞌbï ga inza kpe rɔ ꞌbama. Lïjë ti koꞌja apötö di zi Eporima ni ti Manase. 7Mëdï moꞌdɔ lende nime gɔ köꞌdu ꞌba möyï Rayile ame kölë mï dɔyayi ꞌba Kanana ꞌdë yayi mï kada ma dëdï dako di Padanarama. Koꞌja dömö ꞌdeni ŋgɔsi ŋgila Eporata na lɔko kölë ŋgï tine ma rɔ meri rɔ mbëmbë gɔ lende mo. Musu nï yayi kpa kɔri kari Eporata.”
Eporata nima, möyï mo ma leꞌjete na ꞌdeni rɔ Beteleme.
8Kina ɔdɔ Yakoba koꞌja kole rïyö ꞌba Yesepa naga nima tine, bo ititi, iya te, “Yë mo ga na me ne?”
9Yesepa iya te, “Kole ma ga na. Lïjë ame Bɔkoꞌba kiꞌdi zö di Ezipeto bine ne na.”
Yakoba iya te, “Oꞌde lïjë kako ŋgɔsi zö bine gɔ moꞌdɔ yëyï dönnï.”
10Yakoba ꞌdeni rɔ bulöbu köndë kɔmɔ mo oꞌja bi dë kpe laka. Kina Yesepa koꞌde kole rïyö abo naga nima ŋgï kako ŋɔli zi ꞌbu bo. Yakoba iramo lïjë kome mbili mo. 11Bo iya zi Yesepa, iya te, “Mɔlo momeri miya te minza moꞌja yi kpe. Ne kina me moꞌja yi ꞌdeni ti kole ꞌbï ga, Bɔkoꞌba na koꞌdɔ lende laka nime ꞌdeni zö.”
12Kina Yesepa kiyese kole abo naga nima yaga di rɔ Yakoba na bo kërë bërï kɔmɔ ꞌbu bo. 13Tine na bo koꞌde kole abo ga kako ꞌböwu ŋɔli zi Yakoba, bo iꞌdi Eporima dɔ gali Yakoba, Manase na bo kiꞌdi dɔ dörï. 14Tine Yakoba oja közï bo ma dörï na kiꞌdi dɔ Eporima ame za rɔ kole ma titi ne. Kina bo kiꞌdi közï bo ma gali dɔ Manase ma tönë rɔ kole ma löbu mo ne. 15Kina bo koloma ŋgï kɔzɔ wa nima tara toꞌdɔ yëyï zi Yesepa. Bo iya te, “Bɔkoꞌba koꞌdɔ lende laka zi kole naga nime. Bo ame ꞌbu ma löbu Abarayama ni ti Yisika koro bo ne. Bo na me koloma toŋgɔ gɔma ŋbö kömö mï kada nime tɔne, bo koꞌdɔ lende laka abo gbï zi kole naga nime. 16Malayika ꞌba Bɔkoꞌba koꞌdɔ lende laka gbï zïnnï. Bo na kɔmɔ ma kinza lende kënyë ɔtɔ kömö dɔma. Kole naga nime na ti kiꞌdi möyï ma ti möyï baba löbu Abarayama ni ti Yisika kïlëbï. Kupö lïjë ti kara konzi rɔ mbëmbë.”
17Kina ɔdɔ Yesepa koŋgɔ Yakoba kiꞌdi közï bo ma dörï za dɔ Eporima tine mï bo indili dë kpe. Kina bo kombi közï Yakoba ma dörï yaga di dɔ Eporima ꞌdɔ tiꞌdi mo dɔ Manase. 18Bo iya te, “Baba, inza tara, oŋgɔ te kole ma dɔndende mo na me. Bo na gɔ kiꞌdi közïyï ma dörï dɔ bo.”
19Tine Yakoba utï dë gɔ lende nima. Bo iya te, “Kole ma, mikali ꞌdeni ŋgï Manase na rɔ kole ma dɔndende, bo ti koloma rɔ ꞌbu ꞌba kpa roba ma löbu. Tine bɔ löndö bo Eporima ame rɔ kole ma titi ne ti këdï ŋgï mbiri di dɔ bo. Kupö Eporima ti këdï rɔ kpa roba ma konzi.”
20Yakoba oꞌdɔ yëyï ꞌböwu zi kole naga nima, iya te, “Kupö Yisarele pili ti koꞌdɔ yëyï kada mɔtɔ ti möyï ye, kiya te, ‘Bɔkoꞌba koꞌdɔ lende laka zïyï kɔzɔ ma koꞌdɔ zi Eporima ni ti Manase.’ ”
Kɔri ma Yakoba kiꞌdi Eporima këdï dɔgba zi Manase na me te.
21Yakoba iya zi Yesepa, iya te, “Leꞌjete mɔꞌbɔ tölë ꞌdeni, ne Bɔkoꞌba ti koloma tiye. Bo ti kogba ye kileki ye yïꞌböwu kari dɔyayi ꞌba ꞌbu ye löbu ga. 22Yayi ꞌba Sekeme miꞌdi ꞌdeni zïyï Yesepa, dë zi löndö yï ga. Gɔ bi kɔꞌdɔ nima eꞌbe Amora ga na pa rɔ bɔ dɔmo, kina molɔ di zïnnï ti ya.”
49Yakoba Ose Kpa Bo Zi Kole Abo Ga
1Yakoba ïdëkï kole abo ga pili kako zi bo, bo iya te, “Otɔtɔke rɔye kakoke gɔ miya wa ame ga pili këdï kömö ziye kada mɔtɔ ndɔ yayi ne ziye.” Kina bo koloma ŋgï toba ŋgala nime zïnnï.
2“Kole ꞌba Yakoba ga ako kojeke mbili ye.
Ako kuwöke lende kiya ꞌba ꞌbu ye Yisarele.
3Rubënï kole dɔndende ma, nï na rɔ tigɔ ma.
Nï na möyö yi dɔgba gba ti tigɔ ma ame ꞌba dɔ yɔbi ma.
Nï na mbiri di dɔ kole ma ama ga pili, tigɔ ꞌbï iteli ꞌbënnï.
4Tigɔ ꞌbï kɔzɔ dölölö ꞌba mini koso tara.
Tine inza këddï kpe mbiri kiteli ya ama ga.
Römöyï ebe köꞌdö ti ꞌja ꞌba ꞌbu yï kodɔ rɔ kaya rɔ ꞌbu yï.
5Simona kpe ti Lëwë, kpe rɔ löndö dökïꞌdï ye kɔtɔ.
Indaꞌbake mbele ꞌbe ga ŋgï koꞌdɔke ya.
6Minza modɔꞌbɔ rɔma tiye mï kpa kususu ꞌbe.
Minza moloma tiye ɔdɔ kotɔtɔke kpeye.
Eꞌbe rɔ ya kupöke bilaka.
Okeke ndï ŋgulö sa ŋgï bërï rɔ ma sari.
7Ya kënyë ꞌbe nima ti dökïꞌdï kënyë ꞌbe nima ti koꞌdɔ ye nduwë rɔ kpa sönö.
Ti mïyëyï ye rɔ kɔtɔkɔtɔ mï dɔyayi ꞌba Yisarele.
Ti moza mï kpa roba ꞌbe ga titititi.
8Yuda, löndö yï ga pili ti kïlëlu yi.
Ti kaꞌda bɔ ya ꞌbï ga.
Löndö yï ga ti kolɔdɔ bërï zïyï.
9Nï kɔzɔ tabïyö ꞌbɔꞌbi ame kindaꞌba yida.
Bo ileki kako timo liŋɔ na bo köꞌdö ŋgï bërï.
Yë na ti kilaŋa rönï kari koŋbeŋbe kpa bo?
Yë na ti kilaŋa rönï kari koŋbeŋbe kpëyï?
10Yuda, përï ꞌba ŋere ti köꞌbö közïyï.
Kupö yï na ti köꞌbö ŋburu rɔ ŋere ŋbö bɔ dɔ ŋere mo kako.
Bilaka pili ti koro bo.
11Bo ti këdï rɔ bɔ mɔri ma löbu.
Mɔwɔ këdï koꞌdɔ rɔ layi ti këdï zi bo rɔ mbëmbë.
Bo ti kosi dɔ akaca abo yɔki mɔtɔ ga.
Layi mo ti këdï rɔ mbëmbë.
Bo ti kurögö bɔŋgɔ abo ga timo.
12Kɔmɔ bo öꞌbö ŋgï rɔ ma kasi di zi layi.
Kiliŋba kpa bo aŋmi ŋgï ŋböwö di bi tuwë wï.
13Zebolona, ti koloma köꞌbö kpa mini löbu.
Sorope ti köꞌbö tusuru kpa götö abo.
Dɔ maga abo ti këdï rɔ ma kɔwɔ ŋbö kömö Sidona.
14Yisakara ŋgï kɔzɔ akaca ma kitigɔ ame köꞌdö mï löŋgö akombi abo ga.
15Tine ɔdɔ bo koŋgɔ bi ꞌba rɔ kindawo mo kele, dɔyayi mo kele
na bo kodi gɔ bo tombi akombi.
Öꞌbö tutörï bo mï ndɔbɔ kɔzɔ atɔli.
16Dana ti këdï rɔ ŋere dɔ bilaka abo ga.
Lïjë roba kɔtɔ ꞌba Yisarele naga na.
17Bo kɔzɔ murë ame köꞌdö kpa kɔri ne.
Bo oga ndï kosani bɔ dɔmo kilaꞌba bërï.
18Bɔkoꞌba, mëdï molɔꞌbɔ ꞌbama ŋgï gɔ nï na kɔmɔ ma.
19Gada, bɔ akolɔ ti kota kpëyï,
tine ti kuyï kpëyï koga lïjë.
20Asera, akonyo ꞌbï ti köꞌbö rɔ a ma laka.
Akonyo ꞌbï ti köꞌbö rɔ ma koŋmi kɔzɔ akonyo ꞌba ŋere.
21Napatali, nï ꞌbëyï kɔzɔ gole riŋa mbëmbë,
ame köyö kole ma kele ne.
22Yesepa, nï ꞌbëyï kɔzɔ ŋgërï ame kötu kpa daa ne.
Dɔŋgila mo ga aꞌba kari dɔ reki.
Bo ana rɔ mbëmbë.
23Bɔ ya ꞌbï ga ti kota kpëyï.
Lïjë ti koga göyï ti kanya.
24Tine ti kindaꞌba kanya ꞌbëyï kitigɔ.
Közïyï inza kïlëꞌdï.
Tigɔ abo ꞌba Bɔkoꞌba ti kiꞌdi kɔnyɔ yï köꞌbö rɔ ma kitigɔ.
Bo na rɔ Bɔkoꞌba ame koloma toŋgɔ gɔ Yakoba bine ti tigɔ abo,
kɔzɔ bɔ koda kamölö tara ne.
Bo na rɔ döku ꞌba kɔnyi zi Yisarele.
25Bɔkoꞌba ꞌba ꞌbu yï na kokɔnyi yi.
Bo na ti tigɔ dɔ kiteli.
Bo koꞌdɔ yëyï zïyï.
Bo kiꞌdi tɔrɔ kaꞌdi zïyï.
Bo kiꞌdi mini kulöwu zïyï di mï yayi.
Bo koja gɔ löyö zi ꞌja ꞌbï ga.
Bo kiꞌdi mba mo ga kïlërï.
26Yëyï ma ꞌba ꞌbu yï ele kiteli yëyï ꞌba mini këyï ma kɔlɔ di mï döku löbu.
Lïjë döku naga nime ëdï mɔlo bine di bi tisaki ꞌba dɔliŋɔ nime.
Yëyï naga nime kotɔŋi rönnï pili ti dɔ Yesepa.
Oza bo ꞌdeni di mï löŋgö löndö bo ga.
27Benyimona ꞌba bo rɔ bïlö wölïwölï ma kembe.
Bo öꞌbö ꞌba bo tupö yida tonyo mo ŋgï rɔ kɔmɔ kada pili.”
28Ŋgala ma Yakoba koꞌdɔ lömu timo dɔ kole ꞌbutë dɔmorïyö abo ga na me. Ya naga nime lïjë na rɔ yï lïŋgï ꞌba kpa roba ꞌbutë dɔmorïyö ꞌba Yisarele. Bo oꞌdɔ lömu pili zïnnï rɔ kɔtɔkɔtɔ gɔ wa ame ga koriya tïnnï.
Tölë ꞌBa Yakoba
29-30Kina Yakoba kose kpa bo ma ŋburuŋburu mo ŋgï zi kole abo ga, bo iya te, “Mëdï mozi ꞌdeni gɔ töku ne baba ni. Tine moꞌdɔkɔ ꞌdɔ kombike töku ma kilekike timo mï dɔyayi ꞌba Kanana. Ari kusuke ma bi kɔtɔ ti baba ni mï tïꞌbörö ma tönë mï nyaka ꞌba Makapela ne. Ëdï kebe kapa Mamore ma kari yïbï. Gɔ bi nima pa mɔlo bine rɔ bi ꞌba Eporona eꞌbe Ete. Tine Abarayama ugö ꞌdeni di zïnï tusu bilaka abo ga yïmo. 31Bi nima na kusu Abarayama ni ti ꞌja abo Sara teyi, gbï ti Yisika ni ti ꞌja abo Rebeka. Kina musu ꞌja ma Leya gbï yayi. 32Nyaka nima ꞌbu ze löbu ugö ꞌdeni di zi eꞌbe Ete kpaki ti tïꞌbörö mo.”
33Kina ɔdɔ Yakoba kote tose gɔ lende naga nime ꞌdeni zi kole abo ga kɔzɔ a nime te tine, bo öꞌdö ŋgï bërï yɔ na bo kulöku ŋgï.
501Yesepa ulöru dɔ töku ꞌbu nnï kiramo koloma tudu. 2Bo ënyï kiꞌdi lende mo zi bilaka ame ga kikali ndɔbɔ ꞌba wɔwɔ ne ꞌdɔ kosa ꞌbu ti wɔwɔ rɔ töku ꞌbu bo gɔ koloma kinza kato. 3Bilaka naga nima oloma toꞌdɔ mo nduwë ŋbö töꞌdö dɔ ꞌbutë sowɔ, römöyï kada ꞌba toꞌdɔ mo na tara. Ezipeto gbï udu Yakoba ŋbö töꞌdö dɔ kuluku kɔtɔ kɔdɔ dɔmo ꞌbutë rïyö (70).
4Kina ɔdɔ kada ꞌba monɔ kote rönï ꞌdeni tine, Yesepa iya zi bilaka löbu ꞌba bɔ dɔliŋɔ naga nima, iya te, “Ari kiyake lende ma zi bɔ dɔliŋɔ. Ari kiyake te, 5mï kada ma ꞌbu ma këdï koꞌdɔ ꞌdeni tölë bo iꞌdi ma mulömu rɔma gɔ mari musu bo ŋbö gɔ bi ame bo kileŋo ꞌdeni mï dɔyayi ꞌba Kanana ne. Ititike bɔ dɔliŋɔ gɔ bo kodɔ kpama mari tusu ꞌbu ma, ti muyï dɔma ꞌjaa mako bine.”
6Bɔ dɔliŋɔ utï dɔmo zi Yesepa, iya te, “Ari kusu ꞌbu yï kɔzɔ ame kulömu röyï ꞌdeni mɔlo ne tara.”
7Kina Yesepa kënyï ŋgï kari Kanana tusu ꞌbu bo. Bilaka löbu ꞌba bɔ dɔliŋɔ naga nima ari kɔtɔ ti Yesepa gbï ti bilaka ma kɔmɔ kɔpɔ ꞌba Ezipeto mɔtɔ ga, 8gbï ti bilaka abo ga pili ti bɔ löndö bo ga kpaki ti bilaka ꞌba ꞌbu bo ga. Kole titi na ŋge kileke Gosene yayi ti yërï ꞌbënnï ga. 9Kina bilaka mɔtɔ ga ari gbï tïnnï këkï ꞌbënnï dɔ kosani ti ya mɔtɔ ga ame këkï ꞌbënnï mï aribiya ma kosani këdï kotɔ naga. Lïjë pili rɔ tïndï ma löbu.
10Lïjë umu yöpö ꞌba Yaradene kari kömö bi ꞌba tomba nyönyu ꞌba Atada. Lïjë oloma bina töꞌdö dɔ modɔmorïyö tudu Yakoba ti monɔ rɔ mbëmbë. 11Kina ɔdɔ Kanana ame mo ga këdï koloma yayi ne koꞌja lïjë këdï kudu rɔ mbëmbë tine lïjë iya te, “Wu, Ezipeto ëdï ꞌdeni tudu rɔ ma kënyë.” Kina lïjë kïdëkï möyï gɔ bi nima ŋgï rɔ Abele Misarima, ame ꞌjɔ ꞌba lende mo tëgë “Monɔ ꞌba Ezipeto.” Bi mo nima ɔwɔ dë di ŋgila yöpö ꞌba Yaradene.
12Kole ꞌba Yakoba ga oꞌdɔ kɔzɔ ame bo kose gɔmo zïnnï ne tara. 13Lïjë ombi töku bo kari timo dɔyayi ꞌba Kanana kari kusu mï tïꞌbörö mï nyaka ꞌba Makapela, ame kebe kapa Mamore ma kari yïbï ne. Nyaka nima ti tïꞌbörö mo na rɔ ame Abarayama kugö di zi Eporona bɔ Ete tönë tusu töku abo ga yïmo. 14Kina ɔdɔ Yesepa kusu ꞌbu bo ꞌdeni yayi tine, bo ileki kari Ezipeto ti löndö bo ga pili ti bilaka ame ga kari ti bo bi ꞌba monɔ nima yayi ne.
Tere Dɔkolo
15Di pötö Yakoba kölë ꞌdeni löndö ꞌba Yesepa ga ŋgï rɔ tikere. Lïjë oloma tiya mo rɔ gɔ rönnï, iya te, “Mɔtɔga Yesepa ti kënyï komeri gɔ lende kënyë ma tönë ga doꞌdɔke zi bo ne, bo kileki koꞌdɔ dɔkolo ma gbï zize.”
16Kina lïjë koja laja zi Yesepa, iya te, “Gba bine kinza ꞌbu ze kölë dë bo ose gɔ lende zize 17tëgë gɔ diya zïyï ꞌdɔ kola ze gɔ lende kënyë ame doꞌdɔ zïyï ne. Kina me leꞌjete domaꞌjo rɔze zïyï ꞌdɔ kola ze gɔ lende kënyë ze. Ze gbï doro Bɔkoꞌba ma koŋgɔ gɔ ꞌbu ze.”
Kina ɔdɔ Yesepa kuwö lende nime te tine na bo kudu ŋgï. 18Kina löndö bo ga kako zi bo kolɔdɔ bërï kɔmɔ bo, kiya te, “Nï na rɔ bɔ dɔze.”
19Bo iya te, “Kinza kereke dë. Ma Bɔkoꞌba na dë gɔ miya burë ꞌbe. 20Rɔ ma laka kpe na koꞌdɔke lende kënyë zö. Tine Bɔkoꞌba iꞌdi lende laka ꞌdeni kɔdɔ di mï lende kënyë nima gɔ bilaka ma konzi kɔmɔ di mï tölë. 21Kinza kereke dë, mëdï moŋgɔ gɔye ti bilaka ꞌbe ga pili.”
Lende nime na Yesepa kïyëyï dökïꞌdï löndö bo ga timo kiꞌdi lïjë koloma dë kpe rɔ tikere.
Tölë ꞌBa Yesepa
22Yesepa oloma koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ konzi ti eꞌbe ꞌbu bo ga mï Ezipeto yayi. Mï kada ꞌba tölë abo tine kɔmɔ kɔɔ abo ꞌdeni kuluku rïyö kɔdɔ dɔmo ꞌbutë (110). 23Bo oꞌja kole ꞌba kole ꞌba Eporima ga ti kɔmɔ bo. Kina gbï Makira kole ꞌba Manase öyö kole tine Yesepa ogba rɔ kole ꞌba mï liŋɔ abo ga.
24Bo iya te zi löndö bo ga, “Mɔꞌbɔ tölë ꞌdeni, ne Bɔkoꞌba ti koŋgɔ gɔye. Bo ti kako kogba ye ꞌjaa di dɔyayi nime bo kileki ye karike dɔyayi ma tönë bo kulömu ꞌdɔ tiꞌdi mo zi Abarayama ni ti Yisika ti Yakoba ne.”
25Kina bo kiꞌdi ya ëꞌbënnï ga kulömu rönnï. Bo iya te, “Ulömuke rɔye ɔdɔ Bɔkoꞌba kako kogba ye këdï kileki ye kari dɔyayi nima ombike töku ma karike timo.”
26Tine na bo kölë ŋgï. Kɔmɔ kɔɔ abo ꞌdeni kuluku rïyö kɔdɔ dɔmo ꞌbutë (110). Kina bilaka abo ga kosa ꞌbu ŋgï ti wɔwɔ rɔ töku bo gɔ koloma kinza kato. Kina lïjë kiꞌdi töku bo ŋgï mï sandu di Ezipeto yayi.