FILIIPÖ A ‑NƲA

’Bɔgʋʋ Pɔɔlʋ ’cɛlɩɛ

Filiipö a ‑nʋa

’wʋʋ

’Bɔgʋ nɩ ’mö a wɛlɩɩ

Filiipö, Masedʋanɩ‑bhölɩɩ ’mö a ’bhuguglɔ ’kɔdʋä. Dɛɛ Pɔɔlʋ möä ’wʋ ’sɔnadɔ’wʋ ‑mä ‑gwlɩ gömö Zezwii ’a ’Mänatɩtɩɩ biaaa, ‑lɛ ɔ ’gïlanɩɛ ‑mä Zezwii a ‑nʋa a ‑zɩkpaa sɛ. Zaa, ‑zɩkpa ’la ’mö a ‑nʋa, wa ’nʋä nɩɩ, wa yɛ Pɔɔlʋ ‑mä Ghlɔɔmö ‑jie ’mö ’pää, moni wa tuä, ’n wa yee wa ‑daayu ‑bhlʋ wa laa Epafloditɩ yowʋ ’nyɛ, ’n ɔ yonyɩɛ ‑mä ‑jie ’mö kwä.

Nyɩasɛ Pɔɔlʋ ’nɩɛ ’bɔgʋ nɩ ’cɛlɩ, ‑maa ɔ ’kä Filiipö a ‑nʋa bhälɩ, ɔ ’kʋä’ɛ ’gämö ‑mä ‑jie ’mö mä ɔ ‑wʋä a ’tɩtɩ ’nyɛ, nza ɔ ’cɛluëë ’wʋ.

Ɔ bhäluëë, ɔ ’nyʋää ‑mä ‑jie ’mö mä ɔ ‑wʋä a ’tɩtɩ ’wëë, ’n ɔ yuëë swɩ nyɛmʋ ’mö ’pä nɩɩ, ‑mä ’wa ‑wʋwʋsaa ’wuë ’mö, wa nɩ ’zʋ Puënyɔɔ Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ ’a ’Mänatɩtɩɩ ’klʋkpamö. ‑Lɛ a dɔ’wʋ, ’mö Pɔɔlʋ, ɔ yuë ’ylɩmöä yi oo, ɔ ’nuë ’ylɩmöä yi oo, wa yi ’yli yɔwʋ ’tɛɛ ’yize, ’nyu ’naa ’kʋä jijo’wʋ ’plɩnɩ. ’Bɔgʋ ’la, Epafoditɩ, ‑ɔ kwɔɔ ‑mä jie ’mö moni ‑wʋä ‑mä Filiipö ’bɩwʋ mö dɔ’wʋʋ, ’mö ɔ suluuä.

Bhälɩwɛlɩɩ

¹‑Amö Pɔɔlʋ, n ‑nyɛ Timotee ’sɔ, ‑abhʋaa glɩnɩɛ Zezwii Kliisɩ a ’yliwʋwaa, ‑abhʋaa panyɩɛ ’bɔgʋ nɩ ’wʋ. Abhʋaa glɩnɩɛ Zezwii Kliisɩ a ‑nʋa, abhʋaa ‑wʋä ‑mä Filiipö glɔ ’möö, a ‑nyɛ ’a ’yukugänɩwaa ’sɔ, nɩkpaa ‑wa kwänɩɛ ’yukugänɩwaa kökä, a ’wuë ‑a bhälanyɩ. ²‑Aa dɩba Lagɔ, ɔ ‑nyɛ ‑Alowli Zezwii Kliisɩ ’sɔ, ’pʋpʋɛɛ ‑nyɛ ’nyupälɩɩ ’sɔ ‑yɩ ’bhöönuëë ’möö, yɩ nɩ ghlanyɩ ’wʋ.

Pɔɔlʋ yɛ Zezwii a ‑nʋa ‑wa ‑wʋä ‑mä Filiipö a dɛ bhibhee

³Na dlɩ ‑kä ’kwädlɩ a dɛ bhlinɩ, a za Lagɔ ’mö n bhälɩɛ. ⁴N ‑kä ’kwädlɩ a ’wlumö Lagɔ bhibhee, ’mänasɛ n bhibheoo. ⁵Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa tɛɛnɩ dɛ a ’nʋä tɛkädɔ’wʋ Lagɔ ’a wɛlɩɩ ‑këë zɩ’ɛ, abhʋaa kwänɩɩɛ ’n n yiɛ Zezwii ’a ’Mänatɩtɩɩ bia. ⁶Lagɔ mɔɔ tɛɛ libho a ‑libho ’la ‑mä a dila zɛmö zaa, n kɩ dlɩ ’wʋ nɩɩ, ɔ yu nʋ ‑këë Zezwii Kliisɩ ’a yiyizlɩɩ ‑kä ghlɛɛ, ɔ yu zɛmö bhɩɛ. ⁷N ‑kä sa’a a ’wuë a dɔ’wʋ sasɛ dlɩ ’pää, sɛ yɩ ’kä a‑a ‑wʋ ‑sɩbhä ma‑a. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa dlɩ ’wʋ a ‑gälaa. Lagɔ mɔɔ ’pää na ngäzɩdlɩ ’n ɔ ‑yiiɛ ɔ libhonʋnyɔ ’wʋ ’zʋa. Dɛ n ‑wʋä dɛ’ɛ ‑jie ’mö ’n dɛ n gwɩ a‑a ’Mänatɩtɩɩ ’wʋ yɩ ’kä gbɔlɔnɩ a za‑a, ’libho ’la ɔ nyɩaaa, gämö ‑a nʋnuä. ⁸A ’wuë, Zezwii Kliisɩ mɔɔ kää ’nglɩ ’n a ‑glaa dlɩ ’wʋ tenyii. N ‑kä ‑sɩbhä nʋʋ, Lagɔ a’bhë, ɔ ‑yi sɛ nɩɩ ‑tiamöä.

⁹Sɛ n bhibhee a za Lagɔ ‑sɩbhä ma‑a nɩɩ: A sɛ a ‑waa nɩkpa ’wuë, ‑sɩbhä nɩ ’tɛmanɩ ’mö ’kwädlɩ ’yize, a ’kä ‑lii ’wuë a zɛmö yɩbhlɩnɩ, a ’kɩ’ɛ sasɛ ’mö ’nʋ ¹⁰‑sɩbhä a dɔ’wʋ, ’saa nɛnɩɛ, a bhɛnɩ a ’kʋ yɩbhlɩnɩ. Kliisɩ ’a ‑zijle ’kädaa a zlɩ, gbʋ ’naa ’kanyɩ ‑gömö ‑wʋ, a ’naa ’kä ‑maa yɔwʋ ‑kä. ¹¹Sɛɛ Zezwii Kliisɩ ‑wʋanyɩɛ ‑gömö a za, ‑li a ‑li ‑yɩ nɛnɩɛ Lagɔ dlɩ yɔwʋ a nʋä, yɩ yi tenyii zumanɩ. ‑Sɩbhä a za wa yi Lagɔ a ’nglɩ ’ghlimanɩ, wa yi nɩɩ kɛ ɔ ‑gää nʋ.

Pɔɔlʋ ‑wʋ ‑jie ’mö ‑maa Mänatɩtɩɩ mö ’yukusɛ ’yize

¹²‑Atʋayuënyɩ, a nɩ ‑yi sɛ nɩɩ, ’saa ghlɩɩɩɛ dɛ’ɛ, mɩɩ kää ‑tiamö ’nglɩ ’n Zezwii ’a ’Mänatɩtɩɩ yiɛ gbɔlɔnɩ. ¹³Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ’kämanɩnyɔ ’kɔdɔɔ a ’ligbëkʋwaa ’wuë, wa ‑nyɛ ‑wa ‑wʋä mä’ä ’wuë ’sɔ, wa yɛ sɛ yɩbhlɩmanɩ nɩɩ, Kliisɩ ’a libhoo n nʋä a za, nza n ‑wʋä ‑jie ’mö. ¹⁴Zezwii Kliisɩ a ‑nʋä a ‑bɛ, wa ‑kä ’na ‑jiea ’wʋ yɩlɩɩ, ku ’mö wa sumanɩɛ tenyii, ’n wa ’tɛɛnɩɛ ‑Alowli dlɩ. Wa’a nganɔ ku ’mö ‑kä ’n wa bhïlaa Lagɔ ’a wɛlɩɩ.

^15-17‑Mumuë ‑wʋ ‑lɛ, wa ‑kä Kliisɩ ’a wɛlɩɩ biaa, wa’a ’pä käbölu dlɩ ’wʋ ’n ɛ ’nɩ ‑bhö yɩ ’yize mi. Wa ‑kä ‑sɩbhä ’zʋʋ, na ‑wawʋʋ ‑wuëë dila zɛmö, wa ‑yi sɛ nɩɩ, ’Mänatɩtɩɩ, n ’kɩ ’wʋ gwɩ a za, nza n ‑wʋä dɛ’ɛ ‑zijle ’mö. ‑Maa ‑mumuë ‑wʋ’ɛ ‑lɛ, mʋa ‑kä Kliisɩ ’a wɛlɩɩ biaa, sɛ n këluëë ’yli a za, ’na wɛlɩɩ, ’mö wa kpɛniɛ ’n wa bhïlaa Zezwii ’a wɛlɩɩ yɔwʋvanɩsɛ. Wa ‑tɔnɩ n ‑kä mä’ä ‑jie ’mö ‑wʋ ’n wa ‑kä sa’a ’zʋʋ, yɩ ‑yii tenyii yɔwʋ kälɩ.

¹⁸‑Maa ‑amö na a, wa ‑kä ‑sɩbhä ’zʋ ‑kë, na gbʋ ’nɩɛ ‑mä ‑wʋ. ’Wa dlɩpäsaa yi nɛnɩ oo, ‑sɩbhä ’nɩ nɛnɩ oo, n ‑yi sɛ nɩɩ Kliisɩ ’a wɛlɩɩ ’mö wa biaa zaa, yɩ ‑bhöö ’mäna ’wʋ ’yize. ’N ’mäna ‑yii’ɛ ’kwädlɩ ’lɩbhä ’yize. ¹⁹Ɛ’ɛ ‑bhö ’fʋ ‑maa, n ‑yi sɛ nɩɩ, a bhibhe Lagɔ na ’wlumö ’yize, ’n Zezwii Kliisɩ ’a ’Wugɔmʋʋ ‑suu, ‑sɩbhä a za, ’saa ghlɩɩɩɛ dɛ’ɛ, yɩ ’wuë a ’wlusɛnɩda, sɛɛ ‑sɩbhä yi ’mö ‑wʋ ‑kë, ’pʋ n ’kää ’pʋ. ²⁰Sɛɛ ’na dlɩɩ yɩbhää tenyii, ‑sɩbhä ma‑a da’a. N ’tɛɛnɩ tenyii Lagɔ dlɩ nɩɩ, zʋ ’naa ‑kaa ’lɩbhä ’lɩlɩlɩ. ‑Maa n yi ‑bhölɩ oo, n yi ’ku oo, ’na ‑wʋwʋsaa yi Kliisɩ a ’nglɩ ’ghlimanɩ klɩpaa. ²¹Na dɔ’wʋ n ‑kä ‑bhölɩɩ, Zezwii Kliisɩ a ’yize a za n ‑bhölɩɛ. N ‑kä’ɛ ’kuu, bɔ n’n‑ä bɔ. ²²Zaa, n ’kä ’ku ma, ’n n ’kä ‑bhlɛ ‑bhölɩ ’yize n ’kä Lagɔ ’a libho nʋ ma, yɩ ’sɔɔ a dɔ’wʋ, ‑lɛ n ‑kä a ‑sɛɛ yii, ’saa n ’kä a‑a ‑lɛ ‑sɛɛ, n ’nuä ‑yi. ²³Yɩ ’sɔɔ a dɔ’wʋ ’na dlɩɩ ’mö ɛ ‑dlinɩɛ. Ɛ yɩbhä n nɩ ’ku n ’kä ‑mä Zezwii Kliisɩ yɔwʋ mö. Mɩɩ nɛnɩɛ tenyii mɩɩ ziɛ ‑mi’la ’wʋ. ²⁴‑Maa a za, yɩ nɛnɩ tenyii, n ’kä ‑bhlɛ ‑bhölɩ ’yize. ²⁵N ’tɛɛnii ‑sɩbhä dlɩ zaa, nza n ‑yiɛ sɛ nɩɩ, n yi ‑bhlɛ ‑bhölɩ ’yize, n yeanyɩɛ ‑bhlɛ gla’mö ‑wʋ a ’kä ’yukusɛ mö, a ’kä Lagɔ ’mänasɛ dlɩ ’tɛɛnɩ. ²⁶‑Lɛ a dɔ’wʋ, n ‑kaanyɩ’ɛ ’wʋ ’sɔnadɔ’wʋ jijo’wʋ yii, sɛ n ‑bhöanyɩ a‑a ’mäna ’wʋ, ’n a ’ghlimanɩ a‑a ’kwädlɩ Zezwii Kliisɩ a ’nglɩ na za‑a, n yeanyɩ’ɛ ‑sɩbhä tenyii ’mäna ’wʋ ‑bhö, a yi ɔ ’nglɩ ’ghlimanɩ ’yize.

²⁷‑Yɩ kää dɛsɛ miɛ nɩɩ, Puënyɔɔ Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ ’a ’Mänatɩtɩɩ, a nɩ ’zwi ’a ‑wʋwʋsaa ’wuë ’mö ’klʋkpamö. ‑Lɛ a dɔ’wʋ, n yeanyɩ ’ylɩmöä yi oo, n ’nanyɩ ’ylɩmöä yi oo, n yi ’nʋ nɩɩ, ’yli yɔwʋ a ’tɛɛ, ’nyu ’nanyɩɛ’ɛ jijo’wʋ ’plɩnɩ. A bianɩ dlɩ ‑bhʋlʋ ’mö Zezwii ’a ’Mänatɩtɩɩ, nzɩɩ nɩkpa ’kɔa dlɩ ’tɛɛnɩ. ²⁸A nɩ tɩ ’a ‑gblɩwaa a za kɔmanɩ ’lɩlɩlɩ, mɩɩ ’kʋää ’ylimö tulanɩ nɩɩ, ’yli wa kää bhɩɛ, ‑maa abhʋa abhlɩ a yi ’pʋ. Lagɔ a’bhë mɔɔ ’kää ’nglɩ ‑kä yɩ ’kä ‑sɩbhä ’wʋ ’plɩ. ²⁹Lagɔ ‑saanyɩɛ ‑lɛ, ɛ’ɛ ‑bhö a ’kä Kliisɩ dlɩ ’tɛɛnɩ a ’yize a za, ‑maa a ’kä’ɛ ɔ za ’zwɩ zi a za‑a. ³⁰N ‑nyɛ abhʋa ’sɔ, sɛ ‑a yɔlɔnɩɛ ’gämö Lagɔ ’a libhoo a za‑a, a ‑yi ‑sɩbhä. ‑Bhlɛ ‑sɩkaa, sɛ n ylɔ libho ’la a za ’yizee, a nwi.

‑A’a dlɩpäsaa ‑nyɛ Zezwii Kliisɩ ’a dlɩpäsaa nɩ ’wlʋnɩ

¹Sɛ a ‑glɛɛ Kliisɩ ’wʋʋ, ‑sɩbhä panyɩ bhä swɩ nyɛmʋ ’mö ‑a? ’Ɔ ‑wawʋʋ pälanyɩ bhä swɩ yɔwʋ ‑a? Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ wamananyɩ bhä ‑a? A kä bhä ngäzɩdlɩ, a ’päpänɩ bhä dlɩ ’wʋ ’yize ‑a? ²’N yɩ ‑kä ‑tiamö ‑sɩbhä ‑wʋʋ, ’dɩ ’mö n zʋanyɩɛ nɩɩ: A nɩ ‑wawanɩ, a ’wuë a nɩ ’nʋnʋnɩ ’mö, a nɩ kä dlɩpänɔ ‑bhʋlʋ, Lagɔ a ’yize a gbʋ nɩ plɛnaanyɩ. ‑Sɩbhä a dɔ’wʋ a ‑yii ’mäna ’mlɩ päla tenyii. ³’A nʋnʋlii ’wuë ’mö, a nɩ tɩ yɔwʋ vanɩ, a nɩ tɩ anyɩ a ’nglɩ sɛ tɛlɩ. ‑Maa a nɩ yɔnɩ dlɩ ’wʋ, a ’bhɩa a ’yila ’klʋ, a nɩ ‑lɛ anyɩ ‑dɔ ’wʋ. ⁴A nɩ tɩ bhʋlʋbhlʋ anyɩ ’wʋ sɛ tɛlɩnɩ. ‑Maa a nɩ tɛlɩnɩ a’bhɩa ’wʋ sɛ. ⁵’A dlɩpäsaa ‑nyɛ Zezwii Kliisɩ ’a dlɩpäsaa nɩ ’wlʋnɩ.

⁶Ɔ’bhë, sɛɛ Lagɔ ‑wʋä, ‑sɩbhä ɔ ‑wʋmö a‑a la.

‑Maa ɔ’ɔɔ ’ɔ ’ghïlinɔɔ ’wʋ gwɩ.

⁷Kɛ’mö ɔ ‑sʋʋä,

’n ɔ yiɛ gïyi a sɛ nɩkpa ’yli ‑wʋ.

‑Aa sɛ a nɩkpɛ ɔ ’zʋä,

’n ɔ ‑wʋ a‑a mä’ä dʋdʋ ’wʋ nɩkpa gla’mö.

⁸Ɔ’ɔɔ ɔnyɩ ’kɔdɔ ’mö ’wʋ ’libhï,

‑maa Lagɔ ’mö ɔ ’zʋä ’klʋkpamö ‑këë ‑mä ’kwie ’mö.

Jɛzlʋnyɔ a’bhë a sɛ, ‑sɩbhä ɔ ’kunɩɛ ‑lɛ su ’klʋ.

⁹‑Sɩbhä a za,

’n Lagɔ yoo ’kɔdɔ ’wʋ ’zʋa,

’n ɔ yoo ’nglɩ ’nyɛ, ‑yɩ ziɛ ’nglɩ ’wuë ’wʋ.

¹⁰Nzɩɩ, ‑mä zlɩ ’mö oo, mä’ä dʋdʋ ’wʋ oo,

’n ‑mä ’kudu ’wʋ oo, ‑wa ‑wʋä ‑mä ’wuë,

wa ’kä Zezwii a ’nglɩ ’mö ‑kokomïladigbï glu ’pä,

¹¹wa ’kä ɔ ’nglɩ ’ghlimanɩ nɩɩ,

Zezwii Kliisɩ mɔɔ glɩnɩɛ wa ’wuë a ‑lowli.

Yɩ ’wuë ’mö, ‑aa dɩba Lagɔ ’a nglɩɩ mɩɩ ’ghlimanɩɛ.

A nɩ lɩ yɔlɔkpë a sɛ

¹²‑A’bhɩanyɩ, dɛ n ‑wʋanyɩ a‑a ‑bhlɛ gla’möö, a zʋʋʋ a ’klʋkpamö, ‑sɩkaa a dɔ’wʋ, dɛ n ’nanyɩa’aa jijo’wʋ ‑wʋʋ, a ‑kä ‑sɩbhä ’zʋ ’yize, mɩɩ nɛnɩɛ tenyii. ’Pʋpʋɛɛ Lagɔ ’nyanyɩɛ, a nɩ ’zʋnɛ ’yli, a ’kä ɔ nganɔ ku ’mö ‑kä ’yize. ¹³Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa Lagɔ mɔɔ zʋanyɩɛ ’ɔ ’saa ɔ yɩbhää a ’tʋ dlɩ zɛmö, mɔɔ nyanyɩ’ɛɛ ’mötɛɛnɔ ’n a nwiɛ. ¹⁴‑Lii ’wuë a nʋä ’mö, a nɩ tɩ ’ngungwa, a nɩ tɩ zɛmö ‑dɩdɩnɩ. ¹⁵A ‑kä ‑sɩbhä zʋʋ, ‑bɛ ’naa ’kanyɩ ‑maa yɔwʋ ghlɩ, ‑maa a yi Lagɔ a ’yuë a yuë glɩnɩ. A yɩɛ, nɩkpa a ‑muë ’nɩ ’mö zlɔnɩ, ‑wa yɛ ’yio kɛ dlʋnɩ, ’mö a ‑nyɛɛ glɩnɩɛ ’wʋ, zaa, sɛɛ ylɔ lɩnɩ’ɛ ’yuylukwë ’mö, a nɩ ‑wʋ ‑sɩbhä ‑mä wa gla’mö, ¹⁶wɛlɩɩ ‑yɩ nyɛɛ ‑tiamö a ‑bhölɩbhölɛɛ, a ’kʋänyɩ ’nyɛ. A ‑kä ‑sɩbhä zʋʋ, Kliisɩ ’a zlɩ ’kädɛɛ ‑kä ghlɛɛ, sɛɛ n’n‑ä a dɔ’wʋ nyɩasɛ yɔlɔ a za, ’mäna ‑yii ’lɩbhä.

¹⁷’A sɛ a ’tɛɛnɩɛ Lagɔ dlɩɩ, ‑sɩbhä ’kä ‑bhɩɛ bʋbɔnɩli a bʋbɔnɔ. Na’bhë, ’na dluu, ’n wʋ ‑kä’ɛ bʋbɔnɩlu ’zʋʋ, miɛ nɩɩ n ‑kɩɩ ’mö ’kuë yi ‑kë, a ‑gänɩ ’mänasɛ Lagɔ zaa, yɩ ‑bhöö ’mäna ’wʋ. ¹⁸‑Atʋayuënyɩ, sɛ n ‑wʋä dɛ’ɛ ’mäna ’möö, ‑sɩbhä nɩ ‑bhöanyɩ ’mäna ’wʋ.

Pɔɔlʋ yɛ Timotee ‑nyɛ Epafoditɩ ’sɔ a dɛ bhïla

¹⁹N ’tɛɛnɩ ‑Alowli Zezwii dlɩ nɩɩ, n yeanyɩa’a ‑pa Timotee ’wʋ tie. Ɔ ‑kä ‑mä ghlɛ ’n ɔ ‑nyɛ a ’tɩtɩ ‑kä yii, yɩ ‑yii swɩ yɔwʋ päla. ²⁰Nɩkpɛ ‑mɔɔ ’kää ‑tiamö a ‑li a ‑li dlɩ ’wʋ ’pää, ɔ ‑nɩɩɛ yɔwʋ ‑wʋ ’n ɛ ’nɩ ‑bhö Timotee a ’yize mɔɔ. ²¹‑Muë’la ’wuë, wanyɩ a ’yize a gbʋ plɛnuë, ‑maa Zezwii Kliisɩ ’a wɛlɩɩ a gbʋ ’nuë plɛnɩ. ²²‑Maa Timotee ɔbhlɩ, sɛ ɔ ’zʋä, a’bhï a yɛ ‑sɩbhä ’ylɩmö. Miɛ nɩɩ, sɛɛ ’yu ‑wʋ’ɛ ɔ dɩba ’ylii, ‑sɩbhä ɔ ‑wʋʋä ’yli ’n ɔ kwänɩɩɛ n ’kä Zezwii ’a ’Mänatɩtɩ bia. ²³Zaa, n pä dlɩ nɩɩ, ’n n ‑kä ’na wɛlɩɩ a ’wʋbhlida ’ylɩmö ’wë cuu, n yeanyɔ ’wʋ tie. ²⁴N kɩ’ɛ dlɩ ’wʋ nɩɩ, ‑Alowli yi ’wʋ nglu na’bhë n yeanyɩ ‑pa ’ylɩmöä yi.

²⁵‑Maa ‑sɩkaa a dɔ’wʋ, ‑aa ‑daayu Epafoditɩ, n pä dlɩ nɩɩ, n ’kɔ ’yio ’nyɛ ɔ ’kä ‑mä ’bɩwʋ yi a dɔ’wʋ yɩ nɛnɩ. ’Mö a tie a‑a ’n ɔ ‑yiiɛ monii ‑lɛmö n ’kä nanyɩ kwänɩ. ‑Tiamö, ɔ kwänɩɩ ’tɩɩ, a‑a nʋä tenyii Lagɔ ’a libhoo. ²⁶A ’tʋ lɩbhɔ tenyii, ɔ dlɩ klɛ ’yli, ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa a ’nʋ nɩɩ ɔ’ɔɔ a ‑yɛ. ²⁷Gu ’lɩbhɔ a ‑tiamö tenyii, ’ku ɔ lɛ kuä. ‑Maa Lagɔ ’pä ɔ ngäzɩdlɩ, nza ɔ’ɔɔ ’ku ’n ɔ yiɛ yɛmanɩ. Na ngäzɩdlɩ Lagɔ ’pämöä, nyɩasɛ n’n‑ä ‑sɩbhä gbä, ‑maa Epafoditɩ ‑kä a ’kuu, ’na ngäzɩɩ mɩɩ ’kä a‑a ’wʋ gbaanɔ. ²⁸‑Sɩbhä a za n ’päpanɩɛ ’wʋ n ’kɔ ’yi ’tatinɩ, ɔ ’kä ‑mä yi, a ’kɔ ’ylɩmö ’mäna ’kanyɩ ’lɩbhä, ’a dilaa ’kä bhli. ‑Lɛ a dɔ’wʋ ’na dlɩɩ yi bhlimö. ²⁹Ɔ ‑kä ‑mä yii, sɛ wa kää wa ’kä ‑Alowli a ‑nɔ pälaa, a nɩ pɔlɔɔ ‑sɩbhä, a ’kɔ ’mäna ’mö ’yli ’zʋnɩ. Sɛ ɔ ‑wʋä da’a a nɩkpɛ, ’mö wa kää wa ’kä sasɛ köbhä. ³⁰Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa Epafoditɩ, Kliisɩ ’a libhoo a za, ’ku ɔ lɛ ku a‑a. A’bhï, sɛɛ a’aa mlɩnɩ a ‑kaa ’wʋ yii, ‑sɩbhä ɔ ‑yiiɛ a ’wlumö ’wʋ. Ɔ’ɔɔ ɔnyɩ a ’pɩwʋ dlɩ ’wʋ ’pä, ’n ɔ ‑yiiɛ ’wʋ yi.

’Mözlɔnɩzlɔnɛɛ ‑ɛ nɛnɩɛ Lagɔ dlɩ yɔwʋʋ

¹‑Atʋayuënyɩ, ‑yɩ ’kanyɩɛ ’yukwli ’mö tʋʋ miɛ nɩɩ: Sɛ a ‑glɛɛ ‑Alowli ’wʋʋ, ‑sɩbhä nɩ ‑bhöanyɩ ’mäna ’wʋ. N ’cɛlanyɩɛ ’wʋ a sɛ n gbä a‑a, n ’kä ‑sɩbhä gbä ’yize a dɔ’wʋ yɩ ‑nɩɩɛ yɔlɔa. Yɩ nɛnɩ a dɔ’wʋ, nzɩɩ a tia ’wʋ dlʋ. ²A gla’mö a ‑lizokunʋwaa, ‑wa nʋä ’zokwësɛ Lagɔ ’a libhoo, a nɩ ’nɛmanuë ’wʋ, ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ’zokwësɛ wa ’cɩaa ’wʋdɩdɛ a wɛlɩɩ. ³‑Maa ‑abhʋa abhlɩ, Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ mɔɔ ‑wʋnyɩɛ ‑gömö, mɔɔ kää ’nglɩ a‑a bʋbɔɔ sasɛ Lagɔ. Zezwii Kliisɩ a ’yize mö ‑a ’tɛɛnɩɛ dlɩ, ‑maa ‑anyɩ ‑a ’nɩɛ dlɩ ’tɛɛnɩ. Nza n gbää nɩɩ ‑wa dɩ‑ɩɛ ‑tiasɛ ’wʋʋ, ‑abhʋaa. ⁴’Lɩlɩlɩ a dɔ’wʋ ‑amö, n bhɛnɩ a n ’kä nanyɩ dlɩ ’tɛɛnɩ. Wa ‑kä a nɩɩ ‑ɔ bhɛnɩ bhä ɔ ’kä ɔnyɩ ’wʋ ’pä nʋʋ, ‑amö ɛ ’kä a‑a glɩnɩ. ⁵Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa Yizlaɛlɩ ’a ngëyii Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ, ɛ ’mö a nɩkpɛɛ gwälɩɩɛ, Bɛzamɛɛ ’a ‑gligbëa ’wʋ a nɩkpɛɛ. Wa gwälɩɩɛ a ylɩɩ a ‑gbʋätanɛɛ ’mö ’n wa ‑yiiɛ ’wʋ ‑dɩ. Ebleeyii n glɩnɩɛ, Na dɩba a dɩbawa ’wuë, Ebleewaa. ’N ɛ ‑kä a ’yɛ ‑abhʋa Zwiiföwaa ’a gböö a ’klʋkpamözʋ dɔ’wʋʋ, Falizɩɛwaa ‑wa ‑gäniɛ ’tɩɩ, ’wa ‑zɩkpaa ’mö, ‑mä n ‑wʋmö a‑a. ⁶‑A’a gböö a dɔ’wʋ, ku ’mö n ‑su a‑a tenyii, ’n n ’yɩ a‑a ‑sɩbhä a za Zezwii Kliisɩ a ‑nʋa ’klɩ. Zaa, ‑a’a gböö sɛ n zwi a‑a yɩ ’wuë ’klʋkpamö a za, ‑bɛ ’nɩɛ a bhɛnɩ ɔ ‑kaa nuë ’wʋ kwä. ⁷‑Maa ‑li ’la ’wuë n tɛkpɔnɩ a‑a ‑zʋnɩ ’möö, n ‑kɩɩa’a ‑sɩkaa ’wʋ yɩlɩɩ, nyɩasɛli yɩ glɩnɩɛ Kliisɩ a za. ⁸‑Tiamö, ’pɩwʋ a ‑lii ’wuë, n ‑kɩɩa’a ‑sɩkaa ’wʋ yɩlɩɩ, nyɩasɛli yɩ glɩnɩɛ. Ɛ’ɛ ‑bhö fʋ, ‑maa sɛ n yɩbhlɩnɩɛ Zezwii Kliisɩ na ‑Lowli ’möö, ‑sɩbhä ma‑a ‑kaaa dɛsɛ tenyii, ‑sɩbhä ma‑a ziɛ ‑mi’la ’wuë ’wʋ. Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, ‑li ’la ’wuë, yɩ’ɩa’a dɛsɛ kä na dɔ’wʋ. N ‑kɩɩ ’wʋ yɩlɩ, yɩ ’kä ‑bhɩɛ klɛka, n ’nia’a dlɩ tɛɛnɩ, Kliisɩ a ’yize a ‑nɔ n glɩnɩa’aa. ⁹’Mö n yɩbhää n ’kä ’kwädlɩ ’wʋ ‑glɛ. N ’kä Lagɔ dlɩ yɔwʋ nɛmanɩ sɛ n zʋä Moyizɩ ’a Gböö ’klʋkpamö a za‑a, ’mö n’n‑a’a sɛ tɛlɩ. ‑Maa ’n n ‑kä Lagɔ dlɩ yɔwʋ nɛnɩɩ, Lagɔ a’bhë mɔɔ kää ’nglɩ, mɔɔ nɛmanɩɩɛ ɔnyɩ dlɩ yɔwʋ sɛ n ’tɛɛnɩɛ Zezwii Kliisɩ dlɩ a za. ¹⁰‑Sɩbhä a za, n yɩbhä n ’kä sasɛ Kliisɩ yɩbhlɩnɩ, Lagɔ ’a ’mötɛɛnɔɔ ‑wʋ ‑sɔɔɔ gluu, n ’kʋ’ɛ yɩbhlɩnɩmö, sɛ ɔ ziɛ ’zwɩ, n ’kä ‑sɩbhä ’zwɩ zimö, sɛ ɔ ’kuä, n ’kä ‑sɩbhä ’kumö. ¹¹‑Lɛ a dɔ’wʋ na dlɩ ’tɛɛ ’wʋ nɩɩ, Lagɔ ‑yii ‑mä ’kuduwaa gla’mö ‑sɛmö.

¹²N ‑kä ‑sɩbhä nʋʋ, ɛ’ɛ ‑bhö nɩɩ n yɛ ‑mä ’gbë ’wʋ ghlɛ ’wë, ’n sɛ n ’kää zɩkö ‑wʋ ’tɩɩ, ‑sɩbhä n ‑wʋ ‑bhlɛ dɛ’ɛ nʋ. ‑Lii n ’kää zɩkö ghlɩɩ n’n‑ä ‑bhlɛ yɩ ’wuë kä’mö ‑kä, ‑maa na’bhë Zezwii Kliisɩ kä’mö ‑mä n ‑wʋä, nza n ’tɛmanɩɛ ’mö ’yize n ’kä ’yukusɛ mö.

Pɔɔlʋ lɛ wa nɩ ‑gänɩ ’ɔ gbäpöö

^13-14‑Atʋayuënyɩ, ‑amö na a, sɛ’ɛ n’n‑ä nɩɩ ’saa Lagɔ gbää ‑a ’kä ghlɩɩ, n kɩ ’gämö ghlɩnɩ ’wë nʋ. ‑Maa sɛ n zʋä ‑sɩbhä ma‑a nɩɩ: Sɛɛ guëguënyɔ ’tɛmanɩ’ɛ ’mö, ɔ ’kä tɛɛ glɔ ghlɛ wa ’kɔ ‑lu ’nyɛɛ, ‑sɩbhä n zʋä. Miɛ nɩɩ ‑mä ’yuku mää ’na dlɩɩ gööä ’yi, ‑mä n mönɩɛ klɩpaa, ‑maa n’n ’lɛ nimï, nzɩɩ ’pɩwʋlelea Lagɔ wäzɩnɩɩɛ Zezwii Kliisɩ a bɔɔmö a za ’wʋʋ, n ’ka ghlɩ.

¹⁵Zaa, ‑a ’wuë ‑abhʋa yɛɛ ‑mä Zezwii ’a wɛlɩɩ ’mö ‑jɩbhɛnɩɩ, a‑a nɩ ’pä sɛ ‑bhʋlʋ dlɩ. ‑Maa ’n a ’nɩ kïbhë ’mö ‑wanɩɩ, Lagɔ a’bhë, ɔ yeanyɩ sʋlʋnɩ, a yea sasɛ ’mö ’nʋ. ¹⁶Miɛ abhlɩ da’a, ‑maa kïbhë ‑ma ‑a yɛɛ ’gämö ’mö ’nʋnɩ ’wëë, sɛ a gbää, a‑a nɩ nɛmö ‑sɩbhä.

¹⁷‑Atʋayuënyɩ, a nɩ ‑gänɩ ’na gbäpöö. Sɛ n nɛmöä, ‑wa nɛmömöä ‑sɩbhä, a nɩ ‑gänɩ’ɛ ’wa gbäpöö. ¹⁸Nyɩasɛ n’n‑ä ‑sɩbhä gbä, ‑maa ‑mumuë a ‑bɛ ‑wʋ ‑lɛ. Sɛ wa nɛmöä, ‑sɩbhä ’nɩɛ nɛnɩ. N kanyɩ a ‑pa wa ’dɩ ’nyɛ. ’N n ‑kaanyɩ’ɛ dɛ’ɛ wa ’dɩ ’nyɛ ’yizee, ’mɩɔ yɩ ghälaaa ’ylimö. Nɩkpa ’la, ’wa nɛmönɛmösaa ‑sɩbhä ma‑a tulanɩɛ ’ylimö nɩɩ: Sɛɛ Kliisɩ ’kunɩɛ su ’klʋ a wɛlɩɩ, sɛ yɩ sɛɛ zɛmöö, wa’aa ‑sɩbhä ’mö ’nʋ ’lɩlɩlɩ. ¹⁹Wa ’kä li a ’yize a za wa ‑bhölɩɛ. ’Wa nʋnʋlii ‑yɩ ’kʋä a‑a zʋ ’wʋ ‑bhöö, ’mö wa tɛkpɔnɩɛ ’mö. Mä’ä dʋdʋ ’wʋ a ‑lii a ’yize ’mö wa pää dlɩ ’wʋ. ‑Sɩbhä a za, ’yli wa ’kää bhɩɛ ’lɩlɩlɩ. ²⁰‑Maa ‑abhʋa ‑abhlɩ ‑mä ghäyɩ ’wʋ Lagɔ yɔwʋ, mä ma‑a glɩnɩɛ ‑aa ‑tiamö a ’bhele. ‑Aa Puënyɔ, ‑Alowli Zezwii Kliisɩ, ‑mä ɔ ’kää ’bhöönɩ. Mö ‑a ‑kʋnɩɛ. ²¹Ɔ ‑kä yii, ‑a’a ngäzɩkpökpa nɩ ‑a glɩnɩɛ ’ylibhɩɛlea, ɔ yea ’mö zigbanɩ. Lagɔ ‑sɔɔɔ glu a kpökpa a ‑kpökpaa ɔ ’nyɔɔ ‑a ’naa ’kää ’yli bhɩɛɛ, ‑sɩbhä a ‑na ɔ ‑kanyɩɛ ’nyɛmö. Nyɩasɛ ɔ’ɔɔ ‑sɩbhä bhɛnɩ, ‑maa Lagɔ mɔɔ ’nyɔɔ ’mötɛɛnɔ, ɔ ’kä ‑lii ’wuë ‑gömö ’kämanɩ.

Bhälɩwɛlɩɩ

¹‑Atʋayuënyɩ, a ’tʋ lɩbhaaa tenyii. ’Mäna ’wʋ a ‑bhööä. A za, ‑Alowli ‑yii zɩla’a bhɩzɩ. Zaa, ɔ ‑gänɩgänɩ dɔ’wʋ dɛ a kää sɛ a nɩ nyɔnʋ ‑lɛ kɛ.

Sɛ’ɛ Pɔɔlʋ zʋä Zezwii a ‑nʋa ‑wa ‑wʋä ‑mä Filiipö ’dɩ ’mö

²‑Aa nglʋdaayuë Evodii ‑nyɛ Sɛtisɩ ’sɔ, n bhiuë yɔwʋ, sɛ wa glɩnɩɛ ‑Alowli a ‑nʋä a za, wa nɩ wamanɩ. ³‑Nmö ‑naa, ‑nmöö glɩnɩɛ na ‑tiamö a libho’wʋnʋnɩnyɔɔ, n bhiamö, ngwlɩ ’la ’sɔ ‑kpɔ, ’zʋmuë ’dɩ ’mö, wa ’kä wamanɩ. ‑Maa wa ’sɔ ‑kpɔ, wa ‑nyɛ Klemaa ’sɔ, ’n ‑muë’la ’wuë n ‑nyɛɛ ’sɔ ‑a nʋä Lagɔ ’a libho kökä, wa ’wuë yɔlɔ wa yɔlɔ a‑a tenyii Zezwii ’a ’Mänatɩtɩɩ a biabiadɔ’wʋ. Wa ’wuë, ’wa nglɩɩ cɛlɩ ‑mä ’pɩwʋ mää ’naa ’kää ’yli bhɩɛ a ’bɔgʋʋ ’mö.

⁴‑Atʋayuënyɩ, sɛ a glɩnɩɛ ‑Alowli a ‑nʋä a za, ’mäna nɩ ’lɩbhanyɩ ’kwädlɩ ’yize. Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, ’mäna nɩ ’lɩbhanyɩ.

⁵A dila nɩ ‑wʋ ‑pälɛpälɛ ‑mä nɩkpa ’wuë ‑gömö. ‑Maa ‑Alowli ’a yiyitɛnyɩɩ yɛ ’dio. ⁶’N ‑mɔ ‑lu a gbʋ ‑kä plɛnɩɩ, ɔ nɩ tɩ nyɩasɛ dlɩ ’pä. ‑Maa ’saa ɔ ‑kä ’yɩbhä ‑kë, ɔ nɩ bhibhe yɩ za Lagɔ ’yize. Ɔ ‑kɔɔ bhibhee, ɔ nɩ bhälɔ’ɛ ’gämö yɩ za. ⁷A ‑kä ‑sɩbhä ’zʋʋ, ’tɩɩglɩglɛ ‑ɛ ’bhöönɩɛ Lagɔ ’mö, nɩkpɛ ’nɩɛ bhɛnɩ ɔ ’kä ’mö ’nʋʋ, ɛ yi ’a dilaa ‑nyɛ ’a dlɩpäsaa ’sɔ Zezwii Kliisɩ ’wʋ glɛ.

⁸‑Atʋayuënyɩ, ‑yɩ ’kanyɩɛ ’yukwli ’mö tʋʋ miɛ nɩɩ: ‑Yɩ kää gbëaa ’mö, ‑yɩ kää ’klʋkpamö, ‑yɩ zlɔnɩɛ ’mö, ‑yɩɩɛ ‑maa yɔwʋ ‑kä, ‑yɩ ‑bhöä ’mäna ’wʋ, ‑yɩ kää ’nglɩ ‑gömö, nanɩli a kii ’la ’wuë, ’mö a nɩ ’pä ’wʋ dlɩ. ⁹Wɛlɩɩ wa ’nyanyɩɛ, a ’cɩɛɛ, a ’nʋä ‑mä na nglii, a yɩɩɛ ’ylɩmö n nʋä, yɩ ’wuë sɛ yɩ gbää, a nɩ nɛmö ‑sɩbhä ’tɩɩ. ‑Lɛ a dɔ’wʋ, Lagɔ ’tɩɩglɩglɛ ’bhöönɩɛ ’mö, ɔ yeanyɩ ’kwädlɩ ‑su.

Pɔɔlʋ bhälɩ ‑mä Filiipö a ‑nʋa ‑li a ‑lii wa nɔɔ ’wlu a za

¹⁰Sɛ a ’pä’ɛɛ ’wʋ ’sɔ na dɛ dlɩ, ’n a ‑yiiɛ ’wʋ yi a za, ‑Alowli a ’mänaa ‑wʋä ’mlɩ tenyii. N ‑yi sɛ nɩɩ, yɩ ‑wʋanyɩ a ‑sɩbhä dlɩ ’wʋ ’yize, ‑maa a’aa la sɛ a ’kä ’zʋä ‑yi. ¹¹N ‑kä sa’a gbää, ɛ’ɛ ‑bhö sɛɛ ‑lu a ’tʋ lɩbhaaa a za. ‑Amö na a, sɛ n ’cɩɛɛ, ‑sɩbhä ma‑a nɩɩ: ’Saa n ‑kä ghlɩ ‑kë, wʋ ‑zunɩɩ kɛ. ¹²’Pʋa ‑yii ’lɩbhä ‑kë, n ‑yi sɛ n ’kä zʋ. ’N ’pʋa ‑nɩɩ’ɛ ’lɩbhä ‑kë, n ‑yi’ɛ sɛ n ’kä zʋ. Kii ’wuë ’mö a dɔ’wʋ, n yi lile ghlɩ oo, n ’nɛ ghlɩ oo, n yi ‑li a ‑bɛ ghlɩ oo, n ’nɩ’ɛ ‑lu ghlɩ oo, sɛ yɩ yi ’mö ‑wʋ ‑kë, sɛ yɩ ’nɩ ’mö ‑wʋ ‑kë, yɩ nɛnɩɩ dlɩ yɔwʋ ’yize. ¹³Kliisɩ mɔɔ nyɩaaa ’mötɛɛnɔ, mɔɔ kää ’nglɩ nza n bhɛnɩɛ ‑li ’la ’wuë. ¹⁴Miɛ abhlɩ da’a, ‑maa ‑mä ’na yɔlɔylʋʋ ’mö, sɛ a yiiiɛ ’wʋ a za, yɩ nɛnɩ. ¹⁵Filiipö a ‑nʋänyɩ, a’bhï a ‑yi sɛ, tɛɛtɛɛdɔ’wʋ, dɛ n ’bhöö a‑a ‑mä Masedʋanɩ‑bhölɩɩ ’mö, ’n n yi a‑a ’Mänatɩtɩɩ biaa möö, Zezwii a ‑nʋa a ‑zɩkpö ’wuë gla’mö, a ’yize abhʋaa ’pɛnɩɩɛ Lagɔ ’a libhoo n nʋä a ’wlumö. ¹⁶Dɛ n ‑wʋ a‑a ‑bhlɛ ‑mä Tesaloniikö glɔ ’möö, ‑lɛ a ’pänɩɩ a‑a ’wʋ a ‑bɛ moni ’yio ’wʋ, ’n a ‑yiiɛ ’wʋ yi. ¹⁷Yɩ ’wuë ’mö a dɔ’wʋ, a ‑kaa ’nyɛ ’mö n ’nɩɛ sɛ tɛlɩ, ‑maa ’saa n tɛlɩɛ sɛ miɛ nɩɩ, Lagɔ ’kanyɩ ’nyu ’pä, ’a ‑li a ‑lii a nʋä nɩkpa ’wluu, yɩ ’kä zumanɩ, mɩɩ kää a ‑li a ‑lii ’mö. ¹⁸Zaa, ‑li ’la ’wuë a paaaa ’yio ’wʋʋ, n kɩ ghlɩ. Yɩ ‑zu, yɩ ’mɩɛ ‑lɛ ’wʋ a’bhë. Tɛɛnɩ ‑zlɩ Epafoditɩ nyɩa’miɛ yowʋʋ, n’n‑a’a ‑lu bɔ. ’A ’saa a nyɩaaa da’aa, yɩ ’kä ‑bhɩɛ Lagɔ a bʋbɔnɩli a ‑mii kä nglɛ a nglɛ, ‑yɩ nɛnɔ dlɩ yɔwʋ. ¹⁹‑Maa Lagɔ ‑ɔnyɩ libho n nʋä, Zezwii Kliisɩ a za, ’saa ’wuë a’aa ‑kä ɔ yeanyu ’nyɛ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa mɔɔ ’ghïliɛ, mɔɔ wʋlʋä. ²⁰Zaa, ‑aa dɩba Lagɔ a ’nglɩ nɩ ’ghlimanɩ ’kwädlɩkwädlɩnɩ. ‑Amɛɛ!

Sɛ’ɛ Pɔɔlʋ bhälɩɛ ’gbëbhlenɩ dɔ’wʋ Filiipö a ‑nʋa

²¹N ‑nyɛ na Lagɔdaayuë ’sɔ, Zezwii Kliisɩ a ‑nʋa ’wuë ‑wa ‑wʋä ‑mä ’a mä’aa, ‑a bhäluë. ²²Zezwii a ‑nʋa ’wuë ‑wa ‑wʋä mä’ää, wa lɛ wa bhälanyɩ. ’Bhlɩlowli ’kɔdɔɔ Sezaa a zɛmö a ‑nʋa a’bhë, wa lɛ wa bhälanyɩ ‑këë.

²³‑Alowli Zezwii Kliisɩ nɩ ’pänyɩ ’nyu!