Akugu ꞌBa Pɔlo
Zi Kanisa Ma
GALATIYA
11Ma Pɔlo bɔ laja ꞌba Kurïsïtö ame bilaka lesi na dë koja ma ala gɔ akoꞌdɔkɔ ꞌba bɔtɔ tine bo Yësu Kurïsïtö gbagba bo mo na koja ma lïjë ti Bɔkoꞌba ꞌbu bɔ koja bo di mï tölë ne. 2Ze ti löndö ame ga tö bine ne dugu waraga nime ziye kpe kanisa ma mï dɔyayi ꞌba Galatiya. 3Lende këyï ti yëyï ꞌba Bɔkoꞌba ꞌbu ze ti ꞌba Yësu Kurïsïtö ŋere ze koloma kɔtɔ tiye. 4Bo na kiꞌdi dïdï bo ꞌdeni gɔze bine ꞌdɔ kola ze gɔ lende kënyë ze ga ꞌdɔ bo kɔmɔ ze di mï lende konya ꞌba dɔyayi nime. Ame kina rɔ akoꞌdɔkɔ ꞌba Bɔkoꞌba ꞌbu ze. 5Akïlëlu këdï zi bo nduwë ŋbö rɔ ŋburuŋburu. Amini.
Lende ꞌBa Laja Laka
6Kpe pele lende ꞌbe igayi ma ꞌdeni. Kpe ame mo tönë Bɔkoꞌba kïdëkï ye ꞌdeni ti lende këyï ꞌba Kurïsïtö ne kpe na këddï kolake bo ꞌdeni ŋgï ŋgala kari kutïke za gɔ a mɔtɔ tɔ ne ga ame kïdëkï gbï tëgë rɔ laja laka ꞌba Kurïsïtö ne. 7Tine laja laka ꞌba Kurïsïtö ŋge kɔtɔ. Mëdï miya nime gɔ lende ꞌba ya mɔtɔ ga ame këdï kïlïkö dɔye ꞌdɔ tuyï mï laja laka ꞌba Kurïsïtö nime ne. 8Kina me miya ziye, ɔdɔ pele rɔ ze ala rɔ malayika di mïtɔrɔ na kako kuwöwö a mɔtɔ ꞌberi di gɔ ame, ee, sönö ꞌba Bɔkoꞌba këdï dɔ bo. 9Kɔzɔ ma tönë miya pa ziye bine ne kina me gbï mëdï mileki gɔmo ꞌdeni miya ziye ɔdɔ bɔ mo kako kuwöwö laja mɔtɔ ziye ꞌberi di gɔ ame kiꞌdike dɔye ꞌdeni gɔmo ne, ee, sönö ꞌba Bɔkoꞌba këdï dɔ bo.
10Mï lende ma nime inda kɔzɔ mëdï tïyëyï dökïꞌdï bilaka rɔma? Inza tara. Bɔkoꞌba na moꞌdɔkɔ tïyëyï dökïꞌdï mo. Minza miya ꞌdɔ tïyëyï dökïꞌdï bilaka timo. Ne ma mëdï ra gba moꞌdɔ tïyëyï dökïꞌdï bilaka timo dëne minza kpe rɔ bɔ laja ma laka ꞌba Kurïsïtö.
Pɔlo Rɔ Bɔ Laja
11Löndö ma ga, moꞌdɔkɔ ziye ꞌdɔ kikalike lende nime laka. Laja laka nime muwöwö ziye ne lende ꞌba bilaka lesi na dë. 12Mogba dë di zi bɔtɔ kina bɔtɔ na dë gbï kiyandi ma timo. Tine Yësu Kurïsïtö na kiꞌdi mï rɔ kileme abo zö tönë.
13Uwöke ꞌdeni tönë moworo kulöwö bine mï köꞌdu kiꞌdi ze ꞌba Yudayi toꞌdɔ közï kasi zi kanisa ꞌba Bɔkoꞌba toboso mo ꞌdɔ tɔrɔ mo yaga. 14Möꞌbö tiꞌdi rɔma toꞌdɔ köꞌdu kiꞌdi ꞌba ꞌbu ze löbu ga rɔ dɔ kiteli kebe ꞌba lëpï ma ga pili. 15Dëmba tine pele mɔlo gba kinza köyö ma dë Bɔkoꞌba oweli ma ꞌdeni ti mï këyï abo rɔ ꞌba bo. 16Kina me mï kada mo ame bo koꞌdɔkɔ ꞌdeni tine na bo kileme kole abo ŋgï zö ꞌdɔ muwöwö laja laka mo zi bɔ löwö ni pili. Tine mënyï mileki dë kpe ꞌböwu zi bilaka lesi mɔtɔ tiyija gɔ lende mo. 17Mari dë kpe gbï Yerosalema ꞌdɔ dilende gɔmo ti ya ma tönë mo ga ꞌdeni mɔlo rɔ bɔ laja ꞌba Yësu Kurïsïtö yayi ne. Mënyï ŋgï mari moloma mï dɔyayi ꞌba Arabi kina di pötö mo na mileki Damaseke.
18Di pötö mo koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ ꞌdeni mota tine na mileki mari Yerosalema dari dikali rɔze ti Pïtörö moꞌdɔ töꞌdö ŋge dɔ ꞌbutë döömu ti bo yayi. 19Tine bɔ laja ꞌba Kurïsïtö ga ma kɔtɔ mɔtɔ mo te moꞌja dë du te di yayi, löndö bo Yakoba na ŋge moꞌja. 20Rɔ ma laka miya ziye kɔmɔ Bɔkoꞌba wa naga nime mëdï mugu ziye ne bëtï na dë.
21Di pötö mo na mari Surïya ni ti Kilikiya. 22Mï kada nima bilaka ꞌba kanisa ame ga mï Yudayi ne ikali kïnë ma dë gba, 23lïjë uwö gba ŋge rɔ lende ma ame kiya te, “Bɔ tönë koloma pa rɔ toꞌdɔ közï kasi zize ne ileki ꞌdeni tuwöwö laja laka ꞌba Yësu Kurïsïtö tönë bo kiteri toboso mo pa ꞌdɔ kɔrɔ yaga ne.” 24Kina lïjë kïlëlu Bɔkoꞌba ŋgï gɔ lende ma.
2Pɔlo Ni Ti Bɔ Laja Mɔtɔ Ga
1-2Kina ɔdɔ kɔmɔ kɔɔ mo kiteli ꞌdeni ꞌbutë dɔmosowɔ tine na Bɔkoꞌba kileme ŋgï zö ꞌdɔ mënyï ti gbï mari Yerosalema. Kina dënyï ŋgï dari ti Baranaba mogba Tito gbï tö. Mï kpa kotɔtɔ ze ame ŋge rɔ dɔze ti löbu ꞌba kanisa mo ga ne na mïyëtï gɔ lende ꞌba laja laka ma muwöwö zi bɔ löwö ŋgï zïnnï römöyï moꞌdɔkɔ dë ꞌdɔ ndɔbɔ ma tönë ga moꞌdɔ pa bine gbï ti ma mëdï moꞌdɔ gïrï naga nime kïlïkö ra rɔ yawa. 3Tine lïjë utï ŋgï gɔ akiyandi ma zi bɔ löwö. Tito ame pele rɔ Giriki tö ne lïjë utörï dë koꞌdɔ dölëtï ꞌba akilele ꞌba Yudayi kɔzɔ ma laki mɔtɔ ga kiteri. 4Lende ꞌba akilele nima iya rönï ꞌdeni ŋge tara gɔ lende ꞌbënnï lïjë bɔ koꞌdɔ rönnï rɔ löndö zize lïjë kako ꞌdeni mï löŋgö ze naga nima. Tine lïjë ako rɔ mali rɔze tikali gɔ dɔ ŋgölö ze ame ꞌdeni rɔ akɔtɔ ti Yësu Kurïsïtö di mï lende ꞌba köꞌdu kiꞌdi ꞌbënnï ga ꞌba Yudayi gɔ lïjë kobili ze gbï ꞌböwu kileki yïmo. 5Ne dutï dë gɔ lende ꞌbënnï nima kɔtɔ te römöyï kinza kolɔ laja laka ꞌba Bɔkoꞌba nime ra yaga di ziye.
6Ne tondo lïjë ame mo ga rɔ löbu ꞌba kanisa mo ga ne kiya ɔtɔ dë gɔ laja nime mëdï muwöwö ne? (Mïdëkï lïjë tara tine kɔzɔ ma tönë lïjë këdï pele pa mɔlo bine ne inza rɔ ɔtɔ zö römöyï Bɔkoꞌba oꞌdɔ geli dë mï löŋgö bilaka.) 7Tine lïjë ikali ŋgï Bɔkoꞌba na kiꞌdi ndɔbɔ löbu ꞌba tuwöwö laja laka abo zi bɔ löwö nime zö gbï kɔzɔ ma bo kiꞌdi zi Pïtörö tari tuwöwö mo zi Yudayi tara. 8Römöyï tigɔ abo na kiꞌdi ze doꞌdɔ wa naga nime. 9Kina me lïjë Yakoba ni ti Pïtörö ti Yowani lïjë ame mo ga kïdëkï lïjë rɔ löbu ꞌba kanisa ne, mï kada nima lïjë kikali ŋgï lende këyï ꞌba Bɔkoꞌba na me koja ma mï ndɔbɔ nime ne lïjë iyaya közïze ŋgï ze ti Baranaba gɔ dëdï rɔ lëpï tïnnï mï ndɔbɔ nime, gɔ dëdï ꞌbeze ti Baranaba mï löŋgö bɔ löwö tine gɔ lïjë këdï ꞌbënnï mï löŋgö Yudayi. 10A ma ŋge lïjë kose gɔmo zize na rɔ tokɔnyi Yudayi ma lisa naga kɔzɔ ame moꞌdɔkɔ ꞌdeni tönë mɔlo toꞌdɔ mo ne.
Pɔlo Amo Dɔ Pïtörö
11Tine mï kada ma tönë bo Pïtörö mo kako Anitɔkiya ne mamo dɔ bo kɔzɔ a nime te gɔ wa ame bo koꞌdɔ kinda rɔ ma kocɔ ne. 12Römöyï ma dɔgba pa bo oloma tonyo kpa bo ti bɔ löwö bi kɔtɔ tine ꞌböwu mï kada nima bo koꞌja ya mɔtɔ ga ame kako di zi Yakoba ꞌdeni kömö yɔ na bo kere ŋgï gɔ lende ꞌba laki naga nima këdï kiya te bilaka ꞌba kanisa pili ꞌdɔ këdï ti dölëtï ꞌba akilele ne. Kina bo kebe ŋgï tilagi tonyo kpa bo bi kɔtɔ ti bɔ löwö 13kiꞌdi löndö mɔtɔ ga ame rɔ Yudayi ne koloma ŋgï rɔ toꞌdɔ ndɔbɔ ti dökïꞌdï rïyörïyö gɔ lende abo kiꞌdi Baranaba pele gbï kilaꞌba di mï bo gɔ lende ꞌbënnï. 14Kina ɔdɔ moŋgɔ ꞌdeni lende ꞌbënnï nima koꞌde lende laka ꞌba Bɔkoꞌba dë kpe ame rɔ laja laka mo ne tine na milende ŋgï zi Pïtörö di kɔmɔ bilaka ꞌba kanisa pili kɔzɔ a nime te, miya te, “Nï Pïtörö, nï ame rɔ Yudayi ame koloma ꞌdeni kɔzɔ bɔ löwö kinza toꞌdɔ dölëtï ꞌba Yudayi ne gɔ waꞌdi na këddï kiteri ꞌdɔ tiꞌdi bɔ löwö naga nime ꞌdɔ koꞌdɔ dölëtï ꞌba Yudayi?”
Lende ꞌBa Yudayi Ni Ti Bɔ Löwö
15Ne ꞌbeze ze ame mo ga rɔ Yudayi ne dinza rɔ bɔ löwö bɔ lende kënyë ni 16dikali ꞌdeni toro köꞌdu kiꞌdi iꞌdi bɔtɔ dë du te rɔ ma laka kɔmɔ Bɔkoꞌba, tine ŋge kɔtɔ gɔ tiꞌdi dɔ gɔ lende ꞌba Yësu. Kina me ze gbï diꞌdi dɔze ꞌdeni gɔ lende ꞌba Yësu Kurïsïtö ꞌdɔ meri ze mo na kiꞌdi ze rɔ ma laka kɔmɔ Bɔkoꞌba. Tine inza gɔ toro köꞌdu kiꞌdi römöyï ugu ꞌdeni mɔlo iya te, “Toro köꞌdu kiꞌdi iꞌdi bɔtɔ dë du te këdï rɔ ma laka kɔmɔ Bɔkoꞌba.”
17Iya rönï ꞌdeni te ze ame ga ꞌdeni rɔ akɔtɔ ti Kurïsïtö ne ɔdɔ debeke gbï toma ꞌdɔ tëdï rɔ ma laka kɔmɔ Bɔkoꞌba kɔzɔ a nima tara, ze ꞌdeni gbï rɔ bɔ lende kënyë kɔzɔ ꞌba bɔ löwö naga nima koro köꞌdu kiꞌdi dë ne. Ne ɔdɔ këdï ꞌdeni tara tine Kurïsïtö mo na ꞌdeni këdï koto ze kɔri löwö mï lende kënyë? Inza du tara. 18Ne ɔdɔ ma mo tönë moŋgɔ köꞌdu kiꞌdi ꞌdeni pa kɔzɔ wa sari ne na mënyï ꞌdeni miꞌdi köꞌdu kiꞌdi këdï mbiri rɔ dɔ kiteli di dɔma, rɔ ma laka moꞌdɔ rɔma ꞌdeni rɔ bɔ lende kënyë. 19Mï köꞌdu kiꞌdi ma ꞌdeni rɔ töku kina köꞌdu kiꞌdi inza kpe mbiri dɔma tine mïdïdï ꞌdeni Bɔkoꞌba na mbiri dɔma. 20Köꞌdu kiꞌdi nima bo na me kupö ma ꞌdeni kutötï ma ti Kurïsïtö. Loma ma mëdï yïmo nime inza kpe rɔ ꞌbama tine ꞌba bo ꞌba Kurïsïtö na römöyï dïdï Kurïsïtö na ꞌdeni rɔ akɔtɔ tö. Loma ma nime pele mï yida rɔ ne tine tiꞌdi dɔ gɔ lende ꞌba kole ꞌba Bɔkoꞌba na kitigɔ ma ꞌdeni. Bo na kɔꞌɔ ma ꞌdeni bo kilaŋa gɔ dïdï bo gɔ köꞌdu ma. 21Kina me ɔdɔ tëdï rɔ ma laka kɔmɔ Bɔkoꞌba na këdï ꞌdeni gɔ toro köꞌdu kiꞌdi, Kurïsïtö ölë ꞌdeni ka ŋgï bi sari. Ame ŋgï ꞌdɔ kiꞌdi mï këyï ꞌba Bɔkoꞌba kulë rɔ yawa ne ma ꞌbama mutï dë gɔmo.
3Tiꞌdi Dɔ Gɔ Laja Laka Na Rɔ Dɔ Kiteli
1Kpe Galatiya rumö naga nime, yë na koꞌdɔ dɔ gege rɔye? Gɔ waꞌdi na kiꞌdike dɔye dë kpe gɔ lende ꞌba tutötï Kurïsïtö ame tönë kïyëtï rönï ꞌdeni laka yaga ziye ne? 2Akɔtɔ nime na ŋge moꞌdɔkɔ tikali mo di ziye. Waꞌdi na koꞌde Nyï Kɔtɔ Laka dɔye, toro köꞌdu kiꞌdi ala tiꞌdi dɔ gɔ laja laka ꞌba Bɔkoꞌba nime kuwöwö ziye kuwöke ne?
3Ne gɔ waꞌdi na kpe ŋgï rɔ rumö tara gɔmo? Isakike ꞌdeni ti Nyï Kɔtɔ Laka, ne gɔ waꞌdi na kebe kuyïke kpeye ꞌböwu tiꞌdi dɔye gɔ tigɔ ꞌbe ꞌba bilaka lesi? 4Ombike gomɔ ꞌdeni kulöwö gɔ lende ꞌba Kurïsïtö. Tine a nime pili inza rɔ ɔtɔ ziye? Kinza tɔ kpe du tara. 5Oꞌjake ꞌdeni ma Bɔkoꞌba koja Nyï Kɔtɔ Laka abo ziye gɔ koꞌdɔ gɔ kotɔ ma konzi mï löŋgö ye. Me bo koja ziye ne gɔ toro köꞌdu kiꞌdi ꞌbe ala gɔ tiꞌdi dɔye gɔ laja laka abo nime kuwöke ne?
6Oŋgɔke Abarayama te, bo iꞌdi dɔ bo gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba kina kiꞌdi bo ŋgï këdï rɔ ma laka kɔmɔ Bɔkoꞌba. 7Gɔ köꞌdu mo na dikali ŋgï lïjë ame ga kiꞌdi dönnï rɔ ma laka gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba ne lïjë na rɔ kupö Abarayama mo ga. 8Römöyï Bɔkoꞌba ileme ꞌdeni mɔlo ꞌdɔ bo kiꞌdi bɔ löwö ni kpaki këdï rɔ ma laka kɔmɔ bo mï tiꞌdi dɔ gɔ lende abo. Kina ma ꞌdɔ kuwöwö zi Abarayama mï laja laka kiya te, “Tïyï na ti moꞌdɔ yëyï ma laka pili dɔ bilaka ꞌba dɔyayi.” 9Kina ti Bɔkoꞌba koꞌdɔ yëyï ꞌdeni ŋgï dönnï lïjë ame ga pili kiꞌdi dönnï gɔ lende abo ne gbï kɔzɔ ma bo koꞌdɔ zi Abarayama ame kiꞌdi dɔ bo gɔmo ne.
10Ne ꞌbënnï lïjë laki bɔ kiya te toro köꞌdu kiꞌdi na ti kiꞌdi lïjë këdï rɔ ma laka kɔmɔ Bɔkoꞌba naga nima sönö ꞌba Bɔkoꞌba ti koriya tïnnï. Römöyï ugu ꞌdeni mɔlo mï buku ꞌba Bɔkoꞌba iya te, “Lïjë ame ga pili köꞌbö dë rɔ toꞌdɔ wa naga nime kugu mï buku ꞌba köꞌdu kiꞌdi ꞌdoyi ne ti sönö ꞌba Bɔkoꞌba koriya tïnnï.” 11Rɔ ma laka toꞌdɔ köꞌdu kiꞌdi iꞌdi bɔtɔ dë rɔ ma laka kɔmɔ Bɔkoꞌba römöyï ugu ꞌdeni gbï iya te, “Lïjë ame ga rɔ ma laka kɔmɔ Bɔkoꞌba gɔ tiꞌdi dönnï gɔ lende abo ne lïjë na ti këdï ti dïdï ma laka.” 12Toꞌdɔ köꞌdu kiꞌdi nima lende mo ëdï gbï ꞌberi römöyï ugu ꞌdeni iya te, “Bɔ ame koꞌdɔ wa ame ga köꞌdu kiꞌdi koꞌdɔkɔ ꞌdoyi ne ti koꞌja dïdï ma laka ŋgï.”
13Ne gɔ ame sönö ꞌba Bɔkoꞌba koriya ꞌdeni tize ne na me Kurïsïtö utë gɔze ꞌdeni yaga di yïmo gɔ koriya ti gbagba bo. Römöyï ugu ꞌdeni mï buku ꞌba Bɔkoꞌba iya te, “Bɔ ame kutötï ꞌdeni dɔ ŋgërï ne sönö ꞌba Bɔkoꞌba koriya timo.” 14Bo oꞌdɔ tara ꞌdɔ bilaka pili ꞌba dɔyayi nime koꞌja yëyï kɔzɔ ame bo Bɔkoꞌba kose gɔmo ꞌdeni mɔlo zi Abarayama ne. Gɔ köꞌdu mo na me ꞌdɔ kiꞌdi Nyï Kɔtɔ Laka kako zize ze ame ga diꞌdike dɔze ꞌdeni gɔ lende abo ne.
Köꞌdu Kiꞌdi Ni Ti Lömu
15Löndö ma ga, ti mileme lende nime ziye ti wa ꞌba dɔliŋɔ nime. Ame ɔdɔ kiya te nï mɔtɔ koꞌdɔ lömu ꞌdeni bɔtɔ mɔtɔ ɔꞌbɔ dë kpe tïyëyï yïmo ala konzo dɔmo teyi. 16Kina gbï tara kɔzɔ ame kugu mï buku ꞌba Bɔkoꞌba bo Bɔkoꞌba kiya te bo ti koꞌdɔ yëyï dɔ Abarayama kpaki ti kupö mo ne. Tine inza ŋgï rɔ gɔ dɔ kupö Abarayama mo ga kpaki rɔ buru, omba kupö bo ma kɔtɔ rɔ Kurïsïtö nime na.
17Kina me mëdï miya ziye Bɔkoꞌba oꞌdɔ lömu nima ꞌdeni mɔlo zi Abarayama, tine ŋbö di pötö kɔmɔ kɔɔ kuluku modɔɔmota kɔdɔ dɔmo ꞌbutë mota (430) ꞌdeni tine na ꞌjaa bo koja köꞌdu kiꞌdi nima zi bilaka. Tine köꞌdu kiꞌdi nime inza kikali tïyëyï mï lömu ma mɔlo nime bo koꞌdɔ ꞌdeni ne ala kiyese yëyï mo mbowa yaga. 18Ne gɔ waꞌdi na kebe kiyake te Bɔkoꞌba ti koꞌdɔ yëyï dɔ bilaka gɔ toro köꞌdu kiꞌdi? Ma ɔdɔ këdï ꞌdeni tara lömu abo nime inza kpe rɔ ɔtɔ. Ne dikali ꞌdeni Bɔkoꞌba oꞌdɔ yëyï dɔ Abarayama gɔ lömu abo ꞌba Bɔkoꞌba.
19Ne Bɔkoꞌba iꞌdi köꞌdu kiꞌdi gɔ waꞌdi? Ti miya ziye bo iꞌdi köꞌdu kiꞌdi ꞌdeni ꞌdɔ bilaka kikali wa ame ga rɔ lende kënyë ne timo ꞌdɔ kitata bilaka tötï koda kupö Abarayama mo tönë bo kiꞌdi köꞌdu mo ꞌdeni mɔlo ꞌdɔ toꞌdɔ yëyï timo ne. Bo iꞌdi köꞌdu kiꞌdi abo ꞌdeni zi malayika koꞌde zi Musa bɔ kpërï ꞌba gɔze koꞌde kako zize bilaka lesi. 20Bo iꞌdi lömu abo dë ti bɔtɔ bɔ kpërï tine gbagba bo kɔtɔ mo na kiya abo zi Abarayama.
21Ne ɔdɔ këdï ꞌdeni tara köꞌdu kiꞌdi utï dönï dë kpe ti lömu mo tönë bo koꞌde ne ma? Ne ti miya ziye inza tara. Bɔtɔ mɔtɔ ikali dë ma ꞌdɔ koꞌdɔ köꞌdu kiꞌdi pili rɔ gɔmo ꞌdɔ këdï rɔ ma laka kɔmɔ Bɔkoꞌba. Ma toro köꞌdu kiꞌdi na këdï ꞌdeni kɔzɔ lömu nima tiꞌdi bilaka këdï ti dïdï ma laka dëne ti kiꞌdi lïjë gbï këdï rɔ ma laka kɔmɔ Bɔkoꞌba. Ne inza tara. 22Ugu ꞌdeni mï buku ꞌba Bɔkoꞌba iya te dɔliŋɔ nime bɔ dɔmo rɔ lende kënyë. Kina me yëyï abo ꞌba Bɔkoꞌba mo tönë bo kulömu ꞌdeni mɔlo ꞌdɔ tiꞌdi mo zi ma kiꞌdi dönnï gɔ lende abo ne bo ti kiꞌdi zïnnï lïjë ma kiꞌdi dönnï ꞌdeni gɔ lende ꞌba Yësu Kurïsïtö naga nime.
23Tine gba kinza tiꞌdi dɔ gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba nime kako dë köꞌdu kiꞌdi na koboso ze pa me mï maboso abo ŋbö Bɔkoꞌba kileme tiꞌdi dɔ gɔ lende ꞌba Kurïsïtö. 24Köꞌdu kiꞌdi na tönë koloma rɔ bɔ kokɔkɔ ze ŋbö Kurïsïtö kömö ꞌdɔ diꞌdike dɔze gɔ lende abo gɔ dëdïke rɔ ma laka kɔmɔ Bɔkoꞌba. 25Ne kina me kɔri ꞌba tiꞌdi dɔ gɔ lende ꞌba Kurïsïtö mo tönë na ꞌdeni me. Gɔ köꞌdu mo na bo bɔ kokɔkɔ ze nima bo inza kpe ti közï kakpa dɔze nati.
Akɔtɔ Ti Kurïsïtö
26Kina me ziye pili, nï mɔtɔ ɔdɔ kiꞌdi döyï ꞌdeni gɔ lende ꞌba Yësu Kurïsïtö nï ꞌdeni rɔ akɔtɔ ti bo rɔ kole ꞌba Bɔkoꞌba. 27Obapatisi yi ꞌdeni mï rɔ kodɔꞌbɔ ti Kurïsïtö kolɔ bo ꞌdeni rɔ bɔŋgɔ röyï. 28A mɔtɔ inza kpe ꞌberi rɔ Yudayi ala rɔ bɔ löwö, atɔli ala ma kinza rɔ atɔli, bɔtɔni ala ꞌja, kpe ꞌdeni pili rɔ ma koriya rɔ akɔtɔ ti Yësu Kurïsïtö. 29Kina me kpe ma ꞌdeni rɔ ꞌba Kurïsïtö naga nime na ꞌdeni rɔ kupö Abarayama ꞌdɔ Bɔkoꞌba koꞌdɔ yëyï ti dɔye kɔzɔ ma tönë bo kiya ꞌdeni mɔlo ne tara.
41Oŋgɔke tɔma kɔzɔ ame kole na pele rɔ bɔ kindaꞌba apötö ne, dɔgba mo bo gbï kɔzɔ atɔli tara, koꞌja bo na ŋgï këdï kari koloma rɔ bɔ dɔ wa naga nima pili. 2Koꞌja bo këdï gba mbowa bɔ mɔtɔ na koloma rɔ toŋgɔ gɔ a bo ga tiꞌdi lende zi bo. Bo oloma tara ŋbö kömö mï kada mo ame ꞌbu bo koŋgɔ bo ꞌdeni kɔꞌbɔ tëdï rɔ bɔ dɔ wa pili ne. 3Kina ze gbï tara ma tönë bine dikalike Kurïsïtö dë gba ne, ze ŋgï rɔ atɔli zi dölëtï ni ti köꞌdu kiꞌdi ꞌba ꞌbu ze löbu ga. 4Tine ɔdɔ kömö ꞌdeni mï kada mo ame Bɔkoꞌba koꞌdɔkɔ ne na me bo koja kole abo ŋgï kako zize dɔliŋɔ bine. Bilaka lesi na gbï köyö bo bïcï köꞌdu kiꞌdi ma mɔlo tönë ga 5ꞌdɔ tutë gɔze ame ga bïcï köꞌdu kiꞌdi ne gɔ dëdïke ti rɔ kole ꞌba Bɔkoꞌba.
6Kina me kpe ꞌdeni rɔ kole ꞌba Bɔkoꞌba na ma bo koja Nyï Kɔtɔ Laka ꞌba kole abo ꞌdeni mïze. Nyï Kɔtɔ Laka nima na me këdï kiya te, “Baba, ꞌbu ma,” mï mötu ze ga ne. 7Kina me inzake kpe rɔ atɔli. Kpe ꞌdeni rɔ kole ꞌba Bɔkoꞌba. Kina bo Bɔkoꞌba ti kiꞌdi mɔri abo ŋgï ziye römöyï kpe ꞌdeni rɔ kole abo ga.
Ndose ꞌBa Pɔlo Zi Galatiya
8Tönë gba bine kinza kikalike bo Bɔkoꞌba dë ne kpe ŋgï rɔ atɔli zi akoro ni ame ga tigɔ mo kinza gbï yɔ kɔzɔ ꞌba Bɔkoꞌba ne. 9Ne ma leꞌjete ikalike Bɔkoꞌba ꞌdeni rɔ ꞌbu ye, tine ma laka mo ti miya te Bɔkoꞌba na kikali ye ꞌdeni rɔ kole abo ga. Ne gɔ waꞌdi na këddï koꞌdɔke ꞌböwu tileki toꞌdɔ dölëtï ni ti köꞌdu kiꞌdi ma yawa naga nima kɔzɔ ꞌba ꞌbu ye löbu ga? Gɔ waꞌdi na këddï koꞌdɔke ꞌböwu tileki rɔye rɔ atɔli zi wa naga nima gɔmo?
10Gɔ waꞌdi na kebeke za ꞌböwu tiꞌdi kɔmɔye gɔ ꞌdɔ toꞌdɔ karama ꞌba kpa dökïkërï ni ti kpa dɔlili ti kpa nyepe ni gbï ti kɔmɔ kɔɔ laꞌja ni gɔmo? 11Ma ti mï kombi gɔ lende ꞌbe römöyï inda kɔzɔ gomɔ löbu nime mupö rɔma kulöwö timo gɔ lende ꞌbe ne ꞌdeni ka ŋgï rɔ ma sari.
12Momaꞌjo rɔma ziye löndö, oꞌdɔke rɔye gbï kɔzɔ ma römöyï ma ꞌdeni gbï rɔ dɔ ŋgölö kɔzɔ ꞌbeye tara. Tönë mɔlo bine oꞌdɔke lende kënyë ɔtɔ dë zö. 13Kɔzɔ ma kikalike rɔkɔꞌɔ na koꞌde ma tönë dɔgba ziye ꞌdɔ kiꞌdi moloma ŋgï rɔ tuwöwö laja laka ꞌba Kurïsïtö ziye ne. 14Mï kada nima rɔkɔꞌɔ iꞌdi ma ŋgï rɔ akïrïndï ma löbu dɔye ne pele tara oꞌdɔke riti ma ŋgï sowa bɔtɔ oꞌji ma dë yɔ. Oꞌdɔke ma ŋgï kɔzɔ iya te ma mo na rɔ malayika ꞌba Bɔkoꞌba naga tara, ŋgï gbï kɔzɔ ma na ꞌdeni rɔ Yësu Kurïsïtö mo mï tako ma ziye. 15Kpe ŋgï rɔ lɔŋɔ rɔ mbëmbë. Ne waꞌdi na kömö ꞌdeni ꞌböwu leꞌjete? Miya ꞌbama mï kada naga nima yayi ma kiya te kɔmɔ këdï ra rɔ a totɔ rönï, dëne iyagbake kɔmɔye ga ꞌdeni kiꞌdike zö ꞌdɔ mokɔnyi rɔma timo. 16Tara ne lende laka ꞌba Bɔkoꞌba nime mëdï miya ziye ne na kebe kuyï ma ꞌdeni leꞌjete yaga rɔ bɔ ndoꞌji ziye?
17Ne ꞌbënnï ꞌba laki naga nima tönë lïjë koꞌdɔkɔ ye gɔ këddïke ti dökïꞌdï këyï rönnï ne lende laka ɔtɔ inza du te zïnnï. Lïjë oꞌdɔkɔ ye gɔ kozake rɔye yaga di rɔma këddïke ti dökïꞌdï këyï rönnï. 18Ne ma dɔ kiteli mo tëdï ti dökïꞌdï këyï rɔ bɔ ame këdï kiya lende laka ne na laka ɔdɔ mëdï pele tiye ala minza.
19Kpe kole ma ga, ma ꞌdeni ꞌböwu dɔ mï kɔꞌɔ ꞌbe kɔzɔ ꞌja ame këdï koꞌdɔ töyö ne ŋbö ꞌjaa ɔdɔ ŋgiraꞌda ꞌba Kurïsïtö kogbɔ rönnï ꞌdeni mïye. 20Lende ꞌbe ïlïkö ꞌdeni ŋgï dɔma sowa. Moꞌdɔkɔ ŋgï ꞌdɔ mako ra rɔye tilende ziye ti lende këyï.
Akileme Ti Agara Ni Ti Sara
21Iꞌdi mititi ye kpe bɔ kiterike toꞌdɔ rɔye rɔ atɔli zi köꞌdu kiꞌdi naga nime te. Uwöke wa nime kugu mï buku ꞌba köꞌdu kiꞌdi ꞌba Bɔkoꞌba ne dë? 22Ugu yayi iya te, Abarayama ti kole rïyö, ma kɔtɔ Agara ꞌja ma rɔ atɔli mo na köyö tine mɔtɔ mo Sara ꞌja ma kogbe abo mo na köyö. 23Kole ma köyö ꞌba ꞌja atɔli nima öyö ŋgï kɔzɔ löyö ma laki, tine ma köyö ꞌba ꞌja ma kogbe mo nima öyö ꞌdeni gɔ lende ꞌba kpa Bɔkoꞌba.
24Kina me lende nime ëdï ꞌdeni rɔ dɔŋgala rɔze. Römöyï ꞌja rïyö naga nime ileme lömu rïyö. Lömu ma dɔgba mo tönë kiꞌdi di dɔ döku Sinayi ne kina me kileme ꞌdeni ti Agara ꞌja ma köyö kole atɔli tönë. 25Agara na ꞌdeni kɔzɔ döku Sinayi mo tönë mï dɔyayi ꞌba Arabi ne, kina lɔko na ꞌdeni rɔ akileme ꞌba Yerosalema ma leꞌjete mo nime ŋgï rɔ atɔli zi köꞌdu kiꞌdi pili ti bilaka mo ga ne. 26Tine Yerosalema ame mo mïtɔrɔ ne lɔko na rɔ dɔ ŋgölö. Kina lɔko na rɔ mɔze. 27Kɔzɔ ame kugu mï buku ꞌba Bɔkoꞌba kiya te, “Nï kɔtɔ kinza kikali tɔꞌɔ ꞌba löyö dë tönë ënyï ti tiliya konyo kïyëyï koba ŋgala römöyï nï ame tönë pa kola yi rɔ kɔtɔ kutu yï ne nï na ti këddï ti kole kebe lɔko bɔ koloma ti mëꞌdë nima.”
28Kina me löndö ma ga, kpe na ꞌdeni kɔzɔ Yisika rɔ kole ꞌba Bɔkoꞌba di mï lömu ma laka mo. 29Tine mï kada nima yayi kole ma tönë mo köyö bo kɔzɔ löyö ma laki ne ebe ꞌböwu todɔ gomɔ rɔ kole ma köyö ti tigɔ ꞌba Nyï Kɔtɔ Laka nima. Lende nima na me ꞌdeni gbï kɔzɔ ma leꞌjete naga nime. 30Tine ugu ꞌdeni mï buku ꞌba Bɔkoꞌba iya te, “Oga ꞌja atɔli nima yaga ti kole ꞌbënï nima. Römöyï kinza kole ꞌba ꞌja atɔli nima kindaꞌba apötö ra gbï kɔtɔ ti kole ꞌba ꞌja ma kogbe nima.” 31Kina me mëdï miya ziye löndö ma ga, ze kole ꞌba ꞌja atɔli mo na dë. Ze kole ꞌba ꞌja ma kogbe rɔ togbe mo na.
5Dɔ Ŋgölö
1Kurïsïtö utë gɔze ꞌdeni gɔ dëdïke yaga rɔ dɔ ŋgölö. Kina ti ɔrɔke kitigɔ kinza kolake rɔye dë kpe rɔ atɔli zi a mɔtɔ.
2Uwöke dɔma ma Pɔlo mëdï milende ziye, ɔdɔ kebe kolake rɔye ꞌböwu zi bilaka kilele ye Kurïsïtö inza kpe lipo rɔ ɔtɔ ziye. 3Kɔzɔ ma tönë miya ꞌdeni pa ziye bine kina me mëdï mileki ꞌdeni gbï miya gɔmo ziye. Nï mɔtɔ ame kola röyï kilele yi ꞌdeni nï ꞌbëyï nima ꞌdeni rɔ bɔ ꞌdɔ toꞌdɔ köꞌdu kiꞌdi ꞌba Yudayi pili kinza tola ma kɔtɔ mo.
4Kpe ame ga koꞌdɔkɔke tëdï rɔ ma laka kɔmɔ Bɔkoꞌba gɔ ndɔbɔ ꞌbe ꞌba toꞌdɔ köꞌdu kiꞌdi ne, onyeke rɔye ꞌdeni yaga di rɔ Kurïsïtö. Kina lende këyï ꞌba Bɔkoꞌba inza kpe rɔ ɔtɔ ziye. 5Ne ma ꞌbeze mï tiꞌdi dɔ gɔ lende ꞌba Kurïsïtö na me Nyï Kɔtɔ Laka kiꞌdi ze ꞌdeni ti kɔmɔ kiꞌdi ꞌdɔ dëdï rɔ ma laka kɔmɔ Bɔkoꞌba. 6Römöyï ma di zize ze ame ga ꞌdeni rɔ akɔtɔ ti Yësu Kurïsïtö ne ya ma kinza kilele naga nima gbï kɔzɔ ma kilele ꞌdeni naga nima tara. A ma rɔ dɔ kiteli zize na rɔ tiꞌdi dɔ gɔ lende ꞌba Yësu ame kina kodɔꞌbɔ ze ꞌdeni mï akɔꞌɔ ne.
7Tönë bine olomake ŋgï rɔ toꞌdɔ lende ꞌba Kurïsïtö rɔ ma laka ne waꞌdi na kömö ꞌböwu leꞌjete koꞌjɔŋɔ ye di bi toꞌdɔ lende laka ꞌba Bɔkoꞌba? 8Inza rɔ bo Bɔkoꞌba mo na koꞌjɔŋɔ ye di bi toꞌdɔ mo römöyï bo na tönë kïdëkï ye yïmo mɔlo bine ne. 9Tine ame ëdï ꞌdeni kɔzɔ lende mumë ma tönë kiya te, “Laŋga titiyi pele iꞌdi ruzu löbu ŋgï köꞌbu.” 10Ne ze ma ze tiye ꞌdeni rɔ akɔtɔ mï ŋere Yësu Kurïsïtö kina me kiꞌdi ma ꞌdeni ti mï këddï gɔye kinza komerike lende mɔtɔ kpe ꞌböwu ꞌberi rɔma. Bɔtɔ nima këdï kïlïkö dɔye ne Bɔkoꞌba ti kodɔ karama dɔmo ɔdɔ bo këdï pele rɔ yë tɔ ne.
11Ne ma ꞌbama löndö ma ga, ma mëdï möꞌbö ra nduwë tuwöwö mo miya te koꞌdɔ dölëtï ꞌba akilele dëne ti Yudayi ni këdï koꞌdɔ közï kasi gba zö kodɔ gomɔ rɔma gɔ waꞌdi? Ma këdï ra tara dëne tutötï Yësu nime mëdï muwöwö zïnnï ne lïjë inza gba kilagi. 12Ne ꞌbënnï lïjë bɔtɔ bɔ këdï kososo ye ꞌdɔ kilele ye naga nima ma laka mo gbɔ zïnnï dëne ꞌdɔ lïjë könyö ti lende ꞌbënnï nima ŋbö kore lïjë timo yaga rɔ kpëzö.
13Ne kpe ma ꞌbeye löndö ma ga, Bɔkoꞌba ïdëkï ye ꞌdeni mï dɔ ŋgölö. Ne kinza kiꞌdike dɔ ŋgölö ꞌbe nime dë kïndëndë ye kebeke toꞌdɔ akoꞌdɔkɔ ꞌba yida rɔ. Zize ŋge tëdï ti akɔꞌɔ gbï ti kɔnyi rɔ gɔ rɔze. 14Römöyï köꞌdu kiꞌdi pili ꞌba Bɔkoꞌba na me kotɔtɔ kpënnï ꞌdeni kɔrɔ dɔmo tara, ame kiya te, “Ɔꞌɔ bilaka lesi lëpï yï mɔtɔ gbï kɔzɔ ame kɔꞌɔ yida röyï ne tara.” 15Ne ɔdɔ kebeke za togba görö dɔ kuruku tonyo lëpï ye ga tirica mo, oŋgɔke rɔye laka ëdï kari ꞌdeni tiye tïyënyë ye.
Nyï Kɔtɔ Laka Ni Ti Akoꞌdɔkɔ ꞌBa Yida Rɔ
16Kina me mëdï miya ziye, olomake ti Nyï Kɔtɔ Laka kinza kujëke dɔ akoꞌdɔkɔ ꞌba yida rɔ ra 17römöyï lïjë rɔ bɔ ya ti akoꞌdɔkɔ ꞌba Nyï Kɔtɔ Laka. Kina Nyï Kɔtɔ Laka rɔ ya tïnnï kinza koꞌdɔke dë ŋge rɔ akoꞌdɔkɔ ꞌbe ga. 18Ɔdɔ köꞌböke ŋge ti toꞌdɔ ndɔbɔ ꞌba Nyï Kɔtɔ Laka inzake kpe rɔ atɔli zi köꞌdu kiꞌdi.
19Dikalike ꞌdeni laka ndɔbɔ koꞌdɔ ꞌba akoꞌdɔkɔ ꞌba yida rɔ na rɔ yërï ni ti lende koꞌdɔ dɔ rumö ni kinza rɔ kaya 20-21ti kpa kulömu zi akoro ni ti tata ti ndoꞌji ti lamo ti mï kombi ti ꞌdïrï ti mï kututu. Kina gbï ma këdï koꞌde rɔ koza toloma rɔ bɔ ya ti mï kata tuwë layi rɔ dɔ rumö gɔ kupö wa yaga ꞌdɔ kiꞌdi kebe toꞌdɔ wa ma kënyë naga. Miya ꞌdeni tönë ziye bine kina me gbï mëdï mileki miya gɔmo ziye, lïjë ame ga këdï koꞌdɔ wa naga nime tɔdɔ zïnnï mï ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba inza du te.
22Tine ndɔbɔ ꞌba akoꞌdɔkɔ ame rɔ ꞌba Nyï Kɔtɔ Laka ne na rɔ akɔꞌɔ ni ti lɔŋɔ ti mï këyï ti loma liya ti lende këyï ti lende laka ti mï këddï 23ti lende liya gbï ti togbɔ dɔ yida rɔ. Wa naga nime pili köꞌdu kiꞌdi mɔtɔ inza ame kota gɔmo. 24Lïjë ame ga rɔ ꞌba Kurïsïtö ne upö akoꞌdɔkɔ ma mɔlo ame rɔ ꞌba yida rɔ ne ꞌdeni pili yaga ti dɔ gege mo ga. 25Nyï Kɔtɔ Laka na kiꞌdi dïdï ꞌdeni zize kina loma ze ga köꞌbö ti ŋburu gɔ ndɔbɔ abo. 26Kinza döꞌböke dë kpe tubötö rɔze ala toma kpa lëpï ze ga gɔ kënyï rɔ ꞌdïrï kina kinza doꞌdɔke mï kombi dë gbï kpe.
6Tɔmɔ Lëpï Di Mï Lende Kënyë
1Löndö ma ga, ɔdɔ lëpï yï mɔtɔ kilaka mï lende kënyë kpe ame ga ti tigɔ ꞌba Nyï Kɔtɔ Laka ne otɔke bo liya yaga kodɔrɔke bo gɔ kɔri ma laka. Tine oŋgɔke rɔye laka kinza kilakake ra gbï mï lende kënyë. 2Kpe pili ombike gomɔ ꞌba lëpï ye ga, toꞌdɔ mo te na rɔ toꞌdɔ köꞌdu kiꞌdi ꞌba Kurïsïtö ko kari dɔ ꞌbö mo. 3Römöyï ze bilaka lesi pili rɔ a sari. Ne ɔdɔ nï mɔtɔ kebe tudölï lëpï yï ga koꞌdɔ röyï rɔ wa löbu, uꞌbölu röyï ꞌdeni.
4Nï mɔtɔ omeri ndɔbɔ koꞌdɔ ꞌbï tɔma. Ne ɔdɔ këdï laka oloma ti, ti lɔŋɔ kinza dɔ kombi tudölï lëpï yï ga. 5Römöyï nï mɔtɔ nï na këddï kombi akoꞌdɔ ꞌbï.
6Tine nï ame këdï kiyandi yi ti lende ꞌba Bɔkoꞌba ne ozake mï ëꞌbï ga kpe ti bɔ kɔmɔ kiyandi ꞌbï nima.
7Kinza kuꞌbölu röyï dë. Bɔtɔ mɔtɔ ɔꞌbɔ dë toꞌdɔ kɔmɔ kandi zi Bɔkoꞌba. A nime ëdï kɔzɔ kupö, ɔdɔ kulï mï nyaka kumu gbï te rɔ kïnë mo ne tara. 8Kina gbï tara, nï bɔ ame kulï ꞌbëyï rɔ kupö ꞌba lende kënyë ne ti kumu ꞌdeni dayi rɔ tölë. Tine bɔ ame kulï ꞌbënï rɔ kupö koꞌdɔ ꞌba Nyï Kɔtɔ Laka ne ti kumu ꞌbënï ꞌdeni ŋgï dayi rɔ dïdï ma ŋburuŋburu. 9Kina ti, dotoke nduwë toꞌdɔ lende laka kinza dasike dë di rɔmo römöyï ɔdɔ dönyöke nduwë gɔmo toꞌdɔ mo ti dumuke ꞌdeni ŋgï rɔ a ma laka mï kpa dɔlili mo. 10Kina kɔzɔ ame dëdïke ꞌdeni ti gɔ kele zize toꞌdɔ lende laka zi bilaka ma laki ma dɔ kiteli mo zize toꞌdɔ lende laka zi lëpï ze ga ame kiꞌdi dönnï ꞌdeni gɔ lende ꞌba Yësu ne.
Ndose Ma Ŋburuŋburu
11Ma na me mëdï mugu lende naga nime ziye ti közö. Oŋgɔke akugu ꞌjɔ ŋgurögbö ma naga nime.
12Ti miya ziye, lïjë laki naga nime këdï kutörï ꞌdɔ toꞌdɔ dölëtï ꞌba akilele ziye ne lïjë oꞌdɔkɔ tïlëbë rönnï rɔ bɔ toꞌdɔ dölëtï ꞌba bilaka lesi. Lïjë oꞌdɔkɔ dë kinza bilaka kodɔ gomɔ ra rönnï gɔ lende ꞌba tölë ꞌba Yësu. 13Ne pele lïjë ma kilele mo tɔ naga nima oro köꞌdu kiꞌdi ꞌba Bɔkoꞌba dë gbï yɔ. Kina lïjë këdï kiteri gbï ꞌdɔ kilele ye gɔ lïjë kïlëbë rönnï dɔye gɔ dölëtï ma koꞌdɔ rɔye.
14Ne ma ꞌbama moꞌdɔkɔ dë tïlëbï ti ɔtɔ, tölë ꞌba ŋere Yësu Kurïsïtö ame kutötï dɔ ŋgërï ne na ŋge rɔ a ma ꞌdɔ mïlëbï timo. Römöyï ti tölë abo wa pili ꞌba dɔliŋɔ nime ꞌdeni rɔ töku zö kina gbagba ma ꞌdeni gbï rɔ töku zi dɔliŋɔ. 15Lende ꞌba tilele rɔ ala kilele dë pele nima inza rɔ a kembe. Wa ma rɔ dɔ kiteli mo ze ꞌdeni ꞌböwu leꞌjete rɔ wa laꞌja. 16Ee, lende këyï ti mï këyï koloma tïnnï lïjë ame ga koro lende nime kindaꞌba kitigɔ ne. Lïjë na rɔ ma laka rɔ ꞌba Bɔkoꞌba.
17Ŋburuŋburu ꞌba lende ma na me, kinza bɔtɔ kodɔ gomɔ dë kpe rɔma römöyï kpa mbero naga nime rɔma ne ileme ma ꞌdeni rɔ atɔli ꞌba Kurïsïtö.
18Lende këyï ꞌba Yësu Kurïsïtö ŋere ze koloma tiye pili löndö ma ga. Amini.