NDƆBƆ ꞌBA BƆ LAJA
ꞌBa Kurïsïtö Ga
11Zïyï Tewopilo, lende ma tönë ga mugu mï buku ma dɔndende tönë ne, kina rɔ lende ꞌba wa ame ga Yësu kisaki toꞌdɔ mo gbï ti wa ame ga pili bo kisaki tiyandi bilaka timo 2ŋbö kömö mï kada ame Bɔkoꞌba kogba bo kari mïtɔrɔ ne. Gba kinza bo kari dë mïtɔrɔ bo oloma ꞌdeni rɔ tose gɔmo zïnnï bɔ laja abo ga ame bo kigeli ꞌdeni mɔlo ne ti tigɔ ꞌba Nyï Kɔtɔ Laka. 3Bo oloma ꞌdeni töꞌdö mo dɔ ꞌbutë sowɔ di pötö tölë abo bi tileme rɔ bo zïnnï nduwënduwë ꞌdɔ kiꞌdi lïjë kikali ŋgï rɔ ma laka bo ïdïdï ꞌdeni. Lïjë oꞌja bo ꞌdeni, kina bo oloma ꞌdeni gbï rɔ tilende zïnnï gɔ lende ꞌba ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba. 4Mï kada ma dɔ kɔtɔ mɔtɔ koꞌja bo këdï tïnnï, bo ose ꞌdeni zïnnï, bo iya te, “Kinza kënyïke dë di mï Yerosalema bine. Olomake bine koda dɔ wa tönë ꞌbu ma kiya tiꞌdi mo ziye kina gbï tönë miya lende mo ziye ne. 5Kɔzɔ ma Yowani koꞌdɔ bapatisi ꞌdeni tönë bine dɔ bilaka ti mini ne, ti kobapatisi ye ꞌdeni ti Nyï Kɔtɔ Laka gïrï naga nime.”
Tileki ꞌBa Yësu Mïtɔrɔ
6Kina ɔdɔ bɔ laja ꞌba Yësu ga kotɔtɔ dönnï ꞌdeni gbï mï kada mɔtɔ bi kɔtɔ tine, na lïjë kititi bo, iya te, “Ŋere, ti kileki dɔliŋɔ ze ꞌba Yisarele nime gïrï naga nime mï kɔmɔ közïze ya?”
7Bo iya te, “ꞌBu ma na ŋge kɔtɔ ti közï kakpa ꞌba ꞌdɔ toza kada ame wa naga nima këdï koꞌdɔ rönnï yïmo ne. Lende ma ꞌdɔ kikalike na dë. 8Ne Nyï Kɔtɔ Laka ꞌba Bɔkoꞌba ti kako ꞌdeni dɔye ꞌdɔ kiꞌdi tigɔ ziye. Kina ti kari kïyëtïke lende ma ꞌdeni ŋgï zi bilaka mï Yerosalema bine gbï kebe mï dɔyayi ꞌba Yudayi pili ti ꞌba Somorona gbï zi bilaka ꞌba dɔyayi pili.”
9Kina ɔdɔ Yësu kote tiya lende naga nime ꞌdeni te tine, Bɔkoꞌba ogba bo ŋgï kari mïtɔrɔ di kɔmɔ bɔ laja abo ga. Kina pɔli kïyölu gɔ bo ŋgï di kömönnï.
10Tine koꞌja lïjë këdï kɔrɔ gba yayi toŋgɔ bi kari mïtɔrɔ di pötö bo yɔ na ya mɔtɔ ga rïyö ti bɔŋgɔ kaŋmi rönnï kɔdɔ ŋgï tuguꞌdu te kɔrɔ ŋgila lïjë. 11Ya naga nima iya te, “Kpe bilaka ꞌba Galilaya, waꞌdi na këddï kɔrɔke kombike kɔmɔye köꞌbö mïtɔrɔ gɔmo? Yësu nime kogba ꞌdeni di ziye këdï kari mïtɔrɔ ne, ti kileki gbï kako dɔliŋɔ nime bine kada mɔtɔ kɔzɔ ame këddï koŋgɔke bo këdï kari ne tara.”
Bɔ Ndɔbɔ Pötö Yuda
12Lende nime oꞌdɔ rönï di dɔ döku ꞌba Bilaya ame mbowa ŋgɔsi ŋgila Yerosalema ne. Kina bɔ laja ꞌba Yësu ga kënyï ŋgï di yayi kileki kari mï gawo ꞌba Yerosalema, 13lïjë kari mï rö tɔrɔ ꞌbënnï ame lïjë këdï koloma yïmo ne. Lïjë mo ga na rɔ Pïtörö ni ti Yowani ti Yakoba ti Andareya ti Pïlïpö ti Tɔma ti Batolimayo ti Matayo ti Yakoba ꞌba Alapayo ti Simona bɔ koꞌdɔ ya gɔ dɔyayi ꞌbënnï, ti Yuda ꞌba Yakoba. 14Lïjë pili öꞌbö nduwë totɔtɔ dönnï bi toꞌdɔ mötu ti ꞌja mɔtɔ ga ti Mariya ma ꞌba Yësu ni ti löndö ꞌba Yësu ga.
15Kina ɔdɔ lïjë ame ga kiꞌdi dönnï ꞌdeni gɔ lende ꞌba Yësu ne kënyï kotɔtɔ dönnï pili bi kɔtɔ tine, lïjë ëdï ꞌdeni ŋbö kɔzɔ kuluku rïyö kɔdɔ dɔmo ꞌbutë rïyö (120) tara. Kina Pïtörö kënyï tɔrɔ tilende zïnnï, bo iya te, 16“Löndö ma ga, Bɔkoꞌba oꞌdɔkɔ ꞌdeni ꞌdɔ lende tönë ga kugu mɔlo mï buku abo ne koꞌdɔ rönnï. Nyï Kɔtɔ Laka iꞌdi Dawidi ꞌdeni kiya lende tönë ga mɔlo bine gɔ lende ꞌba wa ame ꞌdɔ koꞌdɔ rönï zi Yuda ame koꞌde bɔ kako kindaꞌba Yësu ne. 17Yuda gbï rɔ lëpï ze ma kɔtɔ mɔtɔ ame Yësu kigeli ꞌdɔ koꞌdɔ ndɔbɔ nime kɔtɔ tize.”
18Pïtörö iya lende nime te römöyï mï kada nima Yuda koꞌja gïrïsï ti lende kënyë koꞌdɔ abo nima ne, bo ari kugö nyaka mɔtɔ timo kina bo kari kölë ŋgï yayi. Kina bo kilaꞌba ŋgï bërï, mï bo kapi, wa ꞌba mï bo ga kɔlɔ pili yaga. 19Bilaka ame ga pili koloma Yerosalema ne uwö lende ꞌba tölë ꞌba Yuda nima kina lïjë kiꞌdi möyï nyaka nime ŋgï rɔ “Akele Dama” rɔ kpënnï. ꞌJɔ ꞌba lende mo tëgë, “Nyaka ꞌba roma.”
20Pïtörö oto nduwë tiya lende nime kari timo, bo iya te, “Lende nime ugu ꞌdeni mɔlo mï buku ꞌba Akïlëlu, iya te, ‘Rö abo ti koloma rɔ ma sari, kinza bɔtɔ mɔtɔ koloma dë kpe yïmo.’ Ugu mɔtɔ ꞌdeni gbï yayi, iya te, ‘Bɔ mɔtɔ ti kindaꞌba ndɔbɔ ꞌba pötö bo.’ 21-22Kina me ma laka mo gɔ doŋgɔke bɔ mɔtɔ ame koꞌja tɔdɔ ꞌba Yësu di mï tölë ne ꞌdɔ këdï rɔ bɔ tïyëtï mo kɔtɔ tize. Bo këdï rɔ bɔ ame mɔlo tize mï liŋgere pili ꞌba Yësu ma tönë kisaki di mï kada ma Yowani koꞌdɔ bapatisi dɔ Yësu ne ŋbö kömö mï kada ꞌba togba bo kari mïtɔrɔ.”
23Kina bilaka naga nima kotɔtɔ dönnï yayi ne kigeli möyï bilaka ma rïyö mɔtɔ ga ŋgï, Matiyo ni ti Yesepa ame kïdëkï möyï bo mɔtɔ gbï rɔ Yoseto Barasaba ne. 24Kina lïjë kititi Bɔkoꞌba ŋgï gɔ lende mo, lïjë iya te, “Ŋere, nï na kikali dökïꞌdï bilaka pili. Ileme bɔ ame kigeli ꞌdeni di mï löŋgö ya rïyö naga nime, 25ꞌdɔ kindaꞌba ndɔbɔ ꞌba laja nime Yuda kola ꞌdeni bo kari abo mï gɔ bi ame rɔ ꞌba bo ne.”
26Kina lïjë kuꞌdu bödö ꞌba bilaka rïyö naga nima ŋgï. Kina bödö kigeli Matiyo ŋgï, kina bo kodɔꞌbɔ rɔ bo ŋgï ti bɔ laja ma ꞌbutë dɔɔkɔtɔ naga nima.
2Tako ꞌBa Nyï Kɔtɔ Laka
1Kina ɔdɔ kömö ꞌdeni mï kada ꞌba karama ꞌba Penitikɔsi tine, ya ame ga kiꞌdi dönnï ꞌdeni gɔ lende ꞌba Yësu ne otɔtɔ dönnï ꞌdeni pili bi kɔtɔ. 2Kina birɔ kudu ŋgï welo kako di mïtɔrɔ kɔzɔ birɔ lili ma kembe naga tara kudu ŋgï pili kote mï rö nima lïjë këdï yïmo ne. 3Tine na lïjë koꞌja a mɔtɔ ga ŋgï kɔzɔ dɔndeꞌde paꞌdo köbö tara koza rönnï ꞌdeni koloma pili dönnï rɔ kɔtɔkɔtɔ. 4Kina lïjë ŋgï pili lɔ ti Nyï Kɔtɔ Laka kiꞌdi lïjë pili rɔ kɔtɔkɔtɔ kebe ŋgï tilende rɔ kpa löwö.
5Yudayi ma konzi mɔtɔ ga ame kako di mï dɔliŋɔ mɔtɔ ga ne ëdï mï Yerosalema yayi bi toꞌdɔ mötu zi Bɔkoꞌba. 6Kina ɔdɔ lïjë kuwö birɔ nima ꞌdeni tine, lïjë otɔtɔ rönnï ŋgï rɔ tïndï kari toŋgɔ mo. Lïjë pili ari kuwö bɔ kiꞌdi dönnï gɔ lende ꞌba Yësu naga nima këdï kilende kpënnï ga ame pili rɔ gege ne. 7Kina kigayi lïjë kotɔ ŋgï rɔ gönnï. Lïjë iya te, “Lende waꞌdi mo ga na te? Bilaka naga nime këdï kilende ne lïjë pili rɔ bilaka ꞌba Galilaya. 8Ne rɔ ma totondo mo ga na duwö lïjë za ꞌböwu këdï kilende rɔ kpa bilaka ꞌba dɔliŋɔ ze ga ame pili rɔ ꞌberiꞌberi ne? 9Ze di Parotiya di Mada di Elama. Ya mɔtɔ ga di mï löŋgö ze nime bine di mï bilaka ꞌba Mesopotamiya, ya mɔtɔ ga di Yudayi, ya mɔtɔ ga di Kapadokiya, di Pɔnito, di Asiya, 10di Parugïya, di Pambulïya, di Ezipeto, ya mɔtɔ ga di dɔ kapa Libiya ame ŋgɔsi ŋgila gawo ꞌba Kurënë ne. Ya mɔtɔ ga di mï löŋgö ze nime bine rɔ Yudayi ame ga këdï koloma Romo ne gbï ti bilaka ꞌba Romo ame ga koro Bɔkoꞌba ꞌdeni ne. 11Ya mɔtɔ ga rɔ bilaka ꞌba Kurëtë, mɔtɔ ga rɔ Arabi. Ze bilaka ꞌba dɔliŋɔ konzi naga nime pili rɔ gege ne, duwö lïjë ŋgï këdï kiya ndɔbɔ löbu ꞌba Bɔkoꞌba nime rɔ kpeze ga.”
12Lende nime igayi tïndï naga nima ŋgï pili kiꞌdi lïjë kebe bi tititi rönnï rɔ gɔ rönnï, lïjë iya te, “Waꞌdi mo ga na te?”
13Tine ya mɔtɔ ga di mï löŋgö tïndï naga nima yayi ögö lïjë, iya te, “Layi na kupö lïjë ꞌdeni.”
Pïtörö Ilende Zi Tïndï
14Kina Pïtörö kënyï ŋgï kɔrɔ tɔrɔ mï löŋgö bɔ laja ma ꞌbutë dɔɔkɔtɔ naga nima tilende zi tïndï naga nima. Bo iya te, “Kpe bilaka ꞌbeze ga ꞌba Yudayi tiye kpe ya ame ga këddï kolomake mï Yerosalema bine ne, uwöke dɔma ꞌdɔ modɔrɔ bïcï lende nime ziye. 15Ya naga nime layi na dë kupö. Gɔ bi na me ëꞌbënï gba te rɔ mï dɔŋbɔ, layi upö bilaka mɔlo kabate yɔ? Inza tara. 16Lende nime ëdï ꞌdeni kɔzɔ köꞌdu tönë Yowele kumë mɔlo bine ne tara. 17Ame kiya te, ‘Bɔkoꞌba iya te, “Mï kada ame ꞌdeni rɔ ŋburuŋburu ꞌba dɔliŋɔ nime ne ti moja Nyï Kɔtɔ Laka ma kako kilaꞌba dɔ bilaka pili. Kole ꞌbe ga kpaki ti yïtötï ꞌbe ga ti kumë lende ma ꞌdeni. Kina ti miꞌdi nyï ꞌdeni koꞌde dɔ yɔbi ꞌbe ga gbï dɔ bulöbu ꞌbe ga. 18Mï kada mo nima ti moja Nyï Kɔtɔ Laka ma kako kilaꞌba dɔ ya ame ga pili këdï koja laja ma ne. Mëdï miꞌdi kilaꞌba dɔ bɔtɔni ni kpaki ti ꞌja ꞌdɔ kiꞌdi lïjë pili kumë lende ma. 19Kina ti miꞌdi sëgë mɔtɔ ga ꞌdeni koꞌdɔ rönnï mïtɔrɔ gbï mï dɔyayi bine. Roma ti këdï ꞌdeni ti paꞌdo ti kötu ame këdï kanyo kɔzɔ kötu ꞌba lïndï tara ne. 20Kada ti kuyï rönï ꞌdeni yaga rɔ ma kölu, kina nyepe ti kasi ꞌdeni yaga kɔzɔ roma tara. Wa naga nime ëdï koꞌdɔ rönnï titi dɔgba, kina ꞌjaa kada löbu ma ame mëdï mako yïmo ne këdï kömö. 21Mï kada mo nima yayi lïjë ame ga pili këdï kïdëkï ma ꞌdɔ mokɔnyi lïjë ne, ti mɔmɔ lïjë ꞌdeni ŋgï yaga di mï tölë.”’
22Uwöke dɔma kpe bilaka ꞌbeze ga ꞌba Yisarele. Yësu ꞌba Nazareta na tönë Bɔkoꞌba koja kako ziye. Kina me Bɔkoꞌba iꞌdi bo ꞌdeni koꞌdɔ akileme ma löbu ame ga lende mo kigayi bilaka ne ꞌdɔ kikalike ŋgï oja bo rɔ ma laka. Bo oꞌdɔ wa naga nime ꞌdeni mï löŋgö ye bine kikalike ŋgï rɔ ma laka. 23Ne tine Bɔkoꞌba bo ikali wa ame ga ꞌdɔ koꞌdɔke zi Yësu ne ꞌdeni mɔlo kina me bo kola ye ꞌdeni koꞌdɔke tara. Bo iꞌdi Yësu ꞌdeni közïye kupöke yaga kiꞌdike bɔ lende kënyë kutötï bo yɔki ŋgërï. 24Ne tine Bɔkoꞌba olɔ bo ꞌdeni di mï tɔꞌɔ ꞌba tölë kiꞌdi bo kënyï kɔdɔ yaga di mï tölë, römöyï tölë ikali dë ma ꞌdɔ kaꞌda bo. 25Ëdï ꞌdeni kɔzɔ lende tönë bɔ dɔliŋɔ Dawidi kiya mɔlo bine gɔ lende ꞌba Yësu ne tara. Ame bo kiya te, ‘Moŋgɔ ꞌdeni ŋgï ŋere ma ëdï nduwë tö. Bo ëdï ŋgɔsi dɔŋgila ma, bɔtɔ mɔtɔ inza kpe ma ꞌdɔ koŋbeŋbe ma. 26Ma ꞌdeni ti mï këyï rɔ mbëmbë gɔ köꞌdu mo. Mï lende ma ga mëdï miliya ŋgï ti lɔŋɔ. Ma rɔ yida ꞌba yayi ne mikali ꞌdeni ŋgï a ma kënyë mɔtɔ inza kömö kpe yida rɔma, 27römöyï nï Bɔkoꞌba inza kola ma mï tölë. Inza kola bɔ laja ꞌbï nime kiꞌdi dönï ꞌdeni gɔ lende ꞌbï ne keŋme mï gö. 28Kina me kileme kɔri ꞌba dïdï ꞌdeni zö, ma ꞌdeni ŋgï rɔ lɔŋɔ mëdï miliya gɔ lende mo, römöyï ëddï tö.’
29Löndö ma ga, ma tɔne mëdï miya lende ꞌba ꞌbu ze löbu Dawidi rɔ dɔ ŋgölö ziye. Bo ölë ꞌdeni mɔlo tönë ga bine kusu bo, ne dögö bo na me ꞌbiri gba mï löŋgö ze bine. 30Kina me dikalike ꞌdeni rɔ ma laka lende naga nima bo kiya ne, bo iya ꞌdeni rɔ lende ame bo kumë di zi Bɔkoꞌba. Bo ikali wa ame ga Bɔkoꞌba kulömu ꞌdɔ koꞌdɔ zi bo ne ꞌdeni mɔlo. Bɔkoꞌba ulömu ꞌdeni mɔlo iya te, ‘Ti miꞌdi bilaka ma kɔtɔ mɔtɔ di mï kupö yï ga gɔ këdï gbï rɔ bɔ dɔliŋɔ ma löbu kɔzɔ nï te.’
31Kina me dikalike ꞌdeni lende nima Dawidi kiya te, Bɔkoꞌba inza kola bo mï tölë, kina inza kola bo gbï keŋme mï gö ne, bo ëdï rɔ tiya tɔdɔ ꞌba Kurïsïtö di mï tölë.
32Yësu na Bɔkoꞌba kiꞌdi ꞌdeni kënyï kɔdɔ yaga di mï tölë, kina ze doꞌja bo ꞌdeni gbï ti kɔmɔze. 33Kina me ogba bo ꞌdeni mïtɔrɔ kari koloma dɔ dörï Bɔkoꞌba, kiꞌdi Nyï Kɔtɔ Laka ꞌdeni zi bo kɔzɔ ame tönë kiya lende mo ꞌdeni mɔlo bine ne. Kina me bo kiꞌdi Nyï Kɔtɔ Laka ꞌdeni kilaꞌba dɔze tɔne kɔzɔ ame këddï koŋgɔke kina kuwöke gbï ne tara.
34Dikalike ꞌdeni rɔ ma laka Dawidi na dë kari mïtɔrɔ, römöyï bo iya te, ‘Ŋere Bɔkoꞌba iya zi ŋere ma, tëgë, “Oloma dɔ dörï ma bine 35ꞌdɔ miꞌdi yi kaꞌda bɔ ya ꞌbï ga.”’
36Ne tine kina laka ꞌdɔ kpe bilaka ꞌba Yisarele pili kuwöke lende nime laka. Yësu tönë kutötïke dɔ ŋgërï bine kölë ne, bo na me Bɔkoꞌba kiꞌdi bo ꞌdeni ꞌdɔ këdï rɔ ŋere ꞌba dɔ dɔliŋɔ nime pili gbï rɔ Kurïsïtö ame ꞌdɔ bo koja kako tokɔnyi bilaka abo ga ne.”
Laja ꞌBa Dɔ Kotɔ
37Kina ɔdɔ tïndï naga nima kuwö Pïtörö kiya lende ꞌdeni kɔzɔ a nima tara tine, lïjë ŋgï ti mï kombi rɔ meri gɔ lende mo. Lïjë iya te zi Pïtörö ni, “Löndö ze ga, gɔ doꞌdɔ tondo?”
38Pïtörö iya te, “Otɔke dɔye di mï lende kënyë ꞌbe ga, iꞌdike dodɔ mini ꞌba bapatisi dɔye ꞌdɔ këddïke rɔ ꞌba Yësu Kurïsïtö ga. Kina Bɔkoꞌba ti kola ye ꞌdeni ŋgï gɔ lende kënyë ꞌbe ga bo kiꞌdi Nyï Kɔtɔ Laka abo ziye. 39Römöyï bo iya ꞌdeni mɔlo tiꞌdi mo ziye, gbï zi kupö ye ga, kina gbï zi ya ame ga këdï koloma ŋbö rɔ ma kɔwɔ ne. Lende nime ti këdï ꞌdeni ŋgï pili zi ya ame ga ŋere ze Bɔkoꞌba kïdëkï ꞌdeni ne.”
40Kina Pïtörö kiya lende ma konzi mɔtɔ ga ŋgï gbï zïnnï gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba. Bo ileki kiya zïnnï bo iya te, “Olɔke rɔye yaga di mï löŋgö bɔ lende kënyë ꞌba dɔliŋɔ nime.”
41Ya ma konzi mɔtɔ ga di mï löŋgö tïndï naga nima uwö lende nime kina lïjë kiꞌdi ŋgï kodɔ mini ꞌba bapatisi dönnï. Mï kada nima yayi bilaka ma konzi kɔzɔ kuluku ꞌbutë bi modɔɔkɔtɔ (3000) tara iꞌdi dönnï ꞌdeni gɔ lende ꞌba Yësu. Kina lïjë kodɔꞌbɔ rönnï ŋgï ti ya ma mɔlo naga nima. 42Kina bɔ laja ꞌba Yësu ga koloma ŋgï rɔ tiyandi lïjë. Kina lïjë köꞌbö ŋgï nduwë bi todɔꞌbɔ dönnï bi kɔtɔ tonyo akonyo ti toꞌdɔ mötu zi Bɔkoꞌba.
Loma ꞌBa Bɔ Kiꞌdi Dönnï Gɔ Lende ꞌBa Yësu
43Mï kada naga nima yayi Bɔkoꞌba iꞌdi bɔ laja ꞌba Yësu ga ꞌdeni koloma rɔ toꞌdɔ wa ma konzi mɔtɔ ga ame lende mo kigayi bilaka ne. Kina bilaka ma laki ŋgï pili rɔ ma kere lïjë. 44Kina lïjë ya ame ga pili kiꞌdi dönnï ꞌdeni gɔ lende ꞌba Yësu ne köꞌbö ŋgï nduwë todɔꞌbɔ dönnï bi kɔtɔ tokɔnyi rönnï rɔ gɔ rönnï ti wa ame ga pili lïjë këdï timo ne. 45Lïjë ugö wa ꞌbënnï mɔtɔ ga mökö koza gïrïsï mo ga zi ya ame ga këdï rɔ leri mo ne ꞌdɔ kiꞌdi lïjë pili koꞌja wa ame ga leri mo koꞌdɔ lïjë ne. 46Kina lïjë köꞌbö ŋgï nduwë rɔ totɔtɔ dönnï rɔ gɔ bi këzë pili mï reki ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba gbï bi tonyo akonyo bi kɔtɔ mï liŋɔ ꞌbënnï ga ti lɔŋɔ rɔ dɔ ŋgölö. 47Kina lïjë koloma ŋgï rɔ toꞌdɔ yëëꞌdï zi Bɔkoꞌba. Bilaka ma laki pili oloma ꞌdeni ŋgï rɔ tiya lende ꞌbënnï rɔ ma laka. Kina rɔ kɔmɔ lëndö Bɔkoꞌba kiꞌdi ya ame ga bo këdï kokɔnyi ne köꞌbö ŋgï nduwë todɔꞌbɔ rönnï tïnnï.
3Gɔ Kotɔ
1Mï kada ma dɔ kɔtɔ mɔtɔ Pïtörö ni ti Yowani ënyï mï kɔmɔ kada kari mï reki ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba mï saa ꞌba mötu. 2Kina ɔdɔ lïjë kari kömö ꞌdeni kpa reki ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba ame kïdëkï möyï mo rɔ Kpa Reki ma Kele ne tine, dönnï ondɔsɔ ŋgï ti ya mɔtɔ ga këdï kombi bɔ mɔtɔ ame ndïmo keŋme ꞌdeni rɔ kilawo kpaki rïyö mɔlo di bi töyö mo ne. Bɔ nima, ëdï kombi bo nduwë mɔlomɔlo tara kiꞌdi bo koloma kpa reki nima bi tokpasi gïrïsï di zi bilaka ame ga këdï kari mï reki ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba ne. 3Kina ɔdɔ bo koŋgɔ Pïtörö ni ꞌdeni këdï koꞌdɔ tɔdɔ mï reki nima tine, bo okpasi gïrïsï ŋgï di zïnnï. 4Kina lïjë kɔrɔ ŋgï bi tidayi bɔ nima. Pïtörö iya te, “Oŋgɔ bi te dɔze yöyï.”
5Kina bɔ tönë kombi kömönï ŋgï tɔrɔ toŋgɔ Pïtörö ni. Bo omeri ꞌba bo tëgë mɔtɔga lïjë ti këdï kiꞌdi gïrïsï zi bo. 6Ne tine Pïtörö ileki kiya te, “Minza ti gïrïsï. Ne wa ame mëdï timo ne ti miꞌdi zïyï. Milende zïyï ti közï kakpa ꞌba Yësu Kurïsïtö ꞌba Nazareta, Ënyï tɔrɔ kiliŋgere.”
7Kina bo kindaꞌba közï bɔ tönë ma dörï ŋgï bo kokɔnyi kënyï tɔrɔ. Kina ndïmo ga ti dɔkiliŋbi mo ga kidiŋga ŋgï kitigɔ yaga, bo köpu ŋgï kisaki tiliŋgere. 8Kina bo kɔdɔ ŋgï kɔtɔ ti Pïtörö ni mï reki ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba tiliŋgere nduwë ti töpu tïlëlu Bɔkoꞌba. 9Bilaka ma konzi ame ga yayi ne oꞌja bɔ nima ꞌdeni këdï kiliŋgere ti tïlëlu Bɔkoꞌba. 10Kina lïjë kikali bo ŋgï rɔ bɔ kpasi tönë mɔlo këdï koloma kpa reki yayi tokpasi gïrïsï di zi bilaka ne. Kina lende ꞌba wa nima koꞌdɔ rönnï zi bɔ nima ne kigayi lïjë ŋgï yaga.
Pïtörö Iyandi Wa Mï Reki ꞌBa Rö Löbu
11Bɔ nima oloma ŋgï koꞌbaꞌba rɔ bo ŋgila Pïtörö ni ti Yowani di mï dëdë ame kïdëkï möyï mo rɔ Dëdë ꞌba Ŋere Solomo ne yayi. Kina ɔdɔ bilaka naga nima koꞌja ꞌdeni tara na lïjë kiriŋa ŋgï kotɔtɔ rönnï ŋgila ya naga nima yayi römöyï lende mo igayi lïjë ꞌdeni. 12Kina ɔdɔ Pïtörö koŋgɔ tïndï naga nima ꞌdeni këdï kidayi lïjë tara tine, bo iya te, “Kpe bilaka ꞌbeze ga ꞌba Yisarele, gɔ waꞌdi na kiꞌdike lende nime kigayi ye këddï kidayike ze tara gɔmo? Omerike ꞌbeye iyake te ze na diꞌdi bɔ nime kiliŋgere ti tigɔ ze ala gbï ti tigɔ ꞌba mötu ze? 13Inza tara, ame na rɔ lende ꞌba Yësu bɔ laja ꞌba Bɔkoꞌba ame koloma rɔ toŋgɔ gɔ Abarayama ni ti Yisika ti Yakoba gbï ti ꞌbu ze löbu mɔtɔ ga bine ne. Bɔkoꞌba iꞌdi rɔ löbu ꞌdeni zi Yësu, ne kpe iꞌdike bo ꞌdeni tönë zi turu. Pilato oꞌdɔkɔ pele tope bo yaga, ususuke bo nduwë. 14Bo ame kɔtɔ laka rɔ bɔ koꞌdɔ lende laka ꞌba Bɔkoꞌba ne ebe kususuke zi turu. Ititike za rɔ bɔ ame rɔ bɔ akupö ne na ꞌdɔ kope yaga ziye, 15tine bo ame rɔ bɔ tïdïdï wa ne na kupöke ŋgï yaga. Ne Bɔkoꞌba iꞌdi bo ꞌdeni kënyï kɔdɔ yaga di mï tölë doꞌja kïnë bo ti kɔmɔze. 16Tigɔ ꞌba Yësu na me kileŋo bɔ nime këddï koŋgɔke kikalike gbï ne. Römöyï bo iꞌdi dɔ bo ꞌdeni gɔ lende ꞌba Yësu, kina me kiꞌdi tigɔ ꞌdeni me zi bo di kɔmɔye ꞌdɔ bo kiliŋgere ti.
17Löndö ma ga, wa nima koꞌdɔke kpe ti bulöbu ꞌbe ga zi Yësu ne mikali ꞌdeni oꞌdɔke eꞌbe ŋgï kinza lende kikali mo. 18Ne tine Bɔkoꞌba iꞌdi bɔ kumë lende abo ꞌdeni pili mɔlo kuwöwö lende ꞌba gomɔ ꞌba Kurïsïtö nime. Kina me bo kiꞌdi ꞌdeni koꞌdɔ rönï tara. 19-20Kina ti, otɔke dɔye kilekike zi Bɔkoꞌba ꞌdɔ bo kupupu lende kënyë ꞌbe yaga. Römöyï ꞌdɔ ɔdɔ kada mo kömö ꞌdeni gɔ bo koꞌdɔ yëyï ma laka dɔye bo koja Yësu ame bo kiꞌdi lende mo ꞌdeni mɔlo gɔ këdï rɔ Kurïsïtö ne. 21Bo oꞌdɔkɔ ꞌdɔ Yësu koloma mïtɔrɔ ŋbö kömö mï kada abo ame bo këdï kiꞌdi wa pili ꞌdeni ꞌdɔ këdï rɔ ma laꞌja ne. Bo iꞌdi bɔ kumë lende ni ꞌdeni mɔlo kiya lende naga nime. 22Musa na kiya te, ‘Ŋere ꞌbe Bɔkoꞌba ti kiꞌdi bilaka ma kɔtɔ mɔtɔ ꞌdeni di mï löŋgö ye nima këdï rɔ bɔ kumë lende kɔzɔ ꞌbama. Uwöke lende ame ga pili bo këdï kiya ne, 23römöyï lïjë ame ga pili kuwö dɔ bo dë ne inza kpe rɔ ꞌba Bɔkoꞌba ti kote dönnï pili yaga.’
24Ame na rɔ lende kiya ꞌba Musa. Kina Samölë ni gbï ti bɔ kumë lende mɔtɔ ga ame tönë koloma rɔ tiya laja ꞌba Bɔkoꞌba ne iya lende naga nima ꞌdeni tara gɔ köꞌdu ꞌba mï kada ꞌbeze ma leꞌjete nime. 25Kina me lende ꞌba bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba ma dɔgba tönë ga bine ne iya rönï ꞌdeni gbï gɔ lende ꞌbe. Lömu tönë Bɔkoꞌba koꞌdɔ mɔlo bine ti ꞌbu ye löbu ga ne kina me ꞌdeni gbï tiye. Bo iya te zi Abarayama, ‘Ti kupö yï ga na ti moꞌdɔ yëyï ma laka ŋgï dɔ bilaka pili ꞌba dɔliŋɔ nime.’ 26Kina me mëdï miya ꞌdeni ziye, Yësu na Bɔkoꞌba kigeli ꞌdeni rɔ bɔ laja abo. Kina me bo koja ꞌdeni dɔgba kako ziye ꞌdɔ koꞌdɔ yëyï ma laka dɔye gɔ kiꞌdi ye kolake gɔ lende kënyë ꞌbe ga yaga.”
4Burë Rɔ Pïtörö Ni Ti Yowani
1Koꞌja Pïtörö ni ti Yowani këdï gba rɔ tiya lende nime zi bilaka naga nima kina bɔ akumu mɔtɔ ga kömö ŋgï ti Sadoke mɔtɔ ga ti bɔ dɔ bɔ kanya ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba. 2Lïjë ŋgï rɔ ꞌdïrï gɔ lende nime Pïtörö ni këdï kiyandi bilaka kiya te, Yësu ënyï kɔdɔ ꞌdeni yaga di mï tölë ne, römöyï lende nima ileme ꞌdeni tɔdɔ ꞌba töku di mï tölë ëdï rɔ ma laka. 3Kina lïjë kindaꞌba Pïtörö ni ŋgï koto kari kiꞌdi köꞌdö mï maboso römöyï gɔ bi ꞌdeni rɔ mï dɔkɔpiyari.
4Bilaka ma konzi ame ga kuwö lende kiya ꞌba Pïtörö ni nima ne iꞌdi dönnï ꞌdeni gɔ lende ꞌba Yësu. Kina ya ma kiꞌdi dönnï gɔ lende ꞌba Yësu kodɔꞌbɔ rönnï ŋgï pili kuluku ꞌbutë bi ꞌbutë (5000).
5Mï bi këzë ma di gɔmo na löbu ꞌba Yudayi ni kotɔtɔ kpënnï ŋgï mï Yerosalema ti bɔ kɔmɔ kiyandi ꞌbënnï ga. 6Ana ma tönë rɔ bɔ dɔ bɔ akumu ꞌba Bɔkoꞌba ne ëdï gbï mï löŋgö lïjë yayi ti Kayapa ti Yowani ni ti Alesandoro gbï ti bilaka mɔtɔ ga ꞌba Ana. 7Kina lïjë kiꞌdi Pïtörö ni ŋgï kɔrɔ kömönnï yayi. Lïjë iya te, “Kpe, ileŋoke bɔ nime ti waꞌdi? Közï kakpa ꞌba yë na me koꞌdɔke lende nime timo?”
8Pïtörö ŋgï lɔ ti Nyï Kɔtɔ Laka ꞌba Bɔkoꞌba ënyï kileki kiya zïnnï, iya te, “Kpe turu ze ga ti bulöbu ze ga, 9ndɔbɔ laka nime doꞌdɔ dileŋo bɔ rɔkɔꞌɔ nime ne kina me këddï kititike ze gɔmo ne ya? 10Ne oŋgɔ, ti miya ziye pili ti bilaka ꞌba Yisarele. Tigɔ ꞌba Yësu Kurïsïtö ꞌba Nazareta na me kileŋo bɔ nime këdï kɔrɔ mï kada nime tɔne kɔmɔye rɔ bilaka ma laka ne. Utötïke Yësu Kurïsïtö ꞌdeni tönë bine, ne Bɔkoꞌba iꞌdi bo ꞌdeni kënyï kɔdɔ yaga di mï tölë. 11Köꞌdu gɔ lende abo na tönë kugu mï buku ꞌba Bɔkoꞌba kiya te, ‘Döku nime uꞌdu pa mökö, kpe bɔ koꞌba rö ti döku ni ilagike ꞌdeni di rɔmo. Ne leꞌjete bo na ꞌdeni ꞌböwu rɔ döku ma laka rɔ dɔ kiteli mï gbɔndɔ ꞌba rö.’ 12Bo na ŋge kɔtɔ kpökï rɔ bɔ tɔmɔ bilaka di mï tölë römöyï Bɔkoꞌba iꞌdi közï kakpa mo dë zi bɔtɔ mɔtɔ tine ŋge zi bo.”
13Dɔ ŋgölö ꞌba Pïtörö ni ti Yowani igayi bilaka naga nima kotɔtɔ dönnï yayi ne ŋgï, römöyï lïjë ikali ya naga nima rɔ bilaka ma sari, tine uwö lïjë kiya lende ŋgï rɔ dɔ kïtëwu kɔzɔ bɔ kikali waraga tara. Kina lïjë kikali ya naga nima ŋgï rɔ bɔ kösö gɔ Yësu ga. 14Bɔ mo tönë kileŋo ne ëdï gbï kɔrɔ tïnnï yayi kina ŋgï iꞌdi lïjë kikali dë kpe tiya lende ma kënyë mɔtɔ zïnnï. 15Kina lïjë koja Pïtörö ni ŋgï titi yaga di mï löŋgö lïjë yayi. Kina lïjë koloma ŋgï rɔ toꞌdɔ burë mo, 16lïjë iya te, “Waꞌdi ga na gɔ doꞌdɔke zi ya naga nime? Bilaka ame ga pili këdï koloma mï Yerosalema bine ne ikali lende ꞌba gɔ kotɔ nime lïjë koꞌdɔ ne ꞌdeni pili. Kina dinza dikalike gbï tandi gɔmo. 17Ne ma laka mo gɔ diyake zïnnï kinza lïjë kari kiya lende ꞌba Yësu dë kpe zi bɔtɔ ma kɔtɔ mɔtɔ. Kinza bilaka ma konzi mɔtɔ ga kuwö lëbï ꞌba lende nima ra.”
18Kina lïjë kïdëkï Pïtörö ni ŋgï ꞌböwu kako kiya teyi kinza lïjë kari kiya lende ꞌba Yësu dë kpe, kina kinza lïjë kiyandi bilaka dë kpe timo. 19Ne tine Pïtörö ni ti Yowani ënyï kileki dɔmo zïnnï, iya te, “Omerike lende nime te, kpe na gɔ duwö dɔye ala Bɔkoꞌba na gɔ duwö dɔmo? 20Ne ꞌbeze wa ame doꞌja ꞌdeni kina duwö ꞌdeni gbï ne a mɔtɔ ŋgï gɔ dola gɔ tiya mo du te inza.”
21Kina ŋgï bilaka naga nima ikali dë kpe ma ꞌdɔ kodɔ karama dɔ Pïtörö ni römöyï bilaka pili ëdï ꞌdeni ŋgï kïlëlu Bɔkoꞌba gɔ lende ꞌba tileŋo nima kileŋo bɔ nima ne. Tine lïjë ose gɔ lende ꞌbënnï nima nduwë rɔ ma kitigɔ zi Pïtörö ni kina lïjë kope ŋgï. 22Bɔ mo nima kileŋo ne kɔmɔ kɔɔ mo ëdï ꞌdeni kɔzɔ ꞌbutë sowɔ gbï ti dɔmo teyi tara.
Mötu Gɔ Tigɔ
23Kina ɔdɔ kope Pïtörö ni ꞌdeni ti Yowani kɔzɔ a nima tara tine, lïjë ileki ŋgï kari zi lëpï nnï ga kïyëtï gɔ lende naga nima löbu ꞌba bɔ akumu ni ti bulöbu ni kiya zïnnï ne. 24Kina lïjë pili koloma ŋgï rɔ tïlëlu Bɔkoꞌba bi kɔtɔ kiya te, “Ŋere ze, nï na me koꞌba mïtɔrɔ ni ti dɔyayi ti yöpö ni pili ti wa ame ga pili këdï koloma yïmo ne. 25Nï na me kilende ti Nyï Kɔtɔ Laka mï ꞌbu ze löbu Dawidi bɔ laja ꞌbï ame ꞌdɔ kiꞌdi bo kiya te, ‘Gɔ waꞌdi na bɔ löwö ni kënyï ŋgï rɔ ya, kina bilaka kebe ŋgï tususu kpënnï rɔ yawa gɔmo? 26Ŋere ꞌba dɔliŋɔ pili ileŋo rönnï ꞌdeni ndö bi toꞌdɔ ya, kina bɔ dɔliŋɔ ꞌbënnï ga kotɔtɔ rönnï ŋgï tususu kpënnï rɔ ŋere Bɔkoꞌba gbï rɔ Kurïsïtö abo ame bo koja kako dɔliŋɔ nime bine ne.’ 27Kina me lende tönë ga Dawidi kiya ne oꞌdɔ rönnï ꞌdeni ŋgï tara. Ŋere Erode ni ti bɔ dɔliŋɔ Pɔnitiyo Pilato ususu kpënnï ꞌdeni tönë di mï gawo nime bine ti bɔ löwö ni ti bilaka ꞌba Yisarele rɔ Yësu ame rɔ bɔ laja ꞌbï koja kako dɔliŋɔ nime bine ne. 28Lïjë ususu kpënnï ꞌdeni ꞌdɔ toꞌdɔ wa tönë ga kiya te ëdï koꞌdɔ rönnï ne. Iya ꞌdeni te wa naga nime ëdï koꞌdɔ rönnï römöyï akoꞌdɔkɔ ꞌbï na kina ëddï gbï ti tigɔ mo.
29Ŋere Bɔkoꞌba ze, uwö kpa kose ꞌba bulöbu naga nime kose kpënnï rɔze ne. Ze bɔ laja ꞌbï ga na, iꞌdi tigɔ zize gɔ duwöwö lende ꞌbï rɔ dɔ ŋgölö zi bilaka. 30Ileme tigɔ ꞌbï zi bilaka ti tiꞌdi ze dileŋo bɔ rɔkɔꞌɔ. Kina iꞌdi ze ti doꞌdɔ gɔ kotɔ ame ga lende mo kigayi bilaka ne ti közï kakpa ꞌba bɔ laja ꞌbï Yësu.”
31Kina ɔdɔ lïjë kote tititi Bɔkoꞌba ꞌdeni kɔzɔ a nima yɔ, kina gɔ bi nima kiyaya rönï ŋgï kɔzɔ kïzïkïzï tara. Kina lïjë ŋgï pili lɔ ti Nyï Kɔtɔ Laka kiꞌdi lïjë ŋgï bi tiya lende ꞌba Bɔkoꞌba zi bilaka rɔ dɔ ŋgölö.
Kɔnyi ꞌBa Bɔ Kiꞌdi Dönnï Gɔ Lende ꞌBa Yësu
32Mï kada naga nima yayi bɔ kiꞌdi dönnï gɔ lende ꞌba Yësu ga oloma ŋgï pili ti meri kɔtɔ gbï ti dökïꞌdï kɔtɔ. Bɔ mɔtɔ iya dë te, “Ama naga nime wa ꞌba gbagba ma na.” Tine lïjë pili oloma ga ŋgï tokɔnyi rönnï ti wa ame ga lïjë këdï timo ne. 33Bɔ laja ꞌba Yësu ga öꞌbö ŋgï ŋburu ti tigɔ bi tuwöwö tɔdɔ ꞌba Yësu yaga di mï tölë. Kina Bɔkoꞌba köꞌbö ŋgï nduwë toꞌdɔ yëyï dönnï rɔ mbëmbë. 34-35Ya mɔtɔ ga ame di mï löŋgö lïjë yayi këdï ti nyaka ni ti rö rɔ ma konzi ne, ari kugö mɔtɔ ga ŋgï mökö koꞌde gïrïsï mo ga kako zi bɔ laja. Kina koza ŋgï kɔzɔ ame lïjë këdï rɔ leri mo ne tara. Bɔtɔ mɔtɔ inza kpe rɔ leri ꞌba wa mɔtɔ di mï löŋgö lïjë nima yayi.
36Bɔ mɔtɔ rɔ Yesepa oꞌdɔ gbï tara. Bo di mï kupö bilaka ꞌba Lëwë, öyö bo mï dɔyayi ꞌba Kupurïyö. Bɔ laja ꞌba Yësu ga iꞌdi möyï bo rɔ Baranaba ame ꞌjɔ ꞌba lende mo tëgë, “Bɔ tocɔ mï këddï.” 37Bo ugö nyaka abo mɔtɔ mökö bo koꞌde gïrïsï mo ŋgï kiꞌdi zi bɔ laja.
5Ananiya Ni Ti Sapira
1-2Bɔ mɔtɔ kïdëkï möyï mo rɔ Ananiya lïjë ti ꞌja abo Sapira, lïjë ugö nyaka ꞌbënnï mɔtɔ mökö kina bo kogba gïrïsï mo ŋgï rɔ ëꞌbënnï kɔsɔ ma ndö te na ŋge bo koꞌde kiꞌdi zi bɔ laja. ꞌJa abo Sapira ikali gɔ lende nima gbï. 3Pïtörö iya te, “Ananiya, gɔ waꞌdi na kiꞌdi Satani kaꞌda yi kiꞌdi yi kebe kunzö bëtï zi Nyï Kɔtɔ Laka ꞌba Bɔkoꞌba gɔ lende ꞌba gïrïsï nima kogba ꞌdeni rɔ ëꞌbï ne gɔmo? 4Nyaka rɔ nyaka ꞌbï, kina me kugö mökö gïrïsï mo gbï rɔ ëꞌbï. Ne gɔ waꞌdi na kebe komeri toꞌdɔ lende nima tara gɔmo? Bëtï nime oꞌdɔ dë zi bilaka, ne Bɔkoꞌba na me ꞌdeni koꞌdɔ bëtï teyi.”
5Kina Ananiya kuwö lende nime Pïtörö kiya ne yɔ, na bo kilaꞌba ŋgï bërï rɔ töku. Bilaka ame ga kuwö lende ꞌba tölë abo nima ne ŋgï pili rɔ tikere. 6Kina yɔbi ndende mɔtɔ ga kako kolo töku bo ŋgï mï bɔŋgɔ kombi kari kusu.
7Tëgë me mbowa kɔzɔ saa mota tara di pötö mo na ꞌja mo kömö ŋgï. Lɔko ikali dë te mëꞌdë nï ölë ꞌdeni. 8Pïtörö ititi lɔko, iya te, “Iya zö rɔ ma laka gïrïsï ꞌba nyaka nime kugöke ne gɔ rɔmo na ŋge me ne?”
Lɔko iya te, “Yëë, kina ma pili ne.”
9Pïtörö iya te, “Gɔ waꞌdi na kpe ti mëꞌdë yï kususuke kpeye bi toꞌdɔ bëtï zi Nyï Kɔtɔ Laka ꞌba Bɔkoꞌba gɔmo? Oŋgɔ bi ꞌdë te, bilaka ame ga kusu mëꞌdë yï ne na me ꞌdë gba këdï kɔrɔ kpadörï. Lïjë ëdï kombi töku yï tɔne gïrï nime kari kusu.”
10Kina lɔko kilaꞌba ŋgï rɔ töku bërï kɔmɔ Pïtörö. Yɔbi ndende tönë ga ako koꞌja lɔko kölë ꞌdeni gbï, kina lïjë kombi töku nï ŋgï yaga kari kusu ŋgila mëꞌdë nï. 11Kina bilaka ꞌba kanisa pili ti ya ame ga kuwö lende mo mï kada nima yayi ne ŋgï pili rɔ tikere gɔ köꞌdu mo.
Gɔ Kotɔ Ma Konzi
12Mï kada naga nima bɔ laja ꞌba Yësu ga oloma ŋgï toꞌdɔ gɔ kotɔ ma konzi ame ga lende mo kigayi bilaka ne yayi. Kina bilaka ame ga pili rɔ ꞌba kanisa ne köꞌbö ŋgï nduwë bi totɔtɔ dönnï mï dëdë ꞌba ŋere Solomo ame mï reki ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba ne. 13Ya ame ga kiꞌdi dönnï dë gɔ lende ꞌba Yësu ne ilaŋa rönnï dë tari todɔꞌbɔ dönnï ti ya naga nima. Ne tine bilaka pili öꞌbö ŋgï tiya lende ꞌbënnï rɔ ma laka. 14Kina kiꞌdi bilaka ma konzi mɔtɔ ga bɔtɔni gbï ti ꞌja köꞌbö tiꞌdi dönnï ŋgï gɔ lende ꞌba ŋere Yësu lïjë kodɔꞌbɔ rönnï ti bilaka ꞌba kanisa. 15Kina bilaka koloma ŋgï rɔ tombi bɔ rɔkɔꞌɔ ma konzi koꞌba kpa kɔri dɔ laŋgiri ni ti sora ni ꞌdɔ ɔdɔ kiya te Pïtörö kudö kebe yayi gɔ dɔ mbëlï bo kudö kebe dönnï. 16Bilaka ma konzi ɔlɔ kako di mï dɔliŋɔ ame ga ŋgila Yerosalema yayi ne ti bɔ rɔkɔꞌɔ ma konzi ti bɔ nökï ni koꞌde kako zi Pïtörö ni, kina kileŋo lïjë ŋgï pili.
Gomɔ ꞌBa Bɔ Laja
17Kina bɔ dɔ bɔ akumu ni ti ya ame ga rɔ ꞌba bɔ kïdëkï möyï dɔmo rɔ Sadoke ne ŋgï lɔ ti mï kombi rɔ bɔ laja naga nima. 18Kina lïjë kindaꞌba bɔ laja naga nima ŋgï kiꞌdi mï maboso.
19Kina ɔdɔ kömö ꞌdeni mï korɔndɔ tine, malayika ꞌba Bɔkoꞌba ako ŋgï kurögö kpadörï ꞌba maboso nima yaga, kina koꞌde lïjë ŋgï yaga, iya te, 20“Arike mï reki ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba gɔ kari kiyake kɔri ꞌba dïdï nime zi bilaka.”
21Kina ɔdɔ bɔ laja naga nima kuwö lende nime ꞌdeni te tine, lïjë ënyï ŋgï mï bi këzë mo kari mï reki ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba kisaki ŋgï tiyandi kɔmɔ bilaka.
Mï dɔŋbɔ mo nima na bɔ dɔ bɔ akumu ni ti bilaka abo ga kïdëkï bilaka ma löbu ꞌba Yudayi ŋgï pili kotɔtɔ rönnï mï gɔ bi ꞌba tiya burë. Kina lïjë koja bɔ kanya ŋgï ꞌdɔ koꞌde bɔ koja laja naga nima kako zïnnï di mï maboso. 22Kina ɔdɔ bɔ kanya naga nima kari kömö yayi tine, lïjë oꞌja bɔ laja tönë ga inza kpe mï maboso yayi. Lïjë ileki kako kiya lende mo zi bilaka löbu naga nima, tëgë, 23“Dari doꞌja kpadörï ꞌba maboso laka rɔ ma kopi teyi ti bɔ kanya bɔ koda bi mo ga këdï kɔrɔ kpamo yayi. Tine dopi kpamo yaga dɔdɔ rö yayi doꞌja lïjë dë du te.”
24Kina ɔdɔ bɔ dɔ bɔ kanya ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba ni ti löbu ꞌba bɔ akumu ni kuwö lende nima ꞌdeni tara tine, lende mo ïlïkö ŋgï dönnï. Lïjë ikali dë waꞌdi na koꞌdɔ rönï zi ya naga nima. 25Tine bɔ mɔtɔ ako kiya zïnnï, tëgë, “Ya tönë ga kiꞌdike mï maboso ne lïjë ëdï mï reki ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba ꞌdë yayi bi tiyandi bilaka.”
26Kina bɔ dɔ bɔ kanya nima kënyï ŋgï ti bɔ kanya abo ga kari gɔ bɔ laja tönë ga. Ne tine lïjë ïtïŋï ya naga nima dë rɔ ya, römöyï lïjë ere kinza bilaka naga nima yayi ne kënyï ra rɔ ya tïnnï tuꞌdu lïjë ti döku. 27Lïjë oꞌde bɔ laja naga nima kiꞌdi kɔrɔ kɔmɔ bilaka löbu naga nima mï bi ꞌba burë yayi ne. Bɔ dɔ bɔ akumu nima ënyï kiya zi bɔ laja naga nima bo iya te, 28“Kpe, dota gɔ tiyandi bilaka ti lende ꞌba Yësu nima ꞌdeni tönë mɔlo di ziye bine. Ne ebe kiꞌdike lende ꞌba akiyandi ꞌbe nime ꞌdeni ŋgï leꞌjete kitaꞌba kote mï Yerosalema nime pili. Oꞌdɔkɔke ꞌdeni ŋgï ꞌdɔ ze na dinda rɔ bɔ kupö Yësu.”
29Pïtörö ni ënyï kileki dɔmo zïnnï iya te, “Ma dɔ kiteli mo Bɔkoꞌba na gɔ duwö dɔmo, inza dë rɔ kpe bilaka lesi na gɔ duwö dɔye. 30Bo na rɔ bɔ ame ꞌbu ze löbu ga koro ne. Kina me bo iꞌdi Yësu ꞌdeni gbï kënyï kɔdɔ yaga di mï tölë. Kpe ꞌbeye upöke Yësu ꞌdeni tönë ti tutötï mo dɔ ŋgërï. 31Ne Bɔkoꞌba iꞌdi Yësu ꞌdeni koloma dɔ dörï bo mïtɔrɔ rɔ ŋere gbï rɔ bɔ tɔmɔ wa di mï tölë, ꞌdɔ kiꞌdi bilaka ꞌba Yisarele kotɔ dönnï di mï lende kënyë ꞌbënnï ga gɔ bo kola lïjë. 32Wa naga nime ze doꞌja ꞌdeni ti kɔmɔze, kina me dëdï ꞌdeni rɔ tiya mo zi bilaka. Kina Nyï Kɔtɔ Laka ti kiꞌdi lïjë ꞌdeni ŋgï kikali lende naga nime, römöyï Bɔkoꞌba iꞌdi Nyï Kɔtɔ Laka abo ꞌdeni zi ya ame ga koro bo ne.”
33Lende nime iꞌdi bɔ burë naga nima ŋgï kënyï rɔ ꞌdïrï koꞌdɔkɔ ꞌdɔ tupö ya naga nima. 34Tine bɔ mɔtɔ rɔ Gamalele ënyï tɔrɔ kilende zi bilaka naga nima mï bi ꞌba burë yayi ne. Bo rɔ Parosi ame këdï kiyandi bilaka ti köꞌdu kiꞌdi ꞌba Bɔkoꞌba, kina bilaka ŋgï me rɔ ma koro bo. Bo iꞌdi bɔ kanya koto bɔ laja naga nima titi kari mbowa yaga. 35Kina bo kiya zi bilaka ꞌba burë naga nima bo iya te, “Kpe löndö ma ga bilaka ꞌba Yisarele, omerike dɔye titi gɔ lende nime koꞌdɔkɔke toꞌdɔ mo zi ya naga nime ne. 36Omerike lende ꞌba Tuda ma tönë kënyï koꞌdɔ rɔ bo pa mï dɔyayi nime bine rɔ wa löbu, bilaka kösö kulöwö gɔ bo ŋbö kɔzɔ kuluku modɔɔmota (400) tara ne te. Ne me tönë kupö bo ne waꞌdi na koꞌdɔ rönï? Ya ame ga pili kiꞌdi dönnï gɔ lende abo ne itaꞌba ŋgï kïyëyï rönnï rɔ kɔtɔkɔtɔ lende nima kïlïkö ŋgï yaga rɔ yawa. 37Di pötö mo Yuda di Galilaya ënyï gbï mï kada ma tönë këdï kugu möyï bilaka ne kiꞌdi bilaka ma konzi mɔtɔ ga kösö gɔ bo. Ne me tönë kupö bo gbï ne waꞌdi na koꞌdɔ rönï? Ya ame ga kiꞌdi dönnï gɔ lende abo ne itaꞌba ŋgï gbï kïyëyï rönnï rɔ kɔtɔkɔtɔ. 38Ne kina me gbï kɔzɔ lende ꞌba ya naga nime kinza koꞌdɔke wa mɔtɔ dë zïnnï. Iꞌdike lïjë kari ëꞌbënnï. Meri ꞌbënnï ti ndɔbɔ ꞌbënnï nima ɔdɔ kiya te këdï rɔ ꞌba bilaka lesi ëdï kote rönï ka gïrï naga nime. 39Ne ɔdɔ kiya te këdï rɔ ꞌba Bɔkoꞌba inza kɔꞌbɔke taꞌda mo. Mɔtɔga ti këddïke eꞌbe za rɔ toꞌdɔ ya ti Bɔkoꞌba.”
40Kina bilaka ꞌba burë naga nima pili kɔrɔ ŋgï gɔ lende kiya ꞌba Gamalele nima. Kina lïjë kïdëkï bɔ laja naga nima ŋgï kako kiꞌdi komba ŋge ti korobayi. Lïjë ose gɔmo gbï rɔ ma kitigɔ zïnnï kinza lïjë kari kiya lende ꞌba Yësu dë kpe. Kina lïjë kope bɔ laja naga nima ŋgï kiꞌdi kari. 41Tine bɔ laja naga nima di bi tɔdɔ ꞌbënnï di mï bi ꞌba burë nima lïjë ŋgï lɔ ti lɔŋɔ, römöyï Bɔkoꞌba oza lïjë ꞌdeni laka tombi gomɔ gɔ lende ꞌba Yësu.
42Tine di pötö mo bɔ laja naga nima oloma ŋgï nduwë tiyandi bilaka di mï reki ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba gbï kebe mï liŋɔ. Lïjë öꞌbö ŋgï nduwë tïyëtï mo Yësu na rɔ Kurïsïtö ame Bɔkoꞌba koja kako dɔliŋɔ nime ne.
6Bɔ Kokɔnyi Ndɔbɔ
1Kina ɔdɔ bɔ kösö gɔ Yësu ga konzi ꞌdeni kɔzɔ a nima tara mï kada naga nima yayi tine, ya ame ga mï löŋgö lïjë yayi kilende rɔ kpa Giriki ne ebe ŋgï togba kpënnï ti ya ma kilende ꞌbënnï rɔ kpa Yudayi. Ya ma kilende ꞌbënnï rɔ kpa Giriki naga nima iya te, makuruꞌbë ma ꞌbënnï ga oꞌja a ꞌba kɔnyi ame këdï koza nduwë rɔ gɔ bi këzë pili ne dë. 2Kina bɔ laja ma ꞌbutë dɔmorïyö naga nima kïdëkï bɔ kösö gɔ Yësu ga ŋgï pili kotɔtɔ rönnï bi kɔtɔ. Lïjë iya te, “Ma kele mo na rɔ waꞌdi? Ndɔbɔ ꞌba tuwöwö lende ꞌba Bɔkoꞌba na gɔ dola bërï dari mï ndɔbɔ ꞌba toza a ꞌba kɔnyi zi bilaka? 3Löndö ze ga, ma laka mo oꞌdɔkɔ ziye ꞌdɔ kigelike bilaka mɔtɔ ga modɔmorïyö di mï löŋgö ye bina rɔ ya ame ga kikalike këdï lɔ ti Nyï Kɔtɔ Laka kiꞌdi ꞌdeni kikali lende ne, ꞌdɔ diꞌdike lïjë na këdï rɔ bɔ koŋgɔ gɔ ndɔbɔ nime, 4gɔ ndɔbɔ ꞌbeze këdï ŋge rɔ toꞌdɔ mötu ti tuwöwö lende ꞌba Bɔkoꞌba zi bilaka.”
5Kina bilaka naga nima pili kutï ŋgï gɔ lende nima. Kina lïjë kigeli Setepano ame lɔ ti Nyï Kɔtɔ Laka kiꞌdi dönï ꞌdeni gɔ lende ꞌba Yësu Kurïsïtö ti dökïꞌdï kɔtɔ ne ŋgï. Tine lïjë igeli Pïlïpö ni gbï ti Purökörö ti Nikanora ti Timono ti Peremona ti Nikolawo ame rɔ bilaka ꞌba Anitɔkiya bo koꞌdɔ rɔ bo ꞌdeni rɔ Yudayi ne. 6Lïjë oꞌde ya modɔmorïyö naga nima kako zi bɔ laja ꞌba Yësu ga. Kina bɔ laja kiꞌdi közïnnï ŋgï dönnï kumötu gɔ Bɔkoꞌba kokɔnyi lïjë mï ndɔbɔ nima.
7Mï kada naga nima yayi bilaka ma konzi iꞌdi dönnï ꞌdeni gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba, kina bɔ kösö gɔ Yësu ga konzi ŋgï rɔ ma kënyë mï Yerosalema. Bɔ akumu ma konzi mɔtɔ ga iꞌdi dönnï ꞌdeni gbï gɔ lende ꞌba Yësu Kurïsïtö.
Tindaꞌba Setepano
8Tine Bɔkoꞌba öꞌbö ŋgï toꞌdɔ yëyï dɔ Setepano kiꞌdi tigɔ zi bo koloma rɔ toꞌdɔ gɔ kotɔ ma konzi mɔtɔ ga ame lende mo kigayi bilaka ne yayi. 9Tine bilaka mɔtɔ ga ënyï ŋgï bi toꞌdɔ kowasa ti bo. Ya naga nima, lïjë rɔ bilaka ꞌba Kurënë ti Alesandora ame ga këdï koꞌdɔ mötu mï rö ꞌba mötu ame kïdëkï möyï mo rɔ, “Rö ꞌba bɔ dɔ ŋgölö” ne. Lïjë ënyï ŋgï kodɔꞌbɔ rönnï ti bilaka mɔtɔ ga ꞌba Kilikiya ni ti Asiya. 10Ne tine Nyï Kɔtɔ Laka ꞌba Bɔkoꞌba iꞌdi Setepano ŋgï kikali lende rɔ ma kënyë kinza bilaka naga nima kaꞌda bo ra ti lende. 11Kina lïjë kari kocɔ ŋgï zi ya mɔtɔ ga ꞌdɔ kiya te, “Duwö bɔ nime koloma rɔ titiꞌja Bɔkoꞌba gbï ti ꞌbu ze löbu Musa.”
12Lende nime iꞌdi bilaka ꞌba Yerosalema ŋgï pili ti bulöbu ꞌbënnï ga kpaki ti bɔ kɔmɔ kiyandi ni kënyï rɔ ꞌdïrï ti Setepano. Kina lïjë kolɔdɔ ŋgï dɔ bo kindaꞌba bo koto kari mï bi ꞌba burë. 13Lïjë iꞌdi ya mɔtɔ ga koloma tususu bo rɔ bëtï, kiya te, “Bɔ nima oloma rɔ tiya kpa kënyë rɔ rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba gbï ti köꞌdu kiꞌdi mo ŋbö me. 14Duwö bo koloma tiya mo tëgë bɔ nima rɔ Yësu ꞌba Nazareta ne ti kïyëyï rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba yaga kada mɔtɔ kuyï mï dölëtï ame ga Musa kose gɔmo zize ne.”
15Bilaka naga nima pili mï bi ꞌba burë yayi ne odɔ kömönnï ŋgï dɔ Setepano, tine lïjë oꞌja kɔmɔ bo uyï rönï ꞌdeni ŋgï yaga kɔzɔ kɔmɔ malayika.
7Lende ꞌBa Setepano
1Kina bɔ dɔ bɔ akumu nima kënyï kititi Setepano, iya te, “Lende nime rɔ ma laka?”
2Setepano ileki dɔmo, iya te, “Kpe löndö ma ga kpaki ti bulöbu mo ga, uwöke dɔma. Mï kada ma mɔlo tönë ga bine Bɔkoꞌba ame rɔ bɔ dɔ wa pili ne ɔdɔ ꞌdeni kileme rönï zi ꞌbu ze löbu Abarayama. Mï kada nima yayi Abarayama ëdï koloma mï dɔyayi ꞌba Mesopotamiya gba kinza bo kari dë Arana. 3Bɔkoꞌba iya te, ‘Ënyï di dɔyayi nime di mï löŋgö eꞌbe ꞌbu yï ga kari mï dɔyayi ame mëdï mileme zïyï ne.’
4Abarayama ënyï ꞌdeni mï kada nima di mï dɔyayi ꞌba Kalidaya yayi kari koloma Arana. Di pötö tölë ꞌba ꞌbu bo na me bo kënyï di Arana kako mï dɔyayi nime dëdï dolomake teyi. 5Ne mï kada naga nima yayi Bɔkoꞌba iꞌdi bi titi ꞌba dɔyayi nime mɔtɔ dë zi Abarayama. Tine Bɔkoꞌba iya ꞌdeni ꞌdɔ tiꞌdi mo zi Abarayama kada mɔtɔ ꞌdɔ këdï rɔ yayi abo gbï ti kupö bo ga. Bɔkoꞌba iya ꞌdeni kɔzɔ a nima tara pele koꞌja Abarayama kinza ti kole. 6Bɔkoꞌba iya te, ‘Kupö yï ga ti koloma ꞌdeni rɔ atɔli mï dɔyayi ꞌba bɔ löwö. Kina bilaka ꞌba dɔyayi nima ti kiꞌdi lïjë ꞌdeni ŋgï koloma rɔ toꞌdɔ ndɔbɔ zïnnï kodɔ gomɔ rönnï ŋbö kɔmɔ kɔɔ kuluku modɔɔmota(400). 7Ne tine ti mako ꞌdeni ŋgï modɔ karama dɔ bilaka mo naga nima. Kina kupö yï ga ti kɔdɔ ꞌdeni ŋgï yaga di yayi kako toꞌdɔ mötu zö mï dɔyayi nime bine.’
8Bɔkoꞌba iya zi Abarayama gɔ koꞌdɔ dölëtï ꞌba akilele zi bilaka abo ga ame rɔ bɔtɔni ne ꞌdɔ këdï rɔ kïnë ꞌba lömu abo ꞌba Bɔkoꞌba. Kina ɔdɔ Abarayama köyö Yisika ꞌdeni tine bo ilele ŋgï mï töꞌdö dɔ modɔɔmota. Yisika öyö Yakoba kina bo koꞌdɔ gbï tara teyi. Yakoba öyö kole ꞌbutë dɔmorïyö abo ga kina bo kilele lïjë gbï tara, ame lïjë na rɔ yï lïŋgï ꞌba kpa gɔli ze ga ma leꞌjete nime ne.
9Ne kole ꞌba Yakoba ga ebe ꞌböwu kombi mïnnï rɔ löndö nnï Yesepa, lïjë kugö bo mökö zi bilaka mɔtɔ ga koto kari Ezipeto rɔ atɔli. Ne tine Bɔkoꞌba oloma ꞌdeni nduwë ti Yesepa 10kolɔ bo di mï gomɔ abo ga pili, iꞌdi bo ꞌdeni kikali lende ꞌdɔ dökïꞌdï bɔ dɔliŋɔ ꞌba Ezipeto nima këyï rɔ bo. Bɔ dɔliŋɔ Paro iꞌdi Yesepa koloma rɔ turu ma löbu dɔ Ezipeto gbï toŋgɔ gɔ wa ꞌba mï liŋɔ abo ga.
11Tine sëyï ebe kilaꞌba ŋgï mï dɔyayi ꞌba Ezipeto ni ti Kanana kiꞌdi bilaka koloma rɔ gomɔ. ꞌBu ze löbu ga ame këdï koloma mï Kanana ne oꞌja wa mɔtɔ dë gɔ lïjë konyo. 12Ne tine Yakoba uwö lëbï mo tëgë nyönyu ëdï Ezipeto, kina bo koja kole abo ga ꞌbu ze löbu ga ŋgï kari tugö mo. 13Mï rïyö ꞌba tileki ꞌbënnï na Yesepa kileme rɔ bo zïnnï rɔ löndö. Kina bɔ dɔliŋɔ ꞌba Ezipeto nima gbï kikali lïjë ŋgï rɔ bilaka ꞌba Yesepa ga.
14Mï kada nima yayi Yesepa oja laja ꞌdeni gɔ ꞌbu bo Yakoba ꞌdɔ kako Ezipeto pili ti bilaka abo ga ma kuluku kɔtɔ kɔdɔ dɔmo ꞌbutë rïyö döömu (75). 15Yakoba ni ënyï kari koloma Ezipeto ŋbö bo kölë yayi ti kole abo ga. 16Kina di gɔmo tine na bilaka kombi töku lïjë ꞌjaa kileki timo Sekeme kari kusu mï gɔ bi ma tönë Abarayama kugö ti gïrïsï di zi bilaka ꞌba Amora ne.
17Kina ɔdɔ kada ꞌba wa ma tönë ga Bɔkoꞌba kiya lende mo zi Abarayama ne kola ꞌdeni ŋgɔsi tine, ꞌbu ze löbu ga ara ꞌdeni rɔ ma kënyë mï dɔyayi ꞌba Ezipeto. 18Mï kada mo naga nima yayi bɔ dɔliŋɔ mɔtɔ ame kinza kikali Yesepa dë ne na ꞌdeni dɔ dɔyayi ꞌba Ezipeto. 19Bɔ dɔliŋɔ nima uyï dɔŋgala mɔtɔ zi ꞌbu ze löbu ga koloma rɔ todɔ gomɔ rɔmo. Bo iꞌdi lïjë koloma rɔ tuꞌdu kole kuru ꞌbënnï ga mökö kölë yaga.
20Mï kada ꞌba lende nima na köyö Musa ŋgï rɔ kole ame kele kulöwö ne. Ulu bo nyepe mota mï rö ꞌba ꞌbu bo, 21di gɔmo tine na kari kusu dɔ bo ŋgï mökö. Nyiti ꞌba bɔ dɔliŋɔ Paro na kari kömö dɔ bo di mökö yayi kogba bo kari timo kulu rɔ kole ꞌbënï. 22Kina kiyandi bo ŋgï pili ti akikali ꞌba Ezipeto, bo koloma ŋgï rɔ bɔ kpa kitigɔ gbï rɔ bɔ rïrï.
23Kina ɔdɔ kɔmɔ kɔɔ abo këdï ꞌdeni ꞌbutë sowɔ tara tine, bo ënyï komeri lende ꞌba ꞌdɔ tari toŋgɔ löndö bo ga bilaka ꞌba Yisarele. 24Kina bo kari koꞌja bɔ Ezipeto mɔtɔ ŋgï këdï rɔ tomba bɔ Yisarele mɔtɔ. Bo ari kokɔnyi lëpï bo nima, bo kupö bɔ Ezipeto nima ŋgï yaga kpa dɔkolo mo. 25Bo omeri ꞌba bo, bo iya te bilaka ꞌbënnï ga ti kikali ŋgï bo na Bɔkoꞌba koꞌdɔkɔ ꞌdeni ꞌdɔ kolɔ lïjë di mï gomɔ nima. Ne tine lïjë ikali ma tara dë.
26Mï bi këzë mɔtɔ ꞌböwu bo ari koꞌja ya ma rïyö ꞌbënnï mɔtɔ ga ꞌba Yisarele këdï rɔ tomba rönnï. Kina bo kari tota lata mo, bo iya te, ‘Uwöke dɔma te, kpe rɔ löndö kɔtɔ ëddï kombake rɔye gɔ waꞌdi?’
27Tine bɔ ma koma ꞌdïrï mo nima ënyï kïtïŋï Musa yaga kileki kiya te, ‘Nï, yë na kiꞌdi yi rɔ bɔ dɔze bi toꞌdɔ burë ze? 28Ëddï koꞌdɔkɔ tupö ma gbï kɔzɔ ame kupö bɔ Ezipeto tönë tipiyara ene ne?’
29Lende nime iꞌdi Musa ŋgï rɔ tikere kënyï di Ezipeto kiriŋa kari koloma rɔ bɔ löwö mï dɔyayi ꞌba Midiyana. Bo ari köyö kole rïyö di yayi.
30Kina ɔdɔ Musa koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ ꞌdeni ꞌbutë sowɔ yayi tine, mï kada ma dɔ kɔtɔ mɔtɔ koꞌja bo këdï mï mökö dɔ döku ꞌba Sinayi, na malayika ꞌba Bɔkoꞌba kɔdɔ kileme rönï ŋgï zi bo mï paꞌdo köbö dɔ morogo. 31Lende ꞌba wa nima igayi Musa ŋgï kiꞌdi bo kese ŋgɔsi toŋgɔ mo. Tine bo uwö Bɔkoꞌba kilende zi bo iya te, 32‘Ma na rɔ Bɔkoꞌba ame koloma rɔ toŋgɔ gɔ ꞌbu yï löbu Abarayama ni ti Yisika ni ti Yakoba ne.’
Lende nime iꞌdi rɔ Musa ŋgï kïlëꞌdï kilaŋa rɔ bo dë kpe toŋgɔ mo. 33Bɔkoꞌba iya te, ‘Otɔ wari yaga di ndïyï. Gɔ bi nima këdï kɔrɔ teyi ne gɔ bi ma ꞌba Bɔkoꞌba na. 34Moꞌja lisa ꞌba bilaka ma ga ꞌdeni di Ezipeto kina muwö tileri ꞌbënnï ꞌdeni gbï. Kina me mako ꞌdeni dɔliŋɔ nime ꞌdɔ tolɔ lïjë di mï gomɔ ꞌbënnï ga. Ënyï tɔrɔ, mëdï moja yi kileki kari mï dɔyayi ꞌba Ezipeto.’
35Kina me mëdï miya ziye löndö ma ga, Musa tönë bilaka kilagi, kiya te, ‘Yë na kiꞌdi yi rɔ bɔ dɔze bi toꞌdɔ burë ze?’ ne, bo na Bɔkoꞌba koja kari koloma rɔ bɔ dönnï kolɔ lïjë yaga di mï gomɔ ꞌbënnï ga. Bɔkoꞌba iꞌdi malayika nima Musa koꞌja di mï paꞌdo ꞌba dɔ morogo nima ne kose gɔ lende naga nima zi bo. 36Musa oja bilaka ꞌba Yisarele ꞌdeni yaga di mï dɔyayi ꞌba Ezipeto ti toꞌdɔ wa ma konzi mɔtɔ ga ame lende mo kigayi bilaka ne mï dɔyayi nima yayi gbï di mï yöpö löbu ame kïdëkï rɔ Yöpö Kasi ne. Bo oloma ꞌdeni nduwë rɔ toꞌdɔ lende ꞌba gɔ kɔtɔ di mï mökö yayi ŋbö kɔmɔ kɔɔ ꞌbutë sowɔ. 37Bo na tönë kose zi bilaka ꞌba Yisarele, kiya te, ‘Bɔkoꞌba ti kiꞌdi bɔ mɔtɔ ꞌdeni ŋgï di mï löŋgö ye nima këdï rɔ bɔ kumë lende kɔzɔ ꞌbama.’
38Musa nime bo na gbï tönë koloma ti bilaka ꞌba Yisarele mï kada ma tönë lïjë kotɔtɔ dönnï di mï mökö. Mï kada nima yayi malayika ꞌba Bɔkoꞌba ilende zi bo bi kɔtɔ ti ꞌbu ze löbu ga. Kina kiꞌdi köꞌdu kiꞌdi ꞌba Bɔkoꞌba ame ꞌdɔ köꞌbö rɔ ŋburuŋburu ne ŋgï zi bo ꞌdɔ bo kiꞌdi gbï zize.
39Di pötö mo ꞌböwu ꞌbu ze löbu ga ebe kilagi lende ꞌba Musa kïtïŋï yaga, lïjë koꞌdɔkɔ ꞌböwu tileki Ezipeto. 40Lïjë ari kiya zi Arona, iya te, ‘Uku akoro zize ꞌdɔ kileki ze Ezipeto, römöyï Musa bɔ koja ze yaga di mï dɔyayi ꞌba Ezipeto nime dikali dë waꞌdi na koꞌdɔ rönï ꞌdeni zi bo di bitɔ yayi.’
41Mï kada nima yayi lïjë iꞌdi Arona kuku yamo zïnnï rɔ kole sa ꞌdɔ këdï rɔ akoro zïnnï. Kina lïjë kumu roma ŋgï teyi lïjë koꞌdɔ karama ꞌba akoro ꞌbënnï ame lïjë na koꞌdɔ ti közïnnï ne. 42Gɔ köꞌdu mo na Bɔkoꞌba kënyï ŋgï rɔ ya tïnnï kiꞌdi lïjë koloma rɔ tulömu kpënnï zi kada ni ti nyepe ni ti këlu ꞌba mïtɔrɔ. Lende nime oꞌdɔ rönï kɔzɔ köꞌdu tönë bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba kugu kiya te, ‘Kpe bilaka ꞌba Yisarele, mï kɔmɔ kɔɔ ꞌbutë sowɔ ma tönë këddïke mï mökö ne, akumu ꞌbe ame ga pili kolomake rɔ tumu mo ne umuke dë gɔ lende ma. 43Tine kilaka ꞌba tubö mo rɔ mbëlï ꞌba dɔ akoro ꞌbe ame kïdëkï möyï mo rɔ Mɔlɔke ne na za kolomake rɔ tombi mo tilaki timo. Kina kolomake ŋgï gbï tombi akoro ꞌbe ame kïdëkï möyï mo rɔ Rapana kukuke kɔzɔ këlu tara ne. Wa ame ga koꞌdɔke ti közïye ne na za kolomake tulömu kpeye teyi. Gɔ köꞌdu mo ti moga ye ŋbö kari kolomake gönyï Babele.’
44Mï kada ame ꞌbu ze löbu ga këdï mï mökö ne, kilaka na lïjë kubö rɔ mbëlï ꞌba toꞌdɔ mötu zi Bɔkoꞌba di yïmo ꞌdɔ lïjë kikali ŋgï bo ëdï tïnnï. Bɔkoꞌba iꞌdi Musa ꞌdeni kubö rö kilaka nima kɔzɔ kïnë ti tïyöbu mo ame bo kileme ne. 45ꞌBu ze löbu ga iꞌdi rö kilaka nima ꞌdeni zi kole ꞌbënnï ga koloma rɔ tombi mo di pötö nnï mï kada ma lïjë këdï kari ti Yësuwa. Kina me ꞌdɔ lïjë kako koloma mï dɔyayi nime Bɔkoꞌba koga bɔ dɔyayi mo ga di dɔmo zïnnï ne. Rö kilaka nima oloma ꞌdeni ti ꞌbu ze löbu ga ŋbö kömö mï kada ꞌba Dawidi. 46Bɔkoꞌba ŋgï ti mï këyï gɔ lende ꞌba Dawidi kina me Dawidi kititi Bɔkoꞌba ꞌdɔ kiꞌdi bo koꞌba rö zi Bɔkoꞌba ma koŋgɔ gɔ Yisarele. 47Ne tine Bɔkoꞌba iꞌdi Solomo kole ꞌba Dawidi na ꞌjaa koꞌba rö zi bo.
48Ne rɔ ma laka miya ziye, Bɔkoꞌba ame bo na rɔ bɔ tigɔ dɔ kiteli ne, bo oloma dë mï rö ame ga bilaka lesi na koꞌdɔ ti közïnnï ne. Kina kɔzɔ lende abo ma tönë bɔ kumë lende kumë mɔlo bine kiya te, 49‘Mïtɔrɔ na rɔ kïtï ma, tine dɔyayi na rɔ gara ꞌba ndö. Ne rɔ ma tondo mo ga na ꞌdɔ kpe bilaka lesi koꞌbake rö zö? ꞌDɔ koꞌdɔke bi ꞌba rɔ kindawo zö totondo mo ga? 50Ma na moꞌba wa pili.’
51Löndö ma ga, oꞌdɔke minyi kulöwö. Oꞌdɔke rɔye za kɔzɔ bɔ löwö ame ga kinza kikali Bɔkoꞌba dë, kuwö lende mo dë gbï ne tara. Öꞌböke rɔ tilagi Nyï Kɔtɔ Laka ꞌba Bɔkoꞌba mɔlo kako di zi ꞌbu ye löbu ga. 52ꞌBu ye löbu ga odɔ gomɔ rɔ bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba pili rɔ gɔmo. Kina lïjë kupö ya ame ga koloma rɔ tuwöwö mo kiya te Bɔkoꞌba ëdï koja bilaka ma laka mɔtɔ kïdëkï rɔ Kurïsïtö kako dɔliŋɔ nime bine ne ŋgï yaga. Kina me Kurïsïtö ako ꞌdeni dɔliŋɔ nime bine, ne kina me kususuke kpeye ŋgï rɔ bo kupöke yaga. 53Köꞌdu kiꞌdi ꞌba Bɔkoꞌba ame malayika kose zi ꞌbu ye löbu ga ne, ikalike pele oꞌdɔkɔke dë toꞌdɔ mo yɔ.”
Tuꞌdu Setepano
54Kina ɔdɔ bilaka bɔ burë naga nima kuwö Setepano kiya lende nima ꞌdeni tara tine, lïjë pili ënyï ŋgï rɔ ꞌdïrï konyo dɔ tuŋgu nnï rɔ bo. 55Ne tine Setepano ŋgï lɔ ti Nyï Kɔtɔ Laka kina bo kombi kɔmɔ bo ŋgï mïtɔrɔ bo koꞌja bi kɔpɔ ꞌba Bɔkoꞌba ti Yësu këdï kɔrɔ dɔ dörï Bɔkoꞌba yayi. 56Bo iya te, “Oŋgɔke, moꞌja kpadörï ꞌba mïtɔrɔ kurögö ꞌdeni yaga rɔ gböŋö, kina kole ꞌba bilaka lesi na me ꞌdë gbï këdï kɔrɔ dɔ dörï Bɔkoꞌba.”
57Ne tine bɔ burë naga nima ulörï ŋgï rɔ ma kembe gɔ lende nime lïjë kuwö bo kiya kɔzɔ a nima tara ne. Lïjë uꞌbë mbili nnï teyi ti közïnnï. Kina lïjë pili kënyï kolɔdɔ ŋgï dɔ bo 58kindaꞌba bo kari timo yaga di mï gawo. Kina lïjë kari kuꞌdu bo ŋgï di yayi ti döku tupö bo yaga. Bɔ kuꞌdu döku naga nima olɔ bɔŋgɔ ꞌba rönnï ga pili kiꞌdi zi kole yɔbi mɔtɔ kïdëkï rɔ Sɔlo toŋgɔ gɔmo.
59Kina ɔdɔ bilaka naga nima këdï kuꞌdu Setepano ꞌdeni ti döku tara tine, bo ulörï ŋgï rɔ ma kembe kiya te, “Ŋere ma Yësu, ogba dïdï ma zïyï yayi.”
60Kina bo kolɔdɔ ŋgï bërï, bo iya te, “Ŋere Yësu, ola bilaka naga nime gɔ lende kënyë ꞌbënnï.”
Ɔdɔ bo kiya ŋburuŋburu ꞌba lende abo nime ꞌdeni kɔzɔ a nime te tine, na bo kölë ŋgï.
81Tine Sɔlo utï ŋgï gɔ löpö nima.
Ya ꞌBa Sɔlo Ti Kanisa
Mï kada nima kupö Setepano ne na közï kasi ma kinza kiya kisaki toꞌdɔ rönï zi bilaka ꞌba kanisa di mï Yerosalema. Kina lïjë pili kitaꞌba ŋgï kïyëyï rönnï mï dɔliŋɔ ma titi ꞌba Yudayi ti Somorona kola bɔ laja na ŋge rɔ dönnï mï Yerosalema. 2Ya mɔtɔ ga ame kiꞌdi rönnï ꞌdeni rɔ toro Bɔkoꞌba ne na kari kusu Setepano kudu bo ŋgï rɔ mbëmbë. 3Kina Sɔlo kënyï kiꞌdi rɔ bo ŋgï rɔ tindaꞌba bilaka ꞌba kanisa. Bo oloma ŋgï rɔ tozi gönnï kebe mï liŋɔ ꞌbënnï ga tindaꞌba bɔtɔni pili ti ꞌja koto mï maboso.
Laja Mï Somorona
4Bilaka ꞌba kanisa naga nima kïyëyï rönnï mï dɔliŋɔ titi naga nima oloma ga ŋgï nduwë rɔ tuwöwö laja laka ꞌba Yësu. 5Pïlïpö ari koloma ꞌba bo mï gawo mɔtɔ ꞌba Somorona, kina bo köꞌbö ŋgï rɔ tuwöwö mo zi bilaka ma yayi, Yësu na rɔ Kurïsïtö ame Bɔkoꞌba koja kako di mïtɔrɔ ne. 6Bilaka ma konzi uwö lende naga nima Pïlïpö koloma rɔ tiya mo ne ꞌdeni laka. Kina lïjë oꞌja wa ame ga bo koꞌdɔ köꞌdu mo kigayi lïjë ne ꞌdeni gbï laka. 7Bo iꞌdi nökï ma konzi ꞌdeni kitaꞌba di dɔ bilaka ti birɔ ma kembe, kina bo ileŋo ya ma konzi mɔtɔ ga ame ndïmo ga keŋme ꞌdeni rɔ kilawo ne ti bɔ kaꞌbo ma konzi mɔtɔ ga ꞌdeni gbï. 8Kina bilaka ꞌba mï gawo nima ŋgï pili ti mï këyï gɔ köꞌdu mo.
9Ne tine bɔ kata mɔtɔ ëdï mï gawo nima yayi kïdëkï möyï mo rɔ Simona. Bo ëdï mɔlo yayi tiꞌdi lende ꞌba tata abo nima kigayi bilaka naga nima. Kina bo koꞌdɔ rɔ bo ŋgï rɔ wa löbu. 10Bilaka ꞌba mï gawo nima pili öꞌbö tuwö lende abo rɔ ma laka kiya te, “Bɔ nime na rɔ Mïtɔrɔ, möyï bo rɔ Tigɔ Dɔ Kiteli.”
11Lïjë öꞌbö tuwö lende abo gɔ tata mbëmbë abo nima bo këdï koꞌdɔ mï löŋgö lïjë ne. 12Kina ɔdɔ Pïlïpö kako kuwöwö laja laka ꞌba ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba ti lende ꞌba Yësu Kurïsïtö ꞌdeni tine, bɔtɔni ꞌba mï gawo nima pili ti ꞌja mo ga iꞌdi dönnï ŋgï rɔ ma laka gɔmo. Kina kodɔ mini ꞌba bapatisi ŋgï dönnï. 13Simona bɔ kata tönë iꞌdi dɔ bo gbï gɔmo, na kodɔ mini ꞌba bapatisi ŋgï dɔ bo. Na bo kënyï ŋgï kösö gɔ Pïlïpö, tine wa löbu ame ga Pïlïpö këdï koꞌdɔ ne lende mo igayi bo ŋgï.
14Kina ɔdɔ bɔ laja ame ga mï Yerosalema ne kuwö lende mo ꞌdeni kiya te bilaka ꞌba Somorona iꞌdi dönnï ꞌdeni gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba tine, lïjë oja Pïtörö ni ŋgï ti Yowani kari yayi. 15-16Lïjë ari kömö yayi koꞌja kobapatisi bilaka naga nima ꞌdeni ti möyï ŋere Yësu Kurïsïtö, tine Nyï Kɔtɔ Laka ꞌba Bɔkoꞌba inza gba dönnï. Kina Pïtörö ni kititi Bɔkoꞌba ŋgï ꞌdɔ kiꞌdi Nyï Kɔtɔ Laka zi ya naga nima. 17Lïjë iꞌdi közïnnï dɔ ya naga nima, na Nyï Kɔtɔ Laka kilaꞌba ŋgï dönnï pili.
18Kina ɔdɔ bɔ tönë rɔ Simona koŋgɔ ꞌdeni Nyï Kɔtɔ Laka kilaꞌba ŋgï dɔ bilaka naga nima gɔ közï kiꞌdi ꞌba Pïtörö ni ti Yowani tara tine, bo ako ŋgï zïnnï ti gïrïsï. 19Bo iya te, “Iꞌdike tigɔ nima gbï zö ꞌdɔ ɔdɔ miꞌdi közö dɔ bilaka ꞌdɔ Nyï Kɔtɔ Laka kilaꞌba gbï dönnï.”
20Pïtörö iya te, “Nï ee, ti kari kɔtɔ ti gïrïsï ꞌbï nima mï paꞌdo ꞌba Gehena. Gɔ waꞌdi na komeri ꞌdɔ tugö wa ame Bɔkoꞌba kiꞌdi ne ti gïrïsï gɔmo? 21Ɔꞌbɔ ɔtɔ dë mï ndɔbɔ nime römöyï meri ꞌbï odɔrɔ dë kɔmɔ Bɔkoꞌba. 22Otɔ döyï di mï lende kënyë ꞌbï nime kititi Bɔkoꞌba ꞌdɔ mï bo këyï röyï bo kola yi gɔ meri kënyë ꞌbï ga, 23römöyï mikali ꞌdeni nï ŋgï rɔ bɔ mï kombi kina lende kënyë ꞌbï na ꞌdeni ŋgï döyï.”
24Simona ënyï komaꞌjo rönï zi Pïtörö ni ti Yowani, iya te “Ititike Bɔkoꞌba kinza bo kiꞌdi wa naga nime kiyake ne dë koꞌdɔ rönnï tara zö.”
25Kina ɔdɔ Pïtörö ni ti Yowani kote tiya lende ꞌba ŋere Yësu ꞌdeni zi bilaka naga nima tine lïjë ileki ŋgï kari Yerosalema nduwë ti tiya laja laka ꞌba Kurïsïtö kebe mï liŋɔ ma konzi mɔtɔ ga ꞌba Somorona.
Pïlïpö Ni Ti Bɔ Mɔtɔ Di Kusa
26Di pötö mo na malayika ꞌba Bɔkoꞌba kako kiya zi Pïlïpö tëgë, “Ënyï kari kapa dɔ roꞌɔ ꞌdë gɔ kɔri ame kako di Yerosalema kari Gaza ne.” (Kɔri mo nime bɔtɔ iliŋgere dë kpe kebe gɔmo leꞌjete.)
27Pïlïpö ënyï kari na dɔ bo kondɔsɔ ŋgï ti bɔ mɔtɔ rɔ bilaka ꞌba Kusa di yayi. Bɔ nima rɔ bɔ koja laja ma löbu ꞌba ꞌja bɔ dɔliŋɔ ꞌba Kusa. Bo na rɔ bɔ dɔ ndɔbɔ ꞌba tikeki gïrïsï ꞌba ꞌja nima. 28Bo ari toꞌdɔ mötu zi Bɔkoꞌba mï Yerosalema kina bo këdï ꞌdeni rɔ tileki ti aribiya abo ame kosani na këdï kotɔ ne. Tine bo ëdï rɔ tïdëkï lende ꞌba Bɔkoꞌba ma Yesaya kugu. 29Kina Nyï Kɔtɔ Laka ꞌba Bɔkoꞌba kilende ŋgï zi Pïlïpö, iya te, “Ënyï kari ŋgɔsi ŋgila aribiya nime ꞌdë.”
30Kina ɔdɔ Pïlïpö kënyï kiriŋa kari ŋgila aribiya nima tine, bo ari kuwö bɔ nima ŋgï këdï rɔ tïdëkï wa kugu ꞌba Yesaya. Pïlïpö ititi bo, iya te, “Lende naga nima këddï kïdëkï ne, ikali ꞌjɔ ꞌba lende mo ga?”
31Bɔ nima iya te, “ꞌDɔ mikali ꞌjɔ ꞌba lende mo kinza ma bɔtɔ kïyëtï gɔmo zö totondo mo ga?”
Kina bo kïdëkï Pïlïpö ŋgï këkï koloma ŋgila bo mï aribiya nima yayi ꞌdɔ lïjë kari kɔtɔ ti bo. 32Lende mo naga nima bo koloma rɔ tïdëkï mo di mï buku ꞌba Bɔkoꞌba ne kina me ga, “Bo ŋgï kɔzɔ kamölö ame bilaka këdï kari tumu mo ne tara. Bo ŋgï kɔzɔ kole kamölö ame këdï kumu sunë mo pele kudu dë ne tara. Kina pele tara bo ilende abo ga dë gbï. 33Bilaka ose dɔ bo, ne tine bɔtɔ oꞌdɔ burë abo dë du te rɔ ma kodɔrɔ. Kole abo tɔ inza gbï ma ꞌdɔ kïlëbï dɔ bo römöyï bilaka upö bo ŋgï kiꞌdi bo kola dɔyayi nime.”
34Bɔ nima ileki kititi Pïlïpö, iya te, “Yë mo na me Yesaya kugu lende naga nime gɔ köꞌdu mo ne? Bo ëdï kiya rɔ bo ala bo ëdï rɔ tiya bilaka mɔtɔ ꞌberi?”
35Kina Pïlïpö koloma ŋgï rɔ tïyëtï ꞌjɔ ꞌba lende nima Yesaya kugu ne zi bo. Tine na Pïlïpö kiya lende ꞌba laja laka ꞌba Yësu ŋgï pili zi bɔ nima. 36-37Kina ɔdɔ lïjë kari kömö ꞌdeni kpa mini mɔtɔ tine, bɔ nima iya te, “Mini na me ꞌdeni, ne tine waꞌdi na ti kota yi di bi toꞌdɔ bapatisi dɔma di bine?”
38Kina bo kiꞌdi kosani ꞌba tilala aribiya abo nima ŋgï kɔrɔ. Lïjë ëkï bërï ti Pïlïpö kari mï mini nima. Kina Pïlïpö kodɔ mini ꞌba bapatisi ŋgï dɔ bo di yayi.
39Kina ɔdɔ lïjë kɔdɔ ꞌdeni yaga di mï mini tine, Nyï Kɔtɔ Laka oto Pïlïpö ŋgï yaga di ŋgila bo. Kina ŋgï bo oꞌja kïnë Pïlïpö dë kpe. Ne tine bo ari ŋgï nduwë mï liŋgere abo nima rɔ lɔŋɔ. 40Pïlïpö ari koꞌja ꞌba bo rɔ bo ŋbö mï gawo ꞌba Azoto. Kina bo kiliŋgere ŋgï pili kote mï dɔliŋɔ ame ga yayi ne ti tiya lende ꞌba laja laka ꞌba Yësu. Rɔ ŋburuŋburu mo tine, na bo kako Kayisariya.
9Dɔ Kotɔ ꞌBa Sɔlo
1Tine Sɔlo ututu ꞌdeni ŋgï nduwë ti todɔ gomɔ rɔ bilaka ame ga kiꞌdi dönnï ꞌdeni gɔ lende ꞌba Yësu ne, ti toꞌdɔ közï kasi teyi. 2Kina bo kari kititi bɔ dɔ bɔ akumu ŋgï ꞌdɔ kugu waraga zi bɔ dɔ rö ꞌba mötu ame ga mï Damaseke ne, römöyï gɔ bo këdï ti közï kakpa ꞌba ꞌdɔ tari tindaꞌba bɔtɔni kpaki ti ꞌja ame ga bo koꞌja kösö ꞌdeni gɔ kɔri ꞌba lende ꞌba Yësu nime di mï Damaseke yayi ꞌdɔ bo kudödu koꞌde lïjë pili kako Yerosalema.
3Kina ɔdɔ bo kari kömö ꞌdeni ŋgɔsi ŋgila Damaseke yayi tine yɔ, na bi kɔpɔ kunyï ŋgï kako di mïtɔrɔ kiyɔpɔ gɔ bi ame bo këdï teyi ne yaga. 4Kina bo kënyï kilaꞌba ŋgï bërï. Tine bo uwö birɔ kilende zi bo, iya te, “Sɔlo, Sɔlo, waꞌdi na këddï koworo kulöwö todɔ gomɔ rɔma te gɔmo?”
5Sɔlo iya te, “Ŋere, nï yë mo na?”
Birɔ nima udu kileki kiya zi bo, iya te, “Ma na rɔ Yësu ame këddï koworo kulöwö timo ne. 6Ënyï tɔrɔ kari mï Damaseke. Wa ame ga ꞌdɔ koꞌdɔ ne ti kiya ꞌdeni ŋgï zïyï pili di yayi.”
7Ya ame ga ti Sɔlo yayi ne ɔrɔ ꞌdeni liwo, lïjë uwö birɔ nima kudu ne tine lïjë oꞌja kïnë bɔtɔ mo dë. 8Kina ɔdɔ Sɔlo kënyï tɔrɔ koŋgɔ bi tine kɔmɔ bo oꞌja gɔ bi dë kpe. Kina lïjë kindaꞌba közï bo ŋgï kokɔkɔ bo kari timo mï Damaseke. 9Bo ari koꞌdɔ ŋbö dɔ mota yayi rɔ kɔmɔ kölu kosa a mɔtɔ rɔ akonyo ala akuwë dë gbï kpa bo.
10Bɔ mɔtɔ ëdï mï Damaseke yayi kïdëkï möyï mo rɔ Ananiya, na ŋere Yësu kiꞌdi nyï koꞌde dɔmo kïdëkï bo, kiya te, “Ananiya.”
Bo iya te, “Ma na me, ŋere.”
11Yësu iya te, “Ënyï kari mï tïrï nime kïdëkï möyï mo rɔ Kɔri Kodɔrɔ ne. Bɔ mɔtɔ di Taraseso kïdëkï möyï mo rɔ Sɔlo ëdï yayi. Ari koŋgɔ bo. Bo ëdï liŋɔ ꞌba Yuda yayi toꞌdɔ mötu zö. 12Miꞌdi nyï ꞌdeni koꞌde dɔ bo, bo koꞌja bɔ mɔtɔ rɔ Ananiya kako kɔdɔ gɔ bo kiꞌdi közï bo dɔ bo kiyɔpɔ kɔmɔ bo yaga.”
13Ananiya ileki dɔmo, iya te, “Ŋere, bɔ nima muwö lëbï abo di zi bilaka ma konzi, iya te, bo na këdï kodɔ gomɔ kulöwö rɔ bilaka ꞌbï ga di mï Yerosalema, 14kina me löbu ꞌba bɔ akumu ni koja bo ꞌdeni ti közï kakpa ꞌdɔ tindaꞌba ya ame ga pili bine këdï kïdëkï möyï yï mï mötu ne.”
15Yësu iya te, “Ari, bɔ nima ma na migeli ꞌdeni ꞌdɔ kiya lende ma zi bɔ löwö ni kpaki ti ŋere mo ga gbï ti bilaka ꞌba Yisarele. 16Ma na ꞌjaa ti mileme gomɔ ame ꞌdɔ koꞌja bo gɔ lende ma ne zi bo.”
17Kina Ananiya kënyï ŋgï kari kɔdɔ gɔ Sɔlo rö yayi kiꞌdi közï bo dɔ Sɔlo. Bo iya te, “Bɔ löndö ma Sɔlo, ŋere Yësu tönë kileme rɔ bo zïyï di gɔ kɔri yayi ne bo na me koja ma zïyï tiyɔpɔ kömöyï ꞌdɔ kiꞌdi këddï lɔ ti Nyï Kɔtɔ Laka.”
18Kina wa mɔtɔ kɔzɔ yɔkɔ kenze tara kilaꞌba ŋgï di kɔmɔ Sɔlo na kɔmɔ bo kɔpɔ ŋgï yaga. Kina bo kënyï ŋgï tɔrɔ kodɔ mini ꞌba bapatisi dɔ bo. 19Kina bo konyo akonyo ŋgï, rɔ bo kitigɔ yaga.
Sɔlo Isaki Laja Di Damaseke
Sɔlo oloma koꞌdɔ töꞌdö titi kɔzɔ dɔ ndö tara mï Damaseke yayi ti bɔ kösö gɔ Yësu ga ame yayi ne. 20Kina bo koloma ŋgï nduwë rɔ tari mï rö ꞌba mötu tïyëtï mo zi bilaka, kiya te Yësu na rɔ kole ꞌba Bɔkoꞌba. 21Lende abo igayi bilaka naga nima yayi ne ŋgï kiꞌdi lïjë koloma rɔ tiya mo rɔ gɔ rönnï, kiya te, “Bɔ nime, bo na dë tönë koloma rɔ tupö bilaka ame ga mï Yerosalema këdï kïdëkï möyï Yësu mï mötu ne ya? Ɔdɔ tara ne bo ako dë ꞌdeni gbï tindaꞌba ya ame ga bine ne toto mo kari zi löbu ꞌba bɔ akumu ya?”
22Tine Sɔlo öꞌbö ŋgï rɔ tiya lende ꞌba laja laka ꞌba Yësu rɔ mbëmbë, kina bilaka ma konzi kiꞌdi dönnï ŋgï gɔ lende abo. Bo oloma ꞌdeni rɔ tïyëtï mo zi Yudayi ame ga mï Damaseke yayi ne, kiya te, Yësu na rɔ Kurïsïtö ame Bɔkoꞌba koja kako dɔliŋɔ nime bine ne, kina ŋgï lïjë ɔꞌbɔ dë taꞌda bo ti kowasa mo.
23Kina ɔdɔ Sɔlo koꞌdɔ töꞌdö ꞌdeni dɔ konzi mï Damaseke yayi tine, Yudayi naga nima ususu kpënnï rɔ bo ꞌdɔ tupö mo yaga. 24Ne tine bo uwö lende mo ŋgï mɔlo. Lïjë ëdï rɔ toda dɔ bo kpa reki ꞌba gawo nima kote kada, kote korɔndɔ ꞌdɔ ɔdɔ koꞌja bo gɔ kupö yaga. 25Kina ya mɔtɔ ga ame kiꞌdi dönnï ꞌdeni gɔ lende abo ne kari kokɔnyi bo ŋgï mï korɔndɔ mɔtɔ. Lïjë iꞌdi bo mï kee koja ti kowe kebe dɔ reki nima kari gönyï mo.
Sɔlo Mï Yerosalema
26Kina ɔdɔ bo kari kömö ꞌdeni Yerosalema tine bo oꞌdɔkɔ ꞌdɔ todɔꞌbɔ rɔ bo ti bɔ kösö gɔ Yësu ga ama yayi. Ne tine lïjë iꞌdi dönnï dë gɔ lende nima kiya te bo ꞌdeni gbï rɔ bɔ kösö gɔ Yësu ne. Kina kiꞌdi lïjë pili ŋgï koloma köꞌbö rɔ ma kere di zi bo. 27Baranaba na ꞌjaa kari kokɔnyi Sɔlo kogba kari timo zi bɔ laja kïyëtï gɔ lende ꞌba Yësu ame kileme rönï kilende zi Sɔlo di gɔ kɔri ne. Kina Baranaba kïyëtï gɔ lende ꞌba Yësu ame Sɔlo koloma rɔ tiya mo ŋgï rɔ dɔ ŋgölö zi bilaka di Damaseke ne ŋgï gbï zïnnï.
28Kina Sɔlo kodɔꞌbɔ rɔ bo ŋgï ti bɔ laja tiliŋgere kote mï Yerosalema 29tiya lende ꞌba Yësu yaga rɔ dɔ ŋgölö. Bo oloma ꞌdeni gbï rɔ tilende zi Yudayi ame ga kilende ꞌbënnï rɔ kpa Giriki ne, bo köꞌbö nduwë rɔ toꞌdɔ kowasa tïnnï. Kina lïjë kususu kpënnï ŋgï rɔ bo ꞌdɔ tupö mo yaga. 30Ne tine bilaka ꞌba kanisa uwö lende nime ŋgï mɔlo. Kina lïjë koja Sɔlo ŋgï kari Kayisariya kiꞌdi këkï mï sorope ma löbu di yayi nduwë kari mï gawo ꞌbënnï Taraseso.
31Mï kada naga nima yayi bilaka ꞌba kanisa ame ga pili këdï koloma mï dɔyayi ꞌba Yudayi ti Galilaya gbï ti Somorona ne oloma ŋgï rɔ dɔ kïlëyï kinza gomɔ mɔtɔ. Kina Nyï Kɔtɔ Laka ꞌba Bɔkoꞌba kokɔnyi lïjë kiꞌdi bilaka ma konzi mɔtɔ ga ŋgï kiꞌdi dönnï gɔ lende ꞌba Yësu, kina kiꞌdi lïjë kikali lende ꞌba Yësu ŋgï laka lïjë köꞌbö ŋburu toro Bɔkoꞌba mï loma ꞌbënnï ga pili.
Pïtörö, Bɔ Laja
32Kina ɔdɔ Pïtörö këdï ꞌdeni bi liŋgere rɔ mï dɔliŋɔ tine, mï kada mɔtɔ na bo kari toŋgɔ bilaka ꞌba Bɔkoꞌba ame ga mï Luda ne. 33Bo ari koꞌja bɔ mɔtɔ rɔ Ayineya di yayi. Bɔ nima eŋme ꞌdeni bërï koꞌdɔ ŋbö kɔmɔ kɔɔ modɔɔmota köꞌbö ŋgï rɔ töꞌdö ŋbaŋiyi mï sora. 34Pïtörö ilende zi bo, iya te, “Ayineya, Yësu Kurïsïtö ileŋo yi ꞌdeni. Ënyï tɔrɔ kuköku sora ꞌbï.”
Kina bɔ nima kënyï ŋgï kɔrɔ tɔrɔ. 35Kina ɔdɔ bilaka ꞌba Luda ti bilaka ame ga këdï koloma kpa gbögbö ꞌba Sarona ne koꞌja bɔ nima ꞌdeni këdï kiliŋgere tara tine, lïjë pili iꞌdi dönnï ŋgï gɔ lende ꞌba ŋere Yësu.
36Ne tine ꞌja mɔtɔ rɔ bɔ kösö gɔ Yësu ëdï Yapo, kïdëkï möyï mo rɔ Tabita. Möyï nima ïdëkï rɔ kpa Giriki rɔ Doroka, ꞌjɔ ꞌba lende mo tëgë, “Gole.” ꞌJa nima rɔ bɔ koꞌdɔ lende laka gbï rɔ bɔ tokɔnyi bɔ lisa. 37Mï kada ma Pïtörö këdï Luda na rɔkɔꞌɔ kindaꞌba ꞌja nima ŋgï. Kina ɔdɔ lɔko kölë ꞌdeni tine, urögö rɔ töku nï ŋgï kiꞌdi mï rö tɔrɔ. 38Gɔ bi mo nima rɔ Yapo ne ɔwɔ dë di ŋgila Luda. Kina bɔ kösö gɔ Yësu ga ame yayi ne koja ya ma rïyö mɔtɔ ga ŋgï kiriŋa kari zi Pïtörö, römöyï lïjë uwö lende mo bo ëdï Luda. Ya rïyö naga nima ari kiya zi Pïtörö, tëgë, “Ënyï titi welo kako mï liŋɔ ze.”
39Pïtörö ënyï di yayi kari Yapo. Kina ɔdɔ bo kari kömö ꞌdeni yayi tine ya naga nima oto bo ŋgï mï rö tɔrɔ nima. Kina makuruꞌbë komɔmi rönnï ŋgï koso ŋgila bo yayi bi monɔ tileme bɔŋgɔ ame ga Tabita koꞌdɔ zïnnï koꞌja lɔko këdï gba ti kömönï ne. 40Pïtörö oga bilaka naga nima pili kɔdɔ yaga di rö yayi, na bo kolɔdɔ bërï toꞌdɔ mötu zi Bɔkoꞌba. Bo uyï kɔmɔ bo dɔ töku nima bo kïdëkï, kiya te, “Tabita, ënyï tɔrɔ.”
Kina lɔko kobenye kömönï ŋgï lɔko koꞌja Pïtörö na lɔko kënyï ŋgï koloma tɔrɔ. 41Pïtörö indaꞌba közïnï kiꞌdi lɔko kënyï tɔrɔ. Kina bo kïdëkï makuruꞌbë tönë ga ŋgï kako ti bilaka ꞌba kanisa mɔtɔ ga, bo kileme lɔko zïnnï ꞌdeni ti kömönï.
42Bilaka ꞌba Yapo pili uwö lende nime na ya ma konzi mɔtɔ ga kiꞌdi dönnï ŋgï gɔ lende ꞌba ŋere Yësu. 43Tine Pïtörö oloma koꞌdɔ töꞌdö titi dɔ konzi tïnnï yayi mï liŋɔ ꞌba bɔ kinyanyi kilaka mɔtɔ kïdëkï möyï mo rɔ Simona.
10Pïtörö Ni Ti Koroneliyo
1Mï kada naga nima yayi bɔ mɔtɔ kïdëkï möyï mo rɔ Koroneliyo ëdï koloma mï gawo ꞌba Kayisariya. Bo rɔ bɔ dɔ bɔ kanya ꞌba Romo ma kuluku rïyö mɔtɔ ga di mï löŋgö ya ame ga kïdëkï möyï mo rɔ “Bɔ kanya ꞌba Italiya” ne. 2Tine bo rɔ bɔ koro Bɔkoꞌba kina bilaka ꞌba liŋɔ abo ga gbï pili rɔ ma koro Bɔkoꞌba. Bo öꞌbö nduwë rɔ tokɔnyi bɔ lisa ꞌba Yudayi gbï toꞌdɔ mötu zi Bɔkoꞌba. 3Kina mï kada ma dɔ kɔtɔ mɔtɔ tine, na malayika ꞌba Bɔkoꞌba kɔdɔ ŋgï mï kɔmɔ kada ꞌdeni kileme rönï zi bo. Malayika nima ïdëkï bo, iya te, “Koroneliyo.”
4Kina tikere kindaꞌba bo ŋgï kodɔ rɔ bi koŋgɔ zi bo dɔ malayika nima. Bo iya te, “Ŋere, waꞌdi na koꞌdɔkɔ?”
Malayika nima iya zi bo, tëgë, “Bɔkoꞌba ëdï ti mï këyï rɔ mbëmbë gɔ mötu koꞌdɔ ꞌbï gbï ti kɔnyi ꞌbï ame ga këddï koꞌdɔ zi bɔ lisa ne. 5Ënyï tɔrɔ koja bɔ laja ꞌbï ga kari Yapo gɔ bɔ mɔtɔ yayi kïdëkï möyï mo rɔ Simona Pïtörö ꞌdɔ bo kako zïyï. 6Bo ëdï koloma liŋɔ ꞌba bɔ mɔtɔ yayi rɔ Simona bɔ kinyanyi kilaka liŋɔ mo ŋgɔsi kpa yöpö.”
7Di pötö malayika nima kari ꞌdeni tine, Koroneliyo ïdëkï bɔ laja abo ga ma rïyö kako zi bo ti bɔ kanya ma kɔtɔ mɔtɔ ame këdï koꞌdɔ ndɔbɔ zi bo gbï rɔ bɔ koro Bɔkoꞌba ne. 8Kina bo kïyëtï gɔ lende ꞌba malayika nima ŋgï zïnnï, bo koja lïjë kari Yapo.
Nyï ꞌBa Pïtörö
9Mï bi këzë mo nima ꞌdɔ ya naga nima kömö ꞌdeni ŋgɔsi ŋgila Yapo yayi ne, Pïtörö ënyï ꞌdeni mï zana kada këkï tɔrɔ dɔ rö nima toꞌdɔ mötu. 10Tine bo ꞌdeni ŋgï rɔ ꞌbö bo koꞌdɔkɔ wa mɔtɔ gɔ bo konyo. Kina ɔdɔ këdï ꞌdeni gba rɔ toꞌdɔ akonyo zi bo tine na koꞌde ŋgï dɔ bo rɔ nyï. 11Bo oꞌja mïtɔrɔ kurögö rönï ꞌdeni yaga rɔ gböŋö kina a mɔtɔ kɔzɔ bɔŋgɔ löbu tara kiꞌdi ŋgï tako bërï dɔyayi di mïtɔrɔ. A mo nima inda ŋgï kɔzɔ indaꞌba dɔ kumu mo ga ꞌdeni kpaki sowɔ na këdï koja kako bërï. 12Dɔkomali yërï pili ti wa ame ga këdï kele kebe bërï ne ti yali ni na yïmo. 13Kina birɔ kudu ŋgï, kiya te, “Pïtörö, ënyï tɔrɔ kupö konyo.”
14Pïtörö iya te, “Buꞌbu ŋere, moꞌdɔ wa ma tara dë. Monyo wa ame ga köꞌdu kiꞌdi ꞌba Bɔkoꞌba kiya rɔ tiꞌda ne dë mɔlo.”
15Kina birɔ nima kudu ŋgï ꞌböwu kileki kiya zi bo, iya te, “Wa ame ga Bɔkoꞌba kiya ꞌdeni rɔ ma kɔpɔ ne kinza kiya dë te ëdï rɔ tiꞌda.”
16Lende nime oꞌdɔ rönï kɔzɔ a nime te ŋbö mï mota ꞌdo na wa nima kënyï ŋgï kileki kari mïtɔrɔ. 17Kina Pïtörö kënyï ŋgï tɔrɔ koloma rɔ tomeri ꞌjɔ ꞌba lende ꞌba nyï nima koꞌde dɔ bo ne.
Kina ɔdɔ bo këdï gba yayi bi tomeri gɔ lende nima tine, bilaka tönë ga Koroneliyo koja ne oꞌja liŋɔ ꞌba Simona nima ꞌdeni këdï kɔrɔ yaga kpa reki yayi. 18Lïjë ititi, iya te, “Ŋba mɔtɔ kïdëkï möyï mo rɔ Simona Pïtörö ëdï koloma liŋɔ nime bine ya?”
19Tine Pïtörö ëdï gba tɔrɔ dɔ rö tomeri gɔ lende nima. Kina Nyï Kɔtɔ Laka ꞌba Bɔkoꞌba kilende ŋgï zi bo, iya te, “Uwö te, bilaka mota mɔtɔ ga ömö ꞌdeni këdï rɔ toma göyï. 20Ënyï këkï bërï ꞌdɔ kari tïnnï. Ma na moja lïjë kako göyï. Kinza kere dë di bi tari tïnnï.”
21Kina Pïtörö kari kileme rɔ bo ŋgï zi ya naga nima, bo iya te, “Ma bɔ këddï komake gɔma mo ne, ma na me. Akoke gɔma gɔ waꞌdi?”
22Lïjë iya te, “Koroneliyo na koja ze. Bo rɔ bɔ dɔ bɔ kanya ne tine Yudayi pili ikali gɔ bo rɔ bilaka laka kina bo gbï rɔ bɔ koro Bɔkoꞌba. Malayika ꞌba Bɔkoꞌba na me kako kilende zi bo kiꞌdi ꞌdɔ bo koja ze göyï gɔ kari liŋɔ abo ꞌdɔ bo kuwö lende kiya ꞌbï.”
23Kina Pïtörö kota lïjë ŋgï yayi koloma tuyë kömönnï rɔ ŋba.
Pïtörö Mï Löŋgö Bɔ Löwö
Mï bi këzë mɔtɔ tine na Pïtörö kënyï ŋgï tari ti ya naga nima. Bilaka mɔtɔ ga ꞌba kanisa ënyï gbï di Yapo yayi kodɔꞌbɔ rönnï kari kɔtɔ ti Pïtörö ni. 24Lïjë ari kömö mï Kayisariya ŋbö mï bi këzë mɔtɔ. Koroneliyo ëdï ti kɔmɔ kiꞌdi tidabi lïjë. Bo otɔtɔ bilaka abo ga kpaki ti lëpï bo ga ꞌdeni pili bi kɔtɔ ti bo yayi. 25Kina ɔdɔ Pïtörö ni kari kömö ꞌdeni liŋɔ ꞌba bɔ nima rɔ Koroneliyo ne yayi tine, bo ënyï ŋgï kurë dɔ Pïtörö, bo kolɔdɔ kɔmɔ Pïtörö tïlëlu mo. 26Tine Pïtörö iꞌdi bo kënyï tɔrɔ kilende zi bo, iya te, “Ënyï tɔrɔ, ma gbï ŋge rɔ bilaka lesi kɔzɔ nï tara.”
27Pïtörö iꞌdi nduwë tilende zi Koroneliyo ŋbö lïjë kari kɔdɔ rö. Kina ɔdɔ bo kari koꞌja bilaka naga nima kotɔtɔ rönnï ꞌdeni yayi kɔzɔ a nima tara tine, 28bo iya zïnnï, bo iya te, “Ikalike köꞌdu kiꞌdi ze ꞌba Yudayi ota gɔ todɔꞌbɔ dɔze tiye bɔ löwö gbï ti tɔdɔ mï liŋɔ ꞌbe ga ꞌdeni di zize. Ne tine Bɔkoꞌba ileme ꞌdeni zö bɔ löwö inza rɔ ma kënyë di kɔmɔ bo. 29Gɔ köꞌdu mo na me bɔ laja ꞌbe ga kititi ma tako tïnnï ꞌdɔ kiꞌdi mënyï ŋgï rɔ tënyï kinza milagi dë ne. Ne tine moꞌdɔkɔ tikali lende ame koja laja gɔma teyi ne.”
30Koroneliyo iya te, “Lende nime töꞌdö mo iteli ꞌdeni dɔ mota. Mëdï bi toꞌdɔ mötu mï kɔmɔ kada ꞌdeni kɔzɔ a nime te, na bɔ mɔtɔ bɔŋgɔ ꞌba rɔmo ga rɔ ma köbö kɔdɔ ŋgï kileme rönï zö. 31Bo iya te, ‘Koroneliyo, Bɔkoꞌba uwö mötu ꞌbï ꞌdeni, bo ëdï ti mï këyï rɔ mbëmbë gɔ kɔnyi ꞌbï nime këddï koꞌdɔ zi bɔ lisa ne. 32Oja bɔ laja ꞌbï mɔtɔ ga kari Yapo gɔ bɔ mɔtɔ rɔ Simona Pïtörö ꞌdɔ kako zïyï. Bo ëdï koloma liŋɔ ꞌba bɔ mɔtɔ yayi rɔ Simona bɔ kinyanyi kilaka liŋɔ mo ŋgɔsi kpa yöpö.’ 33Kina ma ꞌdɔ mënyï ŋgï di pötö mo moja bɔ koja laja ma ga kari göyï ne. Kina me dökïꞌdï yï këyï ꞌdeni gbï rɔze kako mï löŋgö ze kɔzɔ a nime te. Ze na me dotɔtɔ rɔze ꞌdeni pili bine, Bɔkoꞌba bo ëdï gbï kɔtɔ tize, doꞌdɔkɔ tuwö lende ame ga pili ŋere Bɔkoꞌba kiꞌdi ꞌdeni zïyï ne.”
34Pïtörö ileki kiya zïnnï, iya te, “Rɔ ma laka mikali ꞌdeni Bɔkoꞌba bo oꞌdɔ geli dë du te zi bilaka ma kɔtɔ mɔtɔ. 35Bo ëdï ti mï këyï rɔ mbëmbë rɔ ya ame ga di mï kupö pili koro bo ꞌdeni gbï rɔ bɔ koꞌdɔ lende laka ne. 36Ikalike lende laka nime Bɔkoꞌba koja zi bilaka ꞌba Yisarele ne ꞌdeni ꞌdɔ kiꞌdi dikalike Bɔkoꞌba oꞌdɔ lende këyï ꞌdeni zize gɔ köꞌdu ꞌba Yësu Kurïsïtö. Bo na rɔ ŋere ꞌba dɔ bilaka pili. 37Ikalike wa ma tönë ga Yësu ꞌba Nazareta koloma rɔ toꞌdɔ mo pili kote mï dɔyayi ꞌba Yudayi bine ne ꞌdeni gbï. Bo isaki toꞌdɔ wa naga nime di Galilaya mï kada ma Yowani këdï rɔ tuwöwö mo zi bilaka tako mï bapatisi. 38Kina me ikalike lende laka ꞌba Bɔkoꞌba ame bo kiꞌdi tigɔ abo ti Nyï Kɔtɔ Laka zi Yësu ne ꞌdeni. Ame kiꞌdi bo ŋgï koloma rɔ tilaki toꞌdɔ lende laka zi bilaka bi tileŋo ya ame ga pili Satani kaꞌda ꞌdeni ne. Bɔkoꞌba ëdï ti bo kina ma ꞌdɔ kiꞌdi bo koꞌdɔ wa naga nima. 39Ze ame ga rɔ bɔ laja abo ga ne doꞌja wa ame ga pili bo koꞌdɔ mï dɔyayi ꞌba Yudayi ti gawo ꞌba Yerosalema ne ꞌdeni. Kina me bilaka upö bo ꞌdeni ti tutötï bo dɔ ŋgërï tɔrɔ. 40Ne tine mï töꞌdö dɔ mota Bɔkoꞌba iꞌdi bo kënyï kɔdɔ yaga di mï tölë, kiꞌdi koꞌja kïnë bo. 41Bilaka ma laki na dë pili koꞌja kïnë bo, ze ame ga Bɔkoꞌba kigeli ꞌdeni mɔlo ꞌdɔ diya lende abo nime ne, ze na ŋge doꞌja kïnë bo, donyo akonyo, duwë wa gbï bi kɔtɔ ti bo di pötö tɔdɔ abo di mï tölë. 42Bo ose gɔmo ꞌdeni zize gɔ diya lende abo zi bilaka ꞌdɔ kiꞌdi bilaka kikali ŋgï bo na rɔ bɔ ame Bɔkoꞌba kigeli ꞌdeni ꞌdɔ kiya burë ꞌba bilaka pili ame ga gba rɔ ma kïdïdï ne gbï ti ya ame ga kölë ꞌdeni ne. 43Bɔ kumë lende ni oloma ꞌdeni tönë rɔ tiya lende gɔ köꞌdu abo bine, iya te, ya ame ga pili kiꞌdi dönnï gɔ lende abo ne ti koꞌja akola gɔ lende kënyë ŋgï ti möyï bo.”
Bɔkoꞌba Odɔ Nyï Kɔtɔ Laka Dɔ Bɔ Löwö
44Koꞌja Pïtörö këdï gba rɔ tiya lende naga nime na Nyï Kɔtɔ Laka ꞌba Bɔkoꞌba kilaꞌba ŋgï pili dɔ ya ame ga këdï rɔ tuwö mo ne. 45Kina Yudayi ma tönë ga rɔ bilaka ꞌba kanisa kako ti Pïtörö ni di Yapo ne kotɔ ŋgï rɔ gönnï gɔ lende ꞌba Nyï Kɔtɔ Laka ame Bɔkoꞌba kiꞌdi gbï zi ya ame ga kinza rɔ Yudayi ne. 46Lïjë uwö bɔ löwö naga nima pili koloma ŋgï rɔ tilende rɔ kpa löwö mɔtɔ ga gbï toꞌdɔ yëëꞌdï zi Bɔkoꞌba. Tine Pïtörö iya te, 47“Nyï Kɔtɔ Laka ilaꞌba ꞌdeni gbï dɔ ya naga nime kɔzɔ ma tönë kilaꞌba dɔze ne tara. Ɔtɔ mɔtɔ inza kpe ꞌdɔ kota ze di bi todɔ mini ꞌba bapatisi dönnï.”
48Kina bo kiꞌdi ŋgï ꞌdɔ kodɔ mini ꞌba bapatisi dɔ ya naga nima ꞌdɔ lïjë këdï rɔ ꞌba Yësu Kurïsïtö ga. Tine lïjë ititi bo ꞌdɔ bo koloma titi koꞌdɔ töꞌdö dɔ ndö tara tïnnï yayi.
11Kɔnyi ꞌBa Bɔ Löwö
1Kina lëbï ꞌba lende ꞌba bɔ löwö naga nima kiꞌdi dönnï ꞌdeni gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba ne kömö ŋgï mbili bɔ laja ꞌba Yësu ga gbï ti bilaka mɔtɔ ga ꞌba kanisa ame ga mï dɔyayi ꞌba Yudayi ne. 2Kina ɔdɔ Pïtörö ni kileki ꞌdeni kari Yerosalema tine, ya ame ga këdï könyö ꞌbënnï ti lende ꞌba tilele bɔ löwö ne oloma ŋgï rɔ tamo ti bo. 3Lïjë iya te, “Gɔ waꞌdi na kari koloma ŋgï rɔ ŋba mï liŋɔ ꞌba ya ma kinza kilele dë naga tonyo akonyo bi kɔtɔ tïnnï gɔmo?”
4Kina Pïtörö kënyï ŋgï bi tïyëtï gɔ wa ame ga koꞌdɔ rönnï zi bo ne di bi tisaki mo. 5Bo iya te, “Mï kada ma dɔ kɔtɔ mɔtɔ koꞌja mëdï rɔ toꞌdɔ mötu di Yapo kina nyï koꞌde ŋgï dɔma. Moꞌja wa mɔtɔ këdï kako bërï di mïtɔrɔ kɔzɔ bɔŋgɔ ma löbu tara. Wa nima oloma ŋgï rɔ tako kɔzɔ iya te ëdï rɔ tombi mo di dɔ kumu mo ga kpaki sowɔ, kina kako ŋgï ŋgɔsi ŋgila ma. 6Kina moloma ŋgï rɔ tinyeli mo tine wa ma moꞌja yïmo yayi rɔ dɔkomali yërï ꞌba yï mökö kpaki ti ꞌba liŋɔ ti wa ame ga këdï kele kebe bërï ne ti yali ni. 7Tine muwö birɔ kudu ŋgï kako di mïtɔrɔ kiya te, ‘Pïtörö ënyï tɔrɔ kupö wa naga nime konyo.’
8Miya te, ‘Buꞌbu ŋere, minza moꞌdɔ tara. Monyo wa ame ga köꞌdu kiꞌdi ꞌba Bɔkoꞌba kiya rɔ wa ma kënyë ne dë mɔlo.’
9Kina birɔ kudu ŋgï ꞌböwu kako di mïtɔrɔ, iya te, ‘Wa ame ga Bɔkoꞌba kiya ꞌdeni rɔ ma laka ne kinza kiya dë te ëdï rɔ ma kënyë.’
10Lende nime oꞌdɔ rönï ŋbö mï mota kina wa nima kileki ŋgï kari mïtɔrɔ. 11Mbowa di pötö mo yɔ na bilaka mota mɔtɔ ga kömö ŋgï liŋɔ nima mëdï teyi yayi ne. Bɔ mɔtɔ na koja lïjë di Kayisariya kako gɔma. 12Nyï Kɔtɔ Laka iya zö kinza mere dë di bi tari ti ya naga nima. Kina mënyï ŋgï mari tïnnï. Löndö ze ma modɔɔkɔtɔ naga nime ënyï gbï kari kɔtɔ tö. Na dari dömö liŋɔ ꞌba Koroneliyo yayi.
13Tine Koroneliyo oloma rɔ tïyëtï mo zize, tëgë bo oꞌja malayika kɔdɔ kɔrɔ mï rö abo. Kina malayika nima kiya zi bo, iya te, ‘Oja bɔ laja ꞌbï ga kari Yapo gɔ bɔ mɔtɔ rɔ Simona Pïtörö 14ꞌdɔ bo kako kiya kɔri ꞌba kɔnyi ame ꞌdɔ kolɔ ye pili ti bilaka ꞌbï ga di mï tölë ne zïyï.’
15Kina misaki tiya lende ŋgï zïnnï. Tine koꞌja mëdï gba rɔ tiya lende yɔ na Nyï Kɔtɔ Laka kilaꞌba ŋgï dönnï gbï kɔzɔ ma tönë kilaꞌba dɔze ne. 16Kina momeri gɔ lende ꞌba ŋere Yësu tönë ŋgï ame bo kiya te, ‘Yowani oꞌdɔ bapatisi ꞌdeni tönë bine dɔ bilaka ti mini, ne ti kobapatisi ye ꞌdeni ti Nyï Kɔtɔ Laka.’ 17Kina me doꞌja ꞌdeni ma Bɔkoꞌba kiꞌdi Nyï Kɔtɔ Laka abo zi bɔ löwö naga nima gbï rɔ ma koriya kɔzɔ ma tönë bo kiꞌdi zize mï kada ame diꞌdike dɔze gɔ lende ꞌba ŋere Yësu Kurïsïtö ne. Ne ma yë na ꞌdɔ mota gɔ ndɔbɔ ꞌba Bɔkoꞌba?”
18Kina ɔdɔ lïjë kuwö lende naga nime Pïtörö kiya ne ꞌdeni tine lïjë ɔrɔ ŋgï di bi tamo ti bo. Lïjë pili iꞌdi ŋgï tïlëlu Bɔkoꞌba, iya te, “Dikali ꞌdeni Bɔkoꞌba iꞌdi kɔri ꞌba dɔ kotɔ ꞌdeni gbï zi bɔ löwö tɔmɔ mo mï dïdï.”
Kanisa Ma Anitɔkiya
19Mï kada naga nima yayi bilaka ma konzi ꞌba kanisa itaꞌba ꞌdeni di mï Yerosalema kïyëyï rönnï di zi gomɔ ame këdï kodɔ kulöwö rönnï di pötö tölë ꞌba Setepano ne. Ya mɔtɔ ga ala ꞌbënnï ŋbö Pönïkë, mɔtɔ ga mï Kupurïyö, mɔtɔ ga mï Anitɔkiya. Di mï gɔ bi naga nima yayi lïjë oloma ŋge rɔ tiya lende ꞌba Yësu zi bilaka ame ga rɔ Yudayi ne. 20Tine bilaka ꞌba kanisa mɔtɔ ga ame di Kupurïyö ni ti Kurënë kiriŋa kari Anitɔkiya yayi ne, iya ꞌbënnï laja laka ꞌba ŋere Yësu ŋgï zi bilaka kpaki ti ya ma kinza rɔ Yudayi. 21Bɔkoꞌba iꞌdi tigɔ mo ŋgï zïnnï. Na bɔ löwö ma konzi kiꞌdi dönnï ŋgï rɔ ma laka gɔ lende ꞌba ŋere Yësu.
22Lëbï ꞌba lende nime ari kömö zi bilaka ꞌba kanisa ame ga mï Yerosalema ne. Kina lïjë koja Baranaba ŋgï kari Anitɔkiya yayi toŋgɔ lende nima. 23-24Bo rɔ bilaka ma laka lɔ ti Nyï Kɔtɔ Laka bo kiꞌdi dɔ bo ꞌdeni gɔ lende ꞌba Yësu ti dökïꞌdï kɔtɔ. Ɔdɔ bo kari koꞌja Bɔkoꞌba koꞌdɔ yëyï ꞌdeni zi bilaka ꞌba kanisa di Anitɔkiya tara tine, bo ŋgï rɔ lɔŋɔ gɔ lende mo. Kina bo koloma ŋgï rɔ tiyija gɔ wa ame ga ꞌdɔ kiꞌdi lïjë këdï rɔ ꞌba ŋere Yësu ti mï këddï ne zïnnï. Kina ya ma konzi mɔtɔ ga kiꞌdi dönnï ŋgï gɔ lende ꞌba ŋere Yësu.
25Baranaba ënyï di Anitɔkiya yayi kari Taraseso toma gɔ Sɔlo. 26Bo ari koꞌja Sɔlo di yayi bo kogba kari timo Anitɔkiya. Kina lïjë kari kodɔꞌbɔ rönnï ŋgï ti bilaka ꞌba kanisa ama ga yayi ne tiyandi bilaka ma konzi mɔtɔ ga ŋbö kɔmɔ kɔɔ kɔtɔ. Di Anitɔkiya yayi na bilaka kisaki dɔgba tïdëkï bɔ kösö gɔ Yësu ga rɔ ꞌba Kurïsïtö ga.
27Mï kada naga nima yayi bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba mɔtɔ ga ako di Yerosalema mï Anitɔkiya yayi. 28Kina Nyï Kɔtɔ Laka kiꞌdi bɔ ma kɔtɔ mɔtɔ di mï löŋgö lïjë, möyï mo rɔ Agabo, ŋgï kënyï tɔrɔ tiya lende. Bo iya te, sëyï ma löbu ëdï kako kilaꞌba mï dɔyayi pili. (Sëyï mo nime na kilaꞌba ꞌjaa tönë mï kada ma Kolawodiyo këdï rɔ bɔ dɔliŋɔ ꞌba Romo ne.) 29Kina ɔdɔ bilaka ꞌba kanisa ame ga Anitɔkiya yayi ne kuwö lende nima Agabo kiya ne ꞌdeni tara tine, lïjë pili rɔ kɔtɔkɔtɔ iꞌdi gïrïsï ŋgï kɔzɔ ame lïjë këdï timo ne tara ꞌdɔ tokɔnyi löndö nnï ame ga mï dɔyayi ꞌba Yudayi ne timo. 30Lïjë ireke gïrïsï nima kiꞌdi közï Baranaba ni tine, na Baranaba ni ti Sɔlo koto ŋgï kari zi löbu ꞌba kanisa ma mï Yerosalema.
12Erode Odɔ Gomɔ Rɔ Bilaka ꞌBa Kanisa
1Mï kada naga nima na ŋere Erode kiꞌdi rɔ bo ŋgï todɔ gomɔ rɔ bilaka ꞌba kanisa. 2Bo iꞌdi kupö Yakoba löndö ꞌba Yowani ni ti mbele. 3Kina ɔdɔ bo koŋgɔ lende nime koŋmi ꞌdeni dökïꞌdï löbu ꞌba Yudayi ni tine, bo olɔlɔ ŋgï nduwë toꞌdɔ mo rɔ ma kënyë. Bo iꞌdi bɔ kanya abo ga ŋgï kindaꞌba Pïtörö. Lende nima oꞌdɔ rönï mï kada ꞌba karama ꞌba Pasaka. 4Kina kiꞌdi Pïtörö ŋgï mï maboso, bɔ kanya ꞌbutë döömu dɔɔkɔtɔ koloma rɔ toda mo rɔ sowɔ sowɔ. Erode oꞌdɔkɔ ꞌdɔ bo kodɔ karama dɔ Pïtörö kɔmɔ bilaka pili di pötö kada ꞌba Pasaka nima, 5na bo kiꞌdi Pïtörö ŋgï ꞌdɔ koloma mï maboso. Tine bilaka ꞌba kanisa ëdï nduwë rɔ tititi Bɔkoꞌba ꞌdɔ kokɔnyi Pïtörö.
6Mï korɔndɔ ame gba di kɔmɔ bi këzë ꞌba kada nima Erode kiteri todɔ karama dɔ bo yïmo ne, iꞌdi bo köꞌdö ꞌdeni mï maboso yayi mï löŋgö bɔ kanya rïyö. Udödu bo ti ziŋgiri rïyö ꞌdo, kiꞌdi bɔ kanya kɔrɔ pili rɔ gɔ kpadörï ꞌba maboso mo nima. 7Tine yɔ na malayika ꞌba Bɔkoꞌba kɔdɔ ŋgï zi bo di mï maboso yayi, kina bi kɔpɔ koyi mï rö ꞌba maboso nima ŋgï pili yaga. Malayika nima okɔsɔ dɔkɔnyɔ bo kindiŋi bo yaga, iya te, “Ënyï welo tɔrɔ.”
Kina ziŋgiri tönë ga kilayi ŋgï gɔ dönnï yaga di közï bo. 8Malayika nima iya te, “Udödu gasi ꞌba gɔ bɔŋgɔ ꞌbï kusu wari ꞌbï ndïyï.”
Kina ɔdɔ Pïtörö koꞌdɔ wa naga nima ꞌdeni pili tara tine, malayika nima iya te, “Olo bɔŋgɔ ma löbu ꞌbï röyï kösö gɔma.”
9Kina Pïtörö kösö ŋgï gɔ malayika nima kɔdɔ kari yaga di mï maboso. Tine bo ikali lende nima malayika koꞌdɔ ne dë laka, inda za zi bo kɔzɔ nyï na këdï koꞌde dɔ bo. 10Kina lïjë kiteli bɔ kanya ma dɔgba mo ŋgï, lïjë kiteli ma di gɔmo ꞌböwu, lïjë kari kömö kpa reki ꞌba maboso ame ꞌdɔ kari ŋgï mï gawo ne. Kpadörï yamo nima urögö rönï ŋgï yaga gɔ dönï, lïjë kɔdɔ nduwë kari rɔ gɔ kɔri ꞌba mï gawo. Di yayi na malayika nima kari ëꞌbënï ŋgï kola Pïtörö.
11Tine na ꞌjaa Pïtörö kikali gɔ wa nima koꞌdɔ rönï zi bo ne. Bo iya te, “Rɔ ma laka mikali ꞌdeni ŋgï Bɔkoꞌba na me koja malayika ꞌbënï kako kɔmɔ ma di közï Erode, gbï di zi gomɔ ame bilaka löbu ꞌba Yudayi koꞌdɔkɔ toꞌdɔ mo zö ne.”
12Kina ɔdɔ bo kikali gɔ bi ꞌdeni di yayi tara tine, bo ari ŋgï liŋɔ ꞌba Mariya ma ꞌba Yowani ame kïdëkï möyï bo mɔtɔ gbï rɔ Marako ne. Bilaka ꞌba kanisa ma konzi otɔtɔ rönnï ꞌdeni yayi këdï rɔ tititi Bɔkoꞌba ꞌdɔ kokɔnyi Pïtörö. 13Bo ukökö kpadörï ꞌba reki ꞌba rɔ liŋɔ nima. Kina nyiti mɔtɔ ame këdï koꞌdɔ ndɔbɔ mï liŋɔ nima yayi, möyï mo rɔ Roda, kari ŋgï toŋgɔ mo. 14Tine lɔko ari kuwö ŋgï rɔ mugu Pïtörö. Kina ɔdɔ lɔko kikali ꞌdeni rɔ mugu bo tara tine, lɔko ŋgï rɔ lɔŋɔ rɔ mbëmbë gɔ köꞌdu mo. Kina lɔko kiriŋa ŋgï titi kileki tiya mo zi ya ma laki naga nima gba kinza lɔko kurögö kpadörï yaga. Lɔko iya te, “Pïtörö na me ꞌdë yaga ꞌdë yayi.”
15Lïjë iya zïnï tëgë, “Rumö na kösö ꞌdeni döyï.”
Lɔko iya te, “Rɔ ma laka bo ëdï yayi.”
Lïjë iya te, “Mɔtɔga malayika ꞌba toŋgɔ gɔ bo na.”
16Tine Pïtörö ëdï gba rɔ tukökö kpadörï ꞌba reki nima. Kina lïjë kari kurögö kpadörï ŋgï koꞌja rɔ bo, na lende mo kigayi lïjë ŋgï. 17Bo ombi közï bo zïnnï ꞌdɔ lïjë kudumö titi yaga. Na bo kïyëtï gɔ wa ame Bɔkoꞌba koꞌdɔ zi bo koja bo yaga di mï maboso ne. Bo iya te, “Ari kiyake lende nime zi Yakoba gbï ti löndö ze mɔtɔ ga.”
Kina bo kënyï ŋgï kari nduwë bitɔ tɔ ne ga.
18Kina ɔdɔ kömö ꞌdeni mï kano bi tine, kɔmɔ lisa ma löbu ti rɔ kïlëꞌdï ilaꞌba ŋgï zi bɔ kanya tönë ga kpa maboso ne. Lïjë ikali dë waꞌdi na koꞌdɔ rönï ꞌdeni zi Pïtörö. 19Kina Erode kiꞌdi lïjë ŋgï ꞌdɔ toma Pïtörö, ne tine lïjë oꞌja bo dë du te. Gɔ köꞌdu mo na bo koloma ŋgï rɔ tititi kpënnï kiꞌdi ꞌdɔ kupö lïjë yaga.
Tölë ꞌBa Erode
Tënyï ꞌba Erode di dɔyayi ꞌba Yudayi yayi na bo kari koloma Kayisariya. 20Ɔdɔ bo këdï ꞌdeni rɔ ndoꞌji ti bilaka ꞌba Tura ni ti Sidona na lïjë koja bilaka ꞌbënnï mɔtɔ ga ŋgï kari tilende ti bo. Dɔgba mo lïjë iꞌdi bɔ mɔtɔ rɔ Bolaseto rɔ bɔ dɔ rö ꞌba ŋere na titi kokɔnyi lïjë. Tine na lïjë kari kilende zi Erode ꞌdɔ kiꞌdi mï bo këyï rönnï, römöyï bilaka ꞌbënnï ga oloma rɔ tugö nyönyu di dɔyayi abo. 21Kina bo kuwöwö lende mo ŋgï ꞌdɔ bilaka kotɔtɔ rönnï mï kada nima mï kpa kotɔtɔ. Kina bo kolɔ bɔŋgɔ abo ꞌba ŋere ŋgï, bo kari koloma dɔ kïtï abo kilende zi bilaka naga nima pili. 22Tine na lïjë pili kënyï ŋgï kulörï kozɔ timo, iya te “Ame bilaka lesi na dë kpe këdï kilende, Bɔkoꞌba na.”
23Kina malayika ꞌba Bɔkoꞌba kako kodɔ rɔkɔꞌɔ ŋgï dɔ bo, römöyï bo iꞌdi bilaka ꞌdeni kebe za tïlëlu bo kola Bɔkoꞌba. Kina kuru konyo wa ꞌba mï bo ŋgï, bo kölë yaga.
24Mï kada naga nima na bilaka ma konzi kindaꞌba lende ꞌba Bɔkoꞌba ŋgï. Kina bilaka ꞌba kanisa konzi ŋgï rɔ ma kënyë. 25Tine Baranaba ni ti Sɔlo ote ndɔbɔ ꞌbënnï ꞌdeni di mï Yerosalema na lïjë kileki ŋgï kari Anitɔkiya. Lïjë ogba Yowani tönë kïdëkï möyï mo mɔtɔ gbï rɔ Marako ne ŋgï kari tïnnï.
13Toja Baranaba Ni Ti Sɔlo
1Bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba mɔtɔ ga ti bɔ kɔmɔ kiyandi ni ëdï gbï mï löŋgö bilaka ꞌba kanisa mï Anitɔkiya yayi. Lïjë na rɔ Baranaba ni ti Simona ame möyï bo mɔtɔ gbï rɔ Bɔ Kölu ne, ti Lukïyö di Kurënë, ti Manaya ame rɔ bɔ murë ma kïyöbu bi kɔtɔ ti bɔ dɔliŋɔ Erode ma dɔgba tönë bine ne ti Sɔlo. 2Kina ɔdɔ lïjë kebe ŋgï mï kada mɔtɔ toꞌdɔ mötu zi ŋere Bɔkoꞌba gbï toro kpënnï tine, Nyï Kɔtɔ Laka iya zïnnï, tëgë, “Ozake Baranaba ni ti Sɔlo zö ꞌdɔ lïjë kari toꞌdɔ ndɔbɔ ame migeli lïjë dömöyï mo ne.”
3Kina bilaka ꞌba kanisa naga nima koloma ŋgï rɔ toro kpënnï ti mötu koꞌdɔ. Kina lïjë kiꞌdi közïnnï ŋgï dɔ Baranaba ni ti Sɔlo koja gɔ kɔri.
Kupurïyö
4Kina ɔdɔ Nyï Kɔtɔ Laka koja Baranaba ni ꞌdeni ti Sɔlo kari tara tine, lïjë ari ŋgï Selokiya ame ŋgɔsi kpa mini löbu ne. Di yayi tine, na lïjë këkï ŋgï mï sorope kari mï dɔyayi ꞌba Kupurïyö. 5Lïjë ari kömö mï gawo ꞌba Salami. Kina lïjë kari ŋgï tiya lende ꞌba Bɔkoꞌba mï rö ꞌba mötu ꞌba Yudayi ame ga yayi ne. Tine Yowani Marako na koloma rɔ toja laja zïnnï.
6Lïjë ënyï di yayi kari nduwë rɔ mï dɔyayi ꞌba Kupurïyö ŋbö kömö mï gawo ꞌba Papo. Di yayi na lïjë kari kondɔsɔ ŋgï ti bɔ kata mɔtɔ koꞌdɔ rönï rɔ bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba. Bo rɔ Yudayi kïdëkï möyï bo rɔ Barayësu, möyï bo mɔtɔ gbï rɔ Eliyama, ꞌjɔ ꞌba lende mo tëgë bɔ kata. 7Bo ëdï koloma liŋɔ ꞌba turu ma löbu ꞌba Romo ame rɔ bɔ dɔliŋɔ nima ne. Turu löbu nima möyï mo rɔ Serogiya Pɔlo ne ŋgï rɔ bɔ dɔ kïtëwu ꞌba tikali lende. Kina bo kose Baranaba ni ti Sɔlo ŋgï kako zi bo römöyï bo oꞌdɔkɔ tuwö lende ꞌba Bɔkoꞌba. 8Ne tine bɔ kata nima öꞌbö ŋgï yayi tamo dönnï römöyï bo oꞌdɔkɔ dë ꞌdɔ turu bɔ dɔliŋɔ nima kiꞌdi dönï gɔ lende ꞌba Yësu. 9Sɔlo ame kïdëkï möyï mo mɔtɔ gbï rɔ Pɔlo ne ŋgï lɔ ti Nyï Kɔtɔ Laka kina kiꞌdi bo ŋgï kuyï kɔmɔ bo koŋgɔ dɔ bɔ kata nima. 10Bo iya te, “Nï kole ꞌba Satani, nï ꞌbëyï rɔ bɔ ꞌbölu gbï rɔ bɔ dɔ kïndëndë. Öꞌbö toꞌdɔ ya ti bilaka ame ga rɔ bɔ lende laka ne kebe tuyï mï lende ꞌba Bɔkoꞌba kiya yaga rɔ bëtï. 11Kina me miya zïyï, ŋere Bɔkoꞌba kodɔ karama mo döyï gïrï nime. Bo kiꞌdi kömöyï nima kölu yaga kinza koꞌja wa mɔtɔ ra titi mï töꞌdö dɔ ndö nime.”
Kina gɔ bi kuyï rönï ŋgï rɔ mandölu zi bɔ kata nima. Bo koloma ŋgï rɔ tomomo gɔ bi toma bɔtɔ mɔtɔ ame ꞌdɔ kokɔkɔ bo. 12Lende nime iꞌdi turu bɔ dɔliŋɔ nima ŋgï kiꞌdi dönï gɔ lende ꞌba ŋere Yësu. Köꞌdu ꞌba akiyandi nima igayi bo ꞌdeni.
Anitɔkiya Ma Pisidiya
13Kina Pɔlo ni kënyï ŋgï di Papo yayi. Lïjë ëkï mï sorope tumu dɔ mini löbu kari Peroga ame rɔ gawo mɔtɔ mï dɔyayi ꞌba Pambulïya ne. Kina Yowani Marako kola lïjë ŋgï yayi kileki kari Yerosalema. 14Lïjë ënyï di Peroga kari nduwë ŋbö kömö Anitɔkiya mï dɔyayi ꞌba Pisidiya. Mï kada ꞌba rɔ kindawo ꞌba Yudayi na lïjë kari mï rö ꞌba mötu kari koloma bërï yayi. 15Kina ɔdɔ kïdëkï köꞌdu kiꞌdi ma Musa kugu ꞌdeni gbï ti buku ꞌba bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba tine, bɔ dɔ rö ꞌba mötu naga nima oja laja kari zïnnï. Lïjë iya te, “Löndö ze ga, ɔdɔ këddïke ti lende ame rɔ ꞌba tiꞌdi mï këddï zi bilaka koꞌdɔkɔke tiya mo, iyake.”
16Kina Pɔlo kënyï ŋgï tɔrɔ kïyëyï dɔ közï bo bi tiya lende. Bo iya te, “Kpe bilaka ꞌbeze ga ꞌba Yisarele gbï tiye kpe bɔ löwö ma koro Bɔkoꞌba naga nime, uwöke dɔma. 17Bɔkoꞌba ame bilaka ꞌba Yisarele pili koro ne igeli lïjë ꞌdeni rɔ ꞌba bo ga. Mï kada ma lïjë këdï rɔ atɔli mï Ezipeto bo iꞌdi lïjë konzi rɔ mbëmbë. Bo oja lïjë ꞌdeni kɔdɔ yaga di mï Ezipeto ti tigɔ abo, 18bo koloma rɔ toŋgɔ gönnï mï kɔmɔ kɔɔ ꞌbutë sowɔ ame ga lïjë koꞌdɔ mï mökö ne. 19Bo iꞌdi lïjë kaꞌda bilaka dɔꞌbe modɔmorïyö ame ga këdï koloma mï Kanana ne ŋgï bo kiꞌdi yayi nima zïnnï. 20Lende naga nime oꞌdɔ rönnï ꞌdeni pili mï kɔmɔ kɔɔ kuluku modɔmosowɔ (450).
Tine Bɔkoꞌba iꞌdi bɔ koꞌdɔ burë na koloma rɔ bɔ dönnï ŋbö kömö mï kada ꞌba bɔ kumë lende abo Samölë. 21Tine lïjë ititi Bɔkoꞌba ꞌdɔ kiꞌdi ŋere rɔ bɔ dɔliŋɔ zïnnï. Kina bo kiꞌdi Sɔlo kole ꞌba Kisi di mï gɔli ꞌba Benyimona ŋgï rɔ ŋere ma löbu ꞌba dönnï ŋbö kɔmɔ kɔɔ ꞌbutë sowɔ. 22Di gɔmo na Bɔkoꞌba kiyese Sɔlo yaga kiꞌdi Dawidi rɔ bɔ dɔliŋɔ. Bɔkoꞌba iya lende ꞌdeni gɔ köꞌdu ꞌba Dawidi kɔzɔ a nime te, ‘Ma ti mï këyï rɔ mbëmbë gɔ lende ꞌba Dawidi kole ꞌba Yisayi römöyï bo oꞌdɔ wa ame ga pili moꞌdɔkɔ ne ꞌdeni.’
23Yësu di mï kupö Dawidi, bo na Bɔkoꞌba kiꞌdi ꞌdeni ꞌdɔ kɔmɔ bilaka ꞌba Yisarele di mï tölë kɔzɔ ame bo kiya ꞌdeni mɔlo ne tara. 24Tine gba kinza Yësu kisaki ndɔbɔ abo dë, Yowani oloma ꞌdeni rɔ tuwöwö mo zi bilaka ꞌba Yisarele ꞌdɔ lïjë kotɔ dönnï di mï lende kënyë ꞌbënnï ga gɔ bo kodɔ mini ꞌba bapatisi dönnï. 25Kina koꞌja Yowani këdï koꞌdɔ ꞌdeni kɔzɔ dɔ tote ndɔbɔ ꞌba bo, bo iya zi bilaka, tëgë, ‘Ma na dë rɔ bɔ ame komerike rɔ ma ne. Bɔ mɔtɔ ëdï kako toꞌdɔ ndɔbɔ di pötö ma bine. Bo na löbu mbiri di dɔma, ma ꞌbama mëdï titiyi. Wari ꞌba ndï bo pele minza mɔꞌbɔ tope mo.’
26Kina me mëdï miya ziye kpe löndö ame ga rɔ kupö Abarayama ne gbï tiye kpe bɔ löwö ame ga koroke Bɔkoꞌba ꞌdeni ne, ze na me Bɔkoꞌba koja laja ꞌba tɔmɔ wa di mï tölë nime ꞌdeni zize. 27Tine bilaka ꞌba Yerosalema kpaki ti bulöbu ꞌbënnï ga ikali Yësu dë rɔ Kurïsïtö ame Bɔkoꞌba koja kako dɔliŋɔ bine ne. Lïjë ikali ꞌjɔ ꞌba lende ame ga bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba kugu mɔlo bine lïjë köꞌbö tïdëkï mo mï kada ꞌba rɔ kindawo ne dë. Lïjë odɔ karama dɔ Yësu kupö yaga, kina me kiꞌdi lende ꞌba bɔ kumë lende tönë ga koꞌdɔ rönï ꞌdeni ŋgï rɔ ma laka. 28Lïjë oꞌja lende mɔtɔ ame ꞌdɔ kodɔ karama ꞌba tölë dɔ bo gɔmo ne dë pele di rɔ bo, lïjë ocɔ bo ŋgï nduwë zi turu bɔ dɔ yayi Pilato kupö bo yaga. 29Kina lïjë koꞌdɔ ŋgï pili kɔzɔ lende ma tönë ga kugu mɔlo gɔ köꞌdu abo ne tara. Lïjë utötï bo dɔ ŋgërï kogba töku bo bërï di pötö mo kari kusu mï tïꞌbörö ꞌba töku. 30Ne tine Bɔkoꞌba iꞌdi bo ꞌdeni ŋgï kɔdɔ yaga di mï tölë. 31Ya ame ga koloma rɔ tiliŋgere ti bo di Galilaya kala Yerosalema ne oꞌja kïnë bo ꞌdeni mï töꞌdö dɔ konzi. Kina me lïjë këdï ꞌdeni rɔ tiya lende mo zi bilaka ꞌba Yisarele leꞌjete.
32Kina me dako ꞌdeni tiya lende ꞌba laja laka ꞌba Bɔkoꞌba ziye ꞌdɔ kikalike ŋgï wa tönë Bɔkoꞌba kiya zi ꞌbu ze löbu ga kiya te bo ëdï koꞌdɔ ne, 33kina me bo koꞌdɔ ꞌdeni zize ame rɔ kupö ꞌba mïnnï ga ne. Bo iꞌdi Yësu ꞌdeni kɔdɔ di mï tölë. Lende nime na tönë kugu mï Akïlëlu ma mï rïyö, kiya te, ‘Nï na rɔ kole ma. Tɔne ma na ꞌdeni rɔ ꞌbu yï.’
34Lende gɔ tɔdɔ ꞌba Yësu di mï tölë nime kinza yida rɔ bo keŋme dë mï gö ne na Bɔkoꞌba kiya bine, kiya te, ‘Rɔ ma laka ti moꞌdɔ yëyï dɔye ti wa kele tönë ga miya lende mo zi Dawidi ne.’
35Gɔ köꞌdu mo na me gbï ꞌdɔ kiꞌdi Dawidi kiya te, ‘Inza kola yida rɔ bɔ laja ꞌbï keŋme mï gö.’
36Kina me dikalike ꞌdeni Dawidi oꞌdɔ akoꞌdɔkɔ ꞌba Bɔkoꞌba mï kada ꞌba loma abo ga, kina ɔdɔ bo kölë tine usu bo ŋgï ŋgila ꞌbu bo löbu nnï yida rɔ bo keŋme yayi. 37Ne tine Yësu na Bɔkoꞌba kiꞌdi ꞌdeni kɔdɔ di mï tölë, bo na yida rɔ bo keŋme dë.
38Uwöke lende nime laka, löndö ma ga. Köꞌdu gɔ lende ꞌba Yësu na me kiꞌdi ꞌdɔ mëdï miya ziye miya te, Bɔkoꞌba oꞌdɔkɔ tola ye gɔ lende kënyë ꞌbe ga ne. 39Mɔlo tönë bine köꞌdu kiꞌdi ꞌba Musa iꞌdi ye dë këddïke rɔ dɔ ŋgölö di mï laŋba ꞌba lende kënyë ꞌbe ga. Ne bɔ ame kiꞌdi dönï ꞌdeni ŋgï gɔ lende ꞌba Yësu ne ꞌdeni rɔ dɔ ŋgölö di mï laŋba ꞌba lende kënyë abo ga pili. 40Kina me mëdï miya ziye, iꞌdike kɔmɔye kandi laka kinza lende tönë ga bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba kiya mɔlo bine ga ne koꞌdɔ rönnï ra ziye. Ame kiya te, 41‘Kpe bɔ kose dɔma tönë ga, oŋgɔke ti. Mëdï moꞌdɔ lende ame kigayi ye ne, kina ti kölëke ŋgï yaga, römöyï wa naga nime moꞌdɔ mï kada ma ꞌbeye nime, ɔdɔ kiya te kiya pele ziye oꞌdɔkɔke dë yɔ tiꞌdi dɔye gɔmo.’”
Ma Konzi Uwö Laja Laka
42Kina ɔdɔ Pɔlo ni kɔdɔ ꞌdeni yaga di mï rö ꞌba mötu di pötö lende naga nime tine, ya naga nima ititi lïjë ꞌdɔ kako kiya lende nima gbï mï kada ꞌba rɔ kindawo ma di gɔ ama. 43Di bi titaꞌba ꞌbënnï ꞌdeni di mï rö ꞌba mötu tine, Yudayi ma konzi mɔtɔ ga ti bɔ löwö ma konzi ame ga koro Bɔkoꞌba ꞌdeni koꞌdɔ rönnï rɔ Yudayi ne ari ŋgï kɔtɔ ti Pɔlo ni, kina Pɔlo ni kiya lende ŋgï zïnnï ꞌdɔ lïjë köꞌbö tiꞌdi dönnï gɔ mï këyï ꞌba Bɔkoꞌba.
44Mï kada ꞌba rɔ kindawo ma di gɔ ama na bilaka ꞌba mï gawo nima kɔlɔ ŋgï pili tuwö lende ꞌba Bɔkoꞌba. 45Kina ɔdɔ Yudayi koꞌja bilaka ꞌdeni kɔlɔ rɔ ma konzi tara tine, lende mo ënyë ŋgï mïnnï lïjë kebe toꞌdɔ kowasa tiya kpa kënyë rɔ Pɔlo. 46Tine Baranaba ni ti Pɔlo iya lende ŋgï rɔ dɔ ŋgölö zi Yudayi naga nima, kiya te, “Bɔkoꞌba oꞌdɔkɔ gɔ diya lende abo titi dɔgba ziye. Ne kina me kilagike eꞌbe ꞌdeni koꞌdɔkɔke dë ꞌdɔ këddïke ti dïdï ma ŋburuŋburu. Olomake, ti dari eze zi bɔ löwö. 47Ŋere Bɔkoꞌba ose lende nime ꞌdeni mɔlo zize, iya te, ‘Miꞌdi yi ꞌdeni rɔ bi kɔpɔ zi bɔ löwö ꞌdɔ tileme kɔri ꞌba dïdï zi bilaka pili ꞌba dɔyayi nime.’”
48Kina ɔdɔ bɔ löwö naga nima kuwö lende ꞌba Pɔlo nime ꞌdeni te tine, lïjë ŋgï rɔ lɔŋɔ kebe bi toꞌdɔ yëëꞌdï zi Bɔkoꞌba gɔ köꞌdu mo. Ya ame ga Bɔkoꞌba koꞌdɔkɔ ꞌdɔ këdï ti dïdï ma ŋburuŋburu ne iꞌdi dönnï ŋgï rɔ ma laka gɔ lende ꞌba Yësu. 49Kina lende ꞌba ŋere Yësu kitaꞌba ŋgï kogba mï dɔyayi nima.
50Tine Yudayi ni ënyï kari kocɔ zi ꞌja bɔ wa ma koro Bɔkoꞌba naga gbï ti bilaka ma löbu ꞌba mï gawo nima ꞌdɔ koꞌdɔ wa kënyë zi Pɔlo ni koga yaga di mï dɔyayi ꞌbënnï nima. 51Kina Pɔlo ni komba lupu ꞌba ndïnnï ŋgï rɔ lömu rɔ ya naga nima, lïjë kari ëꞌbënnï Ikoniya. 52Ne tine bɔ kösö gɔ Yësu ga ma mï Anitɔkiya yayi ꞌdeni ŋgï rɔ lɔŋɔ lɔ ti Nyï Kɔtɔ Laka.
14Ikoniya
1Di Ikoniya yayi lende oꞌdɔ rönï gbï zi Pɔlo ni kɔzɔ ma koꞌdɔ rönï di Anitɔkiya. Lïjë ari kiya lende ꞌba Bɔkoꞌba gbï mï rö ꞌba mötu ꞌba Yudayi di yayi. Kina Yudayi ma konzi mɔtɔ ga ti bɔ löwö ni kiꞌdi dönnï ŋgï gɔ lende ꞌba Yësu. 2Ne tine Yudayi ame ga kilagi lende ꞌba Yësu ne ari kiꞌdi bilaka ꞌba dɔliŋɔ nima ŋgï gbï kënyï rɔ ꞌdïrï ti Pɔlo ni. 3Ne pele tara Pɔlo ni oloma titi kigabi yayi tiya lende ꞌba ŋere Yësu ŋgï rɔ dɔ ŋgölö kinza tikere. Kina Yësu kiꞌdi lïjë ŋgï koloma rɔ toꞌdɔ wa ma konzi ame ga lende mo kigayi bilaka ne ꞌdɔ kileme ŋgï omba lende ꞌba mï këyï abo ëdï rɔ ma laka. 4Gɔ köꞌdu mo na kiꞌdi bilaka ꞌba mï gawo nima koza mïnnï ŋgï, ya mɔtɔ ga rɔ ma koꞌdɔkɔ lende ꞌba Yudayi ni mɔtɔ ga rɔ ma koꞌdɔkɔ lende ꞌba Pɔlo ni.
5Kina Yudayi ni kari kususu kpënnï ŋgï ti bilaka ꞌba dɔliŋɔ nima kpaki ti löbu ꞌbënnï ga ꞌdɔ toꞌdɔ közï kasi zi Pɔlo ni kuꞌdu ti döku kupö yaga. 6Ne tine Pɔlo ni uwö lende mo ŋgï mɔlo kina lïjë kënyï ŋgï di Ikoniya yayi kiriŋa kari Lusëtura ni ti Darobe ame mï dɔyayi ꞌba Lukönïya ne. Kina lïjë kiliŋgere ŋgï gbï kebe mï dɔliŋɔ ame ga ŋgɔsiŋgɔsi yayi ne 7tiya laja laka ꞌba Bɔkoꞌba zi bilaka.
Pɔlo Ileŋo Bɔ Mɔtɔ Di Lusëtura
8Bɔ mɔtɔ ëdï mï Lusëtura yayi ndïmo ga eŋme ŋgï kpaki rïyö köꞌbö rɔ kurutu bërï mɔlo gɔ töyö mo. 9Kina ɔdɔ bo këdï ꞌdeni rɔ tuwö lende ame Pɔlo këdï kiya ne tine, Pɔlo oŋgɔ kɔmɔ bo na koꞌja ŋgï bo iꞌdi dɔ bo ꞌdeni rɔ ma laka gɔ lende ꞌba Yësu ꞌdɔ Bɔkoꞌba kileŋo bo. 10Pɔlo ilende zi bo rɔ ma kembe, iya te, “Ënyï kɔrɔ kodɔrɔ göyï tɔrɔ.”
Kina bɔ nima kogɔri ŋgï di bërï kisaki tiliŋgere di yayi. 11Kina ɔdɔ tïndï ꞌba bilaka naga nima koꞌja lende nima Pɔlo ni koꞌdɔ ne ꞌdeni tine, lïjë pili ënyï ŋgï kozɔ timo rɔ ma kembe rɔ kpënnï Lukönïya, kiya te, “Akoro uyï rönnï ꞌdeni rɔ bilaka mï löŋgö ze.”
12Kina lïjë kiꞌdi möyï akoro mɔtɔ ame kïdëkï rɔ Zëyu ne ŋgï dɔ Baranaba, mɔtɔ ame kïdëkï rɔ Erome ne ŋgï dɔ Pɔlo römöyï bo na rɔ bɔ kiya lende.
13Bɔ dɔ akoro Zëyu nima liŋɔ mo ëdï gönyï reki ꞌba gawo nima. Kina bo koꞌde ŋgulö sa ŋgï kosi kpa reki yayi ti döwöru. Lïjë oꞌdɔkɔ tumu ŋgulö sa naga nima rɔ roma zi Pɔlo ni. 14Kina ɔdɔ Pɔlo ni ti Baranaba kuwö lende nima ya naga nima koꞌdɔkɔ toꞌdɔ mo ne ꞌdeni tara tine, meri mo iꞌdi lïjë ŋgï kirica bɔŋgɔ di rönnï. Lïjë iriŋa kari mï löŋgö tïndï ꞌba bilaka naga nima ti tulörï, kiya te, 15“Kpe bilaka naga nime, waꞌdi ga na këddï koꞌdɔke te? Ze gbï rɔ bilaka lesi kɔzɔ kpe te. Dako nime tiya lende ꞌba laja laka ꞌba Bɔkoꞌba ziye ꞌdɔ kiꞌdi kolake gɔ toro wa ma yawa naga nime yaga koroke rɔ Bɔkoꞌba ame ti dïdï ne. Bo na me koꞌba mïtɔrɔ ni ti dɔyayi gbï ti yöpö ti wa ame ga pili këdï koloma yïmo ne. 16Mɔlo tönë bine bo ola bilaka ꞌba dɔyayi nime ꞌdeni koloma rɔ toꞌdɔ wa ame ga pili lïjë koꞌdɔkɔ toꞌdɔ mo ne. 17Tine bo öꞌbö tileme rɔ bo nduwë zi bilaka ti wa ma kele ma bo këdï koꞌdɔ. Bo iꞌdi tɔrɔ kaꞌdi ziye kiꞌdi wa ꞌba mï nyaka ꞌbe ga kana ꞌdɔ këddïke rɔ lɔŋɔ ti akonyo.”
18Lende naga nime Pɔlo ni kiya pele kɔzɔ a nime te ne, oꞌdɔ rɔ gbegbe na ꞌjaa kota ya naga nima di bi tumu roma zïnnï.
19Mï kada dɔ kɔtɔ mɔtɔ na Yudayi mɔtɔ ga kako di Anitɔkiya ame mï dɔyayi ꞌba Pisidiya ne gbï di Ikoniya. Kina lïjë kocɔ ŋgï zi tïndï ma konzi kari kuꞌdu Pɔlo ti döku. Kina lïjë kilala bo ŋgï yaga di mï gawo nima. Lïjë omeri ꞌbënnï tëgë bo ti kölë ꞌdeni. 20Di pötö mo tine, bilaka ꞌba kanisa ari tori bo kɔrɔ ŋgila bo yayi, kina bo kindiŋi ŋgï kënyï ꞌböwu kileki kari mï gawo nima.
Tileki Anitɔkiya Ma Surïya
Mï bi këzë mɔtɔ na lïjë kënyï ti Baranaba kari Darobe. 21Lïjë ari kiya laja laka ꞌba Bɔkoꞌba mï Darobe yayi kina lende kiya ꞌbënnï kiꞌdi bilaka ma konzi ŋgï këdï rɔ bɔ kösö gɔ Yësu. Di yayi tine na lïjë kileki ŋgï kari Lusëtura ti Ikoniya ti Anitɔkiya mï Pisidiya. 22Lïjë iliŋgere ŋgï nduwë ti tiyandi bɔ kösö gɔ Yësu ga kebe mï gɔ bi naga nima tiya mo zïnnï ꞌdɔ lïjë köꞌbö tiꞌdi dönnï gɔ lende ꞌba Yësu ti mï këddï, iya te, “Ze pili dëdï dombike gomɔ titi rɔ ma kënyë gba kinza doꞌjake ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba nime.”
23Lïjë iꞌdi ya mɔtɔ ga rɔ löbu ꞌba kanisa mï gɔ bi naga nima pili. Kina lïjë koloma ŋgï rɔ toꞌdɔ mötu tïnnï toro kpënnï gbï tititi Bɔkoꞌba ꞌdɔ koŋgɔ gönnï römöyï lïjë iꞌdi dönnï ꞌdeni gɔ lende abo. 24Kina lïjë kënyï ŋgï kiliŋgere nduwë kebe mï dɔyayi ꞌba Pisidiya ŋbö kömö mï dɔyayi ꞌba Pambulïya. 25Lïjë ari kiya lende ꞌba Bɔkoꞌba mï gawo ꞌba Peroga, na lïjë kiteli ŋgï kari Ataliya.
26Di yayi na lïjë këkï mï sorope kileki Anitɔkiya. Gɔ bi nima na tönë bilaka ꞌba kanisa koja lïjë di teyi kari toꞌdɔ ndɔbɔ nime ti mï këyï ꞌba Bɔkoꞌba ne. Kina me ndɔbɔ mo tönë lïjë ote ꞌdeni. 27Kina ɔdɔ lïjë kömö ꞌdeni yayi tine lïjë otɔtɔ dɔ bilaka ꞌba kanisa ŋgï, lïjë kïyëtï gɔ wa ame ga pili Bɔkoꞌba koꞌdɔ zïnnï, gbï ti ame Bɔkoꞌba kumö kɔri ꞌdeni zi bɔ löwö ame ga kinza rɔ Yudayi ne tiꞌdi dönnï gɔ lende ꞌba Yësu. 28Kina lïjë koloma ŋgï kigabi yayi ti bɔ kösö gɔ Yësu ga ama yayi ne.
15Kpa Kotɔtɔ ꞌBa Bɔ Laja Mï Yerosalema
1Ya mɔtɔ ga ako di Yudayi mï Anitɔkiya yayi koloma rɔ tiyandi bilaka ꞌba kanisa, iya te, a mɔtɔ ŋgï rɔ tɔmɔ di mï tölë zïnnï inza kɔtɔ te tine ŋge ɔdɔ kilele lïjë gɔ köꞌdu kiꞌdi ꞌba Musa. 2Kina lende nime koꞌde kowasa ma löbu ŋgï mï löŋgö Pɔlo ni ti ya naga nima. Kina bilaka ꞌba kanisa koja Pɔlo ni ŋgï ti Baranaba ti ya mɔtɔ ga di mï löŋgö lïjë yayi kari Yerosalema, römöyï ꞌdɔ lïjë kari kiya ndï lende nime ti bɔ laja ꞌba Yësu ga gbï ti löbu ꞌba kanisa mɔtɔ ga.
3Kina ɔdɔ bilaka ꞌba kanisa ꞌba Anitɔkiya koja lïjë ꞌdeni gɔ kɔri tara tine, lïjë udö ŋgï kebe mï dɔyayi ꞌba Pönïkë ti Somorona. Di mï gɔ bi naga nime pili lïjë iliŋgere nduwë ti tiya lende ꞌba bɔ löwö ame kiꞌdi dönnï ꞌdeni gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba ne. Gɔ köꞌdu mo na bilaka ꞌba kanisa ŋgï pili rɔ lɔŋɔ.
4Kina ɔdɔ lïjë kömö Yerosalema tine, bilaka ꞌba kanisa ti ya ma löbu mo ga ti bɔ laja ꞌba Yësu ga ota lïjë ŋgï rɔ ŋba. Kina lïjë koloma ŋgï rɔ tïyëtï gɔ wa ame ga Bɔkoꞌba kiꞌdi lïjë koꞌdɔ ne. 5Tine Parosi mɔtɔ ga ame kiꞌdi dönnï ꞌdeni gɔ lende ꞌba Yësu ne, iya te, “Iꞌdike kilele bɔ löwö naga nima, ꞌdɔ kiyake gbï zïnnï gɔ lïjë koꞌdɔ köꞌdu kiꞌdi ame ga pili Musa kugu ne.”
6Kina bɔ laja ꞌba Yësu ga kotɔtɔ dönnï ŋgï ti bilaka ma löbu ꞌba kanisa tiya kɔri ꞌba lende nime. 7Kina ɔdɔ lïjë kiya lende nime ꞌdeni ŋgï kari timo rɔ gɔ kɔwɔ tine, Pïtörö ënyï tɔrɔ kilende zïnnï, iya te, “Löndö ma ga, ikalike ꞌdeni tönë mɔlo bine, Bɔkoꞌba igeli ma di mï löŋgö ye kiꞌdi ꞌdɔ bɔ löwö kuwö lende ꞌba laja laka abo di zö ꞌdɔ lïjë kiꞌdi dönnï gɔmo. 8Bo na rɔ bɔ kikali lende ꞌba mï bilaka pili rɔ kɔtɔkɔtɔ. Kina me bo iꞌdi Nyï Kɔtɔ Laka abo ꞌdeni gbï zïnnï kɔzɔ ma tönë bo kiꞌdi zize ne tara, gɔ köꞌdu mo ꞌdɔ kileme lïjë ꞌdeni rɔ ꞌba bo ga. 9Bo oꞌdɔ geli dë zïnnï. Bo ikali lïjë iꞌdi dönnï ꞌdeni gɔ lende nime, kina me bo kiꞌdi lïjë ꞌdeni rɔ ma kɔpɔ di mï lende kënyë ꞌbënnï ga. 10Ne gɔ waꞌdi na këddï koꞌdɔkɔke tiyɔzɔ Bɔkoꞌba gɔmo? Gɔ waꞌdi na koꞌdɔkɔke tiꞌdi ya naga nima ꞌdɔ koꞌdɔ köꞌdu kiꞌdi ma kitigɔ ame ꞌbu ze löbu ga kɔꞌbɔ dë toꞌdɔ mo kina ze gbï dɔꞌbɔke dë toꞌdɔ mo ne gɔmo? Kinza koꞌdɔke dë tara. 11Ŋere ze Yësu oꞌdɔ mï këyï ꞌdeni zize Yudayi ꞌdɔ diꞌdike dɔze gɔ lende abo ꞌdɔ bo kɔmɔ ze yaga di mï tölë. Kina me bo koꞌdɔ ꞌdeni gbï ko tara zïnnï ya ame ga kinza rɔ Yudayi ne.”
12Di pötö lende ꞌba Pïtörö nime na bilaka naga nima kudumö ŋgï pili. Kina Baranaba ni ti Pɔlo kebe ŋgï tïyëtï gɔ lende ꞌba gɔ kɔtɔ ame ga Bɔkoꞌba kiꞌdi lïjë koꞌdɔ mï löŋgö bɔ löwö ne.
13Kina ɔdɔ Baranaba ni ti Pɔlo kote tiya lende ma ꞌbënnï ꞌdeni tine, Yakoba ënyï tɔrɔ tilende, bo iya te, “Löndö ma ga, uwöke dɔma. 14Simona ïyëtï lende ꞌba kɔnyi nime Bɔkoꞌba koꞌdɔ zi bɔ löwö ne ꞌdeni tönë mɔlo bine, ame Bɔkoꞌba kiꞌdi bɔ löwö mɔtɔ ga ꞌdeni rɔ ꞌba bo ne. 15Lende ꞌba Bɔkoꞌba ma tönë ga bɔ kumë lende kugu bine ne iya köꞌdu nime gbï kɔzɔ a nime te. Bo iya te, 16‘Mëdï mileki mako kada mɔtɔ. Kina ti mubö liŋɔ ꞌba Dawidi ꞌdeni ŋgï rɔ ma lölöwö. Itikɔ ꞌdeni yaga, ne tine ti moꞌba ŋgï kitigɔ kileki teyi. 17Ti moꞌdɔ tara ꞌdɔ bɔ dɔꞌbe mɔtɔ ga kikali ma rɔ ŋere ꞌba dönnï. Kina bɔ löwö ame ga pili miꞌdi ꞌdeni rɔ ꞌbama ga ne ti kako ꞌdeni ŋgï zö. 18Ame na rɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba.’ Ze dikalike ꞌdeni tönë mɔlo bine.
19Ne ꞌbama miya te kinza diꞌdike lende ma kïrïndï ma tara dë zi bɔ löwö naga nima kiꞌdi dönnï ꞌdeni gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba ne. 20Waraga na gɔ duguke zïnnï kiya te, kinza lïjë konyo yida ame ga kumu zi akoro ne dë, kinza lïjë koꞌdɔ yërï dë, yida ame ga kumu ŋgöŋgörö mo dë ne kinza lïjë konyo dë gbï, kinza lïjë kuwë roma dë. 21Lende ma mbowa nime na ŋge ꞌdɔ doseke zïnnï, römöyï köꞌdu kiꞌdi ame Musa kugu ne ota gɔ toꞌdɔ wa naga nime ꞌdeni pili di zize. Ze Yudayi döꞌböke tönë mɔlo bine nduwë rɔ tïdëkï köꞌdu kiꞌdi naga nime mï kada ꞌba rɔ kindawo mï rö ꞌba mötu ze ga. Mï gawo ame ga pili bilaka ze ga këdï yïmo ne, oloma nduwë rɔ tïyëtï köꞌdu kiꞌdi naga nime zize.”
Ndose ꞌBa Bɔ Löwö
22Kina bɔ laja ꞌba Yësu ga ti bilaka ꞌba kanisa pili ti ya ma löbu mo ga kigeli ya mɔtɔ ga ŋgï di mï löŋgö lïjë yayi ꞌdɔ koja kari Anitɔkiya ti Pɔlo ni ti Baranaba. Kina lïjë kigeli ya ma löbu mɔtɔ ga ŋgï rïyö di mï löŋgö lïjë rɔ Sila ni ti Yuda ame kïdëkï möyï mo mɔtɔ gbï rɔ Barasaba ne. 23Kina lïjë kugu waraga ŋgï kiꞌdi zi ya naga nima ꞌdɔ kari timo. Lende ma kugu mï waraga mo na me, “Ze bɔ laja ꞌba Yësu ga gbï ti bilaka ma löbu ꞌba kanisa, ze rɔ löndö ziye. Kina me dëdï dugu waraga nime ziye kpe löndö ma mï Anitɔkiya ti Surïya ti Kilikiya kpe ame kinzake rɔ Yudayi ne. Dumötö ye pili laka. 24Duwö köꞌdu mo tëgë bɔtɔ mɔtɔ tɔ ne ga ari di bine ziye kari kogba dɔye koŋbeŋbe ye ti lende kiya ꞌbënnï ga. Bɔtɔ naga nima ze na dë doja lïjë. 25Gɔ köꞌdu mo na me dotɔtɔ dɔze digeli ya naga nime ꞌdɔ doja kari ziye yayi ti Baranaba ni ti Pɔlo ame dɔꞌɔ lïjë kulöwö ne. 26Lïjë na gbï rɔ ya ame ga kilaŋa gɔ dïdï nnï ꞌdeni toꞌdɔ lende ꞌba ŋere ze Yësu ne. 27Kina me dëdï doja Yuda ni ti Sila kari ziye. Lïjë ëdï kari kiya lende naga nime gbï ti kpënnï ziye kɔzɔ ame dugu mï waraga nime ne tara. 28Lende ze ti lende ame ga Nyï Kɔtɔ Laka ꞌba Bɔkoꞌba kiya zize ne na me. Kinza diꞌdi lende ma kïrïndï kulöwö dë ziye. Wa ame ga ꞌdɔ koꞌdɔke ne kina ŋge me. 29Kinza konyoke wa ame ga kumu zi akoro ne dë, yida ame ga kumu ŋgöŋgörö mo dë ne kinza konyoke dë gbï, kinza kuwëke roma dë, kina kinza koꞌdɔke yërï dë. Ɔdɔ kiya te kolake gɔ wa naga nime ꞌdeni pili kina laka. Ame na rɔ gɔ rɔ lende ꞌba waraga ze nime.”
Lɔŋɔ ꞌBa Bɔ Löwö
30Kina bilaka ꞌba kanisa koja ya naga nima ŋgï kari kɔtɔ ti waraga nima. Lïjë ari nduwë mï kɔri ꞌbënnï nima ŋbö lïjë kömö Anitɔkiya. Kina ɔdɔ lïjë kömö ꞌdeni yayi tine, lïjë otɔtɔ dɔ bilaka ꞌba kanisa ŋgï pili bi kɔtɔ kiꞌdi waraga nima teyi. 31Ya naga nima ïdëkï waraga tönë na lïjë ŋgï pili rɔ lɔŋɔ gɔ köꞌdu mo, römöyï lende mo ga okɔnyi lïjë ꞌdeni. 32Tine Yuda ni ti Sila oloma titi kigabi tïnnï yayi. Lïjë rɔ bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba kina lïjë koloma ŋgï rɔ tokɔnyi ya naga nima ti lende ame ga ꞌdɔ kiꞌdi lïjë këdï ti mï këddï ne. 33-34Tine di pötö mo na ya naga nima koja lïjë ŋgï gɔ kɔri, iya te. “Arike ti mï këyï.” Kina lïjë kileki ŋgï kari mï Yerosalema zi ya ame ga koja lïjë ne.
35Tine Pɔlo ni ti Baranaba oloma ꞌbënnï titi kigabi Anitɔkiya yayi. Lïjë oloma ŋgï nduwë ti ya mɔtɔ ga rɔ tiyandi bilaka gbï tiya lende ꞌba laja laka ꞌba ŋere Yësu. 36Kina ɔdɔ lïjë koloma ꞌdeni kigabi yayi tine, Pɔlo iya zi Baranaba, iya te, “Dari tori bilaka ꞌba kanisa ame ga mï dɔliŋɔ ma tönë ga diya lende ꞌba laja ꞌba ŋere Yësu teyi ne gɔ dari doŋgɔ ɔdɔ lïjë ëdï tondo ga?”
37Baranaba oꞌdɔkɔ ꞌdɔ Yowani Marako kari tïnnï. 38Ne tine Pɔlo iya te inza rɔ ma laka zi bɔ nima ꞌdɔ kari tïnnï, römöyï tönë pa bine bo ola lïjë Pambulïya kinza ma bo kari dë nduwë tïnnï tote ndɔbɔ nima yɔ. 39Kina lïjë kamo ŋgï gɔ lende nime, lïjë koza gönnï ŋgï. Baranaba ogba Marako ti bo, lïjë kari mï dɔyayi ꞌba Kupurïyö.
40Tine Pɔlo igeli ꞌba bo rɔ Sila na gɔ kari ti bo. Bilaka ꞌba kanisa ititi Bɔkoꞌba ꞌdɔ koŋgɔ gönnï. Kina lïjë kari ŋgï. 41Lïjë iliŋgere kebe mï dɔyayi ꞌba Surïya ti dɔyayi ꞌba Kilikiya. Kina lïjë koloma ŋgï nduwë rɔ tiyandi bilaka ꞌba kanisa di yayi ꞌdɔ lïjë köꞌbö ti mï këddï.
16Tösö ꞌBa Timatiyo
1Pɔlo ni ari kömö Darobe lïjë kala ŋbö Lusëtura. Bi mo nima bɔ mɔtɔ möyï mo rɔ Timatiyo rɔ bɔ kösö gɔ Yësu ëdï teyi. Ma bo rɔ Yudayi ma kiꞌdi dönï ꞌdeni gɔ lende ꞌba Yësu, tine ꞌbu bo rɔ Giriki. 2Bɔ nime rɔ Timatiyo ne bilaka ꞌba kanisa ame ga Lusëtura ni ti Ikoniya ne iya lende abo pili rɔ ma laka. 3Gɔ köꞌdu mo na Pɔlo oꞌdɔkɔ togba Timatiyo ti bo mï liŋgere nima. Ne tine Yudayi ame ga këdï koloma mï dɔyayi nima yayi ne ikali ꞌbu ꞌba Timatiyo rɔ Giriki. Kina Pɔlo kilele bo ŋgï ꞌdɔ kiꞌdi bo këdï rɔ Yudayi.
4Kina lïjë kiliŋgere ŋgï nduwë kebe mï dɔ gawo ꞌba dɔyayi nima ti tiya ndose tönë bɔ laja ꞌba Yësu ga ti löbu ma mï Yerosalema kose zi bilaka ꞌba kanisa toꞌdɔ mo ne. 5Kina bilaka ꞌba kanisa köꞌbö ŋgï tiꞌdi dönnï gɔ lende ꞌba Yësu ti mï këddï. Kina bilaka ma konzi mɔtɔ ga kiꞌdi dönnï ŋgï gbï gɔ lende ꞌba Yësu kozoli rönnï ti bilaka ꞌba kanisa.
Nyï ꞌBa Pɔlo Di Torowa
6Tine Nyï Kɔtɔ Laka ota gɔ Pɔlo ni ŋgï di bi tari tiya lende ꞌba Bɔkoꞌba mï dɔyayi ꞌba Asiya. Kina lïjë kari ŋgï kebe mï dɔyayi ꞌba Parugïya ni ti Galatiya. 7Lïjë ari kömö dɔ maga ꞌba Musïya. Lïjë oꞌdɔkɔ ꞌdɔ tari tiliŋgere kebe mï dɔyayi ꞌba Bïtunïyö. Ne tine Nyï Kɔtɔ Laka ꞌba Yësu ota gönnï ŋgï di bi tari. 8Kina lïjë kari ŋgï nduwë kebe mï Musïya ŋbö kömö mï gawo ꞌba Torowa ame ŋgɔsi kpa mini löbu ne. 9Mï korɔndɔ mo nima na nyï koꞌde ŋgï dɔ Pɔlo kileme bɔ mɔtɔ di mï dɔyayi ꞌba Makedoniya këdï kɔrɔ yayi komaꞌjo rönï zi bo, iya te, “Ako tokɔnyi ze di mï Makedoniya bine.”
10Di pötö nyï ꞌba Pɔlo nime na dënyï ŋgï dɔmo tari Makedoniya. Römöyï dikali ꞌdeni di gɔ nyï nima Bɔkoꞌba oꞌdɔkɔ ze gɔ dari diya laja laka abo zi ya naga nima.
Ludïya Di Pïlïpöyï
11Kina dëkï ŋgï mï sorope di Torowa yayi dumu dari mï döötu mɔtɔ kïdëkï möyï mo rɔ Samotorake. Mï bi këzë ma di pötö mo na dari nduwë ti sorope dömö mï gawo mɔtɔ kïdëkï möyï mo rɔ Napoli. 12Di yayi na diliŋgere ŋgï ti ndïze dari Pïlïpöyï gawo mɔtɔ ma löbu ꞌba Makedoniya. Tine bilaka mo ga me rɔ Romo. Kina doloma ŋgï doꞌdɔ töꞌdö titi dɔ ndö tara yayi.
13Mï kada ꞌba rɔ kindawo na dënyï ŋgï di mï gawo dari kpa yöpö. Domeri ꞌbeze diya te mɔtɔga bi ꞌba mötu ꞌba Yudayi ti këdï yayi. Kina dari doloma ŋgï rɔ tiya lende zi ꞌja ame ga kotɔtɔ dönnï yayi ne. 14Tine ꞌja mɔtɔ rɔ Ludïya ëdï mï löŋgö lïjë yayi. Lɔko di Towatira rɔ bɔ ndögö ꞌba bɔŋgɔ kasi, ne lɔko rɔ bɔ koro Bɔkoꞌba. Kina ɔdɔ lɔko kuwö lende ame ga Pɔlo kiya ne ꞌdeni tine, Bɔkoꞌba omba dökïꞌdï nï ŋgï lɔko kiꞌdi dönï gɔmo. 15Kina dodɔ mini ꞌba bapatisi ŋgï dönï gbï ti bilaka ꞌba mï liŋɔ ꞌbënï ga. Lɔko omaꞌjo rönï zize kiya te, “Ɔdɔ komerike miꞌdi dɔma ꞌdeni ŋgï rɔ ma laka gɔ lende ꞌba ŋere Yësu, ako kolomake liŋɔ ma.”
Kina lɔko koꞌdɔ atiri ŋgï gɔze dari liŋɔ ꞌbënï rɔ ŋba.
Iꞌdi Pɔlo Ni Mï Maboso Di Pïlïpöyï
16Mï kada ma dɔ kɔtɔ mɔtɔ koꞌja dëdï dari mï bi ꞌba mötu kina dɔze kondɔsɔ ŋgï ti nyiti nökï mɔtɔ. Nökï ꞌbënï mo iꞌdi lɔko koloma rɔ tumë lende. Lɔko rɔ atɔli ꞌba ya mɔtɔ ga, na lïjë köꞌbö ŋgï nduwë toꞌja gïrïsï rɔ mbëmbë gɔ tumë lende ꞌbënï nima. 17Kina lɔko kebe ŋgï rɔ tozi gɔze, ze ti Pɔlo ni, ti tulörï tuwöwö mo kiya zi bilaka tëgë, “Ya naga nime lïjë na rɔ bɔ laja ꞌba Bɔkoꞌba ame mïtɔrɔ ne. Lïjë ti kiya kɔri ꞌba dïdï ŋgï ziye.”
18Lɔko oto toꞌdɔ lende ꞌbënï nime kɔzɔ a nime te nduwë ŋbö mï kada dɔ konzi. Kina kata ŋgï dökïꞌdï Pɔlo kënyï kamo dɔ nökï nima, kiya te, “Milende zïyï ti közï kakpa ꞌba Yësu Kurïsïtö, ënyï yaga di dɔ nyiti nime.”
Kina nökï tönë kola nyiti nima ŋgï. 19Kina ɔdɔ bɔ dönï ga kikali ꞌdeni lɔko inza koꞌde yamo kpe zïnnï tine, lïjë ari ŋgï kindaꞌba Pɔlo ni ti Sila kilala koto kari zi turu ꞌba dönnï ga mï bi ꞌba burë. 20Lïjë ari kiya zi turu naga nima yayi tëgë, “Ya naga nime lïjë rɔ Yudayi. Lïjë ëdï rɔ tirasi dɔ bilaka ꞌba mï gawo ze nime. 21Lïjë ebe tiyandi bilaka ti dölëtï ame ga köꞌdu kiꞌdi ze ꞌba Romo kota gɔmo ꞌdeni ne.”
22Kina tïndï ꞌba bilaka naga nima kolɔdɔ ŋgï dɔ Pɔlo ni ti Sila. Tine turu mo ga iꞌdi bɔ kanya ŋgï kirica bɔŋgɔ yaga di rɔ Pɔlo ni koloma rɔ tomba mo ti nyɔꞌbɔ. 23Bɔ kanya naga nima omba Pɔlo ni ŋgï rɔ ma kënyë koto kiꞌdi mï maboso. Turu naga nima ose gɔmo kitigɔ zi bɔ dɔ maboso nima ꞌdɔ koŋgɔ gɔ Pɔlo ni laka kinza kusu rönnï ra. 24Bɔ nima oro köꞌdu ꞌba turu naga nima. Gɔ köꞌdu mo na bo kiꞌdi Pɔlo ni ŋgï mï rö ame ŋbö zana maboso ne kudödu ndïmo mï löŋgö kpa kulugbu ma kïrïndï.
25Mï zana korɔndɔ ꞌdeni tine na lïjë koloma ŋgï rɔ toꞌdɔ mötu toba ŋgala zi Bɔkoꞌba. Kina bilaka ma laki ame ga mï maboso yayi ne koloma ŋgï rɔ tuwö dönnï. 26Mbowa yɔ na kïzïkïzï ma löbu kiꞌdi dönï ŋgï. Mï maboso nima ebe ŋgï pili tiyaya rönï, kpadörï mo ga kurögö rönnï pili yaga. Kina ziŋgiri ame ga kudödu közï bilaka ꞌba maboso timo ne kope rönnï ŋgï pili yaga gɔ dönnï. 27Bɔ dɔ maboso nima oŋgɔ bi di bi töꞌdö oꞌja kpadörï pili kurögö rönnï ꞌdeni yaga. Bo omeri ꞌba bo tëgë bɔ maboso ti kiriŋa ꞌdeni. Kina bo kotɔ mbele abo ŋgï ꞌdɔ tupö rɔ bo timo yaga. 28Tine Pɔlo ulörï rɔ ma kembe kilende zi bo, iya te, “Kinza kupö röyï dë, ze na me pili bine.”
29Bo ïdëkï bɔ mɔtɔ koꞌde paꞌdo zi bo. Kina bo kiriŋa ŋgï kari rö ame Pɔlo ni ti Sila këdï yïmo ne, bo kari kolɔdɔ kömönnï ti tikere ŋgï ti rɔ kïlëꞌdï rɔ mbëmbë. 30Kina bo koja lïjë ŋgï yaga di yayi, bo ititi lïjë, bo iya te, “Ŋere ma ga, waꞌdi na gɔ moꞌdɔ ꞌdɔ kiꞌdi kɔmɔ ma yaga di mï tölë?”
31Pɔlo iya te, “Iꞌdi döyï rɔ ma laka gɔ lende ꞌba ŋere Yësu, kina bo ti kɔmɔ yi ŋgï pili ti bilaka ꞌba mï liŋɔ ꞌbï ga di mï tölë.”
32Kina lïjë kïyëtï lende ꞌba ŋere Yësu ŋgï zi bɔ nima pili ti bilaka ꞌba liŋɔ abo ga. 33Bɔ nima urögö kɔmɔ ꞌböŋö ꞌba nyɔꞌbɔ ame ga mï yida rönnï ne ŋgï pili mï korɔndɔ nima. Kina lïjë kodɔ mini ꞌba bapatisi ŋgï dɔ bo pili ti bilaka ꞌba liŋɔ abo. 34Bo oto lïjë kari rö abo kiꞌdi akonyo zïnnï. Gɔ köꞌdu mo na bilaka ꞌba liŋɔ abo ga ŋgï pili rɔ lɔŋɔ römöyï lïjë iꞌdi dönnï ꞌdeni gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba.
35Mï bi këzë mo nima na turu koja bɔ kanya kari kiya zi bɔ dɔ maboso nima iya te, “Iꞌdi ya naga nima kari ëꞌbënnï.”
36Bɔ nima ari kïyëtï zi Pɔlo ni tëgë, “Laja ako zö bine di zi turu ma löbu, iya te, ꞌdɔ karike eꞌbe. Kina arike ti, ti mï këyï.”
37Pɔlo ileki kiya zi bɔ kanya naga nima, iya te, “Turu ꞌbe naga nima lïjë iꞌdi komba ze kɔmɔ bilaka kinza ma kititi bïcï lende ze dë yɔ. Ze ame aa rɔ bilaka ꞌba Romo ne, lïjë iꞌdi koboso ze bine rɔ ma sari. Kina me tëgë lïjë këdï koꞌdɔkɔ ꞌdɔ toja ze gbï lowo yaga. Lende nima ele dë. Gbagba lïjë mo na ŋgï gɔ kako bine koja ze yaga gɔ dari.”
38Kina bɔ kanya naga nima kileki ŋgï kari kïyëtï kpa Pɔlo nime zi turu naga nima. Kina ɔdɔ lïjë kuwö ꞌdeni kiya te Pɔlo ni ti Sila rɔ bilaka ꞌba Romo tine, lïjë ŋgï rɔ tikere gɔ köꞌdu mo. 39Kina lïjë kari ŋgï mï maboso yayi tileki kpënnï zi Pɔlo ni ꞌdɔ kola lïjë gɔ lende nima. Lïjë oja Pɔlo ni yaga di yayi kiya teyi ꞌdɔ kënyï kari yaga di mï gawo ꞌbënnï nima. 40Kina Pɔlo ni kënyï ŋgï di mï maboso yayi kari liŋɔ ꞌba Ludïya tori bilaka ꞌba kanisa. Lïjë ari kiya lende zi bilaka naga nima ꞌdɔ koloma ti mï këddï. Kina lïjë kari ëꞌbënnï ŋgï di mï gawo nima.
17Tesalonika
1Lïjë ari nduwë mï liŋgere ꞌbënnï nima kebe mï gawo ꞌba Ambipɔli ni ti Apɔlɔniya kömö Tesalonika. Rö ꞌba mötu ꞌba Yudayi ëdï yayi. 2Kina Pɔlo kari ŋgï yïmo mï löŋgö bilaka ame ga kotɔtɔ dönnï yayi ne, kɔzɔ ma bo këdï koꞌdɔ mɔlomɔlo naga tara. Bo oloma rɔ toꞌdɔ kowasa tïnnï mï kada ꞌba rɔ kindawo ma dɔ mota ꞌdo, 3tïyëtï gɔ lende ꞌba mï buku ꞌba Bɔkoꞌba zïnnï, tëgë lende naga nima kugu ne ileme ꞌdeni Bɔkoꞌba iteri ꞌdeni mɔlo ꞌdɔ gomɔ koꞌdɔ Kurïsïtö ame bo koja kako dɔliŋɔ nime ne gɔ kënyï kɔdɔ yaga di mï tölë. Pɔlo iya te, “Yësu nime mëdï miya lende mo ziye ne, bo na rɔ Kurïsïtö.”
4Kina bilaka naga nima mɔtɔ ga kutï ŋgï gɔ lende ꞌba Pɔlo, kodɔꞌbɔ rönnï ŋgï tïnnï lïjë ti Sila. Kina Giriki ma konzi mɔtɔ ga ame ga koro Bɔkoꞌba ꞌdeni ne kodɔꞌbɔ rönnï ŋgï gbï tïnnï ti ꞌja ma rɔ koro ma konzi mɔtɔ ga. 5Tine na lende nime kënyë ŋgï mï Yudayi mɔtɔ ga. Kina lïjë kari kotɔtɔ ya ma këdï kulë ꞌbënnï rɔ yawa mï gɔ bi ꞌba ndögö naga ŋgï kocɔ teyi ꞌdɔ kënyï rɔ ꞌdïrï ti Pɔlo ni. Ya naga nima omɔmi rönnï ŋgï ti tulörï rɔ mï gawo kari kolɔdɔ dɔ liŋɔ ꞌba bɔ mɔtɔ rɔ Yasona. Lïjë oꞌdɔkɔ tindaꞌba Pɔlo ni ꞌdɔ kiꞌdi bilaka pili koꞌdɔ burë mo mï kpa kotɔtɔ ꞌbënnï nima. 6Ne tine lïjë oꞌja Pɔlo ni dë, kina lïjë kindaꞌba Yasona ŋgï pili ti bilaka ꞌba kanisa mɔtɔ ga kilala koto zi bɔ kiya burë ꞌbënnï ga. Lïjë pili ulörï kozɔ timo tëgë, “Ya tönë ga këdï kirasi dɔ bilaka konzi ꞌba dɔliŋɔ naga nime ne, lïjë na me kako ꞌdeni bine. 7Kina me bɔ nime rɔ Yasona kota lïjë ŋgï kiꞌdi koloma liŋɔ abo rɔ ŋba. Ya naga nime lïjë oro köꞌdu kiꞌdi ꞌba bɔ dɔliŋɔ ma löbu ꞌba Romo dë. Lïjë iya te bɔ mɔtɔ tɔ ne kïdëkï möyï mo rɔ Yësu na rɔ bɔ dɔliŋɔ ma löbu.”
8Lende nime iꞌdi bɔ kiya burë ni ti bilaka mɔtɔ ga ŋgï pili ti mï kombi. 9Kina lïjë kiꞌdi Yasona ni ŋgï titi kopi gïrïsï, tine na ꞌjaa lïjë kope kola kari.
Beriya
10Mï korɔndɔ mo nima na bilaka ꞌba kanisa koja Pɔlo ni ti Sila ŋgï kari Beriya. Kina ɔdɔ lïjë kömö ꞌdeni yayi tine lïjë ari ŋgï mï rö ꞌba mötu ꞌba Yudayi. 11Yudayi ama ga yayi ne ilagi lende ꞌba Pɔlo ni dë kɔzɔ ma di Tesalonika. Lïjë ŋgï ti mï këyï tuwö mo gbï tïdëkï buku ꞌba Bɔkoꞌba mï kada pili toŋgɔ mo ɔdɔ dɔ lende mo ga utï gɔ ꞌba Pɔlo. 12Kina Yudayi ma konzi gbï ti Giriki ma rɔ bɔtɔni ti ꞌja ma konzi ame ga rɔ bɔ wa ne kiꞌdi dönnï ŋgï gɔ lende ꞌba Yësu.
13Kina ɔdɔ Yudayi ma mï Tesalonika kuwö lende mo ꞌdeni kiya te, Pɔlo ëdï ꞌdeni gbï rɔ tiya lende ꞌba Bɔkoꞌba mï Beriya tine, lïjë ari kocɔ ŋgï zi tïndï ꞌba bilaka kënyï rɔ ꞌdïrï ti Pɔlo. 14Kina bilaka ꞌba kanisa koja bo ŋgï di mï gawo kari kpa mini löbu. Tine Sila ni ti Timatiyo ileke ꞌbënnï mï gawo yayi. 15Bilaka ꞌba Beriya ame ga koto gɔ Pɔlo ne ëkï ŋgï kɔtɔ ti bo mï sorope kari ŋbö mï gawo ꞌba Ateniya. Bo oja ya naga nima kileki Beriya ꞌdɔ kari kiya zi Sila ni ti Timatiyo kako welo zi bo.
Ateniya
16Koꞌja bo këdï gba Ateniya yayi tidabi Sila ni ti Timatiyo, tine bo ŋgï rɔ meri kulöwö di zi akoro ma konzi ame ga kɔmɔ bo këdï koꞌja di mï gawo nima ne. 17Kina bo köꞌbö ŋgï nduwë tari mï rö ꞌba mötu ꞌba Yudayi toꞌdɔ kowasa ti Yudayi gbï ti bɔ löwö ame ga koro Bɔkoꞌba ꞌdeni ne. Bo oloma gbï nduwë tari mï bi ꞌba ndögö mï kada pili toꞌdɔ kowasa ti bilaka ma kako yayi. 18Bɔ kɔmɔ kiyandi mɔtɔ ga ame kïdëkï möyï mo rɔ Ëpïkurö ti ya ame ga kïdëkï rɔ Sitowa ne, oloma gbï rɔ toꞌdɔ kowasa ti bo di yayi. Ne tine ya mɔtɔ ga iya te, “Waꞌdi na bɔ ŋgɔŋgɔ nima këdï koꞌdɔkɔ tiya mo?”
Ya mɔtɔ ga iya te, “Mɔtɔga lende ꞌba akoro mɔtɔ ga ꞌba bɔ löwö na ti bo këdï kiya.” Lïjë iya lende nima tara römöyï bo ëdï rɔ tiya lende ꞌba Yësu ti lende ꞌba tënyï tɔdɔ di mï tölë.
19Kina lïjë koto bo ŋgï kari mï bi ꞌba burë ꞌbënnï dɔ döku mɔtɔ kïdëkï möyï mo rɔ Ariyɔpago. Lïjë iya te, “Doꞌdɔkɔ tuwö lende ꞌba akiyandi laꞌja nime. 20Wa mɔtɔ ga ame këddï kiya ne duwö lende mo ga dë mɔlo. Doꞌdɔkɔ tikali mï ꞌjɔ ꞌba lende mo ga.”
21Lïjë iya tara römöyï bilaka ꞌba Ateniya naga nima ti ya mɔtɔ ga ame këdï koloma mï löŋgö lïjë yayi ne, wa ma koꞌdɔkɔ ꞌbënnï ma kulöwö mo na rɔ tiya lende ma laꞌja gbï ti tuwö mo.
22-23Kina Pɔlo kënyï ŋgï tɔrɔ kɔrɔ kɔmɔ bilaka ꞌba burë naga nima kiya te, “Kpe bilaka ꞌba Ateniya, miliŋgere ꞌdeni pili kote mï gawo ꞌbe moꞌja akoro konzi ꞌbe naga nima. Kina mikali ꞌdeni kpe ŋgï rɔ bɔ koro akoro rɔ mbëmbë. Moꞌja gɔ bi ꞌba tumu wa zi akoro ꞌbe mɔtɔ gbï kugu lende teyi kiya te, ‘Bi ꞌba akoro ma kinza kikali.’ Wa nima këddï koroke ŋgï kinza kikalike dë ne kina me mako ꞌdeni tiya lende mo ziye. 24Bɔkoꞌba na. Bo na me koꞌba mïtɔrɔ ni ti dɔyayi ti wa ame ga pili këdï koloma mï bi naga nime. Bo na rɔ bɔ dɔ mïtɔrɔ ni ti dɔyayi. Tine bo oloma dë mï rö ꞌba akoro ame ga bilaka na kubö ti közïnnï ne. 25Bo na me kiꞌdi dïdï zi bilaka lesi ni kpaki ti yërï ꞌba yï mökö ꞌdɔ këdï koloma. Bo na koja gɔ wa pili zïnnï. Bo inza rɔ leri ꞌba wa mɔtɔ ꞌdɔ bilaka lesi kiꞌdi zi bo. 26Bilaka kɔtɔ na tönë bo koꞌba ꞌdɔ këdï rɔ yï lïŋgï ꞌba bilaka lesi pili. Kina me bo kiꞌdi bilaka kote mï dɔliŋɔ nime ꞌdeni ŋgï pili. Gba kinza bo koꞌba lïjë dë bo oza gɔ bi ꞌbënnï ga ti kada mo ga ꞌdeni me rɔ kɔtɔkɔtɔ. 27Bo oꞌdɔ tara ꞌdɔ ɔdɔ kiya te bilaka mɔtɔ ga këdï koma bo ꞌdɔ lïjë komomo bi tara kari kömö zi bo, römöyï bo ɔwɔ dë di rɔze pili rɔ kɔtɔkɔtɔ. 28Lende nime kina me tönë bɔ mɔtɔ kiya te, ‘Bo na me kïdïdï ze, kiꞌdi ze doloma tiliŋgere mï dɔyayi nime.’ Ëdï gbï kɔzɔ lende ꞌba ŋgala ꞌbe ma tönë kiya te, ‘Ze pili rɔ kole abo ga.’
29Ne ɔdɔ dëdïke ꞌdeni rɔ kole ꞌba Bɔkoꞌba tara tine, inza rɔ ma laka ꞌdɔ domerike diyake te bo ëdï kɔzɔ wa mɔtɔ ga ame bilaka ma miri koꞌdɔ di mï yamo ala kose di mï döku ne tara. 30Tine lende ꞌba kada ma mɔlo tönë ga gba kinza bilaka kikali bo dë ne, bo ola ꞌdeni pili. Ne kina me bo këdï kose ꞌdeni zi bilaka ꞌba gɔ bi naga nime pili ꞌdɔ kotɔ dönnï di mï lende kënyë. 31Bo igeli kada ame ꞌdɔ bo koꞌdɔ burë ꞌba bilaka ꞌba dɔliŋɔ nime pili rɔ ma kodɔrɔ yïmo ne ꞌdeni. Mï kada mo nima bo ti kiꞌdi bɔ ame bo kigeli ꞌdeni ne tiya burë ꞌba bilaka. Bo ileme ꞌdeni zi bilaka pili rɔ ma laka bo ëdï koꞌdɔ tara ti tiꞌdi bɔ nima kënyï kɔdɔ di mï tölë.”
32Kina ɔdɔ bɔ burë naga nima kuwö Pɔlo kiya lende ꞌba tënyï tɔdɔ ꞌba bilaka yaga di mï tölë kɔzɔ a nima tara tine, ya mɔtɔ ga ögö bo ŋgï rɔ laŋa. Tine ya mɔtɔ ga iya te, “Doꞌdɔkɔ ꞌdɔ kako kiya lende nime gbï zize kada mɔtɔ.”
33Kina ɔdɔ Pɔlo kɔdɔ ꞌdeni yaga tine, 34ya mɔtɔ ga odɔꞌbɔ rönnï ŋgï ti bo kiꞌdi dönnï gɔ lende ꞌba Yësu. Bɔ ma kɔtɔ di mï löŋgö lïjë nima na rɔ Dïyönusïyö bɔ kiya burë mï Ariyɔpago ti ꞌja mɔtɔ kïdëkï rɔ Damari gbï ti ya mɔtɔ ga.
18Korinito
1Di pötö mo na Pɔlo kënyï di Ateniya kari Korinito. 2Di yayi na bo kari kondɔsɔ ti bɔ mɔtɔ rɔ Akowila. Bɔ nima rɔ Yudayi tine öyö bo Pɔnito. Bo ëdï mɔlo koloma Romo, tine bɔ dɔliŋɔ ꞌba Romo ame kïdëkï möyï mo rɔ Kolawodiyo ne iꞌdi köꞌdu ꞌdeni ꞌdɔ Yudayi pili kënyï yaga di Romo. Gɔ köꞌdu mo na kiꞌdi Akowila ni kënyï di Italiya yayi ti ꞌja abo Purïsïkïla kako gba rɔ ma laꞌja Korinito. 3Pɔlo ari toŋgɔ lïjë koloma tïnnï yayi turu kilaka, römöyï lïjë pili rɔ bɔ kuru kilaka. 4Kina bo köꞌbö ŋgï nduwë rɔ tari mï rö ꞌba mötu mï kada ꞌba rɔ kindawo pili tilende ti ya ame ga yayi rɔ Yudayi kpaki ti Giriki ni tocɔ mo zïnnï gɔ lïjë kiꞌdi dönnï gɔ lende ꞌba Yësu.
5Kina ɔdɔ Sila ni kömö ꞌdeni ti Timatiyo di Makedoniya tine Pɔlo ola ndɔbɔ ꞌba turu kilaka ŋgï kodɔ rɔ bo ŋge gɔ tiya lende ꞌba Bɔkoꞌba gbï todɔrɔ gɔmo zi Yudayi ni, Yësu na rɔ Kurïsïtö ame Bɔkoꞌba koja kako dɔliŋɔ nime bine ne. 6Tine Yudayi oloma ŋgï toꞌdɔ kowasa ti bo tiya kpa kënyë rɔ bo. Gɔ köꞌdu mo na bo komba lupu ŋgï yaga di rɔ bɔŋgɔ abo ꞌdɔ kileme Bɔkoꞌba ilagi ꞌdeni di rönnï. Bo iya te, “Ɔdɔ kɔcɔke pele ꞌböwu yaga di mï kɔri ꞌba dïdï nime ama ꞌbeye na, ma ꞌbama miyandi ye ꞌdeni. Kisaki di mï kada nime tɔne mëdï mari a ma tiya lende ꞌba Bɔkoꞌba zi bɔ löwö.”
7Kina bo kola rö ꞌba mötu nima ŋgï bo kari tuwöwö lende ꞌba Bɔkoꞌba zi bilaka di liŋɔ ꞌba bɔ löwö mɔtɔ kïdëkï möyï mo rɔ Tïtïyö Yoseto rɔ bɔ koro Bɔkoꞌba. Bɔ nima liŋɔ mo ŋgila rö ꞌba mötu. 8Kina bɔ dɔ rö ꞌba mötu nima kïdëkï möyï mo rɔ Kurïsïpö ne ti bilaka ꞌba liŋɔ abo ga pili kiꞌdi dönnï ŋgï gɔ lende ꞌba ŋere Yësu. Ya ma konzi mɔtɔ ga ame kuwö lende ꞌba Yësu di Korinito yayi ne iꞌdi dönnï ŋgï gbï gɔmo, kina kodɔ mini ꞌba bapatisi ŋgï dönnï.
9Mï korɔndɔ ma dɔ kɔtɔ mɔtɔ na ŋere Yësu kilende ŋgï zi Pɔlo ti nyï, iya te, “Kinza kere dë. Iya lende ma nduwë kinza kola gɔmo dë. 10Mëdï tïyï, bɔtɔ mɔtɔ inza koꞌdɔ yi. Mëdï ti bilaka rɔ ma konzi mï gawo nime.”
11Kina Pɔlo koloma ŋgï yayi kɔmɔ kɔɔ kɔtɔ kɔdɔ dɔmo nyepe modɔɔkɔtɔ tiyandi bilaka ti lende ꞌba Bɔkoꞌba.
12Kina ɔdɔ bɔ mɔtɔ rɔ Galiyo na ꞌdeni rɔ turu ꞌba dɔyayi ꞌba Giriki nima tine, Yudayi otɔtɔ rönnï ŋgï kolɔdɔ dɔ Pɔlo kotɔ koto mï gɔ bi ꞌba burë. 13Lïjë iya te, “Bɔ nime ëdï rɔ tiya mo zi bilaka ꞌdɔ koro Bɔkoꞌba ti toꞌdɔ wa ame ga köꞌdu kiꞌdi kota gɔmo ꞌdeni ne.”
14Pɔlo oꞌdɔkɔ tilende, ne tine Galiyo na koke dɔmo ŋgï dɔgba kiya zïnnï te, “Kpe bilaka ꞌba Yudayi, ɔdɔ kiya te koꞌdeke bɔ nime bine gɔ lende kënyë koꞌdɔ mɔtɔ ala gɔ ꞌbölu abo, kina ŋge ti muwö lende ꞌbe. 15Ne ame za rɔ lende ꞌba köꞌdu tɔ ne ga ti möyï ti köꞌdu kiꞌdi ꞌbe ꞌba Yudayi ne, kpe na koꞌdɔke eꞌbe burë mo. Ma ꞌbama moꞌdɔ burë ꞌba wa ma tara dë.”
16Kina bo kiꞌdi ŋgï koga lïjë yaga di mï gɔ bi ꞌba burë. 17Tine na lïjë kolɔdɔ ŋgï dɔ Sɔsetene bɔ dɔ rö ꞌba mötu tomba mo di mï gɔ bi ꞌba burë yayi. Ne pele Galiyo onyɔ abo lende mo dë.
Pɔlo Opɔ Dɔ Bo Yaga
18Pɔlo oloma titi koꞌdɔ töꞌdö dɔ konzi ti bilaka ꞌba kanisa yayi. Kina bo koꞌdɔ mötö gbɔ ŋgï zïnnï bo kari Keŋgoriya ꞌdɔ tëkï mï sorope di yayi tari mï dɔyayi ꞌba Surïya. Di Keŋgoriya yayi na bo kopɔ dɔ bo ŋgï yaga römöyï bo ulömu rɔ bo ꞌdeni zi Bɔkoꞌba. Kina bo këkï ŋgï mï sorope kɔtɔ ti Purïsïkïla ni ti Akowila. 19Ne ɔdɔ lïjë kömö ꞌdeni Epeso tine, lïjë ari dë kpe nduwë ti bo.
Bo ari mï rö ꞌba mötu ꞌba Yudayi di Epeso yayi tilende ti bilaka ame ga yayi ne. 20Ya naga nima ititi bo ꞌdɔ toloma titi mbowa tïnnï yayi. Ne tine bo oꞌdɔkɔ dë. 21Kina bo koꞌdɔ mötö gbɔ ŋgï zïnnï. Bo iya te, “Ɔdɔ Bɔkoꞌba koꞌdɔkɔ zö ti mako ꞌjaa ziye bine kada mɔtɔ.”
Kina bo këkï ŋgï mï sorope di yayi kari nduwë. 22Kina ɔdɔ bo kömö ꞌdeni Kayisariya tine, bo ëkï ŋgï di mï sorope kari mï Yerosalema tumötö bilaka ꞌba kanisa. Tine na bo kari ŋgï Anitɔkiya 23kari koloma titi koꞌdɔ töꞌdö dɔ ndö tara yayi.
Di pötö mo na bo kënyï di Anitɔkiya yayi kari kebe mï dɔyayi ꞌba Galatiya ni ti Parugïya tiꞌdi mï këddï zi bilaka ꞌba kanisa.
Apolo
24Mï kada mo nima yayi Yudayi mɔtɔ kïdëkï möyï mo rɔ Apolo ako Epeso. Bɔ nima öyö bo mï Alesandora. Bo rɔ bɔ kpa kikali lende ma kikali lende ꞌba mï buku ꞌba Bɔkoꞌba ꞌdoyi. 25Bo uwö lende ꞌba ŋere Yësu ꞌdeni laka, bo këdï kiyandi bilaka timo rɔ ma kodɔrɔ ti dökïꞌdï kɔtɔ. Tine bapatisi ma bo kikali na ŋge rɔ bapatisi ame Yowani koꞌdɔ dɔ bilaka ne. 26Purïsïkïla ni ti Akowila ari kuwö bo ŋgï koloma rɔ tiya lende ꞌba Bɔkoꞌba rɔ dɔ ŋgölö di mï rö ꞌba mötu. Kina lïjë kogba bo ŋgï kari timo liŋɔ ꞌbënnï kïyëtï lende ꞌba Bɔkoꞌba zi bo rɔ ma kodɔrɔ.
27Mï kada mɔtɔ yayi tine Apolo oꞌdɔkɔ tari Giriki. Kina bilaka ꞌba Epeso yayi kokɔnyi bo ŋgï kugu waraga zi bɔ kösö gɔ Yësu ga ma Giriki ꞌdɔ koꞌdɔ ŋba rɔ bo laka.
Kina ɔdɔ bo kömö ꞌdeni Giriki yayi tine, bo öꞌbö ŋgï tokɔnyi ya ame ga lende këyï ꞌba Bɔkoꞌba kiꞌdi ꞌdeni kiꞌdi dönnï ꞌdeni gɔ lende ꞌba Yësu ne. 28Yudayi mɔtɔ ga oloma toꞌdɔ kowasa ti bo di kɔmɔ bilaka ma konzi. Tine bo aꞌda lïjë ŋgï ti kpa kitigɔ ꞌba lende kikali abo. Bo ïyëtï lende ꞌba mï buku ꞌba Bɔkoꞌba ŋgï zïnnï ame kileme Yësu rɔ Kurïsïtö ame Bɔkoꞌba koja kako dɔliŋɔ nime bine ne.
19Pɔlo Ari Epeso
1Mï kada ma Apolo këdï Korinito Pɔlo ëdï ꞌba bo tiliŋgere kebe mï dɔyayi ame ga rɔ ma kɔwɔ di kpa mini löbu ne. Di gɔmo na bo kako ŋgï Epeso. Di yayi na bo kari koꞌja bɔ kösö gɔ Yësu mɔtɔ ga. 2Bo ititi lïjë, bo iya te, “Mï kada ame kiꞌdike dɔye gɔ lende ꞌba Yësu ne Nyï Kɔtɔ Laka ako ra dɔye?”
Lïjë iya te, “Duwö lende mo dë kiya te Nyï Kɔtɔ Laka ꞌba Bɔkoꞌba ëdï.”
3Bo iya te, “Ne oꞌdɔ bapatisi dɔye totondo?”
Lïjë iya te, “Bapatisi ma koꞌdɔ dɔze ŋge kɔzɔ ame Yowani koloma rɔ toꞌdɔ mo ne tara.”
4Bo iya te, “Bapatisi nima Yowani koꞌdɔ dɔ bilaka ne ëdï rɔ lende kileme ꞌba dɔ kotɔ di mï lende kënyë. Yowani iya gbï tönë zi bilaka ꞌba Yisarele ꞌdɔ kiꞌdi dönnï gɔ lende ꞌba bɔ ame këdï kako di pötö bo bine ne. Kina me ꞌdeni rɔ Yësu.”
5Kina ɔdɔ ya naga nima kuwö lende ꞌba Pɔlo nima ꞌdeni, iꞌdi ŋgï koꞌdɔ bapatisi dönnï ꞌdɔ lïjë këdï rɔ ꞌba ŋere Yësu. 6Kina Pɔlo kiꞌdi közï bo ŋgï dönnï na Nyï Kɔtɔ Laka kilaꞌba ŋgï dönnï pili kiꞌdi lïjë tilende rɔ kpa löwö tumë lende ꞌba Bɔkoꞌba. 7Ya naga nima lïjë ëdï pili kɔzɔ ꞌbutë dɔmorïyö tara.
Pɔlo Iyandi Wa Mï Rö ꞌBa Mötu
8Mï nyepe mota Pɔlo öꞌbö ŋgï nduwë rɔ tiliŋgere mï rö ꞌba mötu tiya lende rɔ dɔ ŋgölö zi bilaka gbï tilende tïnnï ꞌdɔ lïjë kiꞌdi dönnï gɔ lende ꞌba ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba nime. 9Ne tine ya ma mbili minyi mɔtɔ ga ame kilagi lende abo ne ëdï gbï yayi. Lïjë ebe ŋgï tiya kpa kënyë zi bilaka ma konzi gɔ köꞌdu ꞌba kɔri ꞌba lende ꞌba Yësu nime. Kina Pɔlo kënyï ŋgï di mï löŋgö lïjë yayi kogba bɔ kösö gɔ Yësu ga ti bo. Kina bo koloma ŋgï nduwë tilende ti bilaka gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba kote kada pili di mï sukulu ꞌba bɔ mɔtɔ kïdëkï rɔ Torano. 10Bo oloma nduwë toꞌdɔ lende nime te ŋbö kɔmɔ kɔɔ rïyö. Kina kiꞌdi bilaka ꞌba Yudayi ame ga pili këdï koloma mï dɔyayi ꞌba Asiya ne kpaki ti Giriki mo ga ŋgï kuwö lende ꞌba ŋere Yësu.
11Mï kada naga nima yayi Bɔkoꞌba iꞌdi Pɔlo ŋgï koloma rɔ toꞌdɔ lende ꞌba gɔ kotɔ ma konzi mɔtɔ ga. 12Bɔŋgɔ ame rɔ ꞌba tolo mo dɔ bo ne kpaki ti ma bo këdï kudödu ꞌbömbö bo timo, bilaka oloma ŋgï rɔ toto mo zi bɔ rɔkɔꞌɔ kina rɔkɔꞌɔ mo ga kola ŋgï. Nökï ni kpaki itaꞌba ŋgï yaga.
13Yudayi mɔtɔ ga ëdï gbï mï dɔyayi nima yayi koꞌdɔ rönnï tiliŋgere toga nökï yaga di dɔ bilaka. Lïjë iyɔzɔ ꞌdɔ toga nökï yaga di dɔ bilaka ti möyï ŋere Yësu ti tiya lende teyi, kiya te, “Milende ziye ti közï kakpa ꞌba Yësu ame Pɔlo këdï kiya lende mo ne ꞌdɔ kënyïke yaga di dɔ bɔ nime.”
14Bɔ koꞌdɔ lende naga nime mɔtɔ mo ga na rɔ kole modɔmorïyö ꞌba bɔ akumu ma löbu ꞌba Yudayi ame kïdëkï möyï mo rɔ Sikiwa ne. 15Mï kada ma dɔ kɔtɔ mɔtɔ na nökï kileki dɔmo ŋgï zïnnï, iya te, “Mikali Yësu, kina mikali lende ꞌba Pɔlo gbï. Ne kpe ꞌbeye yë mo ga na?”
16Kina bɔ nökï nima kulöru ŋgï dönnï kinyanyi lïjë kirica bɔŋgɔ pili yaga di rönnï ŋbö lïjë kiriŋa yaga di mï rö abo ti wëtö rönnï.
17Lende nime ömö ŋgï mbili Yudayi kpaki ti Giriki ame ga këdï koloma mï Epeso yayi ne. Kina kiꞌdi lïjë ŋgï rɔ tikere, lïjë koloma tubï gɔ möyï ŋere Yësu rɔ mbëmbë. 18Ya ma konzi ame ga kiꞌdi dönnï ꞌdeni gɔ lende ꞌba Yësu ne ari kodɔ kpënnï ŋgï gɔ lende kënyë ꞌbënnï ga bi kɔpɔ. 19Ya ma kata naga oꞌde buku ꞌba tata ꞌbënnï ga ŋgï koŋma yaga di kɔmɔ bilaka pili. Buku naga nima ndögö mo ga ma kodɔꞌbɔ pili bi kɔtɔ ti yamo kïsï kuluku ꞌbutë. 20Tigɔ mbëmbë ꞌba ndɔbɔ naga nime iꞌdi bilaka ma konzi ŋgï kiꞌdi dönnï gɔ lende ꞌba ŋere Yësu, kina kiꞌdi bilaka ꞌba kanisa ŋgï pili këdï ti mï këddï.
Ayayi Di Epeso
21Di pötö mo Pɔlo ënyï kiteri ŋgï ti tigɔ ꞌba Nyï Kɔtɔ Laka tari tiliŋgere kebe mï Makedoniya ti Giriki ꞌdɔ tari rɔ ŋburuŋburu mo mï Yerosalema. Bo iya te, “Ɔdɔ mömö Yerosalema, mëdï mari toŋgɔ Romo.”
22Kina bo koja Timatiyo ni ti Eraseto ame këdï koja laja zi bo ne ŋgï kari Makedoniya. Ne tine bo oloma ꞌba bo titi mbowa mï dɔyayi ꞌba Asiya.
23Mï kada naga nima yayi kina bilaka ꞌba Epeso kebe ŋgï toꞌdɔ ayayi ma löbu rɔ kɔri ꞌba lende ꞌba Yësu. 24Bɔ mɔtɔ ëdï yayi möyï mo rɔ Demetoriyo rɔ bɔ kuku rö titi ꞌba akoro Aritemisi di mï sïtërï. Ya ame ga pili këdï koꞌdɔ ndɔbɔ ti bo ne oꞌja gïrïsï ŋgï rɔ ma kënyë gɔ ndɔbɔ nima. 25Kina bo kari kotɔtɔ bɔ ndɔbɔ abo naga nima ŋgï kpaki ti lëpï nnï ga. Bo iya te, “Kpe nime pili ikalike wa ꞌba toꞌja gïrïsï ze na rɔ ndɔbɔ nime. 26Kina me oꞌjake wa nima bɔ nima rɔ Pɔlo këdï koꞌdɔ ne ꞌdeni kuwöke gbï ti mbili ye. Bo iya te wa ame ga bilaka lesi kileŋo ti közïnnï ne na dë rɔ wa ma ꞌdɔ bilaka koro. Kina me bo kiꞌdi bilaka ma konzi ꞌba Epeso ti bilaka ꞌba mï dɔyayi ꞌba Asiya nime ꞌdeni ŋgï pili kiꞌdi dönnï gɔ lende abo. 27Mɔtɔga köꞌdu abo ti kiꞌdi bilaka kiya wa naga nime dëdï dileŋoke ne ŋgï rɔ wa ma yawa. Rö löbu ꞌba Aritemisi nime pele mɔtɔga bilaka ti kiya ŋgï kada mɔtɔ rɔ wa ma yawa. Kina lïjë këdï kuburu bi ꞌba akoro löbu nime bilaka ꞌba Asiya kpaki ti ꞌba dɔyayi mɔtɔ ga pili koro ꞌdeni ne ŋgï.”
28Lende nime iꞌdi bilaka naga nima ŋgï kënyï rɔ ꞌdïrï kebe tulörï kozɔ timo rɔ ma kembe, kiya te, “Aritemisi, akoro ꞌba Epeso na rɔ dɔ kiteli.”
29Kina bilaka ꞌba mï gawo pili kembe ŋgï mï ayayi kari kindaꞌba Gayo ni ti Aritaroko ame ga rɔ bilaka ꞌba Makedoniya këdï koloma ti Pɔlo ne ŋgï. Kina lïjë kɔlɔ ŋgï nduwë kari ti ya naga nima mï gɔ bi ꞌba kpa kotɔtɔ. 30Pɔlo oꞌdɔkɔ ꞌdɔ tari tilende zi tïndï naga nima komɔmi rönnï yayi ne. Tine bɔ kösö gɔ Yësu ga ota gɔ bo ŋgï di bi tari. 31Turu ꞌba dɔ gawo nima mɔtɔ ga ame rɔ bɔ pɔri bo ga ne oja laja gbï kiya zi bo kinza bo kudömu dë yayi.
32Tïndï naga nima pili oloma ŋgï tozɔ ti lende nima rɔ ꞌberiꞌberi. Ya ma konzi mɔtɔ ga di mï löŋgö lïjë yayi ikali dë waꞌdi na lïjë kotɔtɔ rönnï bina gɔmo. 33Kina Yudayi ni kiꞌdi bɔ mɔtɔ rɔ Alesandoro ŋgï kari kɔrɔ kɔmɔ tïndï naga nima. Bilaka naga nima pili oꞌdɔkɔ bo ꞌdɔ kilende. Kina bo kïyëyï dɔ közï bo ŋgï zïnnï ꞌdɔ lïjë kudumö, ꞌdɔ bo kïyëtï köꞌdu nima zïnnï. 34Ne tine bilaka naga nima ikali bo ŋgï rɔ Yudayi. Kina lïjë pili kebe ŋgï tulörï timo ŋbö saa rïyö, kiya te, “Aritemisi, akoro ꞌba Epeso na rɔ dɔ kiteli.”
35Rɔ ŋburuŋburu mo na makuŋgu ꞌba mï gawo nima kako kiꞌdi lïjë ꞌjaa kudumö. Bo iya te, “Kpe bilaka ꞌba Epeso, laki pili ikali ze rɔ bɔ koŋgɔ gɔ rö löbu ꞌba Aritemisi gbï ti döku nime kilaꞌba di mïtɔrɔ ne. 36Lende nime ikali dë ma ꞌdɔ kandi gɔmo. Udumöke, kinza kulögböke dë ŋgï rɔ yawa tara. 37Ya rïyö naga nime uꞌbögö ɔtɔ dë yɔ di mï rö ꞌba akoro, lïjë itiꞌja akoro ze Aritemisi dë gbï. Kina me kindaꞌbake lïjë ŋgï koꞌdeke kako bine. 38Ɔdɔ kiya te Demetoriyo ni ti bilaka abo naga nima këdï ti lende ꞌba rɔ bilaka mɔtɔ, ma laka mo ꞌdɔ lïjë kari kïyëtï ꞌjaa zi turu mï kada ꞌba burë ꞌbënnï. 39Ne ɔdɔ kiya te kpe nima pili koꞌdɔkɔke toꞌdɔ wa mɔtɔ tɔ ne ꞌberi, ma laka mo ꞌdɔ dïdëkï bilaka ꞌba mï gawo nime pili kotɔtɔ rönnï ꞌdɔ kote lende mo laka yaga. 40Ayayi nime koꞌdɔke tɔne ne lende mo aga ꞌdeni za rɔma dayi, mɔtɔga bɔ mɔtɔ ti kari kususu ze ŋgï gɔmo zi turu ꞌba Romo. ꞌJɔ ꞌba lende ꞌba ayayi nime inza du te, kina dinza dikalike gbï tïyëtï ndïmo laka.”
41Di pötö makuŋgu nima kote tiya lende ꞌdeni kɔzɔ a nima tara tine, na bo kïyëyï bilaka naga nima ŋgï pili.
20Pɔlo Ari Makedoniya
1Kina ɔdɔ kpa ayayi ꞌba bilaka ꞌba Epeso naga nima kɔrɔ ꞌdeni tine, Pɔlo otɔtɔ dɔ bɔ kösö gɔ Yësu ga ŋgï kose gɔmo zïnnï ꞌdɔ lïjë koloma köꞌbö ti mï këddï. Kina bo koꞌdɔ mötö gbɔ ŋgï zïnnï bo kënyï kari Makedoniya. 2Bo ari kiliŋgere kebe mï Makedoniya yayi pili tocɔ mï këddï zi bilaka ꞌba kanisa ti lende ma konzi. Di yayi na bo kari ŋgï mï dɔyayi ꞌba Giriki 3kari koloma yayi nyepe mota. Bo oꞌdɔkɔ ꞌdɔ tileki di yayi tari mï dɔyayi ꞌba Surïya. Ne tine bo uwö lende mo Yudayi ëdï rɔ tususu kpënnï rɔ bo ꞌdɔ tupö bo yaga. Kina bo kënyï ŋgï koga kebe mï dɔyayi ꞌba Makedoniya. 4Ya mɔtɔ ga ame kari ti bo ne na rɔ Sɔpatara kole ꞌba Pura di Beriya, lïjë ti Aritaroko ni ti Sekondo di Tesalonika ti Gayo di Darobe ti Timatiyo ti ya mɔtɔ ga di Asiya rɔ Tukïkö ni ti Turöpïmö.
5Ya naga nime ari nduwë dɔgba tidabi ze ti Pɔlo mï Torowa. 6Di pötö karama ꞌba Pasaka na dënyï di mï gawo ꞌba Pïlïpöyï yayi dëkï mï sorope doꞌdɔ töꞌdö ŋbö dɔ muyï na ꞌjaa dondɔsɔ ti ya ma tönë ga di Torowa. Kina dari doloma ŋgï titi yayi kɔzɔ töꞌdö dɔ modɔmorïyö tara.
Tari ꞌBa Pɔlo Di Torowa
7Mï dɔkɔpiyari ꞌba kada ma dɔgba di pötö kada ꞌba rɔ kindawo ꞌba Yudayi na dodɔꞌbɔ rɔze ŋgï ti bilaka ꞌba kanisa tonyo maŋgolɔꞌbɔ. Kina Pɔlo koloma ŋgï rɔ tiya lende ꞌba Bɔkoꞌba zi bilaka. Bo iteri ꞌdeni ꞌdɔ tënyï di yayi mï bi këzë ma di pötö ama, gɔ köꞌdu mo na bo koto tilende ŋgï ŋbö kömö mï zana korɔndɔ. 8Mï rɔ kodɔꞌbɔ ze nima dëdï mï rö tɔrɔ ti lamba ma köbö ŋbaŋi yayi. 9Kole yɔbi mɔtɔ kïdëkï möyï mo rɔ Yutuku oloma ꞌba bo ŋgɔsi kpa bi gböŋö ꞌba rö. Kina bo kiꞌdi tinano ŋgï koꞌja Pɔlo këdï ꞌdeni rɔ tiya lende rɔ mbëmbë. Rɔ ŋburuŋburu mo tine na töꞌdö kindaꞌba bo ŋgï. Kina bo kɔmɔ ŋgï pilisi di bi gböŋö ꞌba rö nima kilaꞌba ŋbö kömö mï yayi bërï. Bilaka ëkï kari tombi bo, tine ari koꞌja bo ꞌdeni ŋgï rɔ töku. 10Kina Pɔlo këkï ŋgï kari kutuꞌbö rɔ bo dɔ bɔ nima kiramo. Bo iya te zi ya naga nima, “Ɔrɔke di bi monɔ, bo ëdï ti kömönï.”
11Tine na Pɔlo këkï kileki tɔrɔ tonyo maŋgolɔꞌbɔ ti bilaka ama ga. Kina bo koto tilende ŋgï nduwë rɔ gögö ŋbö kömö mï kano bi yɔ na bo kënyï kari ŋgï. 12Tine bilaka naga nima oto kole yɔbi tönë ŋgï kari liŋɔ ꞌdeni rɔ ma kïdïdï na lïjë ŋgï pili rɔ lɔŋɔ.
Pɔlo Ari Mileto
13Pɔlo iya zize ꞌdɔ dëkï mï sorope dari nduwë tötï dɔgba römöyï bo ëdï koꞌdɔkɔ ꞌba bo tiliŋgere ti ndï bo. Kina dëkï ŋgï mï sorope dari Aso turë dɔ bo yayi. 14Di yayi tine na bo këkï ŋgï mï sorope kɔtɔ tize kari nduwë Mitolene. 15Mï bi këzë ma di gɔmo na dari ŋgï nduwë ti sorope ŋbö dömö ŋgɔsi ŋgila dɔyayi ꞌba Kiyo. Di gɔmo ꞌböwu na dari nduwë ti sorope dömö mï dɔyayi ꞌba Samo. Mï bi këzë ma di gɔ ama tine na dari ŋgï gbï nduwë ti sorope dömö mï gawo ꞌba Mileto. 16Pɔlo oꞌdɔkɔ ꞌdɔ toke rɔ ma kodɔrɔ kari Mileto kɔzɔ a nima tara kugögö dë kpe kebe Epeso kinza bo kigabi ra titi mï dɔyayi ꞌba Asiya. Bo oꞌdɔkɔ tari welo tara ɔdɔ këdï laka ꞌdɔ bo kari kömö Yerosalema mï kada ꞌba Penitikɔsi.
17Gɔ köꞌdu mo na bo koja laja ŋgï kari zi löbu ꞌba kanisa ame ga Epeso ne ꞌdɔ kurë dɔ bo Mileto. 18Kina ɔdɔ lïjë kömö ꞌdeni yayi tine, bo ënyï tiya mo zïnnï, bo iya te, “Kpe pili ikalike loma tönë moloma mï löŋgö ye mɔlo gɔ tako ma mï dɔyayi ꞌba Asiya bine ne ꞌdeni. 19Mileki rɔma titiyi bërï mï laja ꞌba Yësu möꞌbö ŋgï rɔ meri rɔ kɔmɔ tɔlɔ gɔ lende ꞌbe gbï mï akiyari löbu ꞌba Yudayi ma këdï kususu kpënnï rɔma. 20Ne pele möꞌbö ŋgï tiya lende ꞌba Bɔkoꞌba ziye gbï tiyandi kɔmɔye di bi ꞌba bilaka konzi gbï kebe mï liŋɔ ꞌbe ga. Laja laka ame ga ꞌdɔ kokɔnyi ye ne, musu dɔmo dë du kɔtɔ te di ziye. 21Miya lende pili ꞌdeni yaga zi Yudayi ni kpaki ti bɔ löwö. Miya ꞌdeni zïnnï ꞌdɔ lïjë kotɔ dönnï di mï lende kënyë ꞌbënnï ga lïjë kuwö dɔ Bɔkoꞌba gɔ lïjë kiꞌdi dönnï gbï gɔ lende ꞌba ŋere ze Yësu.
22Kina me miya ziye, Nyï Kɔtɔ Laka na me ꞌdeni koja ma mëdï mari Yerosalema. Wa ame ga këdï kari koꞌdɔ rönnï zö di yayi ne mikali dë. 23Di mï gawo ame ga pili moloma teyi ne Nyï Kɔtɔ Laka öꞌbö ŋgï rɔ tiyandi ma timo, iya te bilaka ti koboso ma kada mɔtɔ kodɔ gomɔ rɔma. 24Ne ꞌbama lende mo ɔꞌɔ dë kpe rɔma, ɔdɔ mɔmɔ ala mölë. Wa ame ŋge lende mo kɔꞌɔ rɔma ne na rɔ tote ndɔbɔ nime ŋere Yësu kiꞌdi zö toꞌdɔ mo ne. Ame rɔ tïyëtï laja laka ꞌba mï këyï ꞌba Bɔkoꞌba ne.
25Kina me miya ziye, kɔzɔ ma tönë pele moloma ꞌdeni rɔ tiya lende ꞌba ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba ziye ne, ma tɔne mikali ꞌdeni kpe pili inza koꞌjake kïnë ma kpe di gɔ ame. 26-27Wa ame ga Bɔkoꞌba koꞌdɔkɔ ꞌdɔ toꞌdɔ mo ziye ne miya ꞌdeni pili ziye. Musu dɔ ama kɔtɔ mɔtɔ te dë du di ziye. Kina me mëdï miya ꞌdeni ziye tɔne, ɔdɔ kebe kɔcɔke ꞌböwu gbï yaga di mï kɔri ꞌba dïdï nime lende ma inza kpe teyi.
28Kina ꞌdeni oŋgɔke gɔ yida rɔye ti laka gbï ti kamölö naga nime Nyï Kɔtɔ Laka kiꞌdi ye ꞌdeni rɔ bɔ dɔmo ne, römöyï lïjë na rɔ kanisa ꞌba Bɔkoꞌba. Tölë ꞌba kole abo na me ꞌdeni kiꞌdi lïjë rɔ ꞌba bo ga. 29Mikali ꞌdeni wölïwölï ma kënyë mɔtɔ ga ëdï kako di pötö ma mï löŋgö ye bine kindaꞌba kamölö naga nime. 30Ya mɔtɔ ga di mï löŋgö ye nima ti kënyï gbï tiya bëtï ꞌdɔ kiꞌdi bɔ kösö gɔ Yësu ga kösö gönnï. 31Tine olomake ti bi koda. Omerike gɔ kɔmɔ kɔɔ mota nima moꞌdɔ bine tiyandi ye pili rɔ kɔtɔkɔtɔ kote kada kote korɔndɔ pili ne. Gomɔ öꞌbö nduwë toꞌja ma gɔ lende ꞌbe.
32Kina me miꞌdi ye ꞌdeni zi Bɔkoꞌba mï lende këyï abo tönë miya ꞌdeni ziye ne. Lende nima na ti kiꞌdi dökïꞌdï ye këddï ꞌdɔ koꞌjake yëyï nime Bɔkoꞌba koꞌdɔkɔ tiꞌdi mo zi bilaka abo ga ne.
33Tönë moloma bine miteri wa ma kɔzɔ gïrïsï ni ti bɔŋgɔ dë di zi bɔtɔ ꞌbeye ma kɔtɔ mɔtɔ. 34Ikalike ꞌdeni moꞌdɔ ndɔbɔ ma ti közö toꞌja wa ma dëdï rɔ leri mo ti bilaka ma ga. 35Kina me mileme ꞌdeni ziye ꞌdɔ kiꞌdike közïye kitigɔ laka toꞌdɔ ndɔbɔ ꞌdɔ tokɔnyi bɔ lisa. Omerike lende tönë ŋere ze Yësu kiya te, ‘Bɔ ma kiꞌdi wa na ti këdï rɔ lɔŋɔ rɔ dɔ kiteli di dɔ bɔ ma kogba mo.’”
36Kina ɔdɔ Pɔlo kote tiya lende naga nime ꞌdeni te tine, lïjë olɔdɔ ŋgï pili bërï ti löbu ꞌba kanisa naga nima toꞌdɔ mötu zi Bɔkoꞌba. 37Kina lïjë pili kiramo bo ŋgï toꞌdɔ mötö gbɔ zi bo ti monɔ rɔ mbëmbë. 38Lïjë pili rɔ meri römöyï bo iya te lïjë inza koꞌja kïnë bo kpe. Kina lïjë koto gɔ bo ŋgï këkï mï sorope.
21Tari ꞌBa Pɔlo Yerosalema
1Kina doꞌdɔ mötö gbɔ ŋgï zïnnï dëkï mï sorope dari rɔ ma kodɔrɔ dömö mï dɔyayi ꞌba Kɔsa. Mï bi këzë ma di gɔmo na dari ŋgï di yayi Rodo dala ꞌböwu nduwë di yayi Patara. 2Di yayi tine na doꞌja bɔ sorope mɔtɔ ga këdï kari mï dɔyayi ꞌba Pönïkë. Kina dëkï ŋgï mï sorope ma ꞌbënnï nima dari nduwë tïnnï. 3Dari ŋbö doꞌja dɔyayi ꞌba Kupurïyö kinda di bi kɔwɔ. Kina dari ŋgï nduwë ti dɔyayi nima këdï kinda kebe dɔ kapa gali ze ŋbö dömö mï dɔyayi ꞌba Surïya. Dari dëkï bërï mï gawo ꞌba Tura, römöyï bɔ sorope naga nima oꞌdɔkɔ tope wa ame ga yïmo ne kola bina. 4Tine na dari doꞌja bɔ kösö gɔ Yësu ga ama yayi ne ŋgï kina doloma titi tïnnï yayi doꞌdɔ töꞌdö dɔ modɔmorïyö. Tine Nyï Kɔtɔ Laka iꞌdi lïjë ŋgï koloma rɔ tumë lende gɔ köꞌdu ꞌba Pɔlo. Gɔ lende mo na lïjë kiya zi Pɔlo kinza bo kiteli dë kpe nduwë kari mï Yerosalema.
5Ne ɔdɔ kada ze kɔꞌbɔ ꞌdeni tine dënyï ŋgï dɔmo tari. Kina lïjë kënyï ŋgï pili ti ꞌja ꞌbënnï ga kpaki ti kole titi ꞌbënnï ga koto gɔze ŋbö kɔdɔ yaga di mï gawo tiꞌdi ze gɔ kɔri. Kina dolɔdɔ ŋgï bërï pili tïnnï di kpa götö ꞌba mini löbu nima yayi toꞌdɔ mötu zi Bɔkoꞌba. Kina doꞌdɔ mötö gbɔ ŋgï zïnnï 6dëkï mï sorope. Tine na lïjë kileki ꞌbënnï ŋgï kari liŋɔ ꞌbënnï ga.
7Kina dari ŋgï nduwë ti sorope di Tura ŋbö dömö Pitɔlemayi. Dari dumötö bilaka ꞌba kanisa ama ga yayi ne doꞌdɔ töꞌdö dɔ kɔtɔ tïnnï yayi. 8Mï bi këzë ma di gɔmo na dari ŋgï nduwë dömö Kayisariya. Dari doloma liŋɔ ꞌba Pïlïpö bɔ kiya laja laka ꞌba Yësu. Bo di mï löŋgö ya ma modɔmorïyö tönë ga bilaka ꞌba kanisa kigeli di Yerosalema ꞌdɔ toꞌdɔ ndɔbɔ ꞌba kanisa ne. 9Bo ëdï ti yïtötï sowɔ kpaki rɔ bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba.
10Doloma doꞌdɔ töꞌdö titi kɔzɔ dɔ ndö tara tïnnï yayi. Bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba mɔtɔ ako di dɔyayi ꞌba Yudayi yayi, möyï mo rɔ Agabo. 11Kina bo kako ŋgï kope gasi ꞌba Pɔlo bo kudödu közï bo ga ti ndï bo ga timo. Bo iya te, “Ame na rɔ lende kiya ꞌba Nyï Kɔtɔ Laka, ‘Yudayi ëdï kari kudödu bɔ dɔ gasi nime te di Yerosalema kiꞌdi közïmo zi bɔ löwö.’”
12Gɔ lende nime duwö te ne, ze pili ti ya ame ga yayi domaꞌjo rɔze zi Pɔlo kinza bo kari dë kpe Yerosalema. 13Ne tine bo ileki dɔmo zize, bo iya te, “Ëddï kuduke tara gɔ waꞌdi? Ëddï kupöke ma ti meri gɔ waꞌdi? Ma ꞌbama mere wa mɔtɔ rɔ tari tudödu ma di Yerosalema dë. Kina mere wa mɔtɔ dë gbï gɔ ꞌdɔ tari tölë yayi dömöyï lende ꞌba ŋere ze Yësu.”
14Tine dɔꞌbɔ dë kpe tocɔ bo. Kina dɔrɔ ŋgï di gɔ lende nima, diya te, “Bɔkoꞌba koꞌdɔ akoꞌdɔkɔ abo.”
15Doloma titi mbowa yayi. Di gɔmo tine na dileŋo akombi ze ga ŋgï dënyï dari Yerosalema. 16Bɔ kösö gɔ Yësu mɔtɔ ga di Kayisariya ari kɔtɔ tize. Kina lïjë koto ze ŋgï kari liŋɔ ꞌba bɔ mɔtɔ rɔ Minasona ꞌdɔ doloma yayi. Bo di mï bilaka ꞌba Kupurïyö rɔ bɔ kanisa ꞌdeni kɔmɔ kɔɔ konzi.
Pɔlo Ni Ti Yakoba
17Kina ɔdɔ dömö ꞌdeni Yerosalema tine, bilaka ꞌba kanisa ako ŋgï tumötö ze ti közï rïyö. 18Mï bi këzë ma di gɔmo na dënyï ti Pɔlo ni dari toŋgɔ Yakoba. Kina löbu ꞌba kanisa kotɔtɔ rönnï ŋgï pili tize yayi. 19Kina Pɔlo kumötö lïjë ŋgï kïyëtï gɔ wa ame ga Bɔkoꞌba koꞌdɔ mï löŋgö bɔ löwö mï laja koja abo ne pili rɔ kɔtɔkɔtɔ. 20Gɔ köꞌdu mo na Yakoba ni kileki yëëꞌdï ŋgï zi Bɔkoꞌba.
Tine lïjë iya zi Pɔlo, iya te, “Bɔ löndö ze Pɔlo, oŋgɔ tïndï ꞌba Yudayi ma kinza kiya iꞌdi dönnï ꞌdeni gɔ lende ꞌba Yësu, kina gbï lïjë pili rɔ bɔ koro köꞌdu kiꞌdi ꞌba Musa rɔ mbëmbë. 21Ya naga nime lïjë uwö kore mo tëgë oloma tiyandi Yudayi ame ga mï löŋgö bɔ löwö ne ꞌdɔ koro köꞌdu kiꞌdi naga nime dë kpe, kinza lïjë kilele kole ꞌbënnï ga dë, lïjë koꞌdɔ dölëtï ma mɔlo ꞌba bilaka ze ga dë kpe. 22Ne tine gɔ doꞌdɔke tondo? Römöyï lïjë ëdï kuwö lende mo ömö ꞌdeni bine. 23Ma laka mo zïyï ꞌdɔ koꞌdɔ wa naga nime dëdï diya zïyï ne. Ya ma sowɔ mɔtɔ ga ëdï mï löŋgö ze bine ame kulömu rönnï ꞌdeni zi Bɔkoꞌba. 24Ari tïnnï koꞌdɔ dölëtï ꞌba tiꞌdi yi rɔ ma kɔpɔ mï rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba. Kina ꞌdɔ kopi gïrïsï ꞌba dölëtï nima pili zïnnï rɔ gɔ rönnï ꞌdɔ kiꞌdi lïjë kote toꞌdɔ dölëtï nima ti topɔ dönnï yaga. Kina ti kiꞌdi bilaka pili kikali omba kore ꞌba röyï nima ka rɔ bëtï, nï gba rɔ ma koro köꞌdu kiꞌdi ꞌba Musa. 25Ne ꞌba bɔ löwö naga nima kiꞌdi dönnï ꞌdeni gɔ lende ꞌba Yësu ne, dugu waraga ꞌdeni tönë mɔlo zïnnï. Dose zïnnï kinza lïjë konyo yida ame ga kumu zi akoro ne dë, yërï ma kumu mugu mo dë naga kinza lïjë konyo dë. Kinza lïjë kuwë roma dë kina kinza lïjë koꞌdɔ yërï dë gbï.”
26Mï bi këzë ma di pötö mo na Pɔlo kari ŋgï ti ya sowɔ naga nima toꞌdɔ dölëtï ꞌba tiꞌdi rönnï rɔ ma kɔpɔ kɔmɔ Bɔkoꞌba. Kina bo kari ŋgï mï reki ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba kose gɔ kada ame ꞌdɔ bo koꞌde yërï pili ꞌba tumu mo rönnï tote dölëtï nima timo yaga ne zi bɔ akumu.
Tindaꞌba Pɔlo
27Tine koꞌja töꞌdö dɔ modɔmorïyö ꞌba dölëtï nima këdï koꞌdɔ ꞌdeni tote rönï, Yudayi mɔtɔ ga ame kako di Asiya ne oꞌja Pɔlo di mï reki ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba yayi kina lïjë kiꞌdi tïndï naga nima yayi ne ŋgï kpaki kënyï rɔ ya ti bo. Lïjë indaꞌba bo 28kebe tulörï timo, kiya te, “Kpe bilaka ꞌba Yisarele okɔnyike ze. Bɔ tönë koloma rɔ tiyandi bilaka kebe yala pili kiya bilaka ze ga rɔ wa yawa ti köꞌdu kiꞌdi ꞌba Musa kpaki ti rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba nime ne bo na me. Bo ako ꞌdeni ti bɔ löwö koꞌde mï rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba nime ꞌdɔ tirasi mo.”
29Lïjë iya tara römöyï lïjë oꞌja Turöpïmö bɔ Epeso ne pa ti Pɔlo di mï gawo yayi, lïjë omeri ꞌbënnï tëgë mɔtɔga Pɔlo ti koꞌde bo ꞌdeni mï rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba.
30Kina bilaka ꞌba mï gawo kebe ŋgï pili mï ayayi komɔmi rönnï kari kindaꞌba Pɔlo kilala yaga di mï reki ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba. Kina kurögö kpa reki mo ŋgï teyi. 31Lïjë oꞌdɔkɔ ꞌdeni ꞌdɔ tupö Pɔlo, ne tine bɔ mɔtɔ ari kiya zi bɔ dɔ bɔ kanya ꞌba Romo tëgë bilaka ꞌba Yerosalema ëdï toꞌdɔ ayayi. 32Kina bo kënyï ŋgï welo ti bɔ kanya abo ga kpaki ti bɔ këlu mo ga kiriŋa kari mï löŋgö tïndï naga nima.
Kina ɔdɔ tïndï naga nima koꞌja bɔ dɔ bɔ kanya ꞌba Romo nima kömö ꞌdeni ti bɔ kanya abo ga tara tine, lïjë ɔrɔ ŋgï di bi tomba Pɔlo. 33Bɔ nima ari ŋbö kömö rɔ Pɔlo kindaꞌba kose gɔmo zi bɔ kanya abo ga ꞌdɔ kudödu ti ziŋgiri rïyö ꞌdo. Bo ititi ya naga nima, bo iya te Pɔlo yë na kina lende kënyë waꞌdi na bo koꞌdɔ. 34Tine ya mɔtɔ ga iya ꞌbënnï ꞌberi ya ama iya ꞌbënnï ꞌböwu ꞌberi. Kina ŋgï dɔ kudu nima iꞌdi bo dë kikali lende ma kodɔrɔ mo. Kina bo kiꞌdi Pɔlo ŋgï közï bɔ kanya abo ga ꞌdɔ koto kari mï bi ꞌba loma ꞌbënnï. 35Bɔ kanya naga nima ari ti Pɔlo kömö timo kpa bi ꞌba tëkï tari mï bi ꞌba loma ꞌbënnï ame dɔ döku ne, tine bilaka naga nima oꞌdɔ tolɔ Pɔlo. Kina bɔ kanya kombi bo ŋgï tɔrɔ. 36Bilaka naga nima lïjë oloma nduwë rɔ tozi ti tulörï timo kiya te, “Upöke bo yaga.”
Pɔlo Odɔrɔ Bïcï Lende Abo
37Kina ɔdɔ bɔ kanya naga nima këdï koꞌdɔ ꞌdeni ꞌdɔ toja Pɔlo mï reki ꞌbënnï tine, bo iya zi bɔ dönnï nima, bo iya te, “Momaꞌjo rɔma zïyï, iꞌdi miya wa mɔtɔ.”
Bɔ nima iya te, “Dëmba ikali kpa Giriki? 38Nï na dë rɔ bɔ Ezipeto ma tönë koꞌdɔ ya ti turu kënyï mökö ti bɔ akupö kuluku ꞌbutë bi modɔɔmota (4000) ne?”
39Pɔlo iya te, “Ma rɔ Yudayi di Taraseso ame rɔ gawo ma dɔ kïlëbï ꞌba dɔyayi ꞌba Kilikiya ne. Momaꞌjo rɔma zïyï, iꞌdi ma milende zi bilaka naga nime.”
40Bɔ nima utï dɔmo ŋgï kɔzɔ a nima tara zi bo. Kina bo kɔrɔ ŋgï dɔ bi tëkï nima bo kïyëyï dɔ közï bo zi bilaka naga nima ꞌdɔ kudumö. Kina ɔdɔ lïjë kudumö ꞌdeni tine, bo ebe ŋgï tilende zïnnï rɔ kpënnï Yudayi.
221Bo ilende zi tïndï naga nima, bo iya te, “ꞌBu ma ga ti löndö ma ga, uwöke mëdï modɔrɔ bïcï lende ma nime ziye.”
2Kina ɔdɔ lïjë kuwö Pɔlo ꞌdeni kilende zïnnï rɔ kpënnï Yudayi tara tine, lïjë udumö ŋgï pili. Bo iya te, 3“Ma rɔ Yudayi, öyö ma Taraseso ame rɔ gawo ꞌba Kilikiya ne. Ulu ma mï Yerosalema bine. Gamalele na kiyandi ma ti toro köꞌdu kiꞌdi ame kiꞌdi mɔlo zi ꞌbu ze löbu ga ne laka. Möꞌbö gbï toꞌdɔkɔ toꞌdɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba rɔ mbëmbë kɔzɔ ama kpe pili këddïke rɔ toꞌdɔ mo tɔne ne. 4Moloma todɔ gomɔ rɔ bilaka gɔ köꞌdu ꞌba kɔri ꞌba Yësu nime miꞌdi kupö mɔtɔ ga yaga. Ya mɔtɔ ga ꞌbënnï ame ga rɔ bɔtɔni ni kpaki ti ꞌja moloma tindaꞌba mo tiꞌdi mo mï maboso. 5Bɔ dɔ bɔ akumu ni ti bilaka ma löbu ze ga pili ti kiya gbï ziye lende ma nime rɔ ma laka. Lïjë na tönë kugu waraga zö koja ma timo zi ya ma ꞌbeze ame ga mï Damaseke ne ꞌdɔ tindaꞌba ya ame ga rɔ ꞌba Yësu ne di yayi kudödu koꞌde kako bine todɔ karama dɔmo.
6Kina ɔdɔ mari mömö ꞌdeni ŋgɔsi ŋgila Damaseke tine, mï zana kada yɔ na bi kɔpɔ ma rɔ dɔ kiteli kunyï ŋgï di mïtɔrɔ kiyɔpɔ gɔ bi toko yaga di yida rɔma. 7Kina milaꞌba ŋgï bërï, tine muwö birɔ kilende zö iya te, ‘Sɔlo, Sɔlo, gɔ waꞌdi na këddï koworo kulöwö todɔ gomɔ rɔma te teyi?’
8Miya te, ‘Ŋere, nï yë mo na?’
Birɔ nima ileki zö, iya te, ‘Ma na rɔ Yësu ꞌba Nazareta ame këddï koworo kulöwö timo ne.’
9Ya ame ga tö yayi ne oꞌja bi kɔpɔ nima, tine lïjë uwö lende nima kiya rönï zö ne dë. 10Miya te, ‘Waꞌdi na gɔ moꞌdɔ ya, ŋere?’
Ŋere Yësu ilende zö iya te, ‘Ënyï kari mï Damaseke, bɔ mɔtɔ ëdï yayi bo ti kiya wa ame ga pili Bɔkoꞌba kiyija ꞌdeni zïyï toꞌdɔ mo ne.’
11Bi kɔpɔ kulöwö nima ïyölu kɔmɔ ma ꞌdeni, ya ame ga tö yayi ne na kindaꞌba közö kokɔkɔ ma kari Damaseke.
12Bɔ mɔtɔ di Damaseke yayi rɔ Ananiya. Bo öꞌbö nduwë toro Bɔkoꞌba gbï ti köꞌdu kiꞌdi mo ga. Yudayi ame ga pili këdï koloma yayi ne iya lende abo pili rɔ ma laka. 13Kina bo kako ŋgï kɔrɔ ŋgila ma, bo iya te, ‘Bɔ löndö ma Sɔlo, oꞌja bi ti.’
Kina kɔmɔ ma kɔpɔ ŋgï moŋgɔ bi dɔ bo. 14Bo iya te, ‘Bɔkoꞌba ame ꞌbu ze löbu ga koro ne igeli yi ꞌdeni tikali akoꞌdɔkɔ abo gbï toꞌja kole kɔtɔ laka abo gɔ kuwö mugu mo 15ꞌdɔ kiꞌdi kïyëtï wa nime koꞌja kina kuwö gbï ne zi bilaka ꞌba dɔyayi pili. 16Kinza döyï kïlëyï dë kpe, ënyï kiꞌdi kodɔ mini ꞌba bapatisi döyï. Kina ititi Bɔkoꞌba ꞌdɔ kola yi gɔ lende kënyë ꞌbï.’
17-18Kina koꞌja mileki ꞌdeni Yerosalema bine mari toꞌdɔ mötu mï reki ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba na kïnë ŋere Yësu kileme rönï ŋgï zö. Bo iya te, ‘Bilaka ꞌba mï gawo nime inza kiꞌdi dönnï gɔ wa ama ga këddï kiya dömöyï ma. Ënyï welo di bine kari.’
19Miya te, ‘Ŋere, bilaka naga nima ikali ma moloma rɔ tilaki tindaꞌba ya ame ga kiꞌdi dönnï gɔ lende ꞌbï ne di mï rö ꞌba mötu ma konzi pili moloma tomba mo. 20Mï kada ma këdï kupö Setepano bɔ kïyëtï lende ꞌbï mëdï gbï teyi yayi tutï gɔ löpö nima toŋgɔ gɔ bɔŋgɔ ꞌba ya ma kupö bo naga nima.’
21Yësu ileki zö, iya te, ‘Ënyï kari, mëdï moja yi zi bɔ löwö ame ga këdï koloma ŋbö rɔ ma kɔwɔ ne.’”
Tudödu Pɔlo
22Lende ma Pɔlo këdï rɔ tiya mo zi tïndï naga nima na kɔzɔ a nime te. Kina ɔdɔ lïjë kuwö lende nima bo kiya gɔ köꞌdu ꞌba bɔ löwö ne ꞌdeni tara tine, lïjë oke dɔmo ŋgï kulörï timo rɔ ma kembe kiya te, “Upö bo yaga. Bilaka ma tara ola dë ꞌbiri koloma.”
23Kina lïjë kebe ŋgï tulörï rɔ ma kembe kozɔ timo rɔ ya towawa bɔŋgɔ ꞌbënnï ga ti tulï yayi. 24Kina bɔ dɔ bɔ kanya nima kiꞌdi bɔ kanya abo ga ŋgï koto Pɔlo kari mï gɔ bi ꞌba loma ꞌbënnï ꞌdɔ komba ti korobayi ꞌdɔ bo kïyëtï lende tɔ nima bilaka këdï kulörï dɔ bo gɔmo ne. 25Kina ɔdɔ bɔ kanya kudödu Pɔlo ꞌdeni ꞌdɔ tomba mo tine, Pɔlo iya zi bɔ këlu ame yayi ne, iya te, “Köꞌdu kiꞌdi ꞌba Romo ota gɔ tomba bilaka ꞌba Romo ame koꞌdɔ burë mo dë gba ne dë su di ziye?”
26Bɔ këlu nima ari kiya zi bɔ dɔ bɔ kanya nima, iya te, “Ti koꞌdɔ tondo? Bɔ nime ꞌdë bilaka ꞌba Romo na.”
27Kina bɔ löbu nima kari ŋgï tititi Pɔlo. Bo iya te, “Iya zö, nï ŋgï rɔ ma laka rɔ bilaka ꞌba Romo?”
Pɔlo iya te, “Ma ŋgï rɔ ma laka.”
28Bo iya te, “Ma gbagba ma mopi gïrïsï rɔ ma kënyë toꞌdɔ rɔma rɔ Romo.”
Pɔlo iya te, “ꞌBama öyö ma mɔlo rɔ Romo.”
29Gɔ köꞌdu nime na bɔ kiꞌdi ꞌdɔ komba bo naga nima kïlïpëtë ŋgï yaga di rɔ Pɔlo. Bɔ ma löbu mo nima ŋgï rɔ tikere römöyï bo iꞌdi ꞌdeni kudödu Pɔlo ame rɔ bilaka ꞌba Romo ne.
Burë Rɔ Pɔlo
30Mï bi këzë ma di pötö mo bo oꞌdɔkɔ gba tikali lende tɔ nima Yudayi kususu Pɔlo gɔmo ne. Kina bo kope Pɔlo ŋgï yaga bo kiꞌdi löbu ꞌba bɔ akumu ni ti bilaka ma löbu ꞌba Yudayi pili kotɔtɔ rönnï. Kina bo koto Pɔlo ŋgï kiꞌdi kɔrɔ kömönï.
231Pɔlo oŋgɔ bi toko dɔ bilaka naga nima kotɔtɔ rönnï yayi ne. Bo iya te, “Löndö ma ga, mikali ꞌdeni di yïmö ma rɔ ma kele kɔmɔ Bɔkoꞌba mï loma ma ŋbö kömö mï kada nime tɔne.”
2Gɔ köꞌdu mo na Ananiya ame rɔ bɔ dɔ bɔ akumu kiꞌdi ya ma këdï kɔrɔ ŋgila Pɔlo yayi ŋgï gɔ kokɔsɔ kpamo. 3Pɔlo iya te, “Nï, Bɔkoꞌba ti kokɔsɔ yi ꞌdeni gbï tara. Nï bɔ kɔmɔ kandi nime, nï ŋgï kɔzɔ tëlï ŋgɔrɔ ame kora kɔmɔ mo kele kulöwö ne. Oloma yayi bi toꞌdɔ burë ma ti köꞌdu kiꞌdi ꞌba Bɔkoꞌba kinza ma koꞌdɔ dë yɔ kebe aa kiꞌdi bilaka ꞌdɔ komba ma.”
4Ya ame ga pili yayi ne iya te, “Ëddï kitiꞌja bɔ ame Bɔkoꞌba kiꞌdi ꞌdeni rɔ bɔ dɔ bɔ akumu abo ga ne tara gɔ waꞌdi?”
5Pɔlo iya te, “Wu, löndö ma ga, mikali bo dë rɔ bɔ dɔ bɔ akumu ꞌba Bɔkoꞌba. Römöyï ugu mï buku ꞌba Bɔkoꞌba iya te, ‘Kinza kiya kpa kënyë dë rɔ bɔ ame mbiri dɔ bilaka ꞌbe ga ne.’”
6Pɔlo ikali ya mɔtɔ ga di mï löŋgö bɔ kotɔtɔ rönnï naga nima rɔ Sadoke, mɔtɔ ga rɔ Parosi. Kina bo kilende zïnnï rɔ ma kembe, bo iya te, “Löndö ma ga, ma rɔ Parosi mɔlo kako di zi ꞌbu ma löbu ga. Ne kina me këdï ꞌdeni koꞌdɔ burë ma tɔne gɔ köꞌdu ꞌba tɔdɔ ꞌba töku di mï tölë nime mikali këdï rɔ ma laka ne.”
7Gɔ lende nime bo kiya te ne, na ya ame ga rɔ Parosi ne kebe ŋgï togba kpënnï ti ya ma rɔ Sadoke. Kina bilaka naga nima kotɔtɔ dönnï yayi ne koza mïnnï ŋgï. 8Ya ame ga rɔ Sadoke ne ïyënï ꞌbënnï wa mɔtɔ inza rɔ tɔdɔ ꞌba töku di mï tölë, malayika ni ti wa mɔtɔ kïdëkï rɔ marinyi inza gbï. Tine Parosi ni iꞌdi ꞌbënnï dönnï pili gɔ lende ꞌba wa naga nime. 9Kina koꞌde lamo ma löbu ŋgï ti dɔ kudu. Bɔ kɔmɔ kiyandi mɔtɔ ga ame rɔ Parosi ne ënyï ŋgï rɔ ꞌdïrï ti Sadoke ni kiya te, “Doꞌja wa ma kënyë mɔtɔ dë di rɔ bɔ nime. Mɔtɔga malayika ala marinyi na ti kilende ꞌdeni zi bo.”
10Bilaka naga nima ŋgï pili rɔ ꞌdïrï kina kaga ŋgï rɔ bɔ dɔ bɔ kanya nima mɔtɔga ya naga nima ti kotɔ Pɔlo ŋgï mï löŋgö lïjë kupö yaga. Gɔ köꞌdu mo na bo kiꞌdi bɔ kanya abo ga ŋgï kari mï löŋgö bilaka naga nima kindaꞌba Pɔlo kari timo mï bi ꞌba loma ꞌbënnï.
11Mï korɔndɔ mo nima na ŋere Yësu kileme rönï zi Pɔlo, iya te, “Oloma ti mï këddï. Iya lende ma ꞌdeni zi bilaka mï Yerosalema bine, kina gbï tara mëdï miꞌdi yi kari kiya lende ma zi bilaka mï gawo ꞌba Romo.”
Titeri Pɔlo
12Mï bi këzë ma di pötö mo na Yudayi mɔtɔ ga kotɔtɔ dönnï ŋgï toyɔ lende rɔ bo. Lïjë ulömu rönnï ꞌdɔ tonyo wa mɔtɔ dë, tuwë wa mɔtɔ dë gbï ɔdɔ kiya te lïjë kupö Pɔlo dë ŋgï du titi yaga. 13Bɔ kulömu rönnï naga nima ëdï ŋbö kɔzɔ ꞌbutë sowɔ ti dɔmo teyi tara. 14Kina lïjë kari ŋgï zi bɔ dɔ bɔ akumu ti ya ma löbu naga, kiya te, “Dulömu rɔze ꞌdeni ꞌdɔ tonyo wa mɔtɔ dë, tuwë wa mɔtɔ dë gbï ɔdɔ kiya te dupö Pɔlo dë ŋgï du titi. 15Kina me ꞌdeni kpe ti ya ma löbu mɔtɔ ga ꞌdɔ kojake laja kari zi bɔ dɔ bɔ kanya ꞌba Romo nima kiyake te oꞌdɔkɔke toma kɔri ꞌba lende ꞌba Pɔlo nima laka, bo koja kako ziye. Tine dëdï dari toda dɔ bo kɔri ꞌdɔ dupö bo yaga gba kinza bo kömö ziye bine.”
16Ne tine kole ꞌba lëmï ꞌba Pɔlo ni uwö lende nime ꞌdeni. Kina bo kari ŋgï mï gɔ bi ꞌba bɔ kanya naga nima yayi kiya lende mo zi Pɔlo. 17Kina Pɔlo kïdëkï bɔ këlu mɔtɔ ŋgï kiya teyi, iya te, “Kole nime ëdï ti lende mɔtɔ ꞌdɔ tiya mo, oto bo kari zi bɔ dɔye ma löbu nima.”
18Bɔ këlu nima oto kole tönë kari zi bɔ ma löbu ꞌba dönnï nima, kiya te, “Bɔ maboso nime ꞌdë kïdëkï rɔ Pɔlo ne ïdëkï ma mari zi bo tine bo iya te kole nime ëdï ti lende tiya mo ꞌdɔ moꞌde zïyï.”
19Kina bɔ löbu tönë kindaꞌba közï kole nima ŋgï kari timo ꞌberi yaga tititi kpamo. Bo iya te, “Lende waꞌdi na kako timo ꞌdɔ tiya mo zö?”
20Kole nima iya te, “Yudayi mɔtɔ ga ususu kpënnï ꞌdeni ꞌdɔ tititi yi toja Pɔlo zïnnï tïlëndö mï kpa kotɔtɔ ꞌbënnï kɔzɔ ꞌdɔ toma kɔri ꞌba lende mo laka tara. 21Ne kinza kutï dë gɔ lende ꞌbënnï nima. Ya ꞌbënnï mɔtɔ ga ma ꞌbutë sowɔ ti dɔmo teyi ëdï rɔ toda dɔ bo kɔri. Lïjë ulömu rönnï ꞌdeni ꞌdɔ tonyo wa dë kuwë wa mɔtɔ dë gbï ɔdɔ kiya te lïjë kupö Pɔlo dë ŋgï du titi. Kina me lïjë këdï ꞌdeni rɔ tidabi dɔ lende ma kileki ꞌbëyï.”
22Bɔ löbu nima ileki kiya zi kole tönë, iya te, “Kinza kari kiya dë zi bɔtɔ mɔtɔ, kiya te ïyëtï gɔ lende nime ꞌdeni zö.”
Bo oja kole nima kari ëꞌbënï. 23Kina bo kïdëkï bɔ këlu ma rïyö kako zi bo kiya zïnnï, iya te, “Iꞌdike bɔ kanya ma kuluku sowɔ ꞌbe ga këdï ndö dɔ ndïnnï ti worota ꞌba dɔ kosani kuluku kɔtɔ kɔdɔ dɔmo ꞌbutë rïyö ti bɔ mee kuluku sowɔ ꞌdɔ lïjë kënyï ti ndï kada kömö ꞌdeni modɔmosowɔ mï korɔndɔ nime kari Kayisariya. 24Iꞌdike kosani mɔtɔ ga këdï ndö zi Pɔlo ni ꞌdɔ këkï dɔmo ꞌdɔ karike pili tïnnï laka zi Pelika turu bɔ dɔyayi nime.”
25Kina bo kugu waraga ŋgï kɔzɔ a nime te, 26“Ma Kolawodiyo Lusïya mëdï ti mï këyï tugu waraga ma nime zïyï ŋere ma Pelika, mumötö yi. 27Bɔ nime Yudayi indaꞌba koꞌdɔkɔ tupö mo, ne tine mari mikali bo ŋgï rɔ Romo. Gɔ köꞌdu mo na mari ti bɔ kanya ma ga mɔmɔ bo yaga di zïnnï. 28Moꞌdɔkɔ tikali lende tɔ nime lïjë kususu bo gɔmo ne. Kina moto bo kari mï kpa kotɔtɔ ꞌbënnï. 29Tine mari mikali lende mo lïjë ususu bo gɔ köꞌdu kiꞌdi ꞌbënnï mɔtɔ ga. Inza rɔ lende ma mbiri ma ꞌdɔ kupö bo ala tiꞌdi bo mï maboso gɔmo. 30Muwö lende mo di zi bɔ mɔtɔ tëgë ya naga nima ususu kpënnï ꞌdeni rɔ bɔ nime ꞌdɔ tupö mo. Kina me mëdï moja bo ŋgï kari zïyï yayi. Miya ꞌdeni gbï zi bɔ kususu bo naga nima ꞌdɔ lïjë kari ꞌjaa tiya susu ꞌbënnï nima zïyï.”
Riŋa Ti Pɔlo
31Kina bɔ kanya naga nima koꞌdɔ ŋgï kɔzɔ ame kiya zïnnï ne tara. Lïjë ogba Pɔlo mï korɔndɔ nima kari timo ŋbö kömö mï gawo ꞌba Andipatori. 32Mï bi këzë ma di gɔmo tine na ya ma ti ndïnnï mo ga kuyï ꞌbënnï dönnï ŋgï kileki mï gɔ bi ꞌba loma ꞌbënnï mï Yerosalema. Ya ma dɔ kosani naga nima na kari nduwë ti Pɔlo 33kömö Kayisariya. Kina lïjë kari kiꞌdi waraga tönë ŋgï zi turu bɔ dɔyayi Pelika kɔtɔ ti Pɔlo.
34Pelika ïdëkï waraga nima kina bo kititi Pɔlo, bo iya te, “Öyö yi mï dɔyayi ma yala?”
Pɔlo iya te, “Öyö ma mï dɔyayi ꞌba Kilikiya.”
35Tine Pelika iya te, “Ɔdɔ bɔ kususu yi naga nima kömö ꞌdeni na ꞌjaa ti moma kɔri ꞌba lende ꞌbï.”
Kina bo kiꞌdi bɔ kanya ŋgï koloma toda bi rɔ Pɔlo di mï rö ame bɔ dɔliŋɔ Erode kubö ꞌdeni mɔlo ne.
24Yudayi Ususu Pɔlo
1Di pötö töꞌdö dɔ muyï tine na bɔ dɔ bɔ akumu Ananiya ni ti ya ma löbu mɔtɔ ga kozi ŋgï kari Kayisariya ti bɔ kpa kitigɔ ꞌba burë mɔtɔ kïdëkï möyï mo rɔ Tërutulö. Lïjë ari kususu Pɔlo zi turu bɔ dɔyayi nima rɔ Pelika ne. 2Kina ɔdɔ koꞌde Pɔlo ꞌdeni tine na Tërutulö kebe ŋgï tïyëtï gɔ susu ꞌba rɔ Pɔlo zïnnï, iya te, “Ŋere ze, akikali ꞌbï rɔ mbëmbë, ame laka koꞌdɔ ꞌbï koꞌde loma dɔ kïlëyï ꞌdeni zize ŋbö kɔmɔ kɔɔ konzi. 3Ze ŋburu ti mï këyï gɔ ŋere koꞌdɔ ꞌbï ame koꞌde lende laka ꞌdeni kulöwö zize ne. Dileki yëëꞌdï zïyï rɔ mbëmbë. 4Ne kinza mirasi kada ꞌbï dë kulöwö. Momaꞌjo rɔma zïyï ꞌdɔ kuwö lende mbowa ze nime ti mï këyï. 5Bɔ nime dikali bo rɔ bɔ dɔ kirasi. Bo iꞌdi bilaka ze ga ꞌba Yudayi koꞌdɔ ayayi ꞌdeni pili kote mï dɔyayi. Kina bo na gbï rɔ bɔ dɔ ya ma tönë ga dïdëkïke rɔ bilaka ꞌba Nazareta ne. 6-7Bo oꞌdɔkɔ tirasi rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba ame mï Yerosalema ne. Gɔ köꞌdu mo na me dindaꞌba bo. 8Ɔdɔ kititi kpa bo nï ëddï kikali ŋgï gbï wa naga nime dususu bo gɔmo ne pili rɔ ma laka.”
9Lende nime Tërutulö këdï kiya te ne na Yudayi ma laki kutï ŋgï pili gɔmo kiya te, “Ŋgï rɔ ma laka.”
10Kina Pelika kiꞌdi Pɔlo ŋgï kënyï tɔrɔ ꞌdɔ kilende. Pɔlo iya te, “Ŋere ma, mikali yi rɔ bɔ dɔ kïtï ꞌba burë mbiri dɔ bilaka ze ga mï kɔmɔ kɔɔ konzi. Ma tɔne ti mï këyï tïyëtï gɔ lende ma zïyï. 11Ɔdɔ kititi bilaka pele gɔ lende ma lïjë ti kiya gbï zïyï kɔzɔ a nime te, töꞌdö ꞌba kada ame mari yïmo toꞌdɔ mötu zi Bɔkoꞌba mï Yerosalema ne gba ŋge dɔ ꞌbutë dɔmorïyö. 12Ya naga nime lïjë oꞌja ma dë du te toꞌdɔ kowasa ti bɔtɔ ma kɔtɔ mɔtɔ di mï rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba. Kina lïjë oꞌja ma dë gbï tiꞌdi bilaka koꞌdɔ ayayi di mï rö ꞌba mötu mɔtɔ ala di mï gawo. 13Ɔtɔ mɔtɔ ame ŋgï gɔ kileme susu ꞌbënnï nima rɔ ma laka ne inza du te. 14Lende ma kodɔrɔ mo na ŋge me. Mëdï moja laja ꞌba Bɔkoꞌba ma ꞌbu ze löbu ga ꞌba Yudayi pili koro ti tösö gɔ kɔri ꞌba Yësu. Kina me lïjë ya naga nima iya te kɔri nime rɔ ma kënyë. Ne ma ꞌbama miꞌdi dɔma ꞌdeni pili gɔ lende ame ga kugu mï buku ꞌba köꞌdu kiꞌdi ꞌba Bɔkoꞌba gbï ti buku ꞌba bɔ kumë lende abo ga. 15Kina me mëdï ꞌdeni rɔ toda dɔ kada ꞌba tako ꞌba Bɔkoꞌba toja bɔ lende laka ni kpaki ti bɔ lende kënyë yaga di mï tölë, gbï kɔzɔ ame lïjë ya naga nime këdï rɔ toda dɔmo ne. 16Gɔ köꞌdu mo na mogbɔ rɔma ꞌdeni möꞌbö tëdï rɔ ma laka kɔmɔ Bɔkoꞌba gbï kɔmɔ bilaka lesi.
17Di pötö kɔmɔ kɔɔ konzi ame ga moꞌdɔ ŋbö rɔ ma kɔwɔ di rɔ Yerosalema ne na me mileki toꞌde gïrïsï zi bɔ lisa ze ga gbï tiꞌdi kpa közï mï rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba. 18Kina me ya naga nima kari koꞌja ma di yayi koꞌja moꞌdɔ dölëtï ꞌba tiꞌdi rɔma rɔ ma kɔpɔ kɔmɔ Bɔkoꞌba ꞌdeni. Tine tïndï ꞌba bilaka ɔtɔ inza du te tö yayi, kina ayayi ɔtɔ inza gbï. Yudayi mɔtɔ ga ame di Asiya ne ëdï gbï yayi. 19Ne ɔdɔ kiya te lïjë koꞌdɔkɔ tususu ma iꞌdi lïjë kako kususu ma kömöyï bine. 20Ne ɔdɔ kinza tara lïjë ame ga bine ne ti kiya zïyï ɔdɔ kiya te lïjë koꞌja ama kënyë mɔtɔ ra di mï lende ma ame lïjë koloma rɔ toma kɔri mo di mï kpa kotɔtɔ ꞌbënnï ga ne. 21Mɔtɔga lende kɔtɔ nime na ti lïjë kususu ma gɔmo zïyï, ame miya te, ‘Ëddï koꞌdɔke burë ma tɔne gɔ lende nime mikali tɔdɔ ꞌba töku di mï tölë këdï rɔ ma laka ne.’”
22Tine Pelika uwö kɔri ꞌba lende ꞌba Yësu ꞌdeni mɔlo laka. Kina bo kënyï ŋgï tɔrɔ kïyëyï lïjë gba kinza kodɔrɔ bïcï lende nima. Bo iya te, “Ɔdɔ Lusïya bɔ dɔ bɔ kanya nima kömö tine na ꞌjaa ti moŋgɔ lende nime.”
23Kina bo kiꞌdi bɔ këlu ŋgï ꞌdɔ koŋgɔ gɔ Pɔlo, tine kola koloma rɔ dɔ ŋgölö kinza kota gɔ lëpï bo ga dë di bi tako tori bo.
Pɔlo Ɔrɔ Kɔmɔ Pelika Ni Ti Durusïla
24Di pötö töꞌdö dɔ ndö tara na Pelika ni kari ŋgï ti ꞌja abo Durusïla ame rɔ Yudayi ne koja laja gɔ Pɔlo ꞌdɔ kako zïnnï. Bo oje mbili bo gɔ ma Pɔlo këdï kiya lende ꞌba tiꞌdi dɔ gɔ köꞌdu ꞌba Yësu. 25Kina Pɔlo koloma ŋgï rɔ tïyëtï lende ꞌba tëdï rɔ ma laka kɔmɔ Bɔkoꞌba ti togbɔ dɔ yida rɔ gbï ti lende ꞌba tako ꞌba Bɔkoꞌba bi toꞌdɔ burë ꞌba dɔliŋɔ nime kada mɔtɔ. Lende nime iꞌdi Pelika ŋgï këdï rɔ tikere. Bo iya te, “Ari tötï, ti moja laja ꞌjaa göyï tako tilende tö ɔdɔ kiya te mëdï le.”
26Bo omeri ꞌba bo tëgë mɔtɔga Pɔlo ti kugö kɔmɔ bo ti gïrïsï. Kina bo koloma ŋgï nduwë toja laja gɔ Pɔlo tako tilende ti bo.
27Mï rïyö ꞌba kɔɔ ma di pötö lende nime na bɔ mɔtɔ kïdëkï rɔ Pɔrokiyo Peseto kindaꞌba kïtï ꞌba turu ꞌba dɔyayi nima ŋgï ꞌbato di pötö Pelika. Tine Pelika oꞌdɔkɔ ꞌdɔ Yudayi këdï ti mï këyï rɔ bo. Gɔ köꞌdu mo na kiꞌdi bo ŋgï kola Pɔlo kinza tope mo yaga mï kada nima.
25Pɔlo Iteri Toŋgɔ Turu Ma Löbu
1Di pötö töꞌdö dɔ mota ꞌba tömö abo ꞌba Peseto mï dɔyayi nima na bo kënyï di Kayisariya yayi kari Yerosalema. 2Kina löbu ꞌba bɔ akumu ni ti ya ma löbu ꞌba Yudayi mɔtɔ ga kari ŋgï tususu Pɔlo zi bo. 3Lïjë oloꞌba rönnï zi bo ꞌdɔ bo kiꞌdi mï bo këyï rönnï bo koja Pɔlo kari zïnnï Yerosalema. Lïjë iya tara römöyï lïjë ususu kpënnï ꞌdeni ꞌdɔ tupö Pɔlo di gɔ kɔri. 4Tine Peseto iya te, “Ëdï rɔ toda bi rɔ Pɔlo mï Kayisariya, kina me ma gbï mëdï moꞌdɔ tari yayi. 5Ɔdɔ bo kirasi lende mɔtɔ iꞌdike löbu ꞌba dɔye ga kari tö ꞌdɔ kususu bo zö di yayi.”
6Ne tine bo oloma titi koꞌdɔ töꞌdö kɔzɔ dɔ modɔɔmota gbï aa kɔzɔ dɔ ꞌbutë ni tara kina ꞌjaa bo kileki Kayisariya. Mï bi këzë ma di gɔmo na bo kari koloma ŋgï mï bi ꞌba burë kïdëkï Pɔlo ꞌdɔ koꞌde kako zi bo. 7Kina ɔdɔ Pɔlo kömö ꞌdeni tine löbu ꞌba Yudayi ame ga kako di Yerosalema ne ënyï kɔrɔ ŋgï kuru bo tususu bo ti lende konya ame ga rɔ ma kënyë ne. Tine lïjë ikali dë ma ꞌdɔ tiꞌdi susu ꞌbënnï naga nima këdï rɔ ma kodɔrɔ. 8Kina Pɔlo kënyï ŋgï tïyëtï gɔ köꞌdu ma ꞌba bo. Bo iya te, “Moro köꞌdu kiꞌdi ꞌba Yudayi pili kinza toꞌdɔ wa ma kënyë mɔtɔ. Mirasi rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba dë gbï, kina moꞌdɔ ya tɔ dë gbï ti bɔ dɔliŋɔ ma löbu ꞌba Romo.”
9Peseto oꞌdɔkɔ ꞌdɔ mï Yudayi këyï rɔ bo. Gɔ köꞌdu mo na bo kileki kiya zi Pɔlo, bo iya te, “Ti kutï dɔ tari Yerosalema ꞌdɔ mari moꞌdɔ burë ꞌbï di yayi?”
10Pɔlo iya te, “Gɔ bi ꞌba burë ꞌba bɔ dɔliŋɔ ma löbu ꞌba Romo na me, oꞌdɔ burë ma ŋgï bine. Ikali gbï laka mirasi wa ma kɔtɔ mɔtɔ te dë du zi Yudayi. 11Ne ma kiya te mëdï mirasi wa mɔtɔ ame ꞌdɔ kupö ma gɔmo ne ra dëne minza momaꞌjo rɔma zïyï ꞌdɔ tɔmɔ ma di mï tölë nime. Wa naga nime lïjë kususu ma gɔmo ne, ɔdɔ kiya te kinza rɔ ma laka kinza bɔtɔ kiꞌdi ma dë zïnnï. Momaꞌjo rɔma zi bɔ dɔliŋɔ ma löbu ꞌba Romo na ꞌdɔ kodɔrɔ bïcï lende ma nime.”
12Kina Peseto ni koloma ŋgï rɔ tilende gɔ köꞌdu mo ti ya ma këdï kiꞌdi lende zi bo naga. Bo ileki kiya zi Pɔlo, bo iya te, “Ele, nï na me komaꞌjo röyï ꞌdeni ꞌdɔ bɔ dɔliŋɔ ma löbu ꞌba Romo kodɔrɔ bïcï lende ꞌbï. Ti kari gbɔ zi bo.”
Burë Rɔ Pɔlo
13Mï töꞌdö dɔ konzi di pötö lende nime na ŋere Agoripa ni ti lëmï bo Bërunïkë kako Kayisariya yayi tumötö Peseto. 14Kina ɔdɔ lïjë koloma ꞌdeni kigabi yayi tine, Peseto ïyëtï gɔ lende ꞌba Pɔlo zi Agoripa. Bo iya te, “Bɔ mɔtɔ Pelika kiꞌdi mɔlo mï maboso ëdï gba bine. 15Tönë mari Yerosalema ne löbu ꞌba bɔ akumu ni ti ꞌba Yudayi ni ususu bo zö tëgë ꞌdɔ modɔ karama dɔ bo. 16Tine mileki dɔmo zïnnï miya te dölëtï ꞌbeze ꞌba Romo oꞌdɔkɔ bilaka mo këdï bi kɔtɔ ti bɔ susu ꞌba rɔ bo ꞌdɔ bo kïyëtï lende ma ꞌba bo gbï. Kina gbï diꞌdi bilaka mo dë titi rɔ yawa zi bɔ kususu bo naga nima kinza ma koꞌdɔ titi kɔzɔ a nime. 17Kina me mileki mako bine micayi dë kpe, mï bi këzë ma di pötö mo na mari ŋgï moloma mï bi ꞌba burë mïdëkï ꞌdɔ koꞌde bɔ nima kako zö. 18Momeri ꞌbama miya te mɔtɔga bɔ susu ꞌba rɔ bo naga nima ti kususu bo gɔ lende kënyë ma bo koꞌdɔ. Tine lïjë oꞌdɔ dë yɔ. 19Lïjë oloma za rɔ togba kpënnï gɔ lende abo gɔ köꞌdu ꞌba mötu koꞌdɔ ꞌbënnï tɔ ne ga ti lende ꞌba bɔ mɔtɔ rɔ Yësu kölë ꞌdeni mɔlo, tine Pɔlo iya te ëdï gba rɔ ma kïdïdï. 20Bi ꞌba tikali lende mo ïlïkö za dɔma. Mititi bo miya te ɔdɔ bo ti kutï dɔ tari Yerosalema ꞌdɔ mari moꞌdɔ burë abo di yayi. 21Ne tine bo ititi ma ꞌdɔ miꞌdi bɔ kanya koda bi rɔ bo ŋbö ꞌdɔ bɔ dɔliŋɔ ma löbu ze ꞌba Romo na gɔ kodɔrɔ bïcï lende abo nime. Kina me miꞌdi bɔ kanya ꞌdeni këdï rɔ toda bi rɔ bo koda kada mo ꞌdɔ moja bo kari zi bɔ dɔliŋɔ ma löbu.”
22Agoripa iya te, “Ma gbagba ma moꞌdɔkɔ tuwö kpa bo.”
Peseto iya te, “Ëddï kuwö kpa bo ꞌdeni ꞌbasi tïlëndö.”
Toꞌde Pɔlo Kɔmɔ Agoripa
23Mï bi këzë ma di gɔmo na ŋere Agoripa ni ti Bërunïkë kënyï ŋgï tari mï bi ꞌba burë. Tine na bilaka kebe ŋgï pili tïlëlu lïjë. Kina lïjë kari ŋgï ti bɔ dɔ bɔ kanya ni ti turu ꞌba dɔ gawo ni kɔdɔ mï rö ꞌba kpa kotɔtɔ. Kina Peseto kiꞌdi ŋgï ꞌdɔ koꞌde Pɔlo kako kɔrɔ kömönnï yayi. 24Bo iya te, “Ŋere Agoripa kpaki tiye kpe ya ame ga tize bine ne, oŋgɔke bɔ nime. Bo na Yudayi ame ga pili mï Yerosalema ti ame ga bine ne konyo monda mo zö. Kina lïjë pili kulörï ŋgï timo, tëgë ola bo dë kpe konyo kpa bo. 25Ne ꞌbama moꞌja wa mɔtɔ ame ŋgï bo koꞌdɔ ꞌdɔ kupö bo gɔmo ne dë. Kina me bo omaꞌjo rɔ bo ꞌdeni ꞌdɔ bɔ dɔliŋɔ ma löbu ze ꞌba Romo na gɔ kodɔrɔ bïcï lende mo. Miteri toja bo kari, 26ne lende ꞌba rɔ bo mɔtɔ ame ŋgï moꞌja ꞌdɔ mugu mï waraga zi bɔ dɔliŋɔ ma löbu ne inza du te. Kina me moꞌde bo ꞌdeni tɔne kako kɔmɔye. Tine ma dɔ kiteli mo moꞌde bo kömöyï, ŋere Agoripa, ꞌdɔ toma kɔri ꞌba lende abo laka ꞌdɔ kiꞌdi mikali wa ame gɔ mugu mï waraga zi bɔ dɔliŋɔ ma löbu ne. 27Gɔ meri ꞌbama bine toja bɔ maboso kari rɔ ma sari kinza wa ma kïyëtï gɔ susu ꞌba rɔmo ele dë.”
26Lende ꞌBa Pɔlo
1Agoripa iya zi Pɔlo ꞌdɔ kïyëtï lende ma ꞌba bo. Kina Pɔlo kënyï ŋgï tɔrɔ kïyëyï dɔ közï bo kiya te, 2“Ŋere Agoripa, ma tɔne ti mï këyï römöyï nï na me ꞌdeni mëdï mïyëtï gɔ köꞌdu nime Yudayi naga nime kususu ma gɔmo ne zïyï. 3Nï na rɔ bɔ kikali dölëtï ze ꞌba Yudayi pili ti kowasa mo ga. Momaꞌjo rɔma zïyï tuwö lende ma nime ti mï këyï.
4Yudayi pili ikali gɔ loma ma ame moloma tönë mï löŋgö bilaka ma ga koꞌja mëdï gba mbowa kina gbï mï Yerosalema ne. 5Ɔdɔ lïjë koꞌdɔkɔ pele tiya mo zïyï lïjë ti kiya gbï te, lïjë ikali ma moloma möꞌbö rɔ Parosi, kina ze Parosi ni na gbï rɔ bɔ töꞌbö togbɔ rɔze kinza tïyëyï mï köꞌdu kiꞌdi ꞌba Bɔkoꞌba rɔ dɔ kiteli di dɔ bilaka ma laki. 6Miꞌdi dɔma ŋburu köꞌbö gɔ wa tönë Bɔkoꞌba kiya toꞌdɔ mo zi ꞌbu ze löbu ga ne. Gɔ köꞌdu mo na me ꞌdɔ kiꞌdi koꞌde ma tɔne mï gɔ bi ꞌba burë nime. 7Rɔ ma laka bilaka pili ꞌba dɔ gɔli ꞌbutë dɔmorïyö ze naga nime ogbɔ rönnï ꞌdeni tumötu Bɔkoꞌba rɔ gɔ bi këzë pili ꞌdɔ lïjë koꞌja wa ame bo këdï koꞌdɔ ne kada mɔtɔ. Köꞌdu ꞌba wa naga nima na Yudayi naga nime kebe kususu ma gɔmo. 8Kpe bilaka lesi, gɔ waꞌdi na koꞌdɔkɔke dë tiꞌdi dɔye gɔ lende ꞌba Bɔkoꞌba nime bo kiꞌdi töku kënyï kɔdɔ yaga di mï tölë ne?
9Ma tönë mɔlo bine momeri miya te ma laka mo na zö ꞌdɔ moworo ti bɔ kiꞌdi dönnï gɔ lende ꞌba Yësu ꞌba Nazareta. 10Kina moworo ꞌdeni tönë tïnnï toŋbeŋbe lïjë di mï Yerosalema. Bɔ dɔ bɔ akumu iꞌdi közï kakpa mo zö moloma toboso bilaka ma konzi ꞌba kanisa. Mï kada ma kodɔ karama ꞌba tölë dönnï naga mëdï gbï teyi yayi tutï gɔmo. 11Möꞌbö nduwë todɔ gomɔ rönnï di mï rö ꞌba mötu pili ꞌdɔ kiꞌdi lïjë kola gɔ tiꞌdi dönnï gɔ lende ꞌba Yësu. Yïmö ata ŋgï rönnï rɔ mbëmbë moloma tozi gönnï kpaki kebe mï gawo ma löwö naga tindaꞌba lïjë.
12Gɔ köꞌdu mo tine bɔ dɔ bɔ akumu ni iꞌdi közï kakpa zö ꞌdɔ tari toꞌdɔ mo gbï tara di Damaseke. 13Tine di gɔ kɔri yayi ꞌdeni mï zana kada na moꞌja bi kɔpɔ ame köbö kiteli kada ne ŋgï kunyï kako di mïtɔrɔ kiyɔpɔ bi toko yaga di rɔze ti ya ame ga tö ne. 14Kina dilaꞌba ŋgï pili bërï. Tine muwö birɔ kilende zö rɔ kpa Yudayi kiya te, ‘Sɔlo, Sɔlo, gɔ waꞌdi na këddï koworo kulöwö todɔ gomɔ rɔma teyi? Gɔ waꞌdi na nï këdï kodɔ gomɔ röyï ŋgï kɔzɔ sa ame kïrërï rönï këdï komba pele koꞌdɔkɔ tari dë ne tara.’
15Miya te, ‘Ŋere, nï yë mo na?’
Bo iya te, ‘Ma na rɔ Yësu ame këdï koworo kulöwö timo ne. 16Tine ënyï kɔrɔ tɔrɔ, mileme rɔma ꞌdeni zïyï tɔne tiꞌdi yi rɔ bɔ laja bɔ tïyëtï wa naga nime koꞌja ne zi bilaka gbï ti wa ma mëdï mileme zïyï. 17Ti mɔmɔ yi di zi ya eꞌbe ye ga gbï di zi bɔ löwö. Mëdï moja yi kari zïnnï 18tiyɔpɔ kömönnï, tileki lïjë di mï bi kölu ꞌba Satani kako mï bi kɔpɔ ꞌba Bɔkoꞌba. Lïjë ti kiꞌdi dönnï ꞌdeni ŋgï gɔ lende ma. Kina Bɔkoꞌba ti kola lïjë ŋgï gɔ lende kënyë ꞌbënnï ga kodɔꞌbɔ lïjë ti ya mɔtɔ ga ame bo kigeli ꞌdeni rɔ ꞌba gbagba bo ne.’
19Ŋere Agoripa, wa nima kileme rönï zö di mïtɔrɔ ne milagi dë tuwö dɔmo. 20Mari ŋgï misaki tiya lende ꞌba Bɔkoꞌba titi dɔgba mï Damaseke kebe mï Yerosalema gbï kote mï dɔyayi ꞌba Yudayi pili gbï zi bɔ löwö. Miya ꞌdeni zi bilaka pili ꞌdɔ kotɔ dönnï di mï lende kënyë ꞌbënnï ga kako kuwö dɔ Bɔkoꞌba, kina gbï ꞌdɔ toꞌdɔ wa ame ga gɔ kileme dɔ kotɔ ꞌbënnï ga di mï lende kënyë ma mɔlo. 21Gɔ köꞌdu mo na me Yudayi kindaꞌba ma di mï reki ꞌba rö löbu ꞌba Bɔkoꞌba koꞌdɔkɔ tupö ma. 22Ne Bɔkoꞌba na me kokɔnyi ma ŋbö kömö mï kada nime tɔne kiꞌdi ma tiya lende abo zi ya ame ga rɔ löbu ni ne kpaki ti bilaka ma laki. Lende nime inza ꞌberi di gɔ ma tönë Musa ni ti bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba ma mɔlo naga kiya te ëdï koꞌdɔ rönnï ne. 23Ame kiya te Kurïsïtö ame Bɔkoꞌba koja kako dɔliŋɔ nime bine ne ëdï kombi gomɔ. Kina bo na ti këdï rɔ dɔndende ꞌba tɔdɔ ꞌba töku di mï tölë ꞌdɔ koyi kɔri ꞌba dïdï zi Yudayi pili ti bɔ löwö.”
Peseto Embe Dɔ Pɔlo
24Gɔ lende nime Pɔlo kiya te ne na Peseto kënyï kembe ŋgï dɔ bo, iya te, “Pɔlo, nï ꞌdeni rɔ rumö. Tïdëkï waraga kulöwö uyï yi ꞌdeni.”
25Pɔlo iya te, “Ŋere ma, minza rɔ rumö. Lende nime mëdï miya ne lende ꞌba rumö na dë, lende ma laka na. 26Ŋere Agoripa pele ikali köꞌdu mo gbï kina me mëdï miya ꞌdeni zi bo rɔ dɔ ŋgölö. Mikali ŋgï bo uwö lende mo ga ꞌdeni pili römöyï oꞌdɔ rönï dë kebe gɔ ŋgolɔꞌbɔ. 27Ŋere Agoripa, nï nime iꞌdi döyï ŋgï gɔ köꞌdu ꞌba bɔ kumë lende ꞌba Bɔkoꞌba ma dɔgba tönë ga na? Rɔ ma laka mikali ŋgï iꞌdi döyï gɔmo.”
28Agoripa iya te, “Pɔlo omeri ꞌbëyï iya te ti kocɔ ma ŋgï welo mëdï rɔ ꞌba Kurïsïtö?”
29Pɔlo iya te, “Mititi Bɔkoꞌba ꞌdɔ pele ŋge welo ala ndɔ yayi bo kiꞌdi yi kpaki ti bilaka naga nima këdï kuwö lende ma tɔne ne këdï rɔ ꞌba Kurïsïtö gbï kɔzɔ ꞌbama te, tine ŋge kinza ziŋgiri nime.”
30Kina Agoripa ni kënyï ŋgï tɔrɔ ti Peseto ti Bërunïkë ti ya ame ga tïnnï yayi ne tɔdɔ yaga. 31Bilaka naga nima pili oloma rɔ tiya mo rɔ gɔ rönnï, iya te, “Bɔ nime oꞌdɔ wa mɔtɔ ame ŋgï ꞌdɔ kupö bo ala koboso bo gɔmo ne dë.”
32Tine Agoripa ileki kiya zi Peseto, iya te, “Ma kiya te Pɔlo komaꞌjo rɔ bo dë ꞌdɔ bɔ dɔliŋɔ ma löbu ꞌba Romo na gɔ kodɔrɔ bïcï lende abo nime dëne ꞌdɔ kope bo ka ŋgï yaga.”
27Tari ꞌBa Pɔlo Romo
1Kina ɔdɔ Peseto koꞌdɔkɔ ꞌdeni ꞌdɔ toja ze kari Romo tine, bo iꞌdi Pɔlo ni ti bɔ maboso mɔtɔ ga ŋgï zi bɔ këlu mɔtɔ kïdëkï rɔ Yulïyö ꞌdɔ kiꞌdi këkï mï sorope ma löbu koto Italiya. Bɔ nima na rɔ bɔ dɔtumu ꞌba bɔ kanya ma kïdëkï rɔ “Bɔ kanya ꞌba Bɔ Dɔliŋɔ ma Löbu.” 2Bo oꞌja bɔ sorope mɔtɔ ga ꞌba Adaramota këdï koꞌdɔ tari mï gawo mɔtɔ ga ma mï dɔyayi ꞌba Asiya. Kina bo kiꞌdi ze ŋgï dëkï mï sorope ꞌbënnï nima. Aritaroko bɔ Makedoniya di mï gawo ꞌba Tesalonika ne ëdï gbï tize yayi.
Dënyï ti sorope di mï dɔyayi ꞌba Yudayi yayi. 3Mï bi këzë mɔtɔ na dari dömö ŋgï Sidona. Tine Yulïyö ti mï këyï abo ola Pɔlo ŋgï kari zi pɔri bo ga ame yayi ne gɔ kokɔnyi bo ti wa ma bo këdï rɔ leri mo naga. 4Kina dënyï ŋgï di Sidona yayi ti sorope nima tine lili iꞌdi tome ŋgï rɔ ma kusë kako di kɔmɔze. Gɔ köꞌdu mo na dopa ŋgï kebe ŋgila Kupurïyö. 5Di yayi na dari rɔ mï zana mini löbu diteli dɔyayi ꞌba Kilikiya ni ti Pambulïya, dari dömö mï gawo ꞌba Mura mï dɔyayi ꞌba Lukïya. 6Di Mura yayi tine na Yulïyö koꞌja bɔ sorope mɔtɔ ga kako di Alesandora këdï kari Italiya, kina bo kiꞌdi ze ŋgï dëkï mï sorope nima.
7Kina dënyï ŋgï di yayi ti sorope nima tine lili oloma ŋgï rɔ tome rɔ ma kusë kako di kɔmɔze. Kina dari ŋgï nduwë ndɔ doꞌdɔ töꞌdö dɔ konzi ŋbö dömö ŋgɔsi ŋgila dɔliŋɔ ꞌba Kinido. Lili nima ola bi ꞌba tari dɔgba dë kpe zize, na dugögö ŋgï diteli gɔ bi mɔtɔ kïdëkï rɔ Salomone dari nduwë kebe dɔ kapa dɔyayi ꞌba Kurëtë. 8Dokɔkɔ rɔze ŋgï nduwë rɔ gomɔ ŋgɔsi kebe dɔ kpa götö ŋbö dömö gɔ bi mɔtɔ kïdëkï rɔ “Kpaböŋï ma Laka,” ŋgɔsi ŋgila dɔliŋɔ ꞌba Laseya.
9Kina doloma digabi ŋgï yayi. Kada ꞌba kpa koro ꞌba Yudayi kote rönï, kina nyepe ꞌba lili ma kënyë ꞌba liŋgere ti sorope na ꞌdeni. Pɔlo iya zi bilaka naga nima mï sorope yayi ne, iya te, 10“Rɔ ma laka gomɔ ma löbu ëdï koꞌdɔ rönï mï liŋgere ze ꞌba tari dɔgba di bine. Akombi ꞌba mï sorope pili ëdï kirasi rönnï. Sorope ti kotopa ꞌdeni kina tölë ti këdï gbï bi mo zize.”
11Ne tine bɔ dɔ sorope nima ti bɔ kugë mo ocɔ ŋgï nduwë zi Yulïyö ꞌdɔ kiꞌdi lïjë kari kinza bo kiꞌdi dɔ bo dë gɔ lende ꞌba Pɔlo nima. 12Kpaböŋï mo nima inza rɔ gɔ bi ma laka ame ꞌdɔ sorope ma löbu koloma teyi mï kpa dɔlili. Ya ma konzi mɔtɔ ga oꞌdɔkɔ tënyï di yayi tari ti sorope nima kina kiyɔzɔ ŋgï tokɔkɔ mo ꞌdɔ kari Pönïkïsï gɔ koloma yayi mï kpa dɔlili nima. Pönïkïsï na ti kpaböŋï ꞌba sorope ma löbu mɔtɔ ꞌba dɔyayi ꞌba Kurëtë teyi, kapa kari dɔ tɔrɔ.
Pïwu Ti Mini Kikagba
13Kpa lili ma kembe nima oke rönï ꞌdeni kola ŋge rɔ tome dɔziliwawa kako di dɔ roꞌɔ. Kina bɔ sorope naga nima omeri tëgë mɔtɔga ti dari dömö timo ŋbö Pönïkïsï. Kina lïjë kotɔ yamo kïrïndï ma kosi sorope rɔmo nima ŋgï tɔrɔ. Dënyï di yayi dari nduwë ŋgɔsi kebe dɔ kpa götö. 14Ne mbowa tine yɔ na lili ma kënyë rɔ dɔ kiteli kiꞌdi ŋgï tome kako di dɔyayi. Ama na ꞌdeni rɔ lili ma tönë kïdëkï möyï mo rɔ Yurakulö ne. 15Iyaya sorope ŋgï kiꞌdi dikali dë kpe todɔrɔ kpamo, kina dola ŋgï gbɔ zi lili kukpïrï timo.
16Dari dömö ŋgɔsi ŋgila döötu ꞌba Kawoda tine na kïkëtï lili ꞌjaa mbowa di rɔze. Kina doloma ŋgï rɔ topi rɔze gɔ sorope ma titi ame kosi bïcï sorope ma löbu nima ne totɔ mo tɔrɔ. 17Kina dotɔ ŋgï tɔrɔ mï sorope ma löbu kinza könzu ra mï mini. Bɔ sorope naga nima olo yɔki sorope löbu nima ti kabi ꞌdɔ kiꞌdi kitigɔ. Tine lïjë ere kinza lili kïtïŋï sorope nima ra kari kuꞌbë rönï yɔki tuŋgulu ꞌba yayi lida ame ga mï mini ŋgɔsi ŋgila dɔyayi ꞌba Libiya ne. Gɔ köꞌdu mo na lïjë kuröbö bɔŋgɔ ŋgï dɔ sorope löbu nima ꞌdɔ lili kïtïŋï kuyï kpamo timo. Kina sorope nima kïyökö ŋgï nduwë kari tara.
18Tine lili nima öꞌbö ŋgï nduwë tome rɔ ma kënyë kuwïtï sorope. Mï bi këzë ma di gɔmo na bɔ sorope naga nima kisaki ŋgï rɔ tuꞌdu akombi mɔtɔ ga gɔ mini. 19Mï bi këzë ma di gɔ ama tine, na lïjë koloma ŋgï tuꞌdu wa ame ga pele rɔ ꞌba toꞌdɔ ndɔbɔ ꞌba sorope timo ne gɔ mini.
20Doꞌdɔ töꞌdö ꞌdeni dɔ konzi kinza ma doꞌja kïnë kada ni ti këlu. Lili öꞌbö ŋgï nduwë tome rɔ ma kembe, domeri ꞌbeze diya te dinza dɔmɔ kpe di közï tölë ꞌba mini nima.
21Kina ɔdɔ bilaka ꞌba mï sorope korɔ rönnï ꞌdeni ŋbö kɔzɔ töꞌdö dɔ ndö tara kinza tonyo ɔtɔ tine, Pɔlo ënyï tɔrɔ kiya zïnnï, iya te, “Ma kiya te këddï kuwöke dɔma ra ꞌdɔ dolomake tötï Kurëtë dëne gomɔ ma kɔzɔ a nime te inza koꞌja ze, dëne gbï wa ꞌba mï sorope inza kikali tari gɔ mini. 22Ne miꞌdi ame ziye ꞌdɔ kolomake ti mï këddï. Rɔ ma laka bɔtɔ ma kɔtɔ mɔtɔ di mï löŋgö ye nima bina inza kölë mï mini nime. Sorope na ŋge ti kotopa ëꞌbënï. 23Römöyï ma bɔ laja abo ꞌba Bɔkoꞌba na kina bo na gbï mëdï moꞌdɔ mötu zi bo, na me malayika abo kako kileme rönï zö ti korɔndɔ ene kilende zö, 24iya te, ‘Pɔlo, kinza kere dë kpe. Bɔkoꞌba ëdï kiꞌdi yi kïyëtï lende ꞌbï kɔmɔ bɔ dɔliŋɔ ma löbu ꞌba Romo. Bo Bɔkoꞌba ti kiꞌdi mïnï këyï röyï kpaki ti ya ame ga pili mï sorope tïyï bine ne, kiꞌdi ye kɔmɔke di közï tölë ꞌba mini nima.’
25Kina me miya ꞌdeni ziye, olomake ti mï këddï. Mikali ŋgï rɔ ma laka lende ꞌba Bɔkoꞌba ëdï koꞌdɔ rönï kɔzɔ ame kiya rönï zö ne tara. 26Tine lili ti kome sorope ze nime kuꞌbë rönï yɔki döötu kotopa yaga.”
27Kina ɔdɔ lili kuwïtï ze ꞌdeni ŋbö töꞌdö dɔ ꞌbutë dɔmosowɔ mï zana mini löbu tine, mï zana korɔndɔ ꞌdeni bɔ sorope naga nima omeri tëgë ti dömö ꞌdeni ŋgɔsi ŋgila dɔyayi mɔtɔ ga. 28Kina lïjë kosi kabi yɔki kulugbï döku kuꞌdu tiyari mini timo. Tine lïjë oꞌja talo mo ëdï ŋbö kɔzɔ dɔkɔmɔ kumögu ꞌbutë sowɔ tara. Di pötö mo koꞌja dari ꞌdeni mbowa lïjë oꞌdɔ gbï tara. Tine lïjë oꞌja talo ꞌba mini ola ꞌdeni dɔkɔmɔ kumögu ꞌbutë mota. 29Gɔ köꞌdu mo na lïjë ŋgï rɔ tikere mɔtɔga sorope ti kari kuꞌbë rönï yɔki döku. Kina lïjë kosi kabi ame ga kudödu bïcï sorope ne ŋgï yɔki yamo kïrïndï mɔtɔ ga sowɔ ꞌdo kuꞌdu mï mini ꞌdɔ kogbɔ sorope nima kinza kari. Lïjë oloma rɔ tulömu kpënnï zi akoro ꞌbënnï ga ꞌdɔ kiꞌdi bi këzë welo.
30Ya mɔtɔ ga ame këdï koꞌdɔ ndɔbɔ mï sorope yayi ne oꞌdɔkɔ tuꞌbögö rönnï tiriŋa yaga. Lïjë ope sorope ma titi tönë kudödu dɔ ma löbu ꞌbeze nima yayi ne koja ti kowe kari bërï mï mini tïndëndë rönnï timo ꞌdɔ kiya te lïjë ëdï rɔ tosi yamo ma kïrïndï kano sorope nima togbɔ mo bërï. 31Tine Pɔlo ënyï kiya zi bɔ kanya naga nima ti bɔ këlu ꞌba dönnï, iya te, “Ɔdɔ ya naga nima koloma dë tize mï sorope bine dinza dɔmɔke di közï tölë ꞌba mini nime.”
32Kina bɔ kanya naga nima koke kabi ꞌba sorope ma titi nima ŋgï kola kari gɔ mini.
Sorope Kotopa
33Mï kano gɔ bi ꞌdeni tine na Pɔlo kebe ŋgï rɔ tocɔ mï këddï zi bilaka ꞌba mï sorope naga nima pili ꞌdɔ konyo kpënnï. Bo iya te, “Töꞌdö mo ꞌdeni ŋbö dɔ ꞌbutë dɔmosowɔ ame köꞌböke ŋgï rɔ meri kinza tonyo ɔtɔ. 34Milende ziye tɔne, iꞌdike mïye këddï konyoke kpeye ꞌdɔ kɔmɔke rɔye di kpa közï tölë ꞌba mini nime. Rɔ ma laka miya ziye bɔtɔ ma kɔtɔ mɔtɔ inza kölë mï mini nime.”
35Kina bo kogba maŋgolɔꞌbɔ ŋgï bo koꞌdɔ yëëꞌdï mo zi Bɔkoꞌba di kɔmɔ bilaka naga nima pili. Bo onye maŋgolɔꞌbɔ nima, bo konyo. 36Kina dökïꞌdï bilaka naga nima kolɔdɔ ꞌjaa ti bërï tonyo akonyo. 37Dëdï pili kuluku muyï kɔdɔ dɔmo ꞌbutë rïyö döömu dɔɔkɔtɔ (276) mï sorope nima yayi. 38Di pötö lïjë konyo kpënnï ꞌdeni kïtëkpë tine, na lïjë koloma rɔ tïtïŋï nyönyu ame ga sorope löbu nima kombi ne gɔ mini ꞌdɔ kiꞌdi kïtëwu kïyökö mbowa tɔrɔ dɔ mini.
39Kina ɔdɔ gɔ bi këdï këzë ꞌdeni tine bɔ sorope naga nima oꞌja kpa götö kinda, ne tine lïjë ikali dë ala dɔyayi ma yala ga na. Lïjë oꞌja bi kugö ꞌba mini löbu kinda ti dɔ yayi lida teyi. Kina lïjë koꞌdɔkɔ ꞌdɔ toto sorope löbu nima kari kïdëyï yayi. 40Kina lïjë koke kabi ꞌba yamo kïrïndï tönë ga kogbɔ sorope timo bërï ne ŋgï kola könzu bitɔ mï mini yayi. Lïjë ileŋo rönnï ŋgï ndö ti ŋgërï ꞌba tukpötu sorope ꞌdɔ tuyï kpamo timo. Kina lïjë kuröbö bɔŋgɔ ŋgï tɔrɔ dɔ kano sorope nima ꞌdɔ lili kïtïŋï gɔmo kari kpa götö. 41Tine sorope nima ari kilaka ŋgï dɔ yayi lida mɔtɔ mï zana mini. Kano mo usu rönï mï yayi lida kola bi ꞌba tari dë kpe teyi. Kina tïrïndï ꞌba mini ma këdï kikagba kotopa dɔ kapa sorope ma yïꞌböwu ŋgï.
42Bɔ kanya naga nima oꞌdɔkɔ ꞌdɔ tupö bɔ maboso me yaga kinza mɔtɔ ga kele ra kari dɔ kpa götö kiriŋa. 43Tine Yulïyö bɔ dönnï mo nima oꞌdɔkɔ dë ꞌdɔ Pɔlo kölë. Gɔ köꞌdu mo na bo kota bɔ kanya naga nima ŋgï di bi tupö bɔ maboso naga nima. Bo iꞌdi köꞌdu mo ꞌdɔ ya ame ga kikali tele ne kuꞌdu rönnï kele dɔgba kari dɔ kpa götö, 44kina ꞌdɔ ya ma laki naga nima kulölï ꞌbënnï rönnï gɔ pörï ti ŋgërï ma kotopa di yɔki sorope nima kozi ꞌjaa kari. Gɔ köꞌdu mo na kiꞌdi ze dömö ŋgï pili laka dɔ kpa götö.
28Tömö Melita
1Kina ɔdɔ dari dömö ꞌdeni laka dɔ kpa götö tine, dikali gɔ bi nima ïdëkï möyï mo rɔ Melita. 2Bilaka ꞌba dɔyayi mo nima oꞌdɔ kɔmɔ kele ŋgï dɔze rɔ mbëmbë. Tɔrɔ ëdï rɔ taꞌdi ti bi këyï rɔ ma kënyë na lïjë kulöꞌjö paꞌdo ŋgï rɔze koŋgɔ gɔze laka. 3Pɔlo ari tunzö kpadɔndɔ todɔ mo kɔmɔ paꞌdo, kina murë kɔdɔ ŋgï di mï kpadɔndɔ nima di zi bi kututu ꞌba paꞌdo koga közï bo ŋgï köꞌbö teyi.
4Kina ɔdɔ bilaka naga nima lïjë koŋgɔ murë ꞌdeni kïkïlö rönï köꞌbö közï Pɔlo tara tine, lïjë iya rɔ gɔ rönnï, tëgë, “Dëmba bɔ nime ŋgï rɔ ma laka rɔ bɔ akupö ya? Bo ɔmɔ di kpa tölë ꞌba mini nime, kina me akoro këdï ꞌdeni rɔ topi dɔkolo mo di rɔ bo, inza kola bo kpe kɔmɔ.”
5Pɔlo iyaya murë nima ŋgï di közï bo kilaꞌba mï paꞌdo koꞌdɔ wëtö ma titi mɔtɔ te dë gbï yɔ rɔ bo. 6Tine ya naga nima ëdï gba toje kömönnï gɔ ma ꞌdɔ rɔ bo köꞌbu ala mɔtɔga ti bo kilaꞌba ŋgï bërï rɔ töku. Ne tine lïjë oje kömönnï ŋgï tara wa ma kënyë mɔtɔ oꞌdɔ rönï dë zi Pɔlo. Gɔ köꞌdu mo na lïjë kuyï tiya lende abo ꞌböwu kiya bo rɔ sëgë tɔ ne ga.
7Wökïlï ꞌba dɔyayi mo nima kïdëkï möyï mo rɔ Pubulïyö ëdï ti nyaka ŋgɔsi ŋgila gɔ bi nima yayi. Kina bo kota ze ŋgï doloma rɔ ŋba liŋɔ abo ŋbö kada dɔ mota, bo koꞌdɔ kɔmɔ kele dɔze sowa. 8Tine ꞌbu bo ëdï bërï dɔ rɔkɔꞌɔ ꞌba zëyï gbï ti mï kɔꞌɔ këdï koti. Pɔlo ari kɔdɔ gɔmo rö yayi kiꞌdi közï bo rɔmo kititi Bɔkoꞌba ꞌdɔ kileŋo, kina kileŋo bo ŋgï. 9Gɔ köꞌdu mo na bɔ rɔkɔꞌɔ ma konzi ꞌba mï dɔyayi nima koloma ŋgï rɔ tɔlɔ pili kako zize, kina kileŋo lïjë ŋgï pili. 10Lïjë iꞌdi kpa közï zize rɔ ma kënyë. Mï kada ame dëdï doꞌdɔkɔ ꞌdeni tënyï di yayi tari yïmo ne na lïjë kiꞌdi wa ame ga dëdï rɔ leri mo di mï liŋgere ze nima ne ŋgï gbï zize.
Tënyï Di Melita Tari Romo
11Dari dondɔsɔ ti bilaka ꞌba Alesandora mɔtɔ ga këdï koloma tote kpa dɔlili nima mï dɔyayi nima yayi. Kina ɔdɔ doloma ꞌdeni doꞌdɔ nyepe mota yayi tine, na dëkï ŋgï tïnnï kɔtɔ mï sorope ꞌbënnï mo kïdëkï möyï mo rɔ “Roŋa.” 12Kina dari ŋgï ti sorope nima ŋbö dömö mï gawo ꞌba Sarakosa dari doꞌdɔ töꞌdö dɔ mota yayi. 13Di yayi na dënyï ti sorope dari mï gawo ꞌba Regiyo. Mï bi këzë ma di gɔmo na lili kisaki ŋgï tome rɔ ma laka kako di dɔ roꞌɔ kïtïŋï gɔze doꞌdɔ töꞌdö dɔ rïyö na dömö Putïyölï.
14Di mï gawo nima yayi na doꞌja bilaka ꞌba kanisa mɔtɔ ga. Kina lïjë kota ze ŋgï rɔ ŋba doꞌdɔ töꞌdö dɔ modɔmorïyö liŋɔ ꞌbënnï. Di yayi na dënyï ti ndïze tari nati tömö Romo. 15Kina ɔdɔ bilaka ꞌba kanisa ame ga Romo ne kuwö köꞌdu mo ꞌdeni kiya te dëdï rɔ tako tine, lïjë ari ŋgï turë dɔze gɔ kɔri. Ya mɔtɔ ga ondɔsɔ tize mï bi ꞌba ndögö ꞌba Apiyo, tine ya mɔtɔ ga ondɔsɔ ꞌbënnï tize di gɔ bi mɔtɔ kïdëkï möyï mo rɔ “Rö Mota ꞌba Ŋba.” Toꞌja kïnë ya naga nima iꞌdi mï këddï ŋgï zi Pɔlo, na bo koꞌdɔ yëëꞌdï zi Bɔkoꞌba. 16Kina ɔdɔ dömö ꞌdeni Romo tine turu iꞌdi Pɔlo ŋgï koloma gɔ bi ma ꞌba bo ꞌberi ti bɔ kanya ꞌba toŋgɔ gɔ bo kɔtɔ.
Pɔlo Ni Ti Yudayi Ma Romo
17Mï töꞌdö dɔ mota ma bo koꞌdɔ yayi na bo kose bilaka ma löbu ꞌba Yudayi ama ga yayi ne ꞌdɔ kotɔtɔ rönnï kako zi bo. Kina ɔdɔ lïjë kotɔtɔ rönnï ꞌdeni zi bo yayi tine, bo iya te, “Löndö ma ga, moꞌdɔ wa ma kënyë mɔtɔ dë pele zi bilaka ze ga, mirasi dölëtï ɔtɔ ꞌba ꞌbu ze löbu ga dë gbï yɔ, kina me bilaka ꞌba Yerosalema kindaꞌba ma ꞌdeni ŋgï kiꞌdi zi turu ꞌba Romo. 18Mï kada ma turu naga nime koŋgɔ ndï lende ma lïjë oꞌja moꞌdɔ wa ma kënyë mɔtɔ dë ꞌdɔ kupö ma gɔmo. Lïjë oꞌdɔkɔ ꞌdɔ tope ma yaga, 19ne tine Yudayi naga nime ꞌdë iya te kope ma dë. Tine wa mɔtɔ inza kpe ma ꞌdɔ moꞌdɔ. Gɔ köꞌdu mo na me kiꞌdi ꞌdɔ momaꞌjo rɔma ꞌdɔ bɔ dɔliŋɔ ma löbu ꞌba Romo na kodɔrɔ bïcï lende ma. Ne moꞌdɔkɔ dë tususu bilaka ze ga ꞌba Yudayi zi bo. 20Gɔ köꞌdu mo na me mose ye ꞌdɔ kiꞌdi moꞌja ye milende ziye. Oŋgɔke ziŋgiri ma kudödu ma ꞌdeni te. Wa tönë ga Yisarele pili këdï ti kɔmɔ kiꞌdi gɔmo ne na me koꞌdɔ ma ꞌdeni te gɔmo.”
21Yudayi naga nima iya te, “Doꞌja waraga ɔtɔ ma kako di mï dɔyayi ꞌba Yudayi dömöyï lende ꞌbï dë. Bɔtɔ ze ma kako di yayi kiꞌdi köꞌdu mo zize ala kiya lende ꞌba röyï rɔ ma kënyë zize inza gbï. 22Wa ma dikali na ŋge rɔ ma bilaka ꞌba dɔyayi pili këdï kiya lende ꞌbe ꞌba bilaka ꞌba kanisa rɔ ma kënyë. Doꞌdɔkɔ yi ꞌdɔ kïyëtï gɔ lende ꞌbï zize.”
23Kina lïjë kose dɔ töꞌdö ꞌba kada ma ꞌdɔ lïjë kako ꞌböwu zi bo teyi mo ŋgï. Mï kada mo nima na lïjë kako ŋgï rɔ ma konzi mï gɔ bi nima bo këdï koloma teyi ne yayi. Kina mɔlo mï kada ŋbö kömö mï korɔndɔ bo oloma ŋgï tïyëtï lende ꞌba ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba zïnnï. Bo iꞌdi lïjë komeri gɔ köꞌdu kiꞌdi ꞌba Musa gbï ti akugu ꞌba bɔ kumë lende ma mɔlo tönë ga ꞌdɔ lïjë kikali lende ꞌba Yësu laka. 24Kina ya mɔtɔ ga kiꞌdi dönnï ŋgï gɔ lende abo nima, tine ya mɔtɔ ga iꞌdi ëꞌbënnï dönnï dë.
25Di bi titaꞌba ꞌbënnï di yayi lende ꞌbënnï ga oza mïnï ŋgï. Tine Pɔlo ileki kiya gbɔ zïnnï te, “Rɔ ma laka lende nime ëdï ꞌdeni kɔzɔ köꞌdu tönë Nyï Kɔtɔ Laka ꞌba Bɔkoꞌba kiya zi Yesaya gɔ köꞌdu ꞌba ꞌbu ye löbu ga ne, ame kiya te, 26‘Ënyï kari kiya zi bilaka naga nima, “Ti kuwöke lende ma rɔ tuwö, tine inza kikalike ꞌjɔ ꞌba lende mo. Ti koŋgɔke rɔ toŋgɔ, tine inza koꞌjake wa ma mëdï moꞌdɔ.” 27Iya zïnnï tara römöyï kpa kɔri ꞌba döku dönnï ïdïrï ꞌdeni teyi. Mbili lïjë uꞌbë ꞌdeni kina lïjë otomo kömönnï ꞌdeni gbï teyi. Ma kiya te kinza tara dëne lïjë ëdï koꞌja ti kömönnï, kuwö gbï ti mbili nnï, lende mo kɔdɔ dönnï gɔ lïjë kotɔ dönnï kako zö ꞌdɔ mileŋo lïjë.’”
28-29Pɔlo iya zi bilaka löbu ꞌba Yudayi naga nima, bo iya te, “Moꞌdɔkɔ ziye ꞌdɔ kikalike Bɔkoꞌba iꞌdi lende ꞌba kɔri ꞌba dïdï nime ꞌdeni kuwöwö rönï gbï zi bɔ löwö, kina lïjë na ti kiꞌdi dönnï gɔmo.”
30Pɔlo oloma koꞌdɔ kɔmɔ kɔɔ ŋbö rïyö ꞌdo mï rö ꞌba topi gɔmo ti yamo. Bo öꞌbö nduwë tuyë kɔmɔ bilaka ame ga pili kako rɔ ŋba rɔ bo ne 31gbï tïyëtï lende ꞌba ŋere löbu ꞌba Bɔkoꞌba zïnnï, tiyandi kömönnï gbï ti lende ꞌba ŋere Yësu Kurïsïtö. Mï loma abo nima bo iya wa naga nime pili rɔ dɔ ŋgölö bɔtɔ ota gɔmo dë.