’YLIMÖTULANƖLII

’Ylimötulanɩlii

a ’bɔgʋʋ

’Bɔgʋ nɩ ’mö a wɛlɩɩ

Zezwii a ‑nʋa a ‑zɩkpöö ngbi’sɔ ‑kpɔ ‑yɩ ‑wʋä ‑mä Azii‑bhölɩɩ ’möö, ’mö Zaa ’pää ’bɔgʋ nɩ ’wʋ. ‑Mä wʋ ’mö, Zezwii a ‑nʋa ‑wanyɩɩ dlɩ’wʋkänɔɔ yinɩɛ nimïï, ’mö ɔ pää swɩ nyɛmʋ ’mö. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɩ, ‑maa ’bhlɩlowli kɔdɔɔ, Ghlʋmɛɛyii ‑ɔ ’kämanɩ a‑a dʋdʋkpäta ’wuë ‑gömö tɩnyɩ ’la ’möö, ɔ lɛ mä’ä ’pɩwʋ a nɩkpaa ’wuë nɩ bʋbɔɔ Lagɔ a sɛ. ‑Maa klɩtɩɛwa ‑mumuë, sɛ wa ’tɛɛnɩɛ Lagɔ dlɩ a za, nïmï wa ‑sɛɛ. ‑Sɩbhä a za, ’klɩ ɔ ’yʋää tenyii. Ɔ ’lɩbhä wa gla’mö a ‑mumuë a ‑bɛ ’n wa yiɛ ’ku. Zaa a’bhë ‑ɔ ’cɛlɩɛ ’bɔgʋ nɩ‑ɩ, gïnyɛlekpë ’käda ‑bhlʋ wa laa Patɩmɔsɩ, ‑mä a ’klʋ, ‑mä ɔ ’pɔɔ ‑jie ’mö.

‑Maa ‑mä gïnyɛlekpëa ’klʋ mää Zaa ‑wʋ a‑a ‑jie ’möö, ‑mä ‑Alowli Zezwii ghlɔɔ ’ylimö, ’n ɔ yoo ’dɩ ’nyɛ nɩɩ, ‑lii ’wuë ɔ lɛ ’kɔɔ ’ylimö tulanɩɩ, ɔ nɩ ’celi. ’N Zaa yiɛ ’cɛlɩ. Yɩ ’bɔgʋʋ ’mö ɔ ’pää Zezwii a ‑nʋa a ‑zɩkpö ’la ngbi’sɔ ‑kpɔ ‑yɩ ‑wʋa ‑mä Azii‑bhölɩɩ ’mö ’wʋ. Nza ‑a laa ’bɔgʋ nɩ, ’Ylimötulanɩlii a ’bɔgʋʋ.

¹’Bɔgʋ nɩ ’mö, ‑lii ‑yɩ ziza‑a a‑a, Zezwii Kliisɩ kälɩɛ ’klʋʋ, mɩɩ ‑wʋä ‑mä. Lagɔ mɔɔ ’nyɔnyɩɛ nzɩɩ ɔ ’kɩ ’ɔ ’yliwʋwaa kɛ ’klʋ kälɩnɩ. Nzɩɩ ‑lii ‑yɩ ’kää ‑pa ’yli ’wlʋnɩɩ, wa ’kɩ ‑yi. Lagɔzuzukwë ‑bhlʋ ’mö Zezwii tie ɔ ’yliwʋnyɔ Zaa ’wʋ ’n a yoo ‑li ’la ’ylimö tulanɩ. ²‑Li ’la ’wuë Zaa ’yɩɛ ’ylɩmöö, yɩ dɛ ɔ bhïlaa. Lagɔ a’bhë a ngli a wɛlɩɛ ’n Zezwii Kliisɩ yiɛ ’klʋ kälɩ zaa, ‑tiawɛlɩɛ. ³‑Ɔ ‑kä ’bɔgʋ nɩ ’mö zɛlɩɩ, ’ɔ ‑jɔlʋ! Wɛlɩɩ ‑yɩ ’bhöönɩɛ Lagɔ ngli, ‑yɩ ’cɛlɩɛ ’bɔgʋ nɩ ’mö, ‑wa ‑kɩɩ ’yukwli ‑pʋnɩ, ‑wa ‑kɩɩ ’klʋkpamö ’zʋʋ, ’wa ‑jɔlʋ ’yɛ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa yɩ ’yliwlʋnɩdaa yɛ ’dio.

Zezwii a ‑nʋa a ‑zɩkpö ngbi’sɔ ’mö Zaa bhälɩɛ

⁴‑Amö Zaa, Zezwii a ‑nʋa a ‑zɩkpöö ngbi’sɔ ‑kpɔ ‑yɩ ‑wʋä ‑mä Azii‑bhölɩɩ ’möö, ’mö n cɛlɩɛ dɛ’ɛ ’wʋ:

Lagɔ ‑ɔ ‑bhölɩ, ‑ɔ ‑bhölɩ a, ’n ‑ɔ ’kä yi, ɔ nɩ ’panyɩ ’nyu, ɔ nɩ ’nyanyɩ ’tɩɩglɩglɛ. ’Ɔ ’wugɔmɩɩ ngbi’sɔ ‑kpɔ ‑yɩ ’nɩgböä ‑lɛ ’ɔ ’nglɩmöklikpëa a ’yila ’klʋʋ, yɩ nɩ ’panyɩ’ɛ ’nyu, yɩ nɩ ’nyanyɩ’ɛ ’tɩɩglɩglɛ. ⁵Zezwii Kliisɩ, sɛɛ Lagɔ ’a wɛlɩɩ ‑wʋä, ‑ɔ bhïliɛ ‑sɩbhä ’tɩɩ, ɔ nɩ ’panyɩ’ɛ ’nyu, ɔ nɩ ’nyanyɩ’ɛ ’tɩɩglɩglɛ. Mɔɔ glɩnɩɛ ’kuduwaa gla’mö a tɛkänɔɔ Lagɔ gälaa ɔ ‑sɛɛ gluu. Mɔɔ glɩnɩɛ mä’ä dʋdʋ ’wʋ a ’bhlɩlowliwa ’kädɩɩ jijo’wʋ a ’bhlɩlowli ’kɔdɔɔ.

Mɔɔ ‑wanyɩɛ, ‑aa za ’ɔ dluu kwliɛ. Sa’a ɔ ‑sanyɩɛ ‑a’a ’nyinylolii a gbʋʋ ‑gömö, ⁶’n ɔ ‑yinyɩɛ ngëyi a ‑mɛ ɔ ’kämanɩɛ ‑gömö ’wʋ ’zʋa, ’n ɔ ‑yinyɩ’ɛɛ ɔ bʋbɔbʋbɔwa ’wʋ ’zʋa ‑a ’kä ɔ dɩba Lagɔ ’yli ‑wʋ. ’Ɔ ’nglɩɩ, mɩɩ möä, mɔɔ ’tɛɛ ’mö ’kwädlɩkwädlɩnɩ. ‑Amɛɛ1.6 ‑Amɛɛ: Mɩɩ sɛɛ zɛmö nɩɩ, yɩ nɩ ‑wʋ ‑sɩbhä ’mö. !

⁷A ‑pʋnɩ ’yukwli, Zezwii, ɔ yi yi.

Zlɩɩ, mɛɛ ’kää nuë do ɔ ’kä ‑mä ’bhöö ɔ ’kä yi.

Nɩkpaa ’wuë yo ’ylɩmö.

‑Wa ’fïto a‑a, wa yo ’ylɩmömö.

Mä’ä dʋdʋ ’wʋ a ngäyaa ’wuë, ɔ za, yɩ yi ’wi.1.7 Zakalii 12.10.

Nn, ‑amɛɛ!

⁸‑Alowli Lagɔ lɛ naa: ‑Amöä Tɛkänɔ, ‑amöä ’Gbëbhlenɩnɔ, ‑ɔ ‑bhölɩ, ‑ɔ ‑bhölɩ a, ’n ‑ɔ ’kä yi.

Zezwii yɛ ɔnyɩ Zaa ’ylɩmö tulanɩ

⁹‑Amö a ‑daayu Zaa, sɛ a ziɛ da’a ’zwɩ, ‑sɩbhä n zimöä ’zwɩ. ’Pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ, ‑mä ‑a ‑wʋnɩɛ ’gämö. Zezwii mö ‑a ‑glɛnɩɛ ’gämö ’wʋ zaa, swɩ ’naa ‑kanyɩ ’kwädlɩ yɔwʋ ’kunɩ. Sɛ n bhïlaa Lagɔ ’a wɛlɩɩ ’n n yiɛ nɩkpabhë a ’yila ’klʋ Zezwii a dɛ bhïla a za, gïnyɛlekpë ’käda ‑bhlʋ wa laa Patɩmɔsɩ ’klʋ, ‑mä wa ’zʋnɩɩɛ ‑jie ’mö. ¹⁰N ‑wʋ ‑mä, ‑Alowli a zlɩ ’mö1.10 ‑Alowli a zlɩ ’mö: Miɛ nɩɩ, Dimasisɛ. ’n Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ ‑yiiɛ ‑gömö yi. ‑Mä na nimï, ’n n yiɛ ‑mä ’mötɛɛnɩwɛlɩ ’nʋ, yɩ ’kä ‑bhɩɛ lɛglɛɛ gbä. ¹¹Wɛlɩ ’la, sɛɛ yɩ nʋä nɩɩ: «’Saa ‑n yɩlɩɛ dɛ’ɛ ’wʋʋ, ’celi ’bɔgʋ ’mö. ’Bɔgʋ ’la, ’pʋ Zezwii a ‑nʋa a ‑zɩkpö ngbi’sɔ ‑kpɔ nɩ ’wʋ. ‑Mä Efɛɛzɩ a ‑zɩkpaa ma, Simiinɩ a ‑naa ma, Pɛgamö a ‑naa ma, Tiatii a ‑naa ma, Saadɩ a ‑naa ma, Filadɛfii a ‑naa ma, ’n ‑mä Laodisee a ‑naa, ’pʋänyɩ ’wʋ.»

¹²Wɛlɩɩ nʋä sa’aa, ’n n yiɛ ’mö ’bhɛlɔ, n ’kä ‑ɔ bhïlaa ’ylɩmö. N ’bhɛlɔɔ ’möö, ’n n yiɛ ‑sikawapö ’kädɩ ngbi’sɔ ’ylɩmö. ¹³‑Mä ‑sikawapö ’kädɩ ’la jijo’wʋ, ‑ɔ ’nɩgböä ‑mä, ɔ ‑bhɩɛ nɩkpɛ. ’Ɔ ‑bäna ɔ ‑plaa ’möö, a ‑vʋkwa, ’n ɔ ‑bhlɩnɩɛ ‑sikabɛtʋ ’köklɩ ’klʋ. ¹⁴Ɔ ’wlu a nyukwëa ‑wʋ buu, ɛ ’kä ‑bhɩɛ ‑yɩsɩ, ɛ ’kä ‑bhɩɛ’ɛ wlipɩpɛ a debïli. ’Ɔ yilaa ‑bhɩɛ ‑kosu ngömɔ. ¹⁵’Ɔ kplɩɩ, yɩ ’kä ‑bhɩɛ leyi wa yɛ ‑kosu ’mö ngu mɛɛ yɛ zɛlɩ, mɛɛ lɩ’ɛ ’mö tenyii. ’Ɔ wɛlɩɩ, yɩ ’kä ‑bhɩɛ ’nyu ’kɔdʋʋ a ‑gbɔkwälɩ a ‑jijii. ¹⁶‑Mä ’ɔ luukɛkätɩkpa ’mö, ɔ ‑su ‑mä ‑zɛlɩya ngbi’sɔ. Ɔ ngli, ‑gbälɛ ‑ɛ ’bhöönɩɛ ‑mä, ɛ pɩɩ ’sɔ ‑kpɔ nɛ‑ɛ ‑bɛbɛbɛ, ’n ’ɔ klʋʋ lɩɛ ’mötɛɛnɩylʋväla a sɛ ’mö. ¹⁷N ’yoo ’ylɩmöö, ’n n yiɛ ‑lɛ ɔ dlɩ ’mö zɛmö bhli, ɛ ’kä ‑bhɩɛ ’ku n yɛ ’ku. ’N ɔ ‑yiiɛ ’ɔ luukɛkätɩkpa ‑gömö zʋ. Ɔ lɛ naa: «Tɩ ‑gu, ‑maa ‑amöö glɩnɩɛ tɛkänɔɔ, ‑amöö glɩnɩɛ ’gbëbhlenɩnɔɔ. ¹⁸N ‑bhölɩ. N ’ku a la, ‑maa ‑sɩkaa a dɔ’wʋ, n ‑bhölɩ ’kwädlɩkwädlɩnɩ. ‑Amöö ’kämanɩɛ ’kwie ‑gömö. ‑Amöö ’kämanɩɛ ‑mä ’kudu ’wʋ ‑gömö. ¹⁹’Saa ‑n yɩlɩɛ ’wʋ, yɩ ’wuë ’celi, miɛ nɩɩ, ‑mii ‑wʋä ‑sɩkaa ’wʋ ’plɩ dɔ’wʋ mi, ’n ‑mii ’kää bhäla ’wʋ ’plɩɩ. ²⁰‑Zɛlɩya nɩ ngbi’sɔ ‑kpɔ, n ‑suä dɛ’ɛ ‑mä ’na luukɛkätɩkpa ’möö, yɩ ‑nyɛ ‑sikayɔlɔkpï ngbi’sɔ ‑kpɔ ’la ‑n yɩlɩɛ dɛ’ɛ ’wʋ ’sɔ, sɛ yɩ sɛɛ zɛmö ‑sɩbhä n lɛ ‑kamöä sʋlʋnɩ. ‑Zɛlɩya nɩ ngbi’sɔ ‑kpɔ, na ‑nʋa a ‑zɩkpöö ngbi’sɔ ‑kpɔ a Lagɔzuzukuu miɛ. ‑Sikayɔlɔkpï ngbi’sɔ ‑kpɔ mɩɩ glɩnɩɛ na ‑nʋa a ‑zɩkpöö ngbi’sɔ ‑kpɔ.

Zezwii a ‑nʋa a ‑zɩkpaa ‑a ‑wʋä ‑mä Efɛɛzɩ ’mö Zaa cɛlɩɛ ’wʋ

¹Na ‑nʋa a ‑zɩkpaa ‑a ‑wʋä ‑mä Efɛɛzɩ ’a Lagɔzuzukwëa, ’cɛla ’wʋ nɩɩ, ‑ɔ ‑suä ‑zɛlɩya ngbi’sɔ ‑kpɔ luukɛ ’mö, ‑ɔ ziɛ ‑mä yɔlɔkpï ngbi’sɔ ‑kpɔ jijo’wʋ ’möö, ɔ lɛ naa: ²‑Na’a nʋnʋlii, n ‑yii. Sɛ ‑n yɔlɔɔ ’na libhoo a za tenyii, n‑n nyɔlaa ‑na’a dlɩɩ, n‑n möä ’yukusɛɛ, n ‑yi ‑sɩbhä. ’Kpʋkpʋwaa, ‑nn‑ä ’wʋ nglu ‑n ‑nyʋä ’kä ’wʋ ‑wʋnɩ. ‑Wa laa wanyɩ na tietiewa ’n n’n‑ä tiee, ‑n kʋä ’mö ’bɩa, ‑n yɛ sɛ yɩbhlɩmanɩ nɩɩ, yiowaa wa glɩnɩɛ. ³‑N kä ‑tiamö dlɩ’mökpaanɔ, nza ‑n ziɛ na za ’zwɩ ’n swɩ ’nɩ ’kunɩmöä yɔwʋ. ⁴‑Maa ‑na ’kïbhë ‑bhlʋ ‑a ‑nɩɩɛ dlɩ yɔwʋ nɛnɩɩ, ma‑a nɩɩ: Sɛ ‑n kä a‑a bhla’mö na ‑wawʋʋ dlɩ zɛmöö, ‑n ’nua ‑sɩkaa ‑sɩbhä dlɩ zɛmö ‑kä. ⁵Dɛ ‑n ’bhöönɩɛ n‑n yiɛ bhli a daa, ‑na’a dlɩɩ nɩ bhlinɩ ‑lɛ. Zigbonɩ ’mö ‑n ’kä ‑na’a bhla’mö a da nimï yi. ‑Maa n‑n ’nɩa ’mö zigbonɩ, n yia ‑mä ‑na’a mä’a yi, ‑na’a ‑sikawapɛɛ, n yea ‑lɛ ’ɛ ‑gbaa ’mö ‑sɛ. ⁶Miɛ abhlɩ da’a ’wë, ‑maa ’kïbhë ‑bhlʋ ‑a glɩnɩɛ ‑na dɛ ‑na a ‑naa, ma‑a nɩɩ: Nikola a ‑zɩkpa ’mö a ‑nʋa, ’wa ’saa wa nʋä, sɛ yɩ ‑nyuuä dlɩ yɔwʋʋ, ‑sɩbhä yɩ ‑nyumömöä dlɩ yɔwʋ. ⁷’Saa Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ ’nyɛɛ Zezwii a ‑nʋa a ‑zɩkpöö, ‑ɔ ‑kä ’yukwïla ’wlu ‑kä, ɔ nɩ ’nwi. ‑Ɔ ‑kä ’mö ’tɛmanɩ ‑ɔ ‑kä ’wlu ’plɩɩ, ‑mä Lagɔ yɔwʋ a suu ‑wʋ nyɛɛ ‑bhölɩbhölɛɛ, n yo wʋ ’bhë ’nyɛ.2.7 Zenɛɛzɩ 2.8; 3.24.

Zezwii a ‑nʋa a ‑zɩkpaa ‑a ‑wʋä ‑mä Simiinɩ ’mö Zaa cɛlɩɛ ’wʋ

⁸Na ‑nʋa a ‑zɩkpaa ‑a ‑wʋä ‑mä Simiinɩ, ’a Lagɔzuzukwëa, ’cɛla ’wʋ nɩɩ, ‑ɔ glɩnɩɛ tɛkänɔɔ, ‑ɔ glɩnɩ’ɛɛ ’gbëbhlenɩnɔɔ, ‑ɔ ’ku a ’yɛ, Lagɔ gälaa ɔ ‑sɛɛ gluu, mɔɔ nyʋä dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ: ⁹N ‑yi sɛɛ ‑n zi ’zwɩɩ. N ‑yi’ɛ sɛɛ ’pʋa lɩbhamö, ‑maa na ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ, wʋlʋ ‑n wʋlʋä. Sɛɛ nɩkpa ‑mumuë nyimaa ‑na’a nglɩɩ, n ‑yi’ɛ ‑sɩbhä. Nɩkpa ’la, wa lɛ Zwiiföwaa wa glɩnɩ, ‑maa wa’a ‑bhö Zwiiföwaa. Sataa a ‑nʋä a ‑zɩkpa wa glɩnɩɛ. ¹⁰Sɛ ‑n ’kää ’klɩ ’yɩ a za, tɩ gu. ‑Pʋnɩ ’yukwli, Sataa yeanyɩa ‑mä ’pä, ɔ yia a gla’mö a ‑nʋä ‑mumuë ‑jie ’mö ’pä. Sa’a a ’käaa ’ylɩ kʋgbä ’mö ’klɩ ’yɩnɩ. A ‑kɩɩ ’mö ’kuë yi ‑kë, na gbʋ nɩ tanyɩa dlɩ ’wʋ bhɩɛ. A ‑kä ‑sɩbhä ’yli yɔwʋ ’tɛmanɩɩ, ‑sikawugble a sɛ, n yeanyɩ ’pɩwʋ mää ’naa ’kää ’yli bhɩɛ ’nyɛ. ¹¹‑Ɔ ‑kä ’yukwïla ’wlu ‑kää, ’saa Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ ‑wʋä Zezwii a ‑nʋa a ‑zɩkpöö a dɛ bhïla dɔ’wʋʋ, ɔ nɩ ‑pʋni ’yukwli. ‑Ɔ ‑kä ’wlu ’plɩɩ, ’sɔnakwiea ’naa ’kɔa’a ‑gömö bhɛnɩ.

Zezwii a ‑nʋa a ‑zɩkpaa ‑a ‑wʋä ‑mä Pɛgamö ’mö Zaa cɛlɩɛ ’wʋ

¹²Na ‑nʋa a ‑zɩkpaa ‑a ‑wʋä ‑mä Pɛgamö, ’a Lagɔzuzukwëa, ’cɛla ’wʋ nɩɩ, ‑ɔ ‑suä ‑gbälɛɛ ‑ɛnyɩ pɩɩ ’sɔ ‑kpɔ nɛ‑ɛ ‑bɛbɛbɛɛ, mɔɔ nyɩamöä dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ: ¹³N ‑yi dɛ ‑n glɩɩ. Sataa a ’nglɩmöklikpëa, dɛ a ‑wʋä, ‑lɛ ma‑a. ‑Maa ‑nmö ‑naa, ‑n ‑glaa ’wʋ tenyii ’yize. ’Na dlɩtɛɛnɩtɛnɛɛ, ‑n ’nɛɛ kɛ’mö ‑sɛ. Atipaasɩ, ‑ɔ bhïlaa nɩkpabhë a ’yila ’klʋ nɩɩ, na ‑nɔ ɔ glɩnɩɛ, ’tɛnyɩ ’mö wa ’lɩbhänɔɔ ‑mä ’a mä’aa, mää Sataa glɩɛ, ‑lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö a’bhë, ‑n ‑nɩɩɛ a cɛlɩ. ¹⁴‑Sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö, ‑maa n kä ‑na ’kïbhë ‑bhlʋ ’mlɩ. Ma‑a nɩɩ, a gla’mö a ‑mumuë, Balaamö ’a ’cɩawɛlɩɩ ’mö wa ‑gänɩɛ. Balaamö ’la, mɔɔ sʋlʋnɩ a‑a Balaakö ’n ɔ yiɛ Yizlaɛlɩ ’a ngëyii ’mö a ‑nʋa ‑gbokwë ‑gba, nzɩɩ ɔ ’kʋa dula wa ’kä nɩma wa bʋbɔnɩɛ ’fʋ a ‑lagwɩɩ li, wa ’kä’ɛ ngwlɩ ‑nyɛ nyɩbhɛlɩ ’sɔ ‑sɛsɛnɩ.2.14 Nɔblɩ 31.16; 25.1‑2.¹⁵Sɛ ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’la, ‑sɩbhä a gla’mö a ‑mumuë ‑gänɩɛ Nikola a ‑zɩkpa ’mö a ‑nʋa a ’cɩawɛlɩɩ. ¹⁶Zaa, a nɩ ligba a ’kä ’a ‑lizokuu kɛ’mö ‑sɛ. ‑Maa ’n a ’nia kɛ’mö ‑sɛɛ, n yia ‑pa ‑mä ’a mä’a yi, nɩkpa ’la, ‑gbälɛɛ ‑ɛ ’bhöönɩɛ ‑mä na ngli ’mö, n yuë tʋ kwä. ¹⁷’Saa Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ ’nyɛɛ Zezwii a ‑nʋa a ‑zɩkpöö, ‑ɔ ‑kä ’yukwïla ’wlu ‑kä, ɔ nɩ ’nwi. ‑Wa ‑kä ’wlu ’plɩɩ, n yuë lilea ‑a ziza‑a wa laa maanɩ ’nyɛ, n yuë’ɛ bhʋlʋbhlʋ kpiyi ’pɩpɛ ’nyɛ, kpiyi ’la ’klʋ a ’nglɩlili ‑yɩ cɛlɩɛ ‑lɛ, nɩkpɛ ‑mɔmɔɔ ’nia’a ‑yi ’n ɛ ’nɩ ‑bhö ‑mɔ wa ’nyɛɛ mɔɔ.

Zezwii a ‑nʋa a ‑Zɩkpaa ‑a ‑wʋä ‑mä Tiatii ’mö Zaa cɛlɩɛ ’wʋ

¹⁸Na ‑nʋa a ‑zɩkpaa ‑a ‑wʋä ‑mä Tiatii, ’a Lagɔzuzukwëa, ’cɛla ’wʋ nɩɩ, Lagɔ ’a Yuu ‑ɔnyɩ yilaa ‑bhɩɛ ‑kosu ngömɔɔ, ‑ɔnyɩ kplɩɩ lɩɛ ’mö tenyii ɛ ’kä ‑bhɩɛ leyi wa yɛ ‑kosu ’mö ngu mɛɛ yɛ zɛlɩɩ,2.18 Daniɛlɩ 10.6. ɔ lɛ naa: ¹⁹‑Na’a nʋnʋlii, n ‑yii. ‑Na’a ‑wawʋʋ n ‑yuu, ‑na’a Lagɔ a dlɩtɛɛnɩtɛnɛɛ, n ‑yee, ‑na’a dlɩnyɔlanylʋʋ, n ‑yuu. N ‑yi’ɛ sɛ nɩɩ, ‑na’a ‑li a ‑lii ‑n nʋa’aa ‑sɩkaa, yɩ ‑zu yɩ zi tɛkänɩɩ ’wʋ. ²⁰‑Maa ‑na ’kïbhë ‑bhlʋ n kää ’mlɩɩ, ma‑a nɩɩ: Zezabɛlɩ, nglɔ ’la ‑ɔ laa ɔnyɩ Lagɔ a ’möbhïlanɩnglɔɔ, ’mö ‑n ‑dɩɛ ’yli yɔwʋ, ’n ɔ dula ’na ’yliwʋwaa, ’n ɔ ’cʋʋä nɩɩ, wa nɩ ‑sɛsɛnɩ ’ngwlɩ ‑nyɛ nyɩbhɛlɩ ’sɔ, wa nɩ li’ɛ nɩma wa bʋbɔnɩɛ ’fʋ a ‑lagwɩɩ.2.20 1 Wlʋwa 16.31; 2 Wlʋwa 9.22.²¹N kɔ ’tɛnyɩ ’nyɛ, ɔ ’kä ligba ɔ ’kä ’ɔ ‑lizoku ’la kɛ’mö ‑sɛ, ‑maa ɔ’ɔɔ ’yɩbhä ɔ ’kä ’ɔ gbɩsɛtɛlɩtɛlɛɛ kɛ’mö ‑sɛ. ²²‑Sɩbhä a za, n yi gbä ɔ yi guzubudu plɛ. ‑Wa ‑nyɔɔ pöä sɛɛ, ɔ ‑nyʋä ’sɔ, ’n wa ’nɩ ’wa ‑lizoku ’la kɛ’mö ‑sɛɛ, n yuë ’klɩ ’kädɛ ’yɩa. ²³N yi’ɛ gbä ’ɔ yuëa yi ’ku. ‑Lɛ a dɔ’wʋ na ‑nʋa a ‑zɩkpöö ’wuë, yɩ yi sɛ yɩbhlɩmanɩ nɩɩ, ‑amöö ‑yiɛ nɩkpɛ a dlɩpänɔ ‑nyɛ ɔ ’mlɩ a wɛlɩ ’sɔ. Zaa, ’saa a nʋä, ‑amöö ’kanyɩɛ bhʋlʋbhlʋ yɩ ’pɛna ’nyɛ.

²⁴‑Maa abhʋa ‑muë’la, abhʋaa ‑wʋä ‑mä Tiatii, abhʋaa ’nɩɛ wɛlɩzoku ’la ‑gänɩmö, ’saa wa laa Sataa ’a wɛlɩɩ ‑yɩ ziza‑aa, abhʋaa ’niɛ ‑yii, abhʋaa n nyɛɛ dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ: N’n‑ä a käbödɩ ’mlɩ kä. ²⁵‑Maa ’saa wa ’cɩanyɩɛ, a nɩ nyɔnʋ kɛ ‑këë n ’kä yi. ^26-27‑Wa ‑kä ’wlu ’plɩɩ, ’saa n yɩbhää, ‑wa ‑kʋʋ nʋ ‑këë ’n wa ‑kä ‑mä ’gbë ’wʋ ghlɛɛ, ’kämanɔɔ na dɩba Lagɔ nyɩaaa, n yuënyɩ ’nyɛ. N yi gbä wa yi ’bhlɩbhë ‑gömö ’kämanɩ. Wa yuë yɔwʋkanɩsɛ ‑su. ²⁸N yuë’ɛ ’zɔkpɔzeliyi ’nyɛ. ²⁹’Saa Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ ’nyɛɛ Zezwii a ‑nʋa a ‑zɩkpöö, ‑ɔ ‑kä ’yukwïla ’wlu ‑kä, ɔ nɩ ’nwi.

Zezwii a ‑nʋa a ‑zɩkpaa ‑a ‑wʋä ‑mä Saadɩ ’mö Zaa cɛlɩɛ ’wʋ

¹Na ‑nʋa a ‑zɩkpaa a ‑wʋä ‑mä Saadɩ ’a Lagɔzuzukwëa, ’cɛla ’wʋ nɩɩ, ‑ɔ ‑suä ’wugɔmɩɩ ngbi’sɔ ‑kpɔ ‑nyɛ ‑zɛlɩya ngbi’sɔ ‑kpɔ ’sɔɔ, mɔɔ nyɩamöä dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ: ‑Na’a nʋnʋlii, n ‑yii. Nɩkpa ‑kamö ’wʋ yɩlɩɩ, wa lɛ ‑n ‑gä, ‑maa ‑tiamö a dɔ’wʋ, ku‑u ‑n ku‑uä. ²Zaa, gɔlɔ, ‑mä ‑na ’mö a ’saa ‑wʋä ‑mä, ‑wʋ ‑wʋä ’ku dɔ’wʋʋ, ‑n ’kʋ ’yli yɔwʋ ’tɛmanɩ wʋ tɩa ‑mä ’wlu ghlɛ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑na’a nʋnʋlii, n ‑kɩɩ ’wʋ yɩlɩɩ, yɩ’ɩɛ sasɛ nɛnɩ ‑lɛ na dɩba Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ. ³Lagɔ ’a wɛlɩɩ wa ’cɩamöä, sɛɛ ‑n ’nwiɛ ’n sɛɛ ‑n ’zwiɛ dlɩ zɛmöö, ligbanɩ ‑sɩbhä ’wʋ. Ligba’ɛ ‑n ’kä ‑na’a ‑lizokuu kɛ’mö ‑sɛ. ‑Maa n‑n ’nɩa ‑ligba ‑n ’kä ‑lɛ glɩɩ, sɛɛ ’winyɔ yi’ɛ zɛmövusɛɛ, ‑sɩbhä n ’kamöa zɛmö ‑vu. Zaa, ’gïlee n ’kää ’mö yii, ‑n ’naa ’kɛ ‑yi. ⁴‑Sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö, ‑maa ‑mä Saadɩ, a gla’mö, nɩkpa ‑mumuë ‑wʋ ‑mä. Mʋa ’nɩɛ ’wa ‑banɩɩ fɩ päla. Nɩkpa ’la, ‑banɩ ’pɩpɩ wa ’kää ’mö ‑pla, wa ‑kaa ‑gänɩ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa mʋa mlɩnɩɛ ‑sɩbhä a ‑gba ’mö. ⁵Zaa, ‑wa ‑kä ’wlu ’plɩɩ, n yuë ‑banɩ ’pɩpɩ ’mö päla, ’pɩwʋ mää ’naa ’kää ’yli bhɩɛ a ’bɔgʋʋ ’mö, ’naa ’kä ‑mä ’wa nglɩɩ ‑sɛ. ‑Lɛ na dɩba Lagɔ ‑nyɛ Lagɔzuzukuu ’sɔ a ’yila ’klʋ, n yi nɩɩ, na ‑nʋä wa glɩnɩɛ nʋ.

⁶’Saa Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ ’nyɛɛ Zezwii a ‑nʋa a ‑zɩkpöö, ‑ɔ ‑kä ’yukwïla ’wlu ‑kä, ɔ nɩ ’nwi.

Zezwii a ‑nʋa a ‑zɩkpaa ‑a ‑wʋä ‑mä Filadɛfii ’mö Zaa cɛlɩɛ ’wʋ

⁷Na ‑nʋa a ‑zɩkpaa a ‑wʋä ‑mä Filadɛfii, ’a Lagɔzuzukwëa, ’cɛla ’wʋ nɩɩ, ‑ɔ ‑wʋ ’wlɩlɩ, ‑ɔ ‑wʋ gbëaa ’mö, ‑ɔ ‑su Daviidɩ a laklɩ, ‑ɔ ‑kä ‑lɛ kälɩ ’n ‑bɛ ’nɩ ‑gba ‑lɛ, ‑ɔ ‑kä’ɛ ‑lɛ ‑gba ’n ‑bɛ ’nɩ kälɩ ‑lɛ,3.7 Ezayii 22.22. mɔɔ nyamöä dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ: ⁸‑Na’a nʋnʋlii, n ‑yii. ‑Nn‑ä tenyii ’mö ’tɛɛ abhlɩ, ‑sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö, ‑maa ’na wɛlɩɩ, ’klʋkpamö ‑n ’zwiɛ, ‑n ‑nɩɩɛ nimï ‑sɛ. Yɩɛ, ‑na za, n yɛ ‑gbële kälɩ. Nɩkpɛ ’nɩɛ bhɛnɩ ɔ ’ka ‑gba. ⁹Sataa ’a ‑zɩkpaa ’mö a ‑nʋa, yiowa ’la ‑wa laa wanyɩ Zwiiföwaa, ‑maa ‑waaa Zwiiföwa glɩnɩɩ, ’saa n ’kʋä ’wlu nʋʋ, muä nɩɩ: N yi gbä, wa yi ‑lɛ ‑na dlɩ ’mö ‑kokomïladigbï glu ’pää yi, wa yi ‑na ’nglɩ ’ghlimanɩ. ‑Lɛ a dɔ’wʋ wa yi sɛ yɩbhlɩmanɩ nɩɩ, dlɩ ’wʋ ‑n ‑glaaa tenyii. ¹⁰’Tɛnyɩ ‑bhlʋ yi ghlɛ, ‑mäpäpʋ a ’kɔdʋ yi ’bhlɩbhëa ’wuë ghlɩ, nzɩɩ ’saa nɩkpa ’wuë glɩnɩɛ bhʋlʋbhlʋʋ, wʋ ’kä ’ylɩmö ’yoo. ‑Maa sɛ n nyamöä ’dɩɩ, ‑sɩbhä ‑n ’tɛmanɩɛ ’yli yɔwʋ, ‑nn‑ä ’na wɛlɩɩ kɛ’mö ‑sɛ zaa, ‑lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö, n ‑yimö’ɛ na a ’wʋ ‑kʋ. ¹¹N yia’a ‑pa yi zaa, ’saa ‑n ‑suä, nyɔnu kɛ, nzɩɩ wa ‑tɩmöa ‑na’a ‑sikawugbëlea kä’mö ‑sɛ. ¹²‑Ɔ ‑kä ’wlu ’plɩɩ, sɛɛ jijogbla ‑wʋ’ɛ ‑budu ’möö, n yi gbä ɔ yi ‑sɩbhä ‑mä Lagɔ ’a ‑budu ’kɔdʋʋ ’mö ‑wʋ. Ɔ ’naa ’kä ’kwädlɩ ‑mä ’wlʋ. Lagɔ ’a nglɩɩ, n yonyɩ yɔwʋ ’cɛlɩ. ’Ɔ ‑glɔɔ wa laa Zeluzalɛɛmölelea, ‑wʋ ’kää ‑mä zlɩ ’mö Lagɔ yɔwʋ ’bhöönɩɩ, wʋ nglɩɩ, n yonyɩ yɔwʋ ’cɛlɩ. Na’bhë, ’na ’nglɩlilii n yonyɩ’ɛ yɔwʋ ’cɛlɩmö.

¹³’Saa Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ ’nyɛɛ Zezwii a ‑nʋa a ‑zɩkpöö, ‑ɔ ‑kä ’yukwïla ’wlu ‑kä, ɔ nɩ ’nwi.

Zezwii a ‑nʋa a ‑zɩkpaa ‑a ‑wʋä ‑mä Laodisee ’mö Zaa cɛlɩɛ ’wʋ

¹⁴Na ‑nʋa a ‑zɩkpaa ‑a ‑wʋä ‑mä Laodisee, ’a Lagɔzuzukwëa, ’cɛla ’wʋ nɩɩ, wa laa ‑Amɛɛ, ‑ɔ ’yɩɛ ’saa Lagɔ ‑bhɛɛ a dɛ, ‑ɔ bhïlaa gbëaa, Lagɔ ’a ‑bhɛbhɛlii ’wuë ’bhöönɩɛ ’möö, mɔɔ nyɩamöä dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ: ¹⁵‑Na’a nʋnʋlii, n ‑yii, nn‑ä ‑zɛlɛɛ ‑wʋ, nn‑ä’ɛ ‑su. ‑Maa ’n ‑zɛlɛɛ ‑n ‑käa ‑wʋ, ’n ‑su ‑n ‑käa’ɛ ‑suu, yɩ ‑yii a dlɩ yɔwʋ nɛnɩ. ¹⁶‑Maa ‑kpëtekpëte ‑n ‑wʋä, ‑nn‑ä ‑zɛlɛɛ ‑wʋ, ‑nn‑ä’ɛ ‑su, zaa ’mëti n ‑kamöä ’mëti. ¹⁷Sɛ’ɛ ‑n nʋä nɩɩ: ‑N wʋlʋ, ‑n kä ‑lii ’wuë, ‑lu ‑nɩmöä ‑mä tʋʋ. ‑Maa ‑nn‑ä ‑yi miɛ nɩɩ, zwɩ ‑n ziɛ, ngäzɩ wʋ ‑n ‑bhöä, pʋa lɩbhamöä, ’kukwle lɩbhamöä, wlu ‑n dɩ‑ɩɛ. ¹⁸Nza n zʋʋmöä ’dɩ ’mö nɩɩ: ’Na ‑sikaa, ‑kosu plaa ’wlɩlɩɩ, pɩa’ma kä’mö, ‑n ’kä ‑tiamö a wʋlʋnɩnyɔ ’zʋ. Pɩaa ‑banɩ ’pɩpɩ kä’mö, ‑n ’kä ‑nanyɩ ’wʋ ziza ‑n tɩa wlu dɩ‑ɩ, zʋ ‑tɩmöa ’lɩbhä. Pɩamöö’ɛ ’ylimöpälɩgwäzɩ kä’mö, ‑n ’kɩ ’ylimö pälɩ, ‑n ’käa sɛ yɩlɩ. ¹⁹‑Amö na a, nɩkpaa n ‑waa, ’lʋnɩ n ’lʋnuëë ’n n zlɔmanuëë ’mö. Zaa, ’tɛmanɩ ’mö, ‑n ’kä ligba ‑n ’kä ‑na’a ‑lizokuu kɛ’mö ‑sɛ. ²⁰‑Pʋnɩ ’yukwli, n ’nɩgbö ‑lɛ ngloluë ’wʋ, n bhɔtɔ. ‑Ɔ ‑kä ’na bhɔtɔwɛlɩɩ ’nʋ ’n ɔ ‑kä ‑lɛ kälɩɩ, n yi ‑mä ’ɔ ‑buduu ’mö plɛ, n ‑nyɔɔ ’sɔ ‑a yi ’wʋ linɩ. Ɔ ‑nya’mö yi ’wʋ linɩ. ²¹‑Ɔ ‑kä ’wlu ’plɩɩ, n yi ’nglɩ ‑kä, ’na ’nglɩmöklikpëa ’klʋ, n ‑nyɔɔ ’sɔ ‑a yi ‑lɛ sɛ glɩ.

²²’Saa Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ ’nyɛɛ Zezwii a ‑nʋa a ‑zɩkpöö, ‑ɔ ‑kä ’yukwïla ’wlu ‑kä, ɔ nɩ ’nwi.»

Lagɔ ’a ’nglɩmöklikpëa ‑nyɛ ’ɔ bʋbɔbʋbɔsaa ’sɔ

¹Yɩ ’plɩɛ sa’a ’wëë, ’n n yiɛ ‑mä zlɩ ’mö ‑gbële ’ylɩmö ’n a yiɛ këluo. Wɛlɩɩ n ’nʋ a‑a tɛkädɔ’wʋ ‑yɩ ’kä ‑bhɩɛɛ lɛglɛɛ gbää, ’n yɩ ‑yiiɛ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «Yi mä’ä na yɔwʋ, nzɩɩ ’saa ’kää zɩkö ghlɛɛ, n ‑kami ’ylimö tulanɩ.»

²Wɛlɩɩ nʋä sa’a cuu, ’n Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ ‑yiiɛ ‑gömö bhlinɩ. ’N n yiɛ ‑mä zlɩ ’mö ’nglɩmöklikpë ’ylɩmö, wa gïla ’mö. ³‑Ɔ gïlaa ’möö, ’nglɩkäkpiyi wa laa zasɩpö sɛ ɛ lɩɛ ’möö, ‑sɩbhä ɔ lɩɛ ’mö. ’Nglɩkäkpiyi wa laa sadʋanɩ sɛ ɛ lɩɛ ’möö, ‑sɩbhä ɔ lɩ’ɛɛ ’mö. ’Nglɩmöklikpë ’la, lagɔbhili ‑binaa, ɛ lɩ ’mö ’nglɩkäkpiyii wa laa emeloodɩ a saa. ⁴’Nglɩmöklikpë ’la, ’nglɩmöklikpï ‑mimii a glʋ ‑bhlʋ ‑klikpï ‑mʋäna ‑bina. ‑Klikpï ’la, nyɛkpökpö a glʋ ‑bhlʋ nyɛkpökpö ‑mʋäna gli ’mö. ’Wa ‑banɩɩ wa ‑plaa ’möö, yɩ ‑wʋ buuu, wa ’wuë ’n wa ‑suä ‑sikawugbli. ⁵’Nglɩmöklikpëa ’mö, ’dɛlɩ ’bhöönɩ ‑mä, ’mötɛɛnɩwɛlɩ ’bhöönɩ ‑mä, ‑gbägbadɛ a ‑jiji ’bhöönɩ ‑mä. ‑Lɛ a nuë ’wʋ, ’wapö ngbi’sɔ ‑wʋ ‑lɛ, yɩ ngömɔ. Lagɔ ’a ’wugɔmɩɩ ngbi’sɔ ‑kpɔ miɛ. ⁶‑Lɛ ’nglɩmöklikpëa a ’yila ’klʋ, ‑lu ‑wʋ ‑lɛ, wʋ ’kä ‑bhɩɛ gïnyɛ lɩ ’mö pöpleyi a sɛ, ’yli flanu ’mö ’nglɩkäkpiyii wa laa klisɩtaalɩ a saa.

‑Lɛ ’nglɩmöklikpëa a jijo’wʋ ‑nyɛ a pɩɩ ‑mʋäna ‑kpɔ ’wʋ ’sɔ, nyɛpɛnyɛpɛli ‑mʋäna ’nɩgbö ‑sɩbhä bhʋlʋbhlʋ, yɩ nimï ’yila, yɩ dlɩ ’mö ’yila. ⁷Tɛkänʋʋ ’kä ‑bhɩɛ sluku, ’sɔnanʋʋ ’kä ‑bhɩɛ ’bhilibhɛlʋ a ‑dɩgba, tananʋʋ, nɩkpɛ a ’klʋ wʋ kää, ‑mʋänanʋʋ ’kä ‑bhɩɛ kɩkɛ a ‑mɛɛ ‑wʋ ‑bulu dɔ’wʋ. ⁸Nyɛpɛnyɛpɛli ’la ‑mʋäna ‑kpɔ, yɩ kä ‑këpï gbʋplʋ gbʋplʋ. ‑Mä ‑këpï a zɛmö, ’yila ‑yila ’yila su ‑mä, ‑mä yɩ ’klʋ, ’yila ‑yila ’yila su’ɛ ‑mä. Sabʋ oo, zlɩgä oo, Lagɔ ’mö yɩ bhlɩnɩɛ ’kwädlɩkwädlɩnɩ ’mö, sɛ’ɛ yɩ nʋä:

«‑Alowli Lagɔ ’mötɛɛnɔ ’wuë ’bhöönɩ mö, ‑ɔ ‑bhölɩ, ‑ɔ ‑bhölɩ a ’n ‑ɔ ’kä yi,

’ɔ nglɩɩ, ’wlɩlɩ, ’wlɩlɩ, ’wlɩlɩ, yɩ ‑wʋä.»

⁹Lagɔ ‑ɔ glɩɛ ‑mä ’ɔ ’nglɩmöklikpëa ’möö, ‑ɔ ‑bhölɩɛ ’kwädlɩɩ, nyɛpɛnyɛpɛli ’la, sɛ yɩ bhlɩnɔɔ ’mö, sɛ yɩ bhälɔɔ ’n yɩ ’ghlimanɩɛ ’ɔ nglɩɩ, ¹⁰nyɛkpökpö a glʋ ‑bhlʋ nyɛkpökpö ‑mʋäna ‑kpɔ, ‑sɩbhä wa pää ‑lɛ ‑ɔ glɩɛ ‑mä ’nglɩmöklikpëa ’mö a dlɩ ’mö ‑kokomïladigbï glu. ‑Ɔ ‑bhölɩɛ ’kwädlɩɩ, ’n wa bʋbɔɔ. ’Wa ‑sikawugblii ’mö wa sɛɛ ’wlumö ’n wa bhliɛ ‑lɛ ’nglɩmöklikpëa a dlɩ ’mö sɛ ’n wa nʋä:

¹¹«‑Alowli Lagɔ,

‑na’a nglɩɩ a ’yize ’mö wa kää wa ’kä ‑lɛ ’zʋ,

’mö wa kää wa ’kä ’ghlimanɩ.

‑Nmö ’mötɛɛnɔɔ ’wuë ’bhöönɩɛ ’mö.

‑Nmö ’wälaa ’pɩwʋ a ‑lii ’wuë.

‑Nmö ’yɩbhää yɩ nɩ ‑bhölɩ,

nza ‑n ’wölɩɛ.»

’Bɔgʋʋ ‑wʋ ‑gwanɩɛ ’likpï ngbi’sɔ ’mlɩɩ

¹‑Mi’la ’plɩɛ ’wëë, ’n n yiɛ ‑ɔ glɩɛ ‑mä ’nglɩmöklikpëa ’mö ’ylɩmö, ‑mä ɔ luukɛkätɩkpa ’mö, ɔ ‑su ‑mä ’bɔgʋ, wʋ ‑göglɩna, wʋ ’mlɩ cɛlɩ, wʋ ‑gömö cɛlɩ, wa ’kʋ ’wʋ ‑gba a dɔ’wʋ, ’likpï ngbi’sɔ ’mö wa gwanuuä ’mlɩ. ²’N n yiɛ ’mötɛɛnɩlagɔzuzukwë ’ylɩmö, ’n a yiɛ tenyii ’mö ’kpa, a lɛ: «’Bɔgʋ nɩ a yɩlɩɛ dɛ’ɛ ’wʋʋ, wʋ ’likpïï ngbi’sɔ ‑kpɔ, ‑ɔ mlɩnɩ bhä ɔ ’kɩ ‑dɩ ɔ ’kʋ ’klʋ kälɩ ’nɩ?» ³Lagɔzuzukwëa gbää sa’aa, ‑mä zlɩ ’mö ma, mä’ä dʋdʋ ’wʋ ma, ’n ‑mä ’kudu ’wʋ, ‑ɔ bhɛnɩɛ ɔ ’kʋ ’klʋ kälɩ ɔ ’kʋ ’mö yɩlɩɩ, ɔ’ɔɔ ghïlo. ⁴Sɛɛ nɩkpɛ ’nɩɛ ghïlo ‑ɔ ’kää ’bɔgʋ ’la a bulonɩbulonɩ ‑gba ’mö mlɩnɩ ɔ ’kʋ ’mö yɩlɩɩ, n ’yɩɛ ‑sɩbhä ’ylɩmöö, ’n n yiɛ ’mɩɔ kɔslʋ ’wi. ⁵N ‑wʋ ’wi dɔ’wʋ, nyɛkpökpö ’la a gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ, ’n ɔ ‑yiiɛ dɛpö, ɔ lɛ: «Tɩ ’wi, ‑maa yɩɛ, Zwidaa ’a ‑gligbëa ’wʋ a slukuu, ’bhlɩlowli Daviidɩ a ’yu a ’yu, mɔɔ ’plɩɛ ‑lii ’wuë ’wlu, mɔɔ ’kää ’bɔgʋ nɩ a ’likpï ngbi’sɔ ‑kpɔ ‑dɩ, ɔ ’kʋ ’klʋ kälɩ.»

⁶Ɔ gbää sa’a ’wëë, ’n n yiɛ ‑lɛ ’nglɩmöklikpëa a jijo’wʋ ’bhlawadɩgba ’ylɩmö. Nyɛpɛnyɛpɛlii ‑mʋäna ‑kpɔ ‑nyɛ nyɛkpökpöö a glʋ ‑bhlʋ nyɛkpökpö ‑mʋäna ‑kpɔ ’sɔ, wa ‑bina. A ’kä ‑bhɩɛ ’wlu a dɩ‑ɩ. A kä ’gʋya ngbi’sɔ, a kä ’yila ngbi’sɔ. Yila ’la mɩɩ glɩnɩɛ Lagɔ ’a ’wugɔmɩɩ ngbi’sɔ ‑kpɔ, Lagɔ tiee ‑mä ’pɩwʋ a këtiea ’wuë ’wʋ. ⁷‑Ɔ glɩɛ ‑mä ’nglɩmöklikpëa ’möö, ’n ’Bhlawadɩgbaa yoo yɔwʋ ’dio, ’n a yiɛ ’bɔgʋʋ ɔ ‑suä ‑mä ɔ luukɛkätɩkpaa ’mö ’wʋ ’libhï. ⁸’Bhlawadɩgbaa ’libhïä ’bɔgʋʋ ’wʋʋ, nyɛpɛnyɛpɛlii ‑mʋäna ‑kpɔ ‑nyɛ nyɛkpökpöö a glʋ ‑bhlʋ nyɛkpökpö ‑mʋäna ‑kpɔ ’sɔ, ’n wa yiɛ ‑lɛ ’Bhlawadɩgba a dlɩ ’mö ‑kokomïladigbï glu ’pä. Nyɛkpökpöö a glʋ ‑bhlʋ nyɛkpökpöö ‑mʋäna ‑kpɔ, wa ‑su kpëti bhʋlʋbhlʋ ‑yɩ kää ’likpï a ‑bɛ, wa ‑su ‑sikadɔkwɩ yɩ yie ’wlɩ ’wʋ. Wlɩ ’la mɛɛ glɩnɩɛ Lagɔ a ‑nʋa ’a bhibhewɛlɩɩ. ⁹Nɩkpa ’la, ’n wa yiɛ ’lʋ ’lululu bhlɩ wa lɛ naa:

«‑Na ’yize,

‑nmö mlɩnɩɛ ‑n ’kä ’bɔgʋ nɩ ’wʋ ’libhï,

‑n ’kä wʋ ’likpï ‑dɩ.

‑Nmö wa ’lɩbhä a‑a,

‑na’a dluu ‑wʋ kwliɛ a ’nglɩ ’mö,

n‑n yiɛ nɩkpa zeti wa ’kä Lagɔ a ‑nʋä ’zʋ.

‑Gligbïi ’wuë ’wʋ a nɩkpaa,

gbɩɩ ’wuë a gbäwaa, ngäyaa ’wuë,

‑mä dʋdʋ ’wʋ a bhlɩɩ ’wuë ‑gömö a nɩkpaa,

¹⁰n‑n yuëë ngëyi a ‑mɛ ‑n ’kämanɩ ‑gömö ’wʋ ’zʋa

n‑n yuëë bʋbɔbʋbɔwa ’wʋ ’zʋa

wa ’kä Lagɔ ’yli ‑wʋ,

wa ’kä dʋdʋkpäta ’wuë ‑gömö ’kämanɩ.»

¹¹Nyɛkpökpö ’la bhlɩɛ ‑sɩbhä ’wëë, n yɩlɩ’ɛɛ ‑mä, ’n n yi’ɛɛ Lagɔzuzuku ’kɔkɔmlɛ ’kɔkɔmlɛ a wɛlɩ ’nʋ. Yɩ mila mila, ‑bɛ ’nɩɛ bhɛnɩ ɔ ’kɩ zɛlɩ. Yɩ ‑binɩ ’nglɩmöklikpëa ‑nyɛ nyɛnyɛpɛlii ’sɔ, nyɛkpökpöö kökä. ¹²Tenyii yɩ bhlɩɛ, yɩ lɛ naa:

«’Bhlawadɩgba wa ’lɩbhä a‑a bʋbɔnɩlu a sɛɛ,

a ’yize, ma‑a mlɩnɩɛ a ’kä ’mötɛɛnɔ ‑kä,

a ’kä wʋlʋnɔ ‑kä, a ’kä ’nɛɛnɔ ‑kä,

ma‑a ’tɛɛ ’mö,

’mö wa käa’a wa ’kä ‑lɛ zʋ,

’a nglɩɩ ’mö wa kää wa ’kä ’ghlimanɩ,

’mö wa kää wa ’kä ’mö bhlɩnɩ.»

¹³Lagɔ ’a ‑bhɛbhɛlii ’wuë, ‑mä ghäyɩ ’wʋ a ‑nɩɩ mi, mä’ä dʋdʋ ’wʋ a ‑nɩɩ mi, ‑mä gïnyɛ ’mö a ‑nɩɩ mi, ’n ‑mä ’kudu ’wʋ a ‑nɩɩ, yɩ ’wuë, ’n n yi’ɛɛ yɩ bhlɩbhlɩwɛlɩɩ ’nʋ, yɩ lɛ naa:

«‑Ɔ glɩɛ ‑mä ’nglɩmöklikpëa ’möö,

ɔ ‑nyɛ ’bhlawadɩgbaa ’sɔ,

’mö wa nɩ bhlɩnɩ ’mö, ’mö wa nɩ ’zʋ ‑lɛ.

’Wa nglɩɩ, ’mö wa nɩ ’ghlimanɩ,

’mö ’mötɛɛnɔ ’wuë nɩ ’bhöönɩ ’mö ’kwädlɩkwädlɩnɩ ’yize.»

¹⁴Yɩ nʋä sa’aa, nyɛnyɛpɛlii ‑mʋäna ‑kpɔ, yɩ lɛ: «‑Amɛɛ!» ’N nyɛkpökpö yiɛ ‑kokomïladigbï glu ’pä, ’n wa yiɛ Lagɔ ’wlu ’nyɛ.

’Bhlawadɩgbaa yɛ ’bɔgʋʋ a ’likpï gbʋplʋ ‑dɩ

¹‑Mi’la ’plɩɛ ’wëë, n yɩlɩ ’bhlawadɩgbaa ’wʋ, ’n a yiɛ ’bɔgʋʋ a ’likpï ngbi’sɔ ‑kpɔ a tɛkänaa ‑dɩ. A ‑daaa cuu, ’n n yiɛ nyɛpɛnyɛpɛlii ‑mʋäna ‑kpɔ gla’mö a ‑bhlʋ a wɛlɩ ’nʋ. ’Wʋ ngli a wɛlɩɩ ’kä ‑bhɩɛ ‑gbägbadɛ, wʋ lɛ: «Yi!» ²Wʋ nʋä sa’a cuu, ’n n yiɛ ‑sʋkʋ ’ylɩmö, wʋ ’pʋpʋ. ‑Ɔ gluä ‑gömöö, ɔ ‑su plu kä’mö. ’N wa yoo ‑sikawugble ’wlu zʋ, ’n ɔ yiɛ ’wluplɩnyɔ a sɛ mö, ɔ ’kä ’wlu ’plɩ.

³’Bhlawadɩgbaa ‑dɩɛ ’bɔgʋʋ a ’sɔnalikpëa, ’n n yiɛ nyɛpɛnyɛpɛlii ‑mʋäna ‑kpɔ a ’sɔnʋʋ a gbʋdɩwɛlɩ ’nʋ, wʋ lɛ: «Yi!» ⁴Wʋ nʋä sa’aa, cuu, ’n ‑sʋkʋ ‑mumuu yiɛ ’wʋ ’wlʋ, wʋ ‑wʋ gbɛɛ. ‑Ɔ gluä ‑gömöö, ’n wa yoo ‑gbälɛ ’kädɛ yowʋ ’nyɛ, ’n wa yoo tie, ɔ ’kä ‑mä dʋdʋ ’wʋ tʋgwɩgwɛ mlɩmanɩ, nzɩɩ nɩkpaa ’wuë ’kä ’lɩbhälɩbhänɩ. ⁵’N ’bhlawadɩgbaa yiɛ ’bɔgʋʋ a tanalikpëa ‑dɩ. ’N n yiɛ nyɛpɛnyɛpɛlii ‑mʋäna ‑kpɔ a tanʋʋ a gbʋdɩwɛlɩ ’nʋ, wʋ lɛ: «Yi!» Wʋ nʋä sa’aa cuu, ’n n yiɛ ‑sʋkʋ ‑mumuu ’ylɩmö, wʋ ‑wʋ tititi. ‑Ɔ gluä ‑gömöö, ɔ ‑su ‑lu ɔ ’kä ’wɛnɩ.6.5 Mɩɩ sɛɛ zɛmö nɩɩ, ‑lii a pɛlʋʋ mʋʋ ’kää ’wʋ ’pɔɔ.⁶’N n yiɛ wɛlɩ ’nʋ, yɩ ’bhöönɩ ‑mä nyɛpɛnyɛpɛlii ‑mʋäna ‑kpɔ jijo’wʋ, yɩ lɛ naa: «Libhonʋylɩ ‑bhlʋ a ’pɛna, ’mö ‑nyɔɔ a ’kilo ‑bhlʋ nɩ li. ’Sɩka a ’kwili ta nɩ li’ɛ libhonʋylɩ ‑bhlʋ a ’pɛna. ‑Maa kpöö ‑nyɛ nʋʋ ’sɔ yɩbhlɩ, ti kɛ zɩ!»

⁷’N ’bhlawadɩgbaa yiɛ ’bɔgʋʋ a ’likpëa a ‑mʋänanaa ‑dɩ, ’n n yiɛ ‑mʋänanʋʋ a gbʋdɩwɛlɩ ’nʋ, wʋ lɛ: «Yi!» ⁸’N n yiɛ ‑mä yɩlɩ, ’n n yi’ɛɛ ‑sʋkʋ ‑mumuu ’ylɩmö, wʋ kuu ’kä ‑bhɩɛ ‑titii yulu. ‑Ɔ gluä ‑gömöö, ’mö wa laa ’Kwie. Ɔ ‑su ’kudu ’wʋ a ‑nʋa ’bɩwʋ. Ɔ ‑nyʋä ’sɔ, ’n wa yuëë ’mötɛɛnɔ ’nyɛ wa ’kä dʋdʋkpäta a pɩɔ a ‑mʋänanʋʋ ’wʋ a nɩkpaa ’lɩbhä wa ’kä ’ku. Tʋgwɩnɩgbëliea mi, ngɔmʋ mu, ’plɩnɩplɩnɩgwi mi, glanɩma mi, ’mö wa ’kää ’mö ghlɛnɩ, wa ’kʋä ’lɩbhä wa ’kä ’ku.

⁹’N ’bhlawadɩgbaa yiɛ ’bɔgʋʋ a ’likpëa a ngbïnaa ‑dɩ. A ‑daaa cuu, nɩkpaa wa ’lɩbhää ’n wa yiɛ ’kuu, ’n n yiɛ ’wa zuzukuu ‑lɛ bʋbɔnɩdaa a zɛmö ’ylɩmö. Nɩkpa ’la, Lagɔ ’a wɛlɩɩ ’mö wa ngluä ’wʋ ’n wa yiɛ nɩkpabhë a ’yila ’klʋ bhïlanɩ nza wa ’lɩbhʋä. ¹⁰Zuzuku ’la ’n yɩ yiɛ tenyii ’mö ’kpa, yɩ lɛ: «‑Alowli Lagɔ ‑ɔ ‑wʋ ’wlɩlɩ, ‑ɔ glɩnɩ gbëaa, ‑mä dʋdʋ ’wʋ a nɩkpaa, sɛ wa lɩbhanyɩɛ a za, ‑zlɩmɛ ‑n ’kʋä bhäa’a ‑zijli tu, ‑n ’kʋä ’wa ‑lizokuu a ’pɛna ’nyɛ ’nɩ?» ¹¹Wa nʋä sa’aa, ’n wa yuëë bhʋlʋbhlʋ ‑banɩ ’pɩpɩ ‑vʋkʋ ’mö päla, ’n wa yuëë ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: Wa nɩ ‑kpanɩ ‑bhlɛ ’tikïyie ’wʋ dlɩ ’mö ‑këë, wa ’bhɩa wa ‑nyɛɛ ’sɔ wa nʋä Lagɔlibhoo, wa ‑nyɛ wa ‑daayuë wa ’kää wa saa ’lɩbhämö ’sɔ, wa ’kää ’ylimö mlɩmanɩ ’wë.

¹²‑Mi’la ’plɩɛ ’wëë, ’n n yiɛ ’bhlawadɩgbaa ’ylɩmö, ’n a yiɛ ’bɔgʋʋ a ’likpëa a gbʋplʋnaa ‑dɩ. ’N dʋdʋkpäta yiɛ tenyii tɩtlɛnɩ. ’N ’ylʋväla yiɛ ylumanɩ tititi nyɛnglɛlekwi a sɛ. ’N cʋʋ yiɛ zɛlɩ gbɛɛ, wʋ ’kä ‑bhɩɛ dlu. ¹³Sɛɛ ’vuu ’kɔdʋ ‑kä’ɛ yi ’n wʋ zika’ɛ fiigösu ’mö ’n wʋ ’bhïkpëbhï bhli’ɛɛ, ‑sɩbhä ‑zɛlɩɩ ’bhööä ‑mä ghäyɩ ’wʋ ’n yɩ yiɛ mä’ä dʋdʋ ’wʋ bhli. ¹⁴Sɛ wa göglɩna’ɛ ’bɔgʋ ‑vʋkwaa, ’n zlɩɩ yiɛ ‑sɩbhä göglɩnɔ, ’n ɛ yiɛ ’yli bhɩɛ. ‑Gägö ’wuë ‑nyɛ gïnyɛlekpïï ’wuë ’sɔ ’n yɩ yiɛ ‑lɛ ’yɩ bhlii ’mö ’sɔ‑ɔ. ¹⁵’Bhlɩlowluwa oo, ’kämanɩwa oo, ’slʋja a ’kädɩɩ oo, lɩkäwa oo, dɛsɛkäwa oo, wa ’wuë, wa ‑nyɛ nɩkpa ‑muë’la ’wuë ’sɔ, ‑ɔ yi gïyi glɩnɩ oo, ‑ɔ ’nɩ gïyi glɩnɩ oo, wa ’wuë, ‑mä kpaya ’kädɩɩ jijo’wʋ ’n ‑mä ‑gägö a ‑vïlii ’mö, ’n wa yiɛ ‑mä ‑guë mö. ¹⁶’N wa kpaa ’mö, ’n wa nʋä: «Kpayanyɩ, a ‑nyɛ ‑gägöö ’sɔ, a nɩ bhlinɩnyɩ ’wʋ, a ‑kanyɩ ’wʋ ziza, nzɩɩ ‑ɔ glɩɛ ‑mä ’nglɩmöklikpëa ’möö, ɔ ‑tɩnyɩa ’wʋ yɩlɩ, nzɩɩ ’bhlawadɩgbaa ’a klɛɛ ‑tɩnyɩa ‑gömö bhlinɩ. ¹⁷‑Maa ’wa klɛɛ a zlɩ ’kädɛɛ yɛ ghlɛ. ‑Ɔ ’kɛ bhä ’yli ’nɩgbönɩ ’nɩ?»

Lagɔ yɛ ’ɔ ngëyi ’mö a ‑nʋa yɩbhlɩnɩdɛ ’klʋtɩkpa ’mö zʋ

¹‑Mi’la ’plɩɛ ’wëë, ’n n yiɛ Lagɔzuzuku ‑mʋäna ’ylɩmö. Yɩ ’nɩgbö ‑mä dʋdʋkpäta a këtiea ‑mʋäna ‑kpɔ ’yli. ‑Podiea ‑yɩ ‑wʋä ‑mä dʋdʋ a këtiea ‑mʋäna ‑kpɔ ’ylii, ’n yɩ yiɛ ’nigba, nzɩɩ mä’ä dʋdʋ ’wʋ, ‑mä gïnyɛ ’klʋ, ’n ‑mä swii ‑gömö, ‑podie tɩa ‑mä yi. ²’N n yi’ɛɛ Lagɔzuzukwë ‑mämaa ’ylɩmö. Mää ylʋʋ ’wlʋnɩɛ glu a pɩɔ ’yli, a ’bhöönɩ ‑mä. Lagɔ ‑ɔ ‑bhölɩ ’a yɩbhlɩnɩdɛpäleyii, a ‑swee kä’mö. ’N a yiɛ tenyii ’mö ’kpa, Lagɔzuzukuu ‑mʋäna ‑kpɔ, Lagɔ ’nyɛɛ ’mötɛɛnɔ yɩ ’kä dʋdʋʋ ‑nyɛ gïnyɛɛ ’sɔ nyimaa, ’n a yiɛ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: ³«A nɩ tɩɛ ‑bhlɛ dʋdʋkpäta nyima, a nɩ tɩɛ ‑bhlɛ gïnyɛ ‑nyɛ swii ’sɔ nyima, ‑këë ‑Alowli Lagɔ ’a ’yliwʋwaa, ‑a ’kʋää ’ɔ yɩbhlɩnɩdaa ’klʋtɩkpa ’mö zʋ ’wë.» ⁴A nʋä sa’a ’wëë, nɩkpaa wa ’zʋä Lagɔ ’a yɩbhlɩnɩdaa ’klʋtɩkpa ’möö, sɛ wa ‑diɛ ’wʋʋ, ’n wa ‑yiiɛ ‑sɩbhä sʋlʋnɩ. Wa lɛ wa ‑bhli nɩkpa a mila a gwlɩ ngbi’sɔ nɩkpa a mila ‑mʋäna (144.000). Yizlaɛlɩ ’a ngëyii, ɛ ‑gligbï ’wuë ’wʋ ‑mä wa ’bhöönɩɛ.

⁵Zwidaa a ‑gligbëa ’wʋ, nɩkpa a mila ’kʋgbä’sɔ (12.000) ’mö wa ’zʋä yɩbhlɩnɩdɛ ’klʋ,

Ghlubɛnɩ a ‑gligbëa ’wʋ, nɩkpa a mila ’kʋgbä’sɔ (12.000),

Gaadɩ a ‑gligbëa ’wʋ, nɩkpa a mila ’kʋgbä’sɔ (12.000),

⁶Azɛɛ a ‑gligbëa ’wʋ, nɩkpa a mila ’kʋgbä’sɔ (12.000),

Nɛfötalii a ‑gligbëa ’wʋ, nɩkpa a mila ’kʋgbä’sɔ (12.000),

Manasee a ‑gligbëa ’wʋ, nɩkpa a mila ’kʋgbä’sɔ (12.000),

⁷Simeɔɔ a ‑gligbëa ’wʋ, nɩkpa a mila ’kʋgbä’sɔ (12.000),

Levii a ‑gligbëa ’wʋ, nɩkpa a mila ’kʋgbä’sɔ (12.000)

Yisakaa a ‑gligbëa ’wʋ, nɩkpa a mila ’kʋgbä’sɔ (12.000),

⁸Zabilɔɔ a ‑gligbëa ’wʋ, nɩkpa a mila ’kʋgbä’sɔ (12.000),

Zɩzɛɛfʋ a ‑gligbëa ’wʋ, nɩkpa a mila ’kʋgbä’sɔ (12.000),

Bɛzamɛɛ a ‑gligbëa ’wʋ, nɩkpa a mila ’kʋgbä’sɔ (12.000).

Lagɔ a ‑nʋa a ‑zɩkpa ’kädaa

⁹‑Mi’la ’plɩɛ ’wëë, ’n n yiɛ nɩkpa a ‑bʋbʋ ’kɔdʋ ’ylɩmö, nɩkpa ’la, wa’aa zɛlɩzɛlɩsɛ ‑wʋ. Bhlɩɩ ’wuë ‑gömö a nɩkpaa, ‑gligbïi ’wuë ’wʋ a nɩkpaa, ngäyaa ’wuë, gbɩɩ ’wuë a gbäwaa, ’nglɩmöklikpëa ‑nyɛ ’bhlawadɩgbaa ’sɔ a ’yila ’klʋ, wa ’nɩgbö ‑lɛ. Wa ‑su bhʋlʋbhlʋ ‑banɩ ’pɩpɩ ‑vʋkʋ ’mö, wa ‑su ‑gapatɩ kä’mö. ¹⁰’N wa kpaa ’mö tenyii, ’n wa nʋä: «‑Alowli Lagɔ ‑ɔ glɩɛ ‑mä ’nglɩmöklikpëa ’möö, ɔ ‑nyɛ ’bhlawadɩgbaa ’sɔ, ’mö ’pʋpʋɛ ’bhöönɩɛ ’mö.» ¹¹Lagɔzuzukuu ’wuë ‑binɩ ’nglɩmöklikpëa, nyɛkpökpö ‑nyɛ nyɛpɛnyɛpɛlii ‑mʋäna ‑kpɔ ’sɔ, ’n wa yiɛ ’klʋ glu ’pä ‑lɛ ’nglɩmöklikpëa a ’yila ’klʋ ’n wa yiɛ Lagɔ bʋbɔ. ¹²Wa lɛ naa: «‑Amɛɛ! ’Mö wa kää wa ’kä ’mö bhlɩnɩ, mɔɔ ’nɛɛ, ’mö wa kää wa ’kä bhälɩ, ’mö wa kää wa ’kä ‑lɛ ’zʋ, mɔɔ ’tɛɛ ’mö, mɔɔ kää ’käsɩ ’mö ’kwädlɩkwädlɩnɩ.» ¹³Nyɛkpökpö ’la, ’n wa gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ ‑yiiɛ nimï ’yɩbhä, ɔ lɛ naa: «Nɩkpa nɩ ‑wa ‑suä dɛ’ɛ ‑banɩ ’pɩpɩ ‑vʋkʋʋ ’möö, ‑muë bhä? Dɛ wa ’bhöönɩ bhä ’nɩ?» ¹⁴N nɛ naa: «‑Atʋ, ‑nmöö ‑yiɛ sɛ.» Ɔ lɛ naa:

«Wa ’yɩaa ’klɩ ’kädɛɛ, muëë.

’Wa ‑banɩɩ, ‑mä ’bhlawadɩgbaa a dluu ’mö,

‑mä wa wɔlʋniiɛ ’n yɩ yiɛ bumanɩ.7.14 ‑Banɩ ’pɩpɩɩ wa ‑suä da’a möö, mɩɩ sɛɛ zɛmö nɩɩ, ’Bhlawadɩgbaa ’mö wa ’tɛɛnɩɛ dlɩ zaa, ’a dluu ‑wʋ kwliɛ a za, ’wa ’nyinylolii a gbʋʋ kʋä ‑gömö ’bhöö.

¹⁵Nza wa ’nɩgböä ‑lɛ Lagɔ ’a ’nglɩmöklikpëa a ’yila ’klʋ,

ɛ yi zlɩgä oo, ɛ yi sabʋ oo, ’n wa bʋbɔɔ ‑mä ’ɔ ‑Budu ’Kɔdʋʋ ’mö.

Lagɔ ‑ɔ glɩɛ ‑mä ’nglɩmöklikpëa ’möö, mɔɔ ’kʋä wʋ ‑kʋ.

¹⁶Ngɔmʋ ‑nyɛ ’nyutʋ ’sɔ ’naa ’kʋäa’a ’kwädlɩ ’lɩbhä.

’Ylʋ ’naa ’kʋäa’a sia, kɔslʋ ’naa ’kʋäa’a ’lɩbhä.

¹⁷’Bhlawadɩgbaa ‑a ‑wʋä ‑mä ’nglɩmöklikpëa a jijo’wʋʋ,

ma‑a ’kää wa ’ylizʋnɩnyɔ glɩnɩ,

ma‑a ’kʋää ’nyibhï a ‑mii nyɛ ‑tiamö a ‑bhölɩbhölɛ ’wʋ kwä.

Lagɔ mɔɔ ’kää ’wa mɩɔɔ ’wuë sɩɔ.»

’Bɔgʋʋ a ’likpëa a ngbi’sɔnaa

¹’N ’bhlawadɩgbaa yia’aa ’bɔgʋʋ a ’likpëa a ngbi’sɔnaa ‑dɩ. A ‑daaa cuu, ‑mä zlɩ ’mö, ’n ‑mä yiɛ vlɩɩ plɛ. ‑Mä ‑wʋ vlɩɩ ‑këë, ’n ’gïlekïbhë a sɛ yiɛ ’plɩ. ²Lagɔzuzukuu ngbi’sɔ ‑kpɔ ‑yɩ ’nɩgböä ’kwädlɩ ‑lɛ Lagɔ a ’yila ’klʋʋ, ’n n yiɛ ’ylɩmö. ’N wa yiɛ legïle ngbi’sɔ yowʋ ’nyɛ.

³’N Lagɔzuzukwë ‑mämaa yiɛ ‑lɛ bʋbɔnɩdaa a yɔwʋ ’nɩgböä yi. ‑Sikadɔkɔ ‑bhlʋ wa sianɩɛ wlɩɩ ’möö, a ‑suu. ’N wa yeaa ’wlɩ a ‑bɛ yowʋ ’nyɛ, bʋbɔnɩdaa dɛɛ bhɛnɩɩɛ ‑sɩkaa ’mö, ‑a ‑wʋä ‑lɛ ’nglɩmöklikpëa a ’yila ’klʋʋ, a ’kɛ ‑lɛ Lagɔ bʋbɔnɩ ɛ ‑nyɛ Lagɔ a ‑nʋa ’wuë a bhibhewɛlɩɩ ’sɔ. ⁴’N wa yiɛ wlɩɩ sia. Wa siee a gbeylokwëa, Lagɔzuzukwëa kä’mö ‑mä a ’bhöönɩɛ, a ‑nyɛ Lagɔ a ‑nʋa ’a bhibhewɛlɩɩ ’sɔ, ’n yɩ yiɛ ’gämö Lagɔ mönɩ. ⁵‑Mi’la ’plɩɛ ’wëë, ’n Lagɔzuzukwëa yiɛ wlɩɩ a ’mösianɩdɔkɔɔ ’wʋ ’libhï ’n a yuä bʋbɔnɩdaa a ‑kapïï ’wʋ yie, ’n a yuä ‑mä dʋdʋ ’wʋ vïtinɩ. Cuu, ’n ‑gbägbadɛ yiɛ ‑gba, wɛlɩ a ‑jiji yiɛ gbä, ’n ‑dɛɛ yiɛ ’yika ’pä, ’n dʋdʋʋ yiɛ tɩtlɛnɩ.

Lagɔzuzuku gbʋplʋ a legïle yɛ gbä

⁶‑Mi’la ’plɩɛ ’wëë, Lagɔzuzukuu ngbi’sɔ ‑kpɔ ‑yɩ ‑su a‑a legïlea ngbi’sɔ ‑kpɔ, ’n yɩ yiɛ ’wlu gïganɩ, yɩ ’kɩ nyɛmʋ ’mö ’pä.

⁷’N tɛkänaa yiɛ ’a lɛglɛɛ nyɛmʋ ’mö ’pä. A ’pɛɛ nyɛmʋ ’mö cuu, ‑zɛlɩnyizakwë ‑nyɛ ‑kosu ‑wʋ ’dʋanɩɛ dlu ’sɔ, ’n yɩ yiɛ mä’ä dʋdʋ ’wʋ bhlinɩ. Dʋdʋkpätaa a kïbhëa a tanaa, ‑nyɛ swii a kïbhëa a tanaa ’sɔ ’n yɩ yiɛ si. ‑Putuyɔlʋ ’wuë ’n wʋ yiɛ simö.

⁸’N Lagɔzuzukwë ’sɔnaa yiɛ ’a lɛglɛɛ nyɛmʋ ’mö ’pä. A ’pɛɛ nyɛmʋ ’mö cuu, ‑gäga ’käda a sɛ a ‑lu, wʋ ‑wʋ ngömɔ dɔ’wʋ, ’n wa yuä ‑mä gïnyɛ ’mö vïtinɩ. ’N gïnyɛ a kïbhëa a tanaa yiɛ dlu ’zʋ. ⁹Ɛ ’mö a ‑lii ‑yɩ nyɛpɛɛ a kïbhëa tanaa, ’n a yiɛ ’ku. Batwii a kïbhëa a tanaa, ’n a yiɛ ’yli bhɩɛ.

¹⁰’N Lagɔzuzukwëa a tanaa yiɛ ’a lɛglɛɛ nyɛmʋ ’mö ’pä. A ’pɛɛ nyɛmʋ ’mö cuu, ‑zɛleyi ’kädɛɛ, ɛ ngömɔ yɔlɔkpë a sɛ, ’n ɛ yiɛ ‑mä ghäyɩ ’wʋ ’bhöö, ’n ɛ yiɛ bhli. ‑Mä ɛ bhlinɩɛ ’nyudɔlwɩ ’kädɩɩ ‑nyɛ ’nyibhïï ’sɔ a kïbhëa a tanaa ’mö. ¹¹‑Zɛleyi ’la, ’mö wa laa kälɩkälɛ. Ɛ za, nyuu ’wuë a kïbhëa a tanaa, ’n a yiɛ kpakpakpa plɛ. Nɩkpa a ‑bɛ ‑wa ’nɩmää ‑lɛ a nyu ’laa, ’n wa yiɛ wʋ kanɔɔ ngli ’kunɩ.

¹²’N Lagɔzuzukwëa a ‑mʋänanaa yiɛ ’a lɛglɛɛ nyɛmʋ ’mö ’pä. A ’pɛɛ nyɛmʋ ’mö cuu, ’ylʋväla ‑nyɛ cʋʋ ’sɔ, yɩ kïbhïï a tanɩɩ ‑nyɛ ‑zɛlɩɩ wuë a kïbhëa a tanaa ’sɔ, ’n yɩ yiɛ ’lɩbhɔ. Yɩ kïbhïï ‑yɩ ’lɩbhɔɔ da’aa, ’n yɩ yiɛ ’wʋ ’ngïmo. ‑Sɩbhä a za, zlɩgäzlɩɩ a kïbhëa a tanaa ’mö, ylʋʋ ’nɩɛ ‑mä ’pʋ. Sabʋzlɩɩ a kïbhëa a tanaa ’mö, cʋʋ ’nɩɛ ‑mä lɩ.

¹³‑Mi’la ’plɩɛ ’wëë, ’n n yiɛ ‑mä ghäyɩ ghäyɩ kɩkɛ ’ylɩmö, ɛ ‑bulu, ɛ kpa ’mö tenyii, ’n ɛ nʋä: «‑Zlɩ ’gbëbhlenɩlagɔzuzuku ‑mi’la ta ‑kpɔ ‑kä ’yɩ legïlea ta ‑kpɔ nyɛmʋ ’mö ’pää, ngäzɩ aaa! Ngäzɩ aaa! Ngäzɩ aaa ‑mä dʋdʋ ’wʋ a nɩkpaa ‑gömö!»

¹’N Lagɔzuzukwëa a ngbïnaa yiɛ ’a lɛglɛɛ nyɛmʋ ’mö ’pä. A ’pɛɛ nyɛmʋ ’mö cuu, n yɩlɩ ‑zɛleyi ’wʋ, ɛ ’bhöönɩ ‑mä ghäyɩ ’wʋ, ’n ɛ yiɛ mä’ä dʋdʋ ’wʋ bhlinɩ. ’Bhʋkwa ’kädaa ‑a ’bhʋɔ ’mö tenyii, mää zuzukuzokuu glɩɛ, ’n wa yee a ‑gbëlea a laklɩɩ yowʋ ’nyɛ. ²’N ɛ yiɛ ‑lɛ kälɩ. Ɛ kälɩɛ ‑lɛ cuu, ’n gbeylokwë ’käda ’käda yiɛ ‑mä ’wlʋ ɛ ’kä ‑bhɩɛ ‑kosu ’kɔdʋ a gbeylokwë. Gbeylokwë ’la a za, ’n ’ylʋväla ‑nyɛ zlɩɩ ’sɔ yiɛ tititi plɛ. ³‑Mä gbeylokwë ’la ’mö, ’n ‑gägö yiɛ ‑mä ’wlʋ ’n yɩ yiɛ ‑mä dʋdʋkpätaa ’wʋ mlɩmanɩ. ’N wa yiɛ Lagɔgbïti a ’mötɛɛnɔ a sɛ a ’mötɛɛnɔ ’nyɛ. ⁴’N wa yiɛ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ, yɩ nɩ tɩ ‑titii ‑nyɛ swii ’sɔ ’zoku ’wlu nʋ, yɩ nɩ tɩ mimili ‑mi’la ’wuë ’zoku ’wlu nʋ. ‑Maa nɩkpaa ‑waaa Lagɔ ’a yɩbhlɩnɩdaa ’klʋtɩkpa ’mö ‑kää, wa ’yize, ’mö yɩ nɩ nʋ ’zoku ’wlu. ⁵Yɩ nɩ tuë ’kua, ‑maa yɩ nɩ ’yʋä ’klɩ ‑këë ’cwɩ ngbï ’kä ’plɩ. Yɩ ‑kʋä nimïï, sɛɛ Lagɔgbïte ‑kä’ɛ nɩkpɛ nimï ’n ɔ ‑gbapö’ɛ, ‑sɩbhä yɩ ‑gbapögbapɛ ‑wʋä. ⁶Cwɩ ’la ngbï ‑kpɔ ’mö, nɩkpaa yi nyɩasɛ ’kwie sɛ tɛlɩ, ‑maa wa ’naa ’kɛ ghlɩ. ’Wa dilaa yi nyɩasɛ ’yɩbhä wa ’kä ’ku, ‑maa ’kwie, gwë ɛ ’kʋää ’dionɩ.

⁷‑Gägö ’la, yɩ ’kä ‑bhɩɛ ‑sʋkwie wa ‑nyɛɛ lɛ ’kä tʋ ’mö mö mii ‑gïganɩ ’wlu. ‑Lii yɩ ‑suä ’wluu, yɩ ’kä ‑bhɩɛ ‑sikawugbli. Yɩ kwlɩɩ ’kä ‑bhɩɛ nɩkpa a ’kwlɩ. ⁸Yɩ nyukuu ’kä ‑bhɩɛ ’nglɔ a nyukwë. Yɩ ngli a glaa ’kä ‑bhɩɛ sluku a gla. ⁹Yɩ ’köklɩ ’klʋ ’kä ‑bhɩɛ leyibanɩ yɩ ‑su ’mö. ’Yɩ ‑këpïï a ‑jiji ’kä ‑bhɩɛ ‑sʋkwiejlitomobïï ’kɔkɔmlɛ wa ‑nyɛɛ ‑wʋ tʋ ’wʋ mö dɔ’wʋ a ‑jiji. ¹⁰Yɩ ‑gwäyaa kä ‑dɛgla ’yli, ɛ ’kä ‑bhɩɛ Lagɔgbïti a ‑gwäya. Yɩ ‑gwäya ’la a za, yɩ bhɛnɩ yɩ ’kä nɩkpa ’klɩ ’yɩa ‑këë, ’cwɩ ngbï ’kä ’plɩ. ¹¹’Bhʋkwa ’kädaa ‑a ’bhʋɔ ’mö tenyii, zuzukwë glɩnɩɛ a ’kämanɩnyɔ ’kɔdɔ. ’Mö wa laa Ebleegbʋ ’mö Abadɔɔ, ’mö wa la’ɛɛ Glɛkögbʋ ’mö Apilɔɔ. Mɩɩ sɛɛ zɛmö nɩɩ, ’Ylibhɩanyɔ.

¹²Tɛkäzwɩɩ, mɛɛ ’plɩɛ da’a. ‑Maa ‑mimii ’sɔ ‑gä’ɛ nimï.

¹³’N Lagɔzuzukwëa a gbʋplʋnaa yiɛ ’a lɛglɛɛ nyɛmʋ ’mö ’pä. A ’pɛɛ nyɛmʋ ’mö cuu, bʋbɔnɩdaa ‑a ‑wʋä ‑lɛ Lagɔ a ’yila ’klʋ a bhɛnɩ‑ɛ ‑sika ’mö, ’n n yiɛ wɛlɩ ’nʋ, yɩ ’bhöönɩ ‑mä a ’klʋ a gʋʋ ‑mʋäna ‑kpɔ ’mö. ¹⁴’N wɛlɩɩ yiɛ Lagɔzuzukwëa ‑a ’pää lɛglɛɛ a gbʋplʋnɛɛ nyɛmʋ ’mö ’dɩ ’nyɛ nɩɩ, Lagɔzuzukuu ‑mʋäna ‑kpɔ ‑yɩ ‑gwanɩɛ ’gogwi, ‑yɩ ‑wʋä ‑lɛ ’nyudɔlʋ Eflatɩ yɔwʋʋ, mö ‑n ’kɩ ’kpɔ ‑dɩ. ¹⁵’N a yiɛ mö, ’n a yiɛ ’kpɔ ‑dɩ. Lagɔzuzukuu ‑mʋäna ‑kpɔ yɩbhlɩ, yɩ ‑gïganɩ a ’wlu nzɩɩ ’ylʋba ’la, cʋ ’la, zlɩ ’la, ’n ’gïle ’la ’mö, yɩ ’kä nɩkpaa ’wuë a ‑zɩkpa a tanaa ’yli bhɩa. ¹⁶’N wa ‑yiiɛ ’yɩ ’slʋjaa a ’wʋdisaa slʋnɩ. Wa ‑bhli ’slʋja a minɩnywɩɩ a gwlɩ kʋgbä (200.000.000). Wa glɩ ‑sʋkwie ‑gömö. ¹⁷Sa’a ‑sɩbhä yɩ ‑yiiɛ ’yila ’klʋ, ’n n yiɛ ‑sʋkwiea ‑nyɛ ‑wa gliɛ ‑gömö ’sɔ ’ylɩmö. ’Wa leyibanɩɩ wa ‑suä ’möö, yɩ ‑mimii ‑zɛ ‑kosu a sɛ, ‑mimii ‑wʋ ’kpëbhï ’wʋ ’nglɩmökpiyii wa laa safiilɩ a saa, ‑mimii ‑zɛ ’wʋ ‑libhʋbhʋ ‑bhlʋ wa laa suuflɩ a saa. ’Wa ‑sʋkwiea a ’wukpïli ’kä ‑bhɩɛ slukwi a ’wukpïli. ‑Mä yɩ ngli ‑kosu ’bhöönɩ ‑mä, gbeylokwë ’bhöönɩ ‑mä, ’n ‑libhʋbhʋ wa laa suuflɩ ’bhöönɩ ‑mä. ¹⁸‑Lizokuu ’la a ki ta ‑kpɔ ‑yɩ ’bhöönɩɛ ‑mä ‑sʋkwie ’la nglii, ‑kosu mu, gbeylokwëa ma, ’n suuflɩ, mɩɩ ’lɩbhää dʋdʋ ’wʋ a nɩkpaa ’wuë a ‑zɩkpa a tanaa ’n wa yiɛ ’ku. ¹⁹‑Sʋkwie ’la, yɩ ngli ‑mä yɩ ’mötɛɛnɔɔ ’bhöönɩɛ, ‑maa wʋ ’bhöönɩmö’ɛ ‑mä ’yɩ ‑gwäyaa ’mö. ’Yɩ ‑gwäyaa ’kä ‑bhɩɛ tɩma, yɩ kä ’wukpïli. ’Mö yɩ nʋnɩɛ nɩkpa ‑lizoku ’wlu.

²⁰‑Maa nɩkpa ‑muë’la ‑lizoku ’la ’nɩɛ ’lɩbhämöö, wa’aa ligba wa ’kä ’wa ‑lizokuu a kɛ’mö ‑sɛ. ’Fʋ a ‑lagwɩɩ a bʋbɔbʋbʋ ‑nyɛ zuzukuzokuu a bʋbɔbʋbʋ ’sɔ, wa ’nuä ’nigba. ’Fʋ a ‑lagwɩ ’la, ‑mimii ‑bhlɛ ‑sika ’wʋ, ‑mimii ‑bhlɛ dleyi ’wʋ, ‑mimii ‑bhlɛ leyizlɛ ’wʋ, ‑mimii ‑tɛlɩ ’kpɩ ’wʋ, ‑mimii ‑tɛlɩ swi ’wʋ. Yɩ ’wuë, yɩ’ɩɛ sɛ yɩlɩ, yɩ’ɩɛ ‑ngö, yɩ’ɩɛ bhɛnɩ yɩ ’kä nɛmö. ²¹Wa’aa ’wa ’kulɩbhälɩbhʋ mu, gukäkʋ mu, ’ngwlɩ ‑nyɛ nyɩbhɛlɩ ’sɔ a ‑sɛsɛnɩsɛsɛnɛ mɛ, ’n ’wighlighle, ‑li ’la ’wuë, wa ’niɛ kɛ’mö ‑sɛ.

Lagɔzuzukwë yɛ Zaa ’bɔgʋke yowʋ ’nyɛ

¹‑Mi’la ’plɩɛ ’wëë, ’n n yiɛ ’mötɛɛnɩlagɔzuzukwë ‑mämaa ’ylɩmö. A ’bhöönɩ ‑mä ghäyɩ ’wʋ, a ‑wʋ sɛ ’sibhë dɔ’wʋ. ‑Kpuu ‑binaa, Lagɔbhili ‑wʋa ’wlu. A klʋʋ ’kä ‑bhɩɛ ’ylʋväla, a bhɩɩ ’kä ‑bhɩɛ ‑kosudɔlwɩ. ²A ‑su ’bɔgʋke kä’mö, ɔ ‑kälɩ ’klʋ. A ’sibhëë sɛɛ, ’n a yiɛ ‑lɛ gïnyɛ ’klʋ ’a luukɛbhʋʋ ’nigba, ’n a yiɛ ‑lɛ dʋdʋkpäta ’klʋ ’a kɔpɛbhʋʋ ’nigba. ³’N a yiɛ tenyii wɛlɩ ’pä sɛɛ sluku klu’ɛ. A ’pää wɛlɩ cuu, ’n ‑gbägbadɛɛ yiɛ ’wʋ ngbi’sɔ ‑gbanɩ. ⁴‑Gbägbadɛɛ ‑gbanɩɛ ’wʋ ngbi’sɔ a sɛ ɛ nʋä, n ’yɩbhä a n ’kɩ ’cɛlɩ, cuu, ’n n yiɛ wɛlɩ ’nʋ, yɩ ’bhöönɩ ‑mä ghäyɩ ’wʋ, yɩ lɛ naa: «‑Gbägbadɛɛ ‑gbanɩɛ ’wʋ ngbi’sɔ a sɛ ɛ nʋä da’aa, ti ’cɛlɩ, ’zwi dlɩ zɛmö, ‑maa ‑na ’yize a ‑liɛ.»

⁵Lagɔzuzukwëa n ’yɩ a‑a ’ylɩmö ‑a ’nɩgböä ‑lɛ gïnyɛɛ ‑nyɛ dʋdʋkpätaa ’sɔ ’klʋʋ, ’n a yiɛ luukɛsɔɔ ghäyɩ ’pä. ⁶A lɛ naa: «Lagɔ ‑ɔɔ bhɩɛ ’yli, ‑ɔ ‑bhɛ zlɩ, ‑ɔ ‑bhɛ dʋdʋ, ‑ɔ ‑bhɛ gïnyɛ, ‑ɔ ‑bhɛ yɩ ’mö a ‑lii ’wuë, ɔ ’nglɩ ’mö, n zligo nɩɩ: ’Tɛnyɩ ‑mɛmɛɛ a ‑dɩdɛɛ ’nɩa’a ‑bhölɩ. ⁷‑Maa Lagɔzuzukwëa ‑a ‑suä lɛglɛɛ a ngbi’sɔnɛɛ, a ‑kɛɛ nyɛmʋ ’mö ’pä cuu, ‑lii ‑yɩ ziza‑a a‑a, Lagɔ gbä a‑a ɔ ’kä ‑bhɛɛ, ‑yɩnyɩɩ ’dɩ ɔ ’nyɛ a‑a ’ɔ ’yliwʋwaa ‑wa glɩnɩɛ ’ɔ ’möbhïlanɩwaa yɩ ’wuë, ɔ yi ’yli ’wälanɩ.»

⁸Wɛlɩɩ n ’nʋ a‑a, ‑yɩ ’bhöönɩ a‑a ‑mä ghäyɩ ’wʋ, ’n yɩ ‑yii’ɛɛ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «Lagɔzuzukwëa ‑a ’nɩgböä da’a ‑lɛ gïnyɛɛ ‑nyɛ dʋdʋkpätaa ’sɔ ’klʋʋ, ’bɔgʋkee ‑ɔ ‑kälɩɛ ’klʋ a ‑suä kä’möö, ’libho ’wʋ.» ⁹’N n yeaa mönɩ, ’n n yeaa ’dɩ ’nyɛ nɩɩ, nyɩaa ’bɔgʋkee yowʋ. A lɛ naa: «Mɔɔ dɛ’ɛ, ’libho ’wʋ, mlɔ! ‑N ‑kɔɔ mlaa, ‑mä ‑na ngli a dɔ’wʋ, ɔ yi mɛnɩ lɔgʋnyu a sɛ, ‑maa ɔ ‑kä ‑mä ‑na ’mlɩ ghlɛɛ, kälɩ ɔ ’kää kälɩ.»

¹⁰’N n yiɛ ’bɔgʋkee ‑mä Lagɔzuzukwëa kä’mö ’wʋ ’libhï ’n n yoo li. ‑Mä na ngli a dɔ’wʋ, ɔ ‑wʋ mɛmɛmɛ lɔgʋnyu a sɛ, ‑maa n mlɔɔ, ‑mä na ’mlɩ a dɔ’wʋ kämanɩ ɔ kämanɩɛ.

¹¹’N wɛlɩ ‑yii’ɛɛ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «’Saa Lagɔ bhïlaa ngäya ’kɔkɔmlɛ a dɛ, ‑mä dʋdʋ ’wʋ a bhlɩɩ ‑gömö a nɩkpaa a dɛ, gbɩɩ ’wuë a gbäwaa a dɛ, ’n ’bhlɩlowluwa a ‑bɛ a dɛɛ, ‑n kä ‑n ’kä ’wʋ ’sɔ yɩ dɛ bhïlanɩ.»

Lagɔ a tietiewa ’sɔ a wɛlɩɩ

¹‑Mi’la ’plɩɛ ’wëë, ’n wa ‑yiiɛ ‑bʋbʋkwëyi yowʋ ’nyɛ, ɛ ’kä ‑bhɩɛ ’mɛtlɩ wa yɛkanɩɛ. ’N wa ‑yiiɛ ’dɩ nyɛ nɩɩ: «‑Sɔ ’wʋ, ‑n ’kä Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ yɛka, yɛkamö bʋbɔnɩdaa. Zɛlɩ Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ ’mö a nɩkpaa ‑wa bʋbɔɔ Lagɔ. ²‑Maa Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ yɔwʋ a bhlea, ’tatinaa ’yi, ta yɛkamö. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa wa ka ‑waaa Lagɔ a ‑nʋä glɩnɩ kä’mö plɩnɩ. Nɩkpa ’la, Lagɔglɔ ’kɔdʋʋ ’mö a ‑lii ’wuë, ’mö wa ’kää nyima ‑këë ’cwɩ a gwlɩ’sɔ ’cwɩ ’sɔ ’kä ’plɩ. ³Na nɩkpa ’sɔ, ’mö n ’kää tie, wa ’kä na dɛ bhïla. Nyɛnglɛbanɩ wa ’kää ’mö ‑pla wa ’kä na ’nglɩ ’mö bhïla ’ylɩ a ’dwi ta ’ylɩ a gwlɩ ta (1.260) ’mö.»

⁴Nɩkpa ’la ’sɔ ‑kpɔ ‑wa ’kää na dɛ bhïlaa, mʋa glɩnɩ oliivöswii ’sɔ ‑kpɔ ‑nyɛ yɔlɔkpï ’sɔ ‑kpɔ ’sɔ, ‑yɩ ‑wʋä ‑lɛ dʋdʋkpäta a ‑lowli a ’yila klʋʋ. ⁵‑Ɔ ‑kä ɔ ’kʋä ‑lizoku ’wlu nʋʋ, ‑mä wa ngli ‑mä ‑kosu ’kää ’bhöönɩ wʋ ’kä ’wa ‑gblɩwaa ’yli bhɩa. Nn, ‑ɔ ‑kä ɔ ’kʋä ‑lizoku ’wlu nʋʋ, ɔ yi ‑sɩbhä ’kumö. ⁶Zila ’wuë wa ’kää Lagɔ ’a ’nglɩ ’mö bhïlanɩ ’mö, wa kä ’mötɛɛnɔ wa ’kä zlɩɩ ’wʋ ‑gba, nzɩɩ ’nyizakwë tɩa lɩbhä. Wa kä’ɛ ’mötɛɛnɔ wa ’kä ’nyu dlu ’mö yianɩ. ’Tɛnyɩ ‑mɛ ’mö wa ‑kä ’yɩbhää, klɩ ‑mɛ wa ‑kä ’yɩbhää, wa bhɛnɩ’ɛ wa ’kɛ mä’ä dʋdʋ ’wʋ ‑lɛmö.

⁷‑Maa wa ‑kä Lagɔ a dɛ bhïla ’wëë, ’bhʋkwa ’käda ’la ‑a ’bhʋɔ ’mö tenyii ’mö, ’n nɩmɛɛ ’kää ‑mä ’bhöönɩ ɛ ’kʋä tʋ kwä. Ɛ yuë ’wlu ’plɩ, ɛ yuë ’lɩbhä wa yi ’ku. ⁸’Wa ‑gäzɩɩ, ‑glɔ ’kɔdʋʋ a ’du ’mö, ‑mä yɩ ’kää pö. Da’a, ‑lɛ wa kʋnɩ a‑a wa ‑lowli su ’klʋ. ‑Glɔ ’la, ’mö wa laa Lagɔsɛ a dɔ’wʋ Sodɔɔmö, ’mö wa la’ɛɛ Ezipötɩ. ⁹Ngäyaa ’wuë, ‑gligbïi ’wuë ’wʋ a nɩkpaa, gbɩɩ ’wuë a gbäwaa, bhlɩɩ ’wuë ‑gömö a nɩkpaa, ’n wa ’kää wa ‑gäzɩɩ ylɛɛ yi. Nɩkpa ’la ’naa ’kä ’wʋ nglu nɩkpɛ ’kɩ ziza, sa’a ‑këë ’ylɩ ta ’kïbhë. ¹⁰Dʋdʋkpätaa ‑gömö a nɩkpaa, ’mäna yuë ’mlɩ ‑wʋ nɩkpa ’la a ’kwie a za, ’mäna ’käda wa ’kää nʋ, ‑li wa ’kää ’nyɛnyɛnɩ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa Lagɔ ’a ’möbhïlanɩwa ’la ’sɔ ‑kpɔ, ’klɩ wa ’yɩa a‑a tenyii mä’ä dʋdʋ ’wʋ a nɩkpaa.

¹¹‑Maa ’ylɩ ta kïbhë ’la ’plɩ ’wëë, ’n Lagɔ yiɛ ‑gäzɩ ’la ’sɔ ‑kpɔ nyɛmʋ ’mö zʋ ’n yɩ yiɛ gɔlɔ, ’n yɩ yiɛ ’wʋ ‑sɔ. Nɩkpaa ’wuë ‑wa ’yiɛ ‑sɩbhä ’ylɩmöö, nganɔ ’lɩbhʋä tenyii. ¹²Lagɔ ’a ’möbhïlanɩwa ’la ’sɔ ‑kpɔ, ’n wa yiɛ ’mötɛɛnɩwɛlɩ ’nʋ, yɩ ’bhöönɩ ‑mä ghäyɩ ’wʋ, yɩ lɛ naa: «A nɩ ‑gbälɛ mä’ä!» Yɩ nʋä sa’a cuu, ’n wa yiɛ ’wlu ’libho, ‑kpu ‑binuë, ’wa ‑gblɩwaa ’wuë yiluë ’wʋ, ’n wa yiɛ ‑mä ghäyɩ ‑gbälɛ. ¹³‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’mö, ’n dʋdʋ yiɛ tenyii tɩtlɛnɩ. ‑Glɔ ’la ’mö a ‑bïdii a kïbhëa a kʋgbänaa, ’n a yiɛ sɛ ’sulo. Nɩkpa a mila ngbi’sɔ (7.000), dʋdʋ ‑wʋ tɩtlɛnɩɛ da’aa, ’n wʋ yuëë ’lɩbhä ’n wa yiɛ ’ku. Nɩkpa ‑muë’la, ’n nganɔ yuëë ’lɩbhä, Lagɔ ‑ɔ ‑wʋ ‑mä ghäyɩ ’wʋ, ’n wa yiɛ ɔ ’nglɩ ’ghlimanɩ.

¹⁴’Sɔnazwɩɩ yɛ ’plɩ. ‑Maa a yɩɛ, tananɛɛ yia ‑pa ‑yi.

Lagɔzuzukwëa a ngbi’sɔnaa yɛ ’a lɛglɛɛ nyɛmʋ ’mö ’pä

¹⁵‑Mi’la ’plɩɛ ’wëë, Lagɔzuzukwëa a ngbi’sɔnaa ’n a yiɛ ’a lɛglɛɛ nyɛmʋ ’mö ’pä. A ’pɛɛ nyɛmʋ ’mö cuu, ’n wɛlɩ ’kädɩ a ’kɔkɔmlɛ yiɛ ‑mä zlɩ ’mö ’bhöönɩ, yɩ lɛ naa:

«‑Alowli Lagɔ ‑nyɛ Kliisɩ ’sɔ, mʋa ’kämanɩa’aa mä’ä ’pɩwʋ ‑gömö,

’kämanɔ ’la, ’kwädlɩkwädlɩnɩ a ‑luä.»

¹⁶Wɛlɩɩ nʋä sa’aa, nyɛkpökpö a glʋ ‑bhlʋ nyɛkpökpö ‑mʋäna ‑kpɔ, ‑wa glɩɛ ‑lɛ Lagɔ a ’yila ’klʋ ’wa ’nglɩmöklikpï ’möö, ’n wa yiɛ ’klʋ glu ’pä, ’n wa yiɛ Lagɔ bʋbɔ. ¹⁷Wa lɛ naa:

«‑Alowli Lagɔ, ’mötɛɛnɔ ’wuë ’bhöönɩ ’mö,

‑ɔ ‑bhölɩ, ‑ɔ ‑bhölɩ a,

‑na’a ’mötɛɛnɔ ’kɔdʋʋ a za,

sɛ ‑n ’kämanɩɛ ‑lii ’wuë ‑gömö a za, ‑a bhälɩmö.

¹⁸’Bhlɩ ‑gömö a nɩkpaa ‑kamö a ’klɛ yɔwʋ ’pänɩ.

‑Maa ‑na’a klɛɛ a ’tɛnyɩɩ yɛa’a ghlɛ.

’Tɛnyɩ yɛ ghlɛ, ’mö‑n ’kä ’kuduwaa ‑zijli tu.

‑Na’a ’yliwʋwaa ‑wa glɩnɩɛ ‑na’a ’möbhilanɩwaa,

wa ‑nyɛ ‑na ‑nʋa ’wuë ‑wa zʋʋmöä ’klʋkpamö ’sɔ,

’yuë oo, ’kädɩ oo, dɛ ‑n ’kʋää ’wa ’klʋkpamözʋzwɛ a ’ylimö a ‑lu ’nyɛnɩɩ, ‑lɛ yɛ ghlɛ.

‑Maa ’tɛnyɩ yɛ’ɛ ghlɛ, ‑wa nyimaa ‑mä dʋdʋ ’wʋ a ‑lii ’wuë, ‑n ’kʋä ’yli bhɩa.»

¹⁹’N ‑mä zlɩ ’mö a Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ yiɛ këlio. ‑Mä wʋ ’mlɩ, ’n mɛnɩnɔɔ a ‑lokwlii yiɛ ‑mä ’yli ’wlʋnɩ. N ‑gbägbadɛ yiɛ ’dɛlɩ ’pä, ’n ɛ yiɛ ‑gba, ’n wɛlɩ a ‑gëbë yiɛ gbä, ’n dʋdʋʋ yiɛ tɩtlɛnɩ, ’n ‑zɛlɩnyizakwë ’käda yiɛ lɩbhä.

Nglɔɔ ‑nyɛ ‑gbägbamlɛɛ ’sɔ a wɛlɩɩ

¹‑Lu ’kɔdʋ ‑bhlʋ ‑wʋ sɛɛ zuzu ‑gömöö, ’n wʋ yiɛ ‑mä zlɩ ’mö ’yli ’wlʋnɩ. ’Nglɔ ‑bhlʋ, ’ylʋvälaa ‑bibeoo ‑bäna a sɛ, cʋʋ ‑wʋ ‑mä ɔ kplɩzɛmö. ‑Ɔ ‑su ‑sikawugble ’wlu, a kä zɛlɩya kʋgbä ’klʋ. ²Nglɔ ’la, ɔ ‑gä nɩkplokwë, ɔ lɛ ’kä gwälɩ, ɔ ‑wʋ ‑gbapö dɔ’wʋ, ɔ kpa ’mö. ³’N ‑lu ’kɔdʋ ‑mumuu ‑wʋ sɛɛ zuzu ‑gömö yiɛ’ɛɛ ‑mä zlɩ ’mö ’yli ’wlʋnɩ, ‑Gbägbamlɛ ’kädɛ, ɛ ‑wʋ gbɛɛ ‑kosu a sɛ. Ɛ kä ’wukpïli ngbi’sɔ, ’gʋya kʋgbä. ’Wukpïli ngbi’sɔ ‑kpɔ kä bhʋlʋbhlʋ ’kämanɩwugbli ’yli. ⁴’N ɛ yiɛ ‑mä zlɩ ’mö a ‑zɛlɩɩ a ‑zɩkpa a tanaa ’ɛ ‑gwëyii ’mö ylɩpönɩ, ’n ɛ yiɛ ‑mä dʋdʋ ’wʋ vïtinɩ. ’N ɛ yiɛ ‑lɛ nglɔɔ ‑ɔ ’kää gwälɩ a ’yila ’klʋ ’nɩgböä mö, nzɩɩ ɔ ‑kä gwälɩ cuu, ɛ ’kä ’ɔ yuu li. ⁵’N nglɔɔ yiɛ nyɩbhɛlʋyu gwälɩ, ‑ɔ ’kää ’bhlɩbhëa ’wuë yɔwʋkanɩsɛ ‑gömö ’kämanɩ. Nglɔɔ gwälɔɔɔ cuu, ’n wa yoo ‑mä Lagɔ yɔwʋ kwä, ‑mä ’ɔ ’nglɩmöklikpëa yɔwʋ. ⁶Nglɔɔ ɔbhlɩ ’n ɔ yiɛ futo, ‑mä ’muse ’klʋ mää Lagɔ gïganɩɛ ɔ ’bhle ’wluu, ’n ɔ yiɛ ‑mä ‑guë mö, ɔ ’kä ‑mä glɩ, wa ’kɔ ‑mä lianɩ ‑këë, ’Ylɩ a ’dwi ta ’ylɩ a gwlɩ ta (1.260) ’kä ’plɩ. ⁷‑Mi’la ’plɩɛ ’wëë, ‑mä zlɩ ’mö ’n tʋ yiɛ ‑mä bhli. Lagɔzuzuku a ’kifi Misɛɛlɩ, ɔ ‑nyɛ ’ɔ zuzukuu ’sɔ, mʋa ‑nyɛ ‑gbägbamlɛ ’la gwɩɛ tʋ. ‑Gbägbamlɛɛ ‑nyɛ ’ɛ zuzukuu ’sɔ, ’n yɩ ‑nyɛ Misɛɛlɩwa yiɛ gwɩ. ⁸‑Maa ‑gbägbamlɛɛ ’nɩɛ ’wlu ’plɩ. Zaa, ɛ ‑nyɛ ɛ zuzukuu ’sɔ, yɩ glɩdɛ ’nɩa’a ‑mä zlɩ ’mö ghïlo. ⁹‑Gbägbamlɛ ’kädɛ ’la, ’n wa yee ‑mä dʋdʋ ’wʋ zɛmö ’pä. Mɛɛ glɩnɩɛ bhlagɔgɔtɩmɛɛ, zuzukuzoku a ’kifii wa la’ɛɛ Sataa, mɔɔ nyimaa dʋdʋkpäta ‑gömö a nɩkpaa ’wuë ’wlumö. Ɔ ‑nyɛ ’ɔ zuzukuu ’wuë ’sɔ, ’mö wa bhlɩɛ mä’ä dʋdʋ ’wʋ sɛ. ¹⁰’N n yiɛ wɛlɩ ’kädɩ ’nʋ, yɩ ’bhöönɩ ‑mä ghäyɩ ’wʋ, yɩ lɛ: «‑Sɩkaa a dɔ’wʋ ’pʋpʋɛɛ a ’tɛnyɩɩ yɛ ghlɛ, ‑sɩkaa a dɔ’wʋ sɛ ɔ ’tɛɛ ’möö, ’n sɛ ɔ ’kämanɩɛ, ɔ yɛ ‑sɩbhä ’yli ’mö tulanɩ, ‑sɩkaa a dɔ’wʋ Puënyɔɔ ɔ ‑sɛɛ ‑lɛ, sɛ ɔ ’tɛɛ ’möö, ‑sɩbhä yɛa’a ‑sɩkaa ’yli ’wlʋnɩ. Sataa, zlɩgä oo, sabʋ oo, ‑ɔ pä a‑a ’kwädlɩ ‑aa ‑daayuë gbʋ ’wlumöö, Lagɔ kɔ ‑mä zlɩ ’mö kpëti. ¹¹‑Aa ‑daayuë ’la, wa kɔ ’wlu ’plɩ. ’Bhlawadɩgba a dluu ‑wʋ kwliɛ a za ’n Lagɔ ’a wɛlɩɩ wa ’nyɛɛ nɩkpa a za, nza wa ’puloo ’wlu. Wɛlɩ ’la a za, ’wʋ wa ngluä ’n wa yiɛ ’wa ’pɩwʋ dlɩ ‑sɛ, ‑këë ‑mä ’kwie ’mö. ¹²‑Sɩbhä a za, zlɩ, ’n abhʋaa ‑wʋä ‑mä zlɩ ’möö, a nɩ nʋ ’mäna. ‑Maa dʋdʋkpäta ‑nyɛ gïnyɛ ’sɔ, ’yɩ ngäzɩ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa Sataa, ‑mä yɩ jijo’wʋ ‑mä wa ’pɔɔ, ‑mä ɔ ‑wʋa’aa. Ɔ ‑yi sɛ nɩɩ, ’ɔ ’tɛnyɩɩ ‑ɛ tʋʋä ‑mä ɛ’ɛa’a ‑zu zaa, ɔ ’wuë ’klɛ.»

¹³Sa’a yɩ nʋä. ‑Maa ‑gbägbamlɛ ’la, ɛ ’yɩɛ sɛ wa ’pɛɛ mä’ä dʋdʋ ’wʋ ’ylɩmöö, nglɔɔ ‑ɔ gwälɩ a‑a nyɩbhɛlʋyuu, ’n ɛ yoo kpëtie mö. ¹⁴‑Maa nglɔ ’la ɔbhlɩ, ’n wa yoo kɩkɛ ’kädɛ a ‑këpï ’nyɛ, ’n ɔ yiɛ ‑bulu, ‑mä ’muse ’klʋ a da, dɛ wa gïganɩ a‑a ’wlu, dɛ ɔ ’kää glɩ ’n tɩmɛɛ ’naa ’kɔɔ ‑lu nʋ, ’n wa ’kɔɔ ‑lɛ lianɩ ‑këë ’ylʋbö ta ’kïbhë ’kä plɩɩ, ɔ kä ‑lɛ sɛ ’sibhë. ¹⁵’N tɩmɛɛ yiɛ ’nyugägblʋ a sɛ a ’nyu ’mëti ‑mä nglɔ ’bɩwʋ nzɩɩ ’nyugägblʋ ‑nyɔɔ ’kä ’plɩ. ¹⁶‑Maa dʋdʋkpätaa, ’n a yiɛ nglɔɔ ’wʋ yi. Dlɩ a ghɔlɔɔ, ’n a yiɛ ’nyudɔlʋʋ ‑gbägbamlɛɛ ’mëti a‑a mla. ¹⁷’N ‑gbägbamlɛɛ yi’ɛɛ tenyii nglɔɔ ’klɛ yɔwʋ ’pänɩ ’n ɛ yiɛ mö, nglɔɔ a ngëyi ‑mɛ’la ɛ ’kɛ tʋ kwä. Nɩkpaa ‑wa zʋä Lagɔ ’a Gböö ’klʋkpamö, ‑wa ‑gänɩɛ ’ɔ ‑tiamö a wɛlɩɩ Zezwii kälɩnuëë kɛ ’klʋʋ, ’mö ɛ kwää tʋ. ¹⁸’N ɛ yiɛ ‑lɛ gïnyɛɛ yɔwʋ a bʋsɛ ’klʋ ’nɩgbö.

‑Gbägbamlɛɛ yɛ ’ɛ ’mötɛɛnɔɔ nɩmɛzokwëa yowʋ ’nyɛ

¹‑Mi’la ’plɩɛ ’wëë, ’n n yiɛ nɩmɛ ’ylɩmö, ɛ ‑wʋ ‑mä gïnyɛ ’mö ’wlʋ dɔ’wʋ. Ɛ kä ’gʋya kʋgbä, ’wukpïli ngbi’sɔ. ’Ɛ gʋʋ ’wuë, yɩ kä bhʋlʋbhlʋ ’kämanɩwugbli ’yli. ’Nglɩ a ‑mii zia Lagɔ ‑di, mɩɩ cɛlɩɛ ‑lɛ ’ɛ ’wukpïlii ’klʋ. ²Nɩmɛ ’la, ɛ ’kä ‑bhɩɛ gbi, ɛ swɩɩ ’kä ‑bhɩɛ ‑kaakpë a swɩ. Ɛ ’klʋ a nuëa ’kä ‑bhɩɛ sluku a nuë. ’N ‑gbägbamlɛɛ yee ’ɛ ’mötɛɛnɔɔ mu, ɛ ’nglɩmöklikpëa ‑nyɛ ’ɛ ’kämanɔɔ ’sɔ yowʋ ’nyɛ. ³Nɩmɛ ’la a ’wukpële ‑bhlʋ ’kä ‑bhɩɛ ’kukusɛ wa ka ’klɛ. ‑Maa ’jazokwë ’la, ‑a ’kɛ a‑a ’lɩbhä ɛ ’kä ’kuu, a yɛ bhɩɛ. ’Bhlɩbhëa ’wuë ‑gömö a nɩkpaa, wa ’yɩɛ ‑sɩbhä ’ylɩmöö, ’n zuzu yuëë ‑gömö ylɛ, ’n wa ‑gänɛa’aa. ⁴’N wa bʋbɔa’aa ‑gbägbamlɛɛ, sɛ ɛ ’nyɛɛ ’ɛ ’mötɛɛnɔɔ nɩmɛ yowʋ a za. ’N wa bʋbɔmö’ɛɛ nɩmɛɛ, ’n wa nʋä: «‑Ɔ ‑nyɛ nɩmɛ ’lɛ mönɩ bhä yɔwʋ ’nɩ? ‑Ɔ ‑nyɛɛ ’kä bhä ’ylimö ’nɩgbönɩgbönɩ ’nɩ?»

⁵Nɩmɛ ’la, ’n wa yee ‑lɔ ’nyɛ, bhabhawɛlɩ a ‑mii zia Lagɔ ’a nglɩɩ ‑di, ɛ ’kɩ bhïla. ’N wa yee ’mötɛɛnɔ ’nyɛ ɛ kä ‑sɩbhä ’zʋ ‑këë ’cwɩ a gwlɩ ’sɔ ’cwɩ ’sɔ ’kä ’plɩ. ⁶’N ɛ yiɛ Lagɔ a dɛ wɛlɩzoku bhïla, ɛ zia ’ɔ nglɩɩ ‑di, ɛ bhätlɩnɩ ’ɔ glɩdaa, ’n ɛ bhïlaa ‑mä zlɩ ’mö a ‑nʋa ’wuë a dɛ wɛlɩzoku. ⁷’N wa yee ‑lɔ ’nyɛ, ‑wa glɩnɩɛ Lagɔ a ’yize a ‑nʋaa, ɛ ’kʋä tʋ kwä ɛ ’kʋä ’wlu ’plɩ. ’N wa yee ’mötɛɛnɔ ’nyɛ nzɩɩ ɛ ’kä ‑gligbïi ’wuë, gbɩɩ ’wuë a gbäwaa, ngäyaa ’wuë, ’n ‑mä dʋdʋ ’wʋ a bhlɩɩ ’wuë ‑gömö a nɩkpaa ‑gömö ’kämanɩ. ⁸Dʋdʋkpäta ’wuë ‑gömö a nɩkpaa, wa ye bʋbɔ. ‑Maa tɛɛnɩ ‑mä ’pɩwʋ a tɛɛnɩdɛ, nɩkpaa ‑wanyɩɩ nglɩɩ cɛlɩ a‑a ’kɩ ‑mä ’Bhlawadɩgbaa a ‑bhölɩbhölɛɛ a ’bɔgʋʋ ’möö, wa ’yize, mʋa ’naa ’kɛɛ bʋbɔmö.

⁹‑Ɔ ‑kä ’yukwïla ’wlu ‑kä ɔ ’kä ’nʋ a za‑a, ɔ nɩ ‑pʋnɩ sasɛ ’yukwli.

¹⁰N nɛ naa, ‑ɔ sa‑a ‑lɛ ɔ ’kä ‑jie plɛɛ,

ɔ yi ‑jie plɛ.

‑Ɔ sa‑a ‑lɛ ɔ ’ka ‑gbälɛ ngli ’kunɩɩ,

ɔ yi ‑gbälɛ ngli ’kunɩ.

Nza n gbää nɩɩ, Lagɔ a ‑nʋa, dɛ wa kää sɛ wa nɩ nyɔnʋ ‑lɛ kɛ, wa ’kä Lagɔ dlɩ ’tɛɛnɩ ’yize.

Nɩmɛɛ ‑ɛ ’wlʋä ‑mä glu a wɛlɩɩ

¹¹‑Mi’la ’plɩɛ ’wëë, ’n n yiɛ nɩmɛ ‑mɛmɛɛ ’ylɩmö, ɛ ‑wʋ ‑mä glu ’wlʋ dɔ’wʋ. Ɛ kä ’gʋya ’sɔ ’wlu, yɩ ’kä ‑bhɩɛ ’bhlawadɩgba a ’gʋ. ‑Maa ɛ ‑kä bhïla, ɛ wɛlɩɩ ’kä ‑bhɩɛ ‑gbägbamlɛ a wɛlɩ. ¹²Tɛkänɩmɛɛ ‑ɛ ’wlʋ a‑a ‑mä gïnyɛ ’mö a ’mötɛɛnɔ ’wuë, ’mö ɛ kää ‑gömö, ’mö ɛ nʋnɩɛ ‑lɛ ɛ ’yila ’klʋ libho ’mö. ’N ɛ köbhänɩɛ dʋdʋkpäta ‑nyɛ a ‑gömö a nɩkpa ’wuë ’sɔ ’wlumö, wa ’kä tɛkänɩmɛ wa ’lɩbhä a‑a ’kukusɛ ‑ɛ yɛmanɩɛ bʋbɔ. ¹³Zɩzɛ ’kädɛ ɛ pää. Nɩkpabhë a ’yila ’klʋ, ɛ bhɛ ’n ‑kosu ’bhööä ‑mä ghäyɩ ’n wʋ bhliɛ mä’ä dʋdʋ ’wʋ. ¹⁴’Mötɛɛnɔɔ tɛkänɩmɛɛ ’nyɛ a‑a ɛ ’kä zɩzɛ ’la ’pä ‑lɛ ɛ ’yila ’klʋʋ, ’mö ɛ dulanɩɛ dʋdʋkpäta ‑gömö a nɩkpaa ’wuë ’mö. ’N ɛ yuëë ’dɩ ’nyɛ nɩɩ, nɩmɛ wa ’klɛnɩ a‑a ’kukusɛ ‑gbälɛ ’mö ’wë ‑ɛ ‑bhölɩɛ, wa nɩ ‑bhɛ ’yislɔkpʋ ‑wʋ ‑nyɛɛ ’wlʋnɩɛ ’tɩɩ, wa ’kʋ bʋbɔ. ¹⁵’N ’sɔnanɩmɛɛ yiɛ ’mötɛɛnɔ ghlɩ ɛ ’kä tɛkänɩmɛɛ a ’yislɔkpʋʋ nyɛmʋ ’mö ’pä nzɩɩ wʋ ’kä bhïla. Wʋ ’kä gbä nɩkpaa ’wuë ‑waaa ’yɩbhä wa ’kʋ bʋbɔɔ, wa ’kʋä ’lɩbhä wa ’kä ’ku. ¹⁶Nɩkpaa ’wuë, ’yuë oo, ’kädɩ oo, lɩkäwa oo, ’pʋäwa oo, ‑waaa göwa glɩnɩ oo, göwa oo, wa ’wuë, ’mö nɩmɛ ’la köbhänɩɛ ’wlumö, wa ’kä ’wa luukɛkätɩkpöö ‑nyɛ wa ’klʋtɩkpa ’mö ’sɔ yɩbhlɩnɩdɛ ’zʋ. ¹⁷‑Lɛ a yɩbhlɩnɩdɛ ’la, nɩkpɛ a ‑mɔɔ ’na yɔwʋ ‑kä, ɔ’ɔɔ ɔ ’kä ‑lu ’pɛlʋ ’pä, ɔ’ɔɔ ɔ ’kä’ɛ ‑lu pɩa. Yɩbhlɩnɩdɛ ’la, tɛkänɩmɛɛ ’a nglɩɩ miɛ. Nglɩ ’la, yɩ ‑nyɛ ’ylɩlɩyɛya ‑mimii ‑bhëgabhëganɩ’ɛ ’ylimö.

¹⁸’Nɛɛnɔ a wɛlɩɩ ‑wʋä dɛ’ɛ. ‑Ɔ ‑kä ’nɛɛ, ɔ yi nɩmɛɛ a ’ylɩlɩyʋʋ a zɛmö yɩbhlɩnɩ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa nɩkpɛ a ’nglɩ ‑wʋ ‑nyɛɛ ‑bhëgabhëganɩɛ ’ylimö. Mʋʋ glɩnɩɛ ’du ‑bhlʋ gwlɩ kʋgbä ta ’yɛya gbʋplʋ (666).

’Bhlawadɩgbaa ‑nyɛ nɩkpaa a puëë ’sɔ

¹‑Mi’la ’plɩɛ ’wëë, ’n n yiɛ ’Bhlawadɩgbaa ’ylɩmö, Siɔɔ a ‑gägaa ’wlu, a ’nɩgbö ‑mä. ‑Lɛ a yɔwʋ, nɩkpa a mila a gwlɩ ngbi’sɔ nɩkpa a mila ‑mʋäna (144.000) ‑wʋ ‑lɛ. ’A ’nglɩɩ ‑nyɛ a dɩba Lagɔ ’sɔ ’a nglɩɩ, mɩɩ celuëë ’klʋ. ²’N n yiɛ wɛlɩ ’nʋ. Yɩ ’bhöönɩ ‑mä ghäyɩ ’wʋ. Yɩ ‑jiji ’kä ‑bhɩɛ ’nyu ’kɔdʋʋ pä ‑gbɔkwälɩ, yɩ ’kä ‑bhɩɛ ‑gbägbadɛɛ gba tenyii. ’N n yiɛ’ɛ wɛlɩ ’nʋ, yɩ ’kä ‑bhɩɛ kpëtebhlɩwa bhlɩ kpëti. ³‑Lɛ ’nglɩmöklikpëa ma, nyɛpɛnyɛpɛlii ‑mʋäna ‑kpɔ mi, ’n nyɛkpökpö a ’yila ’klʋ, nɩkpa kɔkɔmlɛ ’la ‑wʋ ’lʋlulu bhlɩ dɔ’wʋ. Lʋ ’la nɩkpɛ ‑mɔmɔɔ ’nɩɛ bhɛnɩ ɔ ’kʋ ’cɩɛ ’n ɛ ’nɩ ‑bhö nɩkpa a mila a gwlɩ ngbi’sɔ nɩkpa a mila ‑mʋäna (144.000) ‑kpɔ a ’yize Lagɔ zetie mä’ä dʋdʋkpäta ’klʋ muë. ⁴Nɩkpa ’la, wa’aa wanyɩ ’ngwlɩ ’mö fɩ pälanɩ. Wa ‑nyɛ ’nglɔ ’nɩɛ tɛkäsɛ ‑lɛ ‑wʋ. Dɛɛ ’Bhlawadɩgbaa ‑kä mö ‑kë wa ‑gänaa. Nɩkpa a ‑muë Lagɔ zetie ‑mä ’bhlɩbhëa ’wuë jijo ’wʋ, sɛ wa nyɛɛ glʋglʋli a tɛkäbhï Lagɔ a saa, wa ’kä ‑sɩbhä Lagɔ ‑nyɛ ’Bhlawadɩgbaa ’sɔ a ‑nʋä glɩnɩ. ⁵Nɩkpa ’la, yio ’nuëë ‑bhlɛ tɛkäsɛ mɩɔ ’wʋ ghlɛnɩ, wa’aa ‑maa yɔwʋ ‑kä ’lɩlɩlɩ.

Lagɔzuzuku ta yɛ Lagɔ ’a ‑zijle ’kädaa a dɛ bhïla

⁶’N n yi’ɛɛ Lagɔzuzukwë ‑mämaa ‑mä ghäyɩ ghäyɩ ’ylɩmö, a ‑wʋ ‑bulu dɔ’wʋ. A ‑su ’Mänatɩtɩɩ ‑yɩ ’naa ’kää ’kwädlɩ ’plɩɩ, a ’kɩ dʋdʋkpätaa ‑gömö a nɩkpaa ’nyɛ. Bhlɩɩ ’wuë ‑gömö a nɩkpaa, ‑gligbïï ’wuë, gbɩɩ ’wuë a gbäwaa ’n ngäyaa ’wuë, a ’kʋänyɩ ’nyɛ. ⁷A kpa ’mö tenyii, a lɛ: «A nɩ kä Lagɔ a nganɔ ku ’mö, a nɩ ’ghlimanɩ ɔ ’nglɩ, ‑maa ’tɛnyɩ ɔ ’kää nɩkpaa ’wuë ’mö ‑zijli tuu, ɛ yɛa ghlɛ ’wë. Mɔɔ ‑bhɛɛ zlɩɩ, mɔɔ ‑bhɛɛ dʋdʋʋ, mɔɔ ‑bhɛɛ gïnyɛɛ, ’nyibhïï, mɔɔ ‑bhɩɩɛ, zaa ’mö a nɩ bʋbɔ.»

⁸’N Lagɔzuzukwë ’sɔna yi’ɛɛ tɛkänaa ’bɩwʋ yi, a lɛ: «Wʋ yɛ bhli, wʋ yɛ bhli! ‑Glɔ ’kɔdʋʋ Babilɔɔnɩ yɛ bhli! Mʋʋ kää ’nglɩ ’n ’bhlɩbhëa ’wuë ‑gömö a nɩkpaa yiɛ ’wʋ ngwlɩsɛsɛnɩsɛnɛ ‑nyɛ nyɩbhɛlɩsɛsɛnɩsɛnɛ ’sɔ a nʋʋ ’nɩmä. Nʋʋ ‑wʋ jlinuuë Lagɔ ’a klɛɛ ’wʋʋ.»

⁹’N Lagɔzuzukwë a tanaa yi’ɛɛ yi, a kpa ’mö tenyii, a lɛ: «Nɩmɛ ’la, ɛ ‑nyɛ ’ɛ ’yislɔkpʋʋ ’sɔ, ‑ɔ ‑kɩɩ bʋbɔɔ, ‑ɔ ‑kä ’ɛ yɩbhlɩnɩdaa ’klʋtɩkpa ’mö ‑kä, ‑ɔ ‑ka’ɛ kätɩkpa ‑gömö ‑kää, ¹⁰‑sɩbhä a nɩkpɛ ’la, ɔ yi’ɛ ɔbhlɩ nʋʋ ‑wʋ glɩnɩɛ Lagɔ ’a klɛɛ ’nɩmämö. Nʋ ’la, ’mö wʋ ’kää ’tɛɛ ’n Lagɔ ’kʋä ‑mä ’ɔ klɛɛ a ‑dɔkɔɔ ’mö pälɩ. Lagɔzuzukuu ‑nyɛ ’Bhlawadɩgbaa ’sɔ a ’yila ’klʋ, nɩkpa ’la, tenyii wa ’kää ’klɩ ’yɩ, ‑mä ‑kosuu ‑nyɛ ‑libhʋbhʋʋ wa laa suuflɩ ’sɔ ’mö. ¹¹‑Kosu ’la a gbeylokwëa ‑a ’yʋʋä ’klɩɩ, ’kwädlɩkwädlɩnɩ a ’kää ’bhu. Nɩmɛ ’la, ɛ ‑nyɛ ’ɛ ’yislɔkpʋʋ ’sɔ, ‑wa ‑kɩɩ bʋbɔ, ‑wa ‑kä ’ɛ yɩbhlɩnɩda a nglɩɩ yɔwʋ ‑kää, ‑sɩbhä a nɩkpa ’la, sabʋ oo, zlɩgö oo wa ’naa ’kä nyɛpɛ. ¹²Nza n gbää nɩɩ, Lagɔ a ‑nʋa ‑wa zʋä ’ɔ Gböö ’klʋkpamö, ‑wa ’tɛɛnɩɛ Zezwii dlɩɩ, dɛ wa kää sɛ, wa nɩ nyɔnʋ ‑lɛ kɛ.»

¹³’N n yiɛ wɛlɩ ‑mimii ’nʋ. Yɩ ’bhöönɩ ‑mä ghäyɩ ’wʋ, yɩ lɛ naa: «Wɛlɩɩ n ‑kamöä dɛ’ɛ ’nyɛɛ, ’celi. N nɛ naa, nɩkpaa ‑wa ‑nyɛ ‑Alowli ‑wʋnɩɛ ‑bhlɛ ’wʋ ‑wa ’kuä, ’wa ‑jɔlʋ. Nn ‑tiamö, ’wa ‑jɔlʋ, Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ ‑nyɩɩ ‑wanɩ. ’Wugɔmʋʋ ’Wlɩlɩ lɛ naa: Wa yɛ libho nʋ tenyii zaa wa yi nyɛpɛ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ’wa ‑li a ‑lii wa nʋä, yɩ yuë ‑gänɩ.»

Lilea a ‑dɩdɩdaa yɛ ghlɛ

¹⁴’N n yiɛ ‑kpuu ’pʋpʋ ’ylɩmö. ‑Ɔ glɩɛ ‑lɛ wʋ ’klʋʋ, ɔ ’kä ‑bhɩɛ nɩkpɛ. Ɔ ‑su ‑sikawugble ’wlumö. Ɔ ‑su ‑bäka kä’mö. A nɛ‑ɛ ‑bɛbɛbɛ. ¹⁵’N Lagɔzuzukwë ‑mämaa yiɛ ‑mä Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ ’mö ’wlʋ. ’N a yiɛ Lagɔzuzukwë ‑mä’la ‑a glɩɛ ‑lɛ ‑kpuu ’klʋ ’dɩ ’wʋ ’pä, a lɛ naa: «‑Mä dʋdʋ ’wʋ a lilea yɛ zɛlɩ, a ‑dɩdɩtɛnyɩɩ yɛ ghlɛ zaa, ‑bäka ‑n ‑suä da’aa, ’libhëa ’wʋ ‑n ’kä lilea ‑dɩ.» ¹⁶A nʋä ‑sɩbhää, ‑ɔ glɩɛ ‑lɛ ‑kpuu ’pʋpʋ ’klʋʋ, ’n ɔ yiɛ ’ɔ ‑bäkaa ’pä, ’n dʋdʋkpäta ’wʋ a lilea ’wuë yiɛ doo.

¹⁷’N Lagɔzuzukwë ‑mämaa yiɛ ‑mä ghäyɩ ’wʋ a Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ ’mö ’wlʋ. A ‑su’ɛ ‑bäka. ‑Bäkaa nɛ‑ɛ ‑bɛbɛbɛ.

¹⁸’N Lagɔzuzukwë ‑mämaa yiɛ ‑mä bʋbɔnɩdaa a ’mlɩ ’wlʋ. Ma‑a ’kämanɩɛ ‑kosuu ‑gömöö. ’N a yiɛ ’mö ’kpa, ’n a yiɛ ’sɔnaa ‑a ‑suä ‑bäkaa ‑a nɛ‑ɛ ‑bɛbɛbɛ ’dɩ ’nyɛ, a lɛ: «‑Mä dʋdʋ ’wʋ a ghlɛzɛɛlagblɛɛ yɛ zɛlɩ. Zaa, ’pä ‑na’a ‑bäkaa ‑a nɛ‑ɛ ‑bɛbɛbɛɛ, ‑dɩ ɛ gwälɩɩ!» ¹⁹’N Lagɔzuzukwëa yiɛ ’a ‑bäkaa ‑mä dʋdʋ ’wʋ ’pä ’n a yiɛ ghlɛzɛɛgwälɩɩ ’wuë ‑dɩ, ’bhʋkwa ’kädaa wa dɔlʋnɩɛ yɩ nyuu ’möö, ’n a yiɛ ‑mä sɛ slu, ‑li ’la ’wuë, mɩɩ glɩnɩɛ Lagɔ ’a klɛɛ. ²⁰’Bhʋkwa ’kädaa ‑anyɩɩ ’mö wa ’nyɔzɔnyɔzɔnɩɛ ghlɛzɛɛgwälɩɩ, ‑lɛ a ‑wʋä ‑glɔ ’kɔdʋʋ a ‑kʋkʋ yɔwʋ. ‑Mä a ’mö ‑mä wa ’nyɔzɔnyɔzɔnɩɛ ghlɛzɛɛgwälɩɩ, ’n yɩ yiɛ dlu ’mö ’wlʋ, ’n wʋ yiɛ gbiso ‑këë ’kwili a gwlɩ kʋgbä ngbï a sɛ (300) ’wʋ. Wʋ ’möbhʋɔnɔɔ yi ’mɛtlɩ ‑bhlʋ ’kïbhë a sɛ bhli.

Lagɔzuzukuu ngbi’sɔ ‑kpɔ yɛ ’gbëbhlenɩklɩɩ ‑lɛmö

¹‑Mi’la ’plɩɛ ’wëë, ’n n yiɛ ‑lu ’kɔdʋ ‑bhlʋ ‑wʋ sɛɛ zuzu ‑gömö ‑mä zlɩ ’mö ’ylɩmö. Lagɔzuzukuu ngbi’sɔ, yɩ ‑su ’klɩ a ‑dɔkwɩ ngbi’sɔ. ’Gbëbhlenɩklɩɩ miɛ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑mä klɩ ’la ’mö, ‑mä Lagɔ ’a klɛɛ ’kää bhɩɛnɩ.

²’N n yiɛ gïnyɛ a sɛ a ‑lu ’ylɩmö, wʋ lɩ ’mö pöpleyi a sɛ. Wʋ ’mö, ‑kosu ngömɔ ‑mä. Nɩkpaa ‑wa ’plɩ a‑a nɩmɛɛ ‑nyɛ ’ɛ ’yislɔkpʋʋ ’sɔ ’wlu ’n ‑wa ’plɩɛ’ɛɛ ’ylɩlɩyʋʋ ‑wʋ ‑nyɛ ’ɛ ’nglɩɩ ‑bhëgabhëganɩɛ ’ylimö ’wluu, mʋa ’nɩgböä ‑lɛ gïnyɛ ’la ‑ɛ lɩɛ ’mö pöpleyi a sɛ ’klʋ. Wa ‑su kpëtii Lagɔ ’nyʋä a‑a yowʋ. ³Lagɔ a ’yliwʋnyɔ Moyizɩ ’a Lʋʋ ’mö wa bhlɩɛ, mʋʋ glɩnɩmö’ɛɛ ’Bhlawadɩgbaa a lʋʋ. Sɛ’ɛ wa nʋä:

‑Alowli Lagɔ, ‑nmö ’mötɛɛnɔɔ ’wuë ’bhöönɩɛ ’mö,

‑na’a nʋnʋlii, ’ghïli yɩ ’ghïliɛ,

’n yɩ sɛɛ zuzu ‑gömö.

’Bhlɩbhë ’wuë a ’bhlɩlowli,

‑na’a ’ywii, ’mö yɩ zlɔnɩɛ ’n yɩ ‑wʋä gbëaa ’mö.

⁴‑Alowli, ‑ɔ ’naa ’kä bhä ‑na nganɔ ku ’mö ‑kä ’nɩ?

‑Ɔ ’naa ’kä bhä ‑na ’nglɩ ’ghlimanɩ ’nɩ?

‑Na ’yize ‑nmö ‑wʋä ’wlɩlɩ,

’bhlɩbhë ‑gömö a nɩkpaa ’wuë,

wa yi ‑lɛ ‑na ’yila ’klʋ yi, wa ‑kamö bʋbɔ,

wa ’wuë wa kɩ ’ylɩmö nɩɩ, ’mözlɔnɩsɛ ‑n tuä ‑zijli.

⁵‑Mi’la ’plɩɛ ’wëë, ’n n yiɛ ‑mä zlɩ ’mö a Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ ’ylɩmö. ’N wʋ ‑gbëlea yiɛ këlio. ’N n yiɛ ‑mä wʋ ’mö Lagɔ ’a mɛnɩnɔɔ a ‑gligbëa ’ylɩmö. ⁶Lagɔzuzukuu ngbi’sɔ ‑kpɔ ‑yɩ ‑suä klɩɩ a ‑dɔkwɩɩ ngbi’sɔ ‑kpɔɔ, ’n yɩ yiɛ ‑mä Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ ’mö ’wlʋ. ’Yɩ ‑banɩɩ yɩ ‑plaa ’möö, ’ylimö yɩ nɛnɩɛ, yɩ ‑wʋ buu, yɩ lɩ ’mö. Yɩ ‑bhlɩnɩ ‑sikabɛtwɩ ’köklɩ ’klʋ. ⁷Nyɛpɛnyɛpɛlii ‑mʋäna ‑kpɔ gla’mö a ‑bhlʋ, ’n wʋ yiɛ Lagɔzuzuku ngbi’sɔ ‑kpɔ ‑sikadɔkwɩ ngbi’sɔ yowʋ ’nyɛ. Yɩ yie Lagɔ ‑ɔ ‑bhölɩ ’kwädlɩ ’a klɛɛ ’wʋ. ⁸Wʋ ’nyʋänyɩɛ yowʋ cuu, Lagɔ ’a ’ghïlinɔɔ ‑nyɛ ’ɔ ’mötɛɛnɔɔ ’sɔ a za, ’n Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ yiɛ gbeylokwë ’wʋ yie. Gbeylokwë ’la a za, ‑bɛ ’nɩɛ bhɛnɩ ɔ ’kä ‑mä Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ ’mö plɛ ‑këë ’n klɩɩ Lagɔzuzukuu ngbi’sɔ ‑kpɔ ‑lɛmöä ’nɩɛ ’plɩ ’wëë.

Lagɔ ’a klɛɛ a ‑dɔkwɩɩ ngbi’sɔ ‑kpɔ a wɛlɩɩ

¹‑Mi’la ’plɩɛ ’wëë, ’n n yiɛ wɛlɩ ’kädɩ ’nʋ. ‑Mä Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ ’mö, ‑mä yɩ ’bhöönɩɛ, ’n yɩ yiɛ Lagɔzuzukuu ngbi’sɔ ‑kpɔ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «Lagɔ ’a klɛɛ ‑ɛ ‑wʋä ‑mä ‑dɔkwɩɩ ngbi’sɔ ‑kpɔ ’möö, a nɩ mö a ’kɛ ‑mä dʋdʋ ’wʋ sɛ slu.»

²’N Lagɔzuzukwëa a tɛkänaa yiɛ mö, ’n a yiɛ ’saa ‑wʋä ‑mä ’a ‑dɔkɔɔ ’mö, ‑mä dʋdʋ ’wʋ sɛ slu. Nɩkpaa ‑wa kää nɩmɛɛ a yɩbhlɩnɩdaa yɔwʋ ’n ‑wa bʋbɔɔ ɛ ’yislɔkpʋʋ, ’n ’jɩzoku yuëë yɔwʋ ghlɛ. ’N yɩ ‑gbapuëë tenyii.

³’N Lagɔzuzukwëa a ’sɔnaa yiɛ ’saa ‑wʋä ‑mä ’a ‑dɔkɔɔ ’mö, ‑mä gïnyɛɛ ’mö sɛ slu. ’N nyuu yiɛ zɛlɩ, ɛ ’kä ‑bhɩɛ ‑gäzɛ a dlu. ’N ɛ ’mö a ‑lii ’wuë ‑yɩ nyɛpɛ yiɛ ’ku.

⁴’N Lagɔzuzukwëa a tanaa yiɛ ’a ‑dɔkɔɔ ’mö a ’saa ‑wʋä ‑mä, ‑mä ’nyudɔlwɩɩ ‑nyɛ ’nyibhïï ’wuë ’sɔ ’mö sɛ slu. Nyuu ’wuë ’n wʋ yiɛ dlu ’zʋ. ⁵‑Lagɔzuzukwëa ‑a ’kämanɩɛ nyuu ‑gömöö, ’n n yiɛ a gbʋdɩwɛlɩɩ ’nʋ, a lɛ naa:

«‑Nmö Lagɔ, ‑nmö ‑wʋä ’wlɩlɩ,

‑nmö ‑bhölɩɛ, ‑nmö ‑bhölɩ a‑a,

‑n ‑kä sa’a ‑zijli tuu, mö ‑n zlɔnɩɛ.

⁶‑Na ‑nʋa ‑nyɛ ‑na’a ’möbhïlanɩwaa ’sɔ,

nɩkpaa, mʋa sluä wa dluu sɛ.

Nza ‑n ’nyʋä dluu wa ’kʋ ’nɩmä.

Sɛ yɩ ’kä a‑a wa dɛ ‑wʋʋ,

‑sɩbhä ma‑a da’a.»

⁷’N n yiɛ wɛlɩ ‑mimii ’nʋ. Bʋbɔnɩdaa, ‑lɛ yɩ ’bhöönɩɛ, yɩ lɛ naa:

«‑Alowli Lagɔ ’mötɛɛnɔ ’wuë ’bhöönɩ ’mö,

‑na’a ‑zijlitutwee gbëaa ɛ glɩnɩɛ, ’mö ɛ zlɔnɩɛ.»

⁸’N Lagɔzuzukwëa a ‑mʋänanaa yiɛ ’saa ‑wʋä ‑mä ’a ‑dɔkɔɔ ’mö ‑lɛ ’ylʋväla ’klʋ sɛ slu. ’N ’ylʋvälaa yiɛ ’mötɛɛnɔ ghlɩ nzɩɩ a ’kä ’a ‑kosuu ’mö nɩkpa sianɩ. ⁹’N ylʋʋ yiɛ tenyii ’pʋ, ’n wʋ yiɛ tenyii nɩkpaa sia. ’N wa yiɛ Lagɔ a ’nglɩ nyima. Lagɔ ‑ɔ ’kämanɩɛ ’klɩ ’la ‑gömöö, wa’aa ’wʋ nglu wa ’kä ’wa ‑lizokuu kɛ’mö ‑sɛ, wa ’kä ɔ ’nglɩ ’ghlimanɩ.

¹⁰’N Lagɔzuzukwëa a ngbïnaa yiɛ ’saa ‑wʋä ‑mä ’a ‑dɔkɔɔ ’mö nɩmɛɛ ’a ’nglɩmöklikpëa ’wʋ sɛ slu. ’N saa ’wuë, sɛ ɛ ’kämanɩɛ, guylukwë yiɛ ‑sɩbhä yi. Nɩkpaa, ’n wa tɛlɩɛ ’wa ngli a mɩɩ ‑gbapögbapɛ a za. ¹¹’Wa klɩɩ ‑nyɛ ’wa jɩɩ a ‑gbapögbapɛɛ ’sɔ a za, Lagɔ ‑ɔ ‑wʋ ‑mä zlɩ ’mö ’a nglɩɩ ’mö wa nyimaa. Wa’aa ’wʋ nglu wa ’kä ’mö zigbonɩ wa ’kä ‑lizokuu kɛ’mö ‑sɛ.

¹²’N Lagɔzuzukwëa a gbʋplʋnaa yiɛ ’saa ‑wʋä ‑mä ’a ‑dɔkɔɔ ’mö ‑mä ’nyudɔlʋ ’kɔdʋʋ wa laa Eflatɩ ’mö sɛ slu. ’N nyuu yiɛ ’mö yɛ, nzɩɩ ’bhlɩlowluwaa ‑wa ’bhöönɩɛ mää ylʋʋ ’wlʋnɩɛ glu a pɩɔ ’ylii, wa ‑käa ’plɩnɩdɛ ghlɩ. ¹³’N n yiɛ zuzukuzoku ta ’ylɩmö, ‑mä ‑gbägbamlɛɛ a ngli, ‑mä nɩmɛɛ a ngli ’n ‑mä yionyɔɔ ɔ gbää Lagɔ a ’möbhïlanɩnyɔɔ ɔ glɩnɩɛ a ngli, yɩ ’bhöönɩ ‑mä. Zuzukuzoku ’la, yɩ ’kä ‑bhɩɛ sɛkpö. ¹⁴Zuzukuzoku ’la, Sataa a’bhë mɔɔ tiiɛ, ’n yɩ pää zɩzɛ. Mɩɩ möä ‑mä dʋdʋkpäta ‑gömö a ’bhlɩlowluwaa ’wuë a ’bɛyɩ, nzɩɩ yɩ ’kʋä ’wlu ’yɩbhaa, Lagɔ, ’mötɛɛnɔ ’wuë ’bhöönɩɛ ’möö, ’ɔ tʋgwɩzlɩ ’kädɛɛ a za.

¹⁵‑Alowli lɛ naa: «A ‑pʋnɩ ’yukwli, sɛɛ ’winyɔ yi’ɛɛ, ‑sɩbhä n ’kää yi. Zaa, ‑ɔ ‑kä ‑ligba ‑ɔ ‑kä ‑lɛ glɩɩ, ‑ɔ ‑kä ’ɔ ‑banɩɩ ’mö ‑su ’yizee, ɔ tɩa wlu dɩ‑ɩ, ɔ tɩa nɛmö wa tɩa ’ɔ zʋʋ ’ylɩmö a za‑a, ’ɔ ‑jɔlʋ!»

¹⁶Dɛ ‑bhlʋ dɛ wa laa Ebleegbʋ ’mö Amagedɔɔ16.16 ‑Glɔ ’kɔdʋʋ wa laa Mejidɔɔ a ‑gägaa., ‑lɛ zuzukuzoku ’la ’yɩbhanɩɛ ’bhlɩlowluwaa ’wlu.

¹⁷’N Lagɔzuzukuu a ngbi’sɔnaa yia’aa ’saa ‑wʋä ‑mä ’a ‑dɔkɔɔ ’mö ‑mä ghäyɩ ’wʋ ’bïlanɩ. ‑Mä Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ ’mö, ‑mä ’nglɩmöklikpëa ’mö, ’n wɛlɩ ’kädɩ yiɛ ‑mä ’bhöönɩ. Yɩ lɛ naa: «Yɩ yɛ zɛmö bhɩɛ.» ¹⁸Cuu, ’n ‑gbägbadɛ yiɛ ’yika ’pä, ’n ɛ yiɛ ‑gba, ’n ‑jiji yiɛ gbä, ’n dʋdʋʋ yiɛ tenyii tɩtlɛnɩ. Sɛ wʋ tɩtlɛnɩɛ da’aa, tɛɛnɩ ‑mä dɛɛ Lagɔ ’wälaa nɩkpɛ a ’tɛnyɩ ’mö ‑këë zɩ’ɛ, dʋdʋʋ ’nɩɛ ‑bhlɛ tɛkäsɛ ‑sɩbhä tɩtlɛnɩ. ¹⁹’N ‑glɔ ’kɔdʋʋ yiɛ ’pɩ ta ’mö dilonɩ, bhlɩɩ ‑gömö a ‑gwlɩɩ ’wuë ’n yɩ yiɛ sɛ ’sulo. ‑Glɔ ’kɔdʋ Babilɔɔnɩ, Lagɔ ’nuä ’wʋ dlʋ, ‑maa ’ɔ ’klɛ ’kädɛɛ a nʋʋ, ’mö ɔ pälɩɛ ‑dɔkɔ ’mö, ’mö ɔ ’nyʋä yɔwʋ nzɩɩ wʋ ’kʋ ’nɩmä. ²⁰Gïnyɛlekpïï ’wuë ‑nyɛ ‑gägö ’wuë ’sɔ, ’n yɩ yiɛ sɛ ylɛ. ²¹’N ‑zɛlɩnyizakwë ’käda yiɛ lɩbhä, ’n ‑zɛlɩ ’kädɩ yiɛ nɩkpa ’wʋ bhlinɩ, yɩ kä bhʋlʋbhlʋ ’kwili a gwlɩ ’sɔ a sɛ. Klɩɩ, ‑zɛlɩ ’la ‑lɛnɩɛ nɩkpa ’wʋʋ, ɛ za, ’n wa yiɛ Lagɔ ’a ’nglɩɩ nyima. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ’klɩ ’la, mö ɛ ’tɛɛ a‑a tenyii.

Gbɩsɛtɛlɩnglɔ ’kɔdɔɔ Babilɔɔnɩ

¹Lagɔzuzukuu ngbi’sɔ ‑kpɔ yɩ ‑su a‑a ‑dɔkwɩɩ ngbi’sɔ ‑kpɔ, yɩ gla’mö a ‑na ‑bhlʋ, ’n a ‑yiiɛ ’dɩ ’nyɛɛ yi, a lɛ naa: «Gbɩsɛtɛlɩnglɔ ’kɔdɔɔ, sɛɛ Lagɔ ’kää ’ɔ ‑zijlea tuu, yi n ‑kamö ‑sɩbhä ’ylimö tulanɩ. Gbɩsɛtɛlɩnglɔ ’la, ‑glɔ ’kɔdʋʋ ‑wʋ sɩbhää ‑mä ’nyudɔlwɩ jijo’wʋʋ, muä. ²Dʋdʋkpätaa ’klʋ a ’bhlɩlowluwaa, nglɔ ’la ’mö wa ‑nyɛɛ tɛlɩɛ gbɩ sɛ. Dʋdʋkpätaa ’klʋ a nɩkpaa, ’ɔ nʋʋ ’mö wa ’nɩmää ’n wʋ yuëë ’lɩbhä, ’n wa yiɛ gbɩ sɛ tɛlɩmö.»

³’N Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ ‑yiiɛ ‑gömö bhlinɩ, ’n Lagɔzuzukwëa ‑nya’mö yiɛ ‑mä ’muse ’klʋ mö. ‑A ghlɛɛ ‑mä, ’n n yiɛ ’nglɔ ‑bhlʋ ’ylɩmö, ɔ glɩ nɩmɛzlɛ ‑gömö. Ɛ kä ’wukpïli ngbi’sɔ ’n ’gʋya kʋgbä. Ɛ yɔwʋ ’wuë ’nglɩ a ‑bɛ cɛlɩ ‑lɛ. Nglɩ ’la, Lagɔ ’mö yɩ zia ‑di. ⁴Nglɔ ’la, ɔ ‑pla ’nglɩmöbanɩzɛlɩ ’mö. ‑Sikalii, ’nglɩmökpɩɩ, bɔlɔbɔlɔlii a kii ’wuë ‑yɩ ’tɛɛ ’pɛlʋ tenyii, ɔ ‑swii ’mö. Ɔ ‑su ‑sikadɔkɔ kä’mö. ‑Mä wʋ ’mö, ‑nyɛnɩ’wʋbhölii, ‑nyɛ ’ɔ gbɩsɛtɛlɩtɛlɛ ’sɔ, mɩɩ suä ‑mä. ⁵‑Lɛ ɔ ’klʋtɩkpa ’mö, ’nglɩ ‑bhlʋ ‑yɩnyɩɩ zɛmösɛsaa ziza‑a, yɩ cɛlɩ ‑lɛ, sɛ’ɛ yɩ nʋä nɩɩ: «Babilɔɔnɩ, gbɩsɛtɛlɩngwlɩ ‑nyɛ mä’ä ’pɩwʋ a ’nyinyoli ’sɔ a ‑da.» ⁶Nglɔ ’la, mɔɔ ’nɩmää Lagɔ a ‑nʋa wa ’lɩbhä a‑a a dluu. Nɩkpaa ‑wa bhïlaa nɩkpabhë a ’yila ’klʋ Zezwii a dɛɛ, mɔɔ ’nɩmä’ɛɛ ’wa dluu.

N ’yoo ’ylɩmöö, ’n ‑kpö ‑yiiɛ köbhä. ⁷’N Lagɔzuzukwëa ‑yiiɛ ’dɩ ’nyɛ, a lɛ naa: «Zuzu nɩ ‑tɩmö ‑gömö ’bhöö. ‑Maa nɩmɛɛ ‑ɛ kää ’wukpïlii ngbi’sɔ ‑kpɔ ‑nyɛ ’gʋyaa kʋgbä ‑kpɔ ’sɔ, ’n nglɔɔ ‑ɔ gïlee ‑gömö a wɛlɩɩ yɩ ziza‑a, ’mö n ‑kamöä kɛ ’klʋ kälɩnɩ. ⁸Nɩmɛɛ ‑n ’yɩɛ da’a ’ylɩmöö, ɛ ‑bhölɩ a, ‑maa ɛ’ɛa’a ‑sɩkaa ‑bhölɩ. ’Bhʋkwa ’kädaa ‑a ’bhʋɔ ’möö, ‑mä a ’mö, ‑mä ɛ ’kää ’wlʋ nzɩɩ, ɛ ’kä ’yli bhɩɛ mö. Mä’ä ’pɩwʋ a nɩkpaa ‑wanyɩɩ ’nglɩ Lagɔ ’nɩɛ ’pɩwʋ a tɛɛnɩdɛ ‑mä ‑bhölɩbhölɩbɔgʋʋ ’mö ’cɛlɩɩ, wa ‑kä nɩmɛ ’la ’ylɩmöö, zuzu yuë ‑gömö ’bhöö. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ɛ ‑bhölɩ a, ɛ’ɛa’a ‑bhölɩ, ’n ɛ ’kää ’sɔ yinɩ.

⁹’Nɛɛnɔ ‑nyɛ ‑lii a zɛmöyiye ’sɔ a wɛlɩɩ ‑wʋä dɛ’ɛ. Nɩmɛɛ a ’wukpïlii ngbi’sɔ ‑kpɔ ’la, ‑gägö ngbi’sɔ ‑kpɔ nglɔɔ glɩɛ ’klʋʋ, miɛ. ’Bhlɩlowluwa ngbi’sɔ ’mö yɩ glɩnɩmöä. ¹⁰Wa ngbi’sɔ ‑kpɔ, wa gla’mö a ‑nʋä ngbï yɛ tɛkäsɛ ’kämanɩ ’wë ’n ’wa ’kämanɔɔ yiɛ bhli. ‑Bhlʋ ‑wʋ ‑bhlɛ ‑sɩkaa ’kämanɩ dɔ’wʋ, ‑mɔmɔɔ ‑bhlʋ ‑gä nimï ɔ yi bhäla ’yli ’wlʋ. ‑Maa ɔ ‑kä ’yli ’wlʋʋ, ’ɔ ’kämanɔɔ ’naa ’kä ’yli gwälɛ. ¹¹Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, nɩmɛ ’la, ɛ ‑bhölɩ a‑a, ‑maa ɛ’ɛa’a ‑sɩkaa ‑bhölɩɩ, ɛ’bhë, mɛɛ glɩnɩɛ ’bhlɩlowluwaa a ‑gbʋätananɔɔ. Tɛkänʋa ngbi’sɔ ‑kpɔ gla’mö ‑mä ɛ ‑wʋmöä. ‑Maa ’yli ɛ ’kää bhɩɛ.

¹²Nɩmɛɛ a ’gʋya kʋgbä ‑kpɔ ‑n ’yɩɛ ’ylɩmöö, ’bhlɩlowluwa kʋgbää. Wa’aa ‑bhlɛ ’wa ’kämanɔɔ tɛɛ, ‑maa Lagɔ yuë ’bhlɩlowluwa ’wʋ ’zʋa wa ‑nyɛ nɩmɛ ’la ’sɔ, wa yi ’gïle ‑bhlʋ ’mö ’kämanɩ. ¹³’Bhlɩlowluwa ’la kʋgbä ‑kpɔ, ’cɛla ‑bhʋlʋ wa ’kää ‑kä. ’Wa ’mötɛɛnɔɔ ‑nyɛ ’wa ’kämanɔɔ ’wuë ’sɔ, ’mö wa ’kää ’wʋ ’libhï wa ’kʋ nɩmɛ ’la yowʋ ’nyɛ. ¹⁴’Bhlawadɩgbaa, ’mö wa ’kää tʋ kwä. ‑Maa ma‑a ’kʋä ’wlu ’plɩ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ma‑a glɩnɩɛ ’bhlɩlowluwaa ’wuë ‑gömö a ’bhlɩlowli. ‑Alowliwa ’wuë ‑gömö a ‑Alowli. ’Bhlawadɩgbaa ‑nyɛ a ‑nʋa a wäzɩɛ, a ‑sɛɛ ‑lɛ, ‑wa ’tɛɛnaa dlɩ ’sɔ, mʋa ’kʋä’ɛɛ ’wlu ’plɩmö.»

¹⁵’N Lagɔzuzukwëa ‑yii’ɛɛ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «Nywii ‑n ’yɩɛ ’ylɩmö gbɩsɛtɛlɩnglɔɔ glɩɛ da’a ’klʋʋ, bhlɩɩ ’wuë ‑gömö a ngäyaa, nɩkpa a ‑zɩkpö, bhlɩɩ ’wuë ‑gömö a nɩkpa, gbɩɩ ’wuë a gbäwaa, muëë. ¹⁶’Gʋya kʋgbä ‑kpɔ ‑n ’yɩɛ ’ylɩmöö, yɩ ‑nyɛ nɩmɛ ’sɔ, gbɩsɛtɛlɩnglɔɔ ’mö yɩ ’kää ‑gblɩ. ’Ɔ ’saa ’wuë ɔ kää, ’mö yɩ ’kɔɔ kä ’mö ‑sɛ, yɩ ’kɔ wlu ‑dɩ, yɩ ’kä ’ɔ yɛköö li, ’saa tʋʋä ‑lɛ, yɩ ’kʋ sia. ¹⁷’Saa Lagɔ a’bhë yɩbhää, ’mö ɔ ’zʋä ‑mä ’wa dila zɛmö, nzɩɩ ’saa ɔ gbä a‑a ɔ ’kä nʋʋ, wa ’kʋ ’yli ’wälanɩ. ’Gʋyaa kʋgbä ‑kpɔ, ‑yɩ glɩnɩɛ ’bhlɩlowluwaa kʋgbä ‑kpɔɔ, ’cɛla ‑bhʋlʋ wa ’kää ghlɩ wa ’kä ’wa ’kämanɔɔ nɩmɛ ’la yowʋ nyɛ ‑këë, wɛlɩɩ ’wuë Lagɔ bhïla a‑a, yɩ ’kä ’yli ’wlʋnɩ.

¹⁸Nglɔɔ ‑n ’yɩɛ da’a ’ylɩmöö, mɔɔ glɩnɩɛ ‑glɔ ’kɔdʋʋ, ‑wʋ gbïliɛ mä’ä dʋdʋ ’wʋ a ’bhlɩlowluwaa ’wlumöö.»

Babilɔɔnɩ yɛ bhli

¹‑Mi’la ’plɩɛ ’wëë, ’n n yi’ɛɛ Lagɔzuzukwë ‑mämaa ’ylɩmö, a ’bhöönɩ ‑mä zlɩ ’mö. ’Mö a ’tɛɛ tenyii. ’N a ’mölɩlɛ yiɛ dʋdʋkpäta ’wuë ’wʋ ngäla. ²’N a yiɛ tenyii ’mö ’kpa, a lɛ naa: «Wʋ yɛ bhli! Wʋ yɛ bhli! ‑Glɔ ’kɔdʋʋ Babilɔɔnɩ yɛ bhli.» ‑Glɔɔ yɛ zuzukuzoku a glɩdɛ ’zʋ. Zuzukuzoku a kii ’wuë, ‑mä yɩ glɩnɩɛ. Zɩɩ a kii ’wuë ‑yɩ ‑bhöä ‑nyɛnɩ ’wʋ, ‑mä yɩ glɩɛ. Nɩma a kii ’wuë ‑yɩ ‑plɛɛ fɩ, ‑yɩ ‑bhöä ‑nyɛnɩ ’wʋʋ, ‑mä yɩ glɩɛ. ³‑Glɔ ’la, mʋʋ kää ’nglɩ ’n ’bhlɩbhëa ’wuë ‑gömö a nɩkpaa yiɛ ’wʋ ngwlɩsɛsɛnɩsɛnɛ ‑nyɛ nyɩbhɛlɩsɛsɛnɩsɛnɛ ’sɔ ‑yɩ ’plɩɛ ’wlu a nʋʋ ’nɩmä. Dʋdʋkpätaa ’klʋ a ’bhlɩlowluwaa, ‑glɔ ’la, ’mö wa ‑nyɛɛ tɛlɩɛ gbɩ sɛ. ’Wʋ wʋlʋnɔ ’kɔdʋʋ ’kɔdʋʋ, ’mö mä’ä dʋdʋ ’wʋ a ’pɛlʋpäwaa ’wlʋnɩɛ ’mö.

⁴’N n yi’ɛɛ wɛlɩ ‑mimii ’nʋ, yɩ ’bhöönɩ ‑mä zlɩ ’mö, yɩ lɛ naa: «Abhʋa na ‑nʋa, a nɩ ’wlʋ ‑mä ‑glɔ ’la ’mö, a tɩa ‑mä a ‑nʋa ’a ’nyinylolii nʋmö, nzɩɩ ’klɩɩ ‑ɛ ’kʋää ghlɩɩ, ɛ tanyɩa ghlɩmö. ⁵Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ’wa ’nyinylolii, yɩ yɛ tenyii ’nyli ’mlu, Lagɔ kɩ ’ylɩmö. ’Wa nʋnʋlizokuu, ɔ ’naa ’kɩ ’wʋ dlʋ.

⁶Sɛ wʋ ’zʋä ‑muë’laa, a nɩ ’zu ‑sɩbhä. ’Wʋ ‑lizokuu wʋ nʋä a ’pɛnaa, a nɩ ’nyɔnunyɩ ’wʋ ’sɔ. Yɔwʋkanɩnʋʋ a ‑dɔkɔɔ wʋ ’nyɛɛ ‑muë’laa, a nɩ ’nyʋ ‑wʋ kälɩɛ ’wʋ ’sɔ yɔwʋ a ‑dɔkɔ. ⁷Sɛ wʋ ’ghlimanɩɛ tenyii wʋnyɩ a ’nglɩɩ, ’n wʋ ‑bhölɩnɩɛ ‑mä wʋlʋnɔɔ ’möö, a nɩ ’yʋʋä ‑sɩbhä ’klɩ, a nɩ ’zu nyɛnglɛ ’mö. Sɛ’ɛ wʋ nʋä ‑mä wʋ dlɩ zɛmö nɩɩ: ’Bhlɩlɛnglɛ a sɛ n glɩɛ dɛ’ɛ, n’n ‑bhö ’kuzlenglɔ. N’n‑ä n ’kä ‑zɩ nyɛnglɛ ’lɩbhä. ⁸Nza ’klɩyɩyɛ ’wuë Lagɔ gbää ɔ ’kʋ ’wʋ ‑lɛnɩ, ɛ ’kʋä ’ylɩ bhlʋ ’mö ghlɩ cuu. Miɛ nɩɩ: ’kwie, ’lɩgbʋ, ngɔmʋgupegupe ’n ‑kosu, mɩɩ ’kʋä sɛ ‑sɛ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑Alowli Lagɔ ‑ɔ tunuä ‑zijlee, ’mö ɔ ’tɛɛ.»

⁹Dʋdʋkpätaa ’klʋ a ’bhlɩlowluwaa, ‑wa ‑nyʋʋ tɛlɩɛ gbɩ sɛɛ, ‑wa manɩɛ ’wʋ wʋlʋnɔɔ, ‑glɔ ’la ‑kä si, wa ‑kä wʋ gbeylokwëa ’ylɩmöö, wa yi wʋ za ’wi, wa yi ngäzɩ. ¹⁰Klɩɩ ‑ɛ ’kää ‑glɔɔ ghlɩ a nganɔɔ a za, ngëbleblu wa ’kää ‑wʋ wa ’kä nɩɩ:

«Yee ngäzɩ! Yee ngäzɩ! ‑Nmö Babilɔɔnɩ, ’mötɛɛnɩglɔ ’kɔdʋʋ,

‑na’a ‑zijlea ’mö wa tu bhä ’gïle ‑bhlʋ ’mö cuu ‑a?»

¹¹Mä’ä dʋdʋ ’wʋ a ’pɛlʋpäwaa wi, wa ngäzɩ wʋ za. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑bɛ ’nɩ pɩa’a ’wa ’pɛlʋpälii: ¹²‑sika, dleyi, ’nglɩkäkpɩ, zikpï, ’pɛlʋtɛɛloku, lokuzɛlɩ, loku ‑yɩɩɛ ’mö ’tuu ‑yɩ ’tɛɛ ’pɛlʋ, lokuzɛlɩ ‑yɩ nɛnɩɛ ’ylimö, swi a kii ’wuë ‑yɩ pää nglɛ a nglɛɛ, lɔglali, ’nglɩkäswi, lɛyazɛlɩ, lɛya, ’nglɩkäkpɩ wa laa maabölɩ. ¹³Kpö ‑yɩ kää nglɛ a nglɛ wa laa kanɛɛlɩ, ‑zɛpʋ’möpäli a kii ‑mimii, palɩfɛ, gwäzɩ wa laa miilɩ, ’wlɩ, duvɛɛ, lilikpö, ‑gugobhʋbhʋ, ‑nyɔɔ, ’bhila, wïla, ‑sʋkwie, ‑sʋkwiejlitomobïï, göwa, ’n nɩkpaa a ‑gbaabhï kökä. ¹⁴Sɛ’ɛ ’pɛlʋpäwaa ’kää nɩɩ:

«Abhʋa Babilɔɔnɩ a ‑nʋa,

’saa ’wuë a tɛlɩ a‑a sɛɛ, wʋ yɛ sɛ ylɛ.

’A wʋlʋnɔɔ ’wuë ‑nyɛ ’a nanɩlii ’sɔ,

yɩ yɛ sɛ ylɛ, ‑bɛ ’naa ’kɩa’a ghlɩ ’lɩlɩlɩ.»

¹⁵’Pɛlʋpäwaa ‑wa ’wlʋnɩɛ ‑mä Babilɔɔnɩ glɔ ’möö, klɩɩ ‑ɛ ’kää ‑glɔɔ ghlɩ a nganɔɔ a za, ngëbleblu wa ’kää ‑wʋ, wa ’kä ’wi wa ’kä ngäzɩ, ¹⁶wa ’kä nɩɩ:

«Yee ngäzɩ! Yee ngäzɩ!

‑Nmö Babilɔɔnɩ, ’mötɛɛnɩglɔ ’kɔdʋʋ,

’ylimönanɩlokuu, pɛlʋtɛɛlokuu,

’n ’ylimönanɩlokuu a kii ‑mimii ’wuë,

’mö ‑n ‑su a‑a ’mö.

‑Sikali, ’nglɩkäkpɩ ’n zikpï

’mö n bɔlɔnɩ a nanyɩ.

¹⁷Wʋlʋnɔ ’la ’wuë, mʋʋ yɛɛ da’a ’gïle ‑bhlʋ ’mö sɛ ylɛ cuu!»

Batwiisuwaa ’wuë ‑nyɛ nɩkpaa wa ‑suä ’sɔ, yɩ ’mö a libhonʋwaa kökä, nɩkpaa ’wuë ‑wa ’pänɩɛ ‑mä ’pɛlʋʋ, wa ’nɩgbö ngëbleblu, ¹⁸wa ’yɩɛ ‑glɔ ’la ‑wʋ siɛ a gbeylokwëa ’ylɩmöö, ’n wa yiɛ ’mö ’kpa, wa lɛ: «‑Glɔ nɩ, wʋ sɛ a ‑glɔɔ ’nɩɛ ’kɔ ’wʋ ‑wʋ.» ¹⁹’N wa pää wanyɩ bhuukwë ’wlu ngäzɩ a za, ’n wa wiɛ ’mɩɔ, ’n wa kluä ’n wa nʋä:

Yee ngäzɩ! Yee ngäzɩ!

‑Glɔ ’kɔdʋʋ, ‑wʋnyɩɩ wʋlʋnɔ ’kɔdʋʋ gïnyɛ ’klʋ a batwiilowluwaa ’wuë ’wlʋnɩ’ɛ ’möö,

wʋ wʋlʋnɔɔ ’wuë, mʋʋ yɛɛ dɛ’ɛ ’gïle ‑bhlʋ ’mö ’yli bhɩɛ cuu.

²⁰Zlɩ ’mö a ‑nʋänyɩ, a nɩ nʋ ’mäna sɛɛ ‑glɔ ’kɔdʋʋ bhɩɛ ’yli a za.

Abhʋa Lagɔ a ‑nʋa,

a ‑nyɛ Zezwii ’a tietiewaa ’sɔ,

Lagɔ ’a ’möbhïlanɩwaa kökä, a nɩ nʋ ’mäna.

Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa Lagɔ tuä sa’a ’wʋ ‑zijlea,

abhʋa ɔ plɛɛ nimï.

²¹Wɛlɩɩ nʋä sa’a ’wëë, ’n ’mötɛɛnɩzuzukwë ‑mämaa yiɛ kpiyigwli ’wʋ ’libhï, ‑ɛ ‑bhɩɛ ’klʋsunɩkpiyi ’kädɛ, ’n a yee ‑mä gïnyɛ ’mö sɛ bhlɩ, a lɛ naa:

«Sa’a ‑sɩbhä wa ’kää ‑glɔ ’kɔdʋʋ Babilɔɔnɩ ’kwlɛ ’mö ’pä.

‑Bɛ ’naa ’kʋa’a ’kwädlɩ ’ylɩmö.

²²‑Nmö Babilɔɔnɩ,

‑na ’mö a ’kpëtibhlɩwa oo, bhlɩbhlɩwa oo, ‑välɩbhlɩwa oo, legïlabhlɩwa oo,

‑bɛ ’naa ’käa’a ’kwädlɩ wa wɛlɩ ’nʋ.

’Slɛlɛkänyɔ ‑bhlʋ a’bhë ’naa ’käa’a ‑mä ’ylɩmö yoo.

‑Bɛ ’naa ’käa’a ‑mä ’klʋsunɩkpiyi a ‑gëbë ’nʋ.

²³’Napɛ ’naa ’käa’a ‑mä ‑na ’mö lɩ.

‑Bɛ ’naa ’käa’a ‑mä ‑na ’mö nglʋkwänyɔ ‑nyɛ ɔ ’lɛnglɛ ’sɔ a wɛlɩ ’nʋ.

Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ,

‑maa ‑na ’mö a ’pɛlʋpöwaa mʋa glɩnɩ a‑a mä’ä ’ylʋ zɛmö a ’kädɩɩ.

‑Na’a ’gbiziguu mö ‑n dulanɩɛ ’bhlɩbhëa ’wuë ’mö.

²⁴Lagɔ ’a ’möbhïlanɩwaa, Lagɔ a ‑nʋa, mä’ä dʋdʋ ’wʋ a nɩkpaa ’wuë wa ’lɩbhää ’n wa yiɛ ’kuu, ‑mä ‑na ’mö, ‑mä wa ghlɩɛ ’wa dluu.»

¹‑Mi’la ’plɩɛ ’wëë, ’n n yiɛ wɛlɩ ’kädɩ ‑mimii ’nʋ, yɩ ’bhöönɩ ‑mä zlɩ ’mö, yɩ ’kä ‑bhɩɛ nɩkpa a ‑bʋbʋ a ‑jiji, yɩ lɛ naa:

«‑Alowli Lagɔ, ɔ ’nglɩ nɩ ’ghlimanɩ.

’Mö ’pʋpʋɛ ’bhöönɩɛ ’mö.

Ɔ ’yize ’a nglɩɩ mɩɩ ’ghïliɛ,

ɔ ’yize mɔɔ ’tɛɛ ’mö.

²’Ɔ ‑zijlitutwee gbëaa ’mö ɛ ‑wʋä ’n ɛ zlɔnɩɛ ’mö.

Gbɩsɛtɛnglɔ ’kɔdɔɔ,

‑ɔ nyima a‑a dʋdʋkpäta ’klʋ a nɩkpaa ’ɔ gbɩsɛtɛlɩtɛlɛɛ ’möö,

Lagɔ kɔ ‑zijle tu.

Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ,

‑maa Lagɔ ’a ’yliwʋwaa a dluu, ’mö ɔ sluä sɛ,

³’N wa yi’ɛɛ nɩɩ:

Lagɔ a ’nglɩ nɩ ’ghlimanɩ!

Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa

‑Glɔ ’kɔdʋ ’la ‑wʋ ‑wʋä si dɔ’wʋ a gbeylokwëa,

ghäyɩ a ’kää mö ’kwädlɩkwädlɩnɩ.»

⁴Nyɛkpökpöö a glʋ ‑bhlʋ nyɛkpökpöö ‑mʋäna ‑kpɔ ‑nyɛ nyɛpɛnyɛpɛlii ‑mʋäna ‑kpɔ ’sɔ, ’n wa yiɛ ‑kokomïladigbï glu ’pä, Lagɔ ‑ɔ glɩɛ ‑mä ’nglɩmöklikpëa ’möö, ’n wa yoo ’wlu ’nyɛ, wa lɛ:

«‑Amɛɛ!

A nɩ ’ghlimanɩ Lagɔ a ’nglɩ.»

’Bhlawadɩgbaa ’a nglʋkwälilea a wɛlɩɩ

⁵’N wɛlɩ yi’ɛɛ ‑mä ’nglɩmöklikpëa yɔwʋ ’bhöönɩ, yɩ lɛ naa:

«Abhʋa Lagɔ a ’yliwʋwaa ’wuë, abhʋaa zoo ’klʋkpamöö,

’yuë oo, ’kädɩ oo, a nɩ ’ghlimanɩ ɔ ’nglɩ.»

⁶’N n yiɛ wɛlɩ ’nʋ. Yɩ ’kä ‑bhɩɛ nɩkpaa ’kɔkɔmlɛ a wɛlɩ, yɩ ’kä ‑bhɩɛ ’nyu ’kɔdʋʋ a ‑gbɔkwälɩ, yɩ ’kä ‑bhɩɛ’ɛ ‑gbägbadɛɛ gba tenyii. Yɩ lɛ naa:

«A nɩ ’ghlimanɩ Lagɔ a ’nglɩ, ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ,

‑maa ‑Alowli Lagɔ ’mötɛɛnɔ ’wuë ’bhöönɩɛ ’möö,

’ɔ ’kämanɔɔ, ɔ kʋ ’yli wälanɩ.

⁷A‑a nɩ li ’mäna! A‑a nɩ kä ’mäna ’kädaa dlɩ zɛmö! A‑a nɩ ’ghlimanɩ ɔ ’nglɩ!

‑Maa ’Bhlawadɩgbaa ’a nglʋkwäzlɩɩ, ɛ yɛ ghlɛ.

Nglɔɔ yɛ ’wlu gïganɩ ’wë ’tɩɩ.

⁸‑Bäna ’pöpa ‑a nɛnɩɛ ’ylimö, ‑a ‑wʋä ’wlɩlɩ, ‑a lɩɛ ’möö,

’mö wa ’nyɔɔ, ɔ ’ka ’mö päla.»

‑Bäna ’pöpa ’la ‑a nɛnɩɛ ’ylimöö, Lagɔ a nʋa a nʋnʋlii ‑yɩ zlɔnɩɛ ’möö, miɛ.

⁹’N Lagɔzuzukwëa ‑yiiɛ ’dɩ ’nyɛ, a lɛ naa: «Wɛlɩ nɩ n nyɩamöä dɛ’ɛɛ, ’celi, miɛ nɩɩ: ‑Muë wa wäzɩnɩɛ ’Bhlawadɩgba ’a nglʋkwälilea ’wʋʋ, wa ‑jɔlʋ!» ’N a yi’ɛɛ nɩɩ: «Wɛlɩ nɩ, Lagɔ a’bhë a ngli a wɛlɩɛ.» ¹⁰Lagɔzuzukwëa nʋä sa’aa, ’n n yiɛ ‑lɛ a dlɩ ’mö ‑kokomïladigbï glu ’pä n ’ka bʋbɔ. ‑Maa a lɛ naa: «Tɩ sa’a zʋ. ‑Maa ‑n ‑nyɛ ‑na ’bhɩa ‑muë’la ‑wa nyɛɛ nɩkpa Zezwii ’a ‑tiamö a wɛlɩɩ ’sɔ, sɛ a glɩnɩɛ Zezwii a libhonʋwaa, ‑sɩbhä n glɩnɩmöä ɔ libhonʋnyɔ. Zaa, Lagɔ mö ‑n kää ‑n ’kä bʋbɔ.»

Wɛlɩ Zezwii a’bhë ’wälanɩɛ ’ylii, yɩ daa, ‑lɛ Lagɔ ’a ’möbhïlanɩwaa ‑sɛɛ ’n wa yiɛ bhïla.

‑Ɔ glɩɛ ‑lɛ ‑sʋkʋ ’pʋpʋʋ ‑gömö a wɛlɩɩ

¹¹‑Mi’la ’plɩɛ ’wëë, ’n n yiɛ zlɩɩ ’ylɩmö ɛ dɩ‑ɩ nuë, ’n ‑sʋkʋ ’pʋpʋ yiɛ ’yli ’wlʋ. ‑Ɔ gluä ‑gömöö, ’mö wa laa ‑Ɔɔ pälanɩ wɛlɩ käbödɛ, ’mö wa la’ɛɛ ‑Ɔ kä gbëaa a ngli. ’Mözlɔnɩsɛ ɔ tuä ’ɔ ‑zijlii, ’n ‑ɔ gwɩɛ tʋ ’mözlɔnɩsɛ. ¹²’Ɔ yilaa ‑bhɩɛ ‑kosu ngömɔ. Ɔ ’wlu a ’kämanɩwugblii, yɩ ’kɔkɔmlɛ. Ɔ kä ’nglɩ ‑bhlʋ ‑yɩ cɛlɔɔ yɔwʋʋ, ‑bɛ ’niɛ ‑yi ’n ɛ ’nɩ ‑bhö ɔ ’yize mɔ cuu. ¹³Ɔ ‑pla ‑bäna ‑vʋkwa ’mö, a ’wuë dlu. Ɔ nglɩɛ Lagɔ a Wɛlɩ. ¹⁴‑Mä zlɩ ’mö a slʋjaa ‑gänɔ, wa glɩ ‑sʋkwie ’pɩpɩ ‑gömö. ’Wa ‑banɩ wa ‑plaa ’möö, ’yli ’mö yɩ nɛnɩɛ, yɩ ‑wʋ ’wlɩlɩ, buuu. ¹⁵‑Gbälɛ ’bhöönɩ ‑mä ɔ ngli, ɛ nɛ‑ɛ ‑bɛbɛbɛ. ’Mö ɔ ’kää ’bhlɩbhëa ’mö ’wlu ’plɩnɩ. Yɔwʋkanɩsɛ ɔ ’kʋää ‑su. Ghlɛzɛɛbhïï, ’mö ɔ ’kää ‑mä ’bhʋkwa ’käda ’mö ’wʋ ’nyɔzɔnyɔzɔnɩ. Mɩɩ glɩnɩɛ Lagɔ ’mötɛɛnɔɔ ’wuë ’bhöönɩɛ ’mö ’a ’klɛ ’kädɛɛ. ¹⁶‑Lɛ ’ɔ ‑bänaa ’klʋ, ’n ‑lɛ ’ɔ bhɔgʋʋ yɔwʋ, wa ’cɛlɩ ‑lɛ ’nglɩ, sɛ’ɛ yɩ nʋä nɩɩ: ’Bhlɩlowluwaa ’wuë a ’bhlɩlowli. ‑Alowliwaa ’wuë a ‑Alowli.

¹⁷’N n yi’ɛɛ Lagɔzuzukwë ‑bhlʋ ’ylɩmö, a ’nɩgbö ‑mä ’ylʋväla ’mö. ’N a yiɛ ’mö ’kpa tenyii, ’n a yiɛ zɩɩ ’wuë ‑yɩ ‑buluä ‑mä ghäyɩ ghäyɩ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «A nɩ yi, a nɩ ’yɩbhä ’wlu a ’kä Lagɔ ’a lile ’kädaa li. ¹⁸’Bhlɩlowluwaa muë, ’slʋjaa ‑nyɛ ’wa ’kämanɩwa ’kädɩɩ ’sɔ muë, tʋgwɩsʋkwiea ‑nyɛ yɩ ‑suwaa ’sɔ muë, nɩkpaa ’wuë, göwa oo, ‑waaa göwa glɩnɩ oo, ’yuë oo, ’kädɩ oo, a nɩ yi a ’kä wa ‑gäzɩɩ li.»

¹⁹’N n yiɛ nɩmɛzokwë ’ylɩmö. Dʋdʋkpäta ’klʋ a ’bhlɩlowluwaa ‑nyɛ ’wa tʋgwɩwaa ’sɔ, wa yɩbhä ’wlu, ‑ɔ glɩɛ ‑lɛ ‑sʋkʋʋ ‑gömöö, ɔ ‑nyɛ ’ɔ tʋgwɩwaa ’sɔ, wa ‑nyʋä ’kä tʋ gwɩ. ²⁰’N wa yiɛ nɩmɛɛ köbhä ɛ ‑nyɛ ‑ɔ nʋ a‑a ’fʋ Lagɔ a ’möbhïlanɩnyɔ a ‑li ’sɔ. Mɔɔ ’pää zɩzɛ a ‑bɛ ‑lɛ nɩmɛɛ a ’yila ’klʋ. Sa’a ‑sɩbhä ɔ dulaa nɩkpaa ’n wa yuëë nɩmɛɛ a nglɩɩ yɔwʋ ’cɛlɩ nzɩɩ wa ’kä ɛ ’yislɔkpʋʋ bʋbɔɔ. Nɩmɛɛ ‑nyɛ ‑ɔ nʋ a‑a ’fʋ Lagɔ a ’möbhïlanɩnyɔ a ‑li ’sɔ, wa ‑gä ’n wa yuëë ‑mä ‑kosubhʋkwa ’kädaa ’mö ’pä, mää suuflɩ ngömɔnɩɛ. ²¹‑Ɔ glɩɛ ‑lɛ ‑sʋkʋʋ ‑gömö a ngli a ‑gbälɛɛ ‑ɛ ’wlʋä ‑mä ’mö, ’n ɔ yiɛ tʋgwɩwaa ‑muë’la ’wuë ’lɩbhä ’n wa yiɛ ’ku. Zɩɩ ’wuë ’n yɩ yiɛ wa ‑gäzɩɩ li.

Wa yɛ Sataa ‑jie ’mö ’pä

¹‑Mi’la ’plɩɛ ’wëë, ’n n yi’ɛɛ Lagɔzuzukwë ‑mämaa ‑bhlʋ ’ylɩmö, a ’bhöönɩ ‑mä ghäyɩ ’wʋ. A ‑su glu a ’bhʋkwa ’kädaa ‑a ’bhʋɔ ’mö tenyii a laklɩɩ kä’mö, a ‑su’ɛ ’gogo ’kɔdʋ ’kɔdʋ. ²’N a yiɛ ‑gbägbamlɛɛ, bhlagɔgɔtɩmɛɛ, zuzukuzoku a ’kifii wa la’ɛɛ Sataa ’wʋ gbulo, ’n a yoo gogoo gwanɩ. Ɔ ’kä ‑gwa ‑këë ’ylʋbö a milɩ ‑bhlʋ ’kä ’plɩ. ³‑Mä ’bhʋkwa ’käda ’la ’mö, ‑mä a ’pɔɔ ’n a yiɛ ‑lɛ ‑gba klɩklɩ ’n a yiɛ ‑lɛ ‑gömö yɩbhlɩnɩdɛ ’zʋ, ɔ ’kä ‑mä ’ylʋbö a milɩ ‑bhlʋ (1.000) ‑sɛ. ‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’wuë ’mö, ɔ tɩa ’bhlɩbhëa ‑gömö a nɩkpaa dula ‑këë ’ylʋbö a milɩ ‑bhlʋ (1.000) ’kä ’plɩ.

⁴’N n yiɛ ’nglɩmöklikpï ’ylɩmö. ‑Wa gliɛ ’möö, ’mö Lagɔ ’nyɛɛ ’mötɛɛnɔ nzɩɩ wa ’kä nɩkpa ‑zijli tu. ’N n yi’ɛɛ nɩkpaa wa ‑dɩɛ ’wlu a zuzukuu ’ylɩmö. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɩ ‑maa, Zezwii a dɛ wa bhïlaa nɩkpabhë a ’yila ’klʋ ’n wa yi’ɛɛ Lagɔ ’a wɛlɩɩ bhïla. Nɩkpa ’la, wa’aa nɩmɛɛ ‑nyɛ ’ɛ ’yislɔkpʋʋ ’sɔ bʋbɔmö, wa’aa ’wʋ nglu wa ’kä ɛ yɩbhlɩnɩdaa ‑lɛ wa ’klʋtɩkpa ’mö, ‑nyɛ wa swɩ yɔwʋ ’sɔ ’cɛlɩ. Nɩkpa ’la, ’mö Lagɔ ‑sɛɛ glu wa ‑nyɛ Kliisɩ ’sɔ ’n wa yiɛ ’kämanɩ ‑këë, ’n ’ylʋbö a milɩ ‑bhlʋ yiɛ ’plɩ. ⁵Tɛkägluwlʋwlɛɛ mɛɛ da’a. ‑Maa ’kuduwa ‑muë’la ’naa ’kä ‑bhlɛ glu ’wlʋ ’n ’ylʋbö ’la a milɩ ‑bhʋlʋ (1.000) ‑kpɔ ’nɩɛ ’plɩ ’wëë. ⁶‑Wa ‑wʋä ‑mä tɛkägluwlʋwlɛ ’la ’möö, ’wa ‑jɔlʋ! Lagɔ a ‑nʋä wa glɩnɩɛ. ’Sɔnakwiea ’nɩa’a ‑mä wa ‑gömö ’mötɛɛnɔ ‑kä. Lagɔ ‑nyɛ Kliisɩ ’sɔ a bʋbɔbʋbɔwaa wa ’kää zʋ, wa ‑nyɛ Kliisɩ ’sɔ wa ’kä ’kämanɩ ‑këë, ’ylʋbö a milɩ ‑bhlʋ (1.000) ’kä ’plɩ.

Zezwii yɛ Sataa ’wlu ’plɩ

⁷’Ylʋbö ’la a milɩ ‑bhʋlʋ (1.000) ‑kpɔ ‑kä ’plɩ ’wëë, ’n wa ’kää Sataa ‑jie ’mö ‑sɛ. ⁸’N ɔ ’kää dʋdʋʋ a këtiea ‑mʋäna ‑kpɔ ’yli a ‑gwlɩ ’wuë ’mö a nɩkpaa dulaa mö, wa ’wuë ’n ɔ ’kʋää ’wlu ’yɩbha wa ’kä tʋ ’wʋ mö. ‑Zu wa ’kää ‑zu tenyii gïnyɛ yɔwʋ a bʋsɛ a saa. Wa ‑gwlɩ ’la, ’mö wa laa Gɔɔgö ‑nyɛ Magɔɔgö ’sɔ. ⁹’N wa yiɛ dʋdakpäta ’wuë ‑gömö mlɩmanɩ. Lagɔ a ‑nʋa ɔ ‑sɛɛ ‑lɛ ’a gbëa ‑nyɛ ’ɔ ‑glɔ ’kɔdʋʋ ‑wʋ kɔɔ tenyii dlɩsɛ ’sɔ, ’n wa yiɛ ’gble ’mö ’pä. ‑Maa, ’n ‑kosu yiɛ ‑mä ghäyɩ ’wʋ ’bhöönɩ, ’n wʋ yuëë ’yli bhɩa. ¹⁰Sataa ‑ɔ duluë a‑a, ‑mä ‑kosubhʋkwa ’kädaa ’mö, mää suuflɩ ngömɔnɩɛ, ‑mä wa ’pä a‑a nɩmɛɛ ‑nyɛ ‑ɔ nʋ a‑a ’fʋ Lagɔ a ’möbhïlanɩnyɔ a ‑li ’sɔ, ’n wa yoo ‑mä ’pä. Zlɩgä oo, sabʋ oo, ‑mä wa ’kää ’kwädlɩkwädlɩnɩ ’klɩ ’yɩnɩ.

’Gbëbhlenɩzijlea

¹¹’N n yiɛ ’nglɩmöklikpë ’käda ’pöpa ‑nyɛ ‑ɔ gïlaa ’mö ’sɔ ’ylɩmö. ‑Lɛ ɔ ’yila ’klʋ, zlɩɩ ‑nyɛ dʋdʋʋ ’sɔ, ’n yɩ yiɛ futo. ‑Bɛ ’nia’a ’sɔ ’ylɩmönɩ. ¹²’N n yi’ɛɛ ’kuduwaa ’ylɩmö, ’yuë oo, ’kädɩ oo, wa ’nɩgbö ‑lɛ ’nglɩmöklikpë ’kädaa a ’yila ’klʋ. ’N wa yiɛ ’bɔgwɩ ’klʋ kälɩ. ’N wa yi’ɛɛ ’bɔgʋ ‑mumuu ’klʋ kälɩ. ‑Mä wʋ ’mö, ‑wa yɛɛ ‑tiamö a ‑bhölɩbhölɛ ghlɩ ’a nglɩɩ, mɩɩ ’cɛlɩɛ ‑mä. ’N Lagɔ yiɛ ’kuduwaa ‑zijli tu. ’Wa nʋnʋlii ’mö ɔ yɩlɩɛ ’klʋ. Nʋnʋli ’la, ‑mä yɩ cɛlɩɛ ’bɔgwɩɩ ’mö. ¹³’N gïnyɛ yiɛ ɛ ‑nʋa ɛ ’lɩbhä a‑a ‑lɛmö. ’Kwie ‑nyɛ ’kuduwaa a ‑glɔɔ ’sɔ, ’n wa yiɛ ’wa ’kuduwaa ‑lɛmö. Wa ’wuë, sɛɛ ’wa nʋnʋlii ‑wʋä, ’n Lagɔ yuë ‑sɩbhä ‑zijli tu. ¹⁴’Kwie ‑nyɛ ’kuduwaa a ‑glɔɔ ’sɔ, ’n wa yuëë ‑mä ‑kosubhʋkwa ’kädaa ’mö ’pä. ‑Kosubhʋkwa ’käda ’la, ma‑a glɩnɩɛ ’sɔnakwiea. ¹⁵Nɩkpɛ oo nɩkpɛɛ, ‑ɔnyɩɩ nglɩɩ ’nɩɛ ‑mä ‑tiamö a ‑bhölɩbhölɛ a ’bɔgʋʋ ’mö cɛlɩɩ, ’n wa yoo ‑mä ’pämö.

Zlɩlelea ‑nyɛ dʋdʋluluu ’sɔ

¹’N n yiɛ zlɩlele ‑nyɛ dʋdʋlulu ’sɔ ’ylɩmö. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa tɛkäzlɩɩ ‑nyɛ tɛkädʋdʋʋ ’sɔ, yɩ yɛ a sɛ ylɛ, gïnyɛ ’nɩa’a ‑bhölɩ. ²Lagɔglɔɔ, ‑wʋ glɩnɩɛ Zeluzalɛɛmölelea, ’n n yuä ’ylɩmö, wʋ ’bhöönɩ ‑mä zlɩ ’mö Lagɔ yɔwʋ. ’N wʋ yiɛ wʋnyɩ ’wlu gïganɩ ’tɩɩ, ɛ ’kä ‑bhɩɛ ghlɩmönglɔɔ yɛ ɔnyɩ bɔlɔ ɔ ’luwli a za. ³’N n yiɛ wɛlɩ ’kädɩ ’nʋ. Yɩ ’bhöönɩ ‑mä ’nglɩmöklikpëa ’mö, yɩ lɛ naa: «‑Sɩkaa a dɔ’wʋ, Lagɔ, ’ɔ glɩdaa, ‑mä nɩkpa jijo’wʋ ma‑a. Ɔ ‑nyʋä ’sɔ, dɛ ‑bhʋlʋ wa ’käa’aa glɩ, ’n wa ’käa’aa ɔ ‑nʋä glɩnɩ. Ɔ’bhë, ‑ɔ ‑nyʋä ’sɔ, ’n wa ’käa’aa ’wʋ ‑wʋnɩ, ’n ɔ ’kää wa Lagɔ glɩnɩ. ⁴Ɔ yi ’wa mɩɔɔ ’wuë sɩɔ. ’Kwie ’naa ’kä ‑mä ‑wʋ zaa, ’lɩgbʋ ’naa ’kä ‑mä ‑wʋ, dlɩyliyile ’naa ’kä ‑mä ‑wʋ, ‑gbapögbapɛ ’naa ’kä ‑mä ‑wʋ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa tɛkäpɩ yɛ sɛ ylɛ ’lɩlɩlɩ.»

⁵‑Ɔ glɩɛ ‑mä ’nglɩmöklikpëa ’möö, ’n ɔ yiɛ nɩɩ: «Yɩɛ, ’lilili n ’wälaa. Wɛlɩ nɩ, ’celi. ‑Maa wɛlɩ a ‑mii glɩnɩɛ gbëaa wa ’kä dlɩ ’wʋ ‑kä, ’mö yɩ glɩnɩɛ.» ⁶’N ɔ yi’ɛɛ nɩɩ: «Yɩ yɛ zɛmö bhɩɛ. ‑Amöä Alɩfaa, ‑amöä Omegaa. Mɩɩ sɛɛ zɛmö nɩɩ, ‑amöä Tɛɛnɩdɛ wë, ‑amöä ’Gbëbhlenɩdɛ. ‑Mɔ ’nyutʋ ‑kä ’lɩbhää, ’nyibhëa ‑a nyɛɛ ‑bhölɩbhölɛɛ, a nyuu, n yonyɩ ’fʋ ’nyɛ. ⁷‑Ɔ ‑kä ’wlu ’plɩɩ, ɔ yi ‑li ’la ’wuë ghlɩ. ‑Amö, n yi ɔ Lagɔ glɩnɩ, ɔ yi’ɛ ɔbhlɩ na ’yu glɩnɩ. ⁸‑Maa nganɩwaa muë, ‑wa ‑nɩɩɛ dlɩ ’tɛɛnɩ muë, ‑nyɛnɩ’wʋbhöli a nʋwaa muë, ’kulɩbhäwaa muë, nyɩbhɛlɩɩ ‑wa sɛsɛnɩɛ ngwlɩɩ muë, ngwlɩɩ ‑wa sɛsɛnɩɛ nyɩbhɛlɩɩ muë, guwaa muë, ’fʋ a ‑lagwɩ a bʋbɔbʋbɔwaa muë, yiowaa ’wuë muë, wa ’wuë, ‑kosubhʋkwa ’kädaa ’mö, mää suuflɩ ngömɔnɩɛ, ‑mä wa ’kʋää ’pä. ‑Mä ma‑a glɩnɩɛ ’sɔnakwiea.»

Zeluzalɛɛmölelea

⁹Lagɔzuzukuu ngbi’sɔ ‑kpɔ, ‑yɩ ‑suä ’gbëbhlenɩklɩɩ a ‑dɔkwɩɩ ngbi’sɔ ‑kpɔɔ, yɩ gla’mö a ‑na ‑bhlʋ, ’n a ‑yiiɛ ’dɩ ’nyɛɛ yi, a lɛ naa: «Nglɔɔ ’Bhlawadɩgbaa ’kää kwää, yi n ‑kamɔ ’ylimö tulanɩ.» ¹⁰’N Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ ‑yiiɛ ‑gömö yi. ’N Lagɔzuzukwëa ‑yiiɛ ’wʋ ’libhï, ‑gäga ‑vʋkwa ‑bhlʋ a ‑badeyi ’wlu, ’n a ‑yiiɛ ‑mä kwä. Lagɔglɔɔ Zeluzalɛɛmö ‑wʋ ’bhöönɩ a‑a ‑mä ghäyɩ ’wʋ Lagɔ yɔwʋ, ’n a ‑yi’muä ’ylimö tulanɩ. ¹¹Lagɔ ’a ’ghïlinɔɔ a za, ’mö wʋ lɩɛ tenyii. ‑Glɔɔ a ’mölɩlɛ ’kä ‑bhɩɛ ’nglɩkäkpiyi lɩ ’mö. ’Nglɩkäkpiyii wa laa zasɩpö, ‑ɛ ‑wʋä ’wlɩlɩ ’yli flanɩɛ ’mö a saa, ‑sɩbhä wʋ lɩɛ ’mö. ¹²’Kpakwëa ‑a ‑binɩɛ wʋ ’wuë ’wʋʋ, ’wʋ a ’bhʋɔɔ tenyii, a kä ngloluu kʋgbä’sɔ, Lagɔzuzuku kʋgbä’sɔ ‑kwii. Ngloluu ’la a ‑gbïlii ’klʋ, Yizlaɛlɩ a ‑gligbï kʋgbä’sɔ ‑kpɔ a nglɩɩ cɛlɩ ‑lɛ bhʋlʋbhlʋ. ¹³‑Glɔɔ a pɩɩ ‑mʋäna ‑kpɔ kä nglolu ta ta ’wʋ. Mää ylʋʋ ’wlʋnɩɛ glu a pɩɔɔ kä nglolu ta ’wʋ. Mä wʋ bhlinɩɛ a pɩɔɔ kä nglolu ta ’wʋ. ‑Mä ‑glegbë ’wʋ nglolu ta, ’n ‑mä bɔɔzɛmö nglolu ta. ¹⁴Kpaya ’kädɩ kʋgbä’sɔ, ’mö wʋ ’kpakwëa glɩɛ ’klʋ. ‑Lɛ kpaya ’la ’klʋ, ’Bhlawadɩgbaa ’a tietiewaa kʋgbä’sɔ ‑kpɔ ’a nglɩɩ, mɩɩ cɛlɩɛ ‑sɩbhä bhʋlʋbhlʋ.

¹⁵Lagɔzuzukwëa ‑a ‑wʋʋä ’dɩ ’nyɛ dɔ’wʋʋ, a ‑su yɛkanɩpeyi. ‑Sikapeyiɛ, a ’kä ‑glɔɔ ‑nyɛ wʋ ngloluu ’sɔ yɛka, a ’kä’ɛ wʋ ’kpakwëa yɛkamö. ¹⁶‑Glɔɔ a pɩɩ ‑mʋäna ‑kpɔ, ’mö yɩ mlɩnɩɛ. Lagɔzuzukwëa yɛkɩɛɛ, yɩ bhli ’kwili a mila ’sɔ ’kwili a gwlɩ kʋgbä (2.200). Wʋ ’bhʋɔnɔɔ, wʋ ’klʋghlinɔɔ ’n wʋ ’wʋbhʋɔnɔɔ, ’mö yɩ mlɩnɩɛ. ¹⁷A yɛkamö’ɛ wʋ ’kpakwëa. A yɛkaa, ‑abhʋa nɩkpa ’a yɛkayɛkasaa, ‑sɩbhä a yɛkaa. A ’wʋbhʋɔnɔɔ kä sɔkïbhï a gwlɩ ngbi’sɔ sɔkïbhï ‑mʋäna (144). ¹⁸Wʋ ’kpakwëa, ’nglɩkäkpiyi wa laa zasɩpö ’mö a sɩbhänɩɛ. ‑Glɔ a’bhë, wʋ ’wuë, ‑sika ‑a ‑wʋä ’wlɩlɩ ’mö wʋ sɩbhänɩɛ. Sɛɛ pöpleyi lɩ’ɛ ’möö, ‑sɩbhä wʋ lɩɛ ’mö. ¹⁹Kpayaa ’kpakwëa glɩɛ ‑gömöö, ’nglɩkäkpɩɩ a kii ’wuë miɛ. Tɛkäkpiyii wa pälɩnaa gluu, ’mö wa laa zasɩpö, ’sɔnɛɛ ’mö wa laa safiilɩ, tanɛɛ ’mö wa laa kasedʋanɩ, ‑mʋänanɛɛ ’mö wa laa emeloodɩ, ²⁰ngbïnɛɛ ’mö wa laa salɩdoniisɩ, gbʋplʋnɛɛ ’mö wa laa salɩdʋanɩ, ngbi’sɔnɛɛ ’mö wa laa klizoliitɩ, ‑gbʋätanɛɛ ’mö wa laa beliilɩ, ngbï‑mʋänanɛɛ ’mö wa laa topaazɩ, kʋgbänɛɛ ’mö wa laa klizoplaazɩ, kʋgbä‑bhlʋnɛɛ ’mö wa laa yiasɛɛtɩ, kʋgbä’sɔnɛɛ ’mö wa laa ametisɩtɩ. ²¹‑Glɔɔ a ngloluu a ‑gbïlii kʋgbä’sɔ ‑kpɔ, ‑sika a ke ‑mämaa yɩ bhɛ‑a ’wʋ. ‑Gbïli ’wuë bhɛ‑a bhʋlʋbhlʋ ’nglɩmökpiyi ‑ɛ ‑nyɛ ‑sikaa wlʋnɩɛ ’wʋ. ‑Glɔjijo’wʋ a ’yio ’kɔdʋʋ ‑wʋ pöä ‑lɛ, wʋ ’wuë, ‑sika ‑a ‑wʋä ’wlɩlɩ, pöpleyi a sɛ wʋ lɩɛ ’mö. ²²‑Glɔ ’la ’mö, n’n‑ä ‑mä Lagɔbudu ’kɔdʋ ’ylɩmö. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑Alowli Lagɔ, ’mötɛɛnɔɔ ’wuë ’bhöönɩɛ ’möö, ɔ ‑nyɛ ’Bhlawadɩgbaa ’sɔ, mʋa glɩnɩɛ ‑mä a Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ. ²³‑Glɔ ’la ’nɩɛ ’ylʋväla ‑nyɛ ’cʋ ’sɔ a ’wʋ ‑ngälagbʋ ‑gömö ‑kä. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa Lagɔ ’a ’ghïlinɔɔ mʋʋ nglaa ‑mä ’wʋ. ’Bhlawadɩgbaa ma‑a glɩnɩɛ ‑mä a ’napɛ. ²⁴‑Mä ’wʋ lɩlɛɛ ’mö, ‑mä ’bhlɩbhëa ’wuë yiɛ nɛmönɩ. Mä’ä dʋdʋkpäta ’wʋ a ’bhlɩlowluwaa ’wuë, ’wa ’wlʋnɔɔ, ‑mä wa ‑nyʋʋ ’kää mö. ²⁵Wʋ ngloluu a ‑gbïlii, ‑kälɩ yɩ ’kää ‑kälɩ zila ’wuë ’mö, yɩ’ɩɛ yɩ ’kä ‑zɩ ’gbɔɔ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa swe ’naa ’kä ‑mä ylu. ²⁶’Bhlɩbhëa ’wuë a ’ghïlinɔɔ, ’wa ’wlʋnɔɔ, ‑mä wa ’kɩɛ kwä. ²⁷‑Maa ‑mä wʋ ’mö, fɩplɛlu ‑bhlʋ a’bhë ’naa ’kä ‑mä plɛ. Nɩkpaa ‑wa nʋä ‑nyɛnɩ’wʋbhölii, yiowaa, wa gla’mö a nɩkpɛ ‑bhlʋ a’bhë ’naa ’kä ‑mä plɛ. ‑Maa nɩkpaa ‑wanyɩɩ ’nglɩ ’cɛlɩɛ ‑mä ’bhlawadɩgbaa ’a ‑tiamö a ‑bhölɩbhölɛɛ a ’bɔgʋʋ ’möö, wa ’yize, mʋa ’kää ‑mä plɛ.

¹’N Lagɔzuzukwëa ‑yiiɛ ’nyudɔlʋ ’kɔdʋ ’ylimö tulanɩ. Wʋ nyuu, ’yli flanu ’mö ’nglɩkäkpiyii wa laa klisɩtaalɩ a saa, mʋʋ nyɛɛ ‑tiamö a ‑bhölɩbhölɛɛ. Lagɔ ‑nyɛ ’Bhlawadɩgbaa ’sɔ, ’wa ’nglɩmöklikpëa ’mö ‑mä wʋ wlʋä ²’n wʋ gbisonɩɛ ‑lɛ ‑glɔjijo’wʋ a ’yio ’kɔdʋʋ ’klʋ. ’Nyudɔlʋʋ a swɩɩ ’sɔɔ jijo’wʋ, ‑lɛ ‑bhölɩbhölɛɛ a ‑suu ‑glʋä. Wʋ tlʋnɩ ’ylʋba ‑bhlʋ ’mö ’wʋ kʋgbä ’sɔ, miɛ nɩɩ, ’cʋ ‑bhlʋ ’mö ’wʋ ‑bhlʋ. ’N wʋ kpɩɩ göpöä ’bhlɩbhë ‑gömö a nɩkpaa.22.2 Zenɛɛzɩ 2.9, 3.22; Ezekiɛlɩ 47.12³‑Mä ‑glɔ ’la ’mö, ‑lu ‑bhlʋ a’bhë ‑wʋ ‑bhätlɩnɩɛ, wʋ’ʋä ‑mä ‑wʋ.

Lagɔ ‑nyɛ ’Bhlawadɩgbaa ’sɔ, ‑mä ‑glɔ ’la ’mö, ‑mä ’wa ’nglɩmöklikpëa ’kää ‑wʋ. ’Ɔ ’yliwʋwaa, ‑mä wa ’kɔɔ bʋbɔnɩ. ⁴Wa yi Lagɔ ’a klʋʋ ’ylɩmö, ’ɔ nglɩɩ yuë ’klʋtɩkpa ’mö cɛlɩ. ⁵’Napɛ a lɩlɛ a gbʋ ’nɩɛ ‑mä ‑wʋ, ’ylʋväla a lɩlɛ a gbʋ ’nɩɛ’ɛ ‑mä ‑wʋ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑Alowli Lagɔ mɔɔ ’kää nɩkpa ’wʋ ngäla, wa ’kä ’kwädlɩkwädlɩnɩ ’kämanɩ22.5 Daniɛlɩ 7.27.

‑Alowli Zezwii yia’a ‑pa yi

⁶’N Lagɔzuzukwëa ‑yiiɛ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «Wɛlɩ nɩ, ‑tiawɛlɩɛ, dlɩ’wʋkäwɛlɩɛ. ‑Alowli Lagɔ, ‑ɔ zʋä ’ɔ ’Wugɔmʋʋ ’ɔ ’möbhïlanɩwaa ‑gömöö, mɔɔ tiee ’ɔ zuzukwëa, nzɩɩ ‑lii ‑yɩ ’kää ‑pa yii, a ’kɩ ’ɔ ’yliwʋwaa ’ylimö tulanɩ.»

⁷Zezwii lɛ naa: «‑Pʋnɩ ’yukwli, n yia ‑pa yi. Lagɔ ’a ngli a wɛlɩɩ ‑yɩ ’cɛlɩɛ mä’ä ’bɔgʋ nɩ ’mö, ‑ɔ ‑kɩɩ ’klʋkpamö zʋʋ, ’ɔ ‑jɔlʋ!»

⁸‑Amö Zaa, n ’nʋ, n ’yɩ ‑li ’la ’ylɩmö. N ’nʋä, n ’yiɛ ’ylɩmö ’wëë, Lagɔzuzukwëa ‑a tulanɩ’miɛ ’ylimöö, ’n n yiɛ ‑lɛ a dlɩ ’mö ‑kokomïladigbï glu ’pä n ’ka ’wlu ’nyɛ. ⁹‑Maa a lɛ naa: «Tɩ sa’a zʋ, ‑maa ‑n ‑nyɛ ‑na ’bhɩa Lagɔ ’a ’möbhïlanɩwaa ‑muë’la ’wuë ’sɔ, a saa, Lagɔ a ’yliwʋnyɔɔ n glɩnɩmöä, nɩkpaa ’wuë ‑wa zʋä ’bɔgʋ nɩ ’mö a wɛlɩɩ ’klʋkpamö kökä. Zaa, Lagɔ mö ‑n nɩ bʋbɔ.»

¹⁰’N a yi’ɛɛ nɩɩ: «Lagɔ ’a ngli a wɛlɩɩ ‑yɩ ’cɛlɩɛ mä’ä ’bɔgʋ nɩ ’möö, tia nɩkpa ’yli zizanɩ, ‑maa yɩ ’yliwlʋnɩdaa yɛa ’dio ’wë. ¹¹’Nyinylolinʋnyɔɔ, ɔ nɩ nʋ ’nyinyloli ’yize. ‑Ɔ ‑plɛɛ fɩɩ, ɔ nɩ päla ɔnyɩ fɩ ’yize. ‑Maa ’mözlɔnɩnyɔɔ, ɔ nɩ nʋ ’mözlɔnɩli ’yize. ‑Ɔ ‑wʋä ’wlɩlɩɩ, ɔ nɩ päla ɔnyɩ ’wlɩlɩ ’yize.»

¹²Zezwii ‑lɛ naa: «‑Pʋnɩ ’yukwli, n yia ‑pa yi. N ‑kä yii, nɩkpaa ’wuë n yuë bhʋlʋbhlʋ ’wa ’saa wa nʋä a ’pɛna ’nyɛ. ¹³‑Amöä Alɩfaa, ‑amöä Omegaa. ‑Amöä Tɛkänɔ, ‑amöä ’Gbëbhlenɩnɔ. ‑Amöä Tɛɛnɩdɛ, ‑amöä ’Gbëbhlenɩdɛ.

¹⁴‑Wa wɔlʋä ’wa ‑banɩɩ yɩ ’kä ’wlɩlɩ ‑wʋʋ, ’wa ‑jɔlʋ! Wa ’yize mʋa kää wa ’kä ‑mä Lagɔglɔ ’kɔdʋʋ a ngloluu ’mö ghlɛnɩ. Mʋa bhɛnɩɛ wa kä suu ‑wʋ ’nyɛɛ ‑bhölɩbhölɛ a bhïï li. ¹⁵‑Maa ‑wa ‑bhölɩɛ bidibidii muë, guwaa muë, ‑wa sɛsɛnɩɛ ’ngwlɩ ‑nyɛ nyɩbhɛlɩ ’sɔ muë, ’kulɩbhäwaa muë, ’fʋ a ‑lagwɩ a bʋbɔbʋbɔwaa muë, ‑wa kää yioo ’n ‑wa kää wʋ plɛplɛlibhoo, mʋa ’kää ‑mä ’pɩwʋ tʋʋ.

¹⁶‑Amö Zezwii, ‑amöö tiee ’na zuzukwëa abhʋa na ‑nʋa a ‑zɩkpöö ’wuë ’wʋ, a ’kanyɩ na ’nglɩ ’mö ‑li ’la ’wuë kɛ ’klʋ kälɩnɩ. ‑Amö ‑ɔ ’bhöönɩ ‑mä Daviidɩ ’a ngëyii ’mö, ‑amöä ’zɔkpɔzeliyi ‑ɔ lɩ.»

¹⁷’Wugɔmʋʋ ’Wlɩlɩ ‑nyɛ nglɔɔ ‑ɔ glɩnɩɛ Zezwii a ‑nʋa a ‑zɩkpa ’sɔ, sɛ’ɛ wa nʋä nɩɩ: «Yi!» ‑Ɔ ‑kä wɛlɩ ’la ’nʋʋ, ɔ nɩ nʋmö nɩɩ: «Yi!» ‑Mɔ ’nyutʋ ‑kä ’lɩbhää, ɔ nɩ yi. ‑Ɔ ‑kä ‑bhölɩbhölɛɛ a nyuu ’yɩbhää, ɔ yu ’fʋ ghlɩ.

Sɛ’ɛ Zaa gbää ’gbëbhlenɩ dɔ’wʋ

¹⁸‑Amö Zaa, sɛ’ɛ n gbää nɩɩ: Lagɔ ’a ngli a wɛlɩɩ ‑yɩ ’cɛlɩɛ mä’ä ’bɔgʋ nɩ ’möö, ‑ɔ ‑kɩɩ ’kïbhë ‑gömö ’zʋʋ, klɩɩ ’wuë ‑ɛnyɩɩ wɛlɩɩ cɛlɩɛ mä’ä ’bɔgʋ nɩ ’möö, Lagɔ yonyɩ ‑gömö ’zʋ. ¹⁹Lagɔ ’a ngli a wɛlɩɩ ‑yɩ ’cɛlɩɛ mä’ä ’bɔgʋ nɩ ’möö, ‑ɔ ‑kɩɩ ’kïbhë ‑gömö ‑sɛɛ, ɔ ’saa ɔ ’kä a ‑mä suu ‑wʋ nyɛɛ ‑bhölɩbhölɛɛ a bhïï ’mö ghlɩɩ, Lagɔ yonyɩ kä’mö ‑sɛ. Ɔ ’naa ’kä’ɛ ‑mä Lagɔglɔ ’kɔdʋʋ ’mö plɛmö. Sa’a ‑sɩbhä yɩ cɛlɩɛ ‑mä ’bɔgʋ nɩ ’mö.

²⁰Zezwii ‑ɔ ’zʋä wɛlɩɩ nɩ kɛ ‑gömö nɩɩ ‑tiawɛlɩɛ, ɔ lɛ naa: «‑Tiamö, n yi ‑pa yi.» Nn, ‑Alowli Zezwii, yi!

²¹‑Alowli Zezwii nɩ ’panyɩ a ’wuë ’nyu!