GHLƆƆMÖ A ‑NƲA

’Bɔgʋʋ Pɔɔlʋ ’cɛlɩɛ ‑mä

Ghlɔɔmö a ‑nʋa

’wʋʋ

’Bɔgʋ nɩ ’mö a wɛlɩɩ

Pɔɔlʋ ‑ɔ ’cɛlɩɛ ’bɔgʋ nɩ‑ɩ, Zwiiföyiɛ. Zezwii yɛ ‑mä Lagɔ yɔwʋ mö ’wë, ’n ɔ yiɛ Pɔɔlʋ ’ylimö ghlɛ ’n ɔ yoo ɔ tietienyɔ ’wʋ ’zʋa, nzɩɩ, nɩkpaa ‑waaa Zwiiföwa glɩnɩɩ, ɔ ’kʋä ’Mänatɩtɩɩ ’nyɛ. ’Mänatɩtɩ ’la a biabialibho Zezwii ’nyɔɔ, ɔ ’kʋ ‑mä Ghlɔɔmö nʋä mö, nza ɔ ’cɛlɩɛ ’bɔgʋ nɩ.

Zezwii a ‑nʋa a ‑zɩkpaa ‑a ‑wʋä ‑mä Ghlɔɔmöö, a ’mö Zwiiföwaa ‑nyɛ ‑waaa Zwiiföwa glɩnɩ sɔ, ’mö ɔ ’pʋä ’wʋ. ‑Mä ’wʋ ’mö, wa ’wuë, ’mö ɔ nyɛɛ ’dɩ nɩɩ, ’nyinylolinʋwaa wa glɩnɩɛ. Zaa Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ, gbʋ wa kää ‑gömö.

‑Sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö ‑maa, Zezwii ‑ɔ ’kunɩɛ ‑lɛ suu ’klʋ, ’n wa ‑kɔɔ dlɩtɛɛnɩɩ, wa yɛ ’pʋ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, maa ’ɔ dlɩtɛɛnɩtɛnɛɛ, mɛɛ puëë. ‑Maa ɛ’ɛ ‑bhö Moyizɩ ’a Gböö a ’klʋkpamözʋzwɛɛ mɛ. ‑Sɩbhä a za, nɩkpaa ’wuë ‑wa ’tɛɛnɩɛ Zezwii Kliisɩ dlɩɩ, ’mözlɔnɩwa ’mö Lagɔ libhuä ’wʋ, ’n ɔ zuëë ’ɔ ’Wugɔmʋʋ ‑gömö. ’Wugɔmʋ ’la, mɔɔ kwänuëë, ’n wa nɛmöä nɩkpalili a sɛ.

Bhälɩwɛlɩɩ

¹‑Amö Zezwii Kliisɩ a libhonʋnyɔ Pɔɔlʋ, ‑amö Lagɔ wäzɩɛ nzɩɩ n ’kä ɔ tietienyɔ ’zʋ, ’wë ’n ɔ ‑yiiɛ ‑lɛ ‑sɛ n ’kä ’ɔ ’Mänatɩtɩɩ biaa, ‑amöö ’cɛlɩɛ ’bɔgʋ nɩ. ²’Mänatɩtɩ ’la, wɛlɩɩ Lagɔ ’nyɛ a‑a ‑pa ’wʋ ’ɔ ’möbhïlanɩwaa, ’mö wa ’cɛlɩɛ ‑mä ’wa Lagɔbɔgwɩɩ ’mö. ³Ɔ yuu ‑Alowli Zezwii Kliisɩ a dɛ yɩ bhïlaa. ’Ɔ nɩkpɛglɩnɩsaa ’mö a dɔ’wʋ, ’bhlɩlowli Daviidɩ a ngëyi ’mö ‑mä ɔ ’bhöönɩɛ. ⁴‑Maa Lagɔsɛ a dɔ’wʋ, Lagɔ a Yuä. ’Mö ’Wugɔmʋʋ ’Wlɩlɩ tulanɩɛ ’ylimö gbëaa, ‑zlɩ Lagɔ ’a ’mötɛɛnɔɔ ’mö, ɔ gälɔɔɔ, ’n ’ɔ yoo glu ‑sɛɛ. ⁵‑Mä ‑Alowli Zezwii Kliisɩ ’mö, ‑mä Lagɔ ’pänɩɛ na ngäzɩdlɩ ’n ɔ ‑yiiɛ ɔ tietienyɔ ’wʋ ’zʋa, nzɩɩ ’bhlɩbhëa ’kɔ dlɩ ’tɛɛnɩ, wa ’kɔ ’klʋkpamö zʋ. ⁶‑Maa abhʋa ’yɛ abhlɩ, nɩkpa ’la Lagɔ wäzɩɛ wa ’kä Zezwii Kliisɩ a ‑nʋä ’zʋʋ, wa gla’mö a ‑nʋä a glɩnɩmöä.

⁷Zaa, a ’wuë abhʋaa ‑wʋä ‑mä Ghlɔɔmö glɔ ’möö, abhʋa ‑glɛɛ Lagɔ dlɩ ’wʋ, abhʋa ɔ wäzɩɛ a ’kä ’wlɩlɩ plɛ a za‑a, a ’wuë, ‑aa dɩba Lagɔ ‑nyɛ ‑Alowli Zezwii Kliisɩ ’sɔ, ’wa ’tɩɩglɩglɛɛ ‑nyɛ ’nyupälɩɩ ’sɔ, yɩ nɩ ghlanyɩ ’wʋ.

Pɔɔlʋ ’yɩbhä ɔ ’kä Zezwii a ‑nʋa ‑wa ‑wʋä ‑mä Ghlɔɔmö ’ylɩmöä mö

⁸N ’kä tɛɛɛ yi a dɔ’wʋ, a ’wuë a za n bhälɩ tenyii na dɩba Lagɔ Zezwii Kliisɩ a ’nglɩ ’mö. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ’a sɛ a ’tɛɛnɩɛ Zezwii dlɩɩ, ‑mä ’bhlɩbhëa ’wuë ‑gömö, wa sɛ ‑sɩbhä a ’dɩ. ⁹Lagɔ, ‑ɔnyɩɩ libhoo n ‑wʋä ’na dlɩɩ ’wuë zɛmö nʋnɩ dɔ’wʋʋ, ’n n biaa ɔ Yowli ’a ’Mänatɩtɩɩ, ɔ ‑yi sɛ nɩɩ, a ’wuë a ’wlu ’mö n bhibhee ’kwädlɩ. ¹⁰N ‑kɔɔ ’kwädlɩ bhibhee, sɛ’ɛ n bhibhee nɩɩ, ɔ nɩ nglu ’wʋ, n ’kä ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö ‑mä ’a mä’a yi. ¹¹Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa n yɩbhä tenyii, n ’kä ‑mä a jijo’wʋ yi, nzɩɩ ’nyupälɩɩ Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ nyɩaa, a ’kɩ ghlɩmö, a ’kä swɩ nyɛmʋ ’mö ’pɔɔ. ¹²’Saa n yɩbhä’ɛɛ tenyii a’bhëë, miɛ nɩɩ, n ‑kä ‑mä a jijo’wʋ yii, sɛ ‑a ’tɛɛnɩɛ ’gämö Lagɔ dlɩ a za, ‑a ’wuë ‑a ’kä swɩ nyɛmʋ ’mö ’päpänɩ.

¹³‑Atʋayuënyɩ, n ’kä ‑mä ’a mä’a yi a ‑lii, n kɩ ‑bɛ ’wʋ ’wlumö zʋ, ‑maa n’n‑ä ’yio ghlɩ ‑këë ‑bhlɛ zɩ’ɛ, sɛ n bhïlaa Lagɔ ’a wɛlɩɩ ‑mä ‑gwlɩ ‑mi’la ‑gömö ’n nɩkpa ngluä ’wʋ wa ’kä Zezwii a ‑nʋä zʋʋ, n yɩbhä a nyɩasɛ yɩ ’kä ‑sɩbhä ‑mä ’a mä’a ‑wʋmö. ¹⁴Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa nɩkpaa ’wuë, ɛ yi ‑wa ‑ngöä ’mö muë oo, ɛ yi ‑waaa ’mö ‑ngö muë oo, ɛ yi ’bɔgʋyiwaa muë oo, ɛ yi ‑waaa ’bɔgʋ ‑yi muë oo, wa ’wuë, n kä n ’kʋä Lagɔ ’a wɛlɩɩ ’nyɛ klɩpaa. ¹⁵Mɩɩ kää ’nglɩ, nza n yɩbhää n ’kä ‑mä ’a mä’a yi klɩpaa, abhʋaa ‑wʋä ‑mä Ghlɔɔmö, n ’kanyɩ ’Mänatɩtɩɩ ’nyɛmö.

’Mänatɩtɩɩ Lagɔ a ’mötɛɛnɔ yɩ glɩnɩɛ

¹⁶’Mänatɩtɩ ’la, n ’kɩ bia a dɔ’wʋ, yɩ ‑nɩɩɛ zʋ ’wʋ ‑bhö. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa Lagɔ a ’mötɛɛnɔ yɩ glɩnɩɛ. Nɩkpaa a kii ’wuë ‑wa ’tɛɛniɛ dlɩ, yɩ yuë puë, ’tɛɛnɩ Zwiiföwaa ’wʋ ’wë, ‑n ’kä ‑waaa Zwiiföwa glɩnɩ ’wʋ ghlɛ. ¹⁷Sɛɛ nɩkpɛ ’kää ’mö zlɔmanɩ Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋʋ, ‑sɩbhä ’Mänatɩtɩɩ kälɩɛ ’klʋ. Sɛɛ yɩ nʋä nɩɩ, Lagɔ a dlɩtɛɛnɩtɛnɛ, tɛɛnɩ ‑mä ɛ tɛɛnɩdɛ ’wʋ ‑këë ‑n ’kä ‑mä ɛ gbë ’wʋ ghlɛ, ɛ ’yize cuu, mɛɛ kää ’nglɩ ’n nɩkpɛ zlɔmanɩɛ ’mö Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ. ‑Sɩbhä yɩ cɛlɩɛ ’kɩ ‑mä Lagɔbɔgwɩɩ ’mö nɩɩ: ‑Ɔ ’tɛɛnɩɛ Lagɔ dlɩɩ, mɔɔ zlɔnɩɛ ’mö Lagɔ a ’yila ’klʋ dɔ’wʋ, zaa mɔɔ ’kää ‑bhölɩ. 1.17 Abakukö 2.4.

Nɩkpaa ’wuë wa kä gbʋ ‑gömö Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ

¹⁸‑Mä ghäyɩ ’wʋ, ‑mä Lagɔ ’a klɛɛ ’bhöönɩɛ ’n ɛ bhlinɩɛ nɩkpa ’wuë ‑gömö. Sɛ wa ’nɔɔ bʋbɔ ’lɩlɩlɩ ’n wa nʋä ‑lizoku a kii ’wuë a za. ‑Mä ’wa nʋnʋlizoku ’la ’mö, gbëaa, ’mö wa gwaa ’klʋ. ¹⁹’Saa ’wuë nɩkpɛ bhɛnɩɛ ɔ ’kä Lagɔ a dɛ yɩbhlɩnɩɩ, yɩ ’nuëë ’yli zizaanɩ, Lagɔ a’bhë mɔɔ kälɩnuënyɩɛ kɛ ’klʋ. ²⁰Lagɔ ’a ’mötɛɛnɔɔ ‑wʋʋä ’bhlenɩdɛ ‑kä ‑nyɛ ɔ’bhë a ’saa ɔ glɩnɩɛ ’sɔ, nɩkpɛ ’niɛ ’wʋ yɩlɩ. ‑Maa sɛɛ ’pɩwʋ ’maa ’kä a tɛɛ a ‑lii ɔ ‑bhɛɛ ’mö, ‑mä nɩkpa ’kɩ a‑a yɩbhlɩnɩ. Zaa, nɩkpɛ ’nɩɛ zugwë ‑kä. ²¹Wa ’wuë wa ‑yi sɛ nɩɩ Lagɔ, ɔ ‑bhölɩ. ‑Maa sɛɛ nɩkpɛ kä a‑a ’lɩlɩlɩ a dɔ’wʋ ɔ ’kä Lagɔ ’a nglɩɩ ’ghlimanɩɩ, wa’a ’zʋ ‑sɩbhä, wa’a bhälɔɔ ’ɔ ‑li a ‑li a za. ‑Maa ‑lii ‑yɩɩɛ dɛ sɛ ‑kä ’lɩlɩlɩɩ, ’mö ’wa cɛlɩɩ ‑gänɩɛ, wa’aa ’yɩbhä Lagɔ ’kä ’wa dlɩpäsɛzokwëa ’wʋ ngäla zaa, ’n wa yiɛ ‑lizoku a ’yize a nʋnʋwa ’zʋ. ²²Sɛ wa libhïä wanyɩ ’nɛɛnɩwa ’mö ’wʋ a za, wa yɛ ‑ɔɔ’nɛɛnɩwa ’zʋ. ²³’Lɩlɩlɩ a dɔ’wʋ, Lagɔ ‑ɔ ’ghïliɛ, ‑ɔɔ bhɩɛ ’ylii, ’mö wa ’kä a‑a wa ’kä bʋbɔ, ‑maa wa’aa ‑sɩbhä ’zʋ. Nɩkpɛ ‑ɔ bhɩɛɛ ’ylii, ɔ sɛ a ‑li wa bhɛnɩɛ kä’möö, zɩ, nɩma ‑yɩ kää bhɩ ‑mʋänaa, ɛ yi mi oo, ɛ yi gbisogbisonɩɩ mi oo, ’mö wa bʋbɔɔ. ²⁴‑Sɩbhä a za, Lagɔ kʋä ’yi ’tatinɩ, ‑lizokuu ’wa dilaa ’pänuëë ’wʋʋ, wa ’kɩ wanyɩ ’wlu nʋ, ‑lii ‑yɩ ‑bhöä zʋ ’wʋʋ, wa ’kɩ ’wlu nʋnʋnɩ. ²⁵Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, Lagɔ ’a ‑tiamö a wɛlɩɩ ’mö wa zigbanɩɛ yiodɩ ’mö. Miɛ nɩɩ ‑lii Lagɔ ‑bhɛ a‑a, ’mö wa bʋbɔɔ, ‑maa ‑lii ’wuë a ’wälanyɔ Lagɔ a’bhë wa kä a‑a wa ’kä bʋbɔɔ, wa ’nɔɔ bʋbɔ. Lagɔ ’a nglɩɩ, yɩ nɩ ’ghlimanɩ ’kwädlɩkwädlɩnɩ. ‑Amɛɛ!

²⁶Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, ’wa sa’a a za, Lagɔ kʋä ’yi ’tatinɩ, ‑lizokuu ’wa dilaa ’pänuëë ’wʋ ‑yɩ ‑bhöä zʋ ’wʋʋ, wa ’kɩ nʋ. Miɛ nɩɩ ngwlɩɩ, nyɩbhɛlɩ a ’tʋ ’nuëa’a ’lɩbhä, ‑maa wa ’bhɩangwlɩɩ a tʋʋ lɩbhʋää, ’mö wa ‑nyɛɛ pöä sɛ. ²⁷Sɛ ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’la, ‑sɩbhä nyɩbhɛlɩɩ ’zʋmö’ɛɛ. ’Ngwlɩ a ’tʋ ’nuëa’a ’lɩbhä, ‑maa wa ’bhɩanyɩbhɛlɩ a’bhï, wa tʋʋ lɩbhʋää tenyii, ’mö wa ‑nyɛɛ pöä sɛ. ‑Lizoku ‑yɩ ‑bhöä zʋ ’wʋ, wanyɩgäsɛ sa’a wa nwiɛ wanyɩ ’wlu. Sa’a wa panɩɛ Lagɔ ‑gömö ’n wa yiɛ tʋʋ. ‑Sɩbhä a za, Lagɔ yuë ’wa ’nyinylolii a ’pɛna ’nyɛ.

²⁸Sɛɛ wa’a ’yɩbhä wa ’kä Lagɔ yɩbhlɩnɩ a za, Lagɔ kʋä ’yi ’tatinɩ, ’wa ‑ɔɔ’nɛɛnɔɔ ’kʋä ‑gömö ’kämanɩ, ‑lii ‑yɩɩɛ nʋnʋsɛ ‑wʋ, wa ’kɩ nʋ. ²⁹’Saa ’nɩɛ Lagɔ dlɩ yɔwʋ nɛnɩɩ, ‑lizoku a kii ’wuë, mɩɩ suä ‑mä wa dila zɛmö, miɛ nɩɩ: Dlɩgwlikäkʋ, ’kpʋkpʋ, ’ylikälɩkälɛ, ’kulɩbhälɩbhʋ ’n nɩkpanyimanɛ. ‑Li ’la ’wuë, mɩɩ suä ‑mä. Zaklɔnɩkpa, ylʋwa a ’yize wa glɩnɩɛ, wa ’bhɩa a ’nglɩ wa nyimaa, ³⁰nɩkpaa wa sɛɛ, Lagɔ ’mö wa ‑gblɩɛ, ’ylimö wa fälanɔɔ, bha wa bhaa, wanyɩ wa pää ’wʋ. Sɛɛ zila zɩɛ, ‑lizoku a ki ‑mimii wa lɛmöä ’yize. Wa sɛ wa ‑lowluwa ’klʋkpamö. ³¹Wa’aa ’nɛɛnɔ ‑kä, wa’a ’zʋ ’wa ngli a wɛlɩɩ ’klʋkpamö. Wa’aa dlɩ zɛmö nɛnɩ, wa’a ’pä wa ’bhɩa a ngäzɩdlɩ. ³²Wa ‑kä sa’a ’zʋ dɔ’wʋ ‑wʋʋ, wa’bhï wa ‑yi sɛ nɩɩ Lagɔ ’niɛ ‑wa ’lɩlɩlɩ. Wa ‑yi sɛ nɩɩ, ‑wa nʋä sa’a a ‑lii, Lagɔ yuë ’wa ’nyinylolii a ’pɛna ’nyɛ, ɔ ’kʋä ’yli bhɩa. Wa ‑yi sa’a sɛ ’wë, ’n wa nwiɛ ’yize. Nɩkpa ‑mumuë ‑kɩɩ’ɛ ‑sɩbhä nʋmöä, wa lɛ ‑li a ‑liɛ.

Lagɔ ’a ‑zijlitutwee ’mö ɛ zlɔnɩɛ

¹‑Mɔ ‑n yi glɩnɩ oo, ‑mɔ ‑n ’nɩ glɩnɩ oo, ‑nmö tunɩɛ ‑mumuë ‑zijlii, mɩɩ ’naa ‑kamö gbʋ ‑gömö ‑sɛ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑lizokuu wa nʋä, mö ‑n nʋmöä. Zaa, ‑n ‑kämö gbʋ ‑gömö. ²‑A’bhï ‑a ‑yi sɛ nɩɩ, nɩkpaa ‑wa nʋä sa’a a ‑lizokuu, ‑zijlea Lagɔ ’kʋää tuu, gbëaa ’mö a ’kää ‑wʋ. ³Zaa, ‑lizokuu nɩkpaa nʋä, ‑nmö nʋmiɛ ’wë n‑n bhïlaa wa dɛ ‑zijlitunyɔ a sɛɛ, ‑n pä bhä dlɩ nɩɩ, Lagɔ ’a ‑zijle ’la ‑n yea ngli ’pʋ ‑a? ⁴‑Maa Lagɔ ’a dlɩzɛmönanɔ ’kɔdʋʋ, ’ɔ dlɩ’wʋyɔnɩyɔnɛɛ ‑nyɛ ’ɔ dlɩ’mökpaanɔɔ ’sɔ, ylimö ‑n fälani bhä ‑a? ‑Nn bhä sɛ ‑yi nɩɩ, Lagɔ ‑kä sa’a ‑na za dlɩ zɛmö nɛnɩɩ, ‑n ’kä ligba, ‑n ’kä ‑na’a ‑lizokuu kɛ’mö ‑sɛ a za‑a? ⁵‑Maa ‑nmö ‑naa, ‑na’a dlɩɩ mö ‑n ’tumanɩɛ ’mö, ‑nn‑ä ’yɩbhä ‑n ’kä ligba ‑n ’kɩ kɛ’mö ‑sɛ. ‑N ‑kä sa’a zʋ dɔ’wʋ ‑wʋʋ, ‑na’a gbʋʋ mö ‑n ’tɛmanɩɛ da’a ’mö ’yize, ’ɔ ‑zijle ’kädaa a zlɩ, ɔ ‑yimö tenyii ‑zijle tu. ‑Lɛ a zlɩ ’la ’mö, nɩkpaa ’wuë wa yi sɛ yɩbhlɩnɩ nɩɩ, Lagɔ ’a ‑zijlitutwee, ’mö ɛ zlɔnɩɛ. ⁶Wa ’wuë ’wa ’saa wa nʋä, ‑sɩbhä ɔ ’kʋää bhʋlʋbhlʋ yɩ ’pɛna ’nyɛ. ⁷‑Mumuë ‑wʋ ‑lɛ, ’saa nɛnɩɛ Lagɔ dlɩ yɔwʋ a nʋnʋ dɔ’wʋ, wa’a yɔlɔ. ‑Lii yɩ kää ’nglɩ ‑gömö, ‑yɩ kää dɛsɛ, ‑yɩ ’naa ’kää ’yli bhɩɛ, yɩ gbʋʋ mʋʋ plɛnuëë. ‑Lɛ a nɩkpa ’la, ’mö Lagɔ ’kää ’pɩwʋ mää ’naa ’kää ’yli bhɩɛ ’nyɛ. ⁸‑Maa ‑mumuë ‑wʋ ‑lɛ, wa’a ’zʋ Lagɔ ’klʋkpamö, ‑yɩ ‑wʋä gbëaa ’mö, ’mö wa ‑sɛɛ ‑lɛ ’n wa zʋä ‑lɛ ‑yɩɩɛ ’mö zlɔnɩ. ‑Lɛ a nɩkpa ’la, Lagɔ yuë ’klɛ ’kädɛ yɔwʋ ’pänɩ. ⁹Nɩkpa ’wuë ‑wa nʋä ‑lizokuu, ’klɩyɩyɛ ’kädɛ ‑nyɛ dlɩyliyile ’sɔ ’mö Lagɔ ’kʋää ’wʋ ‑lɛnɩ, tɛɛnɩ Zwiiföwa ’wʋ ‑n ’kä ‑waaa Zwiiföwa glɩnɩ ’wʋ ghlɛ. ¹⁰‑Maa nɩkpaa ’wuë ’saa nɛnɩɛ Lagɔ dlɩ yɔwʋ ‑wa nwiɛ, Lagɔ yuë ’nglɩ ’kädɩ ’nyɛ, ɔ ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ, wa yi ’wʋ ’wɔlʋ, wa dila yi bhli ’tɩɩ, tɛɛnɩ Zwiiföwa ’wʋ ‑n ’kä ‑waaa Zwiiföwa glɩnɩ ’wʋ ghlɛ. ¹¹Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa Lagɔ, ɔ’ɔ gbäzɩ nɩkpa ’mö, ɔ dɔ’wʋ nɩkpa ’wuë ‑bhʋlʋ wa glɩnɩɛ.

¹²Lagɔ ’a Gböö Moyizɩ ’cɛlɩɛ, nɩkpaa ‑wa ’niɛ ‑yi, wa ‑kä ’nyinyloli nʋʋ, Lagɔ yuë gbʋ köbha, ‑maa Gbö ’la, ’mö ɔ ’naa ’kä ’klʋ yɩlɩ ɔ ’kʋä ‑zijle tu. ‑Maa ‑wa ‑yiɛ ‑lɛ a Gbö ’la, wa ‑kä ’nyinyloli nʋʋ, Gbö ’la mɩɩ ’kʋä wabhlɩ gbʋ köbha. ¹³Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa nɩkpaa ‑wa ‑pʋnɩɛ Lagɔ ’a Gböö ’yukwli mʋa ’nɩɛ Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ ’mö zlɔnɩ. ‑Maa sɛ yɩ gbää wa zʋä ‑sɩbhää, ’mö Lagɔ ’zʋaa ’mözlɔnɩwa ’wʋ. ¹⁴Nɩkpaa ‑waaa Zwiiföwa glɩnɩɩ, Lagɔ ’a Gböö Moyizɩ ’cɛlɩɛ, wa ’niɛ ‑yi, ‑maa ‑sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö, ki ‑mimii ’mö a dɔ’wʋ, wanyɩgäsɛ sɛ yɩ gbää, wa nɛmö ‑sɩbhä. Mɩɩ sɛɛ zɛmö nɩɩ, yɩ ‑wʋ ‑mä wa dila zɛmö. ¹⁵Sa’a ’wa nɛmönɛmösaa tulanɩɛ ’ylimö nɩɩ, Lagɔ ’a Gböö, yɩ cɛlɩ ‑mä wa dila zɛmö. ’Wa ’mlɩwʋnuëyii, zlɩ ‑mɛmɛɛ ’mö, ɔ köbhʋä gbʋ, zlɩ ‑mɛmɛɛ ’mö, ɔ sʋä gbʋ. ‑Mi ’la ’wuë, mɩɩ tulanɩɛ ’ylimö nɩɩ, Lagɔ ’a Gböö, yɩ cɛlɩ ‑mä wa dila zɛmö. ¹⁶Nɩkpaa a dila zɛmö a ‑lii ‑yɩ zizaa, ‑zlɩ Lagɔ ‑kä Zezwii Kliisɩ ’mö ghlɛnɩ ɔ ‑kʋä ‑zijli tuë yii, yɩ ’wuë gbëdanguu yɩ ’kää bhli. Lagɔ ’a ’Mänatɩtɩɩ n biaa dɛ’ɛɛ, ‑sɩbhä yɩ gbää.

Zwiiföwaa ‑nyɛ Lagɔ ’a Gböö ’sɔ a wɛlɩɩ

¹⁷‑Maa ‑nmö kää Zwiiföyi a ’nglɩ ‑gömö, ‑nmö ’tɛɛnɩɛ Moyizɩ ’a Gböö dlɩ, ‑nmö nʋä nɩɩ, Lagɔ ‑n ‑yi zaa n‑n tɛkpɔɔ, ¹⁸sɛɛ Lagɔ yɩbhää ‑n ‑yi ‑sɩbhä. ’Saa kää dɛsɛ ’n ’saa ’nɩɛ dɛsɛ ‑kä, ’mö Gböö sʋlʋnɩmöä. ¹⁹‑Nmö laa ‑nanyɩ ’kukwlekäwa a ’yukugänɩnyɔɔ, ‑wa ‑wʋä ‑mä ’yuylukwë ’mö a yɔlɔkpëë, ²⁰‑waaa ‑lu ‑yi ‑nyɛ yuë ’sɔ a ’cɩanyɔ, ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑n nɛ naa, ‑n ‑yi Gböö ’wuë ‑nyɛ yɩ zɛmösɛsaa ’sɔ. ²¹Miɛ abhlɩ, ‑maa ‑n ‑kʋä ‑sɩbhä ’cɩa dɔ’wʋ ‑wʋʋ, ‑na’bhë ‑n ’cɩamö ‑nanyɩ. ‑N ‑kä nɩkpa Lagɔwɛlɩɩ ’nyɛɛ, sɛ’ɛ ‑n nʋä nɩɩ, tɩ ’wi ghli. ‑Maa ‑na’bhë ‑n ghli ’wi. ²²‑N nɛ nɩɩ, nɩkpɛ nɩ tɩ ɔ ’li a ’nglɔ sɛ tɛlɩ, ‑maa ‑na’bhë, ‑n tɛlɩ ‑na’bhɩa a ’ngwlɩ sɛ. ’Fʋ a ‑lagwɩɩ a bʋbɔbʋbʋ, ‑n ’nuä ‑wa ’lɩlɩlɩ, ‑maa ‑bïdii wa bʋbɔniɛ ’möö, yɩ ’mö a ‑lii, ‑n ghli ’wi. ²³Gbʋmö ‑n ‑yi Moyizɩ ’a Gböö a za, tɛkpɔ ‑n tɛkpɔɔ. ‑Sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö, ‑maa ‑nn ’zwi ’klʋkpamö. Sa’a ‑sɩbhä ‑nn ’zʋä ‑lɛ Lagɔ. ²⁴A yɩɛ, sɛ’ɛ yɩ cɛlɩɛ a dɛ ‑mä Lagɔbɔgʋʋ ’mö nɩɩ: Abhʋa Zwiiföwaa a za, käböbhölɩ ’mö a ‑nʋa fälanɩɛ ’na nglɩɩ ’ylimö.2.24 Ezayii 52.5.

²⁵’Lɩlɩlɩ a dɔ’wʋ, ‑n ‑kä ’wʋ dɩ‑ɩ, ‑sɛɛ Lagɔ ’a Gböö gbää ‑n ‑kä ‑sɩbhä nɛmö ’tɩɩ, ‑na’a ’wʋdɩɩdɛ dɛsɛ ɛ kää. ‑Maa, sɛɛ Gböö gbää, n‑n ’nɩ ‑sɩbhä nɛmöö, ‑n yi ’wʋ dɩ‑ɩ ‑kë, nɩkpɛ a ‑mɔ ‑ɔɔɔ ’wʋ dɩ‑ɩ, mö ‑n ‑nyɛ ’wlʋnɩɛ. ²⁶Sɛ ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’la, nɩkpɛ a ‑mɔ ‑ɔɔɔ ’wʋ dɩ‑ɩ, sɛɛ Lagɔ ’a wɛlɩɩ gbää ɔ ‑kä ‑sɩbhä nɛmöö, Lagɔ yo ɔ ‑nɔ a ‑mɔ, ‑ɔ dɩ‑ɩ ’wʋ ’mö ’wʋ ’libhï. ²⁷Zaa, ‑waaa ’wʋ dɩ‑ɩ, ‑maa, sɛɛ Lagɔ ’a wɛlɩɩ gbää, ‑wa nɛmöä ‑sɩbhää, wa yi ’nglɩ ‑kä Lagɔ yeanyɩ gbʋ köbha. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa mʋa zʋä ’ɔ wɛlɩɩ ’klʋkpamö. A’bhï abhʋaa kää yɩ ’bɔgʋʋ ’wʋ, abhʋaa dɩ‑ɩɛ ’wʋʋ, a ’niɛ ’klʋkpamö zʋ. ²⁸Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, nɩkpɛ a ‑mɔɔ nʋä Zwiiföyi a ‑li cuu, mɔɔ ’nɩɛ ‑tiamö a Zwiiföyi glɩnɩ. ’Wʋdɩɩdɛ wa yɩlɩnɩɛ ’ylimö ’wʋʋ, mɛɛ ’nɩɛ ‑tiamö dɛsɛ ‑kä. ²⁹‑Maa ‑na’a dlɩpäsaa ‑sɩbhä ma‑a ’kää ’nglɩ ‑kä ‑n ’kä ‑tiamö Lagɔ a ‑nɔ glɩnɩ. ‑Na’a dlɩɩ a ’mözigbanɛ, mɛɛ kää dɛsɛ, mɛɛ glɩnɩɛ ‑tiamö a ’wʋdɩɩdɛ. ‑Tiamö a ’wʋdɩɩdɛ ’la, Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ a ’yize a libhoo. Ɛ’ɛ ‑bhö ’bɔgʋ ’mö a Gbö a libhoo. ‑Tiamö a Zwiiföyi ’la, nɩkpaa ’nɔɔ bhɩzɩ, ‑maa Lagɔ mɔɔ bhɩzoo.

Zwiiföwaa zi ’wʋ ‑li ‑mimii ’mö

¹Nn, sɛ’ɛ ‑n ’kää ‑kamä nɩɩ, zaa, nɩkpɛ ’kä Zwiiföyi glɩnɩ, dɛ yɩ kä bhäa’aa sɛ? ’Wʋdɩɩdɛ a’bhë, ’saa ɛ kä bhöa’aa ’ylimö? ²Miɛ abhlɩ, ‑maa yɩ kä dɛsɛ tenyii. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa, Zwiiföwaa, ’mö Lagɔ kälɩnɩɛ ’ɔ wɛlɩɩ kɛ ’klʋ tɛɛ. ³Wa gla’mö a ‑mumuë kɔ ‑gömö panɩ a za, wɛlɩɩ ɔ yɛɛ bhïla ’wëë, nza ɔ ’kɩ bhä nimï ‑sɛ ‑a? ⁴N’nn, ɔ ’naa ’kɩ nimï ‑sɛ ’lɩlɩlɩ. ‑Sɩbhä a dɔ’wʋ, nɩkpa yi sɛ yɩbhlɩmanɩ nɩɩ, wa ’wuë, yiowa wa glɩnɩɛ, ‑maa Lagɔ ɔbhlɩ, gbëaa a ’yize ɔ kää ngli. Nza yɩ cɛlɩɛ ‑mä Lagɔbɔgʋʋ ’mö nɩɩ: ‑Atʋ Lagɔ, nɩkpaa ’wuë, wa kä wa ’kä sɛ yɩbhlɩmanɩ nɩɩ, gbëaa a ’yize ‑n kää ngli, ’n nɩkpɛ ‑kamö ’kïbhë ’bɩwʋ kwää, ‑nmö ’kää zugwë ghlɩ.3.4 Soomö 51.6.

⁵‑A’a sɛɛ ‑aaa ’mö zlɔnɩɩ, ’n ‑sɩbhä ‑kä sɛɛ Lagɔ zlɔnɩɛ ’mö ’yli ’wälanɩɩ, sɛ ‑a ’kä bhä gbä? ’N Lagɔ ‑kanyɩ ’klɛ yɔwʋ ’pänɩɛ sɛɛ ‑aaa ’mö zlɔnɩ a za‑a, ɔ’ɔ bhä ’mö zlɔnɩ ‑a? ⁶‑Maa ’lɩlɩlɩ a dɔ’wʋ, Lagɔ ’mö ɔ zlɔnɩɛ ‑tiamö, ’n ɛ ’nɩ ‑bhö a ‑sɩbhää, sɛ ɔ ’kä a bhä ’bhlɩbhëa ’wuë a ‑zijlitunyɔ glɩnɩ ’nɩ? ⁷Nɩkpa ‑mumuë bhɛnɩ wa ’kä nɩɩ: ’Na sɛ n glɩnɩɛ yionyɔ, ‑sɩbhä ma‑a ‑kä ’nglɩ ‑kä ’n Lagɔ a gbëaa ‑kä ’yli ’wlʋnɩ ’n ‑sɩbhä a za ɔ ’nglɩ ‑kä ’ghlimanɩɩ, ’saa bhä ’n wa ‑kaa bhä ’nyinylolinʋnyɔ ’mö ’wʋ ’libhï ’nɩ? ⁸Sɛ’ɛ nɩkpa ‑mumuë ’kää ‑kamä nɩɩ, zaa, a‑a nɩ nʋa’a ’nyinyloli, nzɩɩ, ‑li a ‑li ’kä ‑mä yɩ ’mö ’yli ’wlʋnɩ. Nɩkpa ‑mumuë, wa ‑kä wa ’kä ’na nglɩɩ nyima, wa lɛ nɩɩ, na’bhë ’na Lagɔwɛlɩɩ n bhïlaa, sa’a yɩ sɛɛ zɛmö. ‑Maa nɩkpa ’la, Lagɔ yuë ’wa ’nyinylolii a ’pɛna ’nyɛ. Ɔ ‑kʋänyɩ ’nyɛɛ, wa’bhï mʋa ’yɩbhɩɛ ‑sɩbhä.

‑Ɔ ’kää ’mö zlɔnɩ Lagɔ a ’yila ’klʋʋ ɔ’ɔɔ ‑bhölɩ

⁹Zaa, sɛ’ɛ yɩ sɛ bhä zɛmö nɩɩ, ‑abhʋa Zwiiföwaa, ‑abhʋaa kä bhä dɛsɛ, a‑a zi bhä ‑muë’la ’wuë ’wʋ ‑a? N’nn, ɛ’ɛ ‑bhö sa’a ma ’lɩlɩlɩ. ’Mö n ’bhööä da’a ‑gömö ‑sɛsɛnɩɛ nɩɩ, nɩkpaa ’wuë, ‑wa yi Zwiiföwa glɩnɩ oo, ‑wa ’nɩ Zwiiföwa glɩnɩ oo, ‑a ’wuë, ’nyinylolii a ’mötɛɛnɔ zɛmö ‑mä ‑a ‑wʋä.

¹⁰Lagɔbɔgʋʋ ’mö, sɛ’ɛ yɩ cɛlɩɛ ‑mä nɩɩ:

‑Ɔ ’kää ’mö zlɔnɩ Lagɔ a ’yila ’klʋʋ, ɔ’ɔɔ ‑bhölɩ.

‑Bhlʋ a’bhë ’nɩɛ ‑bhölɩ.

¹¹‑Ɔ ’nɛɛ, ɔ’ɔɔ ‑bhölɩ

‑ɔ tɛlɩɛ sɛ ɔ ’kä Lagɔ yɩbhlɩnɩɩ, ɔ’ɔɔ ‑bhölɩ.

¹²’Bhlɩbhëa ’wuë mʋa panɩɛ Lagɔ ‑gömö,

wa ’wuë, ‑sɩbhä wa tʋʋ ’gämö.

Wa gla’mö, ’saa zlɔnɩɛ ’mö,

‑ɔ ’kʋ nʋʋ, ɔ’ɔɔ ‑mä ‑wʋ

‑bhlʋ a’bhë ’nɩɛ ‑mä ‑wʋ.3.10‑12 Soomö 14.1‑3.

¹³’Wa ngli a wɛlɩɩ, ’kulɩbhälibho a ’yize yɩ ’kää.

’Wa ngli a mɩɩ, nɩkpadulalibho a ’yize yɩ kää.3.13 Soomö 5.10.

’Wa ngli a wɛlɩɩ, yɩ ’kä ‑bhɩɛ tɩmɛ a glʋ.3.13 Soomö 140.4.

¹⁴‑Mä wa ngli, bhätlɩnɩwɛlɩ, wɛlɩzoku,

yɩ ’yize, mɩɩ suä ‑mä.3.14 Soomö 10.7.

¹⁵’Kulɩbhäzlɩ ‑kä ghlɛɛ, sɛ’ɛ ’wa kwii nʋä ‑kpakpakpa.

¹⁶Dɛ wa ‑kä ghlɛɛ, sɛ wa yɛlaa,

ngäzɩ a ’yize wa tɩɛ ‑lɛ ’n wa plɩɛ.

¹⁷Wa’a tɛlɩ ’tɩɩglɩglɛ a ’yio sɛ.3.15‑17 Ezayii 59.7‑8.

¹⁸Wa’aa Lagɔ a nganɔ ku ’mö ‑kä ’lɩlɩlɩ.3.18 Soomö 36.2.

¹⁹‑A ’wuë ‑a ‑yi sɛ nɩɩ, Gböö Moyizɩ ’cɛlɩɛ, ‑muë yɩ ’kämanɩɛ ‑gömöö, ’mö yɩ göä ’yi. ‑Maa ɛ’ɛ ‑bhö käbönɩkpɛ a ‑li. Zaa, ‑aa gla’mö, nɩkpɛ a ‑mɔɔ ’kää gbʋ ‑dɩ ‑ɔ ’kää nɩɩ, ɔ’ɔɔ ɔbhlɩ gbʋ ‑gömö ‑kä, ɔ’ɔɔ ‑bhölɩ. Zaa ’bhlɩbhëa ’wuë, wa kä gbʋ ‑gömö Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ. ²⁰Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa nɩkpɛ a ‑mɔɔ ’kää Lagɔ ’a Gböö ’klʋkpamö ’zʋ ‑këë, ɔ ’kä Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ ’mö zlɔmanɩɩ, ɔ’ɔɔ ‑bhölɩ ’lɩlɩlɩ. Zaa, Lagɔ ’a Gböö, nɩkpa yɩ dɩɛ ’yila ’n wa yɩbhlɩnɩɛ sɛ nɩɩ, ’nyinylolinʋwaa wa glɩnɩɛ.

Lagɔ mɔɔ zlɔmanɩɛ nɩkpɛ ’mö Zezwii Kliisɩ a ’nglɩ ’mö

²¹‑Maa ‑sɩkaa a dɔ’wʋ, Gböö a ’klʋkpamözʋzwɛɛ mɛɛ ’nɩɛ ’nglɩ ‑kä nɩkpɛ ’kä ’mö zlɔmanɩ Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ. ‑Maa sɛ ɔ zlɔmanɩnyɩɛ ’möö, ɔ’bhë ɔ ‑kanyɩ ‑sɩbhä sʋlʋnɩ ’wë. Sa’a yɩ cɛlɩ a‑a ’kɩ ‑mä Moyizɩ ’a Gböö ‑nyɛ Lagɔ ’a ’möbhilanɩwaa ’sɔ a ’bɔgwɩɩ ’mö. ²²Miɛ nɩɩ, nɩkpaa ‑wa ’tɛɛnɩɛ Zezwii Kliisɩ a ’yize dlɩɩ, ’mö Lagɔ ’libhïä ’mözlɔnɩwa ’mö ’wʋ. Wɛlɩ ’la, nɩkpa ’wuë a ‑liɛ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa Lagɔ a dɔ’wʋ nɩkpaa ’wuë ‑bhʋlʋ wa glɩnɩɛ. ²³Miɛ nɩɩ, nɩkpaa ’wuë, ’nyinyloli wa nʋä. Zaa, Lagɔ ’a ’ghïlinɔɔ, wa ’naa ’kʋa’a ’ylɩmö. ²⁴‑Maa wa ’wuë, Lagɔ mɔɔ pää wa ngäzɩdlɩ, ’n ɔ yuëë ’fʋ ’mözlɔnɩwa ’wʋ ’zʋa. Zezwii Kliisɩ ’mö ɔ ghlɛnɩɛ ’mö ’n ɔ yuëë ’nyinylolii a galɛ ’mö ‑sɛ. ^25-26Miɛ nɩɩ, Zezwii Kliisɩ ’mö Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ ɔ ’kä nɩkpaa ’wuë a bʋbɔnɩlu ’zʋ. ’Ɔ dluu ‑wʋ kwliɛ a za. ‑Ɔ ‑kɩɩ ‑sɩbhä dlɩ ’tɛɛnɩɩ, Lagɔ yi ’ɔ ’nyinylolii a gbʋʋ ’yi ’tatinɩ. Zezwii ’a kwie ’la ’mö, ‑mä yɩ ’wlʋnɩɛ ’yli nɩɩ, Lagɔ ‑kpöö ’wʋ ɔ ‑wʋä ’kwädlɩ. Bhla’mö a dɔ’wʋ, dlɩ ’mö ɔ ‑kpaanɩɛ ‑këë, ɔ’ɔɔ nɩkpa ’wa ’nyinylolii a ’pɛna ’nyɛ. Lagɔ, ’mö ɔ zlɔnɩɛ zaa, ‑sɩkaa a dɔ’wʋ, nɩkpaa ’wuë ‑wa ’tɛɛnɩɛ Zezwii dlɩɩ, ɔ yɩbhä ɔ ’kʋä ’mözlɔnɩwa ’wʋ ’zʋa.

²⁷Zaa, yɩ ‑kä sa’a ’mö ‑wʋʋ, ’kïbhë a ‑maa ’kää ’nglɩ ‑kä nɩkpɛ ’kä ɔnyɩ ’wʋ ’pä Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋʋ, dɛ a ‑wʋ bhä ’nɩ? A’aa ‑bhölɩ ’lɩlɩlɩ. N ‑kä sa’a gbää, ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa wɛlɩɩ ‑yɩ nʋä nɩɩ nɩkpɛ ‑kä ɔ ’kä ’pʋʋ, ɔ nɩ ’zʋ Lagɔ ’a Gböö ’klʋkpamö, ’mö n ’nɩɛ ‑gänɩ. ‑Maa ‑yɩ nʋä nɩɩ, ‑ɔ ‑kä ɔ ’kä ’pʋʋ, ɔ nɩ ’tɛɛnɩ Zezwii dlɩ cuu, ’mö n ‑gänɩɛ, nza n gbää ‑sɩbhä. ²⁸Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ: ‑A ’wuë, wɛlɩɩ ‑a ’kää ‑gänɩ, miɛ nɩɩ: Nɩkpɛ, ’ɔ sɛ ɔ zʋä Lagɔ ’a Gböö ’klʋkpamöö, mɩɩ ’naa ’kä ’nglɩ ‑kä ’lɩlɩlɩ ɔ ’kä ’mö zlɔmanɩ. ‑Maa ɔ ‑kä Zezwii dlɩ ’tɛɛnɩ cuu, yɩ ’yize, mɩɩ ’kää ’nglɩ ‑kä, ɔ ’kä ’mö zlɔmanɩ. ²⁹Zaa, Lagɔ, Zwiiföwaa a ’yize a Lagɔ ɔ glɩnɩ bhä ‑a? ‑Waaa Zwiiföwa glɩnɩɩ, ɔ’ɔɔ bhä wa Lagɔ glɩnɩmö ‑a? Ɔ glɩnɩmö ‑waaa Zwiiföwa glɩnɩ a Lagɔ. ³⁰Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa Lagɔ, ɔ ‑bhli ‑bhʋlʋ ‑kpöö. ‑Sɩbhä a za, Zwiiföwaa muë, ‑waaa Zwiiföwa glɩnɩ muë, wa ’wuë a dɔ’wʋ, ‑ɔ ‑kä Zezwii dlɩ ’tɛɛnɩ cuu, mɔɔ zlɔnɩɛ ’mö Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ. ³¹N ‑kä sa’a Zezwii a dlɩtɛɛnɩtɛnɛ a wɛlɩɩ bhïlaa, sɛ’ɛ yɩ sɛ bhä zɛmö nɩɩ, Lagɔ ’a Gböö, yɩ’ɩa’a dɛsɛ ‑kä zaa, ‑a kä ‑a ’kɩ sɛ ‑sɛ, ‑sɩbhä yɩ sɛ bhä zɛmö ‑a? N’nn, ɛ’ɛ ‑bhö sa’a ma. Lagɔ ’a Gböö, n ’niɛ sɛ ‑sɛ, ‑maa sɛ yɩ sɛɛ ‑tiamö zɛmöö, ‑sɩbhä n tulanɩɛ ’ylimö.

Sɛ’ɛ Lagɔbɔgʋʋ gbää ‑aa dɩba ’kɔdɔɔ Ablaamö a dɛ

¹Sɛ ‑a ’kä bhä ‑aa dɩba ’kɔdɔ Ablaamö a dɛ gbä? ’Saa ’ɔ nʋnʋlii ’nyɔ a bhä? ²’Ɔ nʋnʋlii a za Lagɔ ‑kä a nɩɩ ’mö ɔ zlɔnɩɛ nʋʋ, ɔ bhɛnɩ a ɔ ’kä tɛkpɔ, ‑maa ɛ’ɛ ‑bhö a ‑lɛ Lagɔ a ’yila ’klʋ ma. ³Nyɩasɛ n’n‑ä ‑sɩbhä gbä, ‑maa Lagɔbɔgʋʋ ’mö, sɛ’ɛ yɩ cɛlɩɛ ‑mä ɔ dɛ nɩɩ: Ablaamö, Lagɔ ’a bhïlawɛlɩɩ, dlɩ ɔ ’tɛɛniiɛ, mɩɩ kää ’nglɩ ’n Lagɔ yoo ’mözlɔnɩnyɔ ’mö ’wʋ ’libhï.4.3 Zenɛɛzɩ 15.6.⁴‑A’bhï ‑a ‑yi sɛ nɩɩ, nɩkpɛ ‑kä libho nʋʋ, ’pɛnɩ wa ’pɛnɔɔ. ‑Lɛ a ’pɛna ’la, ɛ’ɛ ‑bhö ’fʋ a ’nyɛnyɛlu, ‑maa ’ɔ libhoo ɔ nʋä a za, wa kä wa ’kɔ ’pɛnɩ klɩpaa. ⁵‑Maa ’n nɩkpɛ ’nɩ ‑lu a ‑lu ‑bhlʋ a bhë nʋ ‑kë, Lagɔ ‑ɔ zlɔmanɩɛ ’nyinylolinʋnyɔ ’mö, ɔ ‑kɔɔ dlɩ a ’yize ’tɛɛnɩ, ’ɔ sɛ ɔ ’tɛɛnɔɔɔ da’a dlɩ a za, Lagɔ, ’mözlɔnɩnyɔ ’mö ɔ libhoo ’wʋ. ⁶Nɩkpɛ a ‑mɔ ’nɩɛ ‑lu a ‑lu ‑bhlʋ a’bhë nʋ, ’n Lagɔ libhoo ’mözlɔnɩnyɔ ’mö ’wʋʋ, ɔ dɛ, sɛ’ɛ Daviidɩ gbä a‑a nɩɩ:

⁷Nɩkpaa ‑wanyɩɩ ’zoku a gbʋ Lagɔ ’tatinɩɛ ’yi,

’n ‑wanyɩ ’nyinylolii ɔ ’titliɛ ’wʋʋ, ’wa ‑jɔlʋ!

⁸Nɩkpɛɛ ‑ɔnyɩɩ nyinylolii Lagɔ ’nɩ yɩlɩɛ ’klʋ ’lɩlɩlɩɩ, ’ɔ ‑jɔlʋ!4.7‑8 Soomö 32.1‑2.

⁹‑Jɔlʋ ’la a wɛlɩɩ, Zwiiföwaa, wa ’yize a ‑li bhä ‑a, ‑maa ‑waaa Zwiiföwa glɩnɩɩ, wa ‑li yɩ’ɩɛ bhä glɩnɩmö ‑a? Sɛ’ɛ n gbä’ɛ ‑sɩkaa nɩɩ, Ablaamö, Lagɔ ’a bhïlawɛlɩɩ dlɩ ɔ ’tɛɛniiɛ, mɩɩ kää ’nglɩ ’n Lagɔ yoo ’mözlɔnɩnyɔ ’mö ’wʋ ’libhï. ¹⁰‑Maa ’tɛnyɩ ‑mɛ ’mö Lagɔ ’libho bhä ’mözlɔnɩnyɔ ’mö ’wʋ ’nɩ? Ɔ yɛ ’wʋ ’doo ’wë ma bhä ’nɩɩ, ‑maa ɔ’ɔɔ ‑bhlɛ ’wʋ ’doo ’wë ma bhä ‑a? Ɔ’ɔɔ ‑bhlɛ ’wʋ ’doo a’bhë ’lɩlɩlɩ ’n Lagɔ yiɛ nɩɩ, ’mö ɔ zlɔnɩɛ nʋ. ¹¹Lagɔ nʋä sa’aa, ‑lɛ yɛ ’mö gwälɛ ’wë ’n Ablaamö yia’aa bhäla ’wʋ ’doo. ’Wʋdɩɩdɛ ’la, yɩbhlɩnɩdɛ a ‑mämaa a‑a. Sɛ’ɛ ɛ sɛ a‑a zɛmö nɩɩ, Ablaamö, ’ɔ sɛ ɔ ’tɛɛnɩɛ Lagɔ dlɩ a za, ’mö ɔ zlɔnɩɛ Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ. ‑Sɩbhä a za, nɩkpaa ‑waaa ’wʋ dɩ‑ɩ, ‑wa ’tɛɛnɩɛ Lagɔ dlɩɩ, wa ’wuë, Ablaamö mɔɔ glɩnɩɛ wa dɩba. Zaa, sɛɛ Ablaamö zlɔmanɩɛ ’mö Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋʋ, ‑sɩbhä wa zlɔmanɩmöä ’mö. ¹²‑Wa dɩ‑ɩɛ ’wʋʋ wabhlɩ, Ablaamö, wa dɩba ɔ glɩnɩmöä. Miɛ abhlɩ, ‑maa ‑tiamö a dɔ’wʋ, ɛ’ɛ ‑bhö Zwiiföwaa a ’yize muë. ‑Maa ‑aa gla’mö a ‑nʋa ‑waaa ’wa ’wʋdɩɩdɛ dlɩ ’tɛɛnɩ, ‑wa ‑gänɩɛ ‑aa dɩba Ablaamö ’a gbäpöö, miɛ nɩɩ, ’ɔ sɛ ɔ’ɔ a‑a ’wʋ dɩ‑ɩ a’bhë ‑kë ’n ɔ ’tɛɛnɩ a‑a Lagɔ dlɩɩ, ‑wa ’tɛɛnɩmɔɔ ‑sɩbhä dlɩɩ, wa ’yize, mʋa glɩnɩɛ ‑tiamö Ablaamö a ’yuë.

Lagɔ ‑kä nɩkpɛ wɛlɩ ’yukwli ’mö zʋʋ ’yli yɩ ’wlʋnɩɛ klɩpaa

¹³Lagɔ, sɛ’ɛ ɔ ’nyɛ a‑a Ablaamö ’dɩ nɩɩ, ɔ’bhë ɔ yi gbä, Ablaamö a ’yuë a ’yuë, wa yi ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö dʋdʋkpätaa ’wuë ‑kälɩ. Wɛlɩ ’la, sɛɛ Ablaamö ’zʋä Moyizɩ ’a Gböö ’klʋkpamö a za, nza ɔ ’nɔnyɩɛ ’nyɛ, ‑maa ’ɔ sɛ ɔ ’tɛɛnɩɛ Lagɔ dlɩ ’n ɔ yiɛ ‑sɩbhä a za ’mö zlɔmanɩ a za, nza ɔ ’nyɔnyɩɛ. ¹⁴Wɛlɩɩ Lagɔ ’zʋa a‑a Ablaamö ’yukwli ’möö, ɛ ‑kä a ‑wa zʋä ’ɔ gböö ’klʋkpamö a ’yize a ‑lii, Lagɔ a dlɩtɛɛnɩtɛnɛ ’naa ’kä a dɛsɛ ‑kä, wɛlɩ ’la ’naa kä a ‑lu ’yli ’mö ‑kä.

¹⁵’Lɩlɩlɩ a dɔ’wʋ ’n Lagɔ ’a Gböö ’nɩ a ‑bhölɩ, yɩ ’klʋkpamösɛsʋ ’naa ’kä a ‑bhölɩ. Zaa, Lagɔ ’a Gböö, Lagɔ ’a klɛɛ a ’yize ’mö yɩ jlinɩnyɩɛ ’wʋ.

¹⁶Nza n gbää nɩɩ, ’saa Lagɔ gbä a‑a ɔ ’kä Ablaamö a ’yuë a ’yuë ’nyɛɛ, nɩkpaa ’wuë ‑wa ’tɛɛnɩɛ Lagɔ dlɩ cuu, wa ‑luä. ’Fʋ a ’nyɛnyɛlu wʋ glɩnɩɛ. ‑Lɛ a dɔ’wʋ Ablaamö a ’yuë a ’yuë ’wuë ’saa Lagɔ gbää ɔ ’kʋä ’nyɛɛ, wa yu ‑tiamö ghlɩ. ’Ɔ yuëa ‑wa ‑gänɩɛ Lagɔ ’a Gböö a ’yioo, ɛ’ɛ ‑bhö wa ’yize muë, ‑maa ‑muë’la ’wuë ‑wa ’tɛɛnɩ Ablaamö a sɛ Lagɔ dlɩ cuu, wa yu ghlɩmö. Nza n gbä a‑a nɩɩ, ‑abhʋaa ’tɛɛnɩɛ Lagɔ dlɩɩ, ‑aa dɩba Ablaamö glɩnɩɛ. ¹⁷Sɛ’ɛ yɩ cɛlɩɛ ɔ dɛ ‑mä Lagɔbɔgʋʋ ’mö nɩɩ, Lagɔ lɛ naa: Ngäya a ‑bɛ a dɩba n ’zʋamöä ’wʋ.4.17 Zenɛɛzɩ 17.5. ‑A ’wuë, Ablaamö a yuë ‑a glɩnɩɛ ‑mä Lagɔ ɔ ’tɛɛnɩɛ dlɩ a ’yila ’klʋ. Lagɔ, mɔɔ gälaa ’kuduwaa, mɔɔ sʋä gluu, ’saa ’nɩɛ ’kɔ ’wʋ ‑wʋʋ, mɔɔ lɛmuä ’kɔ ’wʋ. ¹⁸Wɛlɩɩ Lagɔ ’nyɛɛ Ablaamö, ’mö ɔ ’kää dlɩ ’wʋ a za, dɛɛ nɩkpɛ a dlɩ ’naa ’kä’ɛ ’wʋ ’tɛɛnɩɩ, ‑lɛ ’ɔ dlɩɩ ’tɛɛnɩɛ ’wʋ, ‑sɩbhä a za ’n ɔ yiɛ ngäya ’kɔkɔmlɛ a dɩba ’zʋ. ‑Sɩbhä Lagɔ ’nyɔ a‑a ’dɩ, nɩɩ: Sa’a ‑sɩbhä ‑na ’yuë a ’yuë ’kää ’wʋ ‑di. 4.18 Zenɛɛzɩ 15.5.¹⁹‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’mö, Ablaamö kä a ’ylʋbö a gwlɩ ngbï a sɛ, ɔ yɛ gɔ ’wë, ɔ ’lɛnglɛ Salaa, ɔ yɛ’ɛ gɔ, zaa, ɔ’ɔa’a ’yughlɩsɛ ‑wʋ. ‑Maa ‑sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö, Ablaamö ’a dlɩ’wʋkänɔɔ ’nɩɛ nimï yinɩ. ^20-21Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, Ablaamö, ɔ ‑yi a sɛ nɩɩ, Lagɔ ‑kä bhïlaa, ’ɔ ’saa ɔ bhïlaa da’aa, ɔ bhɛnɩ ɔ ’kɩ ’yli ’wälanɩ klɩpaa. Zaa, Lagɔ ’nyɔɔ wɛlɩ ’la, ɔ’ɔɔ gʋgɔ ’lɩlɩlɩ, ‑maa dlɩ ɔ ’tɛɛniiɛ, mɩɩ pälɔɔɔ tenyii swɩ yɔwʋ ’n ɔ yiɛ Lagɔ a ’nglɩ ’ghlimanɩ. ²²Zaa, Ablaamö ’ɔ sɛ ɔ ’tɛɛnɩɛ Lagɔ dlɩ a za, nza Lagɔ ’libhoo ’mözlɔnɩnyɔ ’mö ’wʋ.4.22 Zenɛɛzɩ 15.6.²³Wɛlɩ ’la, Ablaamö a ’yize a za yɩ’ɩɛ ‑mä Lagɔbɔgʋʋ ’mö cɛlɩ nɩɩ, Lagɔ kɔ ’mözlɔnɩnyɔ ’mö ’wʋ ’libhï. ²⁴‑Maa ‑abhʋa ’lɛ, ‑abhʋa ’tɛɛnɩɛ Lagɔ ‑ɔ gälaa ‑Alowli Zezwii ’n ɔ yoo glu ‑sɛ dlɩɩ, ‑aa za yɩ cɛlɩmöä ‑mä. ²⁵Zezwii, ’mö Lagɔ ’wlʋä ‑aa ’nyinyloli a za ’mö ’n ɔ yiɛ ’ku. ’Mö ɔ gälaa ’n ɔ yoo glu ‑sɛ, nzɩɩ ɔ ‑kanyɩ ’mözlɔnɩwa ’wʋ ’zʋa.

Zezwii Kliisɩ a za ‑a ‑nyɛ Lagɔ ’sɔ ‑a yɛ wamanɩ

¹‑Sɩbhä a za n gbää nɩɩ, Lagɔ, sɛ ‑a ’tɛɛnɔɔ dlɩ a za, ɔ ‑kanyɩ ’mözlɔnɩwa ’wʋ ’zʋa ’wë. ‑Alowli Zezwii Kliisɩ a za, ‑a ‑nyɔɔ ’sɔ, ‑a yɛ wamanɩ. ²Kliisɩ mɔɔ kää ’nglɩ ’n Lagɔ yiɛ ‑a’a dlɩ’wʋkänɔɔ a za ‑aa ngäzɩdlɩ ’pä, ’n ‑aa dilaa ‑nyɔlʋä ‑mä ngäzɩdlɩ ’la ’mö. ‑Yɩ kää ’nglɩ ’n ’mäna lɩbhanyɩɛ miɛ nɩɩ, ‑aa dilaa ’tɛɛ ’wʋ nɩɩ, ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö, ‑a yi Lagɔ ’a ’ghïlinɔɔ ’ylɩmö. ³‑A yi ’zwɩ ’kädɛ a’bhë zi ‑kë, ’mäna lɩbhanyɩ ’yize. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa zwɩ ’la mɛɛ ’kää ’nglɩ ‑kä, ‑aa dila ’kä nyɔnʋ ‑mä dlɩ’wʋkänɔɔ ’mö. ⁴‑Mä dlɩ a nyɔlanylʋ ’mö, ‑mä Lagɔ a dlɩ’wʋkänɔ ’yɩnoo ’ylɩmö. Sɛ ‑a kää Lagɔ dlɩ ’wʋ ‑kä ’ylɩmö yoo, dlɩ’wʋtɛɛnɔ ‑a ghlɩɛ. ⁵Dlɩ’wʋtɛɛnɔɔ ’nɩ nʋ ‑zɩ nɩkpɛ ylʋ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ’Wugɔmʋʋ ’Wlɩlɩ Lagɔ zʋʋnyɩɛ ‑gömöö, mɔɔ zʋä ‑mä ‑aa dilaa zɛmö Lagɔ ’a ‑wawʋʋ.

⁶Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, dɛ ‑aaa ’zʋsɛ ‑kä, Lagɔ, ’n ’ɔ ’tɛnyɩ a ‑tɛnyɩɩ yiɛ ghlɛ, ’n Kliisɩ yiɛ ‑abhʋa ’nyinyolinʋwaa a ’wlumö ’ku. ⁷’Lɩlɩlɩ a dɔ’wʋ, nɩkpɛ yi ’mö zlɔnɩ ‑kë, wa ’kä ’wʋ nglu wa ’kä ɔ ’wlumö ’ku a dɔ’wʋ, ’mö yɩ ’tɛɛ. ‑Kamä, nɩkpɛ a ‑mɔɔ nʋä ‑li a ‑li a ’wlumö, nɩkpɛ ‑mɔmɔɔ bhɛnɩ ɔ ’kä ‑mä dlɩ ’zʋ ɔ ’kä ’ku. ⁸‑Maa Kliisɩ ɔbhlɩ, ‑mä ‑a’a ’nyinylolii ’mö, ‑a ‑wʋ a ‑bhlɛ ‑mä, ’n ɔ yiɛ ‑aa ’wlumö ’ku. Sɛɛ Lagɔ ‑wanyɩɛ tenyii, sa’a ‑sɩbhä ɔ tulanɩnyɩɛ ‑sɩbhä ’ylimö. ⁹Zezwii Kliisɩ, ’ɔ sɛ ɔ ’kuä da’a ’n ’ɔ dluu yiɛ ‑aa ’wlumö kwlii, ‑sɩbhä ma‑a kää ’nglɩ a‑a yiɛ ’mö zlɔmanɩ Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ. ‑Sɩbhä a za, ‑a ‑yi sɛ nɩɩ, sɛ yɩ ’nɩa’a ’mö ‑wʋ ‑kë, Lagɔ ’a ‑zijle ’kädaa, Zezwii a za, ‑a yea ngli ’pʋ. ¹⁰Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, dɛ ‑a glɩnɩ a‑a ‑bhlɛ Lagɔ a ‑gblɩwaa, Lagɔ ’a Yuu ‑bhlʋ ‑kpɔ, ’ɔ ’kwiea a ’nglɩ ’mö, ‑a ‑nyɛ Lagɔ ’sɔ a‑a yiɛ wamanɩ. ‑Maa Zezwii Kliisɩ ’a sɛ ɔ ’kuä da’a ‑aa ’wlumöö, ‑sɩbhä ‑kä zɩ’ɛ ’nglɩ ‑kä, a‑a ‑nyɛ Lagɔ ‑kä ‑wanɩɩ, sɛɛ Lagɔ ‑sɔɔɔ glu ’n ɔ ‑bhölɩa’aa ’kwädlɩnɩɩ, ‑sɩbhä yi’ɛ ’nglɩ ‑kä ‑a yi ’pʋ. ¹¹‑Abhʋaa ‑nyɛ Lagɔ wamanɩɛ sa’a ‑Alowli Zezwii Kliisɩ a za‑a, Zezwii mɔɔ kä’ɛɛ ’nglɩ n ‑a tɛkpɔnɩɛ Lagɔ ’mö, wamanɔ ’la a za.

Adaa ‑nyɛ Kliisɩ ’sɔ a wɛlɩɩ

¹²Nɩkpɛ ‑bhlʋ ‑kpöö, Adaa, mɔɔ ‑lɛmöä mä’ä ’pɩwʋ ’nyinylolinʋnwɛ. ’Nyinylolinʋnwɛ ’la, mɛɛ ‑lɛmö’ɛɛ ɛbhlɩ ’kwie. Ɛ za nɩkpaa ’wuë kuä. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa wa ’wuë ’nyinyloli wa nʋä. ¹³’Tɛnyɩ ’mö Lagɔ ’nɩ a ‑bhlɛ ’ɔ Gböö Moyizɩ yowʋ ’nyɛɛ, ’nyinyloli a gbʋ ’nɩ a nɩkpa ‑gömö ‑wʋ. ¹⁴‑Maa ‑sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö, tɛɛnɩ Adaa ’a ’tɛnyɩɩ ’wʋ ‑këë ‑n ’kä Moyizɩ ’a ’tɛnyɩɩ ’wʋ ghlɛ, kwiea ma‑a ’kämanɩ a‑a nɩkpa ‑gömö. Nɩkpa a ‑muë ’nɩ a‑a Adaa a’bhë a saa ’klʋkpamö ‑sɛmö, ’kwie ’kämanɩmuë a ‑gömö. Adaa, Zezwii ‑ɔ ’kä a‑a yii, ɔ ‑dɩdlana ɔ glɩnɩɛ.

¹⁵Adaa ’a ’nyinylolii, yɩ ‑nyɛ Lagɔ ’a ’fʋ a ’nyɛnyɛluu ’sɔ, yɩ’ɩɛ ‑bhëgabhëganɩ. ‑Tiamö, nɩkpɛ ‑bhlʋ ‑kpɔ Adaa, ’ɔ ’klʋkpamösɛsʋʋ mʋʋ ‑lɛmöä nɩkpa ’wuë ’kwie ’wʋ. ‑Maa nɩkpɛ ‑bhlʋ ‑kpɔ Zezwii Kliisɩ, sɛɛ Lagɔ pää ɔ za nɩkpa ’wuë a ngäzɩ dlɩɩ, ‑sɩbhä ’nɩɛ yɛkanɩyi ‑kä. ¹⁶Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, Adaa, ’ɔ ‑lizokuu ɔ nʋä, ɔ ’yize ’mö yɩ ’nɩɛ gbʋ ghïla. ‑Maa mɩɩ kää ’nglɩ ’n ’nyinylolii yiɛ mä’ä ’pɩwʋ zumanɩ tenyii, ’n nɩkpaa ’wuë käa’aa yɩ za gbʋ ‑gömö Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ. ‑Maa Zezwii Kliisɩ, ɔ ’yize a za, Lagɔ yi ’wa ’nyinylolii ’kɔkɔmlɛ ’la a gbʋʋ ’yi ’tatinɩ ɔ yuëë ’mözlɔnɩwa ’mö ’wʋ ’libhï. ¹⁷Nɩkpɛ ‑bhlʋ a ’nyinylolii a za ’kwie ‑wʋä nɩkpa ’wuë ‑gömö. Mɛ ’kä zi’e nɩkpaa ’kɔkɔmlɛ ‑wanyɩɩ dɛ Lagɔ ’pää ngäzɩdlɩ tenyii, ’n ɔ yuëë ’mözlɔnɩwa ’wʋ ’zʋa ‑mä Zezwii Kliisɩ ‑bhlʋ ‑kpɔ ’möö, mʋa ’naa ’kä bhä ’pɩwʋ mää ’na ’kää ’yli bhɩɛ ghlɩ ‑a?

¹⁸Zaa, ‑sɩbhä ‑a ’yɩɛ da’a ’ylɩmö nɩɩ, nɩkpɛ ‑bhlʋ, ’ɔ ’nyinylolii, mɩɩ ‑kää ’nglɩ ’n Lagɔ yiɛ nɩkpa ’wuë gbʋ köbha. Sɛ ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’la, ’saa zlɔnɩɛ ’mö Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋʋ, nɩkpɛ ‑bhlʋ, Zezwii Kliisɩ, ‑ɔ nwiɛ a za, Lagɔ libhïä nɩkpa ’wuë ’mözlɔnɩwa ’mö ’wʋ ’n wa ghlɩɛ ‑tiamö a ‑bhölɩbhölɛ. ¹⁹Nɩkpɛ ‑bhlʋ ‑kpöö, ’ɔ ’klʋkpamösɛsʋʋ, mʋʋ kää ’nglɩ ’n nɩkpa ’wuë zʋä ’nyinylolinʋwa. Sɛ ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’la, ‑sɩbhä nɩkpɛ ‑bhlʋ a ’klʋkpamözʋzwɛ, ɛ kä’ɛ ’nglɩ ’n nɩkpa ’wuë zlɔmanɩɛ ’mö Lagɔ a ’yila ’klʋ. ²⁰Miɛ da’a, ‑maa Lagɔ, ’ɔ Gböö yiɛ, sɛɛ ’nyinylolii ‑zuä tenyii ’n ‑sɩbhä yiɛ ’ylɩmö ’yoo. ‑Maa dɛɛ ’nyinylolii zumanɩɛ tenyii ’n yɩ yiɛ ’nyli ’mluu, Lagɔ ’a ngäzɩdlɩpäpʋʋ, ‑lɛ wʋ zumanɩɛ tenyii tenyii ’n wʋ yiɛ ’wlu ’plɩ. ²¹Zaa, sɛɛ ’nyinylolii a ’mötɛɛnɔɔ ’kämanɩ a‑a ’pɩwʋ ‑gömöö, ’n wʋ yi a‑a kwiea ‑lɛmöö, ‑sɩbhä Lagɔ ’a ngäzɩdlɩpäpʋʋ ’kämanɩɛ ’pɩwʋ ‑gömö ’n wʋ ’zʋanyɩɛ nɩkpa a ‑muë zlɔnɩ ’mö ’wʋ, nzɩɩ ’pɩwʋ mää ’naa ’kää ’yli bhɩɛ, ‑a ’kä ‑mä ghlɩ. ‑Li ’la ’wuë, ‑Alowli Zezwii Kliisɩ a bɔɔmö a za Lagɔ nyɩanyiɛ.

Lagɔ ’a ngäzɩdlɩkäkʋʋ nɩkpaa wʋ sɛɛ ’nyinyloli ’mö

¹Yɩ ’wuë a dɔ’wʋ, sɛ’ɛ yɩ sɛ bhä zɛmö nɩɩ, a‑a nɩ nʋa’a ’nyinyloli ’yize, nzɩɩ Lagɔ ’a ngäzɩdlɩkäkʋʋ ’käa tenyii zumanɩ ‑a? ²N’nn, ɛ’ɛ ‑bhö sa’a ma ’lɩlɩlɩ. ‑Maa ’nyinylolii a nʋnʋ dɔ’wʋ ‑a ’kä ‑bhɩɛ ‑gäzɩ, zaa ‑aaa’a ‑kä ‑a ’kä yɩ libho ‑kä. ^3-4A ‑yi sɛ nɩɩ, ‑a ’wuë, sɛ wa wɔlʋnyɩɛ ’wlu a‑a yiɛ Zezwii Kliisɩ a ‑nʋä ’zʋ, ‑a ’kɔ ’kwädlɩ ’wʋ ‑glɛɛ, sɛ’ɛ ‑sɩbhä sɛɛ zɛmö nɩɩ, ‑zlɩ Zezwii ’kunɩɛ ‑lɛ su ’klʋ ’n wa yoo zizaa, ‑a’a bhla’mö a ‑wʋwʋsɛzokwëa, ma‑a ’kumöä ’gämö ’n a yiɛ ’zizoomö. ‑Maa Kliisɩ a dɩba Lagɔ, ’ɔ ’ghïlinɔ ’kɔdʋʋ ’mö, sɛ ɔ gälɔɔ ’n ɔ yoo glu ‑sɛɛ, sɛ ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’la ‑sɩbhä ɔ nyɩanyɩɛ zɩkpalele ‑a ’kä nɩkpalili a sɛ nɛmö.

⁵Zaa, ‑a ‑nyɔɔ ’sɔ, a‑a ‑kä ’gämö ’kunɩɩ, ‑a ‑nyɔɔ ’sɔ, ‑a yi’ɛ ’gämö glu ’wlʋnɩ. ⁶Nza n gbää nɩɩ, dɛɛ ‑aaa a ‑bhlɛ Zezwii ’wʋ ‑glɛɛ, ‑lɛ a ’saa ‑a glɩnɩ a‑a ’wuë, ‑zlɩ Zezwii ’kunɩɛ ‑lɛ su ’klʋʋ, ɔ ‑nyɩɩ ’sɔ, ’n wa yiɛ ’gämö ’kunɩ, ‑lɛ a dɔ’wʋ, ‑a’a ‑wʋwʋsɛzokwëa ’wuë ma‑a bhɩɛɛ da’a ’yli, nzɩɩ ‑a tɩa’a ’nyinyloli a göwa glɩnɩ. ⁷‑Ɔ yɛɛ ’kuu, ’nyinyloli ’nɔa’a ‑gömö ’kämanɩ. ⁸Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, ‑a ‑nyɛ Kliisɩ ’sɔ, a‑a ‑yiɛ ’gämö ’kunɩ zaa, ‑a kɩ dlɩ ’wʋ nɩɩ, ‑a ‑nyɔɔ ’sɔ, ‑a yi ’gämö ‑bhölɩnɩ. ⁹‑A ’wuë, ‑a ‑yi sɛ nɩɩ, Zezwii, ɔ ’kuä, Lagɔ ‑sɔɔ glu ’wëë, ɔ ’naa ’käa’a ’wʋ ’sɔ ’kwädlɩkwädlɩnɩ ’kunɩ, ’kwie ’nɔa’a ‑gömö bhɛnɩ ’lɩlɩlɩ. ¹⁰Zezwii Kliisɩ ’kuä da’aa, ’nyinyloli a za ɔ ’kuä. ‑Sɩkaa a dɔ’wʋ, Lagɔ a ’yize a za ɔ ‑bhölɩa’aa cuu. ¹¹Zaa, a nɩ kɩ dlɩ ’wʋ nɩɩ, ’a sɛ a ‑glɛɛ Zezwii Kliisɩ ’wʋ a za, ’nyinylolii a nʋnʋ dɔ’wʋ, ‑gäzɩ a sɛ a ‑wʋä, Lagɔ a ’yize a za a ‑bhölɩa’aa.

¹²’A kpökpaa, ’ylibhɩɛla a glɩnɩɛ zaa, a nɩ tɩ ’wʋ nglu, ’nyinyloli nɩ ta ‑gömö ’kämanɩ, ‑li a ’tʋzokwëa ’a kpökpaa yɩbhää, a nɩ ti nʋ. ¹³’A nɩ tɩ ’a kpökpaa yɔwʋ a nɩma ’wʋ ’libhï, a nɩ ti ‑li a kii ’wuë ‑yɩɩɛ ’mö zlɔnɩ ’mö nʋnɩ. ‑Maa a ’nyɛ anyɩ Lagɔ yowʋ, abhʋa ’ku a‑a ’wë, abhʋa ‑bhölɩ a‑a ‑sɩkaa, a ’nyɛ ’a kpökpaa yɔwʋ a nɩmaa Lagɔ yowʋ, ɔ ’kɩ ’wʋ ’libhï nzɩɩ a ’kä ‑lii ‑yɩ zlɔnɩɛ ’mö nʋ. ¹⁴Nza n nʋä nɩɩ, ’nyinyloli ’nɩa’a bhɛnɩ yɩ ’kanyɩ ‑gömö ’kämanɩ, ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa gböö mɩɩ ’nanyɩa’a ‑sɩkaa ‑su, ‑maa Lagɔ ’a ngäzɩdlɩkäkʋʋ mʋʋ ‑soanyɩɛ.

‑Aaa’a ‑sɩkaa ’nyinyloli a göwa glɩnɩ

¹⁵Zaa, n ‑kä sa’a nʋʋ, sɛ’ɛ yɩ sɛ bhä zɛmö nɩɩ, Lagɔ ’a Gböö mɩɩ ‑nɩnyɩa’a ‑su, ‑maa ’ɔ ngäzɩdlɩkäkʋʋ mʋʋ ‑sunyɩɛ zaa, ‑a nɩ nʋa’a ’nyinyloli ’yize, sa’a yɩ sɛ bhä zɛmö ‑a? N’nn, ɛ’ɛ ‑bhö sa’a ma ’lɩlɩlɩ. ¹⁶A’bhï a ‑yi sɛ nɩɩ, ‑n ‑kä nɩkpɛ a gïyi glɩnɩɩ, ‑lɛ a nɩkpɛ ’la, ‑n kä ‑n ’kɔ ’klʋkpamö zʋ klɩpaa. Zaa, ’nyinylolinʋnwɛɛ ‑nyɛ Lagɔ a ’klʋkpamözʋzwɛɛ ’sɔ, yɩ gla’mö, ‑n kä ‑n ’kä ‑bhlʋ ‑lɛ ‑sɛ. ’Nyinylolinʋnwɛɛ, mö ‑n ‑kä ‑lɛ ‑sɛɛ, yli ‑n ’kää bhɩɛ, Lagɔ a ’klʋkpamözʋzwɛɛ, mö ‑n ‑kä ‑lɛ ‑sɛɛ, ɔ ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ ‑n yi ’mö zlɔmanɩ. ¹⁷‑Sɩbhä a za, n bhälɩ a za Lagɔ tenyii, ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa abhʋaa glɩnɩ a‑a bhla’mö ’nyinylolii a göwaa, ‑sɩkaa a dɔ’wʋ, Lagɔ ’a ‑tiamö a wɛlɩɩ wa ’nyanyɩɛ, a yɛ ’a dila ’wuë zɛmö yɩ ’klʋkpamözʋzwɛɛ ‑lɛ ‑sɛ. ¹⁸’Nyinyloli a ’mötɛɛnɔɔ, wʋ ’nanyɩa’a ‑gömö bhɛnɩ, ‑maa Lagɔ a göwa a glɩnɩa’aa ‑sɩkaa, ’saa zlɔnɩɛ ’möö, a ’kʋ nʋ. ¹⁹N ‑kaanyɩ göwa ’wʋ pälɩɩ, nɩkpɛsɛ n bhïlaa, nzɩɩ a ’kɩa sasɛ ’mö ’nʋ. Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, bhla’mö a dɔ’wʋ, sɛɛ gïyi ‑wʋ’ɛ ɔ ’bhidɩba ’ylii, ‑sɩbhä a libhïä ’a kpökpaa yɔwʋ a nɩma ’wuë ’wʋ, ’n a nʋä ‑lizoku a kii ’wuë. ‑Sɩbhä a za a yɛ Lagɔ a ’klʋkpamösɛwa a ’yize ’zʋ. ‑Sɩkaa a dɔ’wʋ, a nɩ ‑wʋ göwa a sɛ Lagɔ ’yli, ’saa zlɔnɩɛ ’mö ’kanyɩ ‑su ’tɩɩ, ’a ‑wʋwʋsaa ’wuë ’kä Lagɔsɛ ‑wʋ.

²⁰Dɛ a glɩnɩ a‑a ‑bhlɛ ’nyinylolii a göwaa, ’saa zlɔnɩɛ ’mö a nʋnʋ dɔ’wʋ, a gbʋ ’nɩɛ a ‑mä ‑wʋ. ²¹‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la, ’saa a ghlɩnɛɛ bhä ’mö ’nɩ? ‑Lii ’wuë, a nʋnɩɛ ‑mä, ’zʋ ’wʋ yɩ bhëanyɩa’a ‑sɩkaa. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa yɩ nʋnʋwaa, ’wa ’wlusɛnɩdaa ma‑a nɩɩ, ’yli wa bhɩɛɛ. ²²‑Maa ‑sɩkaa a dɔ’wʋ, a yɛ ’bhidɩbalolo ghlɩ, ’nyinyloli a libho a’aa’a nʋ, ‑maa Lagɔ a’bhë, ɔ ’yize mɔɔ glɩnɩɛ a ’bhidɩba cuu, mɔɔ ‑soanyɩɛ, mɩɩ kää ’nglɩ, ’a ‑wʋwʋsaa ’wuë, ’n ‑sɩbhä ‑wʋa’aa Lagɔsɛ. Yɩ ’wuë a ’wlusɛnɩdaa ma‑a nɩɩ, ’pɩwʋ mää ’naa ’kää ’yli bhɩɛ, ‑mä a ’kää ghlɩ. ²³Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, nɩkpɛ ‑kä ’nyinyloli a libho ‑kää, ’ɔ ’pɛnaa ɔ ghlɩɛ, ma‑a nɩɩ ’yli ɔ ’kää bhɩɛ ’lɩlɩlɩ. ‑Maa Lagɔ ’a ’fʋ a ’nyɛnyɛlu ɔ nyɛɛ nɩkpaa ‑Alowli Zezwii Kliisɩ a ’nglɩ ’möö, mʋʋ glɩnɩɛ ’pɩwʋ mää ’naa ’kää ’yli bhɩɛ.

Gböö mɩɩ ’nanyɩa’a ‑sɩkaa ‑gömö ’kämanɩ

¹‑Atʋayuënyɩ, Gböö, a ‑yii ’kɩ zaa, a ‑yi sɛ nɩɩ, nɩkpɛ a ‑mɔɔ ‑bhölɩɛ ‑bhlɛ, ɔ ’yize ’mö yɩ bhɛnɩɛ ‑gömö, ‑maa ɔ ‑käa’a ’ku ’wëë, yɩ ’nɔa’a ‑gömö bhɛnɩ ’lɩlɩlɩ. ²Sɛ ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’la, ‑sɩbhä Gböö gwanɩɛ ’nglɔ ɔ ’luwli yɔwʋ ’n ɔ ‑kä ‑bhlɛ ‑bhölɩɩ. ‑Maa ’n ’luwlii mɔɔ ‑käa’a ’kuu, Gböö ’nɩa’a dɛsɛ ‑kä ɔ dɔ’wʋ. ³Zaa, ɔ ’luwli ‑kä ‑bhlɛ ‑bhölɩ ’n ɔ ‑kä käböghlɩ möö, ’nyinyloli ɔ yɛɛ da’a nʋ. ‑Maa ’n ɔ ’luwli mɔɔ ‑käa’a ’kuu, ‑lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö, Gböö mɩɩ ’nɔa’a ‑gömö ’kämanɩ. Zaa, ɔ ‑kä käböghlɩ möö, ɛ’ɛ ‑bhö ’nyinyloli. ⁴‑Atʋayuënyɩ, ‑sɩbhä a ‑nɩɩ ‑wʋmöä. Zezwii Kliisɩ ‑ɔ ’kunɩɛ ‑lɛ su ’klʋʋ, ’mö a ‑glɛɛ ’wʋ zaa, gbö ’la a dɔ’wʋ, a’bhï a yɛ ’ku a yɛ ‑lowlilolo ghlɩ. Zezwii Kliisɩ Lagɔ gälaa ’n ɔ yoo glu ‑sɛɛ, mɔɔ glɩnɩa’aa a ‑lowli. Mɩɩ kää ’nglɩ, ’saa ‑bhöä Lagɔ ’mäna ’wʋʋ, a‑a nwiɛ.

⁵‑A’bhï, dɛɛ ‑a ’zʋnɩ a‑a sɛ ‑a ‑kä ’yɩbhää, ‑lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö, ‑li a ’tʋzokwëa ‑a ‑wʋä ‑mä ‑aa dila zɛmöö, ma‑a ‑känɩnyɩ a‑a tenyii ’wlumö. Gböö, mɩɩ vʋvlanɩnyɩ a‑a, ‑lizokuu ‑yɩ ’kää ’nglɩ ‑kä, a‑a ’kää ’yli bhɩɛɛ, a‑a nwi a‑a. ⁶‑Maa ‑sɩkaa, yɩ dɔ’wʋ ‑a yɛ ’ku zaa, yɩ ‑nɩnyɩa’a ‑gömö bhɛnɩ ’lɩlɩlɩ. ‑Maa Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ a’bhë mɔɔ ‑wʋnyɩa’aa ‑gömö, mɔɔ ’zʋanyɩɛ nɩkpalili ’wʋ, mɔɔ kää ’nglɩ, a‑a ‑wʋa’aa Lagɔ ’yli. ‑Maa Gböö mɩɩ ‑nɩnyɩa’a gasɛ ’wlumö ‑känɩ.

Gböö ‑nyɛ ’nyinylolii ’sɔ a wɛlɩɩ

⁷Zaa, n ‑kä sa’a nʋʋ, sɛ’ɛ yɩ sɛ bhä zɛmö nɩɩ, Gböö, ’nyinyloli yɩ glɩnɩɛ, ‑sɩbhä yɩ sɛ bhä zɛmö ‑a? N’nn, ɛ’ɛ ‑bhö sa’a ma ’lɩlɩlɩ. ‑Maa sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, Gböö, mɩɩ ‑dɩɩɛ ’yila, ’saa glɩnɩɛ ’nyinylolii, ’n n yɩbhlɩniɛ. ’N Gböö ‑nɩɩ a ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: ‑Na ’lilɛ a ‑li a ’tʋ nɩ ‑tɩmö ’zokwësɛ ’lɩbhää,7.7 Ɛzoodɩ 20.17; Detlenɔɔmö 5.21. n ’naa ’kä a sɛ yɩbhlɩmanɩ nɩɩ, ‑lɛ a tʋ ’la, wʋ su ‑mä na dlɩ zɛmö. ⁸Sa’a ‑sɩbhä Gböö ’nyɛɛ ’nyinylolii ’tɛnyɩ, ’n ‑li a kii ’wuë a ’tʋzokwëa ‑yiiɛ dlɩ zɛmö yi. Nza n gbää nɩɩ, Gböö ’nɩ ‑bhölɩɩ, ’nyinyloli ’nɩɛ ‑bhölɩ. ⁹Bhla’mö a dɔ’wʋ, sɛɛ Gböö gbää n nɩ ’zʋʋ, n’n a ‑sɩbhä ‑yi. ‑Bhölɩ n ‑bhölɩ a‑a cuu. ‑Maa dɛ n yɩbhlɩnɩa’aa Gböö, ‑lɛ ’nyinyloli a tʋ zumanɩɛ ‑mä na dlɩ zɛmö. ¹⁰’N n yiɛ sɛ yɩbhlɩmanɩ nɩɩ, Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ, n yɛ ’ku. Gböö ‑yɩ ‑kaa a‑a ’lɩlɩlɩ a dɔ’wʋ ‑tiamö a ‑bhölɩbhölɛ ’nyɛɛ, sa’a yɩ ’zʋa’aa na dɛ ’kwie. ¹¹Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, ‑mä Gböö ’mö, ‑mä ’nyinylolii ghlɛnɩɛ ’n yɩ ‑yiiɛ dula, ’n n yiɛ ’kwie ghlɩ.

¹²Zaa, Gböö, Lagɔsɛ yɩ ‑wʋä, Lagɔ ’mö yɩ ’bhöönɩɛ ’mö, ’mö yɩ zlɔnɩɛ, nɛnɩ yɩ nɛnɩɛ. ¹³Gböö, ‑yɩ glɩnɩɛ sa’a ‑li a ‑lii, mɩɩ ‑lɛnɩɩ bhä ’kwie ’wʋ ‑a? N’nn, ɛ’ɛ ‑bhö sa’a ma ’lɩlɩlɩ. ‑Maa ’nyinylolii mɩɩ ghlɛnɩɛ ‑mä Gböö ‑yɩ ’nɛnɩɛ ’mö ’n yɩ ‑yiiɛ ’kwie ’wʋ ‑lɛnɩ. Nyɩasɛ yɩ’ɩɛ ‑sɩbhä ’wʋ ’plɩ ‑maa, ‑mi Lagɔ gbää nɩkpa nɩ nʋʋ, ‑mä yɩ ’mö, sɛɛ ’nyinylolii ‑wʋä ’tɩɩ, ‑sɩbhä ’kä zɩkpa bhli nza yɩ ’plɩɛ ‑sɩbhä ’wʋ.

Nɩkpɛ ’nyinyloli bhɛnɔɔ ‑gömö

¹⁴‑A ’wuë ‑a ‑yi sɛ nɩɩ, Gböö, Lagɔ ’mö ‑mä yɩ ’bhöönɩɛ. ‑Maa ‑amö na a, nɩkpɛsɛ n ‑wʋä. Sɛ wa plɩ’ɛ gïyii, ‑sɩbhä n plɩnɩɛ ‑mä ’nyinylolii kä’mö. ¹⁵‑Sɩbhä a za ’na nʋnʋlii a’bhë, n ‑kɩɩ ’wʋ yɩlɩɩ, n’n‑ä ’saa n nʋä ‑yi. ’Saa n yɩbhä a‑a ’lɩlɩlɩ a dɔ’wʋ n ’kä nʋʋ, ’mö n ’nɩɛ nʋ, ‑maa ’saa n’n‑ä ’yɩbhä ’lɩlɩlɩɩ, ’mö n nʋä. ¹⁶‑Maa, ’saa n’n‑ä ’yɩbhä ’mö n ‑kä nʋʋ, mɩɩ tulanɩɛ ’ylimö nɩɩ, Gböö, nɛnɩ yɩ nɛnɩɛ. ¹⁷Zaa, na’bhë n ‑kä sa’a ‑lizoku nʋʋ, ɛ’ɛ ‑bhö ‑amö, ‑maa ’na ‑wʋwʋsɛzokwëa, ’mö ’nyinyloli a ’mötɛɛnɔ ghlɛnɩɛ ’mö, ’n wʋ nʋnɩɩɛ ‑lizoku ’la ’mö. ¹⁸‑Mä ’na nɩkpɛglɩnɩsaa ’mö, ’saa nɛnɩɛ, wʋ’ʋä ‑mä ‑wʋ ’lɩlɩlɩ. Miɛ nɩɩ, ’saa nɛnɩɛɛ, wʋ nʋnʋtʋʋ ‑wʋʋ abhlɩ ‑tiamö dlɩ zɛmö, ‑maa n ’kʋa’a nʋ a dɔ’wʋ, n’n‑ä bhɛnɩ. ¹⁹Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, ’saa nɛnɩɛ n yɩbhää n ’kä nʋʋ, mö n ’nɩɛ nʋ, ‑maa ‑lizokuu n’n‑ä ’yɩbhää, mö n nʋä. ²⁰‑Sɩbhä a za n gbää nɩɩ, ’saa n’n‑ä ’yɩbhä n ‑kʋʋ nʋʋ, nanyɩgäsɛ nanyɩ n’n‑ä ‑su, ‑maa ’nyinyloli a ’mötɛɛnɔɔ mʋʋ ‑sunɩɩɛ ’wlumö.

²¹Zaa, ‑mä ’na zɩkpaa ’mö, ’saa nɛnɩɛ, n ‑kä n ’kʋ nʋ nʋʋ, ‑wʋʋä nɛnɩ ’mö n nʋä. ’Na sɛ n ‑wʋä ‑sɩbhä ma‑a da’a. ²²’Lɩlɩlɩ a dɔ’wʋ, Lagɔ ’a Gböö nɛnɩɩ dlɩ yɔwʋ, ²³‑maa n ‑kä ‑mä nanyɩ ’mö ’wʋ yɩlɩɩ, n ‑yi sɛ nɩɩ, ’mötɛɛnɔɔ ‑känɩɩɛ ’wlumö. ’Mötɛɛnɔ ’la, Lagɔ ’a Gböö ‑yɩ nɛnɩɛɛ, ’mö wʋ ‑nyɛɛ gwɩɛ tʋ, mʋʋ kää ’nglɩ, ’n n glɩnɩɛ ’nyinyloli a ‑jienyɔ. ²⁴‑Aaa‑a! ’Na gbʋʋ, ngäzɩ ’wʋ wʋ ‑bhöä. ’Mötɛɛnɔ ’la, ‑wʋ jlinɩɩɛ ‑mä ’kwie ’möö, ‑ɔ ‑ka’mu bhä ngli ‑sɛ ’nɩ? ²⁵Lagɔ a ’nglɩ nɩ ’ghlimanɩ. ‑Alowli Zezwii Kliisɩ, ɔ ’yize mɔɔ bhɛnɩɛ ɔ ‑kaa ‑mä ‑sɛ.

Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, nanyɩgäsɛ, ɛ ‑kä a na ’yize a dɔ’wʋʋ, n yɩbhä a nyɩasɛ n ’kä Lagɔ ’a Gböö ’klʋkpamö zʋ, ‑maa ’na nɩkpɛglɩnɩsaa ma‑a kää ’nglɩ, ’n n zʋä ’kwädlɩ ’nyinylolii a ’mötɛɛnɔɔ ’klʋkpamö.

Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ mɔɔ nyɛɛ zɩkpalele

¹Zaa, ‑sɩkaa a dɔ’wʋ, nɩkpaa ’wuë ‑wa ‑glɛɛ Zezwii Kliisɩ ’wʋʋ, ‑lu a ‑muu ’kää ’nglɩ ‑kä Lagɔ ’kʋä gbʋ köbhaa, wʋ’ʋa’a ‑bhölɩ ’lɩlɩlɩ. ²Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ’Wugɔmʋʋ ’Wlɩlɩ ’a gbaa, ‑a nyɛɛ ’pɩwʋʋ ‑mää Zezwii Kliisɩ ’möö, a ‑kaa ’nyinyloli ‑nyɛ ’kwie ’sɔ a gbaa ngli ‑sɛ ’wë. ³Lagɔ ’a Gböö ɔ ‑lɛmöä, yɩ’ɩɛ libho ’la bhɛmanɩ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɩ ‑maa, nɩkpɛ ’nɩɛ ’mötɛɛnɔ ‑kä ɔ ’kɩ ’klʋkpamö ’zʋ. ’Saa Gböö ’nɩɛ bhɛmanɩɩ, ’mö Lagɔ ‑bhɛɛ, miɛ nɩɩ, ɔ’bhë ’ɔ yuu ’mö ɔ tiee. ‑Aa sɛ a nɩkpɛ ɔ ’zooo ’wʋ. ’Mö Lagɔ ’zʋä nɩkpaa ’wuë ’a ’nyinylolii a gbʋʋ ‑gömö, ’n ɔ yiɛ yɩ za ’ku. Sa’a ‑sɩbhä Lagɔ bhɩaa ’nyinylolii a ’mötɛɛnɔɔ ’yli. ⁴Mɩɩ kää ’nglɩ sɛɛ Lagɔ ’a Gböö yɩbhää nɩɩ ‑a nɩ nɛmöö, a‑a bhɛnɩa’aa ‑a ’kä ‑sɩbhä nɛmö. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑sɩkaa a dɔ’wʋ, ‑anyɩgäsɛ ‑a’a nɩkpɛglɩnɩsaa, ‑maa ‑nɩnyɩa’a ‑su, ‑maa Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ a’bhë mɔɔ ‑sunyɩɛ. ⁵Nɩkpaa, ’wa nɩkpɛglɩnɩsaa ‑suää, ’wa ’saa wa yɩbhää, wʋ gbʋʋ mʋʋ plɛnuëë cuu, ‑maa nɩkpɛ a ‑mɔɔ Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ ‑suä, ’saa Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ yɩbhää, wʋ gbʋʋ mʋʋ plɛnɔɔ. ⁶‑Na’bhë ’saa ‑na’a nɩkpɛglɩnɩsaa yɩbhää, wʋ gbʋʋ mʋʋ ‑kamö plɛnɩɩ, mɩɩ ‑kamöä ’kwie ’mö kwä. ‑Maa Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ mɔɔ ‑kamö ‑suu, ‑tiamö a ‑bhölɩbhölɛ ‑nyɛ ’tɩɩglɩglɛ ’sɔ mö ‑n ’kää ghlɩ. ⁷Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa nɩkpɛ, ’ɔ nɩkpɛglɩnɩsaa ’wuë ’mö, Lagɔ a ‑gblɩnyɔ ɔ glɩnɩɛ. ‑Sɩbhä a za, ɔ’ɔɔ ’yɩbhä ɔ ’kä Lagɔ ’a Gböö ’klʋkpamö zʋ. ’Ɔ nɩkpɛglɩnɩsaa a za, ɔ’ɔɔ bhɛnɩ a’bhë ’lɩlɩlɩ. ⁸Zaa, nɩkpa a ‑muëë ’wa nɩkpɛglɩnɩsaa ‑suä, wa’aa wa ’kä Lagɔ dlɩ yɔwʋ nɛmanɩ. ⁹‑Maa abhʋa abhlɩ, sɛɛ Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ ‑wʋanyɩɛ ‑gömö a za, ’a nɩkpɛglɩnɩsaa ma‑a ’nanyɩa’a ‑gömö ’kämanɩ, ‑maa Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ mɔɔ ‑soanyɩɛ. ‑Maa ’lɩlɩlɩ a dɔ’wʋ, Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ Zezwii Kliisɩ zʋä nɩkpɛ ‑gömöö, nɩkpɛ ’nɔ ‑gömö ‑kää, ɔ’ɔɔ Zezwii a ‑nɔ glɩnɩ. ¹⁰‑Maa ’n Kliisɩ ‑kaanyɩ ’mö ‑wʋʋ, ’nyinylolii a za, a yi abhlɩ kpökpasɛ a dɔ’wʋ ’ku, ‑maa sɛ Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ ‑wʋanyɩɛ ‑gömö ’n ɔ yeanyɩɛ ’mö zlɔmanɩ a za, ’pɩwʋ mää ’naa ’kää ’yli bhɩɛɛ, a yi ‑mä ghlɩ. ¹¹Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, Lagɔ ‑ɔ gälaa Zezwii ’n ɔ yoo glu ‑sɛ, sɛɛ ’ɔ ’Wugɔmʋʋ ‑wʋanyɩɛ ‑gömö a za, a yi kpökpasɛ a dɔ’wʋ ’ku ’wë ‑kë, ’ɔ ’Wugɔmʋ ’la, ‑ɔ ‑wʋanyɩɛ ‑gömöö, ’mö ɔ ’kanyɩɛ ’mö gälanɩ ɔ ’kanyɩ glu ‑sɛmö.

¹²‑Atʋayuënyɩ, sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, ‑sɩkaa a dɔ’wʋ, ‑aaa’a ’wlumö ‑köbhänɩ ‑a ’kä sɛɛ ‑a’a nɩkpɛglɩnɩsaa yɩbhää ’klʋkpamö zʋ. ¹³Nyɩasɛ n’n‑ä ‑sɩbhä gbä, ‑maa sɛɛ ’a nɩkpɛglɩnɩsaa ’yɩbhää, a ‑kä ‑sɩbhä ‑bhölɩɩ, ’yli a ’kää bhɩɛ. ‑Maa Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ a ’mötɛɛnɔɔ ’mö, ’saa ’a nɩkpɛglɩnɩsaa ’yɩbhää, a ‑kʋʋ kɛ’mö ‑sɛɛ, a yi ‑bhölɩ.

¹⁴Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, nɩkpaa ’wuë ‑wa ngluä ’wʋ Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ ’kʋä ‑suu, mʋa glɩnɩɛ Lagɔ a ’yuë. ¹⁵Zaa, ’Wugɔmʋʋ Lagɔ zʋanyɩɛ ‑gömöö, ɔ ’nanyɩɛ göwa ’wʋ ’zʋa, ɔ ’nanyɩ’ɛ nganɔ ’ku ’mö zʋ. ‑Maa Lagɔ a ’yuë ɔ ’zʋanyɩɛ ’wʋ. Mɔɔ kää ’nglɩ, a‑a ’winɩɛ Lagɔ ’mö, a‑a nʋä: «‑Atʋ aa.» ¹⁶’Ɔ ’Wugɔmʋʋ ’la a’bhë mɔɔ bhïlanɩnyɩɛ dila zɛmö nɩɩ, Lagɔ a yuë ‑a glɩnɩɛ ‑tiamö. ¹⁷‑A ’wuë, ‑abhʋaa glɩnɩɛ Lagɔ a ’yuëë, ’saa ɔ gbä a‑a ɔ ’kä ’ɔ ngëyii ɔ ‑sɛɛ ‑lɛ ’mö a ‑nʋa ’nyɛɛ, ‑aa ‑li yɩ glɩnɩmöä. ‑A ‑nyɛ Zezwii Kliisɩ ’sɔ, a‑a ’kɩɛ ’wʋ ‑gbɔ. Sɛ ɔ ziɛ mä’ä dʋdʋ ’wʋ ’zwɩ, a‑a ‑kä ‑sɩbhä ’zwɩ zimö, ‑a ‑nyɔɔ ’sɔ, ‑a yi ’nglɩ mö.

Lagɔ ’a ’ghïlinɔɔ ‑wʋ ’kää ’yli ’wlʋnɩɩ

¹⁸N ‑yi sɛ nɩɩ, zwɩɩ a kii ’wuë ‑a ‑wʋä dɛ’ɛ zi dɔ’wʋʋ, yɩ’ɩɛ ‑lu glɩnɩ Lagɔ ’a ’ghïlinɔɔ ɔ ‑kanyɩɛ ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö ’ylimö tulanɩ a dɔ’wʋ. ¹⁹Zlɩ Lagɔ ’kää ’ɔ yuëa a ’ghïlinɔɔ ’mö ’yli ’wälanɩɩ, Lagɔ ’a ‑bhɛbhɛlii ’wuë ’kä zlɩ ’la ’ylɩmö a ’tʋ lɩbhɩ tenyii. ²⁰Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa Lagɔ ’a ‑bhɛbhɛlii ’wuë, mä’ä ’pɩwʋ a ’mötɛɛnɔɔ ‑wʋʋä ‑lu ’ylimö ‑kää, mʋʋ ’kämaniɛ ‑gömö. Yɩnyɩgäsɛ mɩɩ ’nɩɛ yɩnyɩ ‑sɩbhä ’zʋ. ‑Maa Lagɔ, ‑ɔ ’zwiɛ ‑sɩbhää, mɔɔ ’yɩbhɩɛ ‑sɩbhä. ‑Maa ‑aa dila ’tɛɛ ’wʋ. ²¹Miɛ nɩɩ, ɔ yi ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö ’kwie a ’mötɛɛnɔ ’la ‑wʋ ’kämaniɛ ‑gömö ngli ‑sɛ, yɩ yi ’tɩɩglɩglɛ ghlɩ. ’Ghïlinɔɔ Lagɔ ’kää ’ɔ yuëa ’nyɛɛ, ’ɔ ‑bhɛbhɛli ’la ’wuë yu ghlɩmö. ²²Sɛ ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’la, sɛɛ gbadɩnglɔ ‑kä’ɛ gwälɩɛ yi ’n ɔ ‑gbapö’ɛɛ, ‑a ‑yi sɛ nɩɩ, ‑sɩbhä Lagɔ ’a ‑bhɛbhɛlii ’wuë ‑wʋä ‑bhlɛ ‑sɩkaa klu dɔ’wʋ ’n yɩ yɩɛ ’klɩ. ²³Lagɔ ’a ‑bhɛbhɛli ‑mi ’la ’wuë, yɩ ’yize mɩɩ ’nɩɛ ‑sɩbhä ‑gbapö, ‑maa ‑a’bhï, ‑sɩbhä ‑a ‑gbapömöä ‑mä ‑aa dila zɛmö tenyii. ’Saa Lagɔ ’yɩbhää ɔ ’kä ’ɔ yuëa ’wʋ ’zʋaa, mɩɛ nɩɩ, ɔ ’kä ’wa ’ylibhɩɛkpökpaa ’mö zigbanɩ, mö ‑a ‑kʋnɩɛ. Miɛ abhlɩ ‑maa, ’ɔ ’Wugɔmʋʋ ɔ zʋʋnyɩɛ ‑gömö, ’saa ’wuë ɔ gbää ɔ ‑kanyɩ ’nyɛɛ, ’mö ɔ tɛɛ ‑bhlɛ da’a. ²⁴Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑mä dlɩ a ’wʋtɛɛnɔɔ ’mö, ‑mä ‑a ‑yinɩɛ sɛ nɩɩ, ‑a yɛ ’pʋ ’wë. Miɛ abhlɩ ‑maa, dlɩ a ’wʋtɛɛlu ’la ‑n yɩlɩɛ ’wʋʋ, ‑n ’nuëa’a ‑bhlɛ dlɩ ’tɛɛnɩ. ’Saa ‑n yɩlɩɛ ’wʋʋ, ‑n yu bhä ‑bhlɛ dlɩ ’tɛɛnɩ ’yize ‑a? ²⁵Zaa, ‑abhʋa ‑abhlɩ, ’saa ‑a ’tɛɛnɩɛ dlɩ ‑aaa ’wʋ yɩlɩɩ, dlɩ mö ‑a ‑kpaanɩɛ ’n ‑a kʋnuuä.

²⁶‑Maa ‑a ’yize a dɔ’wʋ, ‑aaa bhɛnɩ zaa, Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ mɔɔ yiinyɩɛ ’wʋ. ‑A’bhï, ‑a ’kä Lagɔ bhibhe a’bhë a dɔ’wʋ, sɛ ‑a ’kää nʋʋ, ‑aaa ‑sɩbhä ‑yi, a‑a sluä nyɛmʋ. ‑Sɩbhä a za, Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ a’bhë, mɔɔ bhibhee ‑aa ’wlumö. ‑Maa ’ɔ sɛ ɔ bhïlanɩnyɩɛ dila zɛmöö, ‑mä ‑a’a ngli a wɛlɩɩ ’mö, ‑aaa bhɛnɩ ‑a ’kä ‑sɩbhä ’mö ‑sɛsɛnɩ. ²⁷‑Maa Lagɔ ‑ɔ yɩlɩɛ ‑mä ‑aa dila zɛmö ’wʋʋ, mɔɔ ‑yiɛ sɛɛ ’Wugɔmʋʋ yɛ gbää. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ’Wugɔmʋʋ ‑kä Lagɔ a ‑nʋa a ’wlumö bhibhee, ’saa nɛnɩɛ Lagɔ dlɩ yɔwʋ ’mö ɔ ’yɩbhänɔɔ.

²⁸Yɩ ’wuë ’mö a dɔ’wʋ, ‑wa ‑waa Lagɔ, Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ wa ’kä ’saa ɔ yɩbhää nʋʋ, ‑lii ’wuë ‑yɩ ghluëë, ’zoku oo, ‑nɩ a ‑nɩ oo, Lagɔ gbä ’n yɩ zʋä wa ‑li a ‑li. ²⁹Nɩkpaa ’wuë Lagɔ ‑sɛ a‑a ’kɩ ‑lɛ, ’saa ɔ ’yɩbhää wa dɔ’wʋ miɛ nɩɩ, wa ’kä ɔ Yowli Zezwii a ’wlʋna glɩnɩ. Nzɩɩ Zezwii ’kä ‑daayuë ’kɔkɔmlɛ a ’yukuga glɩnɩ. ³⁰Nɩkpaa ’wuë Lagɔ ‑sɛ a‑a ’kɩ ‑lɛ, wäzɩ ɔ wäzuëë. ‑Muë ɔ wäzɩɛ, ’mözlɔnɩwa ’wʋ ɔ ’zuëë, ‑muë ɔ ’zʋaa ’mözlɔnɩwa ’wʋʋ, ’nglɩ ’kädɩɩ ɔ ’nyʋää.

‑Aa ‑wawʋ ’kɔdʋʋ Lagɔ kää dlɩ zɛmö

³¹Yɩ ’wuë mö ‑a ’bhööä da’a bhïlaa, zaa Lagɔ a’bhë ‑kanyɩ nimï ‑wʋʋ, ‑ɔ bhɛnɩ bhä ɔ ‑kanyɩ ‑gblɩ ’nɩ? ³²Lagɔ ‑ɔɔɔ ɔnyɩ ’a yuu ’wʋ gwɩ, ‑maa ‑ɔ ’wʋlɔɔ ’mö ’n ɔ yiɛ ‑a ’wuë a ’wlu ’mö ’kuu, sɛ ɔ ’naa ‑kanyɩ bhä ‑mä ’ɔ ’yu ’la ’mö ‑lii ’wuë ’nyɛnɩ ’nɩ? ³³Lagɔ a ‑nʋa ɔ ‑sɛɛ ‑lɛ, Lagɔ a’bhë lɛ naa, wa yɛ ’mö zlɔmanɩ ɔ ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ. Zaa, ‑ɔ ’kʋä bhäa’a gbʋ ’wlumö ’pä ’nɩ? ³⁴Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, Zezwii Kliisɩ, ‑aa ’wlumö ɔ ’kuä ’n ɔ yiɛ glu ’wlʋ. ’N ɔ yi’ɛɛ ‑mä Lagɔ a luukɛ ’wʋ sɛ glɩɛ mö ɔ ’käa’a ’kwädlɩ ‑aa ’wlumö bhibhe. Zaa, ‑ɔ ‑kanyɩa’aa gbʋʋ köbhaa, ɔ’ɔɔ ‑bhölɩ. ³⁵‑A yi zwɩɩ a kii ’wuë zi oo, ‑a ’nɩa’a sɛ a’bhë ‑a ’kä ’zʋä ‑yi oo, wa ‑kanyɩ ‑gblɩ oo, ngɔmʋ ‑yinyɩ ’wʋ yi oo, ’pʋa ‑yinyɩ ’lɩbhä oo, ‑a yi ’kwie ’mö ‑wʋ oo, wa ‑yinyɩ ’lɩbhä ‑a yi ’kuä yi a’bhë oo, ’klɩyɩyɛ a kii ’la ’wuë, mɩɩ ’naa ’kä ’nglɩ ‑kä, ‑a ’kä dlɩ ’pä nɩɩ, Zezwii Kliisɩ, ɔ ‑nɩnyɩa’a ‑wa nʋ. ³⁶Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa sɛ’ɛ yɩ cɛlɩɛ ’kɩ ‑mä Lagɔbɔgʋʋ ’mö nɩɩ:

Sɛ ‑a glɩnɩɛ ‑na ‑nʋä a za,

‑mä ’kwie ’mö, ‑mä ‑a ‑wʋä ’yize.

Wïla a ‑mi wa ’kä ’wlu ‑dɩɩ,

yɩ saa, ‑sɩbhä wa libhïnyɩɛ ’wʋ.8.36 Soomö 44.23.

³⁷Zaa, ‑mi’la ’wuë, yɩ ‑kanyɩ ghlɩɩ, Lagɔ ‑ɔ tulanɩnyɩɛ ’ɔ ‑wawʋ ’ylimöö, mɔɔ kää ’nglɩ a‑a pïliɛ ’wlu ’lɩlɩlɩ. ³⁸Na dlɩ ’tɛɛ ’wʋ nɩɩ, ɛ yi kwiea ma oo, ɛ yi ‑bhölɩbhölɛɛ mɛɛ oo, ɛ yi Lagɔzuzukuu mi oo, ɛ yi ‑mä Lagɔ ’wʋ a ’mötɛɛnɩzuzukuzoku ‑mimii mi oo, ɛ yi ‑lii ‑yɩ ‑bhölɩɛ ‑sɩkaa mi oo, ɛ yi ‑mii lɛ ’kää bhäla yi mi oo, ³⁹ɛ yi ’mötɛɛnɩlii ‑yɩ ‑wʋä ‑mä ghäyɩ ’wʋ mi oo, ɛ yi ‑yɩ ‑wʋä ‑mä ’kudu ’wʋ mi oo, Lagɔ, ‑ɔ tulanɩnyɩɛ ‑mä ‑Alowli Zezwii Kliisɩ ’mö ’ɔ ‑wawʋʋ ’ylimöö, ‑bhɛbhɛlu ‑mumuu ’nɩɛ bhɛnɩ wʋ ‑kanyɔ yɔwʋ ‑sɛ.

Ngëyii Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ a wɛlɩɩ

¹Wɛlɩɩ n ’kää dɛ’ɛ bhïlaa, na ‑lowli Zezwii Kliisɩ a’bhë, ɔ ‑yi sɛ nɩɩ, n’n‑ä yio ‑kä, ‑maa ‑tiawɛlɩɛ, ’n ’Wugɔmʋʋ ’Wlɩlɩ ‑ɔ bhïlanɩɛ ‑mä na dlɩ zɛmöö, ɔ zʋ wɛlɩ nɩ kɛ ‑gömö. ^2-3N nɛ naa, na ’bhɩa Zwiiföwaa, n ‑kʋä dlɩ ’wʋ ’pää, dlɩɩ ylinɩɩɛ ’mlɩ, wa ngäzɩ n wiɛ. ’N ɛ ‑kä a nɩɩ Lagɔ ‑kaa bhätlɩnɩ, ɔ ’kä gbä n tɩa’a Kliisɩ a ‑nɔ glɩnɩ, nzɩɩ wa ’käa ’pʋ a za‑a, n yi a ’wʋ nglu. ⁴Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa Yizlaɛlɩ ’a ngëyii Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ wa ’kä ɔ ’yuë ’zʋʋ, ’mö wa glɩnɩɛ, ’mö ɔ tulanɩɛ ’ɔ ’ghïlinɔɔ ’ylimö. ’Mö ɔ ‑nyɛ mɛnɩnɩɛ, ’n ɔ yuëë ’ɔ Gböö kɛ ’klʋ kälɩnɩ. ‑Mä wa jijo’wʋ, ‑mä Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ ‑wʋä, wa ’kä ‑mä Lagɔ bʋbɔnɩ. ’Saa ’wuë ɔ ’kä a‑a bhäla nʋʋ, Zwiiföwaa ’mö ɔ ’nyɩ a‑a. ⁵Bhla’mö a Lagɔnɩkpa ’kädɩɩ, wa ’yuë a ’yuë wa glɩnɩɛ. Kliisɩ, Puënyɔ Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ a’bhë, ‑ɔ ’kämanɩɛ ‑lii ’wuë ‑gömöö, ’ɔ nɩkpɛglɩnɩsaa ’mö a dɔ’wʋ, ‑mä ’wa ngëyii ’mö ‑mä ɔ ’bhöönɩɛ. Nɩkpa ’wuë nɩ ’ghlimanɩ ’kwädlɩkwädlɩnɩ Lagɔ a ’nglɩ. ‑Amɛɛ!

⁶Yɩ ’wuë ’mö a dɔ’wʋ, wɛlɩɩ ’wuë Lagɔ bhïlaa Yizlaɛlɩ ’a ngëyii ɔ ‑sɛɛ ‑lɛ a dɛɛ, yɩ ’naa ’kä ‑gbɔgbɔ ’wʋ tʋʋ ’lɩlɩlɩ. ‑Maa ’ɔ ngëyi ’la ’mö a ‑nʋa, wa ’wuë mʋa ’nɩɛ ‑sɩbhä ‑tiamö ɔ ‑nʋä glɩnɩ. ⁷Sɛɛ Ablaamö a ’yuë gwëluëë cuu, ‑sɩbhä ma‑a ’nɩɛ ’nglɩ ‑kä wa ’kä ‑tiamö Ablaamö a ’yuë glɩnɩ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa sɛ’ɛ Lagɔ a’bhë ’nyɛ a‑a Ablaamö ’dɩ nɩɩ: ‑Na ’yuë a ’yuë ‑wa ’kää Yizaakö ’mö ’bhöönɩɩ, wa ’yize cuu, mʋa glɩnɩɛ yuëa n gbä a‑a n ‑yimö ’nyɛɛ.9.7 Zenɛɛzɩ 21.12.

⁸Wɛlɩ ’la mɩɩ sɛɛ zɛmö nɩɩ, ‑n ‑kä Ablaamö a ’yu a ’yu glɩnɩ a ’yize mɩɩ ’nɩɛ ’nglɩ ‑kä ‑n ’kä Lagɔ a ’yu glɩnɩ klɩpaa. ‑Maa ‑muë Lagɔ a’bhë gbä a‑a ɔ yo ’nyɛɛ, mʋa glɩnɩɛ ’ɔ ‑tiamö a ngëyii. ⁹Yizaakö a’bhë, wa ’kɔɔ gwälɩɛ yii, sɛ’ɛ Lagɔ ’nyɛ a‑a ’kɩ Ablaamö ’dɩ nɩɩ: ’Tɛnyɩ ‑a ‑wʋä dɛ’ɛ ’möö, ’ylʋba ‑mä’la ‑kä ‑lɛ ghlɛ, n ’kä mö’ɛ ’wʋ ’sɔ yinɩɛɛ, ‑na ’lɛnglɛ Salaa, ɔ yi nyɩbhɛlʋyu ‑su.9.9 Zenɛɛzɩ 18.10,14.

¹⁰Wɛlɩɩ n ’bhööä da’a bhïlaa, ɛ’ɛ ‑bhö yɩ ’yize. ‑Maa ‑sɩbhä yɩ ’plɩmöä ‑aa dɩba ’kɔdɔ Yizaakö ’lɛnglɛ Ghlebekaa a dɛ ’wʋ. ’Ɔ yuëa ’sɔ ‑kpɔ, Yizaakö mɔɔ gwëluëë. ¹¹Dɛɛ Lagɔ ’nyɛɛ sa’a Ghlebekaa ’dɩɩ, ‑lɛ a ’tɛnyɩ ’mö a dɔ’wʋ, yuëa ’sɔ ‑kpɔ, wa’aa ‑bhlɛ ’pɩwʋ yi zaa, wa gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ a’bhë ’nɩɛ a ‑bhlɛ tɛkäsɛ ‑li a ‑li nʋ, ’n ɛ ’kä’ɛ ‑lizokuu. Zaa, ‑mɔ Lagɔ ’yɩbhää, ɔ ‑kɔɔ ‑lɛ ‑sɛɛ, ‑aaa bhɛnɩ ‑a ’kä nɩɩ, Lagɔ ‑bi ɔ kää nʋ. ¹²‑Sɩbhä a za, Ghlebekaa ’nɩɛ ‑bhlɛ ‑sɩbhä ’bhöö a’bhë, ’n ɔ yoo ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: Yuëa ’sɔ ‑kpɔ ‑n ’kää gwälɩ a dɔ’wʋ, Ezawii ‑ɔ glɩnɩɛ ’kɔdɔɔ, mɔɔ ’kää Zakɔɔbö ‑ɔ glɩnɩɛ ’tikëyi zɛmö ‑wʋ.9.12 Zenɛɛzɩ 25.23.¹³Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa wa ’sɔ ‑kpɔ a dɛ, sɛ’ɛ Lagɔ gbää nɩɩ: Zakɔɔbö ’mö n ‑sɛ a‑a ‑lɛ ’kɩ. ‑Maa Ezawii ɔbhlɩ, ’mö n ‑sɛ a‑a nimï.9.13 Malasii 1.2‑3.

¹⁴Zaa, yɩ ‑kä sa’a ‑wʋʋ, sɛ’ɛ yɩ sɛ bhä zɛmö nɩɩ, Lagɔ ‑bi ɔ kä ‑a? N’nn ɛ’ɛ ‑bhö ‑sɩbhä ma ’lɩlɩlɩ. ¹⁵Lagɔ a’bhë, sɛ’ɛ ɔ ’nyɛɛ Moyizɩ ’dɩ nɩɩ: ‑Amö Lagɔ, ‑mɔnyɩ ngäzɩdlɩ n ‑kä ’yɩbhä n ’kä pää, ɔ ngäzɩdlɩ n pää, ‑mɔnyɩ dɔ’wʋ n ‑kä ’yɩbhä n ’kä kɛ ‑gää, ɔ dɔ’wʋ n ‑gää kɛɛ.9.15 Ɛzoodɩ 33.19.¹⁶Miɛ nɩɩ, Lagɔ ’kä nɩkpɛ a ngäzɩdlɩ ’pä a dɔ’wʋ, ɔnyɩgäsɛ ’a ’saa ɔ ’yɩbhää ’kɩ ’ɔ ngäzɩdlɩ a za‑a, mɩɩ kää ’nglɩ cuu, ‑maa ɛ’ɛ ‑bhö nɩɩ, sɛɛ nɩkpɛ ’yɩbhää ‑sɩbhä a za, ɛ’ɛ ‑bhö’ɛ ’ɔ nʋnʋlii a za. ¹⁷‑Mä Lagɔbɔgʋʋ ’mö a ’kïbhë ‑bhlʋ ’mö, Ezipötɩ a ’bhlɩlowli ’kɔdɔɔ, ’mö Lagɔ ’nyɛɛ ’dɩ nɩɩ: N ’kä ‑mä ‑na ‑gömö ’na ’mötɛɛnɔɔ ’yli ’wälanɩ, ‑mä ’bhlɩbhëa ’wuë ‑gömö ’na nglɩɩ ’kä ‑mä mlɩmanɩ, nza n zʋʋmöä ‑lɛ.9.17 Ɛzoodɩ 9.16.¹⁸‑Sɩbhä Lagɔ ’nyɔɔ ’dɩ. Nza n gbää nɩɩ, ‑mɔnyɩ ngäzɩdlɩ ɔ yɩbhää ɔ ’kä ’pää, ɔ ngäzɩdlɩ ɔ pää, ‑mɔnyɩ dlɩ ɔ yɩbhää ɔ ’kä ’mö ’tumanɩ, ’mö ɔ ’tumanɩɛ ’mö.

Lagɔ ’a klɛɛ ‑nyɛ ’ɔ ngäzɩdlɩɩ ’sɔ a wɛlɩɩ

¹⁹Yɩ ‑kä sa’a ’mö ‑wʋʋ, sɛ’ɛ ‑mumuë ’kää ‑kamä nɩɩ: Zaa, sɛ yɩ ‑wʋ bhä ’n Lagɔ kwä bhä nɩkpa nuë ’wʋ ’nɩ? Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa Lagɔ a’bhë, ɔ ‑kä nɩɩ, sɛ’ɛ yɩ ’kää ’mö ‑wʋ nʋ ’wëë, ‑ɔ bhɛnɩ bhä ɔ ’kä nɩɩ, yɩ nɩ tɩ ‑sɩbhä ’mö ‑wʋ nʋ ’nɩ? ²⁰‑Na’a sɛ ‑n nʋä da’a a za, nza n yɩbhamöä dɛ’ɛ nimï nɩɩ, ‑abhʋa nɩkpa ‑nyɛ Lagɔ ’sɔ a dɔ’wʋ, ’saa ‑a glɩnɩ bhä, a‑a ’kä sa’a ɔ dɛ bhïla nɩɩ, ɔ wɛlɩɩ ’nɩɛ nɛnɩ ’nɩ? ‑Dɔkɔ wa ma‑a, wʋ yi bhä ’wʋ manyɔɔ nimï ’yɩbhä nɩɩ, ’saa bhä n‑n ‑yii sɛ’ɛ ma ’nɩ? ²¹Masɛyinyɔ ‑kä ’ɔ makwëa ’wʋ ’libhïï, ’saa ɔ ‑kä ’yɩbhä ’mö ɔ ma‑a. Ɔ ‑kä ‑balaki ’yɩbhää, ’mö ɔ ma‑a, ɔ ‑kä ‑kokli ’yɩbhää, ’mö ɔ ma‑a.

²²’Lɩlɩlɩ a dɔ’wʋ, nɩkpa ‑mumuë ‑wa pälaa Lagɔ ’klɛ ’mö tenyii, ɔ kä a ɔ ’kä ’ɔ klɛɛ ‑nyɛ ’ɔ ’mötɛɛnɔɔ ’sɔ ‑mä wa ‑gömö ’yli ’wälanɩ, ɔ ’kʋä ’yli bhɩa cuu. ‑Maa wa dɔ’wʋ dlɩ ’mö ɔ ‑kpamanɩɛ tenyii, nza ɔ ’nuëë ‑bhlɛ ’yli bhɩa. ²³‑Mumuë ‑wʋ’ɛ ‑lɛ, wa ngäzɩdlɩ ɔ ’pää, ’ɔ ’ghïlinɔɔ ‑wʋʋä ‑sɩbhä a sɛ ‑wʋ, ɔ ’kʋ ‑mä wa ‑gömö ’yli ’wälanɩ a za, nza ɔ ‑sʋʋä ‑lɛ ’kɩ. ²⁴Nɩkpa ’la, ‑abhʋaa, ‑abhʋa Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ. Zwiiföwaa a ’yize gla’mö, ‑mä ɔ ’nɩɛ nɩkpa ‑sɛ, ‑maa ‑mä ‑waaa Zwiiföwa glɩnɩ gla’mö kökä. ²⁵Lagɔ a’bhë, sɛ’ɛ ɔ bhïlanɩ a‑a ’ɔ nɩkpɛɛ Ozee ’mö nɩɩ:

Nɩkpa a ‑muë, ‑waa a‑a ’kɩ ’na ngëyii n ‑sɛɛ ‑lɛ ’mö a ‑nʋä glɩnɩɩ,

n yuë ’na ngëyii ’mö a nɩkpa ’wʋ ’zʋa.

‑Muë n’n a‑a ‑lɛ ‑sɛɛ, n yuë na ‑wawayuë la.9.25 Ozee 2.25.

²⁶Bhlɩ ‑ɛnyɩɩ ‑gömö a ‑nʋä, ‑wanyɩ dɛ n nʋ a‑a nɩɩ:

«Wa’aa ’na ngëyi n ‑sɛɛ ‑lɛ ’mö a ‑nʋä glɩnɩɩ»,

‑mä a nɩkpa ’la ‑bhʋlʋ ‑kpɔ, ‑amö Lagɔ ‑ɔ ‑bhölɩ,

n yuë na ’yuë la.9.26 Ozee 2.1.

²⁷‑Maa Yizlaɛlɩ ’a ngëyii ’mö a ‑nʋa a dɔ’wʋ, sɛ’ɛ Ezayii ’pä a‑a wɛlɩ nɩɩ:

Yizlaɛlɩ‑bhölɩɩ ’mö a nɩkpaa,

wa yi gïnyɛ yɔwʋ a bʋsɛ a sɛ ’wʋ ‑di ‑kë, ‑sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö,

‑maa wa gla’mö a ’yɛyayie a ’yize, mʋa ’kää ’pʋ.

²⁸Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa wɛlɩɩ ‑Alowli bhïla a‑a,

yɩ ’wuë, ɔ ’kɩ mä’ä dʋdʋkpäta ’wʋ ’yli wälanɩ a dɔ’wʋ,

ɔ ’naa ’kä bʋanɩ ’lɩlɩlɩ.9.27‑28 Ezayii 10.22‑23.

²⁹Ezayii ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’la, sɛ’ɛ ɔ nʋ a ’yɛɛ nɩɩ:

‑Alowli Lagɔ ‑ɔ ’tɛɛ ’mö, ‑ɔ ’kämanɩɛ pɩwʋ ’wuë ‑gömöö,

’n ɔ ’nɩ a ’nglɩ ‑kä, ‑a ’kä ’yuë ’pɩwʋ tɩɩ,

Sodɔɔmö a ‑glɔɔ, wʋ ‑nyɛ Gomɔɔlʋ a ‑glɔɔ ’sɔ a saa,

sɩbhä ‑a ’kä a‑a ’yli bhɩɛ ’lɩlɩlɩ.9.29 Ezayii 1.9.

Gböö mɩɩ ’nɩɛ nɩkpɛ ’mö zlɔmanɩ Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ

³⁰Zaa, yɩ ’wuë ’mö a dɔ’wʋ sɛ ‑a ’kä bhä gbä? Nɩkpa ‑waaa Zwiiföwa glɩnɩ, ‑waa tɛlɩ a‑a sɛ Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ wa ’kä ’mö zlɔnɩɩ, ’wa dlɩtɛɛnɩtɛnɛɛ a za, ’mö Lagɔ ’zʋa ɔ ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ ’mözlɔnɩwa ’wʋ. ³¹‑Maa Yizlaɛlɩ ’a ngëyii ’mö a ‑nʋa ‑wa ylɔ a‑a ’kwädlɩ, wa ’kä Lagɔ ’a Gböö ’klʋkpamö zʋ, wa ’kä ’mö zlɔmanɩ Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋʋ, wa’aa bhɛmanɩ. ³²’Saa kä bhä ’nglɩ? Wa’aa ’yɩbhä wa ’kä ’mözlɔmanɔ ‑mä dlɩ’wʋkänɔ ’mö sɛ tɛlɩnɩ. ‑Maa ‑mä wa’bhï ’a nʋnʋlii ’mö, ‑mä wa tɛlɩnuuä sɛ, nza wa gozoo kpiyii ‑ɛ bhlɩɛ nɩkpa sɛ. ³³Sɛ’ɛ yɩ cɛlɩ a‑a ’kɩ Zezwii a dɛ ‑mä Lagɔbɔgʋʋ ’mö nɩɩ, Lagɔ lɛ naa:

A yɩɛ, ‑mä Siɔɔ,9.33 Siɔɔ: Wa ‑kä Siɔɔ nʋʋ, Zeluzalɛɛmö a ‑glɔɔ ’mö wa gaaa.

‑mä n ’zʋä gozogozokpiyi9.33 gozogozokpiyi: Wa ‑kä gozogozokpiyi nʋʋ, Zezwii Kliisɩ ’mö wa gaaa.glu,

kpiyii ‑ɛ bhlɩɛ nɩkpa sɛ.

’N nɩkpɛ ‑kɔɔ dlɩ ’wʋ ‑kää, zʋ ’naa ’kɔ ’lɩbhä.9.33 Ezayii 28.16.

¹‑Atʋayuënyɩ, na ’bhɩa Zwiiföwaa a dɔ’wʋ, sɛɛ ’na dlɩ yɩbhää, ’n sɛ n bhibhee wa ’wlumö Lagɔ, ‑sɩbhä ma‑a nɩɩ, Wa nɩ ghlɩ ’pʋpʋɛ. ²‑Tiamö, n yi nɩɩ, Lagɔ a dɔ’wʋ ku ’mö wa ‑suä nʋ. ‑Maa, sɛ wa ’kɔɔ ’mö bʋbɔbʋbɔmöö, wa’aa ‑sɩbhä ‑yi. ³Miɛ nɩɩ, ’saa Lagɔ a’bhë nʋä nzɩɩ nɩkpɛ ’kä ɔ ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ ’mö zlɔmanɩɩ, wa ’niɛ yɩbhlɩnɩ, ‑maa ’wa sɛ wa ylɔɔ, wa ‑tɔnɩ ‑sɩbhä ma‑a ’kä ’nglɩ ‑kä wa ’kä ’mö zlɔmanɩ Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ, ‑maa wa’aa yɩbhä Lagɔ a’bhë ’kʋä ’mözlɔnɩwa ’wʋ ’zʋa. ⁴Sɛɛ n gbää nɩɩ, Zezwii Kliisɩ, ’mö Gböö ’bhlenɩɛ. Zaa, ‑ɔ ’tɛɛnɔa’aa dlɩ cuu, mɔɔ zlɔnɩɛ ’mö Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ.

Lagɔ ’a ’pʋpʋɛ nɩkpa ’wuë ‑wa ’tɛɛnɩɛ Zezwii dlɩɩ wa ‑leyiɛ

⁵Nɩkpɛ ’kä ɔnyɩgäsɛ a nʋnʋli a za ’mö zlɔmanɩ Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ, sɛ’ɛ Moyizɩ ’cɛlɩ a‑a nɩɩ: Lagɔ ’a Gböö, sɛ yɩ gbää, ‑ɔ ‑kä ‑sɩbhä nɛmöö ’tɩɩ, mɔɔ ’kää ’pʋ. 10.5 Levitiikö 18.5.⁶’Mözlɔmanɔɔ wa ghlɩnɩɛ ‑mä dlɩ’wʋkänɔ ’möö, wʋ wɛlɩɩ, sɛ’ɛ yɩ nʋä nɩɩ, tɩ ‑mä ‑na dlɩ zɛmö nʋ nɩɩ, ‑mɔ ’kä bhä ‑mä ghäyɩ ’wʋ ‑gbälɛ ’nɩ? Mɩɩ sɛɛ zɛmö nɩɩ, ɔ ’kä Kliisɩ’kwïla.⁷Tɩ’ɛ nɩɩ, ‑mɔ ’kä bhä ‑mä ’kudu ’wʋ sɛ ’sibhë ’nɩ? Mɩɩ sɛɛ zɛmö nɩɩ, ɔ ’kä Zezwii Kliisɩ gäla ɔ ’kɔ glu ‑sɛ.⁸Sɛ’ɛ yɩ cɛlɩɛ ‑mä Lagɔbɔgʋʋ ’mö nɩɩ: Lagɔ ’a wɛlɩɩ, yɩ ‑wʋ ‑lɛ ‑na yɔwʋ, yɩ ‑wʋ ‑mä ‑na ngli, yɩ ‑wʋ ‑mä ‑na dlɩ zɛmö.10.6‑8 Detlenɔɔmö 30.12‑14. Wɛlɩkïbhë ’la, ’Mänatɩtɩɩ ‑a nyɛɛ nɩkpa nɩɩ, ’tɛɛnɩ Zezwii dlɩ cuu, yɩ dɛ a bhïlaa. ⁹Zaa, ‑n ‑kɩɩ nɩkpabhë a ’yila ’klʋ ngli ‑sɛ nɩɩ, ‑Alowli, mɔɔ glɩnɩɛ Zezwii, ‑n ‑kɩɩ’ɛ ‑tiamö dlɩ ’wʋ ‑kä nɩɩ, Lagɔ gäla Zezwii ’n ɔ yoo glu ‑sɛɛ, ‑n yi Lagɔ ’a ’pʋpʋɛ ghlɩ. ¹⁰Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa nɩkpɛ a ‑mɔɔ ’tɛɛnɩɛ Zezwii dlɩ cuu, ‑mä ’ɔ dlɩɩ ’wuë zɛmöö, mɔɔ zlɔnɩɛ ’mö Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ. ‑Mɔ sɩ’ɛɛ nɩkpabhë a ’yila ’klʋ ngli nɩɩ, Zezwii mɔɔ glɩnɩɛ ‑Alowlii, mɔɔ ’kää ’pʋ. ¹¹Nza yɩ cɛlɩ’ɛɛ ‑mä Lagɔbɔgʋʋ ’mö nɩɩ: «‑Ɔ ‑kɔɔ dlɩ ’tɛɛnɩɩ, ɔ ’naa ’kä ’yila ’tikïyie ghlɩ.» 10.11 Ezayii 28.16.¹²Wɛlɩ ’la, nɩkpa ’wuë, ‑wa yi Zwiiföwa glɩnɩ oo, ‑wa ’nɩ Zwiiföwa glɩnɩ oo, wa ‑liɛ. Wa ’wuë, Lagɔ mɔɔ glɩnɩɛ wa ‑lowli. Zaa, ‑ɔ ‑kɔɔ ’mö ’winɩɩ, ɔ ngäzɩdlɩ ɔ pää. ¹³Sɛ’ɛ yɩ cɛlɩɛ nɩɩ: ‑Alowli Lagɔ, ‑ɔ ‑kɔɔ ’mö ’winɩɩ, mɔɔ ’kää ’pʋ.10.13 Zowɛɛlɩ 3.5.

‑Ɔ ‑pʋnɩɛ ’Mänatɩtɩɩ ’yukwlii mɔɔ ghlɩɛ dlɩ’wʋkänɔ

¹⁴Sɛ’ɛ ‑n ’kää ‑kamä nɩɩ: Sɛ wa ’kɔ bhä ’mö ’winɩ ’n wa ’nɔ dlɩ ’wʋ ‑kä? ’Ɔ ’Mänatɩtɩɩ, wa ’ni ’nʋʋ, sɛ wa ’kɩ bhä dlɩ ’wʋ ‑kä ’nɩ? Nɩkpɛ ’nuënyɩ’ɛ ’nyɛɛ, sɛ wa ’kɩ bhä ’nʋ ’nɩ? ¹⁵Tɩtɩ ’la a’bhë, nɩkpaa ‑wa ’kɩɛ bia ’n wa ’nuë tiee, sɛ wa ’kɩ bhä bia ’nɩ? Nza yɩ cɛlɩɛ ‑mä Lagɔbɔgʋʋ ’mö, nɩɩ: Nɩkpaa wa tiee, ‑wa ‑lɛmöä ’Mänatɩtɩɩ, a yɩɛ ’wa kplɩɩ, sɛ yɩ nɛnɩɛ ’ylimöö10.15 Mɩɩ sɛɛ zɛmö nɩɩ: ’Wa yiɛ ’Mänatɩtɩɩ biaa, ’wa yiyee, ’mäna ’wʋ ɛ ‑bhöä..10.15 Ezayii 52.7.¹⁶‑Sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö, ‑maa ’Mänatɩtɩ ’la, wa ’wuë mʋa ’niɛ ‑sɩbhä ’wʋ nglu. Sɛɛ Ezayii gbä a‑a ’tɩɩ wa dɛ nɩɩ: ‑Alowli Lagɔ, ‑na’a wɛlɩɩ ‑a ’nyɛɛ nɩkpaa, ‑ɔ kɩ bhä dlɩ ’wʋ ’nɩ?10.16 Ezayii 53.1. ‑Sɩbhä ma‑a ’wlʋnɩɛ ’yli. ¹⁷’Lɩlɩlɩ a dɔ’wʋ, ‑ɔ nʋä ’Mänatɩtɩɩ, mɔɔ ghlɩɛ dlɩ’wʋkänɔ, ’Mänatɩtɩ ’la, Kliisɩ ’a wɛlɩɩ miɛ. ¹⁸Zaa, Zwiiföwaa wabhlɩ, wɛlɩ ’la, wa ’ni bhä ’nʋ ‑a? Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, wa ’nwi. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa sɛ’ɛ yɩ cɛlɩɛ ‑mä Lagɔbɔgʋʋ ’mö nɩɩ:

Tietiewaa ’a wɛlɩɩ, yɩ mlɩmanɩ ‑mä bhlɩɩ ’wuë ‑gömö.

‑Mä dʋdʋʋ a këtiea ’wuë ‑gömö a nɩkpaa, wa ’nwi.10.18 Soomö 19.5.

¹⁹Yizlaɛlɩ a ‑nʋa, wɛlɩ ’la, wa ’ni a bhä ’mö ’nʋ ‑a? Sɛ’ɛ Moyizɩ gbä a‑a nɩɩ, Lagɔ lɛ naa:

Nɩkpaa ‑waa a‑a ’kɩ na ‑nʋä glɩnɩ, wa laa ‑ɔɔ’nɛɛnɩwaa,

n yi gbä wa ‑yii yɩbhlɩnɩ

n yeanyɩ wa nglʋnyinye dlɩ zɛmö ’zʋ

ɛ yeanyɩ wa ’klɛ ’mlɩ zʋ.10.19 Detlenɔɔmö 32.21.

²⁰‑Maa Ezayii mɔɔ bhïliia’aa sɛ’ɛ gbëaa a’bhë nɩɩ, Lagɔ lɛ naa:

Nɩkpaa ‑waa tɛlɩɩ a‑a sɛɛ, mʋa ghölɩɩɛ,

‑muë na gbʋ ’nɩ a‑a plɛnɩ ’lɩlɩlɩ a’bhëë,

’mö n tulanɩɛ nanyɩ ’ylimö.10.20 Ezayii 65.1.

²¹‑Maa Yizlaɛlɩ ’a ngëyii ’mö a ‑nʋa a’bhï, sɛ’ɛ ɔ gbää wa dɛ nɩɩ: Lagɔ lɛ naa:

Sɛɛ zila zɩɛ

ngëyii ‑ɛ ’tɛɛ a‑a ’yukwli ’mö,

‑ɛ ‑sɛɛ ’na wɛlɩɩ nimïï,

‑sɩbhä n tulanɛɛ kɛ ’ylimö.10.21 Ezayii 65.2.

Lagɔ ’nɩɛ Yizlaɛlɩ ’a ngëyii kɛ’mö ‑sɛ

¹Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, Yizlaɛlɩ a ngëyii Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ, ɛ ’mö a ‑nʋa, kɛ’mö ɔ ‑sʋʋä bhä ‑a? N’nn, ɔ ’nuëë kɛ’mö ‑sɛ. Na’bhë, Zwiiföyi n glɩnɩmöä. Ablaamö a ’yu a ’yu n glɩnɩɛ. Bɛzamɛɛ a ‑gligbë ’wʋ a nɩkpɛ n glɩnɩɛ. ²Nza n gbää nɩɩ, Yizlaɛlɩ a ngëyii Lagɔ ‑sɛ a‑a ‑lɛ ’kɩɩ, ɔ ’nɛɛ kɛ’mö ‑sɛ. A’bhï a ‑yi sɛ nɩɩ, Lagɔbɔgʋʋ ’mö a ’kïbhë ‑bhlʋ lɛ naa, Elii, mɔɔ yiɛ ‑lɛ Lagɔ a ’yila ’klʋ ’n ɔ yiɛ Yizlaɛlɩ a ‑nʋa ’klɛ. Sɛ’ɛ ɔ nʋä nɩɩ: ³‑Alowli Lagɔ, ‑na’a ’möbhïlanɩwaa, wa kʋä ’lɩbhä ’wë ’lɩlɩlɩ. Sɛ ‑a bʋbɔnɩmö a‑a nɩmaa, wa yɛ ‑sɩbhä nyima ’wë ’lɩlɩlɩ. Na ’yize ‑kpöö, ‑amöö tʋʋa’aa ‑lɛ, ‑maa wa yɩbhä’ɛ wa ‑kaa ’lɩbhämö.11.3 1 Wlʋwa 19.10,14.⁴‑Maa sɛ’ɛ Lagɔ ’nyɔ a‑a ’dɩ nɩɩ: Nɩkpa a ’dwi kʋgbä ngbi’sɔ, nɩkpa a gwlɩ kʋgbä (7.000), ’mö n cɩanɩɛ ’wa dɛ. Nɩkpa ’la, ’fʋ a ‑lagɔ Baalɩ, mʋa ’nɩɛ ‑lɛ wʋ dlɩ ’mö ‑kokomïladigbï glu ’pä wa ’kʋ ’wlu ’nyɛ.11.4 1 Wlʋwa 19.18.⁵Sɛ ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’la ‑sɩbhä ‑a’a ’tɛnyɩ ‑mɛ nɩ ’mö a dɔ’wʋ, ɔ ‑sɛmö’ɛ ‑mä ɔ ‑nʋa jijo’wʋ ’ɔ ngäzɩdlɩ a ’yize a za nɩkpayɛya. ⁶N ‑kä nɩɩ ’ɔ ngäzɩdlɩɩ a za‑a nʋʋ, miɛ nɩɩ, ɛ’ɛ ‑bhö ’wa nʋnʋlii a za. ’N ɛ ‑kä a ‑sɩbhää, Lagɔ ’a ngäzɩdlɩɩ ’naa ’kä a ‑tiamö a ngäzɩdlɩ glɩnɩ.

⁷Yɩ ’wuë a ’wlusɛnɩdaa, ‑lɛ ma‑a nɩɩ, Yizlaɛlɩ ’a ngëyii ’mö a ‑nʋa, ’saa wa tɛlɩ a‑a sɛ, wa ’wuë mʋa ’nuä ‑sɩbhä ’gämö ghlɩnɩ. ‑Maa ‑muë ɔ ‑sɛ a‑a ‑lɛ, wa ’yize ‑kpöö mʋa ghïluä. ‑Muë’la wabhlɩ, ’wa dilaa ’mö Lagɔ ’tumanɩ ’mö. ⁸Sɛ yɩ cɛlɩ a‑a ’kɩ wa dɛ ma‑a nɩɩ:

Nɩkpa nɩ, Lagɔ yɛ ’wa ’nɛɛnɔɔ ’klʋ ‑gba.

‑Sɩbhä a za wa kä ’yila ’klʋ,

‑maa wa’aa sɛ yɩlɩ,

’wa kä ’yukwïla ’wlu,

‑maa wa’aa ‑ngö.

Sa’a yɩ ‑wʋä ’kwädlɩ wa dɛ ‑këë zɩ’ɛ.11.8 Detlenɔɔmö 29.3; Ezayii 6.10.

⁹’Bhlɩlowli Daviidɩ ɔbhlɩ, sɛ’ɛ ɔ gbä’ɛɛ wa dɛ nɩɩ:

‑Atʋ Lagɔ, nɩkpa nɩ, ’wa pɩpɩɩ a lilea nɩ ’zʋ wa’bhï a ‑gbokwë, wa ’sokwli, wa ’kɩ köbhä.

Yɩ nɩ ’zʋ wa ’nyinyloli a ’pɛna.

¹⁰‑Na’a wɛlɩɩ a dɔ’wʋ, ’wa yilaa nɩ ’ngïmo ’wʋ, wa tɩa’a sɛ yɩlɩ,

yɔlɔylʋ nɩ ’kwïlanuë ’kwädlɩ ’wlu.11.9‑10 Soomö 69.23‑24.

¹¹Zaa, Zwiiföwaa, wa sɛɛ Lagɔ ’klʋkpamö ’n wa yiɛ ‑sɩbhä a za tʋʋ, sɛ’ɛ yɩ sɛ bhä zɛmö nɩɩ, Lagɔ kʋä ’lɩlɩlɩ kɛ’mö ‑sɛ ‑a? N’nn, ɔ ’nuëë kɛ’mö ‑sɛ. ‑Maa Zwiiföwaa, ’wa sɛ wa fälanɩɛ sa’a Lagɔ ’a ’pʋpʋɛ ’ylimöö, mɩɩ kää ’nglɩ, ‑waaa Zwiiföwa glɩnɩ, ’n Lagɔ yuëë ’ɔ ’pʋpʋɛ ’wʋ ghäla, nzɩɩ Zwiiföwaa a’bhï yɩ ’kʋä nglʋnyinye ’lɩbha wa ’kä’ɛ wabhlɩ ’ɔ ’pʋpʋɛ ’la sɛ tɛlɩmö. ¹²Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, ’n Zwiiföwaa ’a zɛmöbhlibhlee ‑kä ‑waaa Zwiiföwaa glɩnɩ ‑li a ‑li ’wlu nʋʋ, Zwiiföwaa ’wuë ‑käa’a Lagɔ ’yi göö, sɛ yɩ ’naa ’kä bhä ‑li a ‑li ’kädɩ ‑yɩ ziɛ ‑lii ’wuë ’wʋ glɩnɩ ’nɩ?

‑Waaa Zwiiföwa glɩnɩ ’a ’pʋpʋɛ a wɛlɩɩ

¹³Abhʋa ’nɩɛ Zwiiföwa glɩnɩɩ, abhʋa n nyɛɛ dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ, Zezwii a tietienyɔ n glɩnɩɛ, ‑mä a jijo’wʋ, ‑mä n ’kää libho nʋ. Libho ’la ɔ nyɩaaa, ’mäna ’wʋ wʋ ‑bhööä. ¹⁴Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa n ‑kä ‑sɩbhä ’zʋʋ, na ’bhɩa Zwiiföwaa ‑kä ‑sɩbhä ’ylɩmöö, yɩ yuë nglʋnyinye ’lɩbha, wa gla’mö a ’yɛya yi ’pʋ. ¹⁵Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, Zwiiföwaa, sɛɛ Lagɔ ‑sʋää nimïï, ‑sɩbhä ma‑a kää ’nglɩ, ’n bhlɩɩ ’wuë ‑gömö a nɩkpa bhɛnɩa’aa wa ‑nyɛ Lagɔ ’kä wamanɩ. Miɛ abhlɩ da’a, ‑maa Zwiiföwaa a’bhï, ‑zlɩ Lagɔ ‑kʋä ’wʋ ’sɔ ’wʋ ’libhïnɩɩ, sɛɛ ’kuduwa ’wlʋ’ɛ gluu, ‑sɩbhä ma‑a.

¹⁶Wa ‑kä lile a tɛkäna Lagɔ bʋbɔnɩɩ, lile ‑mä’la ’wuë ‑a tʋʋä ‑lɛ, Lagɔ mɔɔ ‑kälaa. Su a kpïla ‑kä Lagɔ a ‑li glɩnɩɩ, wʋ kïlaa ’wuë, Lagɔ a ‑liɛ. ¹⁷Glʋglʋsuu wa laa olivie ‑wʋnyɩɩ kïla ‑mimii wa ‑dɩ’ɛ ’wʋʋ, ’mö n pälɩɛ Zwiiföwaa ’wʋ. Abhʋa Zezwii a ‑nʋa, abhʋaa ’nɩɛ abhlɩ Zwiiföwa glɩnɩɩ, ’kwlɛsu a kïla a glɩnɩɛ. Abhʋa Lagɔ ’libhïä ’wʋ ’n ɔ yeanyɩɛ ‑lɛ glʋglʋsu ’la ’yli glɛ, ’n a yiɛ ngëyii Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ ’mö a ‑nʋä ’zʋ. Zaa, glʋglʋsu ’la, nyuu ’wʋ kpïlaa sɛɛ ‑mä gluu, ’mö a ’pʋnɩmöä ’mö. ¹⁸Zaa, sukïlaa wa ‑dɩɛ ’wʋ a za, a nɩ tɩ tɛkpɔ. ’N a ‑kä tɛkpɔɔ, a nɩ yɩbhlɩnɩ sɛ nɩɩ, Abhʋaa ’nɩɛ suu a kpïlaa ‑su, ‑maa mɩɩ ‑soanyɩɛ. ¹⁹Sɛ’ɛ a ’kää ‑kamä nɩɩ: Lagɔ ‑kanyɩ ‑lɛ ’yɩ ‑gbaa ’mö glɛ a za, nza ɔ ‑diiɛ ’wʋ. ²⁰‑Sɩbhä ma‑a abhlɩ, ‑maa wa’aa ’wʋ nglu wa ’kä Zezwii Kliisɩ dlɩ ’tɛɛnɩ, nza Lagɔ ‑sʋää ‑lɛ ’wa ‑gbaa ’mö, abhʋa abhlɩ, sɛ a ’tɛɛnɩɛ Zezwii Kliisɩ dlɩ a za, nza Lagɔ glanyɩɛ ‑lɛ ’wa ‑gbaa ’mö. Zaa, a nɩ tɩ tɛkpɔ, ‑maa a nɩ kä Lagɔ a nganɔ ku ’mö. ²¹Nyɩasɛ n’n‑ä ‑sɩbhä gbä, ‑maa ‑muë’la ‑wa glɩnɩ a‑a ’kɩ glʋglʋsuu a kïlaa, ’n Lagɔ ‑kʋä sa’a ‑lɛ ’wa ‑gbaa ’mö ‑sɛɛ, a nɩ ’nɛmanɩa anyɩ ’wʋ ‑maa ɔ ’naa ’kanyɩ ’wʋ tɩ.

²²A yɩɛ, Lagɔ, ɔ nɛnɩ dlɩ zɛmö, ’n ɔ kälɩɛ yɔwʋ. ‑Wa panɔɔɔ ‑gömö, wa dɔ’wʋ, yɔwʋ ɔ kälɩɛ, ‑maa abhʋa abhlɩ, a dɔ’wʋ, dlɩ zɛmö ɔ nɛnɩɛ, zaa a nɩ ’nɛmanɩ anyɩ ’wʋ, a tɩa ’ɔ dlɩzɛmönanɔɔ ’ylimö fälanɩ, ’n yɩ ’nɩa ‑sɩbhä ’mö ‑wʋʋ, Zwiiföwaa a saa, ‑sɩbhä ɔ ’kanyɩa ‑lɛ ’a ‑gbaa ’mö ‑sɛmö. ²³‑Maa Zwiiföwa ’la, wa ‑kä ’wa dilaa a ’mötunɔɔ kɛ’mö ‑sɛɛ, Lagɔ yuë ’wʋ ’sɔ ‑lɛ ’wa ‑gbaa ’mö glɛ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑Lu ‑wʋ ’kää Lagɔ kɛ’mö ’tɛɛnɩɩ, wʋ’ʋä ‑bhölɩ. ²⁴Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, abhʋaa ’nɩɛ da’a Zwiiföwa glɩnɩɩ, ’kwlɛsuu ’a kïlaa wʋ ‑nyɛɛ ’wlʋä ’mö a glɩnɩɛ, ‑lɛ wʋ ’yli, ‑lɛ Lagɔ ‑saanyɩɛ, glʋglʋsuu ‑wʋnyɩɩ kïlaa a’aa glɩnɩɩ, ’n ɔ yeanyuä ’yli glɛ. Zwiiföwaa wabhlɩ, glʋglʋsu ’la Lagɔ glanyɩɛ ’ylii, ’wʋ kïlaa wʋ ‑nyɛɛ ’wlʋä, ’mö wa glɩnɩɛ. Zaa, mʋa ‑kä ’wʋ ’sɔ ‑lɛ ‑da ’yli gɔlɔnɩɛ yi a dɔ’wʋ, yɩ’ɩɛ ’mö ’tɛɛ ’lɩlɩlɩ.

Zwiiföwaa yi Zezwii wa Puënyɔ ’mö yɩbhlɩnɩ

²⁵‑Atʋayuënyɩ, wɛlɩ a ‑mii glɩnɩɛ gbëaa, ‑yɩ zizaa a‑a, ’mö n ’kanyɩɛ dɛ’ɛ kɛ ’klʋ kälɩnɩ nzɩɩ, anyɩgäsɛ a tɩa anyɩ ’nɛɛnɩwa ’mö ’wʋ ’libhï. Gbëaa ’la ma‑a nɩɩ, Yizlaɛlɩ a ‑nʋa ‑mumuë, Lagɔ yɛ ’wa dilaa ’klʋ ‑gba, wa tɩa Zezwii puënyɔ ’mö yɩbhlɩnɩ. Sa’a ‑sɩbhä yɩ yiɛ ‑wʋä ‑këë, ’tɛnyɩɩ Lagɔ ‑dɩɛ nɩɩ, nɩkpa ‑waaa Zwiiföwa glɩnɩ ɔ ‑sɛɛ ’kɔ yɩbhlɩnɩɩ, ’n ɛ ’kää ghlɛ. ²⁶‑Lɛ a dɔ’wʋ Yizlaɛlɩ a ngëyii ’mö a ‑nʋa ’wuë, wa yi ’Pʋ. Sa’a ‑sɩbhä yɩ cɛlɩ a‑a ’kɩ nɩɩ:

Zakɔɔbö a yowluwa,

’wa Puënyɔɔ ‑ɔ ’kʋää galɛ ’mö ‑sɛɛ,

‑mä Siɔɔ11.26 Siɔɔ: Wa ‑kä Siɔɔ nʋʋ, Zeluzalɛɛmö a ‑glɔɔ ’mö wa gaaa.a ‑nʋa jijo’wʋ,

‑mä ɔ ’kää ’bhöönɩ,

mɔɔ ’kää ’wa ’klʋkpamösɛsʋʋ sɛ ‑sɛ.

²⁷Sa’a ‑sɩbhä n ’kʋää ’wa ’nyinylolii a gbʋʋ ‑gömö ‑sɛ,

n ‑nyʋä ’sɔ ‑a ’kä’ɛ mɛnɩnɩ.11.26‑27 Ezayii 59.20‑21.

²⁸Zaa, Zwiiföwaa, ’wa sɛ wa ‑sɛɛ Lagɔ ’a ’Mänatɩtɩɩ nimï a za, wa ‑nyɔɔ ’sɔ, wa’aa’a ‑wanɩ, mɩɩ ’zʋä a ‑li a ‑lii. ‑Maa ngëyii Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ, sɛ wa glɩnɩɛ ɛ ’mö a ‑nʋää, ‑n ‑kä ‑sɩbhä ’wʋ yɩlɩɩ, ‑n ‑yi sɛ nɩɩ, wa dɩbawa a dɩbawa a za, wa ‑glɛ Lagɔ dlɩ ’wʋ ’yize. ²⁹Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa Lagɔ, ’ɔ ngäzɩdlɩɩ a za, ɔ ‑kä nɩkpɛ ‑lu ’nyɛ ’wëë, ɔ’ɔ ‑sɔɔnyɩ kä’mö. Ɔ ‑kä’ɛ nɩkpɛ ‑lɛ ‑sɛ ’wëë, ɔ’ɔ ‑sɔɔ kɛ’mö. ³⁰A’bhï abhʋaa ’nɩɛ Zwiiföwa glɩnɩɩ, bhla’mö a dɔ’wʋ, Lagɔ a ’klʋkpamösɛwa a glɩnɩ a‑a. ‑Maa ‑sɩkaa a dɔ’wʋ, dɛɛ Zwiiföwaa ‑sɛɛ Lagɔ ’klʋkpamöö, ‑lɛ Lagɔ ’pänɩɛ a ngäzɩdlɩ. ³¹Wa ‑sɛɛ sa’a Lagɔ ’klʋkpamöö, Lagɔ ’kä a ngäzɩdlɩ ’pä a za‑a, sɛ ‑bhlʋ ‑kpɔ ’la, ɔ yi’ɛ ‑sɩbhä wa ngäzɩdlɩ ’pämö. ³²Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, nɩkpaa ’wuë ’klʋkpamösɛwa ’mö Lagɔ ’libhuëë ’wʋ, nzɩɩ ɔ ’kä wa ’wuë a ngäzɩdlɩ ’pä.

Lagɔ ’ghïli ɔ ’ghïliɛ

³³‑Tiamö! Lagɔ ’a wʋlʋnɔɔ mu, ’ɔ ’nɛɛnɔɔ ‑nyɛ ’ɔ ‑lii a ‑yiyee ’sɔ, yɩ’ɩɛ ‑sɩbhä a sɛ ‑wʋ. ’Ɔ ‑zijlitutwee ‑nyɛ ’ɔ sɛ ɔ zʋä ’n ’saa ɔ ’yɩbhää ’wlʋnɩɛ ’yli ’sɔ, yɩ’ɩɛ ’mönʋsɛ ‑wʋ. ³⁴Sɛ’ɛ yɩ cɛlɩɛ ‑mä Lagɔbɔgʋʋ ’mö nɩɩ:

‑Alowli Lagɔ ’a dlɩpäsaa,

‑ɔ bhɛnɩ bhä ɔ ’kä ‑sɩbhä ’mö ’nʋ ’nɩ?

‑Ɔ bhɛnɩ bhä, ɔ ’kɔ ’dɩ ’mö zʋ ’nɩ?11.34 Ezayii 40.13.

³⁵‑Ɔ ’nyɔ bhä tɛɛ ‑lu ’wë zaa,

‑ɔnyɩɩ ’gë ɔ kä bhä ‑gömö ’nɩ?11.35 Zɔɔbö 41.3.

³⁶Lagɔ, ’pɩwʋ a ‑lii ’wuë,

‑mä ɔ kä’mö ‑mä yɩ ’bhöönɩɛ,

mɔɔ nwiiɛ, yɩ ’wuë, ɔ liɛ.

‑Alowli Lagɔ, ’ɔ nglɩɩ nɩ ’ghlimanɩ ’kwädlɩkwädlɩnɩ ’yize.

‑Amɛɛ!

Sɛɛ Zezwii a ‑nɔ kää ɔ ’kä nɛmöö

¹‑Atʋayuënyɩ, sɛɛ Lagɔ ’pää a ’wuë a ngäzɩdlɩ a za, yɔwʋ n bhibheanyɩɛ nɩɩ, a nɩ ’nyɛ anyɩ Lagɔ yowʋ bʋbɔnɩlu a ‑mu ‑gä, ‑wʋ ‑wʋ ’wlɩlɩ, ‑wʋ nɛnɩ Lagɔ dlɩ yɔwʋ a sɛ. ‑Lɛ a dɔ’wʋ ’a Lagɔ a bʋbɔbʋbʋʋ yi ‑lu a ‑lu glɩnɩ. ²Mä’ä ’pɩwʋ a nɩkpaa ‑waaa Lagɔ ‑yii, a nɩ tɩ wa saa nɛmö. ‑Maa a nɩ ’tatinɩ Lagɔ ’yi, ɔ ’kanyɩ dlɩpänɔlulu ’nyɛ, a ’kä ’mö zigbonɩ ’tɩɩ. ‑Sɩbhä a dɔ’wʋ, ’saa Lagɔ yɩbhää a nɩ nʋ, ’saa nɛnɔɔ dlɩ yɔwʋ, ’saa ‑wʋä ‑kpöö, a yi yɩbhlɩnɩ.

³Sɛɛ Lagɔ paaa ’nyu a za, a ’wuë ’dɩ n nyanyɩɛ dɛ’ɛ bhʋlʋbhlʋ nɩɩ: A gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ a’bhë, ɔ nɩ tɩ ɔnyɩ ’kɔdʋ ’mö ’wʋ ’libhï. ‑Maa a ’wuë a nɩ ‑lɛ anyɩ dʋdʋ ’wʋ. Sɛ a ’tɛɛnɩɛ Zezwii dlɩ a za, Lagɔ kanyɩ bhʋlʋbhlʋ ’nyu ’pä a ’kä ’ɔ libhoo nʋ. ⁴A nɩ ’pänɩɛ ‑ka nɩkpɛ a kpökpa a wɛlɩɩ dlɩ kɛ: A ‑bhli ‑bhlʋ, ‑maa a yɔwʋ a nɩmaa ’nɩɛ muënɩ, ‑sɩbhä yɩ kää bhʋlʋbhlʋ libhi. ⁵Sɛ ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’la, sɩbhä ‑abhʋa Zezwii a ‑nʋa, ‑sɩbhä ‑a ‑wʋmöä. ‑Tiamö abhlɩ ‑aaa muënɩ, ‑maa ‑a ’wuë, sɛ ‑a ‑glɛɛ Kliisɩ ’wʋ a za, ‑bhlʋ ‑a glɩnɩɛ, kpökpaa yɔwʋ a nɩmaa a saa, ‑sɩbhä ‑a ‑glɛglɛnɩɛ ’wʋ. ⁶‑A ’wuë, sɛ ‑a ‑diɛ ’wʋʋ, Lagɔ, ’ɔ dlɩzɛmönanɔɔ a za, ‑sɩbhä ɔ ghälanyɩɛ bhʋlʋbhlʋ ’ɔ ’nyupälɩ a ’ki a ‑bɛ ’wʋ, ‑a ’kä ’ɔ libhoo nʋ.

‑Mɔ Lagɔ bhïlanɩɛ ’mö ɔ ’kä ɔ ’bhɩa ’dɩ ’nyɛɛ, wɛlɩɩ Lagɔ nyɔɔ, yɩ ’yize ’mö ɔ nɩ bhïlanɩ dlɩ’wʋkänɔ ’mö. ⁷‑Mɔ Lagɔ ’pää ’nyu ɔ ’kä ɔ ’bhɩa ’yli ‑wʋʋ, ɔ nɩ ‑wuë ’yli, ‑mɔ Lagɔ ’pää ’nyu ɔ ’kä Lagɔ ’a wɛlɩɩ ‑gömö ‑sɛsɛnɩ, ɔ nɩ ‑sɛsɛni ‑gömö. ⁸‑Mɔ Lagɔ ’pä’ɛ ’nyu ɔ ’kä ɔ ’bhɩa swɩ nyɛmʋ ’mö ’pää, ɔ nɩ ’pʋä swɩ nyɛmʋ ’mö. ‑Ɔ pa‑a ’nyu ɔ ’kä ’nyɛɛ, ɔ nɩ ’nyɛ yɛ’mönanɩsɛ. ‑Ɔ ‑gänɩɛ Zezwii a ‑nʋa ’yukuu, ɔ nɩ ‑suë sasɛ. ‑Ɔ yiɛ ngäzɩwaa ’wʋʋ, ɔ nɩ ’zʋ ‑sɩbhä ’mänasɛ.

⁹’A ‑wawʋʋ, wʋ nɩ tɩ ’kwlɩsɔkäkʋ ’mö ‑kä. ‑Lizoku a kii ’wuë, a nɩ panii ‑gömö. A nɩ nʋ ’kwädlɩ ‑li a ‑li. ¹⁰‑Daayuë a ‑muëë ‑wawanɩ’ɛ a sɛ, a nɩ ‑käkänɩ ‑sɩbhä ’mäna ’mlɩ. A ’kä ‑lɛ ’zʋzʋnɩ a gbʋ nɩ plɛnanyɩ tenyii. ¹¹A nɩ tɩ nɩkpa a ‑muë swɩ ‑kuunɩɛ yɔwʋ glɩnɩ, ‑maa a nɩ ‑su ku ’mö a ’kä ‑Alowli ’yli ‑wʋ. ¹²’Saa Lagɔ ’kanyɩɛ ’nyɛ a za, a dila nɩ ’tɛɛ ’wʋ, a nɩ ‑wʋ ’mäna ’mö ’yize. A ‑kä ’zwɩ zi dɔ’wʋ ‑wʋʋ, a nɩ ‑kpaanɩ dlɩ ’mö. Lagɔ a bhibhebhibhe dɔ’wʋ, swɩ nɩ tanyɩ yɔwʋ ’kunɩ. ¹³A ’bhɩa Zezwii a ‑nʋa ‑waaa ‑lu ‑kää, a nɩ yuë ’wʋ. Nɩkpaa ‑wa yeanyɩɛ ’wʋ plɛɛ, a nɩ pölʋä sasɛ. ¹⁴Nɩkpaa ‑wa ’yɩanyɩɛ ’klɩɩ, a nɩ ’pʋä ’nyu. A nɩ ’pä nɩkpa ’nyu, ‑maa a nɩ tɩ nɩkpa bhätlɩnɩ. ¹⁵‑Ɔ ‑wʋä ’mäna ’möö, a ‑nyɔɔ ’sɔ a nɩ nʋ ’mäna, ‑ɔ wiɛ, a nɩ ’winɔ. ¹⁶A ’wuë a nɩ ‑wʋnɩ ‑tiamö ’wʋ. ’A dila nɩ tɩ ’nglɩmöli ‑gänɩ, ‑maa ‑yɩɩɛ dɛsɛ ‑kä a gbʋʋ mʋʋ nɩ plɛnanyɩ. A nɩ tɩ anyɩ ’nɛɛnɩwa ’mö ’wʋ ’libhï.

¹⁷Nɩkpɛ ‑kaanyɩ ‑lizoku ’wlu nʋʋ, a nɩ tɩ yɩ kpa ‑sɛ. ’Saa glɩnɩɛ nɩkpa ’wuë ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ ‑li a ‑li, ’mö a nɩ tɛlɩ sɛ a ’kɩ nʋ. ¹⁸Nɩkpaa ’wuë, a ‑nyʋä ’kä ‑wanɩ a dɔ’wʋ, a’bhï ’a ’saa a bhɛnɩɛ a ’kä nʋ a ‑nyʋä ’kä ‑wanɩɩ, a nɩ nwi. ¹⁹‑A’bhɩanyɩ, a nɩ tɩ anyɩ a kpa ‑sɛ, ‑maa a nɩ yɩlɩ Lagɔ kä’mö. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa sɛ’ɛ yɩ cɛlɩɛ ‑mä Lagɔbɔgʋʋ ’mö nɩɩ: ‑Alowli Lagɔ lɛ naa: Na ’yize, ‑amöö kää n ’kä kpa ‑sɛ. ‑Lizokuu nɩkpaa nʋä, ‑amöö ’kʋää yɩ ’pɛna ’nyɛ.12.19 Detlenɔɔmö 32.35.²⁰Sɛ’ɛ yɩ cɛlɩ’ɛɛ ‑mä nɩɩ: ‑Na’a ‑gblɩnyɔɔ, ngɔmʋ ‑kɔɔ ’lɩbhää, ’nyɔ ɔ ’kä li. ’Nyutʋ ‑kɔɔ ’lɩbhää, ’nyɔ ɔ ’kä ’nɩmä. ‑N ‑kä sa’a ’zʋʋ, ‑na’a ‑li a ‑li ’la yo zʋ ’lɩbha.12.20 Plovɛɛbö 25.21‑22.

²¹Tɩ ’wʋ nglu ’nyinylolii nɩ ‑tɩmö ’wlu ’plɩnɩ, ‑maa ‑li a ‑lii, mö ‑n nɩ nʋ, yɩ ’kä ’zokuu sɛ ‑sɛ.

A nɩ ’zʋ ’kämanɩwaa ’klʋkpamö

¹‑Mɔ ‑n yi glɩnɩ ‑kë, ‑mɔ ‑n ’nɩ glɩnɩ ‑kë, ‑wa ’kämanɩɛ, ‑n kä ‑n ’kä ’wa ’kämanɔɔ ’klʋkpamö zʋ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ’kämanɔɔ ’wuë, ‑mä Lagɔ kä’mö ‑mä wʋ ’bhöönɩɛ. ’Kämanɔ a ‑mu ‑wʋʋä Lagɔ kä’mö ’bhöönɩɩ, wʋ’ʋä ‑bhölɩ. ²‑Sɩbhä a za, ‑wa ’kämanɩɛ, ‑ɔ ‑kʋä ‑gömö cɩcɔnɩɩ, Lagɔ a’bhë, ’mö ɔ yɛɛ da’a ‑gömö cɩcɔnɩ. ‑Sɩbhä a nɩkpɛ ’la, Lagɔ a gbʋ ɔ jlinɩɛ da’a ɔnyɩ ’wʋ.

³Nɩkpɛ a ‑mɔɔ nʋä ‑li a ‑lii, mɔɔ ’nɩɛ ‑kä ɔ ’kä ‑gɔmlɩwa ‑gu, ‑maa ‑ɔ nʋä ‑lizokuu mɔɔ kää ɔ ’kʋä ‑gu. Zaa, ‑n ‑kä ’yɩbhä ‑n ’kä ‑pälɛpälɛ ‑wʋ ‑gɔmlɩwaa a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋʋ, ‑li a ‑lii, mö ‑n nɩ nʋ. ‑Lɛ a dɔ’wʋ, ‑gɔmlɩwaa yi ‑na ’dɩ a dɩ ‑sɛ. ⁴Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑gɔmlɩwaa, wa ‑kamö ‑su ’saa nɛnɩɛ ‑n ’kʋ nʋ, nza Lagɔ ’zuëë ‑lɛ, ɔ libho wa nʋä da’a. Zaa, ‑n ‑kä ‑lizokunʋnyɔ glɩnɩɩ, ‑n kä ‑n ’kʋä ‑gu. ’Fʋ wa’aa bhɛnɩ wa ’kä nɩkpa ’wa ‑lizoku a ’pɛna ’nyɛ, ‑maa Lagɔ a’bhë mɔɔ ’zuëë ‑lɛ, nzɩɩ wa ’kä ɔ ’nglɩ ’mö ‑lizokunʋwaa ’mö zlɔmanɩ. ⁵‑Sɩbhä a za n gbää nɩɩ, ‑wa ’kämanɩɛ, ’wa ’kämanɔɔ, ‑n ‑kʋʋ ’klʋkpamö zʋʋ, yɩ nɛnɩ. ‑N ‑kä ‑sɩbhä ’zʋʋ, ɛ’ɛ ‑bhö nɩɩ ‑n tɩa Lagɔ a gbʋ ‑nanyɩ ’wʋ jlinɩ a ’yize a za, ‑maa ‑na’bhë ‑mä ‑na dlɩ zɛmö, ‑n kä sɛ yɩbhlɩmanɩ nɩɩ, ‑li a ‑liɛ.

⁶Sɛ ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’la, ‑wa kää lapoomoni a ’wʋbhlilibhoo, wa ‑kä nɩɩ ’pɛnɩ lapoo klɩpaa nʋʋ, yɩbhlɩnɩ sɛ nɩɩ Lagɔ mɔɔ ’nyʋää libho ’la zaa ’pɛnu. ⁷‑Wa ’kämanɩɛ, sɛɛ Lagɔ ’yɩbhää ‑a nɩ ’zʋ wa dɔ’wʋʋ, ‑a nɩ ’zʋ ‑sɩbhä ’tɩɩ. Lapoo a kii ’wuë wa gbää ’pɛnuëë, ’pɛni. ‑Mɔ ‑n kää ‑n ’kä ’klʋkpamö zʋʋ, ’zo ’klʋkpamö, ‑mɔ ‑n kää ‑n ’kä ‑lɛ zʋʋ, ’zo ‑lɛ.

A‑a nɩ ‑wawanɩ

⁸Tɩ nɩkpɛ a gɔgbʋ ‑kä. ‑Maa ‑na ’lilɛ a ‑wawʋ a ’yize mʋʋ nɩ glɩnɩ ‑na gɔgbʋ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑n ‑kä ‑tiamö ‑na ’lilɛ ‑waa, Lagɔ ’a Gböö ’wuë, ‑n kɩ da’a ’klʋkpamö zʋ ’wë. ⁹Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, Lagɔ ’a Gböö ‑yɩ nʋä nɩɩ: Tɩ ‑na ’li a ’nglɔ sɛ tɛlɩ, tɩ ‑na ’li a ’luwli sɛ tɛlɩ, tɩ ’ku ’lɩbhä, tɩ ‑na ’li a ‑lu ’wi ghli, ‑na ’li a ‑li a ’tʋ nɩ ‑tɩmö ’zokwësɛ ’lɩbhä,13.9 Ɛzoodɩ 20.13‑17; Detlenɔɔmö 5.17‑21. yɩ ‑nyɛ gbö ‑mi’la ‑yɩ tʋʋä ‑mä ’sɔ, yɩ ’wuë, gbaa ‑a nʋä nɩɩ: Sɛ ‑n ‑waa ‑nanyɩ ‑wa ‑sɩbhä ‑na ’lilɛ,13.9 Levitiikö 19.18. ‑mä a ’mö, ‑mä yɩ ’yɩbhanɩɛ yɩ ’wuë ’wlu. ¹⁰Nɩkpɛ a ‑mɔɔ ‑waa ‑tiamö ɔ ’lilɛɛ, ɔ’ɔ nɔ ‑lizoku ’wlu ’lɩlɩlɩ. ‑Sɩbhä a za n gbää nɩɩ, ‑n ‑kä ‑tiamö ‑na ’lilɛ ‑waa, ’saa Lagɔ ’a Gböö yɩbhää ’wuë, ‑n kʋ da’a nʋ ’wë.

A‑a nɩ ‑gïganɩ ’wlu ‑a ’kä Zezwii ‑kʋnɩ

¹¹Wɛlɩɩ ’wuë n ’bhööä da’a bhïlaaa, a nɩ ’zwi sasɛ ’klʋkpamö. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ’tɛnyɩ ‑a ‑wʋä dɛ’ɛ ’möö, a ‑yi dɛ ɛ ‑gänɩ. Dɛ a ’kää ’yɛla ’mö ’wlʋnɩɩ, ‑lɛ ma‑a dɛ’ɛ. Dɛ ‑a yɩbhlɩnɩ a‑a Zezwii a dɔ’wʋ, Lagɔ ’a ’pɩwʋlelea a ’yliwlʋnɩdaa, ‑lɛ yɛ a ’dio, ‑maa ‑sɩkaa a dɔ’wʋ, ‑lɛ yɛa’a tenyii a’bhë ’dio. ¹²’Tɛnyɩ ‑a ‑wʋä dɛ’ɛ ’möö, zlɩzɩdɔ’wʋ, ’mö n pälɛɛ ’wʋ, zlɩ yɛ zɩ ’wë. Zaa, ‑lizokuu ‑a nʋnɩɛ ‑mä ’yuylukwë ’möö, a‑a nɩ ‑sɩɩ kɛ’mö. Tʋgwɩnyɔ a sɛ, ’päpälii ‑yɩ glɩnɩɛ zlɩgä a ‑nɩɩ, ’mö ‑a nɩ ’libhï ’wʋ. ¹³‑A’a nɛmönɛmösaa nɩ zlɔnɩ ’mö zlɩgänɛmönyɔ a sɛ. ’Fɛtilea wa ‑kä ‑sɛ ’n wa liɛ ‑këë ’n wa doo wlu ’kpulu, ’n wa nɩmää nʋ ‑këë ’n wʋ lɩbhʋää, ’n wa tɛlɩɛ ngwlɩɩ sɛ bidibidii, ‑sɩbhä a ’fɛtile ’la, a‑a nɩ ti ‑sɛmö. A‑a nɩ tɩ kpɛnɩkpɛnɩwa glɩnɩ, a‑a nɩ tɩ nglʋnyinyekäwa glɩnɩ. ¹⁴‑Maa zɩkpalelea a ghlɩɛ ‑mä ‑Alowli Zezwii Kliisɩ ’möö, sɛ wa päla’ɛ ‑bäna ’möö, a nɩ pälaa ‑sɩbhä ’mö. ’A ‑wʋwʋsɛzokwëa, sɛɛ ‑sɩbhä yɩbhää, a nɩ tɩ ’wʋ nglu ‑sɩbhä nɩ tanyɩ ‑su.

Tɩ ‑na lilagɔgänɩnyɔ nuë ’wʋ kwä ’ɔ ’saa ɔ liɛ a za

¹Nɩkpɛɛ ‑ɔnyɩ dlɩ’wʋkänɔɔ ’nɩɛ ‑bhlɛ nyɔnʋʋ, a nɩ köbhɔ pɛɛpɛ. ‑Mi ɔ ’kää nʋ ’n ‑mi ɔ ’naa ’kää nʋ a dɔ’wʋ, a ‑nyɔɔ nɩ tɩ kpɛnɩ. ²A yɩɛ, ‑mɔmɔɔ lɛ ɔ bhɛnɩ ɔbhlɩ ɔ ’kä ‑li ’wuë li. ‑Mɔmɔɔ ɔbhlɩ ’ɔ dlɩ’wʋkänɔɔ ’nɩɛ ‑nyɔnʋ zaa, ɔ’ɔ li nɩma.

³Zaa, ‑wa liɛ ‑lii a kii ’wuë, wa nɩ tɩ ‑waa liɛ nɩma ’ylimö fälanɩ. ‑Waa li’ɛɛ wabhlɩ nɩmaa, wa nɩ tɩ ‑muë’la nuë ’wʋ kwä. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa wa ‑wʋ ‑sɩbhä, ’n Lagɔ yuëë ’wʋ nglu. ⁴‑Na ’bhɩa Lagɔgänɩwa ’la, Lagɔ mɔɔ glɩnɩɛ wa ’bhidɩba. ‑Mɔ ‑n glɩnɩ bhä ‑naa zaa, n‑n ’kʋä bhä nuë ’wʋ kwä ’nɩ? ’Wa nɛmönɛmösaa yi ’mö zlɔnɩ oo, ‑sɩbhä ’nɩ ’mö zlɔnɩ oo, wa ’bhidɩba a ’yize ’mö yɩ yɩlɩɛ ’wʋ, ɛ’ɛ ‑bhö ‑na gbʋ. ‑Maa Lagɔ, ’mö ɔ tɛɛ zaa, ɔ yuë kwänɩ ’wa nɛmönɛmösaa yi ’mö zlɔmanɩ.

⁵A gla’mö a ‑mumuë sɛ’ɛ wa pää dlɩ nɩɩ, zila ‑mimii kä dɛsɛ, yɩ zi ‑mimii ’wʋ, ‑mumuë a dɔ’wʋ, zilaa ’wuë ‑bhʋlʋ yɩ glɩnɩɛ. Yɩ ’wuë ’mö a dɔ’wʋ, sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, ‑na’a sɛ ‑n pää ‑lu a dɔ’wʋ dlɩɩ, ‑sɩbhä nɩ tɩ gʋgɔgʋgʋ ’mö ‑kä. ⁶‑Ɔ gbäzɩɛ zila ‑mimii ’möö, ‑Alowli a ’nglɩ ɔ ’ghlimanɩɛ. ‑Ɔ liɛ ‑li a kii ’wuë, ‑Alowli a ’nglɩ ɔ ’ghlimanɩɛ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa Lagɔ ’mö ɔ bhälɩɛ lile ’la a za. ‑Ɔɔ liɛ lilili a ki ‑mimii, ‑Alowli a ’nglɩ ɔ ’ghlimanɩɛ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ɔ bhälɩmö’ɛ ɔbhlɩ Lagɔ lile ’la a za. ⁷Yɩ ’wuë ’mö a dɔ’wʋ, ‑bɛ ’nɩɛ ɔnyɩ a za ‑bhölɩ, ‑bɛ ’nɩ ’ku ɔnyɩ a za. ⁸Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa a‑a ‑kä ‑bhölɩ oo, ‑Alowli a za ‑a ‑bhölɩ. A‑a ‑kä ’ku oo, ‑Alowli a za ‑a ’kuä. A‑a ‑kä ‑bhölɩ oo, A‑a ‑kä ’ku oo, ‑Alowli a ‑nʋä ‑a glɩnɩɛ ’yize. ⁹Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa nɩkpaa ’wuë, ‑wa ‑bhölɩɛ oo, ‑wa yɛɛ ’ku oo, Kliisɩ ’kä wa ‑lowli glɩnɩ, nza ɔ ’kuä ’n Lagɔ yoo glu ‑sɛ. ¹⁰Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, ‑nmö ‑naa, ‑mɔɔ ‑n glɩnɩ bhä n‑n kwä bhä ‑na ‑daayu ’nuë ’wʋ, n‑n fälanɔ bhä ’yli ’mö ’nɩ? ‑Nn bhä sɛ ‑yi nɩɩ, Lagɔ ‑yinyɩ ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö ‑lɛ ɔ ’yila ’klʋ wäzɩnɩ, ɔ ‑kanyɩ bhʋlʋbhlʋ ‑a’a nʋnʋlii ’wʋ ’yɩbhänɩ ‑a? ¹¹‑Mä Lagɔbɔgʋʋ ’mö, sɛ’ɛ yɩ cɛlɩɛ ‑mä nɩɩ: ‑Alowli Lagɔ lɛ naa:

‑Amö Lagɔ, n ‑bhölɩ.

Nɩkpaa ’wuë yi ‑lɛ na dlɩ ’mö ‑kokomïladigbï glu ’pä wa yi na ’nglɩ ’ghlimanɩ.14.11 Ezayii 45.23.

¹²Nza n gbää nɩɩ, Lagɔ, ɔ ‑yinyɩ bhʋlʋbhlʋ ‑a’a nʋnʋlii ’wʋ ’yɩbhänɩ.

Tɩ ‑na lilagɔgänɩnyɔ ’nyinyloli ’mö sɛ bhlɩ

¹³A‑a nɩ tɩ nuë ’wʋ kwäkwänɩ, ‑maa sɛ a ’kää ’zʋ, sɛɛ nɛnɩɛ, ‑sɩbhä ma‑a nɩɩ: ‑Lu ‑bhlʋ a’bhë ‑wʋ ’kää a lilagɔgänɩnyɔ ’nyinyloli ’mö sɛ bhlɩɩ, a nɩ tu nʋ ’lɩlɩlɩ. ¹⁴‑Alowli Zezwii, ’na sɛ n ‑gälɔɔɔ ’wʋ a za, ’na dlɩ ’wuë zɛmö n ‑yi sɛ nɩɩ, lililu a ‑muu ’kää nɩkpɛ fɩ pälaa Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋʋ, wʋ’ʋä ‑bhölɩ ’lɩlɩlɩ. ‑Maa ɔ pää dlɩ nɩɩ, fɩ wʋ pälaa, ɔ dɔ’wʋ wʋ pälaa fɩ. ¹⁵Zaa, lililu a za, n‑n ‑kä ‑na lilagɔgänɩnyɔ dlɩ yilaa, ‑n ’nɔɔ da’a ‑wa. Nɩkpɛ a ‑mɔnyɩ za Kliisɩ ’kumöä, ‑na’a lilea nɩ tɩ ’nglɩ ‑kä ɔ nɩ tɩ tʋʋ. ¹⁶’Saa ‑n gbää ‑wʋ nɛnɩɩ ‑na dɔ’wʋʋ, wʋ nɩ tɩ ’nglɩ ‑kä wa nɩ tɩ ‑na ’dɩzoku ‑sɛ. ¹⁷’Pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ a wɛlɩɩ ’nɩ ‑bhö lile ‑nyɛ ’nɩmänɩmʋ ’sɔ a gbʋʋ. ‑Maa ’mözlɔnɩzlɔnɛ, ’tɩɩglɩglɛ ’n ’mäna ’Wugɔmʋʋ ’Wlɩlɩ nyɛɛ, yɩ wɛlɩɛ. ¹⁸‑Li ’la a gbʋʋ mʋʋ ‑kä nɩkpɛ plɛnɩɩ, ɔ ’kä ‑sɩbhä Kliisɩ ’a libhoo nʋʋ, mɩɩ nɛnɩɛ Lagɔ dlɩ yɔwʋ, ‑sɩbhä yi’ɛ ’nglɩ ‑kä nɩkpa yi ɔ ’dɩ a dɩ ‑sɛ.

¹⁹Zaa, sɛ ‑a ’kää ’zʋ ‑a ’kä ‑wanɩ, ‑a ’kä swɩ nyɛmʋ ’mö ’päpänɩ, nzɩɩ ‑a ’kä ’gämö ’yukusɛ möö, a‑a nɩ tɛlɩ ‑sɩbhä sɛ. ²⁰‑Maa lilili a za, tɩ Lagɔ ’a libhoo nyima. Lilili a kii ’wuë, ’wlɩlɩ yɩ ‑wʋä, miɛ abhlɩ, ‑maa ’n nɩkpɛ ‑kä lile li, ’n ‑mɔmɔɔ ‑kä ɛ za ’nyinyloli ’mö bhlinɩɩ, yɩ’ɩɛ nɛnɩ. ²¹Zaa, ‑na’a nɩmalile ‑nyɛ na’a nʋnɩmänɩmʋ ’sɔ, ’n ɛ ‑kä’ɛ käböli ‑mimii a’bhë ‑kë, mɩɩ ‑kä ‑na lilagɔgänɩnyɔ ’nyinyloli ’mö sɛ bhlɩɛ yii, ‑n kä ‑n ’kä yɩ ’wuë kɛ’mö ‑sɛ. ²²‑Mi’la ’wuë a dɔ’wʋ, ‑na’a sɛ ‑n kää da’a dlɩ ’wʋʋ, tɩ ‑sɩbhä ’yi ’tatinɩ, ‑maa ‑sɩbhä nɩ ‑wʋmö ‑na ’yize dlɩ zɛmö Lagɔ a ’yila ’klʋ. Nɩkpɛ a ‑mɔɔ ‑kä ‑lu nʋ dɔ’wʋ ‑wʋ, ‑ɔnyɩ dlɩ zɛmöö ‑wʋä ‑pälɛpälɛ Lagɔ a ’yila ’klʋʋ, ’mäna nɩ ’lɩbhɔ. ²³Miɛ abhlɩ, ‑maa nɩkpɛ a ‑mɔ ‑ɔnyɩ dlɩɩ ‑kiɛ ’mö lile a ke ‑mämaa a dɔ’wʋʋ, ’n ɔ ‑kaa lii, ɔnyɩ ɔ yɛɛ da’a gbʋ köbha Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ɔ ’kää ‑sɩbhä ’zʋä yii, ɔ ’niɛ dlɩ’wʋkänɔ ’mö nʋnɩ. ’Lɩlɩlɩ a dɔ’wʋ, ‑n ‑kä ‑lu nʋä yii, n‑n ’nɩ Lagɔ dlɩ ’tɛɛnɩ, ’n ‑na’a dlɩɩ ‑kä ’mö ‑ki ‑n ‑kʋʋ nʋʋ, ’nyinyloli ‑n yɛɛ da’a nʋ.

‑Na ’lilɛ a ‑li a ‑li a gbʋ nɩ plɛnɩmö

¹‑Aa dlɩ’wʋkänɔɔ ‑nyɔnʋä, a‑a nɩ kwänɩ ‑wanyɩɩ dlɩ’wʋkänɔɔ ’nɩɛ ‑nyɔnʋ ’wa ’gblukuu. A‑a nɩ tɩ ‑yɩ nɛnɩnyɩɛ dlɩ yɔwʋ a ’yize sɛ tɛlɩ. ²‑Maa ‑a ’wuë, bhʋlʋbhlʋ, ’saa glɩnɩɛ ‑a’bhɩa a ‑li a ‑li, ’saa ’bhuëë ’mäna ’wʋ mö ‑a nɩ tɛlɩ sɛ, wa ’kä ’yli yɔwʋ ’tɛmanɩ ‑mä dlɩ’wʋkänɔɔ ’mö, wa ’käa ’yukusɛ mö. ³Kliisɩ a’bhë, ’saa nɛnɔɔ dlɩ yɔwʋ a gbʋ mʋʋ ’nɔɔ a ‑plɛnɩ. Sɛ’ɛ yɩ ’cɛlɩ a‑a ‑mä Lagɔbɔgʋʋ ’mö nɩɩ: ‑Atʋ Lagɔ, ‑wa ziamöä ‑dii, ‑amö wa ziaa ‑di.15.3 Soomö 69.10.⁴‑Atʋayuënyɩ, ’saa ’wuë cɛlɩɛ ‑mä Lagɔbɔgʋʋ ’möö, bhla’mö wa ’celi a‑a abhlɩ, ‑maa ‑aa za yɩ cɛlɩɛ ‑mä yɩ ‑kanyɩ sʋlʋnɩ, yɩ ‑kanyɩ swɩ nyɛmʋ ’mö ’pä, dɛ a kää sɛ ‑a ’kä ‑lɛ kɛ nyɔnʋ, ‑aa dila ’kä ’wʋ ’tɛɛ ‑këë, ‑a ’kä ‑mä ’gbë ’wʋ ghlɛ. ⁵Lagɔ a’bhë, ɔ ’yize mɔɔ bhɛnɩɛ ɔ ’kanyɩ swɩ nyɛmʋ ’mö ’pä, dɛ a kää sɛ a ’kä ‑lɛ kɛ nyɔnʋ. Zaa, ’mö n bhibhee a ’wlumö, a ’wuë a ’kä ‑tiamö ’wʋ ‑wʋnɩ, a ’kä ’gämö Zezwii Kliisɩ ’a saa nɛmö, ⁶a ’wuë, nuë ‑bhlʋ ’mö, a ’kä ‑Alowli Zezwii Kliisɩ a dɩba Lagɔ a ’nglɩ ’ghlimanɩ a gbʋʋ, mʋʋ nɩ plɛnanyɩ.

Nɩkpa ’wuë a za Kliisɩ yiɛ

⁷Sɛɛ Kliisɩ ngulanyɩɛ ’wʋʋ, a nɩ nglunglunɩ ‑sɩbhä ’wʋ, nzɩɩ a ’kä Lagɔ a ’nglɩ ’ghlimanɩ. ⁸‑Tiamö n nyanyɩɛ ’dɩ nɩɩ, Kliisɩ, mɔɔ ’zʋä Zwiiföwaa a ’yliwʋnyɔ, ɔ ’kʋä ’ylimö tulanɩ nɩɩ Lagɔ ’nɩ bhïla wɛlɩ ’wë ɔ ’kɩ nimï ‑sɛ. Zaa, wɛlɩɩ ’wuë ɔ ’nyɛ a‑a wa dɩbawa ’kädɩɩ, ‑mä ɔ ’mö, ‑mä yɩ ’wlʋnɩɛ ’yli. ⁹Miɛ abhlɩ, ‑maa ‑waaa Zwiiföwaa glɩnɩɩ, sɛɛ Lagɔ ’pää Kliisɩ a za wa ngäzɩdlɩɩ, wa ’kä ‑sɩbhä a za ɔ ’nglɩ ’ghlimanɩ, nza ɔ yimö’ɛɛ. Sɛ’ɛ yɩ cɛlɩɛ ‑mä Lagɔbɔgʋʋ ’mö nɩɩ:

‑Atʋ Lagɔ, ‑mä ’bhlɩbhëa ’wuë jijo’wʋ,

n yi ‑mä ‑na’a nglɩɩ ’ghlimanɩ.

‑Na’a ‑li a ‑li a za n ‑yimö ’mö bhlɩnɩ.15.9 2 Samiɛlɩ 22.50; Soomö 18.50.

¹⁰Sɛ’ɛ yɩ cɛlɩ’ɛɛ ‑mä nɩɩ:

Abhʋa ’nɩɛ Zwiiföwa glɩnɩɩ,

a ‑nyɛ ngëyii Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ ’mö a ‑nʋa ’sɔ,

a nɩ nʋnɩ ’gämö ’mäna.15.10 Detlenɔɔmö 32.43.

¹¹Sɛ’ɛ yɩ cɛlɩmö’ɛɛ ‑mä nɩɩ:

Dʋdɔkpäta ‑gömö a nɩkpanyɩ,

a ’wuë, a nɩ ’ghlimanɩ Lagɔ a ’nglɩ.

’Bhlɩbhëa ’wuë nɩ bhlɩnɔɔ.15.11 Soomö 117.1.

¹²Ezayii, sɛ’ɛ ɔ gbä’ɛɛ ɔbhlɩ nɩɩ:

Daviidɩ a dɩba Yizayii,

ɔ ’yu a ’yu yi mä’ä ‑aa jijo’wʋ ’wlʋ,

ɔ ’kä ’bhlɩbhëa ’wuë ‑gömö ’kämanɩ.

Ngäya ’wuë yo dlɩ ’tɛɛnɩ.15.12 Ezayii 11.10.

¹³Lagɔ, dlɩ’wʋtɛɛnɔ ’bhöönɩɛ ’möö, sɛ a ’tɛɛnɔɔ dlɩ a za, ɔ nɩ yie ‑mä a dila zɛmö ’mäna ‑nyɛ ’tɩɩglɩglɛ ’sɔ ’wʋ. Nzɩɩ, ’Wugɔmʋʋ ’Wlɩlɩ a ’mötɛɛnɔ ’mö, ’a dlɩ’wʋtɛɛnɔɔ ’kä ’kwädlɩ zumanɩ.

’Saa Pɔɔlʋ yɩbhää ɔ ’kä nʋʋ

¹⁴‑Atʋayuënyɩ, na’bhë n ‑yi sɛ nɩɩ, anyɩgäsɛ sɛɛ ‑gää kɛ, a zʋ ‑sɩbhä ’tɩɩ, a ‑yi sasɛ Lagɔ ’a wɛlɩɩ, a’bhï a bhɛnɩ a ’kä ’dɩ ’mö zʋzʋnɩ. ¹⁵‑Sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö, ‑maa ’na ’bɔgʋʋ n ’cɛlanyɩɛ dɛ’ɛ ’wʋʋ, wʋ kïbhï ‑mimii ’mö a dɔ’wʋ, n ’nanyɩɛ wɛlɩ ’yli zizanɩ, ‑maa gbëaa n ’nyanyɩɛ ’dɩ, ’saa a ‑yi a‑a ’kɩ ’mö n ligbananyɩɛ ’wʋ. ’Fʋ n’n‑ä ‑sɩbhä ’cɛlɩ, ‑maa Lagɔ na ngäzɩdlɩ ɔ ’pää. ¹⁶Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, Lagɔ mɔɔ ‑saaa ‑lɛ n ’kä Zezwii Kliisɩ a libhonʋnyɔ glɩnɩ, nzɩɩ, ‑waaa Zwiiföwa glɩnɩ n ’kä ‑mä wa jijo’wʋ ’ɔ ’Mänatɩtɩɩ bia. ‑Lɛ a libho ’la n nʋä, Lagɔbʋbɔnyɔ a libho a sɛ wʋ ‑wʋä. Nyɩasɛ n’n‑ä ‑sɩbhä gbä, ‑maa ’na sɛ n yɩbhää ’bhlɩbhëa ’wuë a dɔ’wʋʋ, ‑sɩbhä ma‑a nɩɩ: ’Wugɔmʋʋ ’Wlɩlɩ nɩ ’zuë Lagɔ a ’yize a ‑nʋä ’wʋ, nzɩɩ wa ’kä bʋbɔnɩlu a ‑muu nɛnɩɛ Lagɔ dlɩ yɔwʋ a sɛ ‑wʋ. ¹⁷Lagɔ ’a libhoo n ‑wʋä dɛ’ɛ nʋ dɔ’wʋʋ, n bhɛnɩ n ’kä ‑mä wʋ ’mö nanyɩ ’ghlimanɩ sɛ n ‑glɛɛ Zezwii Kliisɩ ’wʋ a za. ¹⁸N’n‑ä n ’kä ‑mimii bhïla ’n ɛ ’nɩ ‑bhö ɔ ghlɛnɩɩɛ ’mö a libhoo ɔ nʋä a ’yize mu. Mɔɔ kää ’nglɩ, ‑waaa Zwiiföwa glɩnɩ ’n wa yiɛ ’wʋ nglu wa ’kä Lagɔ ’a wɛlɩɩ ’klʋkpamö zʋ. ’Na bhïlawɛlɩɩ ‑nyɛ ’na nʋnʋlii ’sɔ, ’mö ɔ ghlɛnɩɛ ’mö ’n ɔ yiɛ ‑lɛ a libho ’la nʋ. ¹⁹’Wugɔmʋʋ ’Wlɩlɩ ’a ’mötɛɛnɔɔ ’mö ɔ zʋʋʋä ‑gömö, zɩzɛli ’kädɩ ‑yɩ tulanɩɛ ’ylimö nɩɩ, Lagɔ mɔɔ tieaaa, ’n n yiɛ nʋ. Kliisɩ ’a ’Mänatɩtɩɩ, sa’a ‑sɩbhä n biiiɛ. Tɛɛnɩ ‑mä Zeluzalɛɛmö ‑këë, bhlɩɩ wa laa Yililii yɔwʋ, ‑n ’kä ‑mä ghlɛ, ‑mä a ‑gwlɩɩ ’wuë ‑gömö, ’n n yiɛ ‑mä mlɩmanɩ. ²⁰‑Maa n ‑wʋä sa’a ’Mänatɩtɩɩ bia dɔ’wʋʋ, ‑gwlɩɩ ’mö mää wa’aa ‑bhlɛ tɛkäsɛ Kliisɩ a ’nglɩ ’nʋʋ, yɩ ’yize a gbʋʋ mʋʋ plɛnɩɩɛ, ‑mä n kwɩɛ. ’Fʋ n’n‑ä ‑sɩbhä ’zʋ, ‑maa n’n‑ä ’yɩbhä wa ’kä nɩɩ: libhoo ‑mɔmɔɔ tɛɛ ’wëë, ’mö n kwää ’yukusɛ nʋ. ²¹Lagɔbɔgʋʋ ’mö a ’kïbhë ‑bhlʋ ‑a ’cɛlɩɛ ‑mä, sɛ a gbää, ‑sɩbhä n ’zʋä. Sɛ’ɛ a nʋä nɩɩ:

‑Muë wa’aa a ‑bhlɛ ɔ ’dɩ ’nyɛɛ, mʋa ’kɔɔ ’ylɩmö.

‑Waaa a‑a ‑bhlɛ ’ɔ wɛlɩɩ ’nʋʋ, mʋa ’kɩɛ ’mö ’nʋ.15.21 Ezayii 52.15.

Pɔɔlʋ lɛ ɔ yia’a ‑pa ‑mä Ghlɔɔmö mö

²²‑Atʋayuënyɩ, libho ’la mʋʋ ’nɩ nyɩaa ’kwädlɩ ’tɛnyɩ n ’kä ‑mä a mä’a yi. ²³‑Sɩkaa a dɔ’wʋ, pɩɔ ‑mu nɩ ’yli mä n ‑wʋä a libhoo yɛ zɛmö bhlɩɛ. Sɛ n yɩbhä n ’kanyɩ ’wʋ plɛɛ yi a ’ylʋbö yɛ ’mö gwälɛ. ²⁴Sɛ’ɛ n nʋä ’kwädlɩ nɩɩ, ‑zlɩ n ‑kä ‑mä Ɛsɩpanyɩ‑bhölɩɩ ’mö mö dɔ’wʋ ‑wʋʋ, n yeanyɩ ’wʋ ghlɛnɩ, nzɩɩ n ‑kaanyɩ ’ylɩya yɔwʋ ‑sɛ, n ‑kä a ’tʋ ‑sɛ ’wëë, a ‑kaa kwänɩ n ’kä ‑mä bhlɩ ’la ’mö mö.

²⁵‑Maa ‑sɩkaa a dɔ’wʋ, ‑mä Zeluzalɛɛmö ‑mä n ‑wʋä mö dɔ’wʋ, Zezwii a ‑nʋa ‑wa ‑wʋä ‑mä, wa ’saa n ‑suä, n ’kʋänyɩ yowʋ ’nyɛ. ²⁶Zezwii a ‑nʋa ‑wa ‑wʋä mä’ä Akayii‑bhölɩɩ ’mö muë, ‑wa ‑wʋä ‑mä Masedʋanɩ‑bhölɩɩ ’mö muë, mʋa nʋä nɩɩ, wa yi ‑mä Zeluzalɛɛmö a ‑nʋa a gla’mö a ’pʋäwa a za moni ’wʋ ’päpänɩ. ²⁷‑Tiamö abhlɩ, wanyɩgäsɛ mʋa gbää wa ’kä ‑sɩbhä ’zʋ, ‑maa ’lɩlɩlɩ a dɔ’wʋ, wa kä a ’kɩ wa ’kä ‑sɩbhä ’zʋ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa Zeluzalɛɛmö a Zwiiföwaa, ’wa ‑li a ‑li Lagɔ ’nyʋää, mʋa ngluä ’wʋ ’n wa yiɛ nɩkpaa ’wuë ’nyɛ. Zaa, ‑sɩkaa a dɔ’wʋ, ‑waaa Zwiiföwa glɩnɩɩ, mä’ä dʋdʋ ’wʋ a ‑lii Lagɔ ’nyʋä’ɛɛ wabhlɩɩ, wa kä’ɛ wa ’kʋänyɩ ’nyɛmö, wa ’kʋä ‑sɩbhä ’wʋ yi. ²⁸Zaa, n ‑kä wɛlɩ ’la zɛmö bhɩɛ n ‑kʋä wa moni yowʋ ’nyɛ ’wëë, ’n n ’käa’aa ‑mä ’a mä’a ’wʋ ’tʋ, n ’kä ‑mä Ɛsɩpanyɩ mö. ²⁹N ‑yi sɛ nɩɩ, n ‑kä ‑mä a jijo’wʋ yie yii, Zezwii Kliisɩ ‑yii ’ɔ ’nyupälɩɩ ’wuë ‑gömö zʋ, nzɩɩ yɩ ’kanyɩ ’wʋ ghlɛmö.

³⁰‑Atʋayuënyɩ, ‑bɛlɩ n panyɩɛ, ‑Alowli Zezwii Kliisɩ a ’nglɩ ’mö ’n ‑Wawʋʋ Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ zʋanyɩɛ dila zɛmö a za, a nɩ bhibhe na za Lagɔ, ‑maa tʋ ’mö n ‑wʋä. ³¹A nɩ bhibhe nzɩɩ, Zwidee‑bhölɩɩ ’mö a ‑nʋa ‑waaa Zezwii ’a wɛlɩɩ dlɩ ’wʋ ‑kää, Lagɔ ‑ka’muë ngli ‑sɛ. A nɩ bhibhemö’ɛ nzɩɩ, Zezwii a ‑nʋa ‑wa ‑wʋä ‑mä Zeluzalɛɛmö, n ‑kʋä moni ’la yɔwʋ ’nyɛɛ, yɩ ’kʋä ’mäna ’wʋ ‑bhö. ³²‑Lɛ a dɔ’wʋ, Lagɔ ‑kä nglu n ‑kä ‑mä ’a mä’a yii, ’mäna ‑yii tenyii ’mlɩ ‑wʋ, n yeanyɩ ’ylɩya yɔwʋ ‑sɛ n yi nyɛpɛ.

³³Lagɔ, ’tɩɩglɩglɛ ’wuë ’bhöönɩɛ ’möö, a ’wuë ɔ nɩ ‑soanyɩ ’kwädlɩ. ‑Amɛɛ!

Pɔɔlʋ yɛ ‑mä Ghlɔɔmö a ‑nʋa bhälɩ

¹‑Aa nglʋdaayu Febee, Zezwii a ‑nʋa a ‑zɩkpaa ‑a ‑wʋä ‑mä Saklee, ‑ɔ glɩnɩɛ a ’yliwʋnglɔɔ, ɔ za n panyɩɛ ‑bɛlɩ nɩɩ, ²ɔ ‑kä ‑mä a mä’a ghlɛɛ, sɛɛ Zezwii a ‑nʋa kää wa ’kä pälaplanɩɩ, a nɩ pälɔɔ ‑sɩbhä. ’Saa‑gbʋʋ ‑kɔɔ plɛnɩ ‑kë, a nɩ kwänɔɔ ’kwädlɩ. Ɔ’bhë dɛ ɔ ‑wʋä da’a, ɔ yɛ nɩkpa a ‑bɛ kwänɩ, na’bhë ‑amö ɔ kwänɩɛ tenyii.

³Plisilɩ ‑nyɛ ɔ ’luwli Akilasɩ ’sɔ, n ‑nyɛɛ nʋ a‑a Zezwii Kliisɩ ’a libhoo, n bhäluë. ⁴Wa ’sɔ ‑kpɔ, wa ‑kaa ’kwie ngli ‑sɛ a za, ’wa ’pɩwʋ ’mö wa ‑sɛɛ dlɩɩ. ’Wa ‑li a ‑li a za, n bhäluë ‑këë. Na ’yize ‑amöö ’nuëë bhälɩ, ‑maa ‑waaa Zwiiföwa glɩnɩ a bhlɩɩ ’wuë ‑gömö, Zezwii a ‑nʋa ‑wa ‑wʋä ‑mä, mʋa bhälɩmuëë. ⁵Zezwii a ‑nʋa ‑wa yɩbhää ‑mä ’wa ’ligbëa ’mö ’wluu, n bhäluë. Na ’tua Epayinɛtɩ, ‑mä Azii‑bhölɩɩ ’wuë ’mö a tɛkänɩkpɛ ‑ɔ ngluä Kliisɩ ’a wɛlɩɩ ’wʋʋ, n bhälɔ. ⁶Malii ‑ɔ yɔlɔɔ tenyii a ’wlumö, n bhälɔ. ⁷N bhälɩ na ’bhɩa Adlonikwisɩ ‑nyɛ Zwiniasɩ ’sɔ, n ‑nyɛɛ ‑wʋ a‑a ‑mä ‑jie ’mö, ‑wa glɩnɩɛ Zezwii a tietiewa a ‑muëë kää ’nglɩ ‑gömöö, ‑wa ’zʋä Zezwii a ‑nʋä na za tɛɛ a’bhëë, n bhäluë. ⁸Apliatusɩ ‑ɔ ‑kaaa ‑Alowli Zezwii a za tenyii dlɩsɛɛ, n bhälɔ. ⁹Wlubɛɛ ‑ɔ kwänɩnyɩɛ ‑mä Kliisɩ ’a libhoo ’möö, ɔ ‑nyɛ na ’tua Sɩtakisɩ ’sɔ, n bhäluë. ¹⁰Apɛlɛsɩ, ‑mä yɔlɔylʋ ’mö, ‑ɔ tulanɩɛ ’ɔ sɛ ɔ ’tɛɛnɩɛ tenyii Kliisɩ dlɩ ’ylimöö, n bhälɔ. N bhälɩ Alitobulɩ a ’ligbë ’mö a ‑nʋa. ¹¹N bhälɩ na ’bhiyii Elodiɔɔ. N bhälɩ Nasisɩ ’a ’ligbë ’mö a ‑nʋa ’wuë ‑wa ‑gänɩɛ Zezwii. ¹²Tlifɛnɩ ‑nyɛ Tlifɔsɩ ’sɔ ‑wa yɔlɔɔ tenyii ‑Alowli Zezwii ’a libhoo a za‑a, n bhäluë. N bhälɩ’ɛ Pɛlɩsidɩ ‑ɔ ‑kaaa tenyii dlɩsɛ, ‑ɔ yɔlɔmö’ɛɛ ‑Alowli Zezwii ’a libhoo a za‑a. ¹³Ghlufusɩ ‑ɔ glɩnɩɛ Zezwii a libhonʋnyɔ a ‑nɔ a ‑nɔɔ, n bhälɔ. Ɔ ‑da ‑ɔ glɩnɩmö’ɛɛ na ‑da a ‑mɔmɔɔ, n bhälɔ. ¹⁴Asɛklitɩ mɔ, Flegɔɔ mɔ, Ɛlɩmɛsɩ mɔ, Patlobasɩ mɔ, Ɛlɩmasɩ mɔ, ’n Zezwii a ‑nʋä ‑muë’la wa ‑nyɛɛ glɩnɩɛ ’wʋ muë, wa ’wuë, n bhäluë. ¹⁵Filolɔgö ‑nyɛ Zwilii ’sɔ muë, Nelee ‑nyɛ ɔ nglʋdaayu ’sɔ muë, ’n Ɔlɛpasɩ, wa ‑nyɛ Zezwii a ‑nʋä ‑muë’la wa ‑nyɛɛ glɩnɩɛ ’wʋ ’sɔ, wa ’wuë, n bhälɩmuë.

¹⁶A ’wuë, a nɩ gbönɩgbönɩ dlɩ ‑wanɩwanɩsɛ. Kliisɩ a ‑nʋa a ‑zɩkpöö ’wuë, wa lɛ wa bhälanyɩ.

’Dɩmözʋwɛlɩɩ Pɔɔlʋ ’bhlenɩɛ ’gbëë

¹⁷‑Atʋayuënyɩ, ’dɩ ’mö n zʋanyɩɛ dɛ’ɛ nɩɩ, a nɩ ’nɛmanɩ nɩkpaa ‑wa lɛmöä ‑mä Zezwii a ‑nʋa jijo’wʋ ’ylimösɛnɔɔ ’wʋ, Lagɔ ’a wɛlɩɩ wa ’nyanyɩ a‑a ’wë, nɩkpaa ‑wa kpɛniɛ ’mö, ‑wa nyimanyɩɛ sa’a ’wlumöö, A nɩ ’dionuë gwë a’bhë. ¹⁸’Fʋ n’n‑ä ‑sɩbhä gbä, ‑maa sa’a a nɩkpa ’la, ‑Alowli Kliisɩ a libho wa’aa nʋ. ‑Maa wanyɩ a nɩkploku a yieyiegbʋʋ plɛnuëë. Nɩkpaa ‑waa ’nɛmanɩɛ ‑lizoku ’wʋʋ, ’mö wa tliɛ ’wa ‑bhlalu ngli ’n wa duluëë. ¹⁹’A sɛ a zʋä Lagɔ ’a wɛlɩɩ ’klʋkpamö a dɩɩ, saa ’wuë wa sɩ ‑sɩbhä. Zaa, ’mäna ’wʋ a ‑bhööä. Miɛ abhlɩ, ‑maa ’saa nɛnɩɛ Lagɔ dlɩ yɔwʋ a dɔ’wʋ, n yɩbhä nɩɩ, ’a ’nɛɛnɔɔ nɩ zumanɩ ’kwädlɩ ’yize, a ’kɩ nʋ, ‑lizokuu a kii ’wuë a nɩ ’dionii gwë. ²⁰Lagɔ ’tɩɩglɩglɛ ’wuë ’bhöönɩɛ ’möö, ɔ’bhë, ɔ yia’a ‑pa Sataa ’wʋ ’titli ’lɩlɩlɩ, nzɩɩ ɔ ’kanyɔ kplɩzɩmö ’zʋ.

‑Alowli Zezwii nɩ ’panyɩ ’nyu.

²¹Timotee n ‑nyɛɛ ’sɔ ‑a nʋä Lagɔ ’a libhoo, ɔ lɛ ɔ bhälanyɩ. Na ’bhɩa Lukiusɩ ‑nyɛ Zazɔɔ ’sɔ, Sosipatɛɛ kökä, wa lɛ wa bhälanyɩ.

²²‑Amö Tɛlɩtwisɩ, ‑amöö cɛlɩɛ dɛ’ɛ ’ɔ ’bɔgʋʋ, n bhälɩmanyɩ ‑Alowli Zezwii a ’nglɩ ’mö. ²³Gayusɩ, ‑ɔnyɩɩ ’ligbë ’mö n glɩɛ, Zezwii a ‑nʋa ’wuë ‑wa ‑wʋä mä’ä ‑ɔnyɩ dɛ wa yɩbhää ’wluu, ɔ lɛ ɔ bhälanyɩ. Elaatɩ ‑ɔ glɩnɩɛ mä’ä glɔ ’mö a ’wʋkwïlanɩnyɔɔ, ɔ ‑nyɛ ‑aa ‑daayu Katusɩ ’sɔ, wa lɛ wa bhälɩmanyɩ.

[²⁴‑Alowli Zezwii, ɔ nɩ ’panyɩ a ’wuë ’nyu. ‑Amɛɛ!]

A‑a nɩ ’ghlimanɩ Lagɔ a ’nglɩ

²⁵‑Atʋayuënyɩ, a‑a nɩ ’ghlimanɩ Lagɔ a ’nglɩ. Mɔɔ bhɛnɩɛ ɔ ’kanyɩ ‑mä ’ɔ dlɩ’wʋkänɔɔ ’mö glu nyɔna. ’Mänatɩtɩ n biaa, n ’nyanyɩɛ, ‑yɩ bhïlaa Zezwii Kliisɩ a dɛɛ, ‑sɩbhä yɩ gbää. ’Mänatɩtɩ ’la ’mö, wɛlɩ a ‑mii glɩnɩɛ gbëaa, ‑yɩ zizaa a‑a ’kwädlɩkwädlɩnɩɩ, ‑mä yɩ këlionɩɛ ’klʋ. ²⁶Lagɔ a bhla’mö a ’möbhïlanɩwaa, yɩ dɛ wa ’cɛlɩ a‑a. ‑Maa ‑sɩkaa a dɔ’wʋ, wɛlɩ ’la wa ’cɛlɩ a‑a, Zezwii ’a ’Mänatɩtɩɩ, mɩɩ kää ’nglɩ ’n yɩ zɛmö yia’aa ’klʋ këlio. Lagɔ ‑ɔɔ bhɩɛ ’wʋ, ’ɔ sɛ ɔ gbää yɩ nɩ ’plɩ ’wʋʋ, ‑sɩbhä ma‑a ’wlʋnɩɛ ’yli, ’ɔ ‑tiamö a wɛlɩ ’la, ’n yɩ yiɛ ’bhlɩbhë ‑gömö a nɩkpa ’wuë kɛ ’klʋ këlionɩ, nzɩɩ wa ’kɩ ’klʋkpamö zʋ.

²⁷Lagɔ ’nɛɛnɔɔ ’wuë ’bhöönɩɛ ’möö, Zezwii Kliisɩ a ’nglɩ ’mö, ɔ ’nglɩ nɩ ’ghlimanɩ ’kwädlɩkwädlɩnɩ ’yize. ‑Amɛɛ!