TIITƖ

’Bɔgʋʋ Pɔɔlʋ ’cɛlɩɛ

Tiitɩ

’wʋʋ

’Bɔgʋ nɩ ’mö a wɛlɩɩ

Tiitɩ, Glɛköyi ɔ glɩnɩɛ. Nɩkpaa Pɔɔlʋ ‑nyɛɛ nʋää ‑Alowli Zezwii ’a libhoo, wa gla’mö, ‑mä ɔ ‑wʋmöä. ’Mö Pɔɔlʋ tɩɛ ‑mä Klɛɛtɩ‑bhölɩɩ ’mö, ɔ ’kä Zezwii a ‑nʋa a ‑zɩkpölilii ‑yɩ ‑wʋä ‑mä ’wlu gïganɩ. Ɔ ‑wʋ ‑mä, ’n Pɔɔlʋ yoo ’bɔgʋ nɩ ’wʋ ’pä. ‑Mä wʋ ’mö, sɛ’ɛ ɔ nyɔɔ ’dɩ nɩɩ, ɔ nɩ ‑sɛ nɩkpa wa ’kä bhʋlʋbhlʋ ‑zɩkpölili ’la ’yuku ‑gänɩ. Nɩkpa ’la ɔ ’kää ‑sɛɛ, sɛ wa kää wa ’kä ‑wʋʋ, ’n ɔ yoo ‑sɩbhä sʋlʋnɩ.

Ɔ sʋlʋnɔɔ ‑sɩbhä ’wëë, Ngwlɩɩ muë, nyɛgbayuëa muë, ’dumöwʋyuëa muë ’n göwaa, wa ’wuë, sɛ wa ‑wʋä ‑mä Zezwii a ‑nʋa a ‑zɩkpaa ’möö, ’n ɔ yuëa’aa ’dɩ ’mö zʋ nɩɩ, Zezwii Kliisɩ, mɔɔ ’wlʋä ’ɔ ’pɩwʋʋ ’mö nɩkpaa ’wuë ’kä ’pʋ a za. Zaa, wa nɩ ‑wanɩ. Wa nɩ tɩ ’yli ’mö dlidlinɩ.

Bhälɩwɛlɩɩ

¹‑Amö Lagɔ a ’yliwʋnyɔ Pɔɔlʋ, ‑amöö glɩnɩɛ Zezwii Kliisɩ a tietienyɔɔ, ‑amöö cɛlɩɛ dɛ’ɛ ’bɔgʋ nɩ. Nɩkpaa Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ wa ’kä ɔ ‑nʋä glɩnɩɩ, n ’kʋä ’ɔ ‑tiamö a wɛlɩɩ sʋlʋnɩ, wa ’kɩ ‑gänɩ, wa ’kɔ dlɩ ’tɛɛnɩ, ɛ libhoo ’mö Lagɔ nyɩaaa. ²Nzɩɩ ’wa dilaa ’kä ’wʋ ’tɛɛnɩ nɩɩ, ’pɩwʋ mää ’naa ’kää ’yli bhɩɛ, ɔ yuë ‑mä ’nyɛ. Lagɔ ‑ɔɔɔ yio ‑kä, ɔ’ɔɔ a ‑bhlɛ ’pɩwʋ a ‑lii ’wuë ‑bhɛ, ’n ɔ yi a‑a ‑sɩbhä gbä. ³’Ɔ ’tɛnyɩ ɔ ‑dɩ a‑a, ɛ ghlɛɛ, ’n ɔ yiɛ tɩtɩ ’la ’yli ’wälanɩ. Tɩtɩ ’la, ‑amö ‑aa Puënyɔ Lagɔ ’nyɛɛ yɩ biabialibho.

⁴‑Nmö Tiitɩ, ‑nmö n cɛlɩɛ dɛ’ɛ ’wʋ. Sɛ ‑a glɩnɩɛ ’gämö Lagɔ a ‑nʋä a za, na ‑tiamö a ’yu a sɛ ‑n ‑wʋä. ‑Aa dɩba Lagɔ ‑nyɛ ‑aa Puënyɔ Zezwii Kliisɩ ’sɔ, ’pʋpʋɛɛ ‑nyɛ ’nyupälɩɩ ’sɔ ‑yɩ ’bhöönuëë ’möö, yɩ nɩ ghälamö ’wʋ.

Libhoo Tiitɩ ’kää ‑mä Klɛɛtɩ‑bhölɩɩ ’mö nʋʋ

⁵Tiitɩ, ‑n ‑yi sɛ nɩɩ, ‑mä Klɛɛtɩ‑bhölɩɩ ’mö mä ‑n ‑wʋä da’aa, ’saa ’nɩɛ ‑bhlɛ sasɛ ’wlu ‑gïganɩɩ, ‑n ’kʋ ’wlu gïganɩ, nza n tɩɩmöä ‑mä, ‑mä a ‑gwlɩɩ ‑gömö, Zezwii a ‑nʋa a ‑zɩkpöö ‑yɩ ‑wʋä ‑mä, ‑n ’kä yɩ ’yukugänɩwa ‑sɛ. ‑Lɛ a libho ’la, ‑n ‑kʋʋ nʋ dɔ’wʋ ‑wʋʋ, dɩɩ n zʋʋmö a‑a ’möö, ti ’wʋ dlʋ. Sɛ’ɛ n gbä a‑a nɩɩ: ⁶‑Ɔ ‑gänɩɛ Zezwii a ‑nʋa ’yukuu, nɩkpɛ a ‑mɔ ’nɩɛ ‑maa yɔwʋ ‑kä, ’mö ɔ kää ɔ ’kä glɩnɩ. Ɔ nɩ kä ’nglɔ ‑bhlʋ ‑kpöö. ’Ɔ yuëa nɩ glɩnɩ Lagɔgänɩwa, wa nɩ tɩ wa ’dɩzoku ‑sɛ, wa nɩ tɩ ’klʋkpamösɛwa glɩnɩ. ⁷Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, ‑ɔ ‑gänɩɛ Zezwii a ‑nʋa ’yukuu, Lagɔ ’a ‑lii ’wuë a ’ylizʋnɩnyɔ ɔ glɩnɩɛ zaa, nɩkpɛ a ‑mɔ ’nɩɛ ‑maa yɔwʋ ‑kä ’mö ɔ nɩ glɩnɩ. Ɔ nɩ tɩ bhabhanyɔ glɩnɩ. Ɔ nɩ tɩ ’klɛkänyɔ glɩnɩ. Ɔ nɩ tɩ nʋnɩmänyɔ glɩnɩ. Ɔ nɩ tɩ ‑glakänyɔ glɩnɩ. Ɔ nɩ tɩ lɩ ‑bi ’mö linɩ. ⁸Ɔ nɩ päla sasɛ lowluwa. Ɔ nɩ ‑wa ’saa nɛnɩɛ. Ɔ nɩ ’nɛɛ, ɔ nɩ tɩ ‑bi ‑kä, ’ɔ nɛmönɛmösaa nɩ zlɔnɩ ’mö, ɔ nɩ glɩnɩ nɩkpɛ a ‑mɔɔ ‑yi dlɩ’wʋpɩɛnɩsɛ. ⁹Lagɔ ’a wɛlɩɩ ‑yɩ ‑wʋä dlɩ’wʋkäsɛɛ ’mö ɔ kää ɔ ’kä ɔnyɩ ’wʋ glɛ. ‑Lɛ a dɔ’wʋ, ɔ bhɛnɩ ɔ ’kä ‑yɩ ‑wʋä gbëaa ’cɩa. ‑Wa sɛnɩɛ Lagɔ ’a wɛlɩɩ widɩ ’möö, ɔ bhɛnɩ’ɛ ɔ ’kä ’wa yio ’pɩwʋ ’pä.

¹⁰Nɩkpa a ‑muë ’nɩɛ ’yɩbhä wa nɩ ’kämanuë ‑gömöö, wa’a ‑mä muënɩ. Wa gla’mö a ‑nʋä a ‑bɛ, Zwiiföwa wa glɩnɩɛ ’n wa yiɛ Zezwii a ‑nʋä ’zʋ. Nyɩasɛwɛlɩ ’mö wa bhïlaa ’n wa dulaa nɩkpa. ¹¹’Wa wɛlɩzoku wa biaa, mɩɩ kää ’nglɩ ’n ’ligbï ‑mimii ’mö a ‑nʋa sɛɛ ‑globhësɛ Lagɔ ’a ‑tiamö a wɛlɩɩ kɛ’mö. ‑Mä ’wa ’cɩacʋʋ ’mö, moni wa tɛlɩɛ ’zokwësɛ sɛ. ‑Lɛ a nɩkpa ’la, ’nyʋä ’dɩ wa nɩ ’pä ‑lɛ ’wa nuu. ¹²Klɛɛtɩ a nɩkpaa, wa gla’mö a ’nɛɛnɩnyɔ ‑bhlʋ, ɔ’bhë mɔɔ nʋä gbëaa wa dɛ nɩɩ:

«Klɛɛtɩ a ‑nʋa,

yiowa wa glɩnɩɛ ’kwädlɩ,

glanɩma a sɛ ’mlɩ wa ‑nyuä,

swɩ ’wʋ wa pönɩɛ,

lililibho a ’yize wa kää.»

¹³Wɛlɩ ’la ‑tiawɛlɩɛ. ‑Sɩbhä a za n gbää nɩɩ, pianuë sasɛ ’yli yɔwʋ ‑n ’kʋä Lagɔ ’a wɛlɩɩ a dɔ’wʋ ’mö zlɔmanɩ. ¹⁴’Nyʋä ’dɩ nɩɩ, Zwiiföwa ‑mumuë ‑wa panɩɛ ‑tiawɛlɩɩ Lagɔ nyɩanyɩɛ ‑gömöö, ’wa nyɩasɛwɛlɩɩ wa sɛɛ ’wlumöö, ’wa gböö wa pää nɩkpaa, wa nɩ ‑sɩɩ kɛ’mö. ¹⁵Nɩkpɛ a dlɩpäsɛ ‑kä nɛnɩɩ, ɔ dɔ’wʋ ‑lii ’wuë nɛnɩ yɩ nɛnɩɛ. ‑Maa ‑wa nʋä ‑lizoku, ‑waaa ’yɩbhä wa ’kä Lagɔ dlɩ ’tɛɛnɩ, wa dɔ’wʋ, ‑lii ’wuë ‑nyima yɩ ‑nyimaa. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ’wa dlɩpäsaa ‑nyima ’n ’wa ’mlɩwʋnuëyii ’nɩ köbhʋäa’a gbʋ. ¹⁶Nɩkpa ’la, wa lɛ wa ‑yi Lagɔ, ‑maa ‑mä ’wa nʋnʋlii ’mö, wa ’nɔɔ tɛkäsɛ ‑yi ’lɩlɩlɩ. Wa’aa ’klʋyɩlɩsɛ ‑wʋ, wa’aa ’klʋkpa ‑kä, wa’a ‑lu a ‑lu ‑bhlʋ a’bhë a nʋnwɛ bhɛnɩ.

Sɛ’ɛ Zezwii a ‑nʋa kää wa ’kä nɛmö

¹‑Maa ‑nmö ‑naa Tiitɩ, ’saa ‑nyɛ Lagɔ ’a ‑tiamö a wɛlɩɩ mönɩɛ yɔwʋʋ, mö ‑n nɩ sʋlʋnɩ nɩkpaa.

²Wa gla’mö a ‑nʋa ‑wa ’kʋlʋä ’yli yɔwʋʋ, ’nyʋä ’dɩ, wa nɩ kä ’zegbï a ’yila, wa nɩ ’zʋ wanyɩ ’klʋkpamö, wa nɩ ’nɛɛ, wa nɩ ’tɛɛnɩ sasɛ Lagɔ dlɩ, wa nɩ kä ‑wawʋ dlɩ zɛmö. Dɛ wa kää sɛ, wa nɩ nyɔnʋ ‑lɛ kɛ ’kwädlɩ. ³Ngwlɩɩ ‑wa ’kʋlʋmö’ɛɛ ’yli yɔwʋʋ, ’nyʋä ’dɩ, wa nɩ ‑glɛ sasɛ Lagɔ ’wʋ. Wa nɩ tɩ wa ’bhɩa ’zokwësɛ ‑gömö bhïlanɩ. Nʋnɩmänɩmʋ nɩ tuë ’wlumö ‑sunɩ. ’Ngwlɩ a ‑muëë ‑yiɛ ’dɩmözʋsɛ ’mö wa nɩ glɩnɩ. ⁴‑Lɛ a dɔ’wʋ, sɛɛ nglʋdikpï ’kää wa ’luwluwa ‑nyɛ ’wa yuëa ’sɔ ‑waa, wa yuë ‑sɩbhä sʋlʋnɩ. ⁵Wa yuë’ɛ ’dɩ ’mö zʋ nɩɩ, wa nɩ ’nɛɛ, wa nɩ ‑glɛ sasɛ Lagɔ ’wʋ, wa nɩ gïganɩ ’wa ’ligbï ’wlu ’tɩɩ, wa nɩ nɛnɩ dlɩ zɛmö, wa nɩ ’zʋ wa ’luwluwa ’klʋkpamö. ‑Sɩbhä a dɔ’wʋ, Lagɔ ’a wɛlɩɩ wa ‑gänɩɛ, ‑bɛ ’naa ’kɩ nuë ’wʋ kwä.

⁶Nyɛgbayuëa, ’zʋmuë ’dɩ ’mö, wa nɩ ’nɛɛ. ⁷‑Na’bhë, ‑mä ‑lii ’wuë ’mö a dɔ’wʋ, nɩkpɛ a ‑mɔɔ nʋä ‑li a ‑lii, ‑ɔnyɩɩ ’gbäpö wa kää wa ’kä ‑gänɩɩ, mö ‑n nɩ glɩnɩ. ‑N ‑kä nɩkpa Lagɔwɛlɩɩ ’nyɛ dɔ’wʋ ‑wʋʋ, ti käböwɛlɩ ’dʋanɩ. Sɛ yɩ ’kää ’klʋkpamö ‑kä, ‑sɩbhä ‑n nɩ bhïlii. ⁸Lagɔwɛlɩɩ ‑n ’cɩaa, yɩ nɩ ‑wʋ gbëaa ’mö, wɛlɩ a ‑mi ‑yɩɩɛ ‑lɛsɛna ‑kä, ’mö yɩ nɩ glɩnɩ. ‑N ‑kä ‑sɩbhä zʋʋ, nɩkpaa ‑waaa ‑abhʋa Zezwii a nʋa ‑wa, zʋʋ ’kʋä ’wʋ yinɩ, ’kïbhë a ‑maa wa ‑kanyɩɛ yɔwʋ kwää, wa ’naa ’ka ghlɩ.

⁹‑Wa glɩnɩɛ göwaa, ‑lii ’wuë ’mö a dɔ’wʋ, wa nɩ ’zʋ wa ’bhidɩbawa ’klʋkpamö. ’Saa nɛnɩɛ wa ’bhidɩbawa dlɩ yɔwʋ, ’mö wa nɩ nʋ. Wa ’bhidɩbawa ‑kʋä ’dɩ ’nyɛɛ, wa nɩ tuë kpɛnɩ. ¹⁰Wa nɩ tuë ’wi ’wʋ ghli ’lɩlɩlɩ. ‑Lii ’wuë ’mö a dɔ’wʋ, nɩkpa a ‑muë wa kää wa ’kä dlɩ ’wʋ ‑kä, ’mö wa nɩ glɩnɩ, nzɩɩ ’wa nʋnʋlii ’wuë ’kä ’nglɩ ‑kä, ‑aa Puënyɔ Lagɔ ’a wɛlɩɩ wa ‑gänɩɛ, yɩ ’käa ’klʋkpamö ‑kä.

¹¹‑Tiamö, sɛɛ Lagɔ kää nɩkpaa ’wuë a ngäzɩdlɩ, sɛ ɔ yɩbhää ɔ ’kʋä puë, ‑sɩbhä yɛ ’yli ’wlʋnɩ. ¹²’Ɔ ngäzɩdlɩɩ mɛɛ ’cɩanyɩɛ ’n ‑a’a nɛmönɛmösaa sɛɛ ’nɩɛ Lagɔsɛ ‑wʋʋ, a‑a sɛɛ ‑sɩbhä kɛ’mö, ’n mä’ä ’pɩwʋ a ‑li a ’tʋzokwëa bhɩanyɩɛ dlɩ zɛmö. Nzɩɩ ‑mä ‑a’a ‑sɩkaa a zɩkpaa ’mö, ‑a ’kä ’nɛɛnɩli nʋ, ‑a’a nʋnʋlii ’kä ’mö zlɔnɩ, ‑a ’kä Lagɔ ‑gänɩ ’tɩɩ. ¹³Nzɩɩ ’mänazlɩɩ, ɛnyɩɩ za ‑aa dila ’tɛɛ ’wʋʋ, ‑ɛnyɩɩ ’mö ‑aa puënyɔɔ Zezwii Kliisɩ, ɔ glɩnɩɛ Lagɔ, ‑ɔ ’tɛɛ ’mö ’a ’ghïlinɔɔ ’kää ’mö gbëdanguu bhlii, ‑a ’kɛ ‑kʋnɩ. PuënyɔZezwii Kliisɩ¹⁴Zezwii Kliisɩ a’bhë mɔɔ ’wlʋä ɔnyɩ ’mö ’n ɔ yiɛ ‑aa ’wlumö ’ku, nzɩɩ ɔ ‑kanyɩ ‑lizoku a kii ’wuë a galɛ ’mö ‑sɛ, yɩ gbʋ ‑kanyɩ ‑gömö ’bhöö ’lɩlɩlɩ, nɩkpa a ‑muë glɩnɩɛ ɔ ’yize a ‑nʋä, ‑li a ‑li a nʋnʋtʋ ‑wʋä tenyii dlɩ zɛmöö, ‑a ’kʋä glɩnɩ.

¹⁵Tiitɩ, wɛlɩ nɩ n nyɩamöä dɛ’ɛɛ, mö ‑n kää ‑n ’kä nɩkpa ’nyɛ. ’Libhi ’wʋ ‑n ’kʋä swɩ nyɛmʋ ’mö ’pä, ‑n ’kʋä ’mö zlɔmanɩ. ‑N ‑kä ‑sɩbhä ’zʋ dɔ’wʋ ‑wʋʋ, Lagɔ mɔɔ nyɩamöä ‑lɛ a ‑lɔɔ zaa, bhïlii gbëaa. ‑Bɛ nɩ ‑tɩmö ’ylimö fälanɩ.

Zezwii a ‑nʋa nɩ tɩ wɛlɩ nɩ ’wʋ dlʋ

¹Zezwii a ‑nʋa, ligbuuë nɩɩ, wa nɩ ’zʋ ‑wa ’kämanɩɛ bhlɩɩ ‑gömö ’klʋkpamö. Sɛ wa ‑kʋä ’dɩ ’nyɛɛ, wa nɩ ’zʋ ‑sɩbhä. ‑Lii ’wuë ’mö a dɔ’wʋ, ’saa kää nɩkpa a ‑li a ‑li ’möö, yɩ gbʋʋ mʋʋ nɩ plɛnuë. ²Wa nɩ tɩ nɩkpɛ a ’nglɩ nyima. Wa ‑nyɛ nɩkpɛ nɩ tɩ ’lʋ, ‑maa wa nɩ tɛlɩ ‑wanɩwanɛ sɛ. ’Wa dilaa nɩ ‑wʋ ’kwädlɩ ‑pälɛpälɛ nɩkpa ’wuë ‑gömö. ³Bhla’mö a dɔ’wʋ, ‑a’bhï, ‑ɔɔ’nɛɛnɩwa a sɛ ‑a nɛmö a‑a, ’klʋkpamösɛwa ‑a glɩnɩ a‑a, Lagɔ a dɔ’wʋ, ‑dlʋ ‑a ‑dlʋ a‑a. ‑Li a kii ’wuë a ’tʋzokwëa ma‑a suunyɩ a‑a dlɩ zɛmö, ma‑a ‑sunɩnyɩ a‑a ’wlumö. ’Kpʋkpʋwa ‑a glɩnɩ a‑a, ’yli ‑a kälɩkälɩnɩ a‑a, ‑aaa a ‑wawasɛ ‑wʋ, ‑gblɩgblɩnɩ ‑a ‑gblɩgblɩnɩ a‑a.

⁴‑Maa ‑aa Puënyɔ Lagɔ,

sɛ ɔ nɛnɩɛ dlɩ zɛmö,

sɛ ɔ ‑waa tenyii nɩkpa ’wuë,

‑sɩbhä bhliɛ gbëdanguu,

⁵’n ɔ ‑yinyɩɛ puë.

‑A’bhï, ɛ’ɛ ‑bhö sɛɛ ‑a’a nʋnʋlii zlɔnɩ ’mö a za,

‑maa ’ɔ ngäzɩdlɩɩ a ’yize a za‑a.

Mɔɔ wɔlʋnyɩɛ a‑a yiɛ ’wlɩlɩ plɛ.

’Wugɔmʋʋ ’Wlɩlɩ ’mö ɔ zʋʋnyɩɛ ‑gömö,

’ɔ ’mötɛnɔɔ ’mö,

a‑a yiɛ ’sɔ gwëlionɩ,

a‑a yiɛ zɩkpalele ghlɩ.

⁶‑Aa PuënyɔZezwii Kliisɩ a bɔɔmö a za,

Lagɔ, ’ɔ ’Wugɔmʋʋ ’mö ɔ zʋʋnyɩɛ ‑gömö tenyii.

⁷Sa’a ‑sɩbhä Lagɔ ’pää ‑aa ngäzɩdlɩ

’n ɔ ‑yinyɩɛ ɔnyɩ dlɩ yɔwʋ nɛmanɩ,

nzɩɩ ’pɩwʋ mää ’naa ’kää ’yli bhɩɛ, mä ‑a ‑kʋnɩɛ,

‑a ’kä ‑tiamö ‑mä ghlɩ.

⁸Wɛlɩ nɩ, ‑tiawɛlɩɛ, nɩkpa ’wuë kä wa ’kɩ dlɩ ’wʋ ‑kä. Zaa, n ’yɩbhä nɩɩ, bhïlii gbëaa, Lagɔgänɩwaa ’wuë yɩ ’kʋä tenyii swɩ nyɛmʋ ’mö ’pä, ’saa nɛnɩɛ Lagɔ dlɩ yɔwʋ a gbʋ a ’yize ’kʋäa plɛnɩ. ‑Sɩbhä ma‑a nɛnɩɛ, ‑sɩbhä ma‑a kää nɩkpaa ’wuë a ‑li a ‑li ’mö. ⁹’Fʋ a kpɛnɩkpɛnɛɛ, sɛɛ ‑aa dɩbawa a dɩbawa gwälɩgwälɩnɩɛ a wɛlɩɩ, ’lʋlwɛɛ, Moyizɩ ’a Gböö a ’mö kpɛnɩkpɛnɛɛ, ‑li ’la ’wuë, ’dionii gwë. Yɩ’ɩɛ dɛsɛ ‑kä, yɩ’ɩɛ nɩkpɛ a ‑li a ‑li ’mö ‑kä. ¹⁰‑Ɔ dlinɩɛ Zezwii a ‑nʋa ’ylimö sa’a a nyɩasɛwɛlɩ ’la a za‑a, ’nyɔ ’dɩ ɔ nɩ ‑sɩɩ kɛ’mö. Ɔ ’nɩ ’wʋ ngluu, ’nyɛnɔ ’wʋ ’sɔ ’dɩ. Ɔ ’nɩ’ɛ ’yukwli ‑pʋnɩɩ, cɩanɔɔ. ¹¹Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa nɩkpɛ ‑kä sa’a ’zʋʋ, ɔ yɛ ‑tiawɛlɩɩ Lagɔ nyɩanyɩɛ ‑gömö panɩ, ɔ’ɔɔ ’yɩbhä ɔ ’kä ’ɔ ‑lizokuu kɛ’mö ‑sɛ zaa, ɔnyɩ ɔ köbhaa da’a gbʋ.

Sɛ’ɛ Pɔɔlʋ gbää ’gbëbhlenɩ dɔ’wʋ

¹²’N n ‑kamö Atemaa ’wʋ tie, ɛ ‑kä’ɛ Tisikö mɔ, ’päpanɩ ’wʋ, ‑n ‑kaa mä’ä Nikopolisɩ ghlɩnɩ, ‑maa mä’ä n ’kää glɩ ‑këë, ‑bëbëyitɛnyɩɩ ’wuë ’kä ’plɩ. ¹³Avʋkaa Zenasɩ, ɔ ‑nyɛ Apɔlɔsɩ ’sɔ, wa ‑kä ‑mä ’a mä’a ’bhööä yii, ’zʋnɩ wa wɛlɩ ’yli, ’saa wa ’kää ‑su, wa ‑kä mö dɔ’wʋ ‑wʋʋ ’n ‑lu a ’pʋa ’naa ’kʋää ’lɩbhää, wa ’kʋänyɩ ’nyɛ. ¹⁴Nyɩasɛ n’n‑ä ‑sɩbhä gbä ‑maa, Zezwii a ‑nʋa, wa nɩ ’nwi ’mö nɩɩ, sa’a ‑sɩbhä wa kää wa ’kä ’kwädlɩ ‑li a ‑li nʋ, wa ’bhɩa ’nɩ ‑lu kä’mö ‑kä, wa ’kʋä ’wʋ yi. ‑Maa yɩ ’nɩ ‑sɩbhä ‑wʋʋ, ’wa Lagɔgänɩgänɛ, ɛ’ɛɛ dɛsɛ ‑kä.

¹⁵‑Muë n ‑nyɛɛ ’sɔ ‑a ‑wʋä mä’ää, wa lɛ wa bhälɩmö. ‑A’bhɩa Lagɔgänɩwaa ’wuë ‑wa ‑wʋä ‑mä, n bhäluë.

A ’wuë, Lagɔ nɩ ’panyɩ ’kwädlɩ ’nyu ’yize!