Zezwii Kliisɩ ’a ’Mänatɩtɩɩ
Lwiikö
’cɛlɩɛ
’Bɔgʋ nɩ ’mö a wɛlɩɩ
‑Dʋtaayi Lwiikö ‑ɔ ’cɛlɩɛ ’bɔgʋ nɩ‑ɩ, ɔ’ɔ ‑bhö Zwiiföyi. Ɔ’ɔ ‑bhö’ɛ Zezwii ’a tietiewaa kʋgbä’sɔ ‑kpɔ a gla’mö a ‑nɔ. Ɔ’bhë, ’ɔ ’yilaa ’nɩɛ Zezwii ’ylɩmö. ‑Maa ɔ ’kää ’bɔgʋ nɩ ’cɛlɩɛ yii, nɩkpaa ‑wa ’yɩɛ Zezwii ’ylɩmö, ‑wa ’yɩɛ ’ɔ wɛlɩɩ ’wuë a daa, ’mö ɔ ’yɩbhää nimï ’tɩɩ, ’wë, ’n ɔ yiɛ dɛsɛkäbɔgʋ nɩ ‑a laa Zezwii ’a ’Mänatɩtɩɩ ’cɛlɩ.
Lwiikö ’cɛlɩ’ɛ ’bɔgʋ ‑mumuu, ’mö wa laa Zezwii ’a tietiewaa a nʋnʋlii a ’bɔgʋʋ. ’Bɔgwɩ ’la ’sɔ ‑kpɔ, dɛsɛkänɩkpɛ ‑bhlʋ wa laa Teofilɩɩ, ‑ɔɔ ‑bhö ’yɛ ɔbhlɩ Zwiiföyii, ’mö ɔ ’pɩɛ ’wʋ.
‑Mä ’bɔgʋ nɩ ’mö, sɛ’ɛ Lwiikö nʋä nɩɩ, Zezwii Kliisɩ, mɔɔ glɩnɩɛ ’bhlɩbhëa ’wuë a puënyɔ. ’Mö ɔ laa Nɩkpɛ a ’Yu, mɔɔ yiɛ mä’ä dʋdʋ ’wʋ, nzɩɩ ɔ ’kä nɩkpaa ‑wa panɩɛ Lagɔ ‑gömö puë. Mä’ä ’pɩwʋ a nɩkpaa ‑waaa dɛsɛ ‑kää, mɔɔ tulanuëë ’ɔ ‑wawʋʋ ’ylimö.
1’Saa kää ’nglɩ ’n Lwiikö yiɛ ’bɔgʋ nɩ ’cɛlɩɩ
1-3‑Atʋ Teofilɩ ‑ayo! Zezwii ’a wɛlɩɩ ‑yɩ ’plɩ a‑a mä’ä ‑aa jijo’wʋ ’wʋʋ, sɛ yɩ ’plɩplɩnɩɛ ’möö, nɩkpa a ‑bɛ yɛ a yɩ ’bɔgʋ’mözʋzwɛɛ zɛmö bhɩɛ. Wa ’kɩɛ ’cɛlɩɛ yii, nɩkpaa ‑wa ’yɩɛ Zezwii ’a wɛlɩɩ a tɛɛnɩda ’n sɛ yɩ ’plɩplɩnɩɛ ’mö, ‑wa ’yɩɛ ‑sɩbhä ’ylɩmöö, Lagɔ ’nyɛɛ ’dɩ nɩɩ wa nɩ nyɩanyii, mʋa ’nyʋää ’dɩ ’n wa yiɛ ‑sɩbhä ’cɛlɩ. ‑Amö na a ’yɛ, dɛɛ wɛlɩ ’la tɛɛnɩɛ, ’n sɛ yɩ ’plɩplɩnɩɛ ’möö, ‑sɩbhä n ’yɩbhɩɛ nimï ’n n yiɛ yɩ ’wuë ‑sɩbhä yɩbhlɩnɩ ’tɩɩ. Zaa, ‑Atʋ Teofilɩ, yɩ nɛnɩ na dɔ’wʋ, n ’kɩ ’bɔgʋ ’mö ’zʋmö, n ‑kamu ’wʋ ’pä. 4Nyɩasɛ n ‑nɩmöä dɛ’ɛ ’wʋ ’cɛlɩ, ‑maa Zezwii ’a wɛlɩɩ wa ’cɩamöä, n yɩbhä ‑n ’kä sɛ yɩbhlɩmanɩ nɩɩ, ‑tiawɛlɩɛ.
Lagɔzuzukwë yɛ Zakalii ’dɩ kwä
5’Tɛnyɩ ’mö ’bhlɩlowlii wa la a‑a Eloodɩ ’kämanɩ a‑a Zwidee‑bhölɩɩ ‑gömöö, nɩkpɛ ‑bhlʋ mɔɔ ‑wʋ a‑a ‑lɛ, ’mö wa laa Zakalii. Zwiiföwaa a Lagɔbʋbɔnyɔ ‑bhlʋ ɔ glɩnɩɛ. Lagɔbʋbɔnyɔɔ wa laa Abia, ’ɔ ‑zɩkpaa ’mö ‑mä ɔ ‑wʋmö a‑a. ’Ɔ nglɔɔ a nglɩɛ Elizabɛtɩ. Lagɔbʋbɔnyɔ ’kɔdɔɔ Aghlɔɔ, ’ɔ ngëyii ’mö a nglʋyuu ɔ glɩnɩɛ. 6Zakalii ‑nyɛ Elizabɛtɩ ’sɔ, ’wa nɛmönɛmösaa dlɩ yɔwʋ a nɛnɩɛ Lagɔ. ’Ɔ Gböö ‑nyɛ ’ɔ wɛlɩɩ ’wuë ’sɔ, ’mö wa zʋä ’klʋkpamö ’tɩɩ. 7‑Maa Elizabɛtɩ ’nɩ gwälɩ a, zaa wa’aa ’yu ghlɩ ’n wa yiɛ gɔ.
8Zwiiföwaa ’a Lagɔbʋbɔwaa, ’wʋplɩsɛ wa nʋä ’wa libhoo zaa, ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö, ’n Zakalii ’a ‑zɩkpaa ’a ’tɛnyɩ yiɛ ghlɛ. 9Lagɔbʋbɔwaa a dɔ’wʋ, wa ‑kä wa ’kä libhii dlinɩɩ, ‑nɩgbɩ wa pää. ‑Lɛ a zlɩ ’la ’mö, ’n ‑nɩgbɩyii yiɛ Zakalii ’wʋ bhli, ɔ ’kä ‑mä Lagɔbʋbɔbudu ’mö plɛ, ɔ ’kä Lagɔ ’wlɩ bʋbɔnɩ. 10’Tɛnyɩɩ ’mö ɔ ‑wʋä wlɩɩ sia dɔ’wʋʋ, nɩkpaa ’wuë wa ‑wʋ ‑lɛ ’pɩwʋ, wa bhibhe Lagɔ. 11Zakalii ‑wʋ Lagɔ bʋbɔ dɔ’wʋ, ’n Lagɔzuzukwë ‑bhlʋ yiɛ ’yli ’wlʋ. A ’nɩgbö ‑lɛ ’tebhlea wa sianɩɛ wlɩɩ ’klʋ a luukɛ ’wʋ. 12Zakalii ’yɩɛ Lagɔzuzukwëa ’ylɩmöö, zuzuu ’bhooo ‑gömö ’n nganɔ yoo köbhä. 13‑Maa Lagɔzuzukwëa lɛ naa:
«Zakalii, tɩ ‑gu,
‑maa Lagɔ yɛ ‑na’a bhibhewɛlɩɩ ’nʋ.
‑Na ’lɛnglɛ Elizabɛtɩ yi nɩkplokwë ’plɩ,
ɔ yi nyɩbhɛlʋyu gwälɩ,
ɔ ‑kɔɔ gwälɩɩ, ’pɔ Zaa.
14Yu ’la a za,
’mäna ’käda ‑yimö ’wlu ’mänanɩ.
’Ɔ gwälɩgwlɛɛ yi nɩkpa a ‑bɛ ’mäna ’wʋ ‑bhö.
15Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ,
‑maa nɩkpɛ ’kɔdɔ ɔ ’kää glɩnɩ Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ.
Ɔ’ɔɔ ɔ ’kä duvɛɛ ’nɩmä,
ɔ’ɔɔ ɔ ’kä yɔwʋkanɩnʋ ’nɩmä.
Ɔ ‑wʋ ‑bhlɛ ‑mä ɔ ‑da a ’mlɩ,
’n ’Wugɔmʋʋ ’Wlɩlɩ ’kɔɔ ‑gömö yi.
16Ɔ yi ’nglɩ ‑kä, Yizlaɛlɩ ’a ngëyii ’mö a ‑nʋä a ‑bɛ,
wa yi wa ‑lowli Lagɔ yɩbhlɩnɩ.
17Lagɔ a bhla’mö a ’möbhïlanɩnyɔɔ Elii a saa,
ɔ yi ‑sɩbhä Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ a ’mötɛɛnɔɔ ghlɩ,
ɔ ’kä Lagɔ a ‑gbäglɛlɛ nʋ.
Ɔ yi ’nglɩ ‑kä,
dɩbawaa ‑nyɛ yʋëa ’sɔ yi wamanɩ.
Ɔ yi’ɛ ’nglɩ ‑kä
nɩkpaa ‑waa ’zʋ a‑a Lagɔ ’klʋkpamöö,
wa yi ’saa nɛnɩɛ Lagɔ dlɩ yɔwʋ nʋ.
Sa’a ɔ ’kää nɩkpaa ’mö zlɔmanɩ,
wa ’kä wa ‑lowli Lagɔ ’a yiyizlɩɩ ‑kʋnɩ.»
18Lagɔzuzukwëa ’nyɛɛ sa’a Zakalii ’dɩɩ, ɔ lɛ naa: «N ‑nyɛ na ’lɛnglɛ ’sɔ ‑a yɛ yɩ gɔ ’wë nɩɩ, sɛ n ’kɩ bhä dlɩ ’wʋ ‑kä nɩɩ, ‑n bhïlaa da’a ‑tiawɛlɩɛ ’nɩ?» 19A lɛ naa: «‑Amö Gablie, ‑amöö ‑wʋä ’kwädlɩ ‑lɛ Lagɔ a ’yila ’klʋ ’n n ‑wɔɔɔ ’ylii, ‑amöä dɛ’ɛ. Lagɔ mɔɔ tieaaa, n ‑kamö ’Mänatɩtɩ nɩ ’nyɛ. 20Wɛlɩ nɩ n nyɩamöä dɛ’ɛɛ, dɛɛ Lagɔ ‑dɩniɛ, yɩ yi ‑lɛ ’yli ’wlʋnɩ klɩpaa. ‑Maa ‑n ’niɛ dlɩ ’wʋ ‑kä zaa, tɛɛnɩ dɛ’ɛ, ‑n ‑kä ‑n ’kä gbʋ ‑dɩɩ, wɛlɩ ’naa ‑kamö ’wʋ yi, ‑këë, ’n yɩ ’kää ’yli ’wlʋnɩ.» 21‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’wuë ’mö, nɩkpaa a ‑bʋbʋʋ ‑wa ‑wʋä ‑lɛ ’pɩwʋʋ, ’n wa ’yɩbhäyɩbhänɩɛ nimï nɩɩ: «’Ɔ! Zaa, sɛ yɩ ‑wʋ ɔ ’mö ’n ɔ yɛ bhä sa’a ‑mä gwälɛ ’nɩ?» 22Ɔ ’wlʋä ‑mä, ɔ ‑kä ɔ ’kä bhïlaa, wɛlɩ ’nɩ yo ’wʋ, ‑maa yɛka a ’yize ɔ yɛkaa. Wa lɛ naa: «‑Aaaaa, ‑zɛgaa ‑lu ɔ ’yɩɛ ‑mä ’ylɩmö.»
23Zakalii ’a libhoo a ylɩɩ bhɩɛ ’wëë, ’n ɔ yiɛ ’ligbë ’mö mö. 24’Ylɩya ’plɩɛ, ’n ɔ ’lɛnglɛ Elizabɛtɩ yiɛ nɩkplokwë ’plɩ. Ɔ ’plɩɛ nɩkplokwë ’laa, zizo ɔ zizoo. Ɔ ziza‑a ‑këë ’n ’cwɩ ngbï yiɛ ’plɩ. Ɔ lɛ naa: 25«Lagɔ yɛa’a ‑sɩkaa na ngäzɩdlɩ ’pä ɔ ‑kaa zʋ ’klʋ ’mö ‑sɛ.»
Lagɔzuzukwë yɛ Malii ’dɩ kwä
26-27‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö, bhlɩɩ wa laa Galilee, ‑mä a glɔ ‑bhlʋ wa laa Nazalɛɛtɩ, ‑mä ’dumöwʋyu ‑bhlʋ ‑wʋä, ’mö wa laa Malii. ’Ɔ bhibhewli a nglɩɛ Zɩzɛɛfʋ. ’Bhlɩlowli Daviidɩ a ngëyi ’mö a nɩkpɛɛ. Elizabɛtɩ a nɩkplokwëa a cʋʋ a gbʋplʋnʋʋ ’mö, ’n Lagɔ yiɛ ’ɔ zuzukwëa Gablie Malii ’wʋ tie, ’n a yoo ’dɩ kwä. 28A plɛɛ ‑mä ’ɔ mä’aa, a lɛ naa: «‑Ayo Malii, ‑nmö pa‑a ’nyu tenyii, Lagɔ ‑wʋmö nimï.» 29A gbää sa’aa, ’n Malii dlɩ yoo ’yli klɛ, ’n ɔ yɩbhää ɔnyɩ nimï nɩɩ: «Wɛlɩɩ a bhïlaa da’aa, yɩ zɛmö bhä ’nɩ?» 30Lagɔzuzukwëa lɛ naa:
«Malii, tɩ ‑gu
‑maa ‑nmö Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ ɔ ‑kamö tenyii ’nyu ’pä,
31‑n yi nɩkplokwë ’plɩ,
‑n yi nyɩbhɛlʋyu gwälɩ,
‑n ‑kɔɔ gwälɩɩ, ’pɔ Zezwii.
32’Kɔdɔ ɔ ’kää glɩnɩ,
Lagɔtapɛ a ’yu wa ’kɔɔ la.
Ɔ dɩba a dɩba Daviidɩ ’a ’kämanɔɔ,
’mö ‑Alowli Lagɔ ’kɔɔ yowʋ ’nyɛ.
33Ɔ yi Zakɔɔbö ’a ngëyii ‑gömö ’kämanɩ ’kwädlɩkwädlɩnɩ.
’Ɔ ’kämanɔɔ ’naa ’kä ’bhlenɩdɛ ‑kä.»
34Lagɔzuzukwëa gbää sa’aa, ’n Malii yeaa nimï ’yɩbhä nɩɩ: «Sɛɛ ‑mi’la ’kä bhä ’mö ’plɩmöplɩmö ’n n ’kä bhä nɩkplokwë ’plɩ ’nɩ, n’n‑ä’ɛ ‑bhlɛ tɛkäsɛ nyɩbhɛlʋ a dɛ ghlɛnɩɩ?» 35A lɛ naa:
«’Wugɔmʋʋ ’Wlɩlɩ mɔɔ ‑kamöä ‑gömö yi,
Lagɔtapɛ ’a ’mötɛɛnɔɔ, mʋʋ ‑kamöä zɩzɛ ’mö ’pänɩ.
Yuu ‑n ’kää gwälɩɩ,
yɩ za wa ’kɔɔ Lagɔ a ’Yu la,
Lagɔ a ’yize a ‑nɔ.
36Yɩɛ, ‑na ‑da a ‑daayu Elizabɛtɩ, ɔ yɛ abhlɩ gɔ, ’n nɩkpaa ’wuë lɛ ‑ɔɔgwälɩnglɔ ɔ glɩnɩ a, ‑maa sɛ’ɛ n nyɩamöä ’dɩ nɩɩ, ɔ ‑gä nɩkplokwë. ’Ɔ nɩkplokwëa a ’cʋ a gbʋplʋnʋ ‑a ‑wʋä dɛ’ɛ ’mö, nyɩbhɛlʋyu ɔ ’kä’ɛɛ ɔbhlɩ gwälɩ. 37Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑lu a ‑muu ’kää Lagɔ kɛ’mö ’tɛɛnɩ, wʋ’ʋä ‑bhölɩ.» 38A gbää sa’aa, Malii lɛ naa: «Lagɔ a ’yliwʋnglɔ n glɩnɩɛ. Zaa, sɛ ‑n gaaa da’aa, ‑sɩbhä nɩ ’wlʋnɩ na dɛ ’yli.» ’N Lagɔzuzukwëa yoo yɔwʋ ’bhöö.
Malii yɛ Elizabɛtɩ ’ylɩmöä mö
39-40‑Lɛ ’nɩɛ ’mö gwälɛ, ’n Malii yiɛ ’wʋ ‑sɔ cuu, ‑mä Zwidee‑bhölɩɩ ’mö a glɔ ‑bhlʋ ‑wʋ ‑wʋä ‑mä ‑gägö jijo’wʋ, mää Elizabɛtɩ glɩɛ ’n ɔ yiɛ ‑mä mö. Malii ghlɛɛ glɔɔ, ’n ɔ yiɛ ‑mä Zakalii a ’ligbë ’mö plɛ, ’n ɔ yiɛ Elizabɛtɩ bhälɩ. 41Elizabɛtɩ ’nʋä Malii ’a bhälɩwɛlɩɩ cuu, ’n yuu yoo ’mlɩ ’clinɩ, ’n ’Wugɔmʋʋ ’Wlɩlɩ yiɛ Elizabɛtɩ ‑gömö bhlinɩ. 42’N ɔ yiɛ wɛlɩ ghäyɩ ’pä, ɔ lɛ naa:
«‑Mä nglwɩɩ ’wuë gla’mö a dɔ’wʋ,
‑n pa‑a tenyii ’nyu,
yuu ‑n ’kää gwälɩ,
ɔ pa‑a ’nyu.
43’Saa n glɩnɩ bhä na a zaa, ’n na ‑lowli a ‑da yii bhä ’ylɩmöä? 44Yɩɛ, n ’nʋä ‑na’a bhälɩwɛlɩɩ cuu, ’na yuu ‑ɔ ‑wʋä ‑mä na ’mlɩɩ, ’mäna a za, ’n ɔ yiɛ ’cli. 45Malii, ‑nmöö kɩɛ dlɩ ’wʋ nɩɩ, sɛɛ ‑Alowli Lagɔ nyɩamöä ’dɩ, ‑sɩbhä yi ’yli ’wlʋnɩɩ, ‑na’a ‑jɔlʋ.»
Malii yɛ Lagɔ bhlɩnɩ
46Elizabɛtɩ ’nyɔɔ ‑sɩbhä ’dɩɩ, Malii lɛ naa:
«N ’ghlimanɩ na ‑lowli Lagɔ a ’nglɩ.
47’Na dlɩɩ ’wuë ’mäna a ’yize na Puënyɔ Lagɔ a za.
48Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ,
‑maa ‑amö ɔ ’yliwʋnglɔ ‑ɔɔɔ dɛsɛ ‑kä ‑amö ɔ yɩlɩɛ ’klʋ.
Tɛɛnɩa’a dɛ’ɛ, ’pɩwʋ a nɩkpaa ’wuë, ‑jɔlʋnglɔ wa ‑kaaa la.
49Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ,
‑maa Lagɔ ‑ɔ ’tɛɛ ’mö, ɔ ‑kaa ‑li a ‑li ’kädɩ ’wlu nʋ.
’Ɔ nglɩɩ, ’ghïli yɩ ’ghïliɛ.
50‑Wa zoo ’klʋkpamöö, ɔ yi ’kwädlɩkwädlɩnɩ wa ngäzɩdlɩ ’pä.
51’Ɔ ’kämanɔɔ ’mö, ‑li ’kädɩ ɔ nʋä.
Bhabhawaa, ’mö ɔ klɛnɩɛ ‑kplikpli ’yli.
52’Kämanɩwa ’kädɩɩ, ’mö ɔ lɛmöä dʋdʋ ’wʋ,
’n ɔ libhïä ‑waaa dɛsɛ ‑kä ’wlu.
53Ngäzɩwaa, ’mö ɔ nyɛɛ ‑li a ‑li a ’kɔkɔmlɛ,
‑maa ‑wa wʋlʋä, bɔ wa bɔɔ.
54-55Sɛ ɔ ’nyɛ a‑a ‑aa dɩbawa ’dɩ nɩɩ,
ɔ yi ’kwädlɩ wa ngäzɩdlɩ ’pä a dɛ, ɔ dlɩ pö ‑lɛ ’yize,
nza ɔ ’pää Yizlaɛlɩ ’a ngëyii ‑ɛ ‑wɔɔ ’yli a ngäzɩdlɩ.
Wɛlɩɩ ɔ ’nyɛ a‑a ‑aa dɩba Ablaamö ‑nyɛ ɔ ’yuë a ’yuë ’sɔɔ,
sa’a ‑sɩbhä yɩ ’wlʋnɩɛ ’yli.»
56Malii sɛ ‑lɛ Elizabɛtɩ yɔwʋ ’cwɩ ta a sɛ, ’n ɔ yiɛ ‑mä ’ɔ mä’a ’wlu sɩbhä.
Sɛ’ɛ wa gwälɩɛ Zaa Batisɩ
57Elizabɛtɩ ’a ’wlusɛtɛnyɩɩ ghlɛɛ, ’n ɔ yiɛ nyɩbhɛlʋyu gwälɩ. 58’Ɔ ’ligbëa yɔwʋ a ‑nʋa ‑nyɛ ’ɔ waa ’sɔ, wa ’nʋä sɛɛ Lagɔ ’pää da’a tenyii ɔ ngäzɩdlɩɩ, wa ‑nyɔɔ ’sɔ, ’n wa yiɛ ’mäna ’käda nʋ. 59’Dimasi ‑bhlʋ ’plɩɛ, ’n yuu a ’wʋdɩtɛnyɩ yiɛ ghlɛ, ’n wa yiɛ ’wlu ’yɩbhä. Wa lɛ wa ’kɔ ɔ dɩba Zakalii zienɩ. 60‑Maa ɔ ‑da lɛ naa: «N’nn, ɔ nglɩɛ Zaa.» 61Wa lɛ naa: «‑Na nyɔ ’nɩɛ Zaa pa‑a.» 62’N wa yiɛ yuu a dɩba yɛkayɛkʋ ’mö nimï ’yɩbhänɩ nɩɩ: «Nglɩ ‑mi yuu ’kä bhä pa‑a?» 63’N Zakalii yiɛ ’klʋcɛlɩnɩlu ’yɩbhä, ’n ɔ yiɛ ‑lɛ ’cɛlɩ nɩɩ: «Yuu a nglɩɛ Zaa.» Ɔ ’celiɛ, wa ’wuë ’n yɩ yuëë ngli yɩa. 64‑Gba ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’mö ’n Zakalii ’a mɩɔɔ yiɛ do, ’n ɔ yiɛ Lagɔ a ’nglɩ ’ghlimanɩ. 65‑Wa ‑wʋä ‑lɛ ’wa ’ligbëa ‑kʋkʋyɔwʋ ’wuë, ’n zuzu yuëë ‑gömö ’bhöö. ‑Mä Zwidee‑bhölɩɩ a pɩɔ ‑wʋ ‑wʋä ‑mä ‑gägö ’wlu a ‑gwlɩɩ ’wuë ’möö, ’n tɩtɩɩ yiɛ ‑mä mlɩmanɩ. 66Nɩkpaa ’wuë wa ’nwiɛ, ’n wa ’päniɛ dlɩ kɛ, ’n wa ’yɩbhäyɩbhänɩɛ nimï nɩɩ: «Zaa, yu ‑mɔ’la, ’saa ɔ ’kä bhä ’zʋ ’nɩ?» Nyɩasɛ wa’aa ‑sɩbhä nʋ, ‑maa ‑Alowli Lagɔ a’bhë, ’ɔ ’mötɛɛnɔɔ mʋʋ ‑wʋä yu ’la ‑gömö.
Zakalii yɛ Lagɔ bhlɩnɩ
67Yuu a dɩba Zakalii ’n ’Wugɔmʋʋ ’Wlɩlɩ yoo ‑gömö bhlinɩ, ’n ɔ yoo ’mö bhïlanɩ, ɔ lɛ naa:
68«‑Abhʋa Yizlaɛlɩ a ‑nʋa, ‑aa ‑lowli Lagɔ a ’nglɩ nɩ ’ghlimanɩ,
sɛ ɔ ’pää ‑aa ngäzɩdlɩ, ’n ɔ ‑yinyɩɛ galɛ ’mö ‑sɛ a za.
69Ɔ ‑wʋ mä’ä ‑aa jijo’wʋ Puënyɔ ‑ɔ ’tɛɛ ’mö ’yli ’wälanɩ dɔ’wʋ.
‑Aa dɩba Daviidɩ, Lagɔ a ’yliwʋnyɔ, ɔ ngëyi ’mö ‑mä ɔ ’bhöönɩɛ.
70Lagɔ ’a bhla’mö a ’möbhïlanɩwaa, wɛlɩɩ ɔ bhïlanuë a‑a ’möö,
mɩɩ ’wlʋnɩɛ da’a ’yli.
71Puënyɔ ’la, ɔ ‑yinyɩ ‑a’a tʋgwɩwaa ‑nyɛ ‑a’a ‑gblɩwaa ’wuë ’sɔ ngli ‑sɛ.
72Sa’a ‑sɩbhä ɔ ’kää ‑aa dɩbawa a dɩbawa a ngäzɩdlɩ ’pä.
Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ,
‑maa sɛ ɔ ‑nyʋä ’sɔ wa mɛnɩ a‑a a dɛ, ɔ dlɩ pö ‑lɛ ’yize.
73Sɛ’ɛ ɔ zligonɩ a‑a ‑aa dɩba Ablaamö kɛ nɩɩ,
74‑abhʋa ɔ ’yuë a ’yuë, ɔ ‑yinyɩ ‑a’a ‑gblɩwaa ‑gömö ‑sɛ,
wa nganɔ ’naa ‑kanyɩa’a ’lɩbhä,
zaa ‑a yo ’kwädlɩ bʋbɔ ’tɩɩ,
75‑a yi ‑lɛ ɔ ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ ’wlɩlɩ ‑wʋ,
’saa nɛnɔɔ dlɩ yɔwʋ ‑a yu nʋ,
‑a yi ‑sɩbhä ‑lɛ ɔ ’yila ’klʋ nɛmö ‑a’a zɩkpaa ’wuë ’mö.
76‑Nmö ‑naa na ’yu, Lagɔtapɛ a ’möbhïlanɩnyɔ ‑n ’kää glɩnɩ.
‑Nmöö ’kää ‑Alowli ’yuku ‑gänɩ ‑n ’kä ’ɔ ’yioo ‑sɛ,
77‑n ’kä ɔ ‑nʋa ’dɩ ’nyɛ nɩɩ, ɔ yuë puë,
ɔ yuë ’wa ’nyinylolii a gbʋʋ ‑gömö ‑sɛ.
78Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa Lagɔ, dlɩzɛmö ɔ nɛnɩɛ tenyii ’n ɔ kää ngäzɩdlɩ.
Sɛɛ ’zɔkpɔylʋväla wlʋ’ɛ gluu, Puënyɔɔ ‑ɔ ’bhöönɩɛ ‑mä ɔ dlɩ ’mö,
‑sɩbhä ɔ ‑kanyɩɛ jijo’wʋ ’wlʋ.
79Nɩkpaa guylukwëa ’kämanɩɛ ‑gömö, ‑wa guä ’kwädlɩnɩ ’kwiee, ɔ ’kʋä ’wʋ ngäla.
‑A ’wuë, ɔ ‑kanyɩ ’tɩɩglɩglɛ a ’yioo sʋlʋnɩ.»
80Sa’a ‑sɩbhä Zakalii ’ghlimanɩɛ Lagɔ a ’nglɩ. ‑Maa yuu ɔbhlɩ, ɔ ’ghlimanɩ ’yize, ’n ɔ ’nɛmanɩɛ tenyii. Ɔ ’ghlimanɩɛ ‑mä ’muse ’klʋ, ‑mä ɔ möä glɩnɩɛ. Ɔ ‑wʋ ‑mä ‑këë, ’n ɔ yia’aa Yizlaɛlɩ a ‑nʋa jijo’wʋ nimï yi.
2Sɛ’ɛ wa gwälɩɛ Zezwii
1‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö, ’bhlɩlowli ’kɔdɔɔ Ogwiisɩ lɛ wa nɩ zɛlɩ nɩkpaa ’wuë, wa kʋä ’bɔgʋ ’mö ’zʋ. 2’Tɛnyɩ ’mö Kilinwiisɩ glɩnɩ a‑a bhlɩɩ wa laa Silii a ‑gɔmla ’kɔdɔɔ, ‑lɛ wa nʋnɩɛ libho ’la, ‑maa ’wʋ tɛkä wa nuä da’a. 3Zaa, ’n nɩkpaa ’wuë yiɛ ‑mä wa ’bhili mö wa ’kʋä ’bɔgʋ ’mö zʋ. 4Zɩzɛɛfʋ ɔbhlɩ, ‑mä Galilee‑bhölɩɩ ’mö a ‑glɔɔ wa laa Nazalɛɛtɩ, ’n ɔ yiɛ ‑mä ’bhöö, ‑mä Zwidee‑bhölɩɩ ’mö a ‑glɔɔ wa laa Betelɛɛmö, ‑mä ’bhlɩlowli Daviidɩ a ’bhele, ’n ɔ yiɛ ‑mä mö. Zɩzɛɛfʋ a’bhë, Daviidɩ a ’yu a ’yu ɔ glɩnɩɛ. 5Nza ɔ möä ‑mä, ɔ ‑nyɛ ɔ bhibhenglɔ Malii ’sɔ, wa ’kʋä ’bɔgʋ ’mö ’zʋmö. ’Tɛnyɩ ’la ’mö, Malii ‑wʋ sasɛ. 6Wa ‑wʋ ‑mä Betelɛɛmö, ’n Malii a ’wlusɛtɛnyɩɩ yiɛ ghlɛ. 7’N ɔ yiɛ ’ɔ tɛkäyuu gwälɩ, nyɩbhɛlʋyuä. ’N ɔ yoo ‑yʋkwie yɔwʋ ’pä, ’n ɔ yoo ‑mä nɩma a ’mölinɩkäkaa ’mö sɛ ’pïla. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑mä lowluwaa a ’mögʋʋkïbhëa ’mö, wa’aa ‑mä ’bhle ghlɩ.
Lagɔzuzukwë yɛ wïlaa a ’ylizʋnɩwaa ’dɩ ’kwä
8-9Betelɛɛmö a ‑kʋkʋyɔwʋ a ’lagbïlea ’mö, wïla a ’ylizʋnɩwa ‑wʋ a ‑mä. Swe yluä, ’n wa ‑nyɛ ’wa wïlaa yiɛ ‑mä gʋʋ. Wa ‑wii ‑kʋ dɔ’wʋ, ’n Lagɔzuzukwë ‑bhlʋ yuëë ‑mä ghlɩ. ’N Lagɔ ’a ’ghïlinɔɔ yuëë ’wʋ ngäla. ’N nganɔ yuëë tenyii ’lɩbhä. 10‑Maa Lagɔzuzukwëa lɛ naa: «Nganɔ nɩ tanyɩ ’lɩbhä, ‑maa ’Mänatɩtɩ a ‑mii ’kää ’a bhlɩɩ ’wuë ’mäna ’mö päla tenyii, ’mö n ‑laanyɩɛ. 11Miɛ nɩɩ, sabɔɔ nɩ, ‑mä ’bhlɩlowli Daviidɩ a ’bhele Betelɛɛmö, wa kanyɩ ‑mä Puënyɔ ’wʋ gwälɩ, Kliisɩ, ‑Alowli, mɔɔ. 12‑Maa a ‑kä ‑mä möö, ’saa a ’kɔɔ ’mö yɩbhlɩnɩɩ, muä nɩɩ: A yi dɛ ‑bhlʋ ’yu ’pʋpɔ ’ylɩmö. Ɔ pa‑a ‑yʋkwie yɔwʋ. Mää nɩmaa linɩɛ, ɔ pö ‑mä, mɔɔ.» 13Cuu, ’n Lagɔzuzuku ‑mimii a ’kɔkɔmlɛ yi’ɛɛ tɛkänaa ‑gömö yinɩ, yɩ ’wuë, ’n yɩ yiɛ ’lʋ ’wʋ ‑dɩ. Yɩ lɛ naa:
14«Lagɔtapɛ a ’nglɩ nɩ ’ghlimanɩ.
Mä’ä dʋdʋ ’wʋ a nɩkpaa ’wuë,
sɛ ɔ ‑wʋää a za,
’pʋpʋɛ nɩ ghölʋä ’wʋ.»
Wïlaa a ’ylizʋnɩwaa yɛ ‑mä Betelɛɛmö mö
15’N Lagɔzuzukuu yuëë yɔwʋ ’bhöö, ’n yɩ yiɛ ‑mä Lagɔ yɔwʋ mö. ’N wïlaa a ’ylizʋnɩwaa yiɛ ’dɩ ’nyɛnyɛnɩ nɩɩ: «Yɩ ‑kä sa’a ’mö ‑wʋʋ, a‑a ’kä ‑mä Betelɛɛmö mö, ’saa ’plɩɛ ‑mä ’wʋ, wɛlɩɩ ‑Alowli Lagɔ ’bhöönyɩɛ da’a ’nyɛɛ, ‑a ’kɩ ’ylɩmö.» 16’N wa yiɛ ‑sɩkaa ‑sɩkaa ’wʋ ‑sɔ, wa ’kä ‑mä mö. Wa möä, ’n wa yiɛ ‑lɛ Malii ‑nyɛ Zɩzɛɛfʋ ’sɔ ghlɩnɩ. ’Yu ’pʋpɔɔ pö ‑mä nɩma a ’mölinɩkäka ’mö. 17Wa ’yɩɛ yuu ’ylɩmöö, wɛlɩɩ Lagɔzuzukwëa ’nyʋä a‑a ɔ dɛɛ, ’n wa yiɛ yɩ ’tɩtɩ ‑sɛ. 18‑Maa nɩkpaa ’wuë, ‑wa ‑wʋä ‑lɛ, wa ’nʋä wïlaa a ’ylizʋnɩwaa a tɩtɩ ’laa, zuzu yɩ ‑sʋää ‑gömö. 19‑Maa Malii ɔbhlɩ, wɛlɩ ’la, dlɩ zɛmö ɔ ’zwiɛ ’n ɔ ’päniɛ dlɩ kɛ. 20’N wïlaa a ’ylizʋnɩwaa yiɛ ’wlu sɩbhä. Wa ‑wʋ Lagɔ a ’nglɩ ’ghlimanɩ dɔ’wʋ, ’saa ’wuë wa ’yɩɛ ’ylɩmö a za. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa sɛɛ Lagɔzuzukwëa ’nyʋä a‑a ’dɩɩ, ‑sɩbhä yɩ ’plɩɛ ’wʋ ’tɩɩ.
Wa yɛ Malii ’a yuu ’nglɩ ’pä
21’Dimasi ‑bhlʋ ’plɩɛ, ’n yuu a ’wʋdɩtɛnyɩ yiɛ ghlɛ. Dɛɛ Malii ’nɩ a‑a ‑bhlɛ nɩkplokwëa ’plɩ a nglɩɩ, Lagɔzuzukwëa gbä a‑a wa nɩ ’pä yuu, ’n wa yonyɩɛ ’pä. Yɩ nglɩɛ Zezwii.
Wa yɛ Zezwii ‑mä Lagɔbudu ’kɔdɔɔ ’mö tulaa
22‑Mi’la ’plɩɛ ’wëë, wa ‑kä ’yu gwälɩ a sɛɛ Moyizɩ ’a Gböö gbää wa nɩ ’zʋ, wa ’käa ’wlɩlɩ plɛ Lagɔ ’yila ’klʋ a dɔ’wʋʋ, ’n Zɩzɛɛfʋ ‑nyɛ Malii ’sɔ ’a ’tɛnyɩ yiɛ ghlɛ, wa ’kä ‑sɩbhä ’zʋ. ’N wa ‑nyɛ yuu yiɛ ‑mä Zeluzalɛɛmö mö wa ’kɔ Lagɔ yowʋ ’nyɛ, ɔ ’kä ɔ ’yize a ‑nɔ glɩnɩ. 23Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa sɛ’ɛ yɩ cɛlɩ ‑mä Lagɔ ’a Gböö a ’bɔgʋʋ ’mö nɩɩ: Tɛkänyɩbhɛlʋyuëa ’wuë, wa nɩ ’nyʋä Lagɔ yowʋ wa ’kä ɔ ’yize a ‑nʋä glɩnɩ.2.23 Ɛzoodɩ 13.2,12,15.24’N sɛɛ Lagɔ ’a Gböö gbä’ɛɛ wa nɩ bʋbɔnɩ ‑kpakwie ’sɔ ’n ɛ ‑kä’ɛ ‑kpakwieyuë ’sɔɔ, wa ’kä ‑sɩbhä zʋ nza wa möä ‑mä.
Simeɔɔ yɛ Zezwii a ’pʋpɔ ’ylɩmö
25‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö, ‑mä Zeluzalɛɛmö, nɩkpɛ ‑bhlʋ ‑wʋ a ‑mä, ɔ nglɩɛ Simeɔɔ. Nɩkpɛ ’la, Lagɔ ’mö ɔ zʋä ’klʋkpamö ’tɩɩ ’n ɔ ‑kʋnɩɛ Kliisɩ, Puënyɔɔ Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ, ‑ɔ ’kää Yizlaɛlɩ a ngëyi puëë. ’Wugɔmʋʋ ’Wlɩlɩ ‑wʋ Simeɔɔ ‑gömö. 26Mɔɔ ’nyɔ a‑a ’dɩ nɩɩ, ɔ ’naa ’kää ‑bhlɛ ’ku, ’n ɔ ’nɩɛ Puënyɔɔ ‑Alowli Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ ’ylɩmö ’wëë. 27‑Maa ’tɛnyɩ ’mö Zezwii a ‑lowluwa ‑nyɔɔ lɛ ’kää ‑mä Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ ’mö mö, sɛɛ Lagɔ ’a Gböö gbää wa nɩ ’zʋ ɔ dɛ wa ’kä ‑sɩbhä ’zʋʋ, ’n ’Wugɔmʋʋ ’Wlɩlɩ yiɛ Simeɔɔ ’dɩ ’nyɛɛ nɩɩ, ɔ nɩ mö ‑mä Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ ’mö. ’N ɔ yiɛ ‑mä mö. 28Ɔ ’yɩɛ yuu ’ylɩmöö, ’n ɔ yoo ’wʋ ’libhï, ’n ɔ yiɛ Lagɔ a ’nglɩ ’ghlimanɩ, ɔ lɛ naa:
29«‑Atʋ Lagɔ, ‑amö ‑na ’yliwʋnyɔ
‑na’a sɛ ‑n nyɩaa a‑a ’dɩɩ,
‑sɩbhä yɛa’a ’yli ’wlʋnɩ.
’Na dlɩ yɛa’a ’mö yi ’tɩɩ,
‑n ‑kaa kie yii, yɩ nɛnɩ.
30-31Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa Puënyɔɔ ‑n tiee ’bhlɩbhëa ’wuë ’wʋʋ,
’na yilaa ’sɔ ‑kpɔ kɔ ’ylɩmö.
32Mɔɔ ’kää ’bhlɩbhë ‑gömö a nɩkpaa ’wuë ’wʋ ngäla nzɩɩ wa ‑kamö yɩbhlɩnɩ.
Ɔ yi ’nglɩ kä, Yizlaɛlɩ ’a ngëyii ‑n ‑sɛɛ ‑lɛ ’mö a ‑nʋa,
wa yi ’nglɩ mö.»
33Simeɔɔ bhïlaa ‑sɩbhä yuu a dɛɛ, yuu a dɩba ‑nyɛ ɔ ‑da ’sɔ, zuzu yɩ ‑sʋää ‑gömö tenyii. 34’N Simeɔɔ yuëë ’nyu ’pä, ’n ɔ yiɛ yuu a ‑da Malii ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «Yu nɩ Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ, ɔ yi ’nglɩ ‑kä Yizlaɛlɩ a ‑nʋä ‑mumuë a ‑bɛ, Lagɔ yuë gbʋ köbha ‑maa Lagɔ ‑nyɛ ‑mumuë a ‑bɛ yi wamanɩ. Nɩkpɛ a ‑mɔɔ ’kää Lagɔ ’a dlɩpäsaa ’yli ’wälanɩ ’mö ɔ ’kää glɩnɩ. ‑Sɩbhä a za nɩkpa a ‑bɛ ’nɩɛ wa ’kä ‑waa, 35ɔ za, nɩkpa a dlɩpäsa yi zɩkpa bhli. ‑Maa ‑nmö ‑naa Malii, ngäzɩ a ’kädɩ ‑yimö ɔ za dlɩ yila.»
Lagɔ a ’möbhïlanɩnglɔ Aanɩ yɛ Zezwii a ’pʋpɔ ’ylɩmö
36‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö, Lagɔ a ’möbhïlanɩnglɔ ‑bhlʋ ‑wʋmö a ‑mä Zeluzalɛɛmö, ɔ nglɩɛ Aanɩ. ‑Gligbëa wa laa Azɛɛ, a ’wʋ a nɩkpɛ ‑bhlʋ wa laa Faniɛlɩ, ɔ ’yu Aanɩ glɩnɩɛ. ‑Maa nglɔ ’la ‑gɔ ɔ ‑gɔɔ tenyii. Ɔ ‑wʋ ’du ’mö a ghlɩɩ ɔ mö a‑a a ’luwlii, ɔ ‑sɔɔ ’ylʋbö ngbi’sɔ yɔwʋ ’n ’luwlii yiɛ ’ku. 37Ɔ ’luwli ’kuä ’wëë, ɔ’ɔa’a ghlɩ ‑mɛmɛɛ mö ’n ɔ yiɛ gɔ, ’n ɔ yiɛ ’ylʋbö a gwlɩ ‑mʋäna ’ylʋbö ‑mʋäna ghlɩ. Nglɔ ’la, ɔ’ɔ ’bhöö ’kwädlɩ ‑mä Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ ’mö. ‑Maa sɛɛ zila zɩɛ, sɛɛ swe yluä, ɔ ‑wʋ ‑mä ’n ɔ bʋbɔɔ Lagɔ. Ɔ plɛ su ’n ɔ bhibhee Lagɔ ’kwädlɩ. 38Zezwii a ‑lowluwa ‑nyɔɔ ‑wʋ ‑bhlɛ ‑mä Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ ’mö, ’n nglɔ ’la yiɛ ‑lɛ ghlɛ. Ɔ ’yɩɛ yuu ’ylɩmöö, ’n ɔ yiɛ ɔ za Lagɔ a ’nglɩ ’ghlimanɩ. ’Bhöönɩa’a ‑lɛ, nɩkpa ’wuë ‑wa ‑kʋnɩ a‑a zlɩɩ ‑ɛnyɩɩ ’mö Lagɔ ’kää Zeluzalɛɛmö a ‑nʋa galɛ ’mö ‑sɛɛ, ’n ɔ nyʋäa’aa yuu a ’dɩ.
Zezwii a ‑lowluwa yɛ ‑mä Nazalɛɛtɩ ’bɩwʋ mö
39Sɛɛ Lagɔ ’a Gböö gbää wa nɩ ’zʋ, Zezwii a ‑lowluwa ’zʋä ‑sɩbhä ’wëë, ’n wa ‑nyɛ yuu yiɛ ’wlu sɩbhä, ‑mä Galilee‑bhölɩɩ ’mö a ‑glɔɔ Nazalɛɛtɩ, mä wa glɩ a‑a, ’n wa yiɛ ‑mä ’bɩwʋ mö. 40Mä’a wa glɩa’aa, ’n yuu ’ghlimanɩɛ ’yize ’n ɔ ‑jɩbhɛɛ. ’Ɔ ’nɛɛnɔɔ, zumanɩ wʋ zumanɩɛ tenyii, ’n ɔ ‑bhöä Lagɔ ’mäna ’wʋ.
Zezwii kä ’ylʋbö kʋgbä ’sɔ ’n ɔ yiɛ ‑mä Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ ’mö plɛ
41’Ylʋbö ’wuë ’mö, ‑mä Zeluzalɛɛmö, ‑mä Zezwii a ‑lowluwa möä Galɛ’möwlʋfɛtɩɩ ‑sɛnɩɛ. 42Zaa, ɛ ghlɛɛ, ’n wa yee ‑sɛɛ mö, ’wa ’kwädlɩ a saa. ‑Lɛ a ’ylʋba ’la ’mö, Zezwii kä ’ylʋbö kʋgbä’sɔ zaa, ɔ ’mämö. 43-45’Fɛtɩ bhɩɛɛ ’wëë, ’n wa yiɛ ‑mä Nazalɛɛtɩ ’bɩwʋ mö. ‑Maa wa lɛ ’kää ’wʋ ‑sɔɔ yii, wa’aa Zezwii ’ylɩmö, wa ‑tɔnɩ wabhlɩ wa ’bhɩa ’mö ɔ bhlinɩ ’bɩwʋ zaa, wa ‑wɔɔ ‑mä ’wa waa ‑nyɛ ’wa ‑yiyiwaa ’sɔ gla’mö sɛ tɛlɩ dɔ’wʋ, ’n wa yiɛ mö. ‑Maa gbëaa ’mö a dɔ’wʋ, Zezwii ɔbhlɩ, wa lɛ ’kää ’wʋ ‑sɔɔ yii, ‑mä Zeluzalɛɛmö, ‑mä ɔ tʋʋä. Wa ‑sɛ ’ylɩ ‑bhlʋ ’yio ’wʋ, ‑sɩbhä wa tɛlɔɔ sɛ ’yize, ‑maa wa ’nɔɔ ghlɩ. ’N wa yia’aa ‑mä Zeluzalɛɛmö ’bɩwʋ mö, wa ‑wɔɔ sɛ tɛlɩ dɔ’wʋ ’yize. 46Wa tɛlɔɔɔ sɛ ‑këë a ylɩɩ a tanɛɛ ’mö, ’n wa yoo ‑mä Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ ’mö ghlɩ. Ɔ glɩ ‑mä Moyizɩ ’a Gböö a ’cɩawaa jijo’wʋ. Wa ‑kä bhïlaa, ɔ ‑pʋnɩ ’yukwli, ’n ɔ ’yɩbhʋää nimï. 47‑Maa ɔ’bhë, ɔ ‑kä bhïlaa, ’ɔ sɛ ɔ sɛɛ wɛlɩ ‑gömöö, ‑wa ‑pʋnɔɔ ’yukwli ’wuë, zuzu yɩ sʋää ‑gömö ’ɔ ’nɛɛnɔɔ a za. 48Ɔ ‑lowluwa ghlɩnɔɔɔ ‑mä, nglii yʋää tenyii. ’N ɔ ‑da yoo nimï ’yɩbhä nɩɩ: «Na ’yu, sɛ yɩ ‑wʋ ɔ ’mö, n‑n ‑yinyɩ bhä sa’a a ‑li ’wlu nʋ ’nɩ? N ‑nyɛ ‑na dɩba ’sɔ, ‑a ‑wʋmöä sɛ tɛlɩ dɔ’wʋʋ, ‑a’a dilaa ’mö yɩ ‑ki a‑a tenyii.» 49Ɔ lɛ naa: «Sɛ yɩ ‑wʋ ɔ ’mö ’n a tɛlɩɩ a bhä sɛ ’nɩ? A’a bhä sɛ ‑yi nɩɩ, na dɩba Lagɔ ’a libhoo a gbʋʋ, mʋʋ kää wʋ ‑kaa tenyii plɛnɩ ‑a?» 50Ɔ nʋä sa’aa, ɔ ‑lowluwa ’niɛ ’wuë ’mö ’nʋ ’lɩlɩlɩ. 51’N wa ‑nyɔɔ yiɛ ‑mä Nazalɛɛtɩ ’bɩwʋ mö. Wa ‑kä ‑lɛ glɩɩ, ɔ zuë ’klʋkpamö. ‑Maa ɔ ‑da ɔbhlɩ, ‑li ’la ’wuë ɔ ’niɛ ’kwädlɩ ’wʋ dlʋ, ‑maa dlɩ zɛmö ɔ zwiɛ.
52Sɛɛ Zezwii ’ghlimanɩɛ ’yize, ‑sɩbhä ’ɔ ’nɛɛnɔɔ zumanɩɛ Lagɔ ’a wɛlɩɩ ’mö a dɔ’wʋ, ’n ɔ ‑bhöä Lagɔ ‑nyɛ nɩkpa ’sɔ ’mäna ’wʋ ’kwädlɩ.
3Zaa Batisɩ yɛ Lagɔlibhoo tɛɛ
(Matie 3.1-12; Maakö 1.1-8; Zaa 1.19-28)
1-2Zakalii ‑yowli Zaa, ɔ ‑wʋ ‑bhlɛ ‑mä ’muse ’klʋ, ’n Lagɔ yoo wäzɩ ’n ɔ yoo tie. ‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö, ’bhlɩlowli ’kɔdɔɔ wa laa Tibɛlɩ, ’ɔ ’kämanɔɔ ghlɩɛ ’ylʋbö kʋgbä ngbï. Pɔɔsɩ Pilaatɩ glɩnɩ a Zwidee‑bhölɩɩ ‑gömö a ‑gɔmla ’kɔdɔɔ, Eloodɩ ’kämanɩ a Galilee‑bhölɩɩ ‑gömö, ’n ɔ ‑daayu Filiipö ’kämanɩ a‑a Yitilee‑bhölɩɩ ‑nyɛ Tlakonitɩ‑bhölɩɩ ’sɔ ‑gömö. Lizaniasɩ ’kämanɩ a ɔbhlɩ Abilɛɛnɩ‑bhölɩɩ ‑gömö. Aanɩ ‑nyɛ Kayiifö ’sɔ mʋa glɩnɩ a‑a Zwiiföwaa ’a Lagɔbʋbɔwa ’kädɩɩ. ’Tɛnyɩ ’la ‑bhlʋ ‑kpɔ ’mö, ‑lɛ Lagɔ tienɩɛ Zaa. 3’Nyudɔlʋ wa laa Zludɛɛ, wʋ ‑kʋkʋyɔwʋ a bhlɩɩ, ’n ɔ yee ’wʋ bi, sɛɛ Lagɔ ’nyɔɔ ’dɩ, ’n ɔ yiɛ ‑sɩbhä ‑mä wɛlɩ ’pänɩ, ɔ lɛ naa: «A nɩ ligba a ’kä ’a ‑lizokuu kɛ’mö ‑sɛ, nzɩɩ n ’kanyɩ ’wlu wɔlʋ Lagɔ ’käa ’a ’nyinylolii a gbʋʋ ’yi ’tatinɩ.» 4Lagɔ a ’möbhïlanɩnyɔ Ezayii, sɛ’ɛ ɔ ’cɛlɩ a‑a Zaa a dɛ ‑mä ’ɔ Lagɔbɔgʋʋ ’mö nɩɩ:
Nɩkpɛ ‑bhlʋ ‑wʋ ‑mä ’muse ’klʋ ɔ pä wɛlɩ,
sɛ’ɛ ɔ nʋä nɩɩ:
A nɩ gïganɩ ’ywii ’wuë ’wlu.
A nɩ zlɔmanii ’mö,
‑maa ‑Alowli Lagɔ ‑wʋ yi dɔ’wʋ.
5‑Gbazwlɩɩ ’wuë, yɩ yi kɔlɔ.
‑Gägö ’kädɩɩ ‑nyɛ ’tikïyiea ’sɔ,
yɩ yi cɩɔnɩ, ’yio ’kä ’wʋ mlɩmanɩ.
’Ywii a sɛɛ cɩcɛcɩcɛnɩɛ ’möö,
‑sɩbhä yi ’mö zlɔmanɩ.
’Ywii ‑yɩ kää ’bhʋkʋbhʋkʋbhʋkʋ ’wʋʋ,
yɩ yi ’wʋ ’mlɩmanɔɔ.
6‑Lɛ a dɔ’wʋ,
sɛɛ Lagɔ yiɛ ɔ ‑kanyɩ puëë,
’bhlɩbhë ’wuë yi ‑sɩbhä ’ylɩmö.3.4-6 Ezayii 40.3-5.
7Zaa ’pää wɛlɩ ’laa, nɩkpa a ‑bɛ yi a ‑lɛ ɔ yɔwʋ, ɔ ’kʋäa ’wlu wɔlʋ a za. ‑Maa wa yiɛ, sɛ’ɛ ɔ ’nyʋää ’dɩ nɩɩ: «’Bhʋtɩmɛnɩkpanyɩ, ‑ɔ ’nyanyɩ bhä ’dɩ nɩɩ, Lagɔ ’a ‑zijle ’kädaa ‑anyɩɩ ’tɛnyɩɩ ‑wʋä ghlɛ dɔ’wʋʋ, a yea ngli ’pʋ ’nɩ? 8A nɩ tulanɩɛ yɩ ‑ka ‑mä ’a nʋnʋlii ’mö ’ylimö nɩɩ, a yɛ ligba a ’kä ’a ‑lizokuu kɛ’mö ‑sɛ. ‑Maa a nɩ tɩa dlɩ ’pä nɩɩ, Ablaamö a ’yuë a ’yuë a glɩnɩɛ zaa, ‑mi’la ’nanyɩɛ ’wʋ yɩlɩ. Sɛ’ɛ n nyanyɩɛ ’dɩ nɩɩ, kpɩ nɩ a yɩlɩɛ dɛ’ɛ ’wʋʋ, Lagɔ bhɛnɩ ɔ ’kɩ Ablaamö a ’yuë a ’yuë ’wʋ ’zʋa. 9Swi ’wuë ‑yɩɩ tlʋä ’bhï a bhïï, glu wa ’kɩɛ ’klɛnɩ, wa ’kɩ sia. Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, ’gbïpëa wa ’kɩɛ ’klɛnɩɩ, wa ka suu glɛ ’wë.» 10’N wa yoo nimï ’yɩbhä nɩɩ: «Zaa, yɩ ‑wʋä sa’a ’mö a dɔ’wʋ, sɛ ‑a nɩ ’zʋ bhä?» 11Ɔ lɛ naa: «‑Ɔ ‑kä ‑banɩ ’sɔ ‑kää, ɔ nɩ ’nyɛ ‑ɔɔɔ ‑lu ‑kä ‑bäna ‑bhlʋ. ‑Ɔ ‑kä lile ‑kä, ɔ nɩ ’nyɛmö ɔ ’bhɩa.» 12Lapoomoni a ’wʋbhliwa ‑mumuë ‑wa yimöä Zaa yɔwʋ ɔ ’kʋä ’wlu wɔlʋ a za‑a, ’n wa yoo nimï ’yɩbhä nɩɩ: «‑Atʋ, zaa, sɛ ‑a ’kä bhä ‑abhlɩ ’zʋ?» 13Zaa lɛ naa: «Sɛɛ lapoomoni ’nɩɛ ’wʋ ‑dii, a nɩ tɛ ‑sɩbhä ’wʋ dimanɩ.» 14’N ’slʋja ‑mumuë yoo nimï ’yɩbhämö nɩɩ: «Sɛ ‑a ’kä bhä ‑abhlɩ ’zʋ?» Ɔ lɛ naa: «A nɩ tɩ nɩkpɛ ‑gla ’wʋ kwä, a nɩ tɩ’ɛ nɩkpɛ ’wʋ ’kïla. ’Saa wa ’pɛnanyɩɛ, wʋ nɩ ‑zunanyɩ kɛ.»
15Nɩkpa ’wuë, Kliisɩ, puënyɔɔ Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ, ’mö wa ‑kʋnɩ a‑a, zaa sɛ wa pää dlɩ a dɔ’wʋ, Zaa mɔɔ glɩnɩɛ ‑kamä puënyɔ ’la. 16Sa’a a za ɔ ’nyʋää wa ’wuë ’dɩ nɩɩ: «Nɩkpɛ a ‑mɔɔ ’ghïliɛ tenyii ‑ɔ ziiiɛ ’wʋʋ, ɔ yi yi. N’n‑ä a’bhë ’ke ‑kä n ’kä ’ɔ ’siikplii ‑mä ɔ kplɩ ’mö ‑sɛ. ‑Amö na a, ’nyu a ’yize n wɔlʋnanyɩɛ ’wlu. ‑Maa ɔbhlɩ ɔ ‑kä yii, ’Wugɔmʋʋ ’Wlɩlɩ ‑nyɛ ‑kosu ’sɔ, ’mö ɔ ’kanyɩɛ ’mö ’wlu wɔlʋnɩ. 17Ɔ ‑sua ’ɔ ‑bɩtɛɛ ɔ ’kä ’mö pʋ. Ɔ ‑kä ’mö pʋ ’wëë, yʋʋ, ’mö ɔ ’kää ‑mä gbʋ ’wʋ zʋ. ‑Maa fölɩɩ yɩbhlɩ, ‑kosu a ‑muu ’naa ’kää ’kwädlɩ ’ngïmo ’mö, ‑mä ɔ ’kɩɛ ’pä.» 18Sa’a ‑sɩbhä Zaa ’nyʋää Lagɔ ’a ’Mänatɩtɩɩ. ’N ɔ yiɛ ’dɩmözʋwɛlɩɩ a ‑bɛ ‑lɛ ‑gömö ’zʋ. 19’N ɔ yi’ɛɛ ’kämanɩnyɔ Eloodɩ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «Sɛ ‑n ‑sɛɛ ‑na ‑daayu Filiipö ’ɔ nglɔɔ Elodiadɩ yɔwʋ a za, ’zoku ‑n nʋä. ‑N yɛ’ɛ ‑lizoku ‑mimii a ‑bɛ nʋ.» Zaa Batisɩ ’nyɔɔ sa’a ’dɩɩ, 20’n Eloodɩ yi’ɛɛ ’ɔ ‑lizokuu ’wʋ gbaanɩ, miɛ nɩɩ, ‑jie ’mö ɔ ’pɔɔ.
Zaa yɛ Zezwii ’wlu wɔlʋ
(Matie 3.13-17; Maakö 1.9-11)
21Zaa Batisɩ yɛ a nɩkpa a ‑bɛ ’wlu wɔlʋ ’wë ’n Zezwii yoa’aa ‑mä ghlɩ, ’n ɔ yoo ’wlu wɔlʋmö. Zezwii ‑wʋ Lagɔ bhibhe dɔ’wʋ, ɔ lɛ zʋ a sɛ’ɛ, zlɩɩ yɛ nuë do. 22’N ’Wugɔmʋʋ ’Wlɩlɩ yiɛ sɛ ’sibhë, ɔ ’kä ‑bhɩɛ ‑kpakʋ. ’N ɔ yiɛ Zezwii ‑gömö yi. ’N wɛlɩ yiɛ ‑mä zlɩ ’mö ’bhöönɩ, yɩ lɛ naa: «‑Nmö glɩnɩɛ ’na dlɩsɛkäyuu, ‑nmö ‑bhööä ’mäna ’wʋ.»
Zezwii Kliisɩ a dɩba a dɩbawa ’a nglɩɩ miɛ dɛ’ɛ
23Zezwii kä ’ylʋbö a glʋ ‑bhlʋ ’ylʋbö kʋgbä a sɛ, ’n ɔ yiɛ libhoo Lagɔ tioo ’wʋ tɛɛ. Sɛɛ nɩkpaa pää dlɩ a dɔ’wʋ, Eli a yowli Zɩzɛɛfʋ a ’yu Zezwii glɩnɩɛ. 24Eli a dɩba mɔɔ paa Mataatɩ, Mataatɩ a dɩba mɔɔ paa Levii, Levii a dɩba mɔɔ paa Mɛkii, Mɛkii a dɩba mɔɔ paa Yanayii, Yanayii a dɩba mɔɔ paa Zɩzɛɛfʋ, 25Zɩzɛɛfʋ a dɩba mɔɔ paa Matatiasɩ, Matatiasɩ a dɩba mɔɔ paa Amɔɔsɩ, Amɔɔsɩ a dɩba mɔɔ paa Naɔmö, Naɔmö a dɩba mɔɔ paa Ɛsɩli, Ɛsɩli a dɩba mɔɔ paa Nagayii, 26Nagayii a dɩba mɔɔ paa Maatɩ, Maatɩ a dɩba mɔɔ paa Matatiasɩ, Matatiasɩ a dɩba mɔɔ paa Semɩɩɛ, Semɩɩɛ a dɩba mɔɔ paa Yozɛɛkö, Yozɛɛkö a dɩba mɔɔ paa Yodaa, 27Yodaa a dɩba mɔɔ paa Yoanaa, Yoanaa a dɩba mɔɔ paa Ghlezaa, Ghlezaa a dɩba mɔɔ paa Zolobabɛɛlɩ, Zolobabɛɛlɩ a dɩba mɔɔ Salatiɛlɩ, Salatiɛlɩ a dɩba mɔɔ paa Neli, 28Neli a dɩba mɔɔ paa Mɛkii, Mɛkii a dɩba mɔɔ paa Adi, Adi a dɩba mɔɔ paa Kozaamö, Kozaamö a dɩba mɔɔ Emadaamö, Emadaamö a dɩba mɔɔ paa Ɛɛlɩ, 29Ɛɛlɩ a dɩba mɔɔ paa Zezwii, Zezwii a dɩba mɔɔ paa Eliezɛɛ, Eliezɛɛ a dɩba mɔɔ paa Yoliimö, Yoliimö a dɩba mɔɔ paa Mataatɩ, Mataatɩ a dɩba mɔɔ paa Levii, 30Levii a dɩba mɔɔ paa Simeɔɔ, Simeɔɔ a dɩba mɔɔ paa Zwidaa, Zwidaa a dɩba mɔɔ paa Zɩzɛɛfʋ, Zɩzɛɛfʋ a dɩba mɔɔ paa Yonaamö, Yonaamö a dɩba mɔɔ paa Eliakiimö, Eliakiimö a dɩba mɔɔ paa Melea, 31Melea a dɩba mɔɔ paa Mɛnaa, Mɛnaa a dɩba mɔɔ paa Matataa, Matataa a dɩba mɔɔ paa Nataa, Nataa a dɩba mɔɔ paa Daviidɩ, 32Daviidɩ a dɩba mɔɔ paa Yizayii, Yizayii a dɩba mɔɔ paa Obɛɛdɩ, Obɛɛdɩ a dɩba mɔɔ paa Boozɩ, Boozɩ a dɩba mɔɔ paa Salaa, Salaa a dɩba mɔɔ paa Naasɔɔ, Naasɔɔ a dɩba mɔɔ paa Aminadaabö, 33Aminadaabö a dɩba mɔɔ paa Adɩmɛɛ, Adɩmɛɛ a dɩba mɔɔ paa Aani, Aani a dɩba mɔɔ paa Ɛzlɔɔmö, Ɛzlɔɔmö a dɩba mɔɔ paa Falɛɛsɩ, Falɛɛsɩ a dɩba mɔɔ paa Zwidaa, 34Zwidaa a dɩba mɔɔ paa Zakɔɔbö, Zakɔɔbö a dɩba mɔɔ paa Yizaakö, Yizaakö a dɩba mɔɔ paa Ablaamö, Ablaamö a dɩba mɔɔ paa Talaa, Talaa a dɩba mɔɔ paa Nawɔɔ, Nawɔɔ a dɩba mɔɔ paa Seluukö, 35Seluukö a dɩba mɔɔ paa Ghlago, Ghlago a dɩba mɔɔ paa Falɛɛkö, Falɛɛkö a dɩba mɔɔ paa Ebɛɛlɩ, Ebɛɛlɩ a dɩba mɔɔ paa Salaa, 36Salaa a dɩba mɔɔ paa Kayinaamö, Kayinaamö a dɩba mɔɔ paa Afasaadɩ, Afasaadɩ a dɩba mɔɔ paa Sɛɛmö, Sɛɛmö a dɩba mɔɔ paa Nowee, Nowee a dɩba mɔɔ paa Lemɛɛkö, 37Lemɛɛkö a dɩba mɔɔ paa Matuzala, Matuzala a dɩba mɔɔ paa Enɔɔkö, Enɔɔkö a dɩba mɔɔ paa Zalɛɛdɩ, Zalɛɛdɩ a dɩba mɔɔ paa Malelɩɛlɩ, Malelɩɛlɩ a dɩba mɔɔ paa Kayinaa, Kayinaa a dɩba mɔɔ paa Enɔsɩ, 38Enɔsɩ a dɩba mɔɔ paa Sɛɛtɩ, Sɛɛtɩ a dɩba mɔɔ paa Adaa a dɩba, Lagɔ mɔɔ.
4Sataa yɛ ‑mä Zezwii ’pä
(Matie 4.1-11; Maakö 1.12-13)
1Zezwii, ’Wugɔmʋʋ ’Wlɩlɩ ‑wɔɔ ‑gömö tenyii, ’n ɔ yiɛ ‑mä Zludɛɛ yɔwʋ ’bhöö, ’n Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ ‑nyɔɔ yiɛ ‑mä ’muse ’klʋ mö. 2Ɔ ‑sɛ ‑mä ’ylɩ a gwlɩ ’sɔ, ‑sɩbhä Sataa pɔɔ ‑mä ’yize. Ylɩ ’la ’wuë ’mö, Zezwii ’nɩɛ ‑lu li. Zaa, yɩ ’plɩɛ ’wëë, ’n ngɔmʋ yoo ’lɩbhä. 3’N Sataa yoo ’dɩ ’nyɛ. Ɔ lɛ naa: «N‑n ‑kä ‑tiamö Lagɔ a ’Yu glɩnɩɩ, kpiyi nɩ, ’nyɛ ’dɩ, ɛ ’kä lile ’mö yinɩ.» 4Ɔ gbää sa’aa, Zezwii lɛ naa: «Sɛ’ɛ yɩ cɛlɩɛ ‑mä Lagɔbɔgʋʋ ’mö nɩɩ: Lilea a ’yize ma‑a ’nɩɛ ’nglɩ ‑kä nɩkpɛ ’kä ‑bhölɩ.4.4 Detlenɔɔmö 8.3.»
5’N Sataa ‑nyɔɔ yiɛ ‑gäga ‑bhlʋ ’wlu mö. ’N ɔ yoo ‑gba ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’mö mä’ä ’pɩwʋ a ’kämanɔ ’wuë ’ylimö tulanɩ. 6-7Ɔ lɛ naa: «Mä’ä ’pɩwʋ a ‑gwlɩ ’la ’wuë ‑amö wa ’nyɩɛ, zaa, ‑mɔ n ‑kä na a ’yɩbhä, n yonyɩ ’nyɛ. Zaa, ‑nmö ‑naa, n‑n ‑kä dɛ’ɛ na dlɩ ’mö ‑kokomïladigbï glu ’pä ‑n ‑kaa bʋbɔɔ, n ‑yimi ’nyɛ.» 8Ɔ gbä’ɛɛ sa’aa, Zezwii lɛ naa: «Sɛ’ɛ yɩ cɛlɩɛ nɩɩ: ‑Na ‑lowli Lagɔ a ’yize a dlɩ ’mö, ‑lɛ ‑n kää ‑n ’kä ‑kokomïladigbï glu ’pä ‑n ’kɔ bʋbɔ.4.8 Detlenɔɔmö 6.13.»
9Zezwii ’nyɔ’ɛɛ sa’a ’dɩɩ, ’n ɔ ‑nyɔɔ yia’aa ‑mä Zeluzalɛɛmö mö, ‑mä Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ a ghäyɩ ghäyɩ, ’n ɔ ‑nyɔɔ yiɛ ‑mä mö. Ɔ lɛ naa: «N‑n ‑kä ‑tiamö Lagɔ a ’Yu glɩnɩɩ, ’bhöö mä’ä ghäyɩ ’wʋ, ‑n ’kä ‑nanyɩ zɛmö ’pä. 10Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa sɛ’ɛ yɩ cɛlɩɛ ‑mä Lagɔbɔgʋʋ ’mö nɩɩ:
Lagɔ yi ’ɔ zuzukuu ’dɩ ’nyɛ,
yɩ ‑kamö ’wʋ ‑kʋ.
11Sɛ’ɛ yɩ cɛlɩ’ɛɛ ‑mä nɩɩ:
Lagɔzuzukuu, yɩ ‑yimö ‑su,
‑n tɩa kpiyi a’bhë gozo.»4.10-11 Soomö 91.11-12.
12Ɔ gbä’ɛɛ sa’aa, Zezwii lɛ naa: «Sɛ’ɛ Lagɔwɛlɩɩ gbää nɩɩ: Tɩ ‑na ‑Lowli Lagɔ ’mö ’bɩa ɔ ‑käa bhɛnɩ a za.»4.12 Detlenɔɔmö 6.16.
13Sataa ghlɛnɩɛ sa’a kii ’wuë ’mö, ɔ’ɔɔ ’yio ghlɩɩ, ’n ɔ yoo ‑bhlɛ yɔwʋ ’bhöö, ɔ ’kä’ɛ ’tɛnyɩ ‑mɛmɛɛ ’mö ‑li ’mö yɛlaa yi.
Zezwii yɛ ’ɔ libhoo tɛɛ
(Matie 4.12-17; Maakö 1.14-15)
14‑Mi’la ’plɩɛ ’wëë, Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ ’a ’mötɛɛnɔɔ ‑wʋ tenyii Zezwii ‑gömö, ’n ɔ yiɛ ‑mä Galilee‑bhölɩɩ ’mö ’bɩwʋ mö. Ɔ ‑wʋ ‑mä ’n ’ɔ nglɩɩ yiɛ saa ’wuë mlɩmanɩ. 15‑Mä a Zwiiföwaa ’a Lagɔbïdii ’mö, ’n ɔ ’cɩanɩɛ ‑mä nɩkpa Lagɔwɛlɩɩ. Nɩkpaa ’wuë, ɔ ’dɩ a ‑dɩ wa sɛɛ.
Zezwii a ’bhele a ‑nʋa ’nɔɔ ‑wa
(Matie 13.53-58; Maakö 6.1-6)
16’Ylɩ ‑bhlʋ ’mö, ‑mä Nazalɛɛtɩ, mää Zezwii ’ghlimanɩ a‑a, ’n ɔ yiɛ ‑mä mö. ‑Gwlɛnɩzlɩɩ ghlɛɛ, ’n ɔ yiɛ ‑mä Lagɔbuduu ’mö mö ’ɔ ’kwädlɩ a saa. Wa ‑wʋ ‑mä, ’n Zezwii yiɛ ’wʋ ‑sɔ, ɔ ’kä nɩkpabhë a ’yila ’klʋ Lagɔwɛlɩɩ a ’bɔgʋʋ ’mö zɛlɩ. 17Zaa, ’n wa yoo Lagɔ a ’möbhïlanɩnyɔ Ezayii ’a ’bɔgʋʋ yowʋ ’nyɛ. Ɔ këluä ’klʋʋ, ’n ɔ yiɛ wɛlɩ ‑bhlʋ ‑mä ghlɩ. Sɛ’ɛ yɩ nʋä nɩɩ:
18«Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ ‑wʋʋ ‑gömö.
Lagɔ mɔɔ ‑saaa ‑lɛ, n ’kä ngäzɩwa ’Mänatɩtɩ ’nyɛ.
Mɔɔ tieaaa, n ’kä ‑jiewaa ’dɩ ’nyɛ nɩɩ,
’wa ‑jiea yi bhɩɛ,
n ‑kä ’kukwlekäwa ’dɩ ’nyɛ nɩɩ,
’wa yilaa yi do,
n ’kä’ɛ ’klɩyɩwa ’wa ‑gblɩwaa ngli ‑sɛ,
19n ’kʋä’ɛ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ,
’Ylʋba ‑anyɩ ’mö ɔ ’kää wa ngäzɩdlɩ ’pää,
a yi ghlɛ.»4.18-19 Ezayii 61.1-2.
20Wɛlɩ ’la ’mö ɔ zɛlɩɛ ’mö. ’N ɔ yiɛ ’bɔgʋʋ ’klʋ ‑gba ’n ɔ yuä Lagɔbudu a ’yliwʋnyɔɔ yowʋ ’nyɛ, ’n ɔ yiɛ sɛ glɩ. ‑Wa ‑wʋä ‑mä ’wuë, wa ‑wʋ ‑völɩɩ ’n wa yiloa’aa kä’mö. 21’N ɔ yiɛ ’mö ‑sɛnɩ, ɔ lɛ naa: «Lagɔwɛlɩ nɩ n ’bhööä dɛ’ɛ ’mö zɛlɩɛɛ, zɩ’ɛ a’bhë, dɛ a ‑wiiɛ dɛ’ɛ ’yukwli ‑pʋnɩ dɔ’wʋʋ, yɩ yɛ ’yli ’wlʋnɩ.» 22‑Wa wʋ a‑a ‑mä ’wuë, ’ɔ wɛlɩ a ‑wɛlɩɩ ɔ bhïlaa a za, nglii mlʋää ’n wa ’yɩbhäyɩbhänɩɛ nimï nɩɩ: «Zaa, ɛ’ɛ ‑bhö ɔ da’a Zɩzɛɛfʋ ‑yowli mɔ ‑a?» 23Zezwii ’nʋä ’wa dlɩpäsaa ’möö, ɔ lɛ naa: «N ‑yi sɛ ’nine a lɛ ‑kaaa ‑sɩkaa ’pänɩ nɩɩ, ‑Dʋtaayii, puëë yɩ ‑ka ‑nanyɩ. ’N a ’kä’ɛ nɩɩ, zɩzɛlii ’wuë ‑n nʋnɩ a‑a ‑mä Kapɛnaɔmö, ‑a ’nʋ yɩ ’dɩ. Zaa, mä’ä ‑na ’bhele a’bhë, nʋnɩɛ yɩ ‑ka ‑mä ‑sɩbhä a zɩzɛli. 24‑Maa ’dɩ n nyanyɩɛ dɛ’ɛ nɩɩ, Lagɔ a ’möbhïlanɩnyɔ wa ’kää ‑mä ɔ ’bhele a’bhë ’klʋkpamö zʋʋ, ɔ’ɔɔ ‑bhölɩ. 25‑Tiamö n nyanyɩɛ dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ, Lagɔ a ’möbhïlanɩnyɔ Elii a ’tɛnyɩ ’mö, dɛɛ ’nyizakwëa ’nɩ a‑a ’ylʋbö ta ’kïbhë ’mö lɩbhänɩ, ’n ngɔmʋgupegupe yi a‑a mä’ä Yizlaɛlɩ‑bhölɩɩ ’wuë ’mö yii, ‑lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö, ’kuzlengwlɩ a ‑bɛ ‑wʋ a ‑tiamö mä’ä Yizlaɛlɩ. 26‑Sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö, ‑maa Lagɔ ’nɩɛ Elii käbökuzlenglɔ ’wʋ tie, Elii ’kɔ lile ’nyɛ. ’N ɛ ’nɩ ‑bhö Sidɔɔ‑bhölɩɩ ’mö a glɔ ‑bhlʋ wa laa Salɛtaa, ‑mä a ’kuzlenglɔ ‑bhlʋ mɔ. 27’Lagɔ a ’möbhïlanɩnyɔ Elizee a ’tɛnyɩ ’mö ’yɛ, ’zlalɩbhäwa a ‑bɛ ‑wʋ a mä’ä Yizlaɛlɩ. ‑Maa Lagɔ ’nɩɛ wa gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ a’bhë yɛmanɩ. ‑Maa lɛgäyi ‑bhlʋ wa laa Naamaa, ‑ɔ ’bhöönɩɛ ‑mä Silii‑bhölɩɩ ’möö, ’mö Lagɔ yɛmanɩɛ.» 28Zezwii gbää sa’aa, nɩkpa ’wuë ‑wa ‑pʋnɔ a‑a ’yukwlii, ’klɛ ’mö yɩ pʋlʋää tenyii. 29Wa ’wuë ’n wa yiɛ ’wʋ ‑sɔ ’n wa yoo ‑mä glɔ ’mö ‑sɛ, ‑mä ‑gägaa ’wa ‑glɔɔ sɩbhää ’klʋ a ‑badeyi ’wlu, ’n wa ‑nyɔɔ yiɛ ‑mä ‑gbälɛ, wa ’kɔ zɛmö ’pä. 30‑Maa wa ghlɛɛ ‑mä, ’n Zezwii yuëë jijo’wʋ ’wlʋ, ’n ɔ yiɛ mö.
Zezwii yɛ nɩkpɛ zuzukwëzokwë ‑gömö kpëti
31Mä Galilee‑bhölɩɩ ’mö a ‑glɔɔ wa laa Kapɛnaɔmö, ’n Zezwii yiɛ ‑mä mö. ‑Gwlɛnɩzlɩɩ ghlɛɛ, ’n ɔ yiɛ ‑mä a Lagɔbuduu ’mö nɩkpa Lagɔwɛlɩɩ ’cɩanɩ. 32‑Wa ‑pʋnɔɔɔ ’yukwlii, ’ɔ ’cɩacɩasaa ‑sɩbhä zuzu a ‑sʋää ‑gömö. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa nɩkpɛ a ‑mɔ Lagɔ ‑wʋ ‑gömö a sɛ ɔ bhïlaa. 33‑Mä Lagɔbudu ’la ’mö, nɩkpɛ ‑bhlʋ ‑wʋmö a ‑mä, zuzukwëzokwë ɔ kää ‑gömö. Nɩkpɛ ’la, ’n ɔ yiɛ tenyii ’mö ’kpa, ɔ lɛ: 34«O‑o aa! Nazalɛɛtɩ a Zezwii aaa, ’saa‑wɛlɩ ‑wʋnyɩ bhä jijo’wʋ ’nɩ? ‑N ‑kanyɩ ’yli bhɩa a za ‑n yi bhä ‑a? N ‑yi ‑mɔ ‑n glɩnɩ ’tɩɩ. ‑Ɔ ‑wʋ ’Wlɩlɩ, ‑ɔ ’bhöönɩ ‑mä Lagɔ dlɩ ’mö, mö ‑n glɩnɩɛ.» 35’N Zezwii yiɛ zuzukwëzokwëa yɔwʋkanɩsɛ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «’Pä ‑lɛ ‑na’a nuëa. ’Bhöö ‑sɩkaa nɩkpɛ nɩ ‑gömö.» ’N zuzukwëzokwëa yiɛ ‑lɛ nɩkpa ’wuë a ’yila ’klʋ nɩkpɛɛ sɛ bhlɩ, ’n a yoo ‑gömö ’bhöö. A ’nɔɔ ‑lizoku ’wlu nʋ ’lɩlɩlɩ. 36‑Wa ‑wʋä ‑lɛ ’wuë, ’n zuzu yuëë ‑gömö ’bhöö ’n wa ’yɩbhäyɩbhänɩɛ nimï nɩɩ: «Wɛlɩ a ‑mi bhä sɛ ‑ma nɩ ’nɩ? Nɩkpɛ ‑mɔ nɩ ’mö ɔ ’tɛɛ. Nza ɔ nyɛɛ zuzukuzokuu ’dɩ ’n yɩ ’bhööä nɩkpa ‑gömö.» 37’N Zezwii ’a nglɩɩ yiɛ ‑mä Galilee‑bhölɩɩ ’wuë ‑gömö mlɩmanɩ.
Zezwii yɛ guzuwa a ‑bɛ yɛmanɩ
(Matie 8.14-17; Maakö 1.29-34)
38Zezwii ’bhööä ‑mä Lagɔbudu ’möö, ’n ɔ yiɛ ‑mä Simɔɔ a ’ligbë ’mö mö. Ɔ lɛ ’bhöö ’lɛ, Simɔɔ a ’wʋtɛnglɛ, wëtlokwëë lɩbhɔɔ tenyii zaa, ɔ ghlɛɛ ‑lɛ, ’n wa yoo ’dɩ ’nyɛ nɩɩ, ɔ nɩ yo ’ylɩmö. 39’N ɔ yiɛ ‑lɛ nglɔɔ yɔwʋ ‑dɔ ’wʋ yi, ’n ɔ yiɛ wëtlokwëa ’dɩ ’nyɛ nɩɩ, bhɩɛ ‑sɩkaa nglɔ nɩ ku ’mö. ’N wëtlokwëa yiɛ nglɔɔ ku ’mö bhɩɛ, ’n ɔ yiɛ ’wʋ ‑sɔ cuu, ’n ɔ yuëë ’wʋ pi.
40‑Kidosɛ ghlɛɛ, ’n nɩkpaa ‑nyɛ ’wa guzuwaa a kii ’wuë yiɛ yi. ’N Zezwii yuëë ‑sɩbhä wa ’wuë bhʋlʋbhlʋ kätɩkpö ’wlu zʋ ’n ɔ yuëë yɛmanɩ. 41Nɩkpa a ‑bɛ ‑wa kä a‑a zuzukuzoku ‑gömöö, ’n yɩ ’bhuëë ‑gömö, yɩ ‑wʋ ’mö ’kpa dɔ’wʋ nɩɩ: «Lagɔ ’a Yuu mö ‑n glɩnɩ aa.» ‑Maa Zezwii, yɔwʋkanɩsɛ ɔ ’nyɩɛ ’dɩ nɩɩ yɩ nɩ ’pä ‑lɛ nuë, ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa yɩ yi sɛ nɩɩ Kliisɩ, Puënyɔɔ Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ ’mö ɔ glɩnɩɛ.
42Zlɩ zɩɛ, ’n Zezwii yiɛ ‑mä glɔ ’mö ’bhöö, dɛ ‑bhlʋ dɛɛ nɩkpɛ ’nɩɛ ‑wʋ, ’n ɔ yiɛ ‑lɛ mö. ’N nɩkpa a ‑bɛ yoo sɛ tɛlɩɛ mö. Wa ghïloo, wa lɛ naa: «‑Tɩnyɩa’a yɔwʋ ’bhöö.» 43Zezwii lɛ naa: «N’nn, ‑maa n kä n ’kä’ɛ ‑mä ‑gwlɩ ‑mi’la ‑gömö mö, ’pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ a ’Mänatɩtɩɩ biamö. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ ‑maa yɩ za Lagɔ tieaaa.» 44’N ɔ yiɛ mö. ‑Mä Galilee‑bhölɩɩ ’mö a Lagɔbïdii ’mö, ’n ɔ yiɛ ‑mä Lagɔwɛlɩɩ bhïlanɩ.
5Zezwii yɛ ’ɔ tɛkägänɩwaa wäzɩ
(Matie 4.18-22; Maakö 1.16-20)
1’Ylɩ ‑bhlʋ ’mö, ‑lɛ Zenezalɛɛtɩ a ’nyu ’kɔdʋʋ yɔwʋ, Zezwii ‑wʋ ‑lɛ. Nɩkpa a ‑bɛ ‑binɔɔ, wa ’kä Lagɔwɛlɩɩ ’yukwli ‑pʋnɩ. 2’N ɔ yiɛ ‑lɛ ’nyunuë ’wʋ ’gwälɩ ’sɔ ’ylɩmö. Yɩ ‑lowluwaa, ‑dɛdapäwa wa glɩnɩɛ. Wa’aa ‑mä ’wa gwälɩɩ ’mö ‑wʋ, ‑maa wa ‑wʋ ’wa ‑dɛdɩɩ wɔlʋ dɔ’wʋ. 3Gwälɩ ’la gla’mö, ‑mä Simɔɔ a ‑nʋʋ ‑wʋä. ‑Mä wʋ ’mö ‑mä Zezwii ‑gbälɛɛ. ’N ɔ yoo wäzɩ, ɔ lɛ naa: «Simɔɔ, ’dianɩ ’tikïyie ’wʋ gɔlʋʋ kïkëa gwë.» ’N ɔ yiɛ ‑mä gɔlʋʋ ’mö sɛ glɩ, ’n ɔ yuëë ’cɩa. 4Zezwii bhïlaa ’wëë, ’n ɔ yi’ɛɛ Simɔɔ ’dɩ ’nyɛ, ɔ lɛ naa: «Simɔɔ, dɛɛ nyuu ’bhʋɔnɩɛ tenyii ’möö, ‑n ‑nyɛ gɔlʋʋ nɩ ’dio ‑lɛ, ‑n ‑nyɛ ‑na’a nɩkpaa ’sɔ, a ’kä ‑lɛ ’a ‑dɛdɩɩ ’pä.» 5Ɔ lɛ naa: «‑Atʋ, ‑a ‑wʋ sabʋ’ɔ ‑dɛdɩ ’pä dɔ’wʋ ‑këë ’n zlɩ yiɛ zɩ, ‑aaa ’wuë ‑lu ’lɩbhä ’lɩlɩlɩ. ‑Maa ‑nmö gbä yɩa’aa ‑sɩbhä zaa, ‑a yi ‑lɛ ’pä.» 6‑Maa wa ’pää ‑lɛ ‑dɛdɩɩ, wa ’kɩa’a ‑mä ‑sɛɛ yii, wa ’niɛ bhɛnɩ, zibhï a dɔ’wʋ, yɩ lɛ ’kä ’kpɔ do. 7Zaa, wa ’bhɩa ‑wa ‑wʋä ‑mä gɔlʋ ‑mu’la ’möö, ’n wa yuëë wäzɩ wa ’kʋä kwänɩɛ yi. ’N wa yiɛ yi ’n wa yiɛ ‑mä zibhï ‑sɛ, ’n wa yiɛ ‑mä gwälɩ ’sɔ ‑kpɔ ’mö ’wʋ yie. ‑Maa zibhï a zunɔɔ a za, gwälɩɩ a’bhï lɛ ’kä ‑mä ’nyu ’mö ’wlu ’mla. 8‑Maa Simɔɔ wa la’ɛɛ Piɛlɩ, ɔ ’yɩɛ ‑li ’la ’wuë ’ylɩmöö, ’n ɔ yiɛ ‑lɛ Zezwii a dlɩ ’mö ‑kokomïladigbï glu ’pä. Ɔ lɛ naa: «‑Alowli, ’dionɩɩ gwë, ‑maa ’nyinylolinʋnyɔ n glɩnɩɛ.» 9’Fʋ Simɔɔ ’nɩɛ ‑sɩbhä nʋ, ‑maa ɔ ‑nyɛ ’ɔ nɩkpaa ’wuë ’sɔ, wa ’yɩɛ zibhï a zunɔɔ ’ylɩmöö, ‑kpöö köbhʋää. 10Ɔ ’bhɩa ‑muë’la, ‑sɩbhä ‑kpö köbhämuë’ɛɛ wabhlɩ. Nɩkpɛ ‑bhlʋ wa laa Zebedee, ɔ yowluwa muëë. ‑Mɔ a nglɩɛ Zaakö, ‑mɔ a nglɩɛ Zaa. ’N Zezwii yiɛ Simɔɔ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «Simɔɔ, tɩ ‑gu, ‑maa ‑bhlɛ a dɔ’wʋ, zibhï ‑n sɛ a‑a ’nyu ’mö, ‑maa tɛɛnɩa’a dɛ’ɛ, nɩkpa ‑n ’käa’aa ’kwlɛ ’mö ‑sɛ.» 11Zezwii gbää sa’aa, Simɔɔ ‑nyɛ ɔ ’bhɩa ’sɔ, wa glɛɛ ’wa gwälɩɩ ’wëë, ’n wa yiɛ ’wa ‑lii ’wuë ’wʋ ylɛ, ’n wa yoo ’bɩwʋ bhlinɩ.
Zezwii yɛ ’zlalɩbhänyɔ yɛmanɩ
12’Tɛnyɩ ‑mɛmɛɛ ’mö, ‑mä Galilee‑bhölɩɩ ’mö a ‑glɔ ’kɔdʋ ‑bhlʋ ’mö, ’n Zezwii yiɛ ‑mä nɩkpɛ ‑bhlʋ ghlɩnɩ. Ɔ ’wuë ’zla. Ɔ ’yɩɛ Zezwii ’ylɩmöö, ‑lɛ ɔ dlɩ ’mö ’n ɔ yiɛ ’klʋ glu ’pä. Ɔ lɛ naa: «‑Alowli, n bhiamö, ‑n ‑kä ’wʋ ngluu, ‑n mlɩnɩ ‑n ‑kaa yɛmanɩ n ’kä ’wlɩlɩ plɛ.» 13Ɔ nʋä sa’aa, ’n Zezwii yiɛ sɔ ’mö plu, ’n ɔ yoo kɛ zɩ. Ɔ lɛ naa: «N ngulu ’wʋ, zaa, yɛmanɩ.» Ɔ gbää sa’a cuu, ’n zlaa yiɛ nɩkpɛɛ yɔwʋ bhɩɛ. 14’N Zezwii yoo kä’mö ’titli, ɔ lɛ naa: «‑N ‑kä möö, tɩa sɛ ‑n yɛmanɩɛ a ’tɩtɩ nɩkpɛ ’nyɛ. ‑Maa mö ‑n ’kä ‑nanyɩ Lagɔbʋbɔnyɔɔ ’ylimö tulanɩ ’wë, bʋbɔnɩlii Moyizɩ gbä a‑a nɩɩ, ’zlalɩbhänyɔ ‑kä yɛmanɩ ɔ nɩ bʋbɔnɩ, nzɩɩ ɔ ’kä ’wlɩlɩ plɛ Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋʋ, ‑n ’kɩ Lagɔ bʋbɔnɩ, yɩ ’kä nɩkpabhë ’ylimö tulanɩ nɩɩ, ‑n yɛ yɛmanɩ.» 15‑Sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö, ‑maa Zezwii ’a nglɩɩ mö tenyii ’yize. Nɩkpa a ‑bɛ yo ’kwädlɩ yɔwʋ wa ’kä ’ɔ wɛlɩɩ ’yukwli ‑pʋnɩ ɔ ’kʋä’ɛ yɛmanɩmö a za. 16‑Maa Zezwii ɔbhlɩ mää nɩkpɛ ’nɩɛ ‑wʋʋ, ‑mä ɔ möä ’kwädlɩ ’n ɔ bhibhenɩɛ ‑mä Lagɔ.
Zezwii yɛ kpälɛkpälɛnyɔ yɛmanɩ
17’Ylɩ ‑bhlʋ ’mö, Zezwii ‑wʋä nɩkpa Lagɔwɛlɩɩ ’cɩa dɔ’wʋʋ, Falizɩɛwa ‑mumuë ‑nyɛ Moyizɩ ’a Gböö a ’cɩawa ‑mumuë ’sɔ, wa ‑wʋmö a ‑lɛ. ‑Mumuë ’bhöönɩ ‑mä Galilee‑bhölɩɩ a ‑gwlɩɩ ’wuë ’mö, ‑muë ’bhöönɩ ‑mä Zwidee‑bhölɩɩ a ‑nɩɩ ’wuë ’mö. ‑Mumuë ’bhöönɩ’ɛ ‑mä Zeluzalɛɛmö a’bhë. Wa ’wuë wa glɩ ‑lɛ ’n wa ‑pʋnɩɛ Zezwii ’yukwli. Zezwii, Lagɔ ’a ’mötɛɛnɔɔ ‑wɔɔ ‑gömö, ’n ɔ yɛmanɩɛ guzuwa. 18’N nɩkpa ‑mumuë yiɛ yi. Wa ‑su ‑gbɔpʋ ’wʋ kpälɛkpälɛnyɔ ‑bhlʋ. Wa ghlɛɛ ‑lɛ, wa yɩbhä a nyɩasɛ wa ’kä ‑mä ‑budu ’mö plɛ, wa ’kɔ ‑lɛ Zezwii a ’yila ’klʋ sɛ ’pïla. 19‑Maa nɩkpaa a zunɔɔ a za, wa’aa dɛ wa ’kä ghlɛnɩɛ ‑yi. Zaa, ’n wa yiɛ ‑mä ‑budu ’wlu ‑gbälɛ ’n wa yiɛ ‑mä ‑fële ‑dɩ. Kpälɛkpälɛnyɔɔ pö ‑sɛpʋ ’mö, ’n wa yoo ’wʋ ’libhï, ’n wa yoo ’likpï ’mö ’kwïlanɩ. ‑Mä nɩkpaa jijo’wʋ, Zezwii a dlɩ ’mö, ’n wa yoo ‑lɛ sɛ ’pïla. 20Zezwii ’yɩɛ sɛ wa ’tɛɛnɔɔ dlɩ ’ylɩmöö, ’n ɔ yiɛ kpälɛkpälɛnyɔɔ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «’Tua, ‑na’a ’nyinylolii a gbʋʋ ‑kamö ‑gömö ’bhöö.» 21Zezwii gbää sa’a cuu, Moyizɩ ’a Gböö a ’cɩawaa, wa ‑nyɛ Falizɩɛwaa ’sɔ, wa dila zɛmö a dɔ’wʋ wa lɛ naa: «Nɩkpɛ a ‑mɔ bhä dɛ’ɛ ‑ɔ nyima sa’a Lagɔ a ’nglɩ ’nɩ? ‑Ɔ bhɛnɩ bhä ɔ ’kä nɩkpɛ ’nyinyloli a gbʋ ‑gömö ‑sɛ, ’n ɛ ’nɩ ‑bhö Lagɔ a ’yize mɔɔ.» 22Zezwii yɩbhlɩnɩɛ ’wa dlɩpäsaa, ’n ɔ yuëë nimï ’yɩbhä nɩɩ: «Sɛ yɩ ‑wʋ ɔ ’mö ’n a pä bhä sa’a dlɩ ’nɩ? 23N ’kä nɩkpɛ nɩ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ, Lagɔ ‑kamö ‑na’a ’nyinylolii a gbʋʋ ‑gömö ‑sɛ, n ’kä’ɛ nɩɩ, ‑sɔ ’wʋ ‑n ’kä nɛmö, yɩ ’sɔɔ a dɔ’wʋ ‑mii ’tɛɛ bhä ’mö? 24N kɩ ’nʋ, ‑maa n yɩbhä a ’kä sɛ yɩbhlɩmanɩ nɩɩ, Nɩkpɛ a ’Yu, mɔɔ kää ɔ ’kä mä’ä dʋdʋ ’wʋ Lagɔ a ’nglɩ ’mö nɩkpɛ ’nyinyloli a gbʋ ‑gömö ‑sɛ. Zaa, kpälɛkpälɛnyɔ nɩmä, ‑sɔ ’wʋ, ’libhï ‑na’a ‑sɛpʋʋ ’wʋ ‑n ’kä ’ligbë ’mö mö!» 25Zezwii gbää sa’a cuu, ’wa ’wuë a ’yila ’klʋ ’n kpälɛkpälɛnyɔɔ yiɛ ’wʋ ‑sɔ ’n ɔ yiɛ ’ɔ ’wʋpölii ’wʋ ’libhï. Ɔ ‑wʋ Lagɔ a ’nglɩ ’ghlimanɩ dɔ’wʋ, ’n ɔ yiɛ ’ligbë ’mö mö. 26Wa ’wuë, ’n zuzu yuëë ‑gömö ’bhöö, ’n wa ’ghlimanɩɛ Lagɔ a ’nglɩ, ’n wa kluä ɔ gbʋ ’mö, ’n wa nʋä: «’Ɔɔ! ‑A yɛ zɩ’ɛ käböli ’ylɩmö.»
Zezwii yɛ Levii wäzɩ
(Matie 9.9-13; Maakö 2.13-17)
27Yɩ ’plɩɛ sa’a ’wëë, ’n Zezwii yiɛ ‑mä ‑glɔ ’la ’mö ’bhöö. Ɔ ‑wʋ mö dɔ’wʋ, ’n ɔ yiɛ nɩkpɛ ‑bhlʋ ’ylɩmö. Nɩkpɛ ’la, lapoomoni a ’wʋbhlinyɔɔ zaa, ɔ glɩ ‑mä lapoopɛnɩbuduu ’mö. Ɔ nglɩɛ Levii. ’N Zezwii yoo wäzɩ, ɔ lɛ naa: «Levii, yi, ‑n ‑kaa ‑gänɩ!» 28’N Levii yiɛ ’wʋ ‑sɔ ’n ɔ yiɛ ’ɔ ‑lii ’wuë ’wʋ ylɛ ’n ɔ yoo ’bɩwʋ bhlinɩ. 29Wa möä ’n Levii yoo ‑mä ’ɔ ’ligbëa ’mö lile ’käda ’wʋ pi. Ɔ ’bhɩayie a ‑bɛ ‑wa bhlimöä lapoomoni ’wʋ ’n nɩkpa ‑mumuë a ’kɔkɔmlɛ ‑wʋmö a ‑lɛ. Wa ’wuë ’n wa yiɛ ’wʋ linɩ. 30‑Maa Falizɩɛwaa ‑nyɛ Moyizɩ ’a Gböö a ’cɩawaa ’sɔ, wa ’yiɛ ’ylɩmöö, ’n wa yiɛ ’ngungwa ’n wa yiɛ Zezwii ’a ‑gänɩwaa nimï ’yɩbhä nɩɩ: «Sɛ yɩ ‑wʋ ɔ ’mö, lapoomoni a ’wʋbhliwa ‑nyɛ nɩkpa ‑muë ‑wanyɩɩ nglɩɩ ‑nyimaa ’sɔ, ’n a ‑nyʋä linɩ bhä ’wʋ ’nɩ?» 31Zezwii ’nʋä, ɔ lɛ naa: «‑Ɔ ‑yɛɛ, ɔ’ɔ tɛlɩ ‑dʋtaa sɛ, ‑maa ‑ɔɔɔ ‑yɛ, mɔɔ tɛlɩɛ ‑dʋtaa sɛ. 32Zaa, ‑wa zlɔnɩɛ ’mö Lagɔ ’yila a ’klʋ a dɔ’wʋʋ, wa za n’n‑ä yi. ‑Maa ’nyinylolinʋwaa a za n yiɛ, wa ’kä ligba wa ’kä ’wa ‑lizokuu kɛ’mö ‑sɛ.»
Suplɛplʋʋ a wɛlɩɩ
(Matie 9.14-17; Maakö 2.18-22)
33’Ylɩ ‑bhlʋ ’mö Falizɩɛwa ‑mumuë mʋa ghlɩɛ ‑mä Zezwii. Wa lɛ naa: «Zaa Batisɩ, ’ɔ ‑gänɩwaa, wa plɛ ‑bɛ ’wʋ su, ’n wa bhibhee. ’N ‑aa ‑nʋa plɛmö’ɛ su. ‑Maa ‑na ‑nʋa ‑naa, li wa liɛ ’kwädlɩ ’n wa nɩmää.» 34’N Zezwii yuëë ’dɩ ’nyɛ, ɔ lɛ naa: «Nɩkpɛ ‑kä ’nglɔ kwä ’n ɔ ‑kä ɔ ’tuawa wäzɩ wa ’kä nglɔɔ ’wʋ ’bhlii, nglɔɔ a ’luwlii ‑kʋä ‑bhlɛ jijo’wʋ ‑wʋʋ, wa yi bhä wa nɩ tɩ li nʋ ‑a? N’nn! 35‑Maa ’tɛnyɩ ‑mɛmɛɛ yi ghlɛ, dɛ wa ’kʋä nglʋkwänyɔɔ jijo ’wʋ ‑sɛɛ. ‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö, wa yi su plɛ.»
36’N ɔ yuëë ’nine ’pänɩ, ɔ lɛ naa: «Wa ‑kä ‑bänalele ’pɩɔ ’wʋ ‑sɛɛ, wa ‑kʋʋ ‑bänagɔgɔ yɔwʋ ’kplɛnɩɩ, yɩ’ɩɛ nɛnɩ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa wa ‑kä ‑sɩbhä ’zʋʋ, ‑bänalelea ’mö wa yɛɛ da’a nyima, ‑yʋkʋpɩɔlulu ’nɩɛ’ɛ ‑bänagɔgɔ ’wʋ ‑ngwa. 37Wa ‑kä nʋyɔlʋ ’kplabhëgɔgɔ ’mö pälɩɩ, yɩ’ɩɛ’ɛ nɛnɩ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa wa ‑kʋʋ ‑mä pälɩɩ, ’kplabhëa, ghɔlɔ a ghlɔɔ ’n nʋʋ ’suloo sɛ, yɩ ’sɔɔ ’n yɩ nyimonɩɛ ’gämö. 38‑Sɩbhä a za wa kää wa ’kä nʋyɔlʋ ‑mä ’kplabhëlele ’mö pälɩ. 39Sɛ’ɛ n gbä’ɛɛ nɩɩ: Nɩkpɛ ’nɩ ’nɩmäa’a ‑gɔlʋsɩɛka a nʋ ’wë, ɔ ’kä ‑gayɔlʋ a nʋ sɛ tɛlɩ. ‑Maa yɩ ’sɔɔ a dɔ’wʋ, sɛ’ɛ ɔ ’kää nɩɩ, ‑gɔlʋsɩɛka a nʋʋ mʋʋ nɛnɩɛ, mʋʋ ziɛ ‑mu’la ’wʋ.»
6Zezwii mɔɔ ’kämanɩɛ Zwiiföwaa ’a ‑gwlɛnɩzlɩɩ ‑gömö
(Matie 12.1-8; Maakö 2.23-28)
1‑Gwlɛnɩzlɩ ‑bhlʋ ghlɛɛ, Zezwii ‑nyɛ ’ɔ ‑gänɩwaa ’sɔ ’n wa yiɛ ’lagbïle ’mö ghlɛnɩ. ‑Nyɔɔ a sɛ a lilee ‑glʋä ‑mä. Wa ‑wʋ mö dɔ’wʋ, ’n ’ɔ ‑gänɩwaa ‑dɩnɩɛ lilea ghäyɩ ’n wa ’titlinɩɛ a yʋʋ kä’mö, ’n wa luä. 2‑Maa Falizɩɛwa ‑mumuë ’yuëë ’ylɩmöö, ’n wa yuëë nimï ’yɩbhä, wa lɛ naa: «Sɛɛ ‑a’a Gböö gbää wa nɩ tɩ ‑gwlɛnɩzlɩ ’zʋʋ, sɛ yɩ ‑wʋ ɔ ’mö ’n a zʋ bhä ‑sɩbhä ’nɩ?» 3Zezwii lɛ naa: «Lagɔbɔgʋʋ ’mö ’a wɛlɩɩ ‑yɩ cɛlɩɛ ‑mä, ‑yɩ bhïlaa Daviidɩ ‑nyɛ ’ɔ nɩkpaa ’sɔ ngɔmʋ ’lɩbhää ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö a sɛ wa ’zʋä a dɛ, a ’ni ɔ ‑zɩ ’mö zɛlɩ ‑a? 4Lagɔbʋbɔnɩfɔlɔ ‑wʋ a ‑mä Lagɔbudu ’mö, ‑a’a gböö a dɔ’wʋ ’fɔlɔ ’la, Lagɔbʋbɔwaa a ’yize, mʋa kää wa ’kʋ li. Yɩ ‑wʋ ‑sɩbhä ’mö, ’n Daviidɩ yiɛ ‑mä ‑budu ’mö plɛ, ’n ɔ yiɛ ’fɔlɔ ’la ’wʋ ’libhï, ’n ɔ yuä li, ’n ɔ yi’ɛɛ ’ɔ nɩkpaa ’nyɛ wa ’kä limö. 5Sɩbhä a za n nyanyɩɛ dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ, Nɩkpɛ a ’Yu mɔɔ ’kämanɩɛ ‑gwlɛnɩzlɩɩ ‑gömö.»
Zezwii yɛ nɩkpɛ ‑gwlɛnɩzlɩ yɛmanɩ
6‑Gwlɛnɩzlɩ ‑mɛmɛɛ ghlɛɛ, ’n Zezwii yiɛ ‑mä Lagɔbudu ’mö mö ’n ɔ yiɛ ‑mä Lagɔwɛlɩɩ bhïlanɩ. ‑Mä Lagɔbudu ’la ’mö, nɩkpɛ ‑bhlʋ ‑wʋmö a ‑mä. Nɩkpɛ ’la, ’ɔ luukɛkwätaa ma‑a glɩnɩɛ ‑kwätasɩɛka. 7Moyizɩ ’a Gböö a ’cɩawaa, wa ‑nyɛ Falizɩɛwaa ’sɔ, ’n wa yɩlɩɛ Zezwii kä’mö, ’n ɔ ‑käa nɩkpɛ ’la ‑gwlɛnɩzlɩ yɛmanɩɛ yi a za. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa wa yɩbhä wa ’kɔ ‑gwlɛnɩzlɩ a gbösɛnyɔ ’mö ’yɩ wa ’kɔ ‑zijle ’nyɛ. 8Zezwii ‑yi ’wa dlɩpäsaa, zaa ’n ɔ yiɛ ‑kwätasɩɛkakänyɔɔ wäzɩ, ɔ lɛ naa: «‑Sɔ ’wʋ ‑n ’kä dɛ’ɛ nɩkpabhë a ’yila ’klʋ yi.» ’N nɩkpɛɛ yiɛ ’wʋ ‑sɔ ’n ɔ yiɛ ‑lɛ yi. 9Zezwii lɛ naa: «Abhʋa n yɩbhää nimï: Sɛɛ ‑a’a Gböö gbä bhä, sɛ wa nɩ ’zʋ ‑gwlɛnɩzlɩ? Wa nɩ nʋ bhä wa ’lilɛ ‑li a ‑li ’wlu, ‑maa wa nɩ ’pänɔ bhä ’kpʋkpʋ ’wʋ ‑a? Wa nɩ puë bhä wa ’lilɛ, ‑maa wa nɩ ’tatinɔɔ bhä ’yi ɔ ’kä ’ku ‑a?» 10’N Zezwii yuëë ‑gömö yɩlɩ. ’N ɔ yiɛ ‑kwätasɩɛkakänyɔɔ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «Plu ‑na’a sɔɔ ’mö.» ’N nɩkpɛɛ yiɛ sɔɔ ’mö plu ’n ’ɔ kätɩkpaa yiɛ yɛmanɩ. 11‑Maa ‑muë’la ’wuë, ’n yɩ yuëë ’klɛ ’mö päla ’n wa yiɛ ylɩ plɛ. Wa lɛ naa: «Sɛɛ ‑a ’kä bhä nɩkpɛ nɩ köbhä ’nɩ?»
Zezwii yɛ ’ɔ tietiewaa kʋgbä’sɔ ‑kpɔ ‑lɛ ‑sɛ
(Matie 10.1-4; Maakö 3.13-19)
12‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö, ‑gäga ‑bhlʋ ’wlu ‑mä Zezwii möä ɔ ’kä Lagɔ bhibhe. Ɔ ghlɛɛ ‑mää, ɔ ‑wʋ bhibhe dɔ’wʋ ‑këë ’n zlɩ yiɛ zɩ. 13Zlɩ zɩɛ, ’n ɔ yiɛ ’ɔ ‑gänɩwaa wäzɩ, ’n ɔ yiɛ ‑mä wa gla’mö nɩkpa kʋgbä’sɔ ‑sɛ. ’Mö ɔ laa ’ɔ tietiewaa. Nɩkpa ’la, ’wa nglɩɩ miɛ dɛ’ɛ: 14Simɔɔ, Zezwii ’pää Piɛlɩ mɔ, ’n ɔ ‑daayu Adlee mɔ, Zaakö ‑nyɛ Zaa ’sɔ muë, Filiipö mɔ, Batlemii, 15Matie, Tomaa, Alɩfee yowli Zaakö mɔ, Simɔɔ ‑ɔ ‑wʋmö a‑a ‑mä ‑zɩkpaa wa laa Zɛlɔɔtɩ6.15 Zɛlɔɔtɩ: Mɩɩ sɛɛ zɛmö nɩɩ, ‑ɔ gwɩ ’ɔ bhlɩɩ a ’wlumö. ’mö mɔ, 16Zaakö yowli Zwiidɩ6.16 Zwiidɩ: Tadee. mɔ, ’n Zwidaa Yisikalio ‑ɔ ’kää zɩkö Zezwii plɩɩ.
Zezwii yɛ guzuwa a ‑bɛ yɛmanɩ
17Zezwii ‑nyɛ wa kʋgbä’sɔ ‑kpɔ ’sɔ, ’n wa yiɛ ‑mä ‑gägaa ’wlu ’bhöö. ‑Lɛ a zɛmö a dɛ ‑bhlʋ, dɛɛ mlɩnɩɛ ’wʋ ’n wa yi’ɛɛ ‑lɛ ’ɔ ’wʋ‑bhlinɩwa ‑mumuë a ‑bɛ ghlɩnɩ. Nɩkpa ‑mumuë a ’kɔkɔmlɛ ‑wʋmö a ‑lɛ. ‑Muë ’bhöönɩ Zeluzalɛɛmö, ‑mumuë ’bhöönɩ Zwidee‑bhölɩɩ a ‑gwlɩ ‑mi’la ’wuë ’mö, ‑mumuë ’bhöönɩ’ɛ ’yuku ’yuku, ‑mä gïnyɛ yɔwʋ a pɩɔ ’yli, mää Tiilɩ ‑nyɛ Sidɔɔ ’sɔ ‑wʋä. 18Wa ’wuë, wa ’kä Zezwii ’yukwli ‑pʋnɩ ’n ɔ ’kʋä’ɛ yɛmanɩ a za, nza wa yiɛ. Nɩkpa ‑wa kää zuzukuzoku ‑gömöö ’n ɔ yuëë yɛmanɩ. 19Nɩkpa ’wuë, wa yɩbhä wa ’kɔ kɛ zɩ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa wa ‑kɔɔ kɛ zɩ cuu, Lagɔ ’a ’mötɛɛnɔɔ a ’nglɩ ’mö, yɛmanɩ wa yɛmanɩɛ.
Zezwii yɛ ’mäna ‑nyɛ ngäzɩ ’sɔ a dɛ bhïla
20Wa glɩ ‑bhlɛ dɛ ‑bhʋlʋ ‑kpɔ, ’n Zezwii yiɛ ’ɔ ‑gänɩwaa ‑gömö yɩlɩ. Ɔ lɛ naa:
«Abhʋa glɩnɩɛ ’pʋawaa, ’a ‑jɔlʋ!
Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ’pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ, abhʋa ‑kälɩɛ ‑mä.
21Abhʋa ngɔmʋ lɩbhää mä’ä ’pɩwʋʋ, ’a ‑jɔlʋ!
Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa a yi lʋ.
Abhʋa wiɛ zɩ’ɛ ’mɩɔɔ, ’a ‑jɔlʋ!
Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa a yi ’mäna nʋ.
22Nɩkpaa ‑kaanyɩ ‑gblɩɩ, wa ‑kaanyɩ wanyɩ yɔwʋ kpëti, wa ‑kaanyɩ wɛlɩzoku bhïlanɩ ’n ’a nglɩɩ ‑kä ‑nyimaa, sɛ a glɩnɩɛ Nɩkpɛ a ’Yu a ‑nʋä a za, ’a ‑jɔlʋ! 23Sɛ ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’la ‑sɩbhä wa dɩbawaa ‑gblɩ a‑a Lagɔ ’a bhla’mö a ’möbhïlanɩwaa. Zaa, wa ‑kaanyɩ’ɛ ‑sɩbhä ‑gblɩmöö, a nɩ nʋ ’mäna ’käda, ‑maa Lagɔ yeanyɩ ‑mä ɔ yɔwʋ ‑li a ‑li a ‑bɛ ’wlu nʋ.
24Abhʋa wʋlʋnɩwaa abhlɩ, ngäzɩ ’wʋ a ’kää ‑bhö!
A yɛ mä’ä ’pɩwʋ ’a ‑li a ‑lii ghlɩnɩ ’wë.
25Abhʋaa kää mä’ä ’pɩwʋ a ‑lii ’wuë, ngäzɩ ’wʋ a ’kää ‑bhö!
Ngɔmʋ yeanyɩ ’lɩbhä.
Abhʋaa nʋä zɩ’ɛ ’mänaa, ngäzɩ ’wʋ a ’kää ‑bhö!
A yi ‑kɔnɩ, a yi ’wi.
26Nɩkpaa ’wuë ‑kä a ’dɩ a dɩ ‑sɛɛ, ngäzɩ ’wʋ a ’kää ‑bhö!
Bhla’mö a nɩkpaa ‑wa la a‑a wanyɩ Lagɔ a ’möbhïlanɩwaa, sa’a ‑sɩbhä wa dɩbawa sɛ a‑a wa ’dɩ a dɩ.»
Zezwii lɛ -a nɩ ‑wa ‑a’a ‑gblɩwaa
27«Abhʋaa ‑pʋnɩɩɛ dɛ’ɛ ’yukwlii, abhʋa n nyɛɛ dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ: A nɩ ‑wa ’a ‑gblɩwaa. ‑Ɔ ‑nɩmö ‑wa, nɔ ‑li a ‑li ’wlu. 28Ɔ ‑kamö bhätlɩnɩ, ’pɔ ’nyu. ‑Ɔ nʋʋmöä ‑lizoku ’wluu, bhibhe ɔ ’wlumö Lagɔ. 29Nɩkpɛ ‑kä ‑na ’yukwli ‑bhlʋ ’mö ’pää, tuloo ’sɔnɛɛ. Nɩkpɛ ‑kä ‑na’a ’wʋpälekwii ’wʋ ’libhïï, ’nyɔ ’dɩ ɔ ’kä ‑bänaa ’wʋ ’libhïmö. 30‑Ɔ ‑kamö zɛlaa, ’nyɔ. ‑Ɔ ‑kä ‑na ‑lu ’wʋ ’libhïï, tonyɩ ’yɩbhänɩ. 31Sɛ a yɩbhää sɛ’ɛ wa nɩ ’zʋanyɩ ’tɩɩ, a nɩ ’zʋmö ‑sɩbhä a ’bhɩa. 32Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, nɩkpaa ‑wa ‑waanyɩɛ a ’yize mö a ‑kä ‑waa, a nɩ tɩ ‑tɔnɩ nɩɩ, Lagɔ yeanyɩ yɩ ’ylimö a ‑lu ’nyɛ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ’nyinylolinʋwaa a’bhï, ‑sɩbhä wa ’zʋmöä. 33‑Wa nʋanyɩɛ ‑li a ‑li ’wlu a ’yize, ’mö a ‑kä ‑li a ‑li ’wlu nʋʋ, a nɩ tɩɛ ‑tɔnɩ nɩɩ, Lagɔ yeanyɩ yɩ ’ylimö a ‑lu ’nyɛ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ’nyinyolinʋwaa a’bhï, ‑sɩbhä wa ’zʋmöä. 34‑Wa ’kää ’a gɔgbɩɩ ‑sɛ a ’yize, ’mö a ‑kä gɔgbʋ ’pää, a nɩ tɩ ‑tɔnɩ nɩɩ, Lagɔ yeanyɩ yɩ ’ylimö a ‑lu ’nyɛ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ’nyinylolinʋwaa a’bhï, ‑sɩbhä wa ’zʋmöä. 35‑Sɩbhä a za n gbää nɩɩ, a nɩ ‑wa ’a ‑gblɩwaa. A ‑kä nɩkpɛ ‑li a ‑li ’wlu nʋ, ’n a ‑kä’ɛ nɩkpɛ gɔgbʋ ’nyɛɛ, a nɩ tɩ yɩ ’ylimö a ‑lu ‑kʋ. A ‑kä ‑sɩbhä ’zʋʋ, Lagɔtapɛ yeanyɩ yɩ ’ylimö a ‑lu ’kɔdʋ ’nyɛ, ɔ yeanyɩ ɔ ’yuë a yuë la. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa Lagɔ ɔbhlɩ, dlɩ zɛmö ɔ nɛnɩɛ nɩkpa ’wuë a dɔ’wʋ. ‑Ɔ ’nɩ ’ɔ ‑li a ‑lii yɩbhlɩnɩ oo, ‑ɔ yi ’kpʋkpʋnyɔ glɩnɩ oo, ɔ nɔ ‑li a ‑li ’wlu ’yize. 36‑Sɩbhä a za, sɛɛ a dɩba Lagɔ pää nɩkpa a ngäzɩdlɩɩ, a nɩ ’pämö ‑sɩbhä nɩkpa a ngäzɩdlɩ.»
Tɩ ‑na ’lilɛ ‑zijle tunɩ
37«A nɩ tɩ nɩkpa ‑zijle tunɩ, nzɩɩ Lagɔ tanyɩa ‑zijle tunɩmö. A nɩ tɩ nɩkpa a dɛ nɩɩ, ’wa ’nyinylolii a gbʋʋ ’naa ’kʋä ’kwädlɩ ‑gömö ’bhöö nʋ, nzɩɩ Lagɔ tanyɩa’ɛ abhlɩ ‑sɩbhä nʋmö. ‑Maa a nɩ ’tatinɩ a’bhɩa a ’nyinylolii a gbʋ ’yi. ‑Sɩbhä a dɔ’wʋ Lagɔ yi a ‑nʋʋ ’yi ’tatinɩ. 38A nɩ ’nyɛ a ’bhɩa. ‑Sɩbhä a dɔ’wʋ, Lagɔ yeanyɩ ’nyɛmö. Sɛ wa ‑kä’ɛ ‑lɛgɛ kʋ ‑këë, ’n ɛ ‑kä’ɛ yie ’n wa gbaanɛ’ɛ ’wʋ ’n ɛ kwlinɩ’ɛ yɔwʋʋ, Lagɔ ‑kaanyɩ ’nyɛɛ yii, ‑sɩbhä ɔ ’kää ’zʋ. A ‑kä a ’kä ’nyɛ a sɛ a yɛkaa, Lagɔ ‑kaanyɩ ’nyɛɛ yii, sɩbhä ɔ ’kää yɛkamö.»
39’N Zezwii yuë’ɛɛ ’nine ’pänɩ, ɔ lɛ naa: «’Kukwlekänyɔ yi bhä ɔ ’likukwlekänyɔ ‑su ‑a? N’nn! ’N ɔ ‑kɔɔ ‑suu, wa ’sɔ ‑kpɔ ’bhʋkwa ’mö wa ’kää bhlinɩ. 40‑Sukuyu ’nɩɛ ‑lu ‑yi ɔ ’kä ɔ ’cɩanyɔ ’wʋ zi. ‑Maa ɔ ‑kä sasɛ ’cɩɛ ’wë ’tɩɩ, ɔ ‑nyɛ ’ɔ ’cɩanyɔɔ ’sɔ, wa yi ’mö mlɩmanɩ. 41‑Na ’ylimö sukïbhë ‑kä ‑mä ‑wʋ, ’n a gbʋ ‑nɩmö plɛnɩɩ, sɛɛ ‑na ’lilɛ a ’ylimö a klekëyi a gbʋ ‑kamö bhä plɛnɩ ’nɩ? 42‑Nmö sukïbhëa ‑wʋä ‑naa ’ylimö ’n a gbʋ ’nɩ plɛnɩmöä, sɛ ‑n ’kä bhä ‑na ’lilɛ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: ’Tua, yi n ’kä ‑mä ‑na ’ylimö a klekëyi ‑sɛ ’nɩ? ’Kwlɩsɔkänyɔ nɩmä, ‑sɛɛ ‑mä ‑na ’ylimö a sukïbhëa ‑a ‑wʋä ‑mä ’wë, ‑n ’kä sɛ yɩlɩ sɛ ‑yi, ‑n ’kä bhäla ‑mä ‑na ’lilɛ a ’ylimö a klekëyi ‑sɛ.
Suu ‑nyɛ ’wʋ bhïï ’sɔ a wɛlɩɩ
43Su a su ’nɩ tlʋ ’bhïzoku, suzokwë ’nɩ tlʋ’ɛ ’bhï a bhï. 44‑Maa swi a kii ’wuë, ’yɩ bhïï ’mö wa yɩbhlɩniɛ ’mö, miɛ nɩɩ: ‑Kpakaklɔkwa ’wlu, wa’a ‑sɛ ‑mä pɛ, wa’aa ’yɛ ‑zɩ ‑gbäglɛtɛlɩsu ’yli ‑bidlu ‑sɛ. 45Nɩkpɛ ‑kä dlɩzɛmönanɩnyɔ glɩnɩɩ, ’ɔ dlɩ zɛmö a ‑li a ‑lii ‑yɩ ‑wʋä ‑mää, ’mö ɔ nʋä. Ɔ ‑kä’ɛ ’zokwë glɩnɩɩ, ’ɔ dlɩ zɛmö a ‑lizokuu ‑yɩ ‑wʋä ‑mää, ’mö ɔ nʋä. Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, nɩkpɛ ‑kä bhïlaa, ’saa suä ‑mä ɔ dlɩ zɛmöö, mɩɩ ghlɛnɔɔ ngli.
‑Bïdii ’sɔ ‑kpɔ a ninea
46Sɛ yɩ ‑wʋ ɔ ’mö ’n a laaa bhä ’kwädlɩ ‑Alowli ‑Alowli, ’n sɛ n nyanyɩɛ ’dɩɩ, a’a ’zʋ bhä ‑sɩbhä ’nɩ? 47A yɩɛ, nɩkpɛ a ‑mɔɔ yinɩɩɛ, ‑ɔ ‑pʋnɩɛ ’na wɛlɩɩ ’yukwli, sɛ yɩ gbää ‑ɔ zʋä ‑sɩbhä, ‑mɔ ɔ ‑nyɛ ’wlʋnɩɛ, ’mö n ’kanyɩɛ sʋlʋnɩ. 48Nɩkpɛ ‑bhlʋ mɔɔ ‑wʋä ‑lɛ. Ɔ lɛ ’kää ’ɔ ‑budu ’sɩbhää yii, ’n ɔ yiɛ kpayi ’bhlu, ’n ɔ yiɛ ‑mä ’bhʋkʋʋ ’mö ’ɔ kwaa ’sibhï, ’n ɔ yiɛ ’ɔ ‑buduu ’sɩbhä. ’Nyizakwëa lɩbhää ’ylɩ ‑bhlʋ ’möö, ’n gbisogbisonyu yiɛ tenyii zumanɩ ’n wʋ yiɛ wʋnyɩ ‑buduu ’ylimö ’sɛlɩnɩ, ‑maa ‑buduu, glu wʋ ‑nyɔnʋä zaa, wʋ’ʋä tɛkäsɛ a’bhë ’mö zizo ’lɩlɩlɩ. 49‑Maa nɩkpɛ ‑mɔmɔɔ mɔɔ ‑wʋ’ɛɛ ɔbhlɩ ‑lɛ. Ɔ lɛ ’kää ɔ ‑nʋʋ ’sɩbhää yii, ‑lɛ dʋdʋ ’klʋ, ɔ’ɔɔ ’bhʋkʋ a’bhë ’mö ’bhʋɔmanɩ, ’n ɔ yuä ‑lɛ ’sɩbhä. Gbisogbisonyu ’sɛlɩnɩɛ wʋnyɩ ‑buduu ’ylimö cuu, ’n ‑buduu yiɛ bhli. Wʋ’ʋä ghäyɩ tʋʋ ’lɩlɩlɩ. ‑Ɔ ‑pʋnɩɛ ’na wɛlɩɩ ’yukwli, sɛ yɩ gbää, ‑ɔ ’nɩ ’zʋä ‑sɩbhä, ‑lɛ a nɩkpɛ ’la ’mö ɔ ‑nyɛɛ ’wlʋnɩɛ.»
7Zezwii yɛ ’slʋja a ’kifi a libhonʋnyɔ yɛmanɩ
1Zezwii ’nyɛɛ nɩkpa wɛlɩ ’la ’wëë, ’n ɔ yiɛ ’wʋ ‑sɔ, ’n ɔ yiɛ ‑mä Kapɛnaɔmö mö.
2Mä Kapɛnaɔmö, Ghlʋmɛɛwaa a ’slʋja a ’kifi ‑bhlʋ, ‑mä ɔ glɩ a‑a. Nɩkpɛ ’la, ɔ libhonʋnyɔ ‑bhlʋ ‑ɔ ‑gälɔɔ tenyii dlɩ wʋʋ, ’mö gu ’lɩbhää, ɔ pö nyɛmʋba ’wʋ. 3Zaa, ɔ ’nʋä Zezwii a wɛlɩɩ, ’n ɔ yoo Zwiiföwaa a ’kädɩ ‑mumuë ’wʋ tie, ɔ lɛ naa: «A mö a ’kä Zezwii yɔwʋ bhibhe, ɔ ’kä yi, ɔ ’kä na libhonʋnyɔɔ yɛmanɩ.» 4-5Nɩkpa ’la ’n wa yiɛ mö. Wa ghlɛɛ ‑mä, ’n wa yiɛ ‑sɩbhä Zezwii ’tɩtɩ ’nyɛ ’n wa yoo tenyii yɔwʋ bhibhe, wa lɛ naa: «‑Yayaya, nɩkpɛ ’la ‑ɔ wäzɩmöä da’aa, ‑a yɩbhä nɩɩ yo ’wʋ, ‑maa ’nyɩɛ ɔ nɛnɩ dlɩ zɛmö. ‑Abhʋa Zwiiföwaa, ‑wa ɔ ‑wanyɩɛ, ‑a’a Lagɔbuduu a’bhë, mɔɔ ’sɩbhʋä.» 6Wa gbää sa’a, Zezwii ‑nyʋä ’sɔ, ’n wa yiɛ mö. Wa möä, wa lɛ ’kä ‑mä ’slʋjeyii a ’ligbë ’mö ghlɛ, ’n ɔ yiɛ ɔ ’tuawa tie wa ’kä Zezwii gbanɩɛ mö. Ɔ lɛ naa: «A ‑kä möö, a ’nyɛ ‑Alowli ’dɩ nɩɩ, ɔ nɩ tɩ ’fʋ mä’ä ghlɛ. ‑Maa n’n‑ä ɔ pälapälasɛ ‑wʋ. 7Nza n’n‑ä na’bhë ’wʋ ‑sɔ n ’kä ‑lɛ ɔ ’yila ’klʋ yi. ‑Maa ɔ nɩ bhïla wɛlɩkïbhë ‑bhlʋ cuu, nzɩɩ ’na libhonʋnyɔɔ ’kä yɛmanɩ. 8Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa na’bhë, n ‑yi ’kämanɩnyɔ a wɛlɩɩ. Dɛ n glɩɛ dɛ’ɛɛ, ‑mumuë ’kämanɩɩ, ’n n ’kämanɩ’ɛɛ na a ‑mumuë. Na ‑nʋa n ’kämanɩɛ, n ‑kä ‑mɔ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: Mö! Mö ɔ möä. N ‑kä’ɛ ‑mɔmɔɔ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: Yi! Yi ɔ yiɛ. N ‑kä na libhonʋnyɔ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: ’Zʋ sɛ’ɛ! ‑Sɩbhä ɔ zʋä.» 9Wa ’nyɛɛ ‑sɩbhä Zezwii ’dɩɩ, ’n ngli yoo yɛ, ’n ɔ yiɛ ‑wa ‑gänɔɔ ’yi gö, ɔ lɛ naa: «Abhʋa n nyɛɛ dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ, nɩkpɛ a ‑mɔɔ ’tɛɛnɩɩɛ nɩkpɛ ’la a saa dlɩɩ, ‑mä Yizlaɛlɩ ’a ngëyii ’mö a ‑nʋa a gla’mö, n ’nɔɔ ‑bhlɛ tɛkäsɛ ‑mä ’ylɩmö.» 10Zezwii gbää sa’a ’wëë, ’n ’slʋjeyii ’a tietiewaa yiɛ ’wlu sɩbhä, ’n wa yiɛ ‑mä ’ɔ ’ligbëa ’mö mö. Wa lɛ ’bhöö ’lɛɛ, ’ɔ libhonʋnyɔɔ yɛ yɛmanɩ.
Zezwii yɛ ’Kuzlenglɔɔ a yuu ‑ɔ ’ku a‑a gäla
11Zezwii ’bhööä ‑lɛ, glɔ ‑bhlʋ wa laa Nayinɩ, ’n ɔ yiɛ ‑mä mö, ɔ ‑nyɛ ’ɔ ‑gänɩwaa ’sɔ. Nɩkpa a ’kɔkɔmlɛ ‑gënuë ’n wa yiɛ mö. 12Wa ghlɛɛ ‑lɛ glonuë ’wʋʋ, ’n wa ‑nyɛ ‑gäzɛsuwa yiɛ ’wʋ gbanɩ. ‑Mä ‑glɔ ’la ’mö a ’kuzlenglɔ ‑bhlʋ, ’ɔ nyɩbhɛlʋyuu ‑bhʋlʋ ‑kpɔ, mɔɔ ’kuä. ’Mö wa ‑wʋä zizaa mö dɔ’wʋ. ‑Glɔlowluwa a ‑vlʋgbʋ, wa ‑nyɛ ’kuzlenglɔ ’la ‑bhlinɩ ’wʋ ’n wa möä. 13Zezwii ’yɩɛ nglɔ ’la ’ylɩmöö, ’n ɔ ngäzɩ yoo tenyii ’lɩbhä, ɔ lɛ naa: «Gɔɔ ’wʋ.» 14’N ɔ yiɛ ‑lɛ ‑gäzɛsuwaa yɔwʋ ’dio, ’n ɔ yiɛ ‑gäzɛlokwlii kɛ zɩ. ’N ‑gäzɛsuwaa yiɛ ’nɩgbö. ’N Zezwii yiɛ nɩɩ: «Nyɛgbayu nɩmä, ‑amöö nyɩamöä dɛ’ɛ ’dɩ: Gɔlɔ!» 15Zezwii gbää sa’a cuu, ’n nyɛgbayuu yiɛ gwë glɩnɩ ’n ɔ yiɛ bhïla. ’N Zezwii yoo ɔ ‑da yowʋ ’nyɛ. 16Nɩkpa ’wuë, ’n zuzu yuëë ‑gömö ’bhöö. Wa ’wuë ’n wa ’ghlimanɩɛ Lagɔ a ’nglɩ ’n wa nʋä: «Lagɔ yɛ ’ɔ ngëyii ɔ ‑sɛɛ ‑lɛ a ngäzɩdlɩ ’pä ɔ ’kɛ ’wʋ yi. Lagɔ a ’möbhïlanɩnyɔ ’kɔdɔ ‑kanyɩ jijo’wʋ ’wlʋ.» 17Mä Zwidee‑bhölɩɩ ’mö ’n saa ’wuë, ’saa Zezwii nʋä a dɩɩ, ’n yɩ yiɛ ‑mä mlɩmanɩ.
Zaa Batisɩ yɛ Zezwii nɩkpa ’wʋ tie
18Wɛlɩ ’la ’wuë sɛ yɩ ’plɩɛ, ’n Zaa Batisɩ ’a ‑gänɩwaa yiɛ ‑sɩbhä wa ’bhidɩba ’nyɛ. Wa ’nyɔnyɩɛ, ’n Zaa Batisɩ yiɛ wa gla’mö a nɩkpa ’sɔ wäzɩ, 19’n ɔ yuëë Zezwii ’wʋ tie, wa ’kɔ nimï ’yɩbhää mö nɩɩ: «Kliisɩ, Puënyɔɔ Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ, ‑a ‑kʋnɩ a‑a, mö ‑n glɩnɩ bhä, ‑maa ɔ ‑gä bhä ‑bhlɛ nimï?» 20Nɩkpa ’la, ’n wa yiɛ mö. Wa ghlɛɛ ‑mä, sɛɛ Zaa Batisɩ gbä a‑a wa nɩ ’yɩbhɔ nimïï, ’n wa yoo ‑sɩbhä nimï ’yɩbhä. 21‑Maa ’tɛnyɩ ’la ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’mö, wa ‑wʋ ‑bhlɛ ‑lɛ ɔ yɔwʋ ’n ɔ yiɛ guzuwa a ‑bɛ yɛmanɩ. Nɩmɛnɛkäwa a ‑bɛ, ’n ɔ yuë’ɛɛ yɛmanɩmö. ‑Wa kää zuzukuzoku ‑gömöö, ’n ɔ yuënyɩɛ ‑gömö kpëti. ’Kukwlekäwa a ‑bɛ, ’n ɔ yuëë ’yila ‑dɩ. 22Zaa Batisɩ ’a ‑gänɩwaa lɛ ’kää möä yii, ’n Zezwii yuëë ’dɩ ’nyɛ, ɔ lɛ naa: «’Kukwlekäwa a yilaa do, kpälɛkpälɛwa nɛmö, ’zlalɩbhäwa yɛmanɩ, ’yukwïlagbögbakäwa a yukwïlaa do, ‑wa yɛ a‑a ’ku ’wëë, wa glɔ, ngäzɩwaa ’wuë, Lagɔ ’a ’Mänatɩtɩɩ kʋä ’wʋ ghlɛmö. ‑Li ’la ’wuë, ’a yilaa yɩlɩɛ dɛ’ɛ ’wʋ ’n ‑mii ’a yukwïlaa ‑ngöä, a nɩ mö a ’kä Zaa Batisɩ yɩ ’tɩtɩ ’nyɛ. 23Yɩ ’wuë ’mö, ‑ɔ ’nɩ na za Lagɔ ’a ’yioo ’wʋ ’bhöö, ’ɔ ‑jɔlʋ!»
Sɛ’ɛ Zezwii bhïlaa Zaa Batisɩ a dɛ
24Zaa Batisɩ ’a tietiewaa möä ’wëë, nɩkpaa ‑wa su a‑a ‑lɛ ɔ yɔwʋ a ’yila ’klʋ ’n ɔ yiɛ Zaa Batisɩ a dɛ bhïla, ɔ lɛ naa: «’Saa a mö a bhä ‑mä ’muse ’klʋ kie? ‑Bʋbʋkwëyi a ‑mɛ ’vuu ziazianɩ ’mö, ’mö a mö a bhä ’ylɩmöä ‑a? 25’N ɛ ’nɩ ‑bhö mii, ’saa a mö a bhä ‑mä ylɛɛ ’nɩ? Nɩkpɛ a ‑mɔɔ ‑plaa ‑banɩ a ‑banɩ ’mö mɔ ’nɩɩ? ’Nɩɛ ‑wa wʋlʋä, ‑wa ‑suä wʋlʋnɩbanɩ ’möö, wʋlʋnɩbïdi wa glɩ’ɛ ’mö. 26A nɩ nyɩaaa ‑ka ’dɩ, ’saa a mö a bhä ‑mä ylɛɛ ’nɩ? Lagɔ a ’möbhïlanɩnyɔɔ ’nɩɩ? Nn, miɛ! ’Mö ɔ glɩnɩ a‑a ‑tiamö, ‑maa ɔ’bhë ɔ zi Lagɔ a ’möbhïlanɩnyɔ ’wʋ. 27Nyɩasɛ n’n‑ä ‑sɩbhä gbä, ‑maa ɔ dɛ yɩ cɛlɩɛ ‑mä Lagɔbɔgʋʋ ’mö nɩɩ:
Yɩɛ, ’na ‑gbäglɛyii ’mö n tiee ‑mä ‑na ’yuku,
ɔ ’kä ‑na’a ’yioo ‑sɛ.7.27 Malasii 3.1.
28’Dɩ n nyanyɩɛ dɛ’ɛ nɩɩ, mä’ä ’ylʋ zɛmö a nɩkpaa ’wuë gla’mö, nɩkpɛ a ‑mɔ ’kää ’ghïli ‑ɔ ’kää Zaa Batisɩ ’wʋ zii, wa ’nɔɔ ‑bhlɛ gwälɩ. ‑Maa ‑sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö, ’Pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ, ‑mä a ‑nɔ ‑bhlʋ, ɔ yi ’tikëyi glɩnɩ ‑kë, mɔɔ ’ghïliɛ mɔɔ ziɛ Zaa Batisɩ ’wʋ.» 29Nɩkpa ’la ’wuë, ‑wa nglu a‑a Zaa Batisɩ ’a Lagɔwɛlɩɩ ’wʋʋ, ‑Wa ‑nyɛ lapoomoni a ’wʋbhliwa ’sɔ, Lagɔ ’mö wa nglunɩɛ ’n wa yiɛ ’wa ’nyinylolii yɩbhlɩnɩ. ‑Sɩbhä a za, ’n wa yiɛ Zaa Batisɩ ‑mä ghlɩ ’n ɔ yuëë ’wlu wɔlʋ. 30‑Maa Falizɩɛwaa ‑nyɛ Moyizɩ ’a Gböö a ’cɩawaa ’sɔ wabhlɩ, ’saa Lagɔ yɩbhä a‑a wa nɩ nʋʋ, nimï wa sɩ a‑a zaa, wa’aa a ’wʋ nglu Zaa Batisɩ ’kʋä ’wlu wɔlʋ.
31«Abhʋa ‑sɩkaa a nɩkpaa, ’saa a ‑nyɛ ’wlʋnɩ bhä, ’saa n ’kanyɩ bhä ’wʋ pälɩ ’nɩ? 32A ’kä ‑bhɩɛ ’yuë a ‑muë ’bhlinɩ’ɛ ’du ’mö, ’n ‑muë pä’ɛ ‑muë wɛlɩ ’wʋ nɩɩ:
‑A yɛ a za ‑klɩmö bhlɩ, a’aa yɩ.
‑A yɛ’ɛ ’lɩgbʋlwɩ bhlɩ, a’aa ’wi.
33Nyɩasɛ n’n‑ä ‑sɩbhä gbä, ‑maa Zaa Batisɩ yiɛ, ɔ’ɔ li lile a ‑lile, ɔ’ɔ ’nɩmä nʋ. A lɛ: Zuzukwëzokwë ɔ kää ‑gömö. 34Nɩkpɛ a ’Yu ɔbhlɩ, ɔ yiɛ, ɔ li ’tɩɩ, ɔ nɩmä nʋ, ‑maa a lɛ: A yɩɛ, nɩkpɛ ‑mɔ nɩ, lililibho ‑nyɛ nʋnɩmälibho ’sɔ a ’yize ɔ kää. Lapoomoni a ’wʋbhliwa ‑nyɛ ’nyinylolinʋwa ‑mumuë ’sɔ, wa bheyi ɔ glɩnɩɛ. 35‑Maa ’dɩ n nyanyɩɛ dɛ’ɛ nɩɩ, ‑mɔ Lagɔ tiee, ‑wa ngluä ’ɔ wɛlɩɩ ’wʋʋ, wa ’wuë mʋa zwiɛ kɛ ‑gömö nɩɩ, Lagɔ ’a ’nɛɛnɔɔ ’mö ‑mä yɩ ’bhöönɩɛ.»
’Nyinyolinʋnglɔ yɛ Zezwii ‑li a ‑li ’wlu nʋ
36Falizɩɛyi ‑bhlʋ wa laa Simɔɔ, mɔɔ wäzɩnɩɛ ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö Zezwii ‑mä ’ɔ ’ligbëa ’mö wa ’kä ’wʋ linɩ. ’N Zezwii yiɛ ‑mä mö, ’n wa yiɛ li. 37‑Maa ‑mä ‑glɔ ’la ’mö ’nglɔ ‑bhlʋ ‑wʋ a ‑mä. ’Nyinylolinʋnglɔɔ ɔ glɩnɩɛ. Nglɔ ’la, ɔ ’nʋä nɩɩ, ‑mä Simɔɔ a ’ligbë ’mö Zezwii yɛ ‑mä lie möö, ’n ɔ yiɛ ’wʋ ‑sɔ, ’n ɔ yiɛ ‑mä mö. Ɔ ‑su ’kplekii. Ɔ kä ’kpö a ‑mii pää nglɛ a nglɛ ’mö. 38Nglɔɔ ghlɛɛ ‑mä, ’n ɔ yiɛ Zezwii nimï ghlɛnɩ. ’N ’mɩɔ yoo ’ylimö ghlɛ, ’n ɔ yiɛ ’ɔ mɩɔɔ ’mö Zezwii ’a kplɩɩ ‑zlɛlɛ päla, ’n ɔ yiɛ ’ɔ ’wlu a nyukwëa yɔwʋ sɩɔnɩ. Ɔ swɩɩɩɛ yɔwʋ ’wëë, ’n ɔ yiɛ dlɩ gbönɩ, ’n ɔ yiɛ kpöö ’wʋ ’libhï, ’n ɔ yiɛ yɔwʋ ’lɔ. 39Ɔ ‑wʋä sa’a ’zʋ dɔ’wʋʋ, Falizɩɛyi Simɔɔ, ‑mä ɔ dlɩ zɛmö a dɔ’wʋ, ɔ lɛ naa: «Nɩkpɛ nɩ ‑kä a ‑tiamö Lagɔ a ’möbhïlanɩnyɔ glɩnɩɩ, nglɔ nɩ ‑ɔ zoo dɛ’ɛ kɛ, ɔ yi a ’saa‑nglɔ ɔ glɩnɩɛ ‑yi. Ɔ yi a sɛ ɔ glɩnɩɛ ’nyinylolinʋnglɔɔ ‑yi.» 40Zezwii yɩbhlɩnɩɛ Simɔɔ ’a dlɩpäsaa, ɔ lɛ naa: «Simɔɔ, n yɩbhä n ‑kamö ’dɩ ’nyɛ.» Ɔ lɛ naa: «‑Atʋ, bhïla.» 41Zezwii lɛ naa: «Nɩkpa ’sɔ mʋa ‑wʋä ‑lɛ. Wa ’sɔ ‑kpɔ wa kä nɩkpɛ ‑bhlʋ a gɔgbʋ. ‑Mɔ kä ɔ mila a gwlɩ ’sɔ mila kʋgbä a gɔgbʋ. ‑Mɔ kä ɔ mila ngbï a gɔgbʋ. 42Ɔ yɩlɩɛ sɛ ‑këë, ɔ ‑yi sɛ nɩɩ wa ’sɔ ‑kpɔ a gla’mö a ‑bhlʋ a’bhë ’nɩɛ bhɛnɩ ɔ ’kä ’ɔ gɔgbʋʋ ‑sɛ zaa, ’n ɔ yiɛ yɩ gbʋʋ ’yi ’tatinɩ. Zaa, ‑na dɔ’wʋ, gɔgbɩkäwa ’la ’sɔ ‑kpɔ gla’mö a ‑mɔɔ ’kä bhä tenyii nɩkpɛɛ ‑ɔ nuëë ‑li a ‑li ’la ’wlu ‑wa ’nɩ?» 43Ɔ lɛ naa: «Na dɔ’wʋ, ‑ɔ kä a‑a moni a ‑bɛ a gɔgbʋ ’n gɔgbʋlowlii yuä ’yi ’tatinɩɩ, mɔɔ ’kɔɔ tenyii ‑wa.» Zezwii lɛ: «Nn, miɛ ‑tiamö. 44Zaa, ‑n yɩlɩ bhä nglɔ nɩ ’wʋ? N yiɛ dɛ’ɛ ‑na ’ligbë ’möö, ‑n ‑nɩɩɛ ’nyu ’nyɛ n ’kä kplɩ yɔwʋ wɔlʋ, ‑maa ɔbhlɩ, ’ɔ ’ylimö a mɩɔɔ ’mö ɔ wɔlʋnɩɩɛ kplɩ yɔwʋ, ’n ɔ yiɛ ’ɔ ’wlu a nyukwëa yɔwʋ sɩɔnɩ. 45N ‑nɩɩɛ ‑naa dlɩ gbönɩ, ‑maa ɔbhlɩ, sɛ ɔ ’maa ’kä a ’yɛ yii, ’na kplɩɩ a’bhë ’mö ɔ gbönɩɛ dlɩ ’yize. 46‑N ‑nɩɩɛ ’kpö ’wlu ’zʋ7.46 ’Wa mä’a a dɔ’wʋ, wa ‑kä lowlunyɔ ’kpö ’wlu zʋʋ, ’klʋkpamözʋzwɛɛ. . ‑Maa ɔbhlɩ, ɔ yɛ ’na kplɩɩ a’bhï ’kpö yɔwʋ ’lɔ. 47Yɩ za n nyɩamöä dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ: Sɛ ɔ ‑waaa dɛ’ɛɛ, ‑sɩbhä ma‑a tulanɩɛ ’ylimö nɩɩ, ɔ ‑yi sɛ ’ɔ ’nyinylolii kɔkɔmlɛɛ a gbʋʋ, Lagɔ kʋ ’yi ’tatinɩ. ‑Maa nɩkpɛ a ‑mɔ pää dlɩ nɩɩ, ’ɔ ’nyinylolii ɔ nʋä Lagɔ ’tatinɩɛ ’yi ’nɩɛ ‑zuu, ’ɔ ‑wawʋʋ ’nɩɛ ‑zu.» 48’N ɔ yiɛ nglɔɔ ’yi gö, ɔ lɛ naa: «Lagɔ ‑kamö ‑na’a ’nyinylolii a gbʋʋ ‑gömö ‑sɛ.» 49‑Maa nɩkpa ‑mumuë ‑wa ‑nyʋä ‑wʋa ’wʋ linɩ dɔ’wʋʋ, Zezwii ’nyɛɛ ‑sɩbhä nglɔɔ ’dɩɩ, wa dila zɛmö a dɔ’wʋ wa lɛ naa: «N’nn! Sɛɛ nɩkpɛ ‑mɔ nɩ a wɛlɩ ‑wʋ bhä ’n ɔ bhɩa bhä nɩkpɛ a ’nyinylolii a gbʋ Lagɔ a ’nglɩ ’mö ’nɩ?» 50’N Zezwii yi’ɛɛ nglɔɔ ’dɩ ’nyɛ, ɔ lɛ naa: «Sɛ ‑n ’tɛɛnɩɛ Lagɔ dlɩ a za, ‑n yɛ ’pʋ. Zaa, bhlɩ dlɩ sɛ, ‑n ’kä mö.»
8’Ngwlɩ a ‑bɛ ‑gänɩmö a Zezwii
1‑Mi’la ’plɩɛ ’wëë, ’n Zezwii yiɛ gwlɩ a ‑bɛ ‑gömö mö. ‑Gwlɩ ’kädɩ oo, ‑gwlɩ ’tikïyie oo, ’n ɔ yiɛ ‑mä mö, ’n ɔ bhïlanɩɛ ‑mä Lagɔwɛlɩɩ. Sa’a ɔ biaa saa ’wuë ’pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ a ’Mänatɩtɩɩ. ’Ɔ ‑gänɩwaa kʋgbä’sɔ ‑kpɔ muë, 2ngwlɩ ‑mumuë ‑wa kä a‑a zuzukuzoku ‑gömö, ’n ‑muë ɔ yɛmanɩ a‑a kökä, wa ’mämö. Madalaa a ’ylikwii ‑bhlʋ wa laa Malii, Zezwii kpëti a‑a zuzukuzoku ngbi’sɔ ‑gömö mɔ, 3’bhlɩlowli Eloodɩ a zɛmö a nɩkpɛ ’kɔdɔ ‑bhlʋ wa laa Kuza, ɔ ’lɛnglɛ Zaanɩ mɔ, ’nglɔ ‑bhlʋ wa laa Sizanɩ mɔ, ’n ngwlɩ ‑mumuë a ‑bɛ, ngwlɩ ’la, ’wa ‑lii wa kä a‑a, ’mö wa libhïä ’wʋ ’n wa kwänɩɛ Zezwii ‑nyɛ ’ɔ ‑gänɩwaa ’sɔ.
Glʋglʋnyɔɔ a ninea
4‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö, ‑gwlɩɩ ’wuë ‑gömö, ‑mä nɩkpa ’bhöönɩɛ ’n wa yinɩɛ Zezwii. Wa zumanɔɔɔ yɔwʋ tenyii, ’n ɔ yuëë ’nine ’pänɩ, ɔ lɛ naa: 5«Glʋglʋnyɔ ‑bhlʋ mɔɔ möä ‑mä ’ɔ ’lagblɛɛ ’mö lile ’mlɩɛ.8.5 ‑Mä ’wa mä’a a dɔ’wʋ, wa’aa lileyʋʋ glʋ, ‑maa ’mlɩ wa mluä. Ɔ ‑wʋ ’mlɩ dɔ’wʋ ’n lileyʋ ‑mumuu yiɛ ‑mä ’lagblɛɛ jijo’wʋ a ’yioo ’wʋ bhlinɩ. ’N ’plɩplɩwaa yuä ’wʋ nɛmönɩ, ’n zɩɩ yiɛ yi ’n yɩ yuä li. 6’N yʋ ‑mumuu yi’ɛɛ ‑lɛ kpayi ’klʋ bhlinɩ, ’n wʋ yiɛ ‑pa mi. ‑Maa ‑lɛ a dʋdʋʋ ’nɩɛ ’nyu ’mö ‑kä zaa, ’n ‑gbɔkwälɩɩ yiɛ ’wʋ si. 7’N yʋ ‑mumuu yi’ɛɛ ‑mä ‑dɛglaswi a ‑duvï jijo’wʋ bhlinɩ. ‑Duvïï tɛpɔnɩɛ ’wʋʋ, ’n yɩ yiɛ lile a ‑gbɔkwälɩɩ ’wlumö ‑gbïli, ’n yɩ yiɛ ’ku. 8‑Maa yʋ ‑mumuu bhlinɩ’ɛ ‑lɛ dʋdʋ a ‑dʋdʋ ’wʋ, ’n wʋ yiɛ ’pʋ, ’n wʋ yiɛ fötɩ. ’Gwla ‑bhlʋ kä ’yʋ a gwlɩ ngbï ’yli. Zaa, ‑ɔ ‑kä ’yukwïla ’wlu ‑kä, ɔ nɩ ’nʋa ‑bhlɛ.»
Glʋglʋnyɔɔ a ninea a zɛmösɛsaa
(Matie 13.10-23; Maakö 4.10-12)
9Zezwii ’pää nine ’la ’wëë, ’n ’ɔ ‑gänɩwaa yoo nimï ’yɩbhä. Wa lɛ naa: «Nine nɩ ‑n ’pää dɛ’ɛɛ, sʋlʋnɩnyɩɛ ‑ka a zɛmö.» 10Ɔ lɛ naa: «Abhʋa abhlɩ, Lagɔ slʋnanyɩ, nzɩɩ ’pɩwʋ mä ɔ ’kämanɩɛ a wɛlɩɩ, a ’kɩ ’mö ’nʋ. ‑Maa ‑muë’la wabhlɩ, ’nini a ’yize n ’nyɛnuë ’mö ’dɩ. Nza,
’wa yilaa lɩɛ, ’n wa ’nɩ ’yɩɛ ‑lu ’ylɩmö.
Wa ‑pʋnɩɛ ’fʋ ’yukwli, ’n wa ’nɩ ’nʋä ‑lu ’mö.8.10 Ezayii 6.9.
11‑Maa glʋglʋnyɔɔ a ninea a zɛmö ma‑a nɩɩ: Lileyʋʋ, mʋʋ glɩnɩɛ Lagɔ ’a wɛlɩɩ. 12‑Lɛ ’yio ’wʋ, dɛɛ lileyʋʋ bhlinɩɛ ’n zɩɩ yuä lii, ‑mumuë ‑nyɛ ‑lɛ ’wlʋnɩ. Wa ‑kä Lagɔ ’a wɛlɩɩ ’nʋ cuu, ’n Sataa yiɛ, ’n ɔ sʋänyɩɛ dlɩ zɛmö, wa tɩa Lagɔ dlɩ ’tɛɛnɩ, wa tɩa ’pʋ a za. 13‑Mumuë ‑nyɛ kpayidʋdʋ ’wlʋnɩ. Wa ‑kä Lagɔwɛlɩɩ ’nʋʋ, ’mänasɛ wa ngwliɛ ’wʋ, ‑maa wa ’niɛ sasɛ dila zɛmö ’zʋ. ’Ylɩya ’mö, wa kɩ dlɩ ’wʋ, ‑maa ’klɩyɩyɛ ‑kʋä yɩ za ghlɩ cuu, kɛ’mö wa sɩɛ. 14‑Mumuë ‑nyɛ dʋdʋʋ ‑wʋ kää ‑dɛgla ’wʋ ’wlʋnɩ’ɛ wabhlɩ. Wa nʋ Lagɔ ’a wɛlɩɩ ’wë, ‑maa mä’ä ’pɩwʋ a dlɩpäpʋ ylʋä. Wʋlʋnɔ ‑nyɛ mä’ä ’pɩwʋ a ‑lii ’wuë ’sɔ a tʋʋ lɩbhʋä, ’n yɩ gbʋ plɛnuëë tenyii ’n wa dlʋä Lagɔ ’a wɛlɩɩ ’wʋ, ’n wa teklinɔɔ ’wʋ. 15‑Maa nɩkpa ‑mumuë ‑wʋ ‑lɛ, mʋa ‑nyɛ dʋdʋ a ‑dʋdʋʋ ’wlʋnɩɛ wabhlɩ. Wa ‑kä Lagɔwɛlɩɩ ’nʋʋ, mʋa ngluniɛ dlɩ a dlɩ ’mö ’wʋ, ’n wa zwiɛ dila zɛmö. Dɛ wa kää sɛ ’n wa nyɔnʋä ‑lɛ kɛ ’n wa tlʋä ’bhï a bhï.
’Napɛɛ a ninea
16Nɩkpɛ ’nɩ ‑dɩ ’napɛ ’yi ’wë, ɔ ’kɛ ‑lu ’wlumö ‑gbïlii, ɔ ’kɛ’ɛ ‑bhɛlɛ zɛmö ’zʋ. ‑Maa wa ‑kä ’napɛ ’yi ‑dɩɩ, ghäyɩ wa bizee, nzɩɩ ‑wa plɛɛ ‑mä ‑budu ’mö ’käa sasɛ sɛ yɩlɩ. 17’Saa ziza‑a, wʋ yi ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö zɛmö ’wlʋ. ’Saa nɩkpa ’nɩɛ ’wʋ yɩlɩɩ, wʋ yɩ ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö ’ylɩmö yoo. 18Zaa, a nɩ ‑yi ’yukwlipʋnɩsɛ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑ɔ kää, ’mö wa nyɛɛ. ‑Ɔɔɔ kää, ’ɔ ’saa ɔ gbää ɔ kää, ’mö wa sɔɔ kä’mö.»
‑Wa glɩnɩɛ bhä Zezwii ’a waa?
(Matie 12.46-50; Maakö 3.31-35)
19’Ylɩ ‑bhlʋ ’mö, Zezwii a ‑daayuë ‑nyɛ ɔ ‑da sɔ, mʋa mɔɔ ’ylɩmöä. ‑Maa nɩkpa ’kɔkɔmlɛ so yɔwʋ zaa, wa’aa dɛ wa ’kä ghlɛnɩ wa ’kɔ yɔwʋ ghlɛɛ ‑yi. 20’N wa yiɛ Zezwii ’dɩ ’nyɛɛ mö nɩɩ: «‑Na ‑da ‑nyɛ ‑na ‑daayuë ’sɔ, wa ‑wʋ ‑mä ’pɩwʋ. Wa yɩbhä wa ‑kamö ’ylɩmö.» 21Wa ’nyɔɔ sa’a ’dɩɩ, ɔ lɛ naa: «‑Wa ‑pʋnɩɛ Lagɔ ’a wɛlɩɩ ’yukwli, sɛ yɩ gbää ‑wa nɛmöä ‑sɩbhä, mʋa glɩnɩɛ na ‑da, mʋa glɩnɩɛ na ‑daayuë.»
Zezwii yɛ ’vuu ’kɔdʋ ’nigba
(Matie 8.23-27; Maakö 4.35-41)
22’Ylɩ ‑bhlʋ ’mö, ’n Zezwii yiɛ ’ɔ ‑gänɩwaa ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «A‑a nɩ ’plɩnɩ ‑mä nyuu a kïkë ‑mä’la ‑gömö.» ’N wa yiɛ ’gɔlʋ ’wʋ ’libhï ’n wa yiɛ mö. 23Wa ‑wʋ ‑lɛ ’nyu ’klʋ, ’n Zezwii yiɛ ngämö. Wa ‑wʋ mö dɔ’wʋ ’n ’vuu ’kɔdʋ ’kɔdʋ yiɛ yi. ’N nyuu a ‑gbɔkwälɩ bhlinɩɛ ‑mä gɔlʋʋ ’mö, wʋ lɛ ’kä ’wlu ’mla. Wa ‑yi sɛ nɩɩ, ’kwie ’mö wa ‑wʋä. 24Zaa, n wa yiɛ Zezwii yɔwʋ ’dio ’n wa yoo gäla. Wa lɛ: «‑Atʋ, ‑Atʋ, ‑abhʋaa kuaa!» Zezwii gɔlɔɔ, ’n ɔ yiɛ ’vuu ‑nyɛ nyuu a ‑gbɔkwälɩ ’sɔ ’wʋ ’kpanɩ ’n yɩ yiɛ donɩ. ’N saa ’wuë yiɛ vlɩɩ plɛ. 25’N ɔ yiɛ ’ɔ ‑gänɩwaa nimï ’yɩbhä nɩɩ: «Sɛ yɩ ‑wʋ ɔ ’mö ’n a ’nɩ bhä Lagɔ dlɩ ’tɛɛnɩ ’nɩ?» Wa ’wuë nganɔ, ’n zuzu yuëë ‑gömö ’bhöö ’n wa ’yɩbhäyɩbhänɩɛ nimï nɩɩ: «’Ɔ! ’Saa‑nɩkpɛ bhä sɛ ‑ma nɩ dɛ’ɛ, ’n ɔ ‑kä bhïlaa ’n ’vuu ‑nyɛ nyuu ’sɔ zo bhä ’klʋkpamö ’nɩ?»
Zezwii yɛ nɩkpɛ zuzukuzoku ‑gömö kpëti
(Matie 8.28-34; Maakö 5.1-20)
26Wa möä ‑këë, wa ’tʋä nyuu, Zelaza‑bhölɩɩ, ‑ɛ ‑nyɛ Galilee‑bhölɩɩ gögönɩɛ ’yii, ’n wa yiɛ ‑mä ghlɛ. 27-29Gɔlʋʋ köbhää ’kïkë, Zezwii kwliɛ cuu, ’n bhlɩ ’la a ‑glɔ ‑bhlʋ ’mö a nɩkpɛ yoo gbanɩɛ yi. Nɩkpɛ ’la, zuzukuzoku ɔ kää ‑gömö. Yɩ kɔ ‑gömö gwälɛ. ‑Sɩbhä a za, sɛɛ ɔ’ɔ gʋʋ ‑budu ’mö ’n ɔ glɩnɩ ‑mä lesikpï jijo’wʋ a da yɛ ’mö gwälɛ. Ɔ’ɔ päla ‑bäna ’mö. ’Ɔ bhɩɩ ‑nyɛ ’ɔ swɩɩ ’sɔ ’gogwi wa gwaniɛ ’kwädlɩ, ‑maa ‑sɩbhä ɔ diɛ ’yize. Dɛɛ nɩkpɛ ’nɩɛ ‑wʋ, ’n zuzukuzokuu ‑nyɔɔ möä ‑lɛ. Nɩkpɛ ’la mɔɔ möä Zezwii gbanɩɛ. Zezwii ’yoo ’ylɩmö cuu, ’n ɔ yiɛ gbʋ ‑dɩ, ɔ lɛ naa: «Zuzukwëzokwë, ‑nmö n nyɛɛ ’dɩ, ’bhöö nɩkpɛ nɩ ‑gömö.» Zezwii gbää ‑sɩbhä cuu, ’n nɩkpɛ yiɛ tenyii ’mö ’kpa, ’n ɔ yiɛ ‑lɛ ɔ dlɩ ’mö zɛmö bhli, ’n ɔ yiɛ nyla, ɔ lɛ naa: «Lagɔtapɛ a ’yu Zezwii, sɛ ‑n lɛ ‑kaa bhä ’wʋ gbänɩ ’nɩ? N bhiamö yɔwʋ, ‑yayaya, ‑tɩɩa ’klɩ ’yɩa.» 30’N Zezwii yoo nimï ’yɩbhä nɩɩ: «‑A ’yɩ bhä ‑na ’nglɩ?» Ɔ lɛ naa: «Na nglɩɛ ’Kɔkɔmlɛ.» Nyɩasɛ ɔ’ɔɔ ‑sɩbhä gbä, ‑maa zuzukuzokuu ‑yɩ ‑wɔɔɔ ‑gömöö, yɩ’ɩɛ muënɩ. 31’N zuzukuzoku ’la yiɛ Zezwii yɔwʋ bhibhe. Yɩ lɛ naa: «‑Yayaya, ‑tɩnyɩ ‑mä glu a ‑jie ’mö ’pä.» 32‑Lɛ wa yɔwʋ a ‑gäga ‑bhlʋ ’wlu, kokotie a ‑zɩkpa ’käda ‑wʋ a ‑mä. Yɩ ‑wʋ ‑mä ’wʋ li dɔ’wʋ. ’N zuzukuzokuu yi’ɛɛ Zezwii yɔwʋ bhibhe. Yɩ lɛ naa: «’Tatinɩnyɩ ’yi ‑a ’kä ‑mä kokotie ’la ’mö plɛ.» ’N Zezwii yiɛ ’wʋ nglu. 33’N yɩ yiɛ nɩkpɛɛ ‑gömö ’bhöö, ’n yɩ yiɛ ‑mä kokotiea ’mö plɛ. Yɩ plɩɛ ’mö cuu, kokotiea ’wuë, ’n yɩ yiɛ ‑mä ‑gägaa ’wlu ’bhöö ’n yɩ yiɛ ‑mä ’nyu ’mö sɛ ’sulo. ’N nyuu yiɛ ’lɩbhä.
34Yɩ ‑gänɩwaa ’yɩɛ ‑sɩbhä ’ylɩmöö, ’n wa yiɛ futo. ‑Mä glɔ ’mö ‑nyɛ ‑mä ’kwlɛgligbï ’wʋ ’sɔ, ’n wa yiɛ ‑mä yɩ ’dɩ bia. 35Nɩkpa ’nwiɛ ’n wa yiɛ yi wa ’kä ’saa ’plɩɛ ‑mä ’ylɩmö. Wa ghlɛɛ ‑lɛ, ’n wa yiɛ Zezwii ‑lɛ ghlɩnɩ, nɩkpɛɛ zuzukuzokuu ’bhööä ‑gömö gïlo yɔwʋ, ɔ yɛ yɛmanɩ, ɔ ‑pla ’mö, ɔ ‑wʋ ’tɩɩ. ’N nganɔ yuëë ’wʋ yinɩ. 36‑Maa ‑wa ‑wʋ a‑a ‑lɛ Zezwii yɔwʋʋ, mʋa ’nyʋää sɛɛ nɩkpɛɛ yɛmanɩɛ a ’tɩtɩ. 37Zelaza‑bhölɩɩ ’mö a nɩkpaa ’wuë, wa ’nwiɛ, nganɔ a za ’n wa yiɛ Zezwii yɔwʋ bhibhe, wa lɛ naa: «‑A bhiamö, ’bhöö mä’ä ‑a’a bhlɩɩ ’mö.» ’N Zezwii yiɛ gɔlʋʋ ’mö ‑gbälɛ ɔ ’kä mö. 38‑Maa ɔ lɛ ’kää möä yii, nɩkpɛɛ zuzukuzokuu ’bhööä ‑gömöö, ɔ lɛ naa: «N bhiamö n ’kä ’mämö.» ‑Maa Zezwii ’nɩɛ ’wʋ nglu, ɔ lɛ naa: 39«Mö ’ligbë ’mö, ‑li a ‑li ’wuë Lagɔ nʋʋmöä ’wluu, n ’kä ‑mä a ‑nʋa yɩ ’tɩtɩ ’nyɛ.» Nɩkpɛ ’la, ’n ɔ yiɛ mö, ‑mä ‑glɔɔ ’wuë ’mö, ’n ɔ yiɛ ‑mä sɛɛ Zezwii puoo a ’tɩtɩ bia.
Zezwii yɛ nglɔɔ ‑jɛzlɛzlɛɛ lɩbhää yɛmanɩ
(Matie 9.18-26; Maakö 5.21-43)
40‑Mä nyuu a kïkë ‑mä’la ‑gömö mää Zezwii ’bhöö a‑a, ‑mä ɔ möä nimï. Nɩkpa a ‑bɛ ‑kʋnɔɔ a ‑mä, zaa ’n wa yoo ’yio ’wʋ yi. 41-42’N nɩkpɛ ‑bhlʋ yoo yinɩ. Lagɔbudu a ’kifi ɔ glɩnɩɛ. Ɔ nglɩɛ Zayilwiisɩ. Ɔ kä nglʋyu ‑bhlʋ ‑kpöö. Yu ’la kä ’ylʋbö kʋgbä’sɔ a sɛ. Nɩkpɛɛ ghlɛɛ ‑lɛ Zezwii a dlɩ ’möö, ’n ɔ yiɛ ‑kokomïladigbï glu ’pä. Ɔ lɛ naa: «‑Atʋ ‑yaya, yi ‑a ’kä ‑mä ’na mä’a mö, ‑maa na nglʋyuu ‑bhʋlʋ ‑kpɔ, ɔ ‑wʋ ’ku dɔ’wʋ.» Zezwii ‑wʋä ‑mä mö dɔ’wʋʋ, nɩkpa sunɔɔ ‑gbʋgbʋ. 43‑Mä ‑bʋbʋ ’la jijo’wʋ, ’nglɔ ‑bhlʋ ‑wʋmö a ‑mä. Gu kɔɔ ‑bhlɛ ’ylʋbö kʋgbä’sɔ ’lɩbhänɩ. ‑Jɛzlɛzlɛɛ lɩbhɔɔ. ’Ɔ ’saa ɔ kä a‑a ’wuë, ɔ kʋ ‑mä ‑dʋtaawaa kä’mö plɩnɩ ’wë ’lɩlɩlɩ, ‑maa ‑bɛ ’nɔɔ yɛmanɩ. 44Lɛ a nglɔ ’la, mɔɔ ghlɛnɩɛ Zezwii nimï, ’n ɔ yiɛ ’ɔ ‑bäna ’kädaa a kpulu kɛ zɩ. Ɔ zuä kɛ, ɔ lɛ zʋ a sɛ’ɛ cuu, ’ɔ dluu yɛ donɩ. 45’N Zezwii yiɛ ’nɩgbö, ɔ lɛ naa: «‑Ɔ zɩɩɩ bhä kɛ ’nɩ?» Nɩkpa ’wuë lɛ ɛ’ɛ ‑bhö muë. ’N Piɛlɩ yiɛ gbʋ ‑dɩ, ɔ lɛ: «‑Atʋ, nɩkpa ’wuë ‑wa binɩmöä, ‑wa ’susunɩɛ ‑mä wa ‑kamö yɔwʋ ’dio a za‑a, muëë.» 46‑Maa Zezwii lɛ naa: «Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, nɩkpɛ ‑kaa kɛ zɩ. Ɔ zɩɩɩɛ kɛɛ, n yɩbhlɩmanɩ sɛ nɩɩ ’mötɛɛnɔ ‑kaa ’mö ’bhöö.» 47Nglɔɔ ’yɩɛ ’ylɩmö nɩɩ, ɔ’ɔa’a zizosɛ ‑kä, ɔ ’wuë nganɔ a za, ɔ ‑wʋ tɩtlɛnɩ dɔ’wʋ, ’n ɔ yiɛ yi, ’n ɔ yiɛ ‑lɛ Zezwii a dlɩ ’mö ‑kokomïladigbï glu ’pä. Nɩkpabhë a ’yila ’klʋ, sɛ yɩ ‑wʋä ’mö ’n ɔ yiɛ Zezwii kɛ zɩ, ’n ɔ zoo kɛ cuu a sɛ ɔ yɛmanɩɛ, ’n ɔ yiɛ yɩ ’wuë ’mö ‑sɛnɩ. 48Zezwii lɛ naa: «Na ’yu, sɛ ‑n ’tɛɛnɩɛ Lagɔ dlɩ a za, ‑n yɛ yɛmanɩ. Zaa, bhlɩ dlɩ sɛ ‑n ’kä mö.»
49Zezwii kɩ ngli cuu ’n nɩkpɛ ‑bhlʋ yiɛ ‑lɛ ’wʋ ghlɛnɩ. Ɔ ’bhöönɩ ‑mä Zayilwiisɩ a ’ligbë ’mö. Ɔ lɛ naa: «Zayilwiisɩ, yuu yɛ ’ku, ‑maa tɩ nyɩasɛ ‑Atʋ bʋanɩ.» 50Ɔ gbää sa’aa, Zezwii lɛ naa: «Zayilwiisɩ, tɩ ngänɩ, kä dlɩ ’wʋ ’yize ‑maa ‑na’a yu yi yɛmanɩ.» 51-53’N wa yiɛ mö. Wa ghlɛɛ ‑mä ’ligbë ’möö, wa lɛ ’bhöö’ɛ, nɩkpaa ’wuë, yuu yɛ ’ku a za, ngäzɩ lɩbhʋä, wa wi. ’N Zezwii yuëë ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «A gɔɔ ’wʋ, ‑maa yuu ’nɩɛ ku‑u, ‑maa ngämö ɔ ngämöä.» Ɔ gbää sa’a, wa ’wuë, wa ‑yi sɛ nɩɩ, yuu yɛ ’ku zaa, ’n wa yoo gla pälɩ. Zezwii lɛ naa: «Piɛlɩ mɔ, Zaa mɔ, Zaakö ’n yuu a ‑da ‑nyɛ ɔ dɩba ’sɔ, wa ’yize mʋa nɩ plɛmö ‑mä ‑budu ’mö, yuu a ‑gäzɛɛ nimï.» ’N wa yiɛ ‑mä plɛ. 54’N Zezwii yiɛ yuu a ‑gäzɛɛ sɔ köbhänɩ, ’n ɔ yiɛ wɛlɩ ghäyɩ ’pä, ɔ lɛ naa: «Na ’yu, gɔlɔ!» 55‑Gba ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’mö ’n yuu yiɛ gɔlɔ ’n ɔ yiɛ ’wʋ ‑sɔ. Zezwii lɛ naa: «A nɩ ’nyɔ lile ɔ ’kä li.» 56Yuu a ‑lowluwaa, ’n zuzu yuëë ‑gömö ’bhöö. ‑Maa Zezwii lɛ naa: «Wɛlɩ nɩ ’dɛɛ, a nɩ tia nɩkpɛ ’nyɛ.»
9Zezwii yɛ ’ɔ ‑gänɩwaa kʋgbä’sɔ ‑kpɔ tie
(Matie 10.5-15; Maakö 6.7-13)
1’Ylɩ ‑bhlʋ ’mö ’n Zezwii yiɛ ’ɔ ‑gänɩwaa kʋgbä’sɔ ‑kpɔ ’wlu ’yɩbha. ’N ɔ yuëë tie wa ’kä ɔ ’nglɩ ’mö zuzukuzokuu ‑gömö ’kämanɩ wa ’kɩ nɩkpa ‑gömö kpëti, wa ’kä’ɛ guzuwa yɛmanɩ. 2Ɔ lɛ naa: «A nɩ mö, ’pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ a ’Mänatɩtɩɩ, a ’kɩ saa ’wuë bia, a ’kä’ɛ guzuwaa yɛmanɩ.» 3’N ɔ yuëë ’dɩ ’mö zʋ, ɔ lɛ naa: «A ‑kä möä yii, a nɩ tɩ ’yiobhlinɩlu ‑su. A nɩ tɩ nɛmönɩpeyi ‑su, a nɩ tɩ ‑kotoku ‑su, a nɩ tɩ lile ‑su, a nɩ tɩ moni ‑su, a nɩ tɩ ‑banɩ ’sɔ ’sɔ ‑su. 4A ‑kä glɔ ’mö ghlɛ ’n nɩkpɛ ‑kaanyɩ pälaa, a nɩ gʋʋ ‑lɛ ’ligbë ’la ’mö ‑këë ’a mömötɛnyɩɩ ‑kä ghlɛ a ’kä mö. 5‑Maa a ‑kä glɔ ‑mumuu ’mö ghlɛ ’n ‑mä a ‑nʋa ’nanyɩ pälaa, a nɩ ’plɩ. ‑Maa a ‑kä möä yii, a nɩ gbɔtɔ ’a kplɩzɛmödʋdʋʋ. ‑Sɩbhä a dɔ’wʋ, ‑mä a ‑nʋa yi sɛ yɩbhlɩmanɩ nɩɩ, wa ‑nyɛ Lagɔ ’sɔ a jijo’wʋ a wɛlɩa’aa.» 6Zezwii ’zuëë ’dɩ ’mö ’wëë, ‑mä ‑gwlɩɩ ’wuë ‑gömö ’n wa yiɛ ‑mä Lagɔ ’a ’Mänatɩtɩɩ biaamö, ’n wa yɛmanɩɛ ‑mä a guzuwaa.
Sɛ’ɛ Eloodɩ gbää Zezwii a dɛ
(Matie 14.1-12; Maakö 6.14-29)
7‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö, Eloodɩ ‑ɔ ’kämanɩɛ Galilee‑bhölɩɩ ‑gömöö, ɔ ’nʋä ‑li ’la ’wuë a ’dɩɩ, ’n nyɛmʋ yoo ’wʋ lu. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑wa ’nyɔɔ Zezwii a ’tɩtɩɩ, wa gla’mö ‑mumuë lɛ naa: «Zaa Batisɩ mɔɔ ’wlʋä glu.» 8‑Mumuë lɛ naa: «Elii mɔɔ yinɩɛ ’wʋ ’sɔ ’pɩwʋ.» ’N ‑mumuë nʋä wabhlɩ nɩɩ: «Lagɔ ’a bhla’mö a ’möbhïlanɩwaa, wa gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ mɔɔ ’wlʋä glu.» 9‑Maa Eloodɩ a’bhë, sɛ’ɛ ɔ nʋä nɩɩ: «’Ɔ! Zaa Batisɩ, n nɛ wa nɩ ‑doo a ’wlu zaa, wa kɔ a yɩ ’wlu ‑dɩ nɩɩ, nɩkpɛ ‑mɔ nɩ ‑ɔnyɩ ’dɩ wa sɛɛ sɛ’ɛɛ, dɛ ɔ ’bhöönɩ bhä ’nɩ?» Sa’a ɔ gbää, nza ɔ yɩbhää ɔ ’kä Zezwii ’ylɩmö.
Zezwii yɛ nɩkpa a ’dwi ’sɔ nɩkpa a gwlɩ kʋgbä (5.000) lile ’nyɛ
(Matie 14.13-21; Maakö 6.30-44; Zaa 6.1-14)
10Mää Zezwii tie a‑a ’ɔ tietiewaa, ’n wa yiɛ ‑mä ’bhöönɩ. ’N wa yoo ’saa ’wuë wa nʋä ‑mä a ’tɩtɩ ’nyɛ. Wa ’nyɔɔ ’tɩtɩ ’wëë, ’n ɔ yuëë ’wʋ ’libhï, ɔ ‑nyʋä ’sɔ a ’yize, glɔ ‑bhlʋ wa laa Bɛtɩsayidaa a pɩɔ ’yli ’n wa yiɛ ‑mä mö. 11‑Maa nɩkpa ’wuë, wa ’nʋä wa mömötɩtɩɩ, ’n wa yuëë ’bɩwʋ mö. Wa ghlɛɛ ‑mä, Zezwii ’nuëë ’wlu sɩbhä, ‑maa ’pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ a wɛlɩɩ, ’mö ɔ ’nyʋää. Nɩkpa ‑waaa ‑yɛ, sɛɛ gwi lɩbhʋää, ’n ɔ yuëë ‑sɩbhä yɛmanɩ. 12Ylʋʋ ‑wʋ bhlie mö dɔ’wʋ, ’n ’ɔ tietiewaa kʋgbä’sɔ ‑kpɔ yoo yɔwʋ ’dio, wa lɛ naa: «‑Alowli, ’nyɛ yɩ nɩkpaa ’dɩ, wa ’käa yɩ ’wʋ ‑sɔ, mä’ä a ‑gwlɩɩ ‑nyɛ ‑gligbïï ’sɔ ’wʋ, wa ’käa ‑mä mö, wa ’käa ‑mä wanyɩ a lile sɛ tɛlɩ, wa ’käa’ɛ ‑mä gʋʋdɛ sɛ tɛlɩ. ‑Maa dɛ ‑a ‑wʋä dɛ’ɛ, ’klokwëjijo’wʋä.» 13‑Maa Zezwii lɛ naa: «A’bhï, a nɩ ’nyʋä lile.» Wa lɛ naa: «‑A kɩ ’nʋ, ‑maa ’fɔlɔbhï ngbï ’n zibhïya ’sɔ a ’yize, mö ‑a ‑suä cuu. Zaa, ‑n yɩbhä bhä ‑a nɩ mö a ’kä nɩkpa nɩ ’wuë a lile pɩa ‑a?» 14Nyɩasɛ wa’aa ‑sɩbhä gbä, ‑maa nɩkpa ’wuë ‑wa suä ‑lɛ, ‑n ‑kä nyɩbhɛlɩ a ’yize zɛlɩɩ, wa ‑bhli nɩkpa a ’dwi kʋgbä’sɔ nɩkpa a gwlɩ kʋgbä (5.000) a sɛ. ’N ɔ yuëë ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «A nɩ ’gïluë ‑zɩkpö ‑zɩkpö ’mö sɛ. ‑Zɩkpa ‑bhlʋ nɩ kä nɩkpa a gwlɩ ’sɔ nɩkpa kʋgbä a sɛ ’mö.» 15’N wa yuëë ‑sɩbhä sɛ ’gïla. 16’N Zezwii yiɛ ’fɔlɔbhï ngbï ‑kpɔ ‑nyɛ zibhïya ’sɔ ‑kpɔ ’sɔ ’wʋ ’libhï. ’N ɔ yiɛ ghäyɩ yɩlɩ ’n ɔ yiɛ yɩ za Lagɔ bhälɩ. ’N ɔ yiɛ ’mö ‑dɩdɩnɩ, ’n ɔ yiɛ ’ɔ ‑gänɩwaa yowʋ ’nyɛ. ’N wa yiɛ nɩkpa ’wuë dilanɩ. 17Wa ’wuë, ’n wa yiɛ li ’n wa yiɛ lʋ. ’N yɩ yiɛ ’wʋ tʋʋ, ’fɔlɔkïbhï ‑nyɛ zibhï ’sɔ ‑yɩ tʋʋä ’wʋʋ, wa ’libhiɛ, yɩ yie ‑käkö kʋgbä’sɔ.
Piɛlɩ lɛ Zezwii mɔɔ glɩnɩɛ Puënyɔɔ Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ
(Matie 16.13-19; Maakö 8.27-29)
18’Ylɩ ‑bhlʋ ’mö, Zezwii ‑wʋ ɔ ’yize Lagɔ bhibhe dɔ’wʋ, ’n ’ɔ ‑gänɩwaa yoo ‑mä ghlɩ. Wa ghlɛɛ ‑mä, ’n ɔ yuëë nimï ’yɩbhä, ɔ lɛ naa: «Sɛɛ nɩkpa pä bhä na dɔ’wʋ dlɩ?» 19Wa lɛ naa: «‑Muë lɛ, Zaa Batisɩ mö ‑n glɩnɩɛ. ‑Mumuë lɛ, bhla’mö a Lagɔnɩkpɛ Elii mö ‑n glɩnɩɛ. ‑Mumuë lɛ, Lagɔ ’a bhla’mö a ’möbhïlanɩwaa, wa gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ ’wlʋä glu, mö ‑n glɩnɩɛ.» 20Zezwii lɛ naa: «N kɩ ’nʋ, ‑maa a’bhï abhlɩ, sɛ a pä bhä na dɔ’wʋ dlɩ?» ’N Piɛlɩ yiɛ gbʋ ‑dɩ, ɔ lɛ naa: «Kliisɩ, Puënyɔɔ Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ, mö ‑n glɩnɩɛ.»
Zezwii yɛ ’saa ’kɔɔ ghlɩ a ’dɩ ‑sɛ
(Matie 16.20-28; Maakö 8.30–9.1)
21Piɛlɩ gbää sa’a, ’n Zezwii yuëë wa ’wuë kä’mö ’titli nɩɩ: «Sɛ n glɩnɩɛ Kliisɩ, ‑lɛ a wɛlɩɩ, a nɩ tia nɩkpɛ ’nyɛ. 22‑Maa Nɩkpɛ a ’Yu, ɔ kä ɔ ’kä ’zwɩ a ‑bɛ zi klɩpaa. Zwiiföwaa ’a ’nɛɛnɩwa ’kädɩɩ muë, ’wa Lagɔbʋbɔwaa a ’kifiea muë, ’n Moyizɩ ’a Gböö a ’cɩawaa, wa ’wuë, wa yo nimï ‑sɛ. Wa yi ’nglɩ ‑kä, wa yo ’lɩbhä ɔ yi ’ku. ‑Maa ɔ ‑kä ’ku ’wë a ylɩɩ a tanɛɛ ’mö, ɔ yi glu ’wlʋ.
23‑Maa a ’wuë, abhʋa n nyɛɛ dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ, ‑ɔ ‑kä ɔ ‑kaa ‑gänɩɩ, ɔ nɩ ‑sɛ ɔnyɩ dlɩ. Sɛɛ zila zɩɛ ’yize, ɔ nɩ ‑su ’ɔ ’klʋkʋnɩsuu ɔ ‑kaa ‑gänɩ. 24Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑ɔ ‑kä ’ɔ pɩwʋʋ ’wʋ gwɩ ɔ ’käa ’pʋ a za‑a, mɔɔ ’kää ’yli bhɩɛ. ‑Maa ‑ɔ ‑kä ɔnyɩ dlɩ ‑sɛ ɔ ’kä na gbʋ ’mö ’kuu, ɛ nɩkpɛ ’la, mɔɔ ’kää ’pʋ. 25Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, ‑n ‑kä mä’ä ’pɩwʋ a ‑lii ’wuë ghlɩ ’wë, ’n ‑na’a ’wugaa ‑kä tʋʋ, dɛ yɩ kä bhä ‑na dɔ’wʋ sɛ ’nɩ?
26’Dɩ n nyanyɩɛ dɛ’ɛ nɩɩ, zɩla’a ‑kä yii, Nɩkpɛ a ’Yu, ɔ yi ’ɔ ’ghïlinɔɔ ’mö mä’ä dʋdʋ ’wʋ yinɩ. ‑Lɛ a dɔ’wʋ, Lagɔ ’a ’ghïlinɔɔ mʋʋ ’kɔɔ ‑gömö ‑wʋ, Lagɔzuzukuu ’kɔ ‑binɩ, ɔ ’kä yi. ‑Maa ‑ɔ ‑kä na zʋ plɛ, ‑ɔ ‑kä’ɛ ’na wɛlɩɩ a zʋ plɛɛ, Nɩkpɛ a ’Yuu, ‑zlɩ ɔ ‑kä yii, ɔ yi’ɛ ɔblɩ ɔ zʋ plɛ. 27‑Tiamö n nyanyɩɛ dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ, a gla’mö a ‑mumuë ‑wa glɩɛ dɛ’ɛɛ, wa ’naa ’kää ‑bhlɛ ’ku ’n wa ’nɩɛ ’pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ a yiye ’ylɩmö ’wëë.»
Zezwii a ‑gänɩwa ta yɛ ’ɔ ’ghïlinɔɔ ’ylɩmö
28Zezwii ’nyʋää sa’a ’dɩ ’wëë, ‑lɛ a ’dimasi ‑bhlʋ a sɛ yɛ ’plɩ, ’n ɔ yiɛ ‑gäga ‑bhlʋ ’wlu mö. Piɛlɩ mɔ, Zaa mɔ ’n Zaakö, ’mö ɔ ‑nyɛɛ möä ‑mä, ɔ ’kä ‑mä Lagɔ bhibhenɩ. 29Wa ‑wʋ ‑mä, Zezwii ‑wʋ bhibhe dɔ’wʋ, ’n ’ɔ klʋʋ yiɛ käbösɛ ’zʋ. ’N ’ɔ ‑banɩɩ yiɛ tenyii buu plɛ ’n yɩ yiɛ tenyii ’mö lɩ ‑gbägbadɛ a ’dɛlɩ a sɛ. 30Wa lɛ zʋ a sɛ’ɛ, ‑lɛ ɔ yɔwʋ, nɩkpa ’sɔ ’nɩgbö ‑lɛ. Wa ‑nyɔɔ ‑wʋ ’dɩ ‑sɛ dɔ’wʋ, Moyizɩ ‑nyɛ Elii ’sɔ, muëë. 31’Mö Lagɔ ’a ’ghïlinɔɔ ngälaa ’wʋ. Sɛɛ Zezwii ’kää ‑mä Zeluzalɛɛmö ’kunɩ, nzɩɩ ɔ ’kä libhoo Lagɔ tioo ’wʋ zɛmö bhɩɛɛ, ‑lɛ a wɛlɩɩ, ’mö wa ‑nyɔɔ ‑wʋä ’dɩ ’mö ‑sɛ dɔ’wʋ. 32‑Maa ‑lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’wuë ’mö, Piɛlɩ ‑nyɛ ɔ ’bhɩa ’sɔ, wa yɛ a wabhlɩ ngämö cluclu. ‑Maa wa gɔlɔɔ ’n wa yiɛ Zezwii ’a ’ghïlinɔɔ ’ylɩmö. Nɩkpa ’la ’sɔ ‑kpɔ ’nigboo yɔwʋ. 33Nɩkpa ’la, wa ‑wʋa’aa Zezwii yɔwʋ ’bhöö dɔ’wʋʋ, Piɛlɩ lɛ naa: «‑Atʋ, yɩ nɛnɩ ‑a ’käa’a mä’ä glɩ. Zaa, ‑a ’kä ‑gligbï ta ’sɩbhä, ‑na ‑na ‑bhlʋ, Moyizɩ a ‑na ‑bhlʋ, ’n Elii a ‑na ‑bhlʋ.» Piɛlɩ ’kää sa’a gbää, ɔ’ɔɔ dlɩ ’pä, ’n ɔ yiɛ ‑sɩbhä gbä. 34Ɔ kɩ ngli cuu, ’n ‑kpu yuëë ’wlu yi. Piɛlɩ ‑nyɛ ɔ ’bhɩa ’sɔ, wa ’yɩɛ ‑kpuu ’ylɩmöö, nganɔɔ köbhʋää. 35‑Mä ‑kpu ’la ’mö, ’n wɛlɩ yiɛ ‑mä ’bhöönɩ, yɩ lɛ naa: «‑Mɔ nɩ ’dɛɛ mɔɔ glɩnɩɛ ’na Yuu. ’Mö n ‑sɛɛ ‑lɛ. ’Mö a kää a ’kä ’yukwli ‑pʋnɩ.» 36Wɛlɩɩ ’plɩɛ ’wëë, wa lɛ zʋa’a sɛ’ɛ, Zezwii a ’yize mɔɔ ’nɩgböa’a ‑lɛ. ‑Maa ‑li ’la ’wuë, Piɛlɩwa ’yiɛ ’ylɩmöö, wa’aa gbʋ ‑dɩ, wa’a’ɛ nɩkpɛ yɩ ’dɩ ’nyɛ ’tɛnyɩ ’la ’wuë ’mö.
Zezwii yɛ yuu ‑ɔ kää zuzukwëzokwëa ‑gömö yɛmanɩ
(Matie 17.14-18; Maakö 9.14-27)
37Zlɩ zɩɛ, wa ’bhööä ‑mä ‑gäga ’wluu, ’n nɩkpa a ‑bɛ yiɛ Zezwii ’yio ’wʋ yi. 38‑Mä wa gla’mö, ’n nɩkpɛ ‑bhlʋ yiɛ ‑mä gbʋ ‑dɩ, ɔ lɛ: «‑Atʋ aa, ‑yayaya aa, ’na yuu, ’yoo yɩ ‑ka ’ylɩmö aa. ’Na nyɩbhɛlʋyuu ‑bhʋlʋ ‑kpɔ n kää, mɔɔ aa. 39Zuzukwëzokwë ɔ kää ‑gömö. A ‑kɔɔ glu ’bhöö, ’mö ɔ kpaa, ’n a ’siasianɔɔ ’mö tenyii, ’n ɔ ngli pää ’pïpïli. A ’maa ’kɔ sa’a tenyii yɔla ‑këë, ’n a gɔɔ ’wʋ. 40Ɛ za n ‑nyɔɔ yiɛ, ’n n yiɛ ‑na’a ‑gänɩwaa yɔwʋ bhibhe nɩɩ, wa nɩ kpëtoo zuzukwëzokwëa ‑gömö. ‑Maa wa yɛlaa ‑li ’möö, yɩ’ɩɛ ‑mä mö.» 41Nɩkpɛɛ ’nyɔɔ sa’a ’dɩɩ, ɔ lɛ naa: «‑Ɔɔɔ! Nɩkpazokunyɩ, ’a Lagɔ a dlɩtɛɛnɩtɛnɛɛ ’nɩɛ ‑zu ’lɩlɩlɩ. ’Ylɩ ‑zɩmö n ’kanyɩ bhä ‑bhlɛ ‑sɩkaa jijo’wʋ ‑sɛ ’nɩ? ’Ylɩ ‑zɩmö n ’kanyɩ bhä ‑bhlɛ ‑sɩkaa kɛ yɔlɔnɩ ’nɩ? Bhee n kɩ ’nʋ, ‑maa ‑laa ‑na’a yuu.» 42’N dɩbaa ‑nyɛ yuu yiɛ yi. Wa ’kää ‑lɛ ghlɛ cuu, ’n zuzukwëzokwëa yoo sɛ bhlɩ gbukluklu, ’n a yoo ‑glasɛ ’mö ’siasianɩ. ‑Maa yuu bhliɛ zɛmöö, ’n Zezwii yiɛ zuzukwëzokwëa yɔwʋkanɩsɛ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «’Bhöö yu nɩ ‑gömö!» ’N a yoo ‑gömö ’bhöö, ’n ɔ yiɛ yɛmanɩ. ’N ɔ yoo ɔ dɩba yowʋ ’nyɛ. 43‑Maa nɩkpa ’wuë ‑wa ‑wʋ a‑a ‑lɛ, sɛɛ Lagɔ ’a ’mötɛɛnɔɔ ’ghïliɛ, wa ’yɩɛ ‑sɩbhä ’ylɩmöö, zuzuu ’bhuëëë ‑gömö.
Zezwii yɛ ’wʋ ’sɔnadɔ’wʋ ’ɔ ’kwiea a dɛ bhïla
(Matie 17.22-23; Maakö 9.30-32)
’Saa ’wuë Zezwii nʋä a za, nɩkpaa ‑wʋ ‑bhlɛ ɔ gbʋ ’mö klu dɔ’wʋ, ’n ɔ yiɛ ’ɔ ‑gänɩwaa ’dɩ ’nyɛ, ɔ lɛ naa: 44«Wɛlɩɩ n ’kanyɩɛ dɛ’ɛ ’nyɛɛ, a nɩ ’zwia sasɛ ’wlumö. Nɩkpɛ a ’Yu, wa yoa’a ‑pa nɩkpa kä’mö plɩnɩ.» 45Zezwii bhïlaa wɛlɩ ’laa, ɔ ’nuënyɩɛ sasɛ kɛ ’klʋ kälɩnɩ zaa, wa’aa yɩ zɛmö yɩbhlɩnɩ ’lɩlɩlɩ. ‑Maa dlɩ libhuë’ɛ mä’ä wa ’kɔ nimï ’yɩbhä a dɔ’wʋ.
‑Ɔ kä bhä dɛsɛ ‑ɔ zi ɔ ‑muë’la ’wuë ’wʋ?
(Matie 18.1-5; Maakö 9.33-37)
46Zezwii ’a ‑gänɩwaa, wa gla’mö a dɔ’wʋ, ‑ɔ kää dɛsɛ ‑ɔ ziɛ ‑muë’la ’wuë ’wʋ, wa yɩbhä wa ’kɔ yɩbhlɩnɩ zaa, yɩ wɛlɩɩ, ’mö wa kpɛnɩɛ ’mö. 47Zezwii yɩbhlɩnɩɛ ’wa dlɩpäsaa, ’n ɔ yiɛ ’ywilɛ ‑bhlʋ ’wʋ ’libhï, ’n ɔ yoo ɔnyɩ yɔwʋ ’nigba. 48’N ɔ yuëë ’dɩ ’nyɛ, ɔ lɛ naa: «Sɛ’ɛ a ’ywilɛ, ‑ɔ ‑kɔɔ na ’nglɩ ’mö pälaa, na’bhë, ‑amö ɔ yɛɛ päla. ’N ‑ɔ ‑kaa pälaa, ‑ɔ tieaaa ’mö ɔ yɛɛ pälamö. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑mɔ a laa abhlɩ ‑mä a gla’mö a dɔ’wʋ ’tikëyii, mɔɔ glɩnɩɛ ’kɔdɔɔ.»
‑Ɔ ’nanyɩ ‑gblɩɩ nimï ɔ ‑wʋanyɩɛ
49‑Mi’la ’plɩɛ ’wëë, ’n Zaa yiɛ Zezwii ’dɩ ’nyɛ, ɔ lɛ naa: «‑Atʋ, ‑a ghlɩ zɩla’a nɩkpɛ ‑bhlʋ, ɔ kpëti ‑na ’nglɩ ’mö zuzukuzoku nɩkpa ‑gömö. Zaa, a‑a yoo ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: Tɩ sa’a zʋ, ‑maa ‑nn ‑bhö ‑aa ’wʋ‑bhlinɩnyɔɔ.» 50Zaa gbää ‑sɩbhä, Zezwii lɛ naa: «A nɩ ‑sɔɔ kɛ yɔwʋ, ‑maa nɩkpɛ a ‑mɔɔ ’nanyɩ ‑gblɩɩ, nimï ɔ ‑wʋanyɩɛ.»
Samalii a nɩkpaa lɛ wa ’naa ’kä Zezwii päla
51Lagɔ lɛ ’kää Zezwii mä’ä dʋdʋ ’wʋ ‑sɛ ɔ ‑nyɔɔ ’kä ‑mä ɔ yɔwʋ mö a ’tɛnyɩ ’dioo, ’n Zezwii yiɛ ɔnyɩ dlɩ ‑sɛ ɔ ’kä ‑mä Zeluzalɛɛmö mö. 52’N ɔ yiɛ ɔnyɩ nɩkpa ’yuku tie. Nɩkpa ’la, wa möä, Samalii a glɔ ‑bhlʋ ’mö, ’n wa yiɛ ‑mä plɛ, wa ’kä ‑bhlɛ ‑mä ’wlu gïganɩ. 53‑Maa ‑mä a ‑nʋa, wa ’nʋä nɩɩ, ‑mä Zeluzalɛɛmö ‑mä Zezwii ‑wʋä mö dɔ’wʋʋ, wa lɛ wa ’naa ’kɔ päla. 54Zezwii ’a ‑gänɩwaa a gla’mö a ‑nʋä ’sɔ, Zaakö ‑nyɛ Zaa ’sɔ, wa ’nwiɛ, wa lɛ naa: «‑Alowli, ‑n ‑kä ’wʋ ngluu, ‑a yi gbä, ‑kosu yi ‑mä ghäyɩ ’wʋ ’bhöö, wʋ yi ‑glɔ nɩ ’mö a nɩkpaa ’yli bhɩa.» 55‑Maa Zezwii lɛ naa: «N’nn, a nɩ tɩ sa’a nʋ.»
Sɛ ‑a ‑kää ‑a ’kä Zezwii ‑gänɩɩ
56’N wa yiɛ ’plɩ ’n wa yiɛ ‑glɔ ‑mumuu ’mö mö. 57Wa ‑wʋ mö dɔ’wʋ, ’n nɩkpɛ ‑bhlʋ yiɛ Zezwii ‑mä ghlɩ. Ɔ lɛ naa: «Dɛ ‑n ‑kä mö ‑kë, n ‑yimö ‑gänɩ.» 58Zezwii lɛ naa: «‑Gätlɩzlɛya mɩɩ kää ’mögʋʋvïli, ’zɩ mɩɩ kää ’lwɩlwɩ. ‑Maa Nɩkpɛ a ’Yu, dɛ a’bhë ɔ ’kä sɛ’ɛ ’ɔ ’wukpëlea sɛ ’pïlaa, ɔ’ɔɔ ‑lɛ ‑kä.» 59’N Zezwii yiɛ nɩkpɛ ‑mɔmɔɔ ’dɩ ’nyɛ, ɔ lɛ naa: «Yi, ‑n ‑kaa ‑gänɩ!» Ɔ lɛ: «‑Atʋ, n ngulu abhlɩ ’wʋ, ‑maa, n ’kää na dɩba ziza ’wë, n ’kä bhäla yi.» 60Ɔ lɛ naa: «’Tatinɩ ‑gäzɩɩ ’yi, yɩ ’kä zizazizanɩ. ‑Maa ‑nmö ‑naa, sɛɛ Lagɔ ’kää nɩkpa ‑gömö ’kämanɩ a ’dɩ, yi ‑n ’kɩ nɩkpa ’nyɛɛ mö.» 61’N nɩkpɛ ‑mɔmɔɔ yo’ɛɛ ‑mä ghlɩ. Ɔ lɛ naa: «‑Atʋ, n ‑yimö ‑gänɩ. ‑Maa ’nɩgböä ’tikïyie ’wʋ ’mö, n ’kä na ‑lowluwa kɩnɩɛ mö ’wë, n ’kä yi.» 62Ɔ lɛ naa: «Nɩkpɛ ‑mɔɔ plɛnɩɛ ’yioo ’wë ɔnyɩ dlɩ ‑gää nimïï, ’pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ a dɔ’wʋ, ɔ ’naa ’kä ’yuku ghlɛ.»
10Zezwii yɛ nɩkpa a gwlɩ ta nɩkpa kʋgbä’sɔ (72) tie
1‑Mi’la ’plɩɛ ’wëë, ’n ‑Alowli yiɛ’ɛ nɩkpa ‑mumuë a gwlɩ ta nɩkpa kʋgbä’sɔ ‑lɛ ‑sɛ. ‑Gwlɩ ’kädɩɩ ‑nyɛ ‑gwlɩ ’tikïyiea ’sɔ ’mö, saa ’wuë, sɛ ɔ lɛ ’kää ghlɛnɩɩ, ’n ɔ yuëë ‑sɩbhä ’sɔ ’sɔ ’sɔ tie, ɔ ’kʋä nimï ’bhlenɩ. 2Wa lɛ ’kää möä yii, ’n ɔ yuëë ’dɩ ’nyɛ, ɔ lɛ naa: «Lagɔ ’a ’lagblɛɛ, ɛ ’ghïli tenyii, ’n ɛ ‑zɛ, ‑maa nɩkpa ‑wa ’kää ‑mä ɛ ’mö libho nʋʋ, wa’aa ‑zu. Zaa, a nɩ bhibhe ’lagblɛlowlii yɔwʋ, ɔ ’kä libhonʋwa ‑mumuë ’wʋ ’libhï, ɔ ’kʋä ‑mä ’ɔ ’lagblɛɛ ’mö kwä. 3A yɩɛ, sɛ wa pä’ɛ gbï jijo’wʋ wïlaa, ‑sɩbhä n ‑wʋanyɩɛ dɛ’ɛ ‑mä nɩkpa jijo’wʋ tie dɔ’wʋ. Zaa, a nɩ mö. 4‑Maa a ‑kä möä yii, a nɩ tɩ moni ‑su, a nɩ tɩ ‑kotoku ‑su, a nɩ tɩ ’siikpli ‑su. A ‑kä mö dɔ’wʋ ‑wʋʋ, a nɩ tɩ ‑mä ’yio ’wʋ ’nɩgbö a ’kä nɩkpɛ bhälɩ a za. 5’Ligbë ‑ma ’mö a kä plɛɛ, a nɩ nʋ nɩɩ, a ’wuë, ’pʋpʋɛ nɩ ghlanyɩ ’wʋ. 6‑Lɛ ’ligbë ’la ’mö, nɩkpa a ‑muëë yɩbhää ‑wanɩwanɛ ‑kä ‑lɛ ‑wʋʋ, ’pʋpʋɛ yuë ’wʋ ghlɛ, ‑maa ’n ‑sɩbhä a nɩkpa ’nɩ ‑lɛ ‑wʋʋ, ɛ yeanyɩ ’mö ’wlu sɩbhä. 7A nɩ tɩ dɛ’ɛ gʋʋ, a ’kä dɛ’ɛ gʋʋ, ‑maa ‑lɛ ’ligbë ’la ’mö, dɛ wa pälanyɩɛ, a nɩ gʋʋ ‑lɛ ‑këë, ’a mömötɛnyɩɩ ‑kä ghlɛ a ’kä mö. ’Saa wa ‑kaanyɩ ‑lɛ ’nyɛɛ, a nɩ li, a nɩ ’nɩmä. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa nɩkpɛ a ‑mɔɔ nʋä libhoo, wa kä wa ’kɔ wʋ ’wlumö ’pɛnɩ. 8‑Glɔ ‑mu ’mö a ‑kä plɛɛ, ’n ‑mä a ‑nʋa ‑kaanyɩ pälaa, ’saa wa ‑kaanyɩ ’nyɛɛ, a nɩ li. 9‑Glɔ ’la ’mö a guzuwaa, a nɩ yɛmanuë. A nɩ ’nyɛ ‑mä a ‑nʋa ’dɩ nɩɩ: ’Pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ kanyɩ yɔwʋ ’dio. 10‑Maa ’n a ‑kä’ɛ ‑glɔ ‑mumuu ’mö ghlɛ ’n ‑mä a ‑nʋa ’nanyɩ pälaa, a nɩ ’pänɩ ‑mä ’du ’mö wɛlɩ nɩɩ: 11A nɩ yɩbhlɩnɩa’a sɛ nɩɩ, ’pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ kanyɩaaa yɔwʋ ’dio. ‑Maa abhʋa abhlɩ, sɛ a’aa ’yɩbhä a ‑kanyɩ ’yukwli ‑pʋnɩ a za, a ‑nyɛ Lagɔ ’sɔ a jijo’wʋ a wɛlɩa’aa. ‑Sɩbhä a za, ‑a plɛɛ mä’ä ’a ‑glɔɔ ’mö a dʋdʋʋ ‑wʋ mɛanyɩɛ kplɩ zɛmöö, mö ‑a gbɔtɔɔ dɛ’ɛ kplɩ yɔwʋ ‑a ’kanyu yowʋ ’nyɛ aaa! 12‑Maa ’dɩ n nyanyɩɛ dɛ’ɛ nɩɩ, Lagɔ ’a ‑zijle ’kädaa a zlɩɩ ‑kä ghlɛɛ, ‑glɔ ’la ’mo a ‑nʋa ’a nyinylolii a ’pɛna Lagɔ ’kʋä ’nyɛɛ, a yi ’mö ’tɛɛ a yi Sodɔɔmö a ‑nʋa a ‑naa ’wʋ zi.»
‑Gwlɩ ‑mimii ’nɩɛ ’yɩbhä yɩ ’kä Zezwii dlɩ ’wʋ ‑kä
13«Kolazɛɛ a nɩkpanyɩ, a ‑nyɛ Bɛtɩsayidaa a ‑nʋa ’sɔ, ngäzɩ ’wʋ a ’kää ‑bhö. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa zɩzɛlii n nʋnɩɛ ‑mä ’a gwlɩɩ ’möö, ‑mä lɛgagwlɩɩ Tiilɩ ‑nyɛ Sidɔɔ ’sɔ ’mö, ‑mä n ‑kɩɩ a nʋnɩɩ, ‑mä a nɩkpa, wa yɛ laa’a ‑pa ligba wa ’kä ’wa ‑lizokuu kɛ’mö ‑sɛ. Wa yi a ‑bädɩ dlu, wa yi a nyɛnglɛlekwi ’mö päla, nzɩɩ wa ’käa nɩkpabhë ’ylimö tulanɩ nɩɩ, wa yɛ ’wa ’nyinylolii yɩbhlɩnɩ. 14Sɩbhä a za, Lagɔ ’a ‑zijle ’kädaa a zlɩɩ ‑kä ghlɛɛ, Tiilɩ ‑nyɛ Sidɔɔ ’sɔ a ‑nʋa ‑waaa Lagɔ ‑yii, wa ‑nyɛ abhʋa ’sɔ a dɔ’wʋ, ’a ’nyinylolii a ’pɛna Lagɔ ’kanyɩɛ ’nyɛɛ, a yi ’mö ’tɛɛ, a yi wa ‑naa ’wʋ zi. 15Zaa, abhʋa Kapɛnaɔmö a ‑nʋänyɩ, a ‑tɔnɩ bhä nɩɩ, Lagɔ yeanyɩ ‑mä ghäyɩ ’wʋ dɛ a dɛ ’gïla ‑a? Ɛ’ɛ ‑bhö ‑sɩbhä ma. ‑Maa ɔ yeanyɩ dʋdʋ ’wʋ ‑lɛ ‑këë a yi ‑mä ’kudu ’wʋ ghlɛ.
16Abhʋa ’na ‑gänɩwaa, ‑ɔ ‑kaanyɩ ’yukwli ‑pʋnɩɩ, na’bhë ‑amö ɔ yɛɛ ’yukwli ‑pʋnɩ. ‑Maa ‑ɔ ‑kaanyɩ ’ylimö fälanɩ, na’bhë ‑amö ɔ yɛɛ ’ylimö fälanɩ. Sɛ ɔ fälanɩɩɛ da’a ’ylimö a za, ‑ɔ tieaaa ’mö ɔ yɛɛ ’ylimö fälanɩmö.»
Nɩkpaa Zezwii tie a‑a wa yɛ ’bɩwʋ yi
17Nɩkpa a gwlɩ ta nɩkpa kʋgbä’sɔ ‑kpɔ, mää Zezwii tiuë a‑a, wa ’bhöönɩɛ ‑mä, wa ’wuë ’mäna ’n wa yiɛ yi. ’N wa yiɛ Zezwii ’tɩtɩ ’nyɛ. Wa lɛ naa: «‑Alowli, zuzukuzokuu a’bhï, ‑a ‑kɩɩ ‑na ’nglɩ ’mö kpëtii, ’klʋkpamö yɩ zʋʋnyɩɛ.» 18Wa ‑sɛɛ ’tɩtɩɩ, Zezwii lɛ naa: «N yɩlɩ a Sataa ’wʋ, ’n ɔ yiɛ ‑mä ghäyɩ ’wʋ ’bhöö ’n ɔ yiɛ mä’ä dʋdʋ ’wʋ bhlinɩ, ɔ ’kä ‑bhɩɛ ‑gbägbadɛ a ’dɛlɩ. 19A yɩɛ, n kanyɩ ’mötɛɛnɔ ’nyɛ, ɛ yi tɩma oo, ɛ yi ‑Lagɔgbïti oo, a ’kɩ ‑gömö nɛmönɩ, a ’kä a ‑gblɩnyɔ ’a ’mötɛɛnɔɔ ’wuë ’wʋ ’titlimö. Ɔ ’naa ’kanyɩ ‑lu a’bhë nʋ ’lɩlɩlɩ. 20‑Maa sɛɛ zuzukuzokuu zʋanyɩɛ ’klʋkpamöö, ‑sɩbhä ma‑a nɩ tanyɩ tenyii ’mäna ’wʋ ‑bhö. ‑Maa sɛɛ Lagɔ yɛɛ ‑mä ’ɔ ’bɔgʋʋ ’mö ’a nglɩɩ ’cɛlɩ ’wëë, ‑sɩbhä ma‑a nɩ ‑bhöanyɩ tenyii ’mäna ’wʋ.»
’Mäna yɛ Zezwii tenyii ’lɩbhä
21‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’mö ’n ’Wugɔmʋʋ ’Wlɩlɩ yiɛ Zezwii ’mäna a ’käda dlɩ zɛmö ’zʋ ’n ɔ yiɛ Lagɔ bhälɩ, ɔ lɛ naa: «‑Atʋ, zlɩ ‑nyɛ dʋdʋ ’sɔ a ‑lowli, ‑na ’nglɩ nɩ ’ghlimanɩ. Wɛlɩɩ ‑n zizanɩ a‑a, ’nɛɛnɩwaa ‑nyɛ ’bɔgʋyiwaa ’sɔ ’ylii, sɛɛ n kälɩniiɛ ‑waaa dɛsɛ ‑kä nɩkpa ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ kɛ ’klʋ a za‑a, n ’ghlimanɩ ‑na ’nglɩ. Nn, ‑Atʋ, ‑sɩbhä ‑n ’yɩbhɩɛ, nza yɩ ’plɩɛ ‑sɩbhä ’wʋ.» 22’N ɔ yiɛ nɩɩ: «‑Amö na dɩba Lagɔ ’nyɛɛ ‑lii ’wuë yowʋ. ‑Bɛ ’nɩɛ ’saa Yuu glɩnɩɛ ‑yi ’n ɛ ’nɩ ‑bhö Dɩbaa mɔɔ, ‑bɛ ’nɩɛ’ɛ ’saa Dɩbaa glɩnɩɛ ‑yi ’n ɛ ’nɩ ‑bhö Yuu mɔɔ, ’n ɛ ’nɩ ‑bhö’ɛ nɩkpa ‑muë Yuu yɩbhää ɔ ’kä Dɩbaa sʋlʋnɩ muë.» 23’N Zezwii yia’aa ’ɔ ‑gänɩwaa ’yi gö, ɔ lɛ naa: «’Saa a ’yɩɛ da’a ’ylɩmö a za, ’mäna nɩ ’lɩbhanyɩ tenyii. 24Nyɩasɛ n’n‑ä ‑sɩbhä gbä, ‑maa Lagɔ ’a bhla’mö a ’möbhïlanɩwa a ‑bɛ, ’n ’bhlɩlowliwa a ‑bɛ, ’saa a yɩɛ dɛ’ɛ ’ylɩmöö, wa ’yɩbhä a wa ’kʋ ’ylɩmö, ‑maa wa ’nuä ’ylɩmö. Wɛlɩɩ a nʋä dɛ’ɛ, wa ’yɩbhä a wa ’kɩ ’nʋ, ‑maa wa ’niɛ ’nʋ.»
Sɛ ‑n ‑waa ‑nanyɩ ‑wa ‑sɩbhä ‑na ’lilɛ
25’Ylɩ ‑bhlʋ ’mö, Moyizɩ ’a Gböö a ’cɩanyɔ ‑bhlʋ mɔɔ ghlɩɛ ‑mä Zezwii. ’N ɔ yoo zɔvasɛ nimï ’yɩbhä, ɔ lɛ naa: «‑Atʋ, ’pɩwʋ mää ’naa ’kää ’yli bhɩɛ, sɛ n ’kä bhä ’mözʋmözʋmö n ’kä ‑mä ghlɩ?» 26Zezwii lɛ naa: «‑A’a Gböö a ’bɔgʋʋ ’mö, ’saa cɛlɩ bhä ‑mä?» 27Ɔ lɛ naa: «Sɛ’ɛ yɩ cɛlɩɛ ‑mä nɩɩ: ‑Na ‑lowli Lagɔ, ‑n kä ‑n ’kɔ ‑wa, ‑mä ‑na’a dlɩɩ ’wuë zɛmö, ‑na’a dlɩpäsaa ’wuë ’mö, ‑na’a ’mötɛɛnɔɔ ’wuë ’mö, ‑na’a ‑bhölɩbhölɛɛ ’wuë ’mö. ’N sɛɛ ‑n ‑waa ‑nanyɩ ‑wa ‑sɩbhä ‑na ’lilɛ.10.27Detlenɔɔmö 6.5; Levitiikö 19.18.» 28Ɔ gbää sa’a, Zezwii lɛ naa: «Miɛ ‑tiamö. Zaa, ’zʋ ‑sɩbhä. ‑Lɛ a dɔ’wʋ, ‑n yi ’pɩwʋ mää ’naa ’kää ’yli bhɩɛ ghlɩ.» 29‑Maa nɩkpɛɛ yɩbhä ɔ ‑nɩɩ mɩɩ nɩ tʋʋ ‑lɛ zaa, ’n ɔ yiɛ Zezwii nimï ’yɩbhä, ɔ lɛ naa: «‑Ɔ glɩnɩ bhä na ’lilɛ ’nɩ?» 30Zezwii lɛ naa: «’Ylɩ ‑bhlʋ ’mö, nɩkpɛ ’bhöönɩ Zeluzalɛɛmö, ɔ ‑wʋ Zelikoo mö dɔ’wʋ, ’n jɛzlʋwa yoo ‑mä ’yio ’wʋ köbhänɩ, ’n wa yoo wlu ‑dɩ, ’saa ɔ ‑su a‑a ’wuë, ’n wa yonyɩɛ kä’mö ‑sɛ, ’n wa yoo ’kukusɛ ’lɩbhä, ’n wa yoo ‑lɛ sɛ bhlɩ ’n wa yiɛ futo. 31Ɔ pö ‑lɛ, ’n Zwiiföwaa a Lagɔbʋbɔnyɔ ‑bhlʋ yiɛ ’plɩɛ yi. Ɔ ’yo ’ylɩmö, ‑maa ’yio a pɩɔ ‑mu’la ’wʋ ‑mä ɔ ’tʋä ’wʋ ’n ɔ yiɛ mö. 32’N nɩkpɛ ‑mɔmɔɔ yi’ɛɛ ’plɩɛ yi. Ɔ ’yoo ’ylɩmöö, sɛɛ ‑mɔ’la ’plɩɛ, ‑sɩbhä ɔ ’plɩmöä. Ɔbhlɩ, Leviiwaa a gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ ɔ glɩnɩɛ. 33Wa ’plɩɛ ’wëë, ’n tanɔɔ yiɛ ’plɩɛ yi. Ɔbhlɩ, Samalii a nɩkpɛ ɔ glɩnɩɛ. Ɔ ‑wʋ lowlu ’mö mö dɔ’wʋ ’n ɔ yiɛ nɩkpɛ ’la ‑mä ’yio ’wʋ ghlɩnɩ. Ɔ ’yoo ’ylɩmöö, ’n ɔ ngäzɩ yoo tenyii ’lɩbhä. 34’N ɔ yoo ’wʋ ’libhï ’n ɔ yiɛ ɔ yɔwʋ a jɩɩ glʋ ’tɩɩ ’n ɔ yiɛ ’wʋ ’zʋ ‑plɛplɛplɛ ’n ɔ yiɛ ’wʋ gwa. ’N ɔ yoo ‑lɛ ’ɔ ‑sʋkʋʋ ‑gömö ’zʋ, ’n ɔ ‑nyɔɔ yiɛ mö. ‑Mä lɛgäwa a ’mögʋʋbudu ‑bhlʋ ’mö, ’n ɔ yoo ‑mä kwä. ’N ɔ yoo ’yli ’zʋnɩ ’tɩɩ. 35Zlɩ zɩɛ, ’n ɔ yiɛ ‑lʋayi a ’du ‑bhlʋ (2.000) ’wäla, ’n ɔ yiɛ ‑budulowlii yowʋ ’nyɛ. Ɔ lɛ naa: ’Libhï ‑bhlɛ sɛ’ɛ ’wʋ, na nɩkpɛ n ‑nyɛɛ yiɛ, ‑n ’kɔ ’yli ’zʋnɩ. ‑Maa n yɛɛ mö n ’kä yi. N ‑kä ‑mä ‑wʋ a moni ‑n ’kää ɔ ’wlumö plɩɩ, ’n ɛ ‑kä ‑zu ɛ ‑kä ‑mɛ nɩ ’wʋ zii, n ‑kä yii, n yi ɛ gɔgbʋ ‑sɛ. 36Zaa, ‑na dɔ’wʋ, nɩkpɛɛ jɛzlʋwaa ’lɩbhää da’a ’kukusɛɛ, nɩkpa ’la ta ‑kpɔ gla’mö a ‑mɔɔ ’zʋ bhä ɔ ’lilɛ ’nɩ?» 37Ɔ lɛ naa: «‑Ɔ pää ɔ ngäzɩdlɩɩ, mɔɔ ’zʋä ɔ ’lilɛ.» Zezwii lɛ naa: «‑Aa! Zaa, sɛ ɔ ’zʋä da’aa, ‑n ‑kä möö, ’zʋmö ‑sɩbhä.»
Zezwii ’a wɛlɩɩ a ’yukwlipʋnɩpʋnɛ mɛɛ kää tenyii dɛsɛ
38Zezwii ‑nyɛ ’ɔ ‑gänɩwaa ’sɔ, wa ‑wʋ Zeluzalɛɛmö mö dɔ’wʋ, ’n wa yiɛ glɔ ‑bhlʋ ’mö plɛ. ‑Mä ‑glɔ ’la ’mö a ’nglɔ ‑bhlʋ ’mö wa laa Maatɩ, ’n ɔ yiɛ Zezwii päla. 39Maatɩ kä nglʋdaayu ‑bhlʋ ’mö wa laa Malii, ’n ɔ yiɛ Zezwii yɔwʋ sɛ glɩ, ɔ ’kä ’ɔ ’cɩawɛlɩɩ ’yukwli ‑pʋnɩ. 40‑Maa Maatɩ ɔbhlɩ, ’ligbë ’mö a libhoo kɔ ’wlu ’mänanɩ zaa, ɔ’ɔɔ kä’mö ‑ghönɩ ’lɩlɩlɩ. ’N ɔ yiɛ Zezwii ’dɩ ’nyɛɛ mö. Ɔ lɛ naa: «‑Alowli, sɛ n ‑wʋä dɛ’ɛ na ’yize libho ’wuë nʋ dɔ’wʋ, ’n na ‑daayu glɩɛ da’aa, ‑nn bhä ‑sɩbhä ’wʋ yɩlɩ ‑a? Zaa, ’nyɔ yɩ ’dɩ ɔ ‑kaa kwänɩ.» 41Maatɩ gbää sa’aa, Zezwii lɛ naa: «‑Nmö ‑naa Maatɩ, ‑li a ‑bɛ a gbʋʋ plɛnɩmöä, yɩ za ‑n ylɔɔ. 42‑Maa ‑lu ‑bhlʋ ‑kpöö, mʋʋ kää tenyii dɛsɛ. ’Mö Malii ‑sɛɛ dɛ’ɛ ‑lɛ. Mʋʋ nɛnɩɛ, ’mö nɩkpɛ ’naa ’kɔɔ ’kwädlɩ kä’mö ‑sɛ.»
11Zezwii yɛ ɔ ‑nʋa bhibhebhibhesɛ ’cɩa
1’Ylɩ ‑bhlʋ ’mö, dɛ ‑bhlʋ ‑lɛ Zezwii möä ’n ɔ yiɛ Lagɔ bhibhe. Ɔ bhibhee ’wëë, ’n ɔ ‑gänɩnyɔ ‑bhlʋ yoo ‑mä ghlɩ. Ɔ lɛ naa: «‑Alowli, sɛɛ Zaa Batisɩ ’cɩa a‑a ’ɔ ‑gänɩwaa bhibhebhibhesɛɛ, ’cɩamönyɩ’ɛ ‑abhlɩ ‑sɩbhä.» 2Zezwii lɛ naa: «A ‑kä Lagɔ bhibhee, a nɩ nʋ nɩɩ:
‑Aa dɩba Lagɔ,
nɩkpa ’wuë nɩ ’ghlimanɩ ‑na ’nglɩ.
‑Na’a ’kämanɔɔ nɩ ghlɛ glɔ.
3Sɛɛ zila zɩɛ ’yize,
‑a’a ’saa ‑a ’kää lii, nyɩanyu.
4‑Yaya, ’tatinɩ ‑a’a ’nyinylolii a gbʋʋ ’yi.
Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ ‑maa,
nɩkpaa ‑kanyɩ ’nyinyloli ’wlu nʋʋ,
‑a ’tatinɩ yɩ gbʋ ’yi.
‑Tɩnyɩ ’yi ’tatinɩ, ‑a nɩ tɩ ’nyinyloli ’mö bhlinɩ.»
5Zezwii ’nyʋää sa’a ’dɩ ’wëë, ’n ɔ yiɛ wɛlɩ ‑bhlʋ ’wʋ pälɩ, ɔ lɛ naa: «A gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ ‑kä zlɩjijo’wʋ ɔ ’tua ‑gbële nuë ’wʋ bhɔtɔɔ mö, ɔ ‑kä nɩɩ: ’Tua n bhiamö, ‑sɔ ’wʋ ‑n ‑kaa lile ’tikïyie ’nyɛ, 6‑maa n yɛ lowlunyɔ ghlɩ. Na ’tua ‑bhlʋ mɔɔ ghlɛɛ ‑sɩkaa glɔ, ‑maa n’n‑ä lililu ‑kä n ’kɔ ’nyɛ. 7N ɔ ’tua ’la ‑kä ‑mä ‑budu ’mlɩ ‑wʋ, ɔ ‑kä nɩɩ: ’Tatinɩɩ ’yi n ’kä ngämö, ‑maa n yɛ ‑lɛ ‑gba ’wë. N ‑nyɛ ’na yuëa ’sɔ, ‑a yɛ sɛ pö ’wë zaa, ’naa ’käa’a ’wʋ ‑sɔ n ‑kamö lile ’nyɛ. ’N ɔ ‑kä ‑sɩbhä nʋʋ, 8sɛ’ɛ n nyanyɩɛ dɩ nɩɩ: Ɔ ’tua a’bhë yi a nimï ‑sɛ yi oo, ‑maa ‑mɔ’la ’nɔ kɛ yɔwʋ ‑sɛ ɔ ‑kɔɔ zɛla ’yize, ɔ yi ’wʋ ‑sɔ klɩpaa ’saa ɔ ’yɩbhänɔɔ ɔ yonyɩ ’nyɛ.
9Nza n nyanyɩɛ ’dɩ nɩɩ, a nɩ zɛla ‑maa wa yeanyɩ ’nyɛ. A nɩ tɛlɩ sɛ ‑maa a yi ghlɩ. A nɩ bhɔtɔ ‑gbïlii, ‑maa wa yi ‑lɛ kälɩ. 10Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑ɔ zɛlaa, ’mö wa nyɛɛ. ‑Ɔ tɛlɩɛ sɛɛ, mɔɔ ghlɩɛ. ‑Ɔ ‑wʋä ‑lɛ ngloluë ’wʋ ‑ɔ bhɔtɔɔ, ɔ za wa kälɩɛ ‑lɛ.
11Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, a gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ, ’n ɔ ’yu ‑kɔɔ zibhiyi zɛlaa, ɔ yo bhä tɩmɛ ’nyɛ ‑a? 12‑Maa ’n ‑kɔkɔgïyi ɔ ‑kɔɔ zɛlaa, ɔ yo bhä Lagɔgbïte ’nyɛ ‑a? 13Zaa, abhʋaa glɩnɩɛ abhlɩ ’kpʋkpʋwaa, a ‑yi’ɛ ’a yuëa ‑li a ‑li a ’nyɛsɛɛ, mɛɛ ’kä zi’e a Dɩba ‑ɔ ‑wʋ ‑mä ghäyɩ ’wʋ, ’n ’ɔ yuëa ‑kɔɔ ’Wugɔmʋʋ ’Wlɩlɩ ’yɩbhänɩɩ, mɔɔ ’naa ’kʋänyɩ bhä ‑gömö ’zʋ ‑a?»
Wa yɛ Zezwii wɛlɩzoku bhïlanɩ
(Matie 12.22-30; Maakö 3.22-27)
14’Ylɩ ‑bhlʋ ’mö, ’n Zezwii yiɛ nɩkpɛ ‑bhlʋ yɛmanɩ. Zuzukwëzokwë ɔ kää ‑gömö. Zuzukwëzokwë ’la a ’nglɩ ’mö, ɔ’ɔ ‑dɩ gbʋ ’lɩlɩlɩ. ’N Zezwii yonyɩɛ ‑gömö kpëti. A ’bhooo ‑gömö cuu, ’n ɔ yiɛ gbʋ ‑dɩ. Nɩkpa ’wuë ‑wa ‑wʋä ‑lɛ, ’n ngli yuëë yɛ. 15‑Maa wa gla’mö a ‑mumuë lɛ naa: «Zuzukuzoku a ’kifi Bɛzebilɩ mɔɔ nyɛɛ Zezwii ’mötɛɛnɔ ’n ɔ kpëtie zuzukuzoku nɩkpa ‑gömö.» 16Mumuë, zɔvasɛ wa nyɔɔ ’dɩ nɩɩ: «N ‑n ‑kä ‑tiamö nɩɩ, Lagɔ mɔɔ tieamöä nʋʋ, ’pänɩ dɛ’ɛ ‑aa ’yila ’klʋ zɩzɛ ‑a ‑kamö ’ylɩmö.»
17Zezwii yɩbhlɩnɩɛ ’wa dlɩpäsaa, ɔ lɛ naa: «’Bhlɩ ‑bhlʋ ’mö a nɩkpa ‑kä ’ylimö ‑känɩ, wa ‑kä wa ’yize tʋ gwɩɩ, ‑pa wa bhɩɛɛ ’yli, ’wa ‑bïdii ’wuë sɛ yɩ ylɛɛ. 18Zaa, Sataa ‑kä ɔnyɩ tʋ ‑lɛ, ɔ ‑nyɛ ’ɔ bhlɩɩ ’mö a ‑nʋa ’sɔ wa ‑kä ’ylimö ‑känɩɩ, ’wa saa ’naa ’kä bhä da’a ‑pa ’yli bhɩɛ ‑a? Nyɩasɛ n’n‑ä ‑sɩbhä gbä, ‑maa a lɛ nɩɩ: Bɛzebilɩ mɔɔ nyɩaaa ’mötɛɛnɔ ’n n kpëtiɛ ɔ ’lizuzukuzokuu. 19Zaa, sɛ a nʋä a’bhï da’aa, ’n Bɛzebilɩ mɔɔ ‑kaa ’mötɛɛnɔ ’nyɛ ’n n ‑kä zuzukuzokuu kpëtii, a gla’mö a ‑nʋa ‑wa kpëtiɛ, ‑ɔ nyʋä bhäa’a wabhlɩ ’mötɛɛnɔ ’n wa kpëti bhä ‑sɩbhä ’nɩ? ’Saa a gla’mö a ‑nʋa nʋä da’aa, mɩɩ tulanɩɛ ’ylimö nɩɩ, a’aa zugwë ‑kä. 20‑Maa ‑tiamö a dɔ’wʋ, Lagɔ ’a ’mötɛɛnɔɔ mʋʋ ‑wʋʋä ‑gömö, nza n kpëtiɛ zuzukuzokuu. Zaa, n ‑kä ‑sɩbhä ’zʋʋ, a nɩ ’nwi ’mö nɩɩ, ’pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ kanyɩ yɔwʋ ’dio.
21A ‑yi sɛ nɩɩ, nɩkpɛ ‑kä ’mö ’tɛɛ, ɔ ‑kä ’päpäli ‑su, ’n ɔ ‑kä ’ɔ ‑buduu ‑kʋʋ, ‑bɛ ’nɩ ghïlo ’wi ’wʋ. 22‑Maa nɩkpɛ ‑mɔɔ ’tɛɛ ’mö tenyii ‑ɔ zoo ’wʋ, ɔ ‑kä yii, ɔ ‑nyɔɔ ’sɔ wa ‑kä gwɩ ’n ɔ ‑kɔɔ ’wlu ’plɩɩ, ’ɔ gwɩnɩlii ’wuë ɔ ’tɛɛnɩ a‑a dlɩ ’mö ɔ sɔɔ kä’mö, ’n ɔ libhïä ’ɔ ‑lii ’wuë ’wʋ ’n ɔ dilaniɛ.
23Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, ɔ ‑nɩɩ nimï ‑wʋʋ, ’ylimö ɔ ‑nya’mö ‑känɩɛ. ‑Ɔ ‑nɩɩ kwänɩ ‑a ’kä ’wlu ’yɩbhaa, gbɔlanɩ ɔ gbɔlanɩɛ.
Zuzukwëzokwë yi ’bɩwʋ
24N nɛ naa, zuzukwëzokwë ‑kä nɩkpɛ ‑gömö ’bhöö, ‑mä a möä ’muse ’klʋ, ’n a zizinɩɛ ‑mä ’mö, ’n a tɛlɩɛ ‑mä glɩdɛ sɛ. ‑Maa ’n a ’nɩa’a ‑mä glɩdɛ ghlɩɩ, sɛ’ɛ a nʋä nɩɩ: N ’kää ’wlu sɩbhä, dɛ n ’bhöönɩ a‑a, n ’kä ‑lɛ mö. ’Na ‑buduu ’mö mä n ’wlʋ a‑a, n ’kää ‑mä ’bɩwʋ mö. 25’N a möä, a ‑kä lɛ ’bhöö ’lɛ, nɩkpɛɛ a ’wlʋ a‑a ’mö, ’n ɔ ‑kä ‑bhɩɛ ‑budu a ‑mu wa yɛ ’mö yɩlɩpö ’wë, wa yɛ ’wlu gïganɩ ’tɩɩ, 26’wlu a sɩbhä’ɛɛ, ’n a möä a ’bhɩa ‑mimii ngbi’sɔ kie. Yɩ ’wuë, ’n yɩ yiɛ nɩkpɛ ’la ‑gömö. ‑Lɛ a dɔ’wʋ, nɩkpɛ ’la a ‑gömögbʋʋ, ’mö wʋ ’tɛmanɩɛ tenyii, ’n wʋ ziɛ tɛkädɔ’wʋ a saa ’wʋ.»
Tiamö a ‑jɔlʋ
27Zezwii ’nyʋää sa’a ’dɩ ’wëë, ‑mä nɩkpa ’wuë gla’mö, ’n ’nglɔ ‑bhlʋ yiɛ ‑mä gbʋ ‑dɩ. Ɔ lɛ naa: «‑Nmö nɩkpɛ nɩ, nglɔɔ ‑ɔ ’plɩɛ ‑na nɩkplokwëa, ‑ɔ ’nyɩamöä, ’ɔ ‑jɔlʋ!» 28Ɔ gbää sa’a, Zezwii lɛ naa: «Sɛ’ɛ ‑n kä a‑a ‑n ’kä nɩɩ, nɩkpa ‑wa ‑pʋnɩɛ sasɛ Lagɔ ’a wɛlɩɩ ’yukwli, sɛ yɩ gbää ‑wa zʋä ‑sɩbhä, mʋa kää ‑jɔlʋ ’mö.»
Nɩkpa lɛ ’dɛɛ wa ’nɩ ’yɩ zɩzɛ ’ylɩmö
29Nɩkpaa ‑wa yinɩɛ Zezwii, wa zumanɔɔ yɔwʋ plupluu, ɔ lɛ naa: «‑Sɩkaa a nɩkpaa, ’kpʋkpʋwa wa glɩnɩɛ. Wa yɛa Lagɔ ‑gömö panɩ ’wë, ’n wa tɛlɩ’ɛɛ ‑bhlɛ zɩzɛ a ‑mɛɛ ’bhöönɔɔ kä’mö sɛ. Nyɩasɛli wa nʋä! Zɩzɛ ‑mɛmɛɛ ’nɩɛ ‑bhölɩ, ’n ɛ ’nɩ ‑bhö Zonasɩ a ‑nɛɛ mɛ. 30Sɛɛ Zonasɩ bhïlanɩ a‑a ‑mä Ninivö Lagɔwɛlɩɩ, ’n ‑mä a ‑nʋa yi a‑a sɛ yɩbhlɩmanɩ nɩɩ Lagɔ mɔɔ tioo, sɛ ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’la, ‑sɩbhä Nɩkpɛ a ’Yu ’a Lagɔwɛlɩɩ a bhïlabhluu kää wʋ ’kä ‑sɩkaa a nɩkpaa ’ylimö tulanɩ nɩɩ, Lagɔ mɔɔ tioo.
31Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, Sebaa a ’bhlɩlɛnglɛ, sɛ ɔ ’bhöö a‑a ‑mä ɔ ’bhele ’yuku ’yuku, ’n ɔ yiɛ ‑a’a bhla’mö a ’bhlɩlowlii Salomɔɔ Lagɔ ’nyɛɛ tenyii ’nɛɛnɔ ‑mä ghlɩ, ɔ ’kä ’ɔ ’nɛɛnɩwɛlɩɩ ’yukwli ‑pʋnɩ a za‑a, a ‑yi ‑sɩbhä. ‑Maa Lagɔ ’a ‑zijle ’kädaa a zlɩɩ ’mö, sɛɛ nglɔ ’la ‑pʋnɩ a‑a Salomɔɔ ’yukwlii, a ‑nɩɩɛ ‑sɩbhä ’yukwli ‑pʋnɩ zaa, mɩɩ ’kanyɩɛ gbʋ köbha. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa nɩkpɛ a ‑mɔɔ ’ghïliɛ ‑ɔ ziɛ Salomɔɔ ’wʋʋ, mɔɔ ‑wʋanyɩaa dɛ’ɛ ’dɩ ’nyɛ dɔ’wʋ. 32Lagɔ ’a ‑zijle ’kädaa a zlɩɩ ‑kä ghlɛɛ, a ‑nyɛ Ninivö a ‑nʋa ’sɔ a dɔ’wʋ, a ‑nɩɩ ’mö yɩ ’kää tenyii ’tɛɛ. Sa’a sɛɛ Zonasɩ möä ‑mä ’wa ‑glɔɔ ’mö, ’n ɔ yuëë Lagɔwɛlɩɩ ’nyɛ, ’n wa yiɛ ligba ’n wa yiɛ ’wa ‑lizokuu kɛ’mö ‑sɛɛ, n ’nyanyɩɛ Lagɔwɛlɩɩ, a’aa abhlɩ ‑sɩbhä ’zʋ zaa, mɩɩ ’kanyɩɛ gbʋ köbha. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa nɩkpɛ a ‑mɔɔ ’ghïliɛ ‑ɔ ziɛ Zonasɩ ’wʋʋ, mɔɔ ‑wʋanyɩaa dɛ’ɛ ’dɩ ’nyɛ dɔ’wʋ.»
’Napɛɛ a ninea
33«Nɩkpɛ a ‑mɔɔ ’kä ’napɛ ’yi ‑dɩ ’wë, ‑ɔ ’kɛ zizaa, ‑ɔ ’kɛ’ɛ ‑käka zɛmö ’zʋʋ, ɔ’ɔɔ ‑bhölɩ. ‑Maa wa ‑kä ’napɛ ’yi ‑dɩɩ, ghäyɩ wa bizee, nzɩɩ ‑wa plɛɛ ‑mä ‑budu ’mö ’käa sasɛ sɛ yɩlɩɩ. 34Nɩkpɛ a ’yila, yɩ ’kä ‑bhɩɛ ’napɛ. ‑Na’a yilaa ‑kä sasɛ lɩɩ, ‑na ’wuë lɩlɛ ’mö ‑n nɛmöä. ‑Maa ’n yɩ ‑kä ’klʋ yuluu, ‑na ’wuë ’yuylukwë ’mö ‑n nɛmöä. 35Zaa, ‑nmö nɩkpɛ, ’nɛmanɩ ‑nanyɩ ’wʋ, lɩlɛ ’la ‑ɛ ‑wʋmöä ’möö, ɛ tɩa ’wʋ ’ngïmo, ‑n tɩa ’yuylukwë ’mö nɛmö. 36’N ‑na’a kpökpaa a dɛ ‑bhlʋ ’nɩa’a ’yuylukwë ’mö ‑wʋʋ, lɩlɛ mö ‑n nɛmöä ‑na ’wuë, ɛ ’kä ‑bhɩɛ ’napɛɛ ngälamö ’kwädlɩ ’wʋ.»
Zezwii yɛ Zwiiföwaa a ’kädɩɩ wɛlɩ bhïlanɩ
(Matie 23.1-36; Maakö 12.38-40)
37Zezwii bhïlaa ’wëë, ’n Falizɩɛyi ‑bhlʋ yoo ‑mä ’ɔ mä’a wäzɩnɩ, wa ’kä ’wʋ linɩ. Zezwii ghlɛɛ ‑mä, ’n ɔ yiɛ ‑lɛ lilea yɔwʋ sɛ glɩ. 38‑Maa wa ‑kä wa ’kä li, sɛɛ Zwiiföwaa ’a Gböö gbää wa nɩ wɔlʋ kɛ wa ’kä ’wlɩlɩ plɛ Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋʋ, ɔ’ɔɔ ‑sɩbhä kɛ wɔlʋ ’n ɔ yiɛ ‑lɛ sɛ glɩ. Falizɩɛyi ’la, ɔ ’yɩɛ ‑sɩbhä ’ylɩmöö, ’n yɩ yoo ngli yɩa. 39‑Maa ‑Alowli lɛ naa: «Abhʋa Falizɩɛwa, sɛ a ‑wʋä, n ‑kamö ‑sɩbhä sʋlʋnɩ. N nɛ naa: ’A ’kɔpɩɩ ‑nyɛ ’a ’bïï ’sɔ, yɩ ’ku yɔwʋ a ’yize, ‑lɛ a wɔlʋä, ‑maa ‑mä a ’mlɩ, gugwaguguu ‑nyɛ kpʋkpʋʋ ’sɔ, mɩɩ suä ‑mä. 40‑Ɔɔ’nɛɛnɩwanyɩ, Lagɔ ‑ɔ ‑bhɛɛ ‑lɛ ku yɔwʋʋ, mɔɔ ’nɩɛ bhä ‑mä ’mlɩ ‑bhɛmö ‑a? 41Zaa, ’a ’mölinɩlii, a ‑kä yɩ ’kä ‑tiamö ’wlɩlɩ plɛ nʋʋ, yɩ ’mö a lilea, a nɩ ’nyɛma yɩ ’pʋawaa, ‑lɛ a dɔ’wʋ, a ‑nyɩɩ ’sɔ a yi ’gämö ’wlɩlɩ plɛ Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ.
42Abhʋa Falizɩɛwa, kplee ’kanyɩɛ köbhä! ’A ‑zɛpʋmöpäli ’tikïtikïyiea, a ‑kɩɩ ‑sɛɛ, ɛ ‑kä jɛja ’n ɛ ‑kä’ɛ ’buuti, ’mö a zɛlɩɛ, yɩ kʋgbänanɩɩ ’wuë ’mö a libhïä ’wʋ, ’n a nʋä, sɛ’ɛ ‑a nyɛɛ Lagɔ. A zʋ sa’a, ‑maa a ’kä nɩkpa ‑gömö a dɔ’wʋ ‑kpöö ’wʋ ‑wʋ, a ’kä’ɛ Lagɔ ‑wa, yɩ dɔ’wʋ, a gbʋ ’nɩɛ ‑mä ‑wʋ. ‑Maa ’lɩlɩlɩ a dɔ’wʋ, ‑li ’la a gbʋʋ mʋʋ kä a‑a wʋ ’kanyɩ plɛnɩ ’wë, ‑mi a nʋä da’a, a ’kɩ ‑lɛ ‑gömö ’zʋ.
43Abhʋa Falizɩɛwa, kplee ’kanyɩɛ köbhä! A ‑kä ‑mä Lagɔbïdi ’mö bhibhee mö, a yɩbhä a ’kä ‑mä ’yuku a ‑klikpï a ‑klikpïï ’mö sɛ glɩ. Dɛɛ nɩkpa suä pluplu, a yɩbhä wa nɩ bhälɩnanyɩ ‑lɛ ’klʋkpamözʋsɛ. 44Lesikpïgɔgwɩ a ‑mi nɩkpa ’nɩɛ ‑tɔnɩ, wa ghlɛnɩɛ ’klʋ ’n wa plɛɛ fɩ Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋʋ, yɩ saa ‑sɩbhä a ‑wʋä.11.44 Zwiiföwaa a dɔ’wʋ, nɩkpɛ ‑kä lesikpë ’klʋ ghlɛnɩɩ, fɩ ɔ plɛɛ Lagɔ ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ. Zaa, kplee ’kanyɩɛ köbhä!» 45Zezwii ‑wuëë ‑sɩbhä ’dɩ ’nyɛ dɔ’wʋʋ, Moyizɩ ’a Gböö a ’cɩanyɔ ‑bhlʋ ‑wʋmö a ‑lɛ. Nɩkpɛ ’la, ɔ lɛ naa: «’Ɔɔ! ‑Atʋ, wɛlɩɩ ‑n bhïlanɩɛ da’a Falizɩɛwaa, ‑a ’wuë, ‑abhʋa ‑n gaamöaa.» 46Ɔ gbää sa’aa, Zezwii lɛ naa: «Abhʋa Moyizɩ ’a Gböö a ’cɩawa, kplee ’kanyɩɛ köbhä! ’A ’cɩacɩasaa, ‑sɩbhä ‑bhɩɛ ’gbluku ’kädɩ. A ‑kɩɩ nɩkpa ’wlu sula ’wëë, a’a kwänuë sɛ’ɛ ’tikïyie ’wʋ yɩ ‑suswee. 47Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, kplee ’kanyɩɛ köbhä! Lagɔ ’a bhla’mö a ’möbhïlanɩwaa, a dɩbawa a dɩbawaa ’lɩbhä a‑a ’n wa yi a‑a ’kuu, ’wa lesikpïï, ’mö a gïganɩɛ abhlɩ ’wlu ’tɩɩ. 48Sɛ a zʋä da’a, ‑sɩbhä ma‑a sɛɛ zɛmö nɩɩ: Sɛɛ a dɩbawa a dɩbawa ’zʋ a‑a, ‑sɩbhä nɛnanyɩ dlɩ yɔwʋ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa wa ’lɩbhä a‑a, ’wa lesikpïï, ’mö a gïganɩɛ abhlɩ ’wlu. 49Lagɔ a’bhë sɛ’ɛ ɔ gbä a‑a nɩɩ, n yuë nɩkpa a ‑muë n bhïlanɩɛ ’mö ’wʋ tie, n yuë’ɛ na tietiewa ’wʋ tie. Wa yi nɩkpaa n tiuëë da’a ’wʋ a gla’mö a ‑mumuë ’klɩ ’yɩa, wa yi ‑mumuë ’lɩbhä wa yi ’ku. 50-51‑Maa wɛlɩ ’la yɩ yɛ ’yli ’wlʋnɩ ’wë. Tɛɛnɩ ‑mä dɛɛ Lagɔ ‑bhɛ a‑a ’pɩwʋ ‑këë zɩ’ɛ, Lagɔ ’a ’möbhïlanɩwaa a ‑nyɛ a dɩbawa ’sɔ, a yɛɛ ’lɩbhää, wa’aa muënɩ. ‑A ’wuë a dɩba Adaa a yowli Abɛɛlɩ, dɛ wa ’lɩbhɔɔ a ’tɛnyɩ ’mö, tɛɛnɩ ‑lɛ, wa ‑wʋ Lagɔ ’a nɩkpaa ’lɩbhä dɔ’wʋ ‑këë, ’n wa yiɛ Zakalii ’wʋ ghlɛ. Zakalii wa ’lɩbhänɩɛ ‑mä Lagɔligbëa ’mö, ‑lɛ ’pɩwʋ a bʋbɔnɩdaa ‑nyɛ Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ ’sɔ a jijo’wʋʋ, ’mö n gaaa. ’Dɩ n nyanyɩɛ dɛ’ɛ nɩɩ, nɩkpa ’la ’wuë wa ’lɩbhää, abhʋa ‑sɩkaa a nɩkpaa, abhʋa Lagɔ ’kää wa ’lɩbhälɩbhägbʋʋ a ’pɛna ’nyɛ.
52Abhʋa Moyizɩ ’a Gböö a ’cɩawaa, kplee ’kanyɩɛ köbhä! Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ’a sɛ a ’cɩaa Lagɔwɛlɩɩ, ‑sɩbhä ma‑a kää ’nglɩ ’n ‑bɛ ’nɩ yɩbhlɩnɩɛ Lagɔ. A’bhï, a’aa ’yɩbhä a ’kɔ yɩbhlɩnɩ. ‑Wa yɩbhä a ’yɛɛ wabhlɩ wa ’kɔ yɩbhlɩnɩɩ, ‑kplikpli a klɛnuëë ’yli.» 53Moyizɩ ’a Gböö a ’cɩawaa ‑nyɛ Falizɩɛwaa ’sɔ, sa’a Zezwii ’nyʋää ’dɩ. ‑Maa ’klɛ ’mö yɩ pölʋää tenyii zaa, ’bhöönɩa’a ‑lɛ wa ‑nyɔɔ ‑käa’a ’wʋ gbanɩ, wa’a bhïloa’a ’yli, ’kïbhï a ‑bɛ wa ‑nyɔɔ kpɛnɩɛ ’mö ’yize. 54Wɛlɩ a ‑mii ’kɔɔ gbʋ köbha, ’mö wa tɛlɔɔ ngli sɛ.
12A nɩ tɩ ’klwɩsɔkäwa glɩnɩ
1‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö, nɩkpa ‑wa yinɩɛ Zezwii, wa ’kä ‑bhɩɛ ’wluyɔwʋnyukwë. ‑N ‑kä ‑lɛ ɔ yɔwʋ ’ylɩmöö, wa su ‑lɛ ‑pïlii, kple a’bhë a sɛsibhëadɛ ’nɩɛ ‑lɛ ‑wʋ. Wa ’wuë a ’yila ’klʋ, ’n ɔ yiɛ ’ɔ ‑gänɩwaa ’yi gö, ɔ lɛ naa: «A nɩ ’nɛmanɩ Falizɩɛwaa ’a levii ’wʋ. ’Wa ’kwlɩsɔkäkʋʋ ’mö n gaaa. 2‑Maa a ‑yi sɛ nɩɩ, ’saa ’wuë nɩkpɛ zizaa, yɩ yi ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö gbëdanguu bhli. ’Saa ɔ ‑kä ’wi ’mö bhïla ‑kë, wʋ yi ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö ’klʋ këlio. 3Nza n gbää nɩɩ, abhʋa na ‑nʋa, ’saa a bhïlaa ’wi ’möö, yɩ yi ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö ’pɩwʋ ’pɔɔ. ’Saa a lɛtɛnɩɛ ‑mä ‑budu ’mlɩ a ’bhɩa ’yukwli gwëë, wɛlɩpänyɔɔ ’kɩɛ ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö bia.»
A nɩ tɩ Zezwii nimï ‑sɛ nɩkpa a nganɔ a za
(Matie 10.28-33; 12.32; 10.19-20)
4’N Zezwii yuë’ɛɛ ’dɩ ’mö zʋ, ɔ lɛ naa: «‑A’bhɩanyɩ, a nɩ tɩ nɩkpa ‑gu. ‑Maa ’n ’lɩbhä wa ‑kaanyɩ ’lɩbhä, a ‑kä ’ku ’wëë, wa’aa’a bhɛnɩ wa ’kanyɩ ‑lu ‑mumuu nʋ. 5‑Maa a ‑pʋnɩ ’yukwli, ‑mɔ a ’kää ‑gu, n ’kanyɔ sʋlʋnɩ: Lagɔ, ‑ɔ ‑kä ’a nyɛmʋʋ ’wʋ ’libhï ’wë, ‑ɔ bhɛnɩ’ɛɛ ɔ ’kä gbä a ’kä ‑kosu ’mö möö, ’mö a nɩ ‑gu.
6A yɩlɩɛ ‑ka ’bhuluyuëa ’wʋ. A’bhï a ‑yi sɛ nɩɩ, ‑n ‑kä fälɛgöya ’sɔ ‑kä, ‑n yuë ngbï pɩa. ‑Maa ’bhuluyuëa ‑waaa sa’a dɛsɛ ‑kää, wa gla’mö a ‑bhlʋ Lagɔ ’nɩɛ ‑yii, ɔ’ɔɔ ‑bhölɩ. 7’A ’wlu a nyukwëa a’bhë, Lagɔ ‑yi ‑zɩmö a yʋʋ ‑bhli. Zaa, a nɩ tɩ ‑gu. ‑Maa Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ a kä dɛsɛ tenyii, a zi ’bhuluyuëa a ‑zɩkpa ’käda ’wʋ. 8Sɛ’ɛ n nyanyɩɛ ’dɩ nɩɩ, ‑ɔ ‑kä nɩkpabhë a ’yila ’klʋ nɩɩ, na ‑nɔ ɔ glɩnɩɛ nʋʋ, Nɩkpɛ a ’Yu, Lagɔ ’a zuzukuu ’yila ’klʋ, ɔ yi’ɛ ɔbhlɩ nɩɩ, ɔ ‑nɔ ɔ glɩnɩɛ nʋ. 9‑Maa ‑ɔ ‑kaa ‑lɛ nɩkpabhë a ’yila ’klʋ nimï ‑sɛnɩɩ, Nɩkpɛ a ’Yu, ‑mä Lagɔ ’a zuzukuu ’yila ’klʋ, ɔ yi nɩɩ, ‑mɔ nɩ, ɔ ’nɔɔ ‑yi nʋ. 10Nɩkpɛ a ’Yu, nɩkpɛ ‑kɔɔ wɛlɩzoku bhïlanɩɩ, Lagɔ yi yɩ gbʋ ’yi ’tatinɩ. ‑Maa nɩkpɛ a ‑mɔɔ ‑kä ’Wugɔmʋʋ ’Wlɩlɩ a dɛ wɛlɩzoku bhïlaa, ‑lɛ a ’nyinyloli ’la a gbʋʋ, Lagɔ ’naa ’kʋ ’yi ’tatinɩ.
11Abhʋa na ‑nʋa, wa ’kanyɩ ‑zijli ’nyɛ a za, wa yeanyɩ ‑mä Zwiiföwa a Lagɔbïdii ’mö kwä ‑kë, wa yeanyɩ’ɛ ‑mä ’kämanɩwa ’kädɩɩ a ’yila ’klʋ kwä ‑kë, wa ‑kaanyɩ ‑mä ‑zijli tunɩ dɔ’wʋ ‑wʋ, wa ‑kä wa ’kanyɩ gbʋ köbhaa, ’saa a ’kää bhïla a dɔ’wʋ, dlɩ nɩ tanyɩ libho. 12‑Maa ‑lɛ a ’tɛnyɩ ’la ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’mö, ’Wugɔmʋʋ ’Wlɩlɩ mɔɔ ’kanyɩɛ sɛ a ’kää gbä sʋlʋnɩ.»
Nɩkpɛ nɩ tɩ ’ɔ wʋlʋnɔɔ dlɩ ’tɛɛnɩ
13Nɩkpa ‑wa suä ‑lɛ Zezwii yɔwʋʋ, wa gla’mö a nɩkpɛ ‑bhlʋ, ’n ɔ yiɛ gbʋ ‑dɩ, ɔ lɛ naa: «‑Atʋ, n ‑nyɛ na ‑daayu ’sɔ, gugbëa ‑aa dɩba tɩɛ ‑lɛ, ’nyɔ ’dɩ ‑a ’ka dlinɩ.» 14Zezwii lɛ naa: «‑Ɔ ’zʋaa bhä a ‑zijlitunyɔ ’wʋ, ’n n ’kä bhä a gugbë dlinɩ ’nɩ?» 15’N Zezwii yiɛ ‑wa ‑wʋä ‑lɛ ’wuë ’dɩ ’nyɛ, ɔ lɛ naa: «A ’nɛmanɩa anyɩ ’wʋ, mä’ä ’pɩwʋ a wʋlʋnɔ a ’tʋ nɩ tanyɩa ’lɩbhä ’lɩlɩlɩ, ‑maa nɩkpɛ yi wʋlʋ, ’ɔ lɩɩ yi ‑zu ‑kë, yɩ’ɩɛ bhɛnɩ yɩ ’kä ‑mä ’ɔ ’pɩwʋ a ylɩɩ ’wʋ gbaanɩ.»
16’N Zezwii yuëë ’nine ’pänɩ, ɔ lɛ naa: «Nɩkpɛ ‑bhlʋ mɔɔ ‑wʋä ‑lɛ. Wʋlʋ ɔ wʋlʋä. ’Ylʋba ‑bhlʋ ’mö, ’ɔ glʋglʋlii tlʋ yɩ tlʋä tenyii. 17’Ɔ ‑lii ’wuë zumanɩ yɩ zumanɩɛ tenyii zaa, ɔ lɛ naa: N’n‑a’a dɛ n ’kä yɩ ’wuë ’zʋä ‑yi. Zaa, sɛ n ’kä bhä ’mözʋmözʋmö ’nɩ? 18Ɔ ’pää dlɩ ‑këë, ɔ lɛ naa: ‑Nn‑n! N ‑yi sɛ n ’kä zʋʋ. ’Na gbɩɩ ’wuë, ghlɛ n ’kɩɛ ghlɛ, n ’kä ’kädɩ ’kädɩ ’sɩbhä, ’na lilea ‑nyɛ ’na ‑lii ’wuë ’sɔ n ’kɩ ‑mä zʋ. 19‑Lɛ a dɔ’wʋ n ‑yia’a sɛ nɩɩ: N yɛ libho nʋ, n yi li ‑këë, ’ylʋbö a ‑bɛ yi ’plɩ. Zaa, n yi nyɛpɛ ’tɩɩ, n yi ’mäna nʋ, n yi ’nɩmä, ’saa n ‑kä ’yɩbhä, n yu li. 20’N Lagɔ yoo ’dɩ ’nyɛ, ɔ lɛ naa: ‑Ɔɔ’nɛɛnɩnyɔ nɩmä, sabɔɔ nɩ a’bhë ‑na’a saa lɛ ’kää ’yli bhɩɛ zaa, ‑li ’la ’wuë, ‑n gbää da’a ‑n ’kä ‑mä gbɩɩ ’wʋ zʋʋ, dɛ ‑n ’kɩ bhäa’a linɩ ’nɩ? 21Zaa, nɩkpɛ a ‑mɔɔ ’yɩbhaa mä’ä ’pɩwʋ a wʋlʋnɔɔ ’wuë ’wlu, ‑ɔnyɩ gbʋʋ ’nɩɛ Lagɔ ’mö ‑wʋʋ, saa ɔ ‑li ’kää ’mö ‑wʋ.»
A dɩba Lagɔ mɔɔ ’zʋnanyɩɛ ’yli
22Zezwii ’pää nine ’la ’wëë, ’n ɔ yi’ɛɛ ’ɔ ‑gänɩwaa ’yi gö, ɔ lɛ naa: «Nza n nyanyɩɛ ’dɩ nɩɩ, ’saa a ’kää li a ’kä ‑bhölɩɩ, wʋ dlɩ nɩ tanyɩ libho. ’Saa a ’kää ’mö ‑pla a dlɩ nɩ tanyɩ’ɛ libho. 23Nyɩasɛ n’n‑ä ‑sɩbhä gbä, ‑maa ‑bhölɩbhölɛɛ zi lile ’wʋ. Kpökpaa kä’ɛ dɛsɛ, a zi ‑banɩ ’wʋ. 24A yɩlɩɛ ‑ka ‑kaanɩmö ’wʋ. Yɩ’ɩ glʋ. Yɩ’ɩ ‑dɩ. Yɩ’ɩ ‑kpëlie ‑kä. Yɩ’ɩ ’gbɩ ‑kä. ‑Sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö, ‑maa Lagɔ nyɩ lile ’yize. N nyanyɩ ’dɩ nɩɩ, Lagɔ a dɔ’wʋ a kä dɛsɛ tenyii, a zi zɩɩ ’wʋ. 25‑Ɔ bhɛnɩ bhä ‑mä ’ɔ ’yʋyʋayʋyʋʋ ’mö, ylɩɩ ɔ ’kä ’kää mä’ä ’pɩwʋ ‑sɛ ‑gömö, ɔ ’kä ‑lɛ ’ylɩ ‑bhlʋ a’bhë ’pä nɩ? 26Zaa, sa’a a ‑lu ’tikëyi ‑kaanyɩ kɛ’mö ’tɛɛnɩɩ, ‑li ‑mi’la ’wuë ‑yɩ ‑wʋmöä ‑sɩbhä ‑mä Lagɔ kä’möö, sɛ yɩ ‑wʋ ɔ ’mö, ’n dlɩ libhëanyɩ bhä yɩ za? 27‑Titii ‑yɩnyɩ fɩfɩɩ nɛnɩɛ tenyii ’ylimö, sɛ yɩ wlʋä, a yɩlɩɛ ‑ka ‑sɩbhä ’wʋ. Yɩ’ɩ nʋ libho, yɩ’ɩ ’kplɛ yɩnyɩ ‑banɩ ’wʋ. ‑Maa n nyanyɩ ’dɩ nɩɩ, ’bhlɩlowli Salomɔɔ a’bhë, ‑mä ’ɔ wʋlʋnɩbanɩɩ ’wuë gla’mö, ‑bäna a ‑maa ’kä ’ylimö nɛnɩ, ‑a ’kä ‑titi ’la a fɩfɩɩ a gla’mö a ‑bhlʋ ’wʋ zii, a’aa ‑bhölɩ. 28Zaa, ‑titii ‑yɩ ‑wʋä zɩ’ɛ ‑mä ’lagblɛ ’mö, wa ’kää ’zɩgblɛ sia, ’n Lagɔ ‑kɩɩ sa’a ’yli ’zʋnɩɩ, ’saa ’kä bhä ’nglɩ ‑kä, ’n ɔ ’naa ’kanyɩ bhä abhlɩ ’yli ’zʋnɩmö, ɔ ’kanyɩ ’wua ’nɩ? ’A Lagɔ a dlɩtɛɛnɩtɛnɛɛ ’nɩɛ ‑zu lɛɛ! 29Nza n gbää nɩɩ, dlɩ nɩ tanyɩ ’kwädlɩ libho ’yize, a nɩ tɩ nɩɩ: Sɛ ‑a ’kä bhä ’mözʋmözʋmö ‑a ’kä li, ‑a ’kä ’nɩmä? 30Mä’ä ’pɩwʋ a nɩkpaa ‑waaa Lagɔ ‑yii, mʋa zʋä ‑sɩbhä, ’mö ‑li ’la a ’yize a gbʋ plɛnɩɛ. ‑Maa abhʋa abhlɩ, a dɩba Lagɔ, ɔ ‑yi ’saa ɔ ’kanyɩ ’nyɛ a ’kä ‑bhölɩ. 31A’bhï, ’pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ a gbʋʋ mʋʋ nɩ plɛnanyɩ tenyii. ‑Lɛ a dɔ’wʋ, ɔ’bhë ɔ yeanyɩ ‑li ’la ’wuë ’nyɛ. 32Abhʋa na ‑nʋa, a’aa ‑zu, ‑maa a nɩ tɩ ‑gu. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa a dɩba Lagɔ mɔɔ ‑saanyɩɛ ‑lɛ ɔ ’kanyɩ ’pɩwʋ mä ɔ ’kämanɩɛ ’bhle ’nyɛ. Ɔ’bhë, ‑sɩbhä ɔ ’yɩbhɩɛ.
Sɛ’ɛ Zezwii gbää ‑tiamö a lɩɩ a dɛ
33’Saa ’wuë a kää, a nɩ ’pɩ ’pɛlʋ a ’kä yɩ moni ’pʋäwaa ’nyɛ. A ‑kä ‑sɩbhä zʋʋ, ‑mä Lagɔ yɔwʋ, manyɩ ‑li ’nɩ bhɩɛ ’yli, mää ’wiwa ’nɩɛ ‑wʋ, mää ngɔnʋ ’nɩɛ ‑wʋʋ, ‑mä a yɛɛ da’a kwïlanɩ. 34Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa dɛɛ ’a wʋlʋnɔɔ ‑wʋä, ‑lɛ ’a dilaa ‑wʋä.
A ’nɩ ‑ligba a ’kä ‑lɛ glɩ
35A nɩ ‑gïganɩ ’wlu, a nɩ ‑ligba ’kwädlɩ a ’kä ‑lɛ glɩ. 36Nyɩasɛ n’n‑ä ‑sɩbhä gbä, ‑maa nɩkpa a ‑muë ‑kʋnɩ’ɛ wa ’bhidɩba ’mö n pälanyɩɛ ’wʋ. ‑Sɩbhä a nɩkpa ’la, wa ’bhidɩba ‑kä ’nglɔ ’wʋ ’bhlie möö, swe yi tenyii ylu ‑kë, ‑gä wa ‑gää ’n wa ‑kʋnɔɔ, ɔ ‑kä yi ɔ ‑kä wäzɩɩ, wa ’kä ‑lɛ kälɩ. 37-38‑Sɩbhä a nɩkpa ’la ‑wa ‑gää, wa ’bhidɩba yi zlɩjijo’wʋ yi oo, dɛ ɔ yi yinɩ oo, ‑wa ‑kʋnɔɔ, ’wa ‑jɔlʋ! ‑Maa ’dɩ n nyanyɩɛ dɛ’ɛ nɩɩ: Nɩkpa ’la, ’mäna yuë ’lɩbhä. Wa ’bhidɩba a’bhë, ɔ yuë ‑lɛ linɩdaa sɛ ’gïla, ɔ yi libhonʋbanɩɩ ’mö päla, ɔ yi lile kie mö, ɔ yuënyɩ dilanɩ, wa yi li. Zaa, nɩkpa ’la a saa, ‑sɩbhä a nɩ ‑wʋmö, a ‑kaa ‑kʋnɩ. 39Wɛlɩɩ n ’kanyɩɛ dɛ’ɛ ’nyɛɛ, a nɩ köbhɩɩ sasɛ ’yukwli, ‑maa yɩ kä zɛmö. Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, ‑budulowli ‑kä a ‑zlɩmɛ ’winyɔ ’kɔ ’wi ’wʋ ghli ‑yii, ɔ yi a sasɛ ’ɔ ‑buduu ‑kʋ, ’winyɔɔ tɩa ‑mä plɛ. 40‑Sɩbhä a za, abhʋa na ‑nʋa, a nɩ ‑ligba a ’kä ‑lɛ glɩ, ‑maa Nɩkpɛ a ’Yu, zlɩɩ a’aa ‑tɔnɩɩ ’mö ɔ ’kää ’mö yi.»
A nɩ nʋ sasɛ Lagɔ ’a libhoo
41Zezwii gbää sa’aa, Piɛlɩ lɛ naa: «‑Alowli, ninea ‑n ’pää da’a a dɩɩ ‑n zʋʋnyɩɛ ’möö, ‑a ’yize a ‑li bhä, ‑maa nɩkpa ’wuë a ‑li bhä?» 42Ɔ lɛ naa: «Nɩkpɛ ‑kä libhonʋwa a ‑bɛ ‑kä, ɔ ‑kä lowlu ’mö möä yii, ’ɔ libhonʋwaa a gla’mö a ‑mɔɔ ’nɛɛ, ‑ɔ nʋä sasɛ ’ɔ libhoo, ɔ kää dlɩ ’wʋʋ, ’mö ɔ tɩɛ ‑lɛ. Ɔ’bhë ɔ ‑kä mö ’wëë, zila ’wuë ’mö lilitɛnyɩ ‑kä ghlɛɛ, libhonʋnyɔ ’la ’kä ɔ ’bhɩalibhonʋwaa lilea dilanɩ wa ’kä li. 43‑Lɛ a libhonʋnyɔ ’la, ɔ ’bhidɩba ‑kä lɛ ’bhöö ’lɛ ɔ ‑kä sasɛ libhoo nʋʋ, ’ɔ ‑jɔlʋ. 44‑Maa ‑tiawɛlɩ n nyanyɩɛ dɛ’ɛ nɩɩ, ɔ ’bhidɩba yo ’ɔ ‑lii ’wuë ’yli ’zʋnɩ. 45‑Maa libhonʋnyɔ ’la, ɔ ’bhidɩba ‑kä mö ’wëë, ɔ ‑kä nɩɩ: N ‑yi sɛ, na ’bhidɩba yi ‑mä gwälɛ zaa, na gbʋ ’nɩɛ ‑mä ‑wʋ, ɔ ‑kä ‑sɩbhä nʋʋ, ɔ ‑kä ɔ ’bhɩa ’wʋ ’libhï, ɔ ‑kʋä ’lɩbhä, ɔ ’yize ɔ ‑kä lilea lii, ɔ ‑kä ɔnyɩ nʋ ’wʋ lua, ɔ ‑kä ‑lɛ glɩɩ, 46’ylɩ ‑bhlʋ ’mö dɛ ɔ ‑dlʋnɩɛ ’lɩlɩlɩɩ, ‑lɛ ɔ ’bhidɩba ’kää yinɩ. Ɔ ‑kä yii, libhonʋnyɔ ’la, ɔ yi gbʋ ’kɔdʋ ghlɩ. Ɔ yu ’mö ’ku, Lagɔ ’a ‑gblɩwaa ’wuë, wa ‑kä ’ku a dɛ wa möä, ɔ yi ‑lɛ mö.
47-48Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, libhonʋnyɔ a ‑mɔɔ ’nɩɛ ’saa ɔ ’bhidɩba yɩbhää ‑yii, ’n ɔ ‑kä libhoo nyimaa, ‑sɩbhä a libhonʋnyɔ ’la, ɔ yi gbʋ ghlɩ. ‑Maa libhonʋnyɔ a ‑mɔ ɔ ’bhidɩba ’cɩaa libho ’wuë a saa ’wëë, sɛɛ ɔ ’bhidɩba yɩbhää, ’n ɔ ’nɩ ‑sɩbhä ’zʋʋ, ’ɔ gbʋʋ ɔ ’kää ghlɩɩ, wʋ yi ’mö ’tɛɛ, wʋ yi tɛkänɔɔ a ‑nʋʋ ’wʋ zi. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑mɔ wa nyɛɛ ‑bɛ yowʋ, ’mö wa ’yɩbhänɩɛ ‑bɛ.»
Zezwii a za nɩkpa yi ’ylimö ‑känɩ
49«‑Kosu a ‑mumuu n yiɛ mä’ä dʋdʋ ’wʋ ’yi ‑dɩɛ. Na dlɩ yɩbhä wʋ nɩ dɩ‑ɩ ‑sɩkaa a’bhë ’yi. 50‑Maa na’bhë ’zwɩ ’kädɛ n kää n ’kä zi ’wë, ‑kosu ’la ’kä bhäla ’yi doo. ’Nyɩɛ na dlɩ libho zwɩ ’la n ’kää zi a za. N ‑kä dlɩ ’pää, ɛ ’kä ‑bhɩɛa’a zwɩ ’la nɩ ‑pölɩ ’wë ’kɩ. 51A nɩ tɩ ‑tɔnɩ nɩɩ, ’na mä’ä dʋdʋ ’wʋ a yiye yi ’nglɩ ‑kä, nɩkpa ’wuë yi ‑wanɩ ’yize. Ɛ’ɛ ‑bhö sa’a ma, ‑maa ɛ yi ’nglɩ ‑kä, nɩkpa yi ’ylimö ‑sɛnɩ. 52Tɛɛnɩa’a dɛ’ɛ, ‑kosu ‑bhlʋ yɔwʋ a ‑nʋä, ngbï wa nɩ ‑kä ‑bhlii, wa yi ’ylimö ‑sɛnɩ. Ta yi ’wa dɛ ‑wʋ, ’sɔ yi wa dɛ ‑wʋ. 53Dɩba ‑nyɛ ɔ yowli yi ’ylimö ‑känɩ. ‑Da ‑nyɛ ɔ yɛnglɛ yi ’ylimö ‑känɩ. ’Yu a ’nglɔ ‑nyɛ ɔ ’luwlida yi ’ylimö ‑känɩ.»
Lagɔ ’a ‑zijlea a zlɩɩ yɛ ’dio
54Zezwii ’zʋä ’ɔ ‑gänɩwaa ’dɩ ’mö ’wëë, ’n ɔ yiɛ nɩkpaa ‑wa soo yɔwʋ ’yi gö, ɔ lɛ naa: «A ‑kä ‑mä ghäyɩ ’wʋ yɩlɩ, zlɩ ‑kä ylumanɩ tititii, a lɛ: ’Nyizakwëë ’kää lɩbhä. ‑Tiamö a ‑tiamö, ’n a lɩbhää. 55Swe ‑kä ylu, zlɩ ‑kä ’mö nɛnɩ, a lɛ: ’Ylʋ yi ’zɩgblɛ ’pʋ. ‑Tiamö a ‑tiamö, ’n wʋ pʋä. 56’Kwlɩsɔkäwanyɩ, a yɩbhlɩnɩ ylʋʋ ‑nyɛ ’nyizakwëa ’sɔ a ’tɛnyɩɩ, ‑maa ‑lii ’wuë ‑yɩ ‑wʋanyɩɛ ’tɛnyɩ nɩ ’mö ’yila ’klʋ ’plɩnɩ dɔ’wʋʋ, sɛ yɩ sɛɛ zɛmöö, a’aa ’yɩbhä a ’kä ‑sɩbhä yɩbhlɩnɩ. 57Sɛ a ’kää ’zʋ a ‑nyɛ Lagɔ ’kä wamanɩ, sɛ yɩ ‑wʋ ɔ ’mö ’n a’a nglu bhä a ’kä ‑sɩbhä yɩbhlɩnɩ ’nɩ? 58‑N ‑nyɛ nɩkpɛ ’sɔ, ’n wɛlɩ ‑kaanyɩ jijo’wʋ ‑wʋʋ, bhälɛ ‑lɛ a wɛlɩ ’la ’nɩɛ ‑bhlɛ ‑zijlitunyɔɔ a ’yila ’klʋ ghlɛɛ, bhibhe nɩkpɛ ’la yɔwʋ, wɛlɩɩ ‑yɩ ‑wʋä ‑lɛ, a ’sɔ ‑kpɔ, a ’kɩ bhïla, a ’kä wamanɩ. Ɛ’ɛ ‑bhö fʋ, ‑maa n‑n ’nɩ ‑sɩbhä ’zʋ, ’n yɩ ‑kä ‑zijlitunyɔɔ a ’yila ’klʋ ghlɛɛ, ‑zijlitunyɔɔ ‑kamö ‑zijle tu ’wëë, ɔ yi gbä, ’slʋja ‑yimö ’wʋ ’libhï, wa ‑yimö ‑jie ’mö ’pä. 59N nyɩamö ’dɩ nɩɩ, ‑mä ‑jie ’la ’mö a dɔ’wʋ, monii wa ‑dɩnɩmöä, n‑n ’nɛ ɛ ’wuë ’pɛnɩ ’wëë, ‑naa ’kä ‑mä ’wlʋ ’lɩlɩlɩ.»
13A nɩ ligba a ’kä ’a ‑lizokuu kɛ’mö ‑sɛ
1‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö, nɩkpa ‑yɛya mʋa ghlɩɛ ‑mä Zezwii ’n wa yoo ’tɩtɩ ’nyɛ. Galilee a nɩkpa ‑yɛya, ‑wa ‑wʋ a‑a Lagɔ nɩma bʋbɔnɩ dɔ’wʋ, ’n ’kämanɩnyɔ ’kɔdɔ Pilaatɩ yi a‑a ’slʋja tie, ’n wa yuë a‑a ’lɩbhä, ’n ’wa dluu ‑nyɛ bʋbɔnɩlii a dluu ’sɔ yi a‑a dʋanɩɩ, yɩ tɩtɩɩ ’mö wa mɔɔ ’nyɛɛ. 2Wa ’nyɔɔ ’tɩtɩ ’wëë, Zezwii lɛ naa: «A ‑tɔnɩ bhä nɩɩ, nɩkpa ’la wa ’lɩbhää da’a jɛzlʋsɛ, mʋa glɩnɩ ’nyinylolinʋwa ’kädɩ, mʋa zi Galilee a ‑nʋa ’wuë ’wʋ ‑a? 3N’nn, ɛ’ɛ ‑bhö mi, ‑maa n nyanyɩ ’dɩ nɩɩ: A’bhï, ’n a ’nɩ ligba a ’kä ’a ‑lizokuu kɛ’mö ‑sɛɛ, ‑sɩbhä a yiɛ ’kumöä. 4Nɩkpa kʋgbä‑gbʋäta ‑kpɔ, ‑lɛ Zeluzalɛɛmö a ‑kʋkʋyɔwʋ a dɛ ‑bhlʋ, dɛ wa laa Silowee, ‑lɛ a ’wʋbhʋɔbuduu bhlinɩ’ɛ ’wʋ ’n wa yi’ɛ wa ’wuë ’kuu, a ‑yi wa wɛlɩɩ. Zaa, a ‑tɔnɩ bhä nɩɩ, mʋa glɩnɩ ’nyinylolinʋwa ’kädɩ mʋa zi Zeluzalɛɛmö a ‑nʋa ’wuë ’wʋ ‑a? 5N’nn, ɛ’ɛ ‑bhö mi. ‑Maa n nyanyɩ ’dɩ nɩɩ: A’bhï, ’n a ’nɩ ligba a ’kä ’a ‑lizokuu kɛ’mö ‑sɛɛ, ‑sɩbhä a yiɛ ’kumöä.»
Zezwii yɛ Fiigösuu a wɛlɩɩ ’wʋ pälɩ
6’N Zezwii yuëë ’nine ’pänɩ, ɔ lɛ naa: «Nɩkpɛ ‑bhlʋ a ’lagblɛ ’mö, ‑mä su ‑bhlʋ ‑glʋä. ’Ylɩ ‑bhlʋ ’mö, ’n ɔ yiɛ yi, ɔ ’kʋ ‑sɛ. ‑Maa ɔ lɛ ’bhöö ’lɛ, wʋ’ʋä ‑tlʋ. 7Zaa, ’n ɔ yiɛ ’ɔ libhonʋnyɔɔ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: Yɩɛ, su nɩ a dɔ’wʋ, na ’ylʋba a tanaa dɛ’ɛ, sɛ n yu ’yli yɩlɩɛ ’yize, ‑maa wʋ’ʋ tlʋ. ’Fʋ wʋ bhɩɛɛ bhlea zaa, ‑duu gwë. 8‑Maa libhonʋnyɔɔ lɛ naa: ‑Atʋ, ’ylʋba nɩ ’mö a dɔ’wʋ ’tatinuu ‑bhlɛ ’yi, n ’kä ‑lɛ wʋ yɔwʋ ’bhlu, n ’kä ‑lɛ tilikpëdʋdʋ ’zʋ. 9Lɛ a dɔ’wʋ, wʋ yi ‑kamä ’ylʋba ‑mä’la ’mö tlʋ. ‑Maa ’n wʋ ’nɩa’a tlʋʋ, sɛ ‑n gbää da’a n nɩ ’zuu, n ’kʋa’a ‑sɩbhä zʋ.»
Zezwii yɛ ‑gwlɛnɩzlɩ ’nglɔ yɛmanɩ
10‑Gwlɛnɩzlɩ ‑bhlʋ ghlɛɛ, ‑mä Zwiiföwa a Lagɔbudu ‑bhlʋ ’mö, ’n Zezwii yiɛ ‑mä Lagɔwɛlɩɩ bhïlanɩ. 11‑Mä Lagɔbudu ’la ’mö, ’nglɔ ‑bhlʋ ‑wʋmö a ‑mä. Zuzukwëzokwë ɔ kää ‑gömö. A kɔɔ ‑bhlɛ ’ylʋbö kʋgbä‑gbʋäta ‑gömö ‑sɛ. A za, ɔ’ɔ ’pulo ’mö ’lɩlɩlɩ, ‑maa ’mö ɔ ‑kimonɩɛ ’kwädlɩ ’n ɔ nɛmöä. 12Zezwii ’yoo ’ylɩmöö, ’n ɔ yoo wäzɩ, ɔ lɛ naa: «’Nyɩa, ‑na’a guu yɛ zɩ’ɛ bhɩɛ.» 13’N ɔ yoo kɛ zɩ. ‑Gba ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’mö, ’n ɔ yiɛ ’mö zlɔmanɩ ’tɩɩ ’n ɔ yiɛ Lagɔ a ’nglɩ ’ghlimanɩ. 14‑Maa ‑mä a Lagɔbuduu a ’kifii, sɛɛ Zezwii yɛmanɩɛ da’a nglɔ ’la ‑gwlɛnɩzlɩ a za, ɔ’ɔɔ ‑wa ’lɩlɩlɩ. ‑Sɩbhä a za, ’n ’kifi ’la yiɛ ’wʋ ‑sɔ, ‑wa ‑wʋä ‑mä ’wuë, ’n ɔ yuëë ’dɩ ’nyɛ, ɔ lɛ naa: «‑Mä ’dimasi ’mö, ’ylɩ gbʋplʋ ‑wʋ ‑mä, ’mö wa kää wa ’kä libho ’mö nʋnɩ. Zaa, a ‑kä wa ’kanyɩ yɛmanɩ nʋʋ, a nɩ yi ‑lɛ a zila ’la ’mö, ‑maa a nɩ tɩ ‑gwlɛnɩzlɩ yɛmanɩyɛmanɩza yi.» 15Ɔ ’nyʋää sa’a ’dɩɩ, ’n Zezwii yoo ’yi gö, ɔ lɛ naa: «A ’wuë, ’kwlɩsɔkäwa a ’yize a glɩnɩɛ. ‑Gwlɛnɩzlɩ ‑kä yii, ’a bhilaa ‑nyɛ ’a ‑sʋkʋfaniea ’sɔ ‑yɩ ‑glɛɛ linɩdaa, a di ’kpɔ ’n a kwɩɛ ‑mä ’nyibhë ’wʋ yɩ ’kä ’nɩmä. A’a ’zʋ bhä ‑sɩbhä ‑a? 16Zaa, nglɔ nɩ ‑ɔ glɩnɩɛ ‑aa dɩba Ablaamö a ’yu a ’yu, Sataa gwaa sɛ’ɛ klɩklɩ, ’n ɔ yɛɛ ’ylʋbö kʋgbä‑gbʋäta ɔ ’likpï ngli ‑sɛɛ, sɛ yɩ ‑wʋ ɔ ’mö ’n wa’a ‑doo bhä ‑gwlɛnɩzlɩ ’kpɔ ’nɩ?» 17Zezwii gbää sa’a, ‑wa ’pänɔ a‑a ’klɛ yɔwʋʋ, zʋʋ yinuëë ’wʋ. ‑Maa nɩkpa ’wuë ‑wa su a‑a ‑mä Lagɔbudu ’mö, wa ’yɩɛ Zezwii ’a ‑li a ‑li ’kädɩ ɔ nʋä ’ylɩmöö, ’mäna a ’yizee ’lɩbhʋää.
Suyeyike a ninea
(Matie 13.31-33; Maakö 4.30-32)
18Zezwii lɛ naa: «’Pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ, ’saa ‑mä ‑nyɛɛ ’wlʋnɩ bhä? ’Saa ’n ’kä bhä ‑mä ’wʋ pälɩ? 19Suyeyike ‑bhlʋ wa laa mutaadɩ, ’mö ‑mä ‑nyɛɛ ’wlʋnɩɛ. Suyeyike ’la, ’mö nɩkpɛ ‑bhlʋ glʋä ‑mä ’ɔ ’lagblɛɛ ’mö, ɔ ’wlʋä, ɔ su ’bhʋɔmanɩ ’wʋ ‑këë, ’n wʋ yiɛ kïla ’pä ’n ’zɩ yuä ’wlu ’sɩbhä.»
Levii a ninea
20’N Zezwii yi’ɛɛ nɩɩ: «’Pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ, ’saa ’n ’kä bhä ‑mä ’wʋ pälɩ? 21Sɛɛ ’nglɔ zʋ’ɛ falinɩ a ‑bɛ ’bëë ’kädaa ’mö ’n ɔ pä’ɛ ‑mä levii a ’tikïyiee, ‑sɩbhä ’pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ ‑wʋä. Ɔ ‑kä levii a ’tikïyie ’la, ‑mä falinɩ ’mö zʋ ɔ ‑kɔɔnyɩ plɛtanɩɩ, levii ’tikïyie ’la a za, falinɩ ’wuë, ’plu ɛ ’kää ’plu.»
A nɩ ’tɛmanɩ ’yli yɔwʋ a ’kä ’pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ plɛ
22Zezwii ‑wʋä ‑mä Zeluzalɛɛmö mö dɔ’wʋʋ, ‑mä ‑gwlɩɩ ’tikïyiea ‑nyɛ gwlɩ ’kädɩɩ ’sɔ ’mö, ‑mä ɔ ghlɛnɩɛ ’n ɔ bhïlanɩɛ ‑mä Lagɔwɛlɩɩ. 23’N nɩkpɛ ‑bhlʋ yoo ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö nimï ’yɩbhä, ɔ lɛ naa: «‑Atʋ, nɩkpa ‑wa ’kää ‑mä Lagɔ yɔwʋ ’bhle ghlɩɩ, wa’a bhä ‑tiamö ‑zu ‑a?» Zezwii lɛ naa: 24«Lagɔ yɔwʋ a ’bhleghlɩghlɛɛ, sɛ wa ghlɛnɩ’ɛ ngloluë ’tikëtikëyi ’möö, ‑sɩbhä ma‑a. N nyanyɩ ’dɩ nɩɩ, nɩkpa a ‑bɛ yi ‑li ’mö yɛla wa ’kä ‑mä plɛ, ‑maa wa ’naa ’kä bhɛmanɩ. Zaa, a ’tɛmanɩa ’yli yɔwʋ, a ’kä ‑mä plɛ.
25A yɩɛ, ‑budulowlii ‑kä ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö ’wʋ ‑sɔ, ɔ ‑kä ‑lɛ ‑gbaa, ‑mä a yiaa ’pɩwʋ tʋʋä. ‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö, a ’nɩgbö ‑mä ’pɩwʋ ’n a ’kää ‑buduu bhɔtɔ, a ’kä nɩɩ: ‑Atʋ, ‑yayaya, kälɩ ‑lɛ ‑a ’kä plɛ. ‑Maa sɛ’ɛ ɔ ’kanyɩɛ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: N’n‑ä dɛ a’bhë a ’bhöönɩ ‑yi. 26’N a ’kä’ɛɛ nɩɩ: ’Ɔ! Zaa, ‑a ‑nyɛmö ’sɔ ‑a linɩ yɩ ’wʋ nɩɩ, ‑mä ‑a’a ‑glɔɔ ’mö, ‑n bhïlanɩ yɩ ‑mä Lagɔwɛlɩɩ nɩɩ, sɛ ‑n ‑nɩnyɩ bhä ‑yi ’nɩ? 27’N ɔ ’kanyɩ’ɛɛ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: N’n‑ä maanyɩ nɩkpa a’bhë a glɩnɩɛ ‑yi. ’Saa ’nɩɛ Lagɔ dlɩ yɔwʋ nɛnɩ, abhʋaa nwiɛ, a nɩ ’dionɩɩ gwë! 28‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö, Ablaamö mɔ, Zakɔɔbö mɔ, Yizaakö mɔ, ’n Lagɔ ’a bhla’mö a ’möbhïlanɩwaa ’wuë, a ‑kʋä ’ylɩmö, wa ‑kä ‑mä ’pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ ‑wʋ, a ‑kä abhlɩ ‑mä ’pɩwʋ ’nɩgböö, a yi ’wi, a yi ’klʋ ’slu. 29Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, ‑mä dʋdʋʋ a këtiea ’wuë ’wʋ ‑mä nɩkpa ’kää ’bhöönɩ, wa ’kä ’pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ ’bhle ghlɩ, Lagɔ ‑nyʋä ’kä ’wʋ linɩ. 30‑Sɩbhä a za, nɩkpa a ‑bɛ, ‑wa ‑gää zɩ’ɛ ’yukuu, wa yi nimï ’plɩ, ’n ‑wa ‑gää zɩ’ɛ nimïï, wa yi ’yuku ’plɩ.»
Zezwii yɛ Zeluzalɛɛmö a ‑nʋa a za ’wi
31‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’mö, Falizɩɛwaa a gla’mö a ‑mumuë, ’n wa yiɛ Zezwii yɔwʋ ’dio, wa lɛ naa: «’Bhöö mä’ä ‑n ’kä käböbɛyɩ mö, ‑maa ’bhlɩlowli Eloodɩ, ɔ yɩbhä ɔ ‑kamö ’lɩbhä ‑n ’kä ’ku.» 32-33Zezwii lɛ naa: «Ylʋnyɔɔ, Zaklɔnɩkpɛ ’la, a nɩ mö a ’kɔ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: ’Na ’kukutɛnyɩ ’nɩɛ ‑bhlɛ ghlɛ. ’Tɛnyɩ ‑mɛ nɩ ’wuë ’mö, zuzukuzoku n kpëtiɛ nɩkpa ‑gömö ’n n yɛmanɩɛ guzuwa, libhoo Lagɔ nyɩaaa ’mö n ‑wʋä nʋ dɔ’wʋ, ’ylɩya ‑kä ’plɩɩ n ’kʋ zɛmö bhɩɛ. ‑Maa ‑mä Zeluzalɛɛmö, ‑mä n ‑wʋä mö dɔ’wʋ, ‑mä n ’kää ’kunɩ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa Lagɔ ’a ’möbhïlanɩwaa ’wuë, ‑mä wa ’lɩbhänuëë. Zaa, ‑mä wa kää wa ‑kaa ’lɩbhänɩmö.»
34’N Zezwii yia’aa Zeluzalɛɛmö a ‑nʋa ’wʋ ’winɩ, ɔ lɛ naa: «Yeee! Zeluzalɛɛmö a ‑nʋänyɩ, Yeee! Zeluzalɛɛmö a ‑nʋänyɩ, Lagɔ ’a ’möbhïlanɩwaa, abhʋa lɩbhʋä. ‑Muë Lagɔ tianyɩɛ ’wʋ, abhʋaa lɩbhʋää ’kpɩɩ ’möö, sɛɛ ‑kɔkɔ pä’ɛ wʋ ’yuë ‑këpï zɛmö, ɔ ’kʋä ’wʋ kpëti a za‑a, ‑sɩbhä n yɩbhä a‑a nyɩasɛ n ’kanyɩ a ’wuë ‑lɛ na yɔwʋ ’wlu ’yɩbhanɩ, ‑maa a’aa ’wʋ nglu ’lɩlɩlɩ. 35Yeee! A yɩɛ, tɛɛnɩa’a ‑sɩkaa dɛ’ɛ, ’a ‑glɔɔ, Lagɔ yu ’wʋ ylɛ. N nyanyɩ ’dɩ nɩɩ, a ’naa ‑kaaa’a ’ylɩmö ‑këë, ’n a ’kää ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö nɩɩ, ‑ɔ yiɛ dɛ’ɛ ‑Alowli Lagɔ a ’nglɩ ’möö, Lagɔ nɩ ’pɔ ’nyu!»
14Zezwii yɛ nɩkpɛ ‑gwlɛnɩzlɩ yɛmanɩ
1‑Gwlɛnɩzlɩ ‑mɛmɛɛ ‑bhlʋ ’mö, ‑mä Falizɩɛwaa a ’kifi ‑bhlʋ a mä’a, ‑mä Zezwii möä lie. Ɔ ghlɛɛ ‑mä, ‑wa ‑wʋä ‑mä ’wuë, kä’mö wa yiloo. 2Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa nɩkpɛ ‑bhlʋ ‑wʋmö a ‑mä, ‑nenibhïï lɩbhɔɔ. Nɩkpɛ ’la, mɔɔ yiɛ Zezwii yɔwʋ. 3Zezwii ’yoo ’ylɩmöö, Moyizɩ ’a Gböö a ’cɩawaa ‑nyɛ Falizɩɛwaa ’sɔ ‑wa ‑wʋmö a‑a ‑mä, ’n ɔ yuëë nimï ’yɩbhä nɩɩ: «‑A’a gböö a dɔ’wʋ, wa ‑kä ‑gwlɛnɩzlɩ nɩkpɛ yɛmanɩɩ, yɩ nɛnɩ bhä?» 4Wa ’wuë vlɩɩ, wa’aa gbʋ ‑dɩ. ’N Zezwii yiɛ nɩkpɛ ’la kɛ zɩ ’n ɔ yiɛ yɛmanɩ. Ɔ lɛ naa: «Mö ’ligbë ’mö.» ’N nɩkpɛɛ yiɛ mö. 5Ɔ möä ’wëë, Zezwii lɛ naa: «A gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ, ɛ ‑kä ɔ yowli mɔ, ɛ ‑kä’ɛ ’ɔ bhilii mɛ, ɛ ‑kä ’nyibhë ’mö bhlinɩɩ, ɛ yi ‑gwlɛnɩzlɩ ‑kë, ɔ’ɔɔ ɔ ’kä bhä ‑mä sɛ ’sibhë, ɔ ’kɛ ‑mä ‑sɛ ɔ ’kɛ puë ‑a?» 6Ɔ ’yɩbhʋää sa’a nimïï, wa ’wuë ’wʋ wa ‑gɔɔ ’yize. Wa’aa’a sɛ wa ’kä gbä ‑yi.
Tɩ ‑nanyɩ ’kɔdɔ ’mö ’wʋ ’libhï
7Nɩkpaa wa wäzɩ a‑a liliza‑a, ’bhli a ‑bhlii ’mö wa gbäzɩɛ ’mö, ’n wa yiɛ ’mö sɛ glɩ. ’Mö Zezwii ’yɩɛ ’ylɩmö zaa, ’n ɔ yuëë ’dɩ ’mö zʋ, ɔ lɛ naa: 8«Nglʋkwäpɩpɩ ’wʋ, ’n nɩkpɛ ‑kamö ‑mä liliza wäzɩ, ‑n ‑kä ‑lɛ ghlɛɛ, tɩ ‑mä ’bhle a ‑bhlea ’mö sɛ glɩ. ‑Nmö ‑yia’a ‑kamä nɩkpɛ ’kɔdɔ ‑wʋmö ‑lɛ pɩpɩ ’la ’wʋ. 9Ɔ ‑kä ‑lɛ ‑wʋʋ, ‑ɔ wäzanyɩ a‑a, ’dɩ ɔ ‑kamöä ’nyɛ nɩɩ: ’Tua, ɛ’ɛ ‑bhö dɛ’ɛ ‑na’a bhlea ma, ‑maa ‑sɔ ’wʋ, ‑mɔ nɩ ’kä sɛ glɩ. Ɔ ‑kä sa’a gbää, ‑na ’ylimö ’wuë zʋ, n‑n lɛ ’kää ’wʋ ‑sɔ, ‑n ’kä ‑mä nimïnimï sɛ glɩɛ mö. 10Zaa, wa ‑kamö liliza wäzɩ, n‑n ‑kä ‑lɛ ghlɛɛ, glɩ ‑mä nimïnimï a bhlea ’wʋ sɛ. ‑Lɛ a dɔ’wʋ, ‑ɔ wäzɩmö a‑a, ‑ɔ ‑kä yii, mɔɔ ‑kamöä ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: ’Tua, dɛ’ɛ ‑lɛ ‑n ’naa ’kä glɩ, ‑maa ‑sɔ ’wʋ ‑n ’kä ‑mä ’yuku a ’bhle a ‑bhlea ’mö sɛ glɩɛ mö. ‑Lɛ a dɔ’wʋ, nɩkpa ’wuë ‑wa ‑wʋmöä ‑lɛ, wa ‑yimö ’nglɩ ‑dɩ. 11Nza n gbää nɩɩ, ‑ɔ ‑kä ɔnyɩ ’kɔdɔ ’mö ’wʋ ’libhïï, Lagɔ dʋdʋ ’wʋ ɔ ’kɔɔ ‑lɛ. ‑Maa ‑ɔ ‑kä ɔnyɩ ’tikëyi ’mö ’wʋ ’libhïï, ’mö Lagɔ ’kää ’kɔdɔ ’wʋ ’zʋa.»
12’N Zezwii yia’aa ’ligbëlowlii ’yi gö, ɔ lɛ naa: «‑N ‑kä lile ’käda pi n‑n ‑kä nɩkpa wäzɩɩ, tɩ ‑na ’tuawa wäzɩ, tɩ ‑na ‑daayuë wäzɩ, tɩ ‑na’a waa wäzɩ, ‑n ‑nyɛ glɩnɩɛ ’wʋ a gla’mö a wʋlʋnɩwaa, tuë’ɛ wäzɩ. Nyɩasɛ n’n‑ä ‑sɩbhä gbä, ‑maa nɩkpa ’la ’wuë, ‑n ‑kʋä wäzɩɩ, wa ‑yimö’ɛ wabhlɩ ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö wäzɩ. ‑Lɛ a dɔ’wʋ, ‑na’a ’saa ‑n nuë a‑a ’wluu, yɩ gbʋ ’mö wa yɛɛ da’a ‑sɛɛ. 13‑Maa ‑n ‑kä lile ’käda pi n‑n ‑kä nɩkpa wäzɩɩ, wäzɩ ’pʋäwaa, wäzɩ kpälɛkpälɛwaa, wäzɩ bhʋgbëyikäwaa, wäzɩ ’kukwlekäwaa. 14Nɩkpa ’la mö ‑n ‑kä wäzɩɩ, ’saa ‑n ’nyʋää da’a, wa’aa bhɛnɩ wa ’kä yɩ gbʋ ‑sɛ zaa ‑na’a ‑jɔlʋ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑wa zlɔnɩɛ ’mö Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ ‑wa ’kuä, ‑zlɩ Lagɔ ‑kʋä glu ‑sɛɛ, ɔ ‑yimö ‑lɛ a ’ylimö a ‑lu ’nyɛ.»
Nɩkpaa wa wäzɩnɩɛ nglʋkwälilea ’wʋ a ninea
15Zezwii gbää sa’a ’wëë, ‑wa ‑nyɔɔ ‑wʋä ’wʋ linɩ dɔ’wʋ, wa gla’mö a nɩkpɛ ‑bhlʋ lɛ naa: «Nɩkpa ’wuë, Lagɔ wäzɩnɩɛ ‑mä ’pɩwʋ mä ɔ ’kämanɩɛ, wa ‑nyɔɔ ’kä ’wʋ linɩɩ, ’wa ‑jɔlʋ!» 16Ɔ gbää sa’a, ’n Zezwii yiɛ ’nine ’pä, ɔ lɛ naa: «Nɩkpɛ ‑bhlʋ mɔɔ piɛ lile ’käda ’n ɔ yiɛ nɩkpa a ‑vlʋgbʋ wäzɩ. 17Ɔ piɛ lilea ’wëë, ’n ɔ yiɛ ’ɔ ’yliwʋnyɔɔ tie, ɔ lɛ naa: Nɩkpa ’wuë n wäzɩ a‑a, mö ‑n ’kʋä ’dɩ ’nyɛ nɩɩ, wa nɩ yi ‑a ’kä li, ‑maa lilea yɛ yli. 18Wa ’wuë, nɩkpɛ wa tuë a‑a ’wʋ ’kʋää kie möö, wanyɩ wa biabianɩɛ ’wʋ. Tɛkänɔɔ lɛ naa: Ɔ ‑kɔfänɩɛ, n yi a yi, ‑maa na ’lagblɛ n pɩaa, sɛ yɩ ’nɩa’a ’mö ‑wʋ ‑kë, ’mö n lɛ ’kää zɩ’ɛ ’ylɩmöä mö klɩpaa zaa, n’n‑ä n ’käa’a yi. 19’Sɔnɔɔ lɛ naa: Na ’bhila kʋgbä n pɩaa n ‑nyɩɩ ’kä libho nʋʋ, ’mö n lɛ ’kää zɩ’ɛ ‑li ’mö yɛlaa mö. Zaa, ɔ ‑kɔfänɩɛ. 20Tanɔɔ lɛ naa: ’Nglɔ n kwää zɩ’ɛ zaa, n’n‑ä n ’kä ‑gba ’mö ’bhöö. 21Sa’a ‑këë ’n nɩkpɛɛ yiɛ ’wlu sɩbhä ’n ɔ yiɛ ɔ ’bhidɩba ’dɩ kwä. Ɔ ’bhidɩba ’nwiɛ, ’n yɩ yoo dlɩ yɔwʋ sumanɩ tenyii, ’n ɔ yoo ’wʋ ’sɔ tienɩ, ɔ lɛ naa: Mö ‑mä ‑glɔɔ a këtiea ’wuë ’wʋ, ’pʋäwaa muë, kpälɛkpälɛwaa muë, ’kukwlekäwaa muë, bhʋgbëyikäwaa, ‑n ’kʋä wäzɩ, ‑n ‑nyʋä ’kä yi wa ’kä li. 22’N ɔ yiɛ mö. ‑Lɛ gwälɛɛ ’tikïyie ’wʋ ’möö, ’n ɔ yi’ɛɛ ɔ ’bhidɩba ’dɩ ’nyɛɛ yi, ɔ lɛ naa: ‑A’bhidɩba, sɛ ‑n gbä a‑a n nɩ ’zʋʋ, n yɛ ‑sɩbhä ’zʋ ’wë ‑maa ’bhle tʋʋ ‑bhlɛ ’wʋ ’yize. 23’Bhidɩbaa lɛ naa: ‑Glɔkʋkʋ yɔwʋ a ’ywii ‑nyɛ ’kwlɛywii ’sɔ ’wʋ, mö ‑mä, ‑mɔ ‑n ‑kä ‑mä ghlɩnɩ ‑kë, ’nyɔ ’dɩ nɩɩ, ɔ nɩ yi klɩpaa, ’na lilea a liwa ’käa ’ylimö mlɩmanɩ. 24‑Maa nɩkpa ’wuë n wäzɩ a‑a, ‑wa biabianɩɛ sa’a wanyɩ ’wʋʋ, wa gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ a’bhë, ɔ ’naa ‑kaa ‑gänɩ.»
Sɛ ‑a ’kää Zezwii ‑gänɩɩ
25Zezwii ‑wʋä mö dɔ’wʋʋ, nɩkpaa ‑wa bhlinɔɔɔ ’bɩwʋʋ, ‑zu wa ‑zuä tenyii. ’N ɔ yiɛ ’nɩgbö ’n ɔ yuëë ’yi gö, ɔ lɛ naa: 26«‑Ɔ ‑kä ɔ ‑kaa ‑gänɩ nʋʋ, ɛ ‑kä ɔ dɩba, ɛ ‑kä ɔ ‑da, ɛ ‑kä ɔ ’lɛnglɛ, ɛ ‑kä ɔ yuë, ɛ ‑kä ɔ nyɩbhɛlʋdaayuë, ɛ ‑kä ɔ nglʋdaayuë, n ‑nyʋä ’sɔ a dɔ’wʋ, ’mö ɔ ‑kä tenyii ‑wa, ’n ɔ ’nɩ’ɛ ɔnyɩ dlɩ ‑sɛɛ, ‑sɩbhä a nɩkpɛ ’la ’nɩɛ bhɛnɩ ɔ ‑kaa ‑gänɩ. 27‑Ɔ ’nɩ ’ɔ ’klʋkʋnɩsuu ‑su, nzɩɩ ɔ ‑kaa ‑gänɩɩ, ɔ’ɔɔ bhɛnɩ ɔ ’kä na ‑gänɩnyɔ glɩnɩ.
28Zaa, a nɩ ’päni dlɩ kɛ, ‑maa a gla’mö a nɩkpɛ ‑kä ‑budu ’kɔdʋ ’sɩbhää yii, sɛ ɔ zʋä, a ‑yi ‑sɩbhä. Sɛ ɔ glɩɛ ’tɩɩ, moni ɔ ’kää plɩɩ, ’n ɔ bhëgee, ’saa ɔ kää ‑käa ‑zu a za. 29‑Maa ’n ’ɔ monii ’nɩ ‑zuu, ɔ ‑kä ‑buduu tɛɛ ’wë, ɔ ’nu zɛmö bhɩɛɛ, nɩkpa ’wuë ‑wa ’kʋä ’ylɩmöö, nyɩɛnɩ wa ’kɔɔ nyɩɛnɩ. Sɛ’ɛ wa ’kää nɩɩ: 30Nɩkpɛ ‑mɔ nɩ, ɔ yɛ libho tɛɛ ’wë, ‑maa ɔ’ɔa’a bhɛnɩ ɔ ’kʋ zɛmö bhɩɛ.
31’N ’bhlɩlowli ‑bhlʋ ‑nyɛ ’bhlɩlowli ‑mɔmɔɔ ‑kä tʋ gwɩɛ yii, sɛ ɔ glɩɛ ’tɩɩ, ’ɔ tʋgwɩwaa ɔ kää, wa yi ‑zu a’bhë ‑kë, ’n ɔ ’pänuëë dlɩ kɛ. ‑Mɔ’la ɔ ‑nyɛɛ ’kää ’wʋ gbanɩɩ, ’ɔ tʋgwɩwaa ‑wa ‑zuä ‑wa ziɛ ɔ ‑nʋa ’ki ’sɔ ’mö ’wʋʋ, ɔ ‑käa bhɛnɩ ɔ ‑nyʋä ’kä gwɩ a wɛlɩɩ, ’mö ɔ ’pänɩɛ dlɩ kɛ. 32‑Maa ɔ ‑kä sɛ ‑yi nɩɩ, ɔ ‑nʋa ’nɩɛ bhɛnɩɩ, ’wluglawa ɔ tiee ’bhlɩlowli ‑mɔ’la ’wʋ. 33Nza n gbää nɩɩ: ‑Ɔ ‑kä ɔ ‑kaa ‑ganɩ nʋʋ, sɛ ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’la ‑sɩbhä ɔ nɩ ’pä sasɛ dlɩ. ‑Maa ɔ ’nɩ ’wʋ ngulu ɔ ’kä ’ɔ ‑lii ’wuë kɛ’mö ‑sɛɛ, ɔ’ɔɔ bhɛnɩ ɔ ‑kaa ‑gänɩ.
Gïbhïï a ninea
34Gïbhïï, ‑li a ‑li yɩ glɩnɩɛ. ‑Maa yɩ ‑kä ’lʋngli bhɩɛɛ, ’saa wa ’kɩ bhä ’mö zʋ yɩ ’kä ’sɔ mɛnɩmanɩ ’nɩ? 35Yɩ ‑kä ’lʋngli bhɩɛɛ, yɩ’ɩa’a dɛsɛ ‑kä ’lɩlɩlɩ. Wa’aa wa ’kɩ tilikpëdʋdʋ a’bhë ’mö zʋ, nzɩɩ wʋ ’kä nɛmanɩ, wa ’kʋ glʋglʋli yɔwʋ ’zʋ a za. ‑Maa ’kwlɛ ’mö wa pɩɛ cuu. Sa’a yɩ ‑wʋä. Zaa, ‑ɔ ‑kä ’nʋnʋyukwïla ’wlu ‑kä, ɔ nɩ ’nʋa ‑bhlɛ.»
15Wlii ‑ɛ ghïloo a ninea
1’Ylɩ ‑bhlʋ ’mö, lapoomoni a ’wʋbhliwaa ‑nyɛ nɩkpa ‑mumuë a ‑bɛ ‑wanyɩ nglɩɩ ‑nyimaa ’sɔ, mʋa yiɛ Zezwii yɔwʋ, wa ’kɔ ’yukwli ‑pʋnɩ. 2Falizɩɛwaa ‑nyɛ Moyizɩ ’a Gböö a ’cɩawaa ’sɔ, wa ’yɩɛ ‑sɩbhä ’ylɩmöö, wa’aa ‑wa ’lɩlɩlɩ, wa lɛ naa: «Nɩkpɛ ‑mɔ nɩ, sɛ ɔ glɩnɩɛ nɩkpazoku nɩ a bheyi ’n ɔ ‑nyʋä linɩɛ ’wʋ a’bhëë, ‑sɩbhä ’nɩɛ nɛnɩ.» 3‑Sɩbhä a za Zezwii ’pänuëë ’nine, ɔ lɛ naa: 4«A dɔ’wʋ, nɩkpɛ ‑kä wïla a gwlɩ ngbï ‑kä, ’n yɩ gla’mö a ‑bhlʋ ‑kä ’kwlɛ ’mö tʋʋnɩɩ, sɛ ɔ ’kä bhä ’zʋ ’nɩ? Na dɔ’wʋ, ‑mi’la a gwlɩ ‑mʋäna kʋgbä ngbï‑mʋäna ‑kpɔ ’wuë ‑yɩ tʋä ‑lɛ, yɩ ‑wʋ ‑bhlɛ ’wʋ li dɔ’wʋ, ’n ɔ ’kɩɛ ‑lɛ tɩ, ‑mɛ’la ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ‑ɛ tʋʋä, ɔ ’kɛ sɛ tɛlɩɛ mö. 5Ɔ ‑kɛɛ sɛ tɛlɩ ‑këë, ɔ ‑kɛɛ ghlɩɩ, ɔ ’wuë ’mäna, ’n ɔ ’kɛɛ ’wʋ ’libhï, ɔ ’kɛ ‑bʋlʋ ’mö ’pä, ɔ ‑nyɛɛ ’kä yi. 6Ɔ ‑nyɛɛ ‑kä glɔ ghlɛɛ, ɔ ’bhɩa ’mö ɔ ’kää wäzɩ ɔ ’kä nɩɩ: A nɩ yi ‑a ’kä ’mäna nʋ, ‑maa ’na wlii ‑ɛ tʋʋ a‑a, n kɛ ghlɩ. 7Sɛ ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’la ‑sɩbhä yɩ ‑wʋä Lagɔ ‑nyɛ nɩkpa ’sɔ a dɔ’wʋ. Mä’ä dʋdʋ ’wʋ a ’nyinylolinʋnyɔ ‑bhlʋ a’bhë, ’n ɔ ‑kä ligba ɔ ‑kä ’ɔ ‑lizokuu kɛ’mö ‑sɛɛ, ’mäna ’käda wa nʋä ‑mä Lagɔ yɔwʋ. ‑Maa nɩkpa a gwlɩ ‑mʋäna nɩkpa kʋgbä ngbï‑mʋäna ‑kpɔ, ‑waaa gbʋ ‑gömö ‑kä Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋʋ, wa za wa’aa ‑mä Lagɔ yɔwʋ ’mäna nʋ. ‑Maa nɩkpɛ ’la ‑bhʋlʋ ‑kpɔ, ɔ za wa nʋä ‑mä ’mäna.
‑Lʋayi a glʋ ‑wʋ ghïloo a ninea
8N ’kanyɩ nine ‑mämaa ’pänɩ: ’Nglɔ ‑bhlʋ, ɔ ‑kä ‑lʋayi a gwlɩ kʋgbä ‑kä, ’n glʋ ‑bhlʋ kä tʋʋ, sɛ ɔ ’kä bhä ’zʋ ’nɩ? ’Napɛ ɔ ’kää ’yi ‑dɩ, ɔ ’kä ‑mä ‑buduu a këtiea ’wuë ’mö yɩlɩpö, ɔ ’kä sɛ tɛlɩ. 9Ɔ ‑kä sɛ tɛlɩ ‑këë, ɔ ‑kʋʋ ghlɩɩ, ɔ ’bhɩa ’mö ɔ ’kää wäzɩ, ɔ ’kä nɩɩ: A yi ‑a ’kä ’mäna nʋ, ‑maa na ‑lʋayi a glʋʋ ‑wʋ tʋʋ a‑a, n kʋ ghlɩ. 10Sɛ ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’la ‑sɩbhä yɩ ‑wʋä Lagɔ ‑nyɛ nɩkpa ’sɔ a dɔ’wʋ. Mä’ä dʋdʋ ’wʋ a ’nyinylolinʋnyɔ ‑bhlʋ a’bhë, ’n ɔ ‑kä ligba ɔ ‑kä ’ɔ ‑lizokuu kɛ’mö ‑sɛɛ, Lagɔzuzukuu, ’mäna yɩ nʋä tenyii.»
Yuu ‑ɔ ’bhööä ɔ dɩba yɔwʋ a ninea
11’N Zezwii yuë’ɛɛ nine ‑mämaa ’pänɩ, ɔ lɛ naa: «Nɩkpɛ ‑bhlʋ mɔɔ glɩɛ ‑lɛ. Ɔ kä nyɩbhɛlʋyuë ’sɔ. 12’Ylɩ ‑bhlʋ ’mö, ’tikëyinɔɔ, ’n ɔ yiɛ ‑mä ɔ dɩba ghlɩ, ɔ lɛ naa: ‑Atʋ, n ‑nyɛ na ‑daayu ’sɔ, ‑n ‑kä ’ku a gugbëa ‑n ‑kanyɩɛ yɔwʋ tɩɩ, dlinaa ’ylimö ‑n ‑kaa ’na da yowʋ ’nyɛ. Dɩbaa lɛ naa: ‑Aa, n kɩ ’nʋ. ’N ɔ yiɛ gugbëa ’ylimö dlinɩ. 13’Ylɩya ’plɩɛ, ’n ’tikëyinɔɔ yiɛ ɔ ‑naa ’pɛlʋ ’pä, ’n ɔ yiɛ a monii ’wʋ ’libhï ’n ɔ yiɛ mö. Käböbhölɩ ‑gömö ’yuku ’yuku, ’n ɔ yiɛ ‑mä mö. ‑Mä ɔ ‑bhölɩnɩɛ ’zokwësɛ ’n ɔ yiɛ moni ’wuë nyima. 14Sa’a ‑këë ’n ɛ yiɛ ‑lɛ bhɩɛ. ‑Mä bhlɩ ’la ’mö, ’n ngɔmʋgupegupe yiɛ ‑mä yi. ‑Maa ’ɔ monii ’wuë, ɛ yɛ ‑lɛ bhɩɛ zaa, ɔ’ɔa’a sɛ ɔ ’kä ’zʋä ‑yi. 15’N ɔ yiɛ ‑mä a nɩkpɛ ‑bhlʋ ‑mä ghlɩ, ɔ ’kä ɔ libhonʋnyɔ ’zʋ. Nɩkpɛ ’la ’n ɔ yoo ’wʋ ’libhï, ’n ɔ yoo ‑mä ’ɔ kokotiea ’bɩwʋ kwä, ɔ ’kɩ ‑kʋ. 16Kokotie nɩ, ɔ ‑kɩɩ ‑kʋä möö, ngɔmʋ a za ɔ yɩbhä a nyɩasɛ ɔ ’kä yɩ lilea li, ‑maa ‑bɛ ’nɩ ’nyɔnyɩ. 17Zaa, ’n ɔ yiɛ ɔnyɩ a gbʋ ’mö yɩlɩ, ’n ɔ yiɛ dlɩ ’pä ‑këë, ’n ɔ yiɛ ligba, ɔ lɛ naa: Na dɩba ’a libhonʋwaa ’wuë, lilea wa nyʋää, kɛ a ’kplɛnuëë, ’n n ’kunɩɛ na a mä’ä ngɔmʋʋ ngli. 18Yɩ ‑kä sɛ’ɛ ’mö ‑wʋ, ’wʋ n ’kää ‑sɔ n ’kä ’wlu sɩbhä, n ’kä ‑mä na dɩba ghlɩ. N ‑kä ‑mä ghlɛɛ, sɛ’ɛ n ’kää nɩɩ: ‑Atʋ, n yɛ Lagɔ a dɛ ’nyinyloli ’kädɩ nʋ, n yɛ’ɛ ‑na dɛ ’nyinyloli a ‑bɛ nʋ. 19N’n‑a’a ‑na ’yu a ‑gba ’mö mlɩnɩ, ‑maa ‑yayaya, libhïïa’a ‑na libhonʋnyɔ ’mö ’wʋ. 20Sa’a ɔ ’pää dlɩ, ’n ɔ yiɛ ’wʋ ‑sɔ ’n ɔ yiɛ mö. Ɔ möä, ɔ’ɔɔ ‑bhlɛ sasɛ ‑mä ’ligbë ’mö ghlɛ, ɔ nɛmö ‑mä ngëbleblu, ɔ dɩba ’yoo ’ylɩmöö, ’n ɔ ngäzɩ yoo tenyii ’lɩbhä ’n ɔ yiɛ guë ’n ɔ yoo gbanɩɛ mö ’n ɔ yoo dlɩ gbönɩ. 21Yuu lɛ naa: ‑Atʋ, n yɛ Lagɔ a dɛ ’nyinyloli nʋ, n yɛ’ɛ ‑na dɛ ’nyinyloli nʋ. N’n‑a’a ‑na ’yu a ‑gba ’mö mlɩnɩ, ‑maa ‑yayaya, libhïïa’a ‑na libhonʋnyɔ ’mö ’wʋ. 22‑Maa ɔ dɩba ‑nyɔɔ ghlɛɛ ‑mä ’ligbë ’möö, ’n ɔ yiɛ ’ɔ libhonʋwaa wäzɩ, ɔ lɛ naa: ’Na yuu yɛ yi. A ’päpanɩ ’wʋ, ‑bäna ’kädaa ‑a nɛnɩɛ tenyii ’ylimöö, a ‑nyaa ’kä yi, a ’kɔnyɩ ’mö päla, a nɩ ’zo ‑kpatɩwieyi wïleyi ’mö, 15.22 Wa ’bhibɛyɩ a dɔ’wʋ, ‑na dɩba ‑kamö ‑kpatɩwieyi ‑a la’ɛɛ ‑kɔnɩleyi wïleyi ’mö zʋʋ, mɩɩ sɛɛ zɛmö nɩɩ, ɔ yu ‑n glɩnɩɛ ‑tiamö, ’ɔ ’saa ɔ kää ’wuë, ‑na ‑li yɩ glɩnɩmöä. a ’kɔ ’siikpli ’mö päla. 23’Bhilidɩgbaa ‑a zia a‑a, a ‑nyaa nɩ yi, a ’ka ‑sɩkaa ’wlu ‑dɩ, a ’kä lile ’käda pi, ‑a ’kä zɩ’ɛ ’mäna ’käda nʋ. 24‑Maa ’na yu nɩ a yɩlɩɛ dɛ’ɛ ’wʋʋ, ’kwie a ‑mɛmɛɛ ɔ ’ku a‑a ’n ɔ yiɛ gɔlɔ, ɔ yɛ a tʋʋ, ’n ɔ yiɛ zɩ’ɛ ghïlo. Wa ’wuë ’n wa yiɛ ’mäna ’käda nʋ.
25‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö, yu ’la a ‑daayu ’kɔdɔ, ‑mä ɔ ‑wʋ a‑a ’lagblɛ ’mö. Ɔ yiɛ, ɔ’ɔɔ ‑bhlɛ sasɛ ‑mä ’ligbë ’mö ghlɛ, ɔ lɛ zʋ a sɛ’ɛ, ‑klɩmö gbä, ’lwɩ gbä. 26’N ɔ yiɛ ɔ dɩba a nɩkpɛ ‑bhlʋ wäzɩ, ɔ lɛ naa: ’Ɔɔ! ‑Jiji ‑yɩ gbää da’a, sɛ yɩ sɛ bhä zɛmö ’nɩ? 27Ɔ lɛ naa: ‑Na ‑daayu ’tikëyi mɔɔ yiɛ, ɔ nɛnɩ ’mö ’tɩɩ ’n ɔ yiɛ yi. Yɩ za ’bhilidɩgbaa ‑na dɩba zia a‑a, ɔ lɛ ‑a nɩ ’lɩbha zaa, ‑a ka ’lɩbhä. 28Wa ’nyɔɔ sa’a ’dɩɩ, ’n ɔ yiɛ tenyii ’klɛ ’pä, ɔ lɛ ɔ ’naa ’käa’a ‑mä ’ligbë ’mö plɛ. Ɔ dɩba ’nwiɛ, ’n ɔ yoo kie mö. ’N ɔ yoo ‑bɛlɩ ’pä, ɔ ‑nyɔɔ ’kä yi. 29‑Maa yuu lɛ nɩɩ: ’Ylʋbö a ‑bɛ yɛ ’plɩ, sɛ n nʋ ‑na’a libhoo. N’n‑ä ‑bhlɛ tɛkäsɛ ‑na wɛlɩ ‑lɛ ‑sɛ. ‑Maa ‑sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö, ‑n ‑nɩɩɛ ‑bhlɛ tɛkäsɛ sɛ’ɛ wlike a’bhë ’nyɛ n ’kä lile pi, n ‑nyɛ na ’bhɩa ’sɔ ‑a ’kä ’bhli. 30‑Maa ‑na’a yuu ‑ɔ ’bhööä ‑mä ’tutungwlɩɩ kä’mö ‑na’a gugbëa ’wuë a monii plɩnɩɛ, ɔ ’kää yii, ’bhilidɩgbaa ‑a zia a‑a, mö ‑n ‑dɩɛ ɔ za ’wlu. 31Dɩbaa lɛ naa: Na ’yu, ‑nmö ‑naa, na yɔwʋ ‑lɛ ‑n glɩɛ ’kwädlɩ. ’Saa n ‑kä ‑kää, ‑na ‑lu wʋ glɩnɩmöä. 32‑Maa ’mäna kä a ‑kanyɩ zɩ’ɛ ’lɩbhä tenyii, ‑a ’kä ’bhli. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑na ‑daayu ‑ɔ yiɛ dɛ’ɛɛ, ’kwie a ‑mɛmɛɛ ɔ ’ku a‑a ’n ɔ yiɛ gɔlɔ, ɔ yɛ a tʋʋ ’n ɔ yiɛ zɩ’ɛ ghïlo.»
16Libhonʋnyɔzokwëa a ninea
1’Ylɩ ‑bhlʋ ’mö, Zezwii mɔɔ ’nyɛɛ ’ɔ ‑gänɩwaa wɛlɩ ‑bhlʋ. Ɔ lɛ naa: «Nɩkpɛ ‑bhlʋ mɔɔ ‑wʋä ‑lɛ. Wʋlʋ ɔ wʋlʋä. Ɔ kä libhonʋnyɔ ’kɔdɔ ‑bhlʋ. ’Mö ɔ ’zʋä ’ɔ monii ’wuë ’yli, ɔ ’kɛ libho ’wʋ nʋ. ’Ylɩ ‑bhlʋ ’mö ’n nɩkpa yoo ’dɩ ’nyɛ nɩɩ, ’ɔ libhonʋnyɔ ’la, ɔ’ɔɔ libho ’yli ’zʋnɩ, ‑maa monii, nyima ɔ nyimee. 2Wa ’nyɔɔ sa’a ’dɩɩ, ’n ɔ yoo wäzɩ, ɔ lɛ naa: ’Saa n ’nʋä ‑na dɛɛ, ‑tiamö bhä? Sɛ ‑n nʋmönʋmöä libhoo ’möö, nyɩaaa ‑ka ‑sɩbhä ’dɩ ’wë, n ‑kamö libho ’mö ‑sɛ. 3Ɔ ’bhidɩba ’nyɔɔ sa’a ’dɩɩ, ɔ dlɩ zɛmö a dɔ’wʋ ɔ lɛ naa: Na ’bhidɩba lɛ ɔ ‑kaa libho ’mö ‑sɛ. Sɛ n ’kä bhäa’a ’zʋ n ’kä li? N’n‑ä ’mö ’tɛɛ n ’kä ’kwlɛlibho nʋ, n ’kä’ɛ nɔnʋ a dɔ’wʋ nɩɩ, yɩ ‑bhöö zʋ ’wʋ tenyii. 4Ɔ ’pää dlɩ ‑këë, ɔ lɛ naa: N ‑yi sɛ n ’kä ’zʋ, wa ‑kaa libho ’mö ‑sɛ, ’n nɩkpa ‑mumuë ‑kaa pälaa. 5Nɩkpa ’wuë ‑wa kää ɔ ’bhidɩba a gɔgbɩɩ, ’n ɔ yuëë bhʋlʋbhlʋ wäzɩ. Tɛkänɔɔ yiɛ, ɔ lɛ naa: Na ’bhidɩba a ’saa ‑n kä bhä gɔgbʋ ’mö? 6Ɔ lɛ: Ɔ ’kpöbalie a gwlɩ ngbï ’mö n kää gɔgbʋ ’mö. Ɔ lɛ naa: Yɩ ’bɔgʋʋ muä dɛ’ɛ, ghlʋ ’mö. ‑Maa glɩ sɛ, ‑n ’kä ‑sɩkaa ’kpöbalie a gwlɩ ’sɔ ’kpöbalie kʋgbä a ‑nʋ ’cɛlɩ. 7‑Mɔmɔɔ yiɛ, ɔ lɛ naa: ‑Nmö ‑naa, ’saa ‑n kä bhä gɔgbʋ ’mö? Ɔ lɛ: Lile a ‑lɛgö a gwlɩ ngbï a gɔgbʋ n kää. Ɔ lɛ naa: Yɩ ’bɔgʋʋ muä dɛ’ɛ, ghlʋ ’mö. ‑Maa glɩ sɛ, n ’kä ‑lɛgö a gwlɩ ‑mʋäna a ‑nʋ ’cɛlɩ. 8Ɔ ’bhidɩba ’nʋä ‑lɛ a wɛlɩ ’laa, ɔ lɛ naa: Libhonʋnyɔzokwë nɩ, ’nyɩɛ ɔ ’nɛɛ. ‑Maa a yɩɛ, mä’ä ’pɩwʋ a nɩkpaa ‑waaa Lagɔ ‑yii, sa’a wa ‑yiɛ wa ’yize ’wa wɛlɩɩ a yɔwʋzʋnɩsɛ, ’n wa ziɛ Lagɔ a ‑nʋa ’wʋ.
Nɩkpɛ nɩ tɩ moni ɔ ‑lagɔ ’wʋ ’zʋa
9‑Amö na a, sɛ’ɛ n zʋanyɩɛ ’dɩ ’mö nɩɩ: Mä’ä ’pɩwʋ a wʋlʋnɔɔ ‑wʋ dulaa, a nɩ ’libhu ’wʋ a ’kä nɩkpa bhɛya ’wʋ köbhä, nzɩɩ ’a mä’ä ’pɩwʋ a ylɩɩ ‑kä bhɩɛ, Lagɔ ’kanyɩa ‑mä ɔ yɔwʋ ’bhle ’nyɛ.
10Nɩkpɛ a ‑mɔɔ ‑suä sasɛ ‑li ’tikïyie, ’mö wa bhɛnɩɛ wa ’kä ‑li ’kädɩ ’yli zʋ ɔ ’kɩ ‑su. ‑Maa nɩkpɛ a ‑mɔɔ ’nɩ ‑li ’tikïyie a ‑susɛ ‑yii, ɔ’ɔɔ bhɛnɩ ɔ ’kä ‑li ’kädɩ sasɛ ‑su. 11Zaa, mä’ä ’pɩwʋ a wʋlʋnɔɔ ‑wʋ dulaa, n‑n ’nu sasɛ ‑suu, ‑lii ‑yɩ kää tenyii dɛsɛ Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ, ‑yɩ ’naa ’kää ’yli bhɩɛɛ, ‑ɔ ‑kami bhä yowʋ ’nyɛ? 12Wa ‑kamö ‑n ’lilɛ a ‑lii ’yli zʋ, ‑n ’nɩ yɩ ‑su sɛ ‑yii, ‑ɔ ‑kamö bhä na ‑nɩ ’nyɛ?
13Nɩkpɛ ’nɩɛ bhɛnɩ ɔ ’kä ’bhidɩbawa ’sɔ ’ɔ dlɩɩ yowʋ ’nyɛ, ɔ ’kʋä ’gämö ’klʋkpamö ’zʋnɩ. ‑Bhlʋ ɔ ’kää ‑lɛ ‑sɛ, ɔ ’kä ‑bhlʋ nimï ‑sɛ. ‑Bhlʋ ɔ ’kää ’klʋkpamö ’zʋ, ɔ ’kä ‑bhlʋ ’ylimö fälanɩ. Sɛ ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’la, ‑sɩbhä a’aa bhɛnɩ a ’kä Lagɔ ’a dilaa yowʋ ’nyɛ, a ’kä’ɛ ’gämö moni ’a dilaa yowʋ ’nyɛ.»
Zezwii yɛ Falizɩɛwaa ’lʋnɩ
(Matie 11.12-13; 5.31-32; Maakö 10.11-12)
14Zezwii bhïlaa wɛlɩ ’la ’wuë, Falizɩɛwa ‑mumuë ‑pʋnɩmɔ a ’yukwli. ‑Maa moni wa ‑waa tenyii zaa, ɔ ’kää sa’a bhïlaa, gla wa pälɔɔ. 15’N Zezwii yuëë ’dɩ ’nyɛ, ɔ lɛ naa: «Abhʋa abhlɩ, nɩkpa a ’yila ’klʋ, ‑kpöö’wʋwʋli a nʋä ’fʋ, ‑maa Lagɔ ‑yi ’a ’mlɩ a dilaa. ‑Ɔ libhïä ɔnyɩ ’kɔdɔ ’mö ’wʋ nɩkpa a ’yila ’klʋʋ, ɔ’ɔɔ Lagɔ ’mäna ’wʋ ‑bhö ’lɩlɩlɩ. 16Bhla’mö a dɔ’wʋ, Moyizɩ ’a Gböö ‑nyɛ Lagɔ ’a ’möbhïlanɩwaa a ’cɩawɛlɩɩ ’sɔ, yɩ ’yize mɩɩ ’kämanɩ a‑a nɩkpa ‑gömö, ‑këë ’n Zaa Batisɩ a ’tɛnyɩɩ yiɛ ghlɛ. Ɛ ’plɩɛ ’wëë, ’n n yiɛ ’pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ a ’Mänatɩtɩ biaa yi. ’N nɩkpa pää bhʋlʋbhlʋ ’slɛlɛ, wa ’kä ‑mä ghlɩ klɩpaa. 17‑Sɩbhä yɩ ‑wʋ mö ‑maa, Moyizɩ ’a Gböö kä dɛsɛ ’yize. Zlɩɩ ‑nyɛ dʋdʋʋ ’sɔ, yɩ yi ’plɩ, ‑maa Moyizɩ ’a Gböö a ’ylɩlɩyeyike ‑bhlʋ a’bhë ’naa ’kä sɛ ylɛ ’lɩlɩlɩ.
18‑Ɔ ‑kä ɔ ’lɛnglɛ ’suë ’mö ‑sɛ, ’n ɔ ‑kä käbönɔ kwää, ’nyinyloli ɔ nʋä Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ. ’Nglɔ a ‑mɔɔ ɔ ’luwli ‑sɛɛ ’suë ’möö, nɩkpɛ a ‑mɔɔ ‑kɔɔ’ɛ kwää, ’nyinyloli ɔ nʋä.»
Wʋlʋnɩnyɔɔ ‑nyɛ Lazaa ’sɔ a ninea
19Zezwii mɔɔ bhïlaa ’Ylɩ ‑bhlʋ ’mö wɛlɩ, ɔ lɛ naa: «Nɩkpɛ ‑bhlʋ mɔɔ ‑wʋä ‑lɛ. Wʋlʋ ɔ wʋlʋä tenyii. Wʋlʋnɩbanɩ ‑yɩ ’tɛɛ tenyii ’pɛlʋʋ, ’mö ɔ ‑plaa ’kwädlɩ ’mö. ’Mäna ’käda ɔ nʋä ’kwädlɩ, lilili ’kädɩ nɩ ’mö ɔ liɛ. 20‑Maa ngäzɩnyɔ ‑bhlʋ ‑wʋmö a ’yɛ ‑lɛ. Ɔ nglɩɛ Lazaa. ‑Lɛ ɔ pöä ’kwädlɩ wʋlʋnɩnyɔ ’la a ngloluë ’wʋ. Ɔ ’wuë jɩɩ a dɔ’wʋ, ɔ’ɔ köbhänɩdɛ ‑kä. 21Ngɔmʋ a za, wʋlʋnɩnyɔɔ a ‑budu ’mö a lilea wa sɩɛnɩɛ, wa pää ’kwlɛ ’möö, ɔ yɩbhä a nyɩasɛ ɔ ’ka li, ‑maa wa’a ’nyɔnyɩ. ‑Yɩ ‑bhöä tenyii ngäzɩ ’wʋ a’bhë miɛ nɩɩ, gʋʋ mɩɩ yiɛ ’kwädlɩ ’ɔ jɩɩ ’ylimö mɛnɩɛ.
22’Ylɩ ‑bhlʋ ’mö, ngäzɩnyɔ ’la ’n ɔ yiɛ ’ku. Ɔ ’kuä, ’n Lagɔzuzuku yiɛ yi, ’n yɩ yiɛ ’ɔ ’wugaa ’wʋ ’libhï, ‑mä ghäyɩ ’wʋ, ‑aa dɩba ’kɔdɔ Ablaamö yɔwʋ, ’n yɩ yeaa ‑mä kwä. Ylɩ ‑mɛmɛɛ ‑bhlʋ ’mö, wʋlʋnɩnyɔ ’la ’n ɔ yi’ɛɛ ɔbhlɩ ’ku, ’n wa yoo ziza. 23’N ɔ yiɛ ‑mä ’kudu ’wʋ mö. ‑Mä ɔ ’yɩnɩɛ tenyii ’klɩ. Ɔ ‑wʋ ’klɩ ’yɩ dɔ’wʋʋ, ɔ lɛ zʋ a sɛ’ɛ, ‑mä ghäyɩ ’wʋ ’yuku ’yuku ’n ɔ yiɛ ‑mä Ablaamö ’ylɩmö. ‑Lɛ ɔ yɔwʋ Lazaa glɩ ‑lɛ. 24Ɔ ’yoo ’ylɩmö cuu, ’n ɔ yiɛ tenyii ’mö ’kpa, ɔ lɛ: ‑Atʋ Ablaamö aa, ‑yayaya ’pä yɩ na ngäzɩdlɩ aaa! Tie Lazaa ɔ ’kä ‑mä ’ɔ wïleyii ’nyu ’mö ’ngwa, ɔ ’kä yi ɔ ’kä ’na mɩɔɔ a ’yize ‑zlɛlɛ päla aaa! ‑Maa ‑kosu nɩ ’mö mä n ‑wʋä dɛ’ɛ, ’klɩ n yɩɛ tenyii aaa! 25‑Maa Ablaamö lɛ naa: Na ’yu, ‑na’bhë ‑n ‑yi sɛ, dɛ ‑n ‑wʋ a‑a ‑mä dʋdʋ ’wʋʋ, ‑li a ‑li a ‑bɛ ‑n ghlɩ a‑a, ‑maa Lazaa ɔbhlɩ, ngäzɩ a ’kädɩ ɔ ‑bhö a‑a ’wʋ. ‑Sɩkaa a dɔ’wʋ, ’ɔ ’yliyɔwʋsɩɔtɛnyɩɩ mɛɛ dɛ’ɛ, ‑nmö ‑naa, ‑na’a ’klɩyɩtɛnyɩɩ mɛ’ɛɛ dɛ’ɛ. 26‑Yɩ ’tɛɛ ’mö a’bhë miɛ nɩɩ, ‑a ‑nyɛ abhʋa ’sɔ a jijo’wʋ, ’bhʋkwa ’käda ma‑a ‑wʋä ‑lɛ. Zaa, nɩkpɛ ‑kä ɔ ’kä mä’ä ’bhöö, mä’a mä a ‑wʋä da’a ɔ ’kä ‑mä möö, ɔ’ɔɔ ghlɛnɩdɛ ‑kä. ’N nɩkpɛ ’nɩɛ’ɛ bhɛnɩ ɔ ’kä ‑mä’a ’bhöö ɔ ’kä mä’ä yi. 27Ɔ gbää sa’a, wʋlʋnɩnyɔɔ lɛ naa: ’Ɔ! Zaa, ‑Atʋ, yɩ ‑kä sa’a ’mö ‑wʋʋ, ‑yayaya tie Lazaa, ɔ ’kä ‑mä dʋdʋ ’wʋ ’bɩwʋ mö, ‑lɛ na dɩba a ‑kosu yɔwʋ, ɔ ’kä ‑lɛ mö. 28Na ‑daayuë ngbï ‑wʋ ‑lɛ. Ɔ ’kʋä ’dɩ kwä, ɔ ’kʋä ligbaa mö, nzɩɩ ‑zlɩ wa ‑kä ’kuu, mä n ‑wʋä dɛ’ɛ ’n n yɩɛ ’klɩɩ, wa tɩa ‑mä yi. 29Ablaamö lɛ naa: Ɛ kä ‑na ‑daayuë a ligbaligba dɔ’wʋʋ, Moyizɩ ‑nyɛ Lagɔ ’a bhla’mö a ’möbhïlanɩwaa ’sɔ, ’wa Lagɔbɔgwɩɩ, wa kɩ zaa, ’mö wa nɩ ‑pʋnɩ ’yukwli. 30Ɔ lɛ naa: ‑Atʋ Ablaamö, ‑mi’la ’wuë, yɩ’ɩɛ ‑zu, ‑maa nɩkpɛ ‑kä glu ’wlʋ, ’n ɔ ‑kʋä ’dɩ ’nyɛɛ möö, wa yi ligba wa yi ’wa ‑lizokuu kɛ’mö ‑sɛ. 31‑Maa Ablaamö lɛ naa: Moyizɩ ‑nyɛ Lagɔ ’a ’möbhïlanɩwaa ’sɔ, ’wa Lagɔbɔgwɩɩ ’n wa ’nɩ ’yɩbhä wa ’kɩ ’klʋkpamö zʋʋ, nɩkpɛ a’bhë yi glu ’wlʋ ɔ yuë ’dɩ ’nyɛɛ mö ‑kë, ’yukwli ’mö wa ’kää ’tɛmanɩ ’yize.»
17‑Wa bhlɩɛ wa ’bhɩa ’nyinyloli ’mö sɛɛ
(Matie 18.6-7,21-22; Maakö 9.42)
1-2Sɛ’ɛ Zezwii ’nyɛɛ ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö ’ɔ ‑gänɩwaa ’dɩ nɩɩ: «‑Li ‑mimii ‑yɩ kää ’nglɩ ’n nɩkpɛ bhlinɩɛ ’nyinyloli ’mö, yɩ yia ’kwädlɩ ‑bhölɩ. ‑Maa ‑mɔ yɩ ’kää ’mö ’bhöönɩ, ɔ ‑nɩɩ ’mö yɩ ’kää ’tɛɛ. ’N wa ‑kɔɔ kpiyigwli ‑bʋlʋ ’mö gwanɩ, ’n wa ‑kɔɔ ‑mä gïnyɛ ’mö ’pää, yɩ nɛnɩ ɔ dɔ’wʋ, yɩ zi ɔ ’kä na ‑nʋa a gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ, ‑ɔɔɔ dɛsɛ ‑kä nɩkpa a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ dula ’wʋ. 3Zaa, a nɩ ‑ligba a ’kä ‑lɛ glɩ. ‑Na ’lilagɔgänɩnyɔ ‑kamö ’nyinyloli ’wlu nʋʋ, ’nyɔ ’dɩ ɔ ’kä ’mö zlɔmanɩ. Ɔ ‑kä ’ɔ ’nyinylolii yɩbhlɩnɩɩ, ’tatinɩ yɩ gbʋ ’yi. 4Ɔ ‑kamö ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö ’wʋ ngbi’sɔ ’nyinyloli ’wlu nʋnɩ, ’n ɔ ‑kä yi ’yize, ɔ ‑kä nɩɩ: N bhiamö yɔwʋ, na ‑nɩɩ ’nɩɛ nɛnɩ nʋʋ, ’tatinɩ yɩ gbʋ ’yi ’yize.»
Lagɔ a dlɩtɛɛnɩtɛnɛ
5Zezwii ’a tietiewaa mʋa ghïloo ‑mä ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö, wa lɛ naa: «‑Alowli, sɛ ‑a ’kää ’zʋ ‑a ’kä sasɛ Lagɔ dlɩ ’tɛɛnɩɩ, sʋlʋnɩnyɩ ‑sɩbhä.» 6Ɔ lɛ naa: «Suyeyii wa laa mutaadɩ, a ‑yee, ɛ ’tikëtikëyi. ‑Maa ’a sɛ a ’tɛɛnɩɛ Lagɔ dlɩɩ, ‑sɩbhä ‑kä a sa’a ’tikëyi ’wʋ ‑wʋ ‑kë, suu ‑wʋ ’nɩgböä dɛ’ɛɛ, a yu a ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: Su nɩmä, ’lɔlɔ glu, ’bhöö dɛ’ɛ ‑n ’kä ‑mä gïnyɛ ’mö ’nɩgböä mö. Sɛ a gbää da’a wʋ nɩ ’zʋʋ, wʋ yi a ‑sɩbhä ’zʋ.
Sɛ’ɛ Zezwii gbää Lagɔ a libhonʋnyɔ a dɛ
7A gla’mö a nɩkpɛ ‑kä libhonʋnyɔ ‑kä, libhonʋnyɔ ’la, ɔ ‑kä libho ’mö ’bhöö, ɛ yi ’kwlɛlibho oo, ’bhila ɔ yi ‑gänɩɛ ’bhöö oo, ɔ ‑kä yii, ɔ ’bhidɩba yi bhä nɩɩ: ’Päpanɩ ’wʋ ‑n ’kä yi, ‑a ’kä li, ɔ yi bhä ‑sɩbhä nʋ ‑a? 8N’nn, ɔ ’naa ’kä ‑sɩbhä nʋ. ‑Maa, ‑mɔ’la ‑kä glɔ ghlɛ cuu, sɛ’ɛ ɔ ’kɔɔ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: Pi na lile. ‑N ‑kä pi ’wëë, gïganɩ ‑nanyɩ ’wlu, ‑n ‑nyɛ lilea ’kä yi, n ‑kä li dɔ’wʋ ‑wʋʋ, n ‑kamö tie. N ‑käa’a na a li ’wëë, ‑n ’kä bhäla li. 9Ɔ ‑kä sa’a libhonʋnyɔɔ ’dɩ ’nyɛ, ’n ɔ ‑kä ‑sɩbhä ’zʋʋ, ’bhidɩbaa ’naa ’kɔ ‑sɩbhä a za bhälɩ. 10Abhʋa Lagɔ ’a libhonʋwaa, ‑sɩbhä ’a wɛlɩɩ ‑wʋmöä. Zaa, sɛɛ Lagɔ nyanyɩɛ ’dɩɩ, a ‑kä ‑sɩbhä ’zʋ ’wëë, a nɩ nʋ nɩɩ: Lagɔ a libhonʋwa a ’yize ‑a glɩnɩɛ. ’Saa ‑a kä a‑a ‑a ’kä nʋʋ, mö ‑a nʋä da’a.»
Zezwii yɛ ’zlalɩbhäwa kʋgbä yɛmanɩ
11Zezwii ‑wʋ ‑mä Zeluzalɛɛmö mö dɔ’wʋ, ’n ɔ yiɛ ‑lɛ Galilee‑bhölɩɩ ‑nyɛ Samalii‑bhölɩɩ ’sɔ a ‑känɩdɛ ’wʋ ghlɛ. 12Lɛ a glɔ ‑bhlʋ ’mö, ɔ lɛ ’kä ‑mä plɛ, ’n nɩkpa kʋgbä yoo gbanɩɛ yi. Nɩkpa ’la, zlaa lɩbhʋää zaa, wa ’nɩgbö ’yuku, 13’n wa yiɛ ’mö ’kpa, wa lɛ naa: «‑Atʋ Zezwii aaa, ’pä ‑aa ngäzɩdlɩ aaa!» 14Zezwii ’yuëë ’ylɩmöö, ɔ lɛ naa: «A nɩ ghlɩ ‑mä Lagɔbʋbɔwaa, wa ’kanyɩ ’ylɩmö.» Nɩkpa ’la ’n wa yiɛ mö. Wa ‑wʋ mö dɔ’wʋ, wa lɛ zʋ a sɛ’ɛ cuu, wa yɛ yɛmanɩ. 15‑Maa wa gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ, ɔ yɩbhlɩnɩɛ sɛ nɩɩ, ɔ yɛ yɛmanɩɩ, ’n ɔ yiɛ ’wlu sɩbhä, ɔ ‑wʋ Lagɔ a ’nglɩ ’ghlimanɩ dɔ’wʋ ’n ɔ yiɛ Zezwii yɔwʋ ’bɩwʋ mö. 16Ɔ ghlɛɛ ‑lɛ, ’n ɔ yiɛ ‑lɛ ɔ dlɩ ’mö ’klʋ glu ’pä, ɔ lɛ naa: «‑Atʋ ‑ayo, ‑ayo ‑këë.» ‑Maa nɩkpɛ ’la ‑ɔ ’ghlimanɩɛ ‑sɩbhä Lagɔ a ’nglɩɩ, Samalii a nɩkpɛ ɔ glɩnɩɛ. 17-18Zezwii ’yɩɛ ‑sɩbhä ’ylɩmöö, ɔ lɛ naa: «Nɩkpaa ‑wa yɛmanɩɛ, wa’a bhä kʋgbä ‑bhli ‑a? Zaa, ‑muë’la ngbï‑mʋäna ‑kpɔ ’naa? Nɩkpɛ nɩ ‑ɔɔɔ Yizlaɛlɩ ’a ngëyii ’mö a ‑nɔ glɩnɩɩ, ɔ ’yize mɔɔ yi bhä Lagɔ a ’nglɩ ’ghlimanɩɛ ‑a? ’N ‑muë’la wabhlɩ ’naa?» 19’N ɔ yia’aa nɩkpɛɛ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «‑Sɔ ’wʋ ‑n ’kä mö. ‑Maa sɛ ‑n ’tɛɛnɩɛ Lagɔ dlɩ a za, ‑n yɛ ’pʋ.»
’Pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ a ’yliwlʋnɩtɛnyɩ
20’Ylɩ ‑bhlʋ ’mö, Falizɩɛwaa mʋa ’yɩbhää Zezwii nimï, wa lɛ naa: «‑Zlɩmɛ ’pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ ’kä bhä ’yli ’wlʋnɩ? Nyɩanyɩ ’dɩ.» Ɔ lɛ naa: «’Pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ ‑kä ’yli ’wlʋnɩɩ, nɩkpabhë ’naa ’kä ‑mä ’ylimö ’ylɩmönɩ. 21’Pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ ‑kä ’yli ’wlʋnɩɩ, wa ’naa ’kanyɩ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: A yi, ‑maa wʋ yɛ ‑lɛ ’yli ’wlʋnɩ. Wa ’naa ’kanyɩ’ɛ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: A nɩ mö mä’a, ‑maa ’pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ yɛ ‑mä ’yli ’wlʋnɩ. ‑Maa a’bhï a nɩ yɩbhlɩnɩ sɛ nɩɩ, ’pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ ‑wʋ mä’ä a jijo’wʋ.» 22’N ɔ yia’aa ’ɔ ‑gänɩwaa ’yi gö, ɔ lɛ naa: «’Tɛnyɩ ‑mɛmɛɛ yi ghlɛ, dɛ a ’kää nɩɩ: ‑A yɩbhä a nyɩasɛ, Nɩkpɛ a ’Yu, ’ɔ ’kämanɔɔ, ‑a ’kʋ ‑bhlɛ zɩ’ɛ a ’yize ’ylɩmö. ‑Maa a ’naa ’kʋ ’ylɩmö. 23‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö ‑mumuë yeanyɩ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: A nɩ yi, ‑maa Puënyɔɔ Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ, mɔɔ mä’ä. ‑Mumuë yi’ɛ nɩɩ: A nɩ mö mä’a, ‑maa ɔ ‑wʋ ‑mä. Wa ‑kä ‑sɩbhä nʋʋ, a nɩ tuë ’yukwli ‑pʋnɩ. 24‑Maa Nɩkpɛ a ’Yu, ’ɔ yiyizlɩɩ ‑kä ghlɛɛ, sɛɛ ‑gbägbadɛ a ’dɛlɩ ngla’ɛ zlɩ ’wuë ’wʋʋ, ‑sɩbhä nɩkpa ’wuë ’kɔɔ ’ylɩmö. 25‑Mi’la ’wuë yɩ yi ’yli ’wlʋnɩ. ‑Maa ‑sɩkaa a nɩkpaa ’maa ’kɔ nimï ‑sɛ, ɔ ’maa ’kä ’zwɩ a ‑bɛ zi ’wë, ’n yɩ ’kää bhäla ’yli ’wlʋnɩ. ‑Sɩbhä Lagɔ ’yɩbhɩɛ. 26‑Maa Nɩkpɛ a ’Yu, ɔ ‑kä yie yii, sɛɛ nɩkpaa zʋ a‑a Nowee a ’tɛnyɩ ’möö, ‑sɩbhä wa ’kää ’zʋ. 27Nowee a ’tɛnyɩ ’mö a nɩkpaa, lililibho, nʋnɩmälibho, nglʋkwälibho, ghïlamölibho, ’mö wa kä a‑a. Sa’a ‑këë ’n Nowee yiɛ ’gɔlʋ ’kɔdʋʋ ‑wʋ ’kä ‑bhɩɛɛ ‑buduu zɛmö bhɩɛ, ’n ɔ yiɛ ‑mä plɛ. ’N ’nyizakwëa yiɛ nɩkpaa zɛmö ‑vu, a ‑wʋ lɩbhä dɔ’wʋ ‑këë ’n nyuu yiɛ ’bhlɩbhëa ’wʋ yie ’n wʋ yiɛ wa ’wuë ’yli bhɩa. 28Sɛ ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’la, Lɔɔtɩ a ’tɛnyɩ ’mö a nɩkpaa, ‑sɩbhä wa ’zʋmö a‑a. Lililibho, nʋnɩmälibho, ’pɛlʋpälibho, pɩapɩalibho, glʋglʋlibho, ‑bïdisɩbhälibho, ’mö wa kä a‑a. 29‑Maa ‑zlɩ Lɔɔtɩ ‑sɔɔ ’wʋ ’n ɔ yiɛ ‑mä Sodɔɔmö a ‑glɔɔ ’mö ’wlʋʋ, ‑kosu ’kɔdʋ ’bhöönɩ ‑mä ghäyɩ ’wʋ, ’n wʋ yiɛ ‑mä ‑glɔ ’la ’mö sɛ ’sulo, ’n wʋ yiɛ ‑mä a nɩkpaa ’yli bhɩa. 30Nɩkpɛ a ’Yu, ɔ ‑kä zɩla’a ’yli ’wlʋä yii, sɛ ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’la ‑sɩbhä nɩkpaa ’kää ’zʋ.
31‑Maa ‑ɔ ‑kä ‑lɛ ’ligbë ’mö glɩ ’n ‑lɛ a ’tɛnyɩ ’la ‑kä ghlɛɛ, ɔ nɩ tɩ ‑mä ‑budu ’mö plɛ, ɔ nɩ tɩ ’ɔ ‑lii kie mö ’wë, ‑maa ɔ nɩ futo cuu. ’N ‑ɔ ‑kä’ɛ ’lagblɛ ’mö ‑wʋ, ’n ‑lɛ a ’tɛnyɩ ’la ‑kä ghlɛɛ, ɔ nɩ tɩ ‑glɔ ’mö yi ’wë, ‑maa ɔ nɩ futo cuu. 32Lɔɔtɩ ’lɛnglɛ a da, ’a dilaa nɩ bhlinɩ ‑lɛ. 33Sɩbhä a za n gbää nɩɩ: ‑Ɔ ‑kä ’ɔ pɩwʋʋ ’wʋ gwɩ ɔ ’käa ’pʋ a za‑a, mɔɔ ’kää ’yli bhɩɛ, ‑maa ‑ɔ ‑kä ɔnyɩ dlɩ ‑sɛ ɔ ’kä na gbʋ ’mö ’kuu, ɛ nɩkpɛ ’la mɔɔ ’kää ’pʋ.
34Zlɩ ’la a sabʋ, nɩkpa ’sɔ wa yi ‑bhɛlɛ ‑bhlʋ ’wʋ pö, wa yi ‑bhlʋ ’wʋ ’libhï, ‑mɔ’la yi ‑lɛ tʋʋ. 35’Ngwlɩ ’sɔ wa yi libhï dɔ’wʋ ‑wʋ, wa yi ‑bhlʋ ’wʋ ’libhï, ‑mɔ’la yi ‑lɛ tʋʋ. [36Nɩkpa ’sɔ, wa yi ’lagblɛ ‑bhlʋ ’mö ‑wʋ, wa yi ‑bhlʋ ’wʋ ’libhï, ‑mɔ’la yi ‑lɛ tʋʋ.]» 37Zezwii ’nyɛɛ sa’a ’ɔ ‑gänɩwaa ’dɩɩ, ’n wa yoo nimï ’yɩbhä, wa lɛ naa: «‑Alowli, ‑li ’la ’wuë, dɛ yɩ ’kä bhä ’wʋ ’plɩnɩ?» Zezwii lɛ: «Wa lɛ naa, dɛɛ ‑gäzɛ pöä, ‑lɛ kökaa yɩbhää ’wlu.»
18’Kuzlenglɔɔ ‑nyɛ ‑zijlitunyɔɔ ’sɔ a ninea
1Zezwii gbää sa’a ’ɔ ‑gänɩwaa a dɛ ’wëë, ’n ɔ yuëë ’nine ’pänɩ ɔ ’kʋä ’dɩ ’mö zʋ nɩɩ, Lagɔ a bhibhebhibhe dɔ’wʋ, swɩ nɩ tuë ’kwädlɩ yɔwʋ ’kunɩ. 2Ɔ lɛ naa: «‑Zijlitunyɔ ‑bhlʋ mɔɔ ‑wʋä glɔ ‑bhlʋ ’mö, ɔ gbʋ ’nɩɛ Lagɔ ’mö ‑wʋ, ɔ’ɔ ’zʋ nɩkpɛ ’klʋkpamö. 3‑Maa ’kuzlenglɔ ‑bhlʋ ‑wʋ a ’yɛ ‑mä. Nglɔ ’la, ‑bi ’wʋ wa nɔɔ wɛlɩ ‑bhlʋ ’mö. Yɩ za ɔ ’tʋtʋnɩɛ ‑mä ‑zijlitunyɔ ’la a ma ’mö, ɔ ’kɩ ’mö ‑dɩnɩ. 4‑Maa sɛ ɔ ’plɩplɩnɩɛ sa’a ‑mä ’mö ’yize, ‑zijlitunyɔ ’nɩ yiloo ’klʋ. Sa’a ‑këë, ’n ‑zijlitunyɔ a’bhë yia’aa nɩɩ: ’Ɔ! ‑Tiamö abhlɩ, Lagɔ a ’bɛyɩ, na gbʋ ’nɩɛ ‑mä ‑wʋ, n’n zʋ’ɛ nɩkpɛ ’klʋkpamö. 5‑Maa ’kuzlenglɔ nɩ, ’nyɩɛ ɔ yɔlɔaa tenyii zaa, ’ɔ wɛlɩɩ n ’kɩɛ ‑ka ’klʋ yɩlɩ n ’kɩ ’wlu ‑dɩ. ‑Maa ’n n ’nɩ ‑sɩbhä ’zʋʋ, mä’ä ɔ ’kää ’mö ’tʋtʋnɩ ’yize, ɔ ‑tɩɩa’a na a bhäla gbʋ ’wʋ sɛ bhlɩ.» 6-7‑Lɛ yɩ ‑gömö, ’n ‑Alowli yi’ɛɛ nɩɩ: «‑Zijlitunyɔ ’la ‑ɔɔɔ ɔbhlɩ ’mö zlɔnɩɩ, ɔ yɩlɩ’ɛ nglɔ ’la a wɛlɩɩ ’klʋʋ, mɛɛ ’kä zi’e Lagɔ ‑ɔ zlɔnɩɛ ’mö, ɔ ‑nʋa ɔ ‑sɛɛ ‑lɛ, wa nʋä ’kwädlɩ mä’ä dʋdʋ ’wʋ ‑bi ’wʋ, ’n wa ’winɔɔ zila ’wuë ’mö ’möö, mɔɔ ’naa ’kä bhä wa wɛlɩ ’klʋ yɩlɩ ‑a? ‑Maa ɔ ’kʋä ’wʋ yi a dɔ’wʋ, a pä bhä dlɩ nɩɩ, ‑lɛ ’mö a ’kä bhä gwälɛ ‑a? 8N nyanyɩ ’dɩ nɩɩ: Ɔ ’kʋä ’wʋ yi ɔ ’kʋä ‑li ’la ’wuë ngli ‑sɛ a dɔ’wʋ, ‑lɛ ’naa ’kä ’mö gwälɛ. ‑Maa nɩkpɛ a ’Yu ‑kä yii, nɩkpa a ‑muëë ’tɛɛnɔɔ dlɩɩ, ɔ yuë bhä mä’ä dʋdʋ ’wʋ ghlɩ ‑a?»
Falizɩɛyii ‑nyɛ lapoomoni a ’wʋbhlinyɔɔ ’sɔ a ninea
9Nɩkpa ‑mumuë, ‑wa pää dlɩ nɩɩ, wa ‑gä wabhlɩ kɛ Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ, ’n ‑wa flanɩɛ ‑sɩbhä a za wa ’bhɩa ’ylimöö, wa za Zezwii ’pää nine nɩ. 10Ɔ lɛ naa: «Nɩkpa ’sɔ mʋa ‑wʋä ‑lɛ. ‑Mɔ ‑lɛ Falizɩɛyi, ‑mɔ ‑lɛ lapoomoni a ’wʋbhlinyɔ. Wa ’sɔ ‑kpɔ mʋa möä ‑mä Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ ’mö, wa ’kä Lagɔ bhibhe. 11Falizɩɛyii, ɔ ’nɩgbönɩ ghäyɩ ’n ɔ yiɛ Lagɔ bhibhe, ɔ lɛ naa: ‑Atʋ Lagɔ, n bhälɩmö. Nɩkpa ‑muë’la ’wuë ‑wa ghliɛ ’wii, ‑waaa ‑kpöö ’wʋ ‑wʋʋ, ‑wa glɩnɩɛ nglʋsɛtɛlɩwaa, sɛ n’n‑ä wa saa ‑wʋ, ‑sɩbhä a za n bhälɩmö ‑këë. Lapoomoni a ’wʋbhlinyɔɔ ‑ɔ ’nɩgböä mä’ä na nimï, sɛ n’n‑ä ɔ sɛ a ’nyinylolinʋnyɔ glɩnɩ a za, Lagɔ, ‑ayo ‑këë! 12’Dimasi ‑bhlʋ ’mö, n plɛnɩ ’wʋ ’sɔ su. ’Saa ’wuë n ghlɩɛ, n ‑kɩɩ zɛlɩ ’yize a kʋgbänanɩɩ, ’mö n libhïä ’wʋ, ’n n nyɩamiɛ. 13‑Maa lapoomoni a ’wʋbhlinyɔɔ, ɔ ’nɩgbö ‑mä nimï nimï, ɔ ‑glɛ ’wlu glu, ’n ɔ yiɛ kɛ sɛ bhlɩ, ’n ɔ yiɛ Lagɔ bhibhe, ɔ lɛ naa: ‑Aa‑a! ‑Atʋ Lagɔ, n bhiamö, ’pä na ngäzɩdlɩ, ‑maa ’nyinylolinʋnyɔ n glɩnɩɛ. 14‑Maa n nyanyɩ ’dɩ nɩɩ, ɔ bhibhee ‑sɩbhää, Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ, ɔ yɛ ’mö zlɔmanɩ ’wë, ’n ɔ yiɛ ’ligbë ’mö mö. ‑Maa Falizɩɛyii ɔbhlɩ, Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ, ɔ’ɔɔ ’mö zlɔmanɩ ’lɩlɩlɩ. ‑Sɩbhä a za n gbää nɩɩ, ‑ɔ ‑kä ɔnyɩ ’kɔdɔ ’mö ’wʋ ’libhïï, Lagɔ yo dʋdʋ ’wʋ ‑lɛ. ‑Maa ‑ɔ ‑kä ɔnyɩ ’tikëyi ’mö ’wʋ ’libhïï, ’mö Lagɔ ’kää ’kɔdɔ ’wʋ ’zʋa.»
Zezwii yɛ ’yuë ’tikïyiea ’nyu ’pä
(Matie 19.13-15; Maakö 10.13-16)
15’Ylɩ ‑bhlʋ ’mö, nɩkpa ‑mumuë mʋa ‑lɛmöä Zezwii ’wa ’yuë ’tikïyiea, ɔ ’kʋä kätɩkpö ’wlu zʋ ɔ ’kuä ’nyu ’pä. ‑Maa ’ɔ ‑gänɩwaa ’yɩɛ nɩkpa ’la ’ylɩmöö, ’n wa yuëë ’lʋnɩ. 16‑Maa Zezwii, ɔnyɩ ɔ wäzɩnɩɛ ’yuë ’tikïyiea yɔwʋ, ɔ lɛ naa: «A nɩ ‑sɛ yuëa kɛ yɔwʋ, wa ‑kaa yɔwʋ yi, ‑maa a nɩ tuë ’yio ’wʋ ‑sɛ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa nɩkpa a ‑muëë ‑wʋä wa saa, ’pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ, mʋa ’kää ‑mä ’bhle ghlɩ. 17‑Tiamö n nyanyɩɛ dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ, ‑ɔnyɩ dlɩɩ ’nɩ ’yu a ‑nɛ a sɛ ’zʋ, ’pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ, ɔ ’naa ’kä ‑mä ’bhle ghlɩ ’lɩlɩlɩ.»
Wʋlʋnɩnyɔɔ a wɛlɩɩ
(Matie 19.16-30; Maakö 10.17-31)
18’Ylɩ ‑bhlʋ ’mö, Zwiiföyi ’kɔdɔ ‑bhlʋ mɔɔ ghlɩɛ ‑mä Zezwii ’n ɔ yoo nimï ’yɩbhä, ɔ lɛ naa: «‑Atʋ ‑ɔ ‑gä kɛ, n bhiamö, ’pɩwʋ mää ’naa ’kää ’yli bhɩɛ, sɛ n ’kää ’zʋ ’n n ’kää ‑mä ghlɩɩ, sʋlʋnɩɩ ‑sɩbhä.» 19Zezwii lɛ naa: «’Saa ɔ n laa ‑ɔ ‑gä kɛ? ‑Ɔ ’kää kɛ ‑gää, ɔ’ɔɔ ‑bhölɩ ’n ɛ ’nɩ ‑bhö Lagɔ a ’yize mɔɔ. 20‑N ‑yi Lagɔ ’a Gböö. Lagɔ lɛ naa: Tɩ ‑na ’li a ’nglɔ sɛ tɛlɩ, tɩ ‑na ’li a ’luwli sɛ tɛlɩ. Tɩ ’ku ’lɩbhä. Tɩ ‑na ’li a ‑lu ’wi ghli. Tɩ ‑na ’lilɛ gbʋ ‑gömö ’pä. ’Zʋ ‑na dɩba ‑nyɛ ‑na ‑da ’sɔ ’klʋkpamö.18.20 Ɛzoodɩ 20.12-16; Detlenɔɔmö 5.16-20.» 21Nɩkpɛ lɛ naa: «‑Atʋ, tɛɛnɩ ‑mä ’na ’yuëda ’wʋ ‑këë zɩ’ɛ, ‑mi’la ’wuë ’klʋkpamö n zwiɛ.» 22Ɔ gbää sa’aa, Zezwii lɛ naa: «‑Lu ‑bhlʋ mʋʋ tʋʋmöä ‑mä. Mö, ‑lii ’wuë ‑n kää ‑n ’kɩ ’pɛlʋ ’pä, ‑n ’kä yɩ moni ’pʋäwa dilanɩ, ‑maa ‑mä Lagɔ yɔwʋ ‑n yi ‑mä wʋlʋnɔ ghlɩ. ‑N ‑kɩɩ ’pɛlʋ ’pä ’wëë, yi ‑n ‑kaa ‑gänɩ.» 23Zezwii ’nyɔɔ sa’a ’dɩɩ, ’n yɩ yoo tenyii swɩ yɔwʋ ’kuanɩ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ’ɔ lɩɩ ɔ kää, tenyii yɩ ‑zuä.
24Zezwii yɩbhlɩnɩɛ ‑sɩbhä, ɔ lɛ naa: «Nɩkpa a ‑muëë wʋlʋä, ’pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ wa ’kä ‑mä ’bhle ghlɩ a dɔ’wʋ, ’nyɩɛ yɩ ’tɛɛ ’mö! 25Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, ’n nɩmɛgwli ‑kä a ’sayi a ‑dʋ ’mö ghlɛnɩɛ yii, ’pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ, lɩkänyɔ yia ‑mä ’bhle ghlɩ.» 26Zezwii gbää sa’aa, ‑wa ‑pʋnɔɔ a‑a ’yukwli, wa lɛ naa: «’Ɔ! Zaa, sa’a yɩ ‑kä ’mö ‑wʋʋ, ‑ɔ ’kä bhäa’a ’pʋ ’nɩ?» 27Zezwii lɛ naa: «’Saa ’tɛɛnɩɛ nɩkpɛ kɛ’mö tenyii, Lagɔ a dɔ’wʋ yɩ’ɩɛ ’mö ’tɛɛ ’lɩlɩlɩ.»
28Ɔ gbää sa’a ’wëë, ’n Piɛlɩ yiɛ gbʋ ‑dɩ, ɔ lɛ naa: «‑Atʋ, yɩɛ, ‑na za ‑a yɛ ‑abhlɩ ‑a’a ‑lii ’wuë kɛ’mö ‑sɛ, a‑a ‑nyɛmö ‑bhlinɩa’aa ’wʋ.» 29Zezwii lɛ naa: «‑Tiamö n nyanyɩɛ dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ: Nɩkpɛ a ‑mɔɔ ‑kä ’ɔ ’pɩwʋ a ‑lii kɛ’mö ‑sɛ, ɛ yi ’ligbë oo, ɛ yi ’nglɔ oo, ɛ yi ‑daayuë oo, ɛ yi ‑lowluwa oo, ɛ yi ’yuë oo, ‑ɔ ‑kɩɩ kɛ’mö ‑sɛ ’pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ a za‑a, 30ɛ nɩkpɛ ’la, Lagɔ yo mä’ä dʋdʋ ’wʋ ‑li a ‑bɛ ’nyɛ ’wë, ’n ɔ yo’ɛ zɩla’a ’pɩwʋ mää ’naa ’kää ’yli bhɩɛ ’nyɛ.»
Zezwii yɛ’ɛ ’ɔ ’kwiea ‑nyɛ ’ɔ gluwlʋwlɛɛ ’sɔ a dɛ bhïla
(Matie 20.17-19; Maakö 10.32-34)
31’Tɛnyɩ ‑mɛmɛɛ ‑bhlʋ ghlɛɛ, ’n Zezwii ‑nyɛ ’ɔ ‑gänɩwaa kʋgbä’sɔ ‑kpɔ yiɛ cɩɔnɩ, ’n ɔ yuëë ’dɩ ’nyɛ, ɔ lɛ naa: «A yɩɛ, ‑mä Zeluzalɛɛmö ‑mä ‑a ‑wʋä dɛ’ɛ mö dɔ’wʋ. ‑Maa ‑a ‑kä ‑mä ‑wʋʋ, wɛlɩɩ ’wuë Lagɔ ’a ’möbhïlanɩwaa ’cɛlɩ a‑a Nɩkpɛ a ’Yu a dɛɛ, mɩɩ ’kää ’yli ’wlʋnɩ. 32Lɛgäwaa, ‑waaa Lagɔ ‑yi, ’mö wa ’kɔɔ kä’mö plɩnɩ. Mʋa ’kɔɔ nɛpɔ, wa ’kɔ ’dɔ ’klʋ ngwla, wa ’kɔ ‑di zia, 33wa ’kɔ ’sɛlɩ, wa ’kɔ ’lɩbhä ɔ ’kä ’ku. ‑Maa ɔ ‑kä ’ku ’wë a ylɩɩ a tanɛɛ ’mö, ɔ yi glu ’wlʋ.» 34‑Maa wɛlɩ ’la ’wuë, wa ’niɛ ’mö ’nʋ. ’Saa ’wuë ɔ gaaa, wa ’niɛ zɛmö yɩbhlɩnɩ ’lɩlɩlɩ.
Zezwii yɛ ’kukwlekänyɔ yɛmanɩ
(Matie 20.29-34; Maakö 10.46-52)
35‑Mä Zeluzalɛɛmöyio ’wʋ a ‑glɔɔ wa laa Zelikoo, Zezwii lɛ ’kää ‑mä plɛɛ yii, ‑lɛ ’yio yɔwʋ, ’kukwlekänyɔ ‑bhlʋ glɩ ‑lɛ. Ɔ zɛla ’plɩplɩwa moni. 36Nɩkpɛ ’la, ɔ ’nʋä nɩkpa a ‑jijii, ɔ lɛ naa: «’Ɔ! ’Saa ‑gëbë gbä bhä ’nɩ?» 37’N wa yoo ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «Nazalɛɛtɩ a Zezwii mɔɔ plɩɛ.» 38Wa ’nyɔɔ ‑sɩbhä ’dɩ cuu, ɔ lɛ: «Daviidɩ a ’yu a ’yu Zezwii aa, yɩlɩ na ngäzɩklʋ ’mö aa!» 39Ɔ ’kpaa sa’a ’möö, ‑wa ‑gää ’yuku, ’n wa yoo ’wʋ nylanɩ, wa lɛ: «’Pä ‑lɛ nuë!» ‑Maa ‑sɩbhä ɔ kpaa tenyii ’mö ’yize, ɔ lɛ: «Daviidɩ a ’yu a ’yu aa, yɩlɩ yɩ na ngäzɩklʋ ’mö aa!» 40’N Zezwii yiɛ ’nɩgbö. Ɔ lɛ naa: «A ‑la’mɔɔ ‑ka.» ’N wa ‑nyɔɔ yiɛ yi. ’N Zezwii yoo nimï ’yɩbhä nɩɩ: 41«’Saa ‑n yɩbhä bhä n nɩ nʋ ‑na dɛ?» Ɔ lɛ naa: «‑Atʋ, n bhiamö, ‑dɩ ’na yilaa.» 42Ɔ lɛ naa: «Sɛ ‑n ’tɛɛnɩɛ Lagɔ dlɩ a za, ‑n yɛ yɛmanɩ. Zaa, ‑na’a yilaa nɩ do.» 43’Kukwlekänyɔɔ lɛ zʋ a sɛ’ɛ cuu, ’ɔ yilaa yɛ do. Zezwii ‑wʋa’aa mö dɔ’wʋʋ, ’n ɔ yoo ’bɩwʋ bhlinɩ, ɔ ’ghlimanɩ Lagɔ a ’nglɩ. Nɩkpa ’wuë, wa ’yiɛ ’ylɩmöö, ’n wa yiɛ Lagɔ a ’nglɩ ’ghlimanɩmö.
19Zezwii yɛ Zasee ’wʋ plɛ
1-3‑Mä Zelikoo glɔ ’mö, ’n Zezwii yiɛ ‑mä plɛ. ‑Mä ‑glɔ ’la ’mö, nɩkpɛ ‑bhlʋ ‑wʋ a ‑mä. Lapoomoni a ’wʋbhliwaa, wa ’kɔdɔɔ ɔ glɩnɩɛ. Wʋlʋ ɔ wʋlʋä. Ɔ nglɩɛ Zasee. Ɔ yɩbhä a ɔ ’kä ‑mɔ wa laa Zezwii ’ylɩmö. Zaa, Zezwii ‑wʋä ‑glɔɔ ’mö ‑dɩnɩ dɔ’wʋʋ, ’n ɔ yiɛ mö ɔ ’kɔ ’ylɩmö. ‑Maa ɔ’ɔɔ ’wʋ ’bhʋɔ zaa, nɩkpa kɔkɔmlɛɛ ‑wa ‑binɩɛ Zezwii a za, ɔ ’nɔɔ ’ylɩmö. 4’N ɔ yiɛ guë, ’n ɔ yiɛ ‑bʋbʋʋ ’yli ’tʋnɩ, ’yioo Zezwii ‑wʋä bhli dɔ’wʋ a ’yuku, ’n ɔ yiɛ ‑mä mö. Su ‑bhlʋ, ‑wʋ ’nɩgböä ‑lɛ ’yio yɔwʋ wa laa sikomɔɔ, ’n ɔ yuä ’wlu ‑gbälɛ, ɔ ’kɔ ‑mä ‑kʋnɩ, ɔ ’kɔ ’ylɩmö. 5Zezwii ghlɛɛ ‑lɛ su ’la zɛmöö, ’n ɔ yiɛ ’wlu ’libhï, ɔ lɛ naa: «Zasee, ‑gägänɩ ’wʋ ‑n ’kä sɛ ’sibhë, ‑maa ‑mä ‑na’a ’ligbëa ’mö ‑mä n kää n ’kä zɩ’ɛ gʋʋ.» 6Ɔ gbää sa’aa, ’n Zasee yiɛ sɛ ’sibhë, ɔ ’wuë ’mäna, ’n ɔ ‑nyɔɔ yiɛ ’ligbë ’mö mö. 7Nɩkpa ’wuë, wa ’yɩɛ ‑sɩbhä ’ylɩmöö, wa’aa ‑wa ’lɩlɩlɩ, wa lɛ naa: «Nɩkpɛ ‑mɔ nɩ, ’nyinylolinʋnyɔ a ’bɛyɩ ‑mä ɔ möä gʋʋä.» 8Zasee ‑nyɛ Zezwii ’sɔ wa ghlɛɛ ‑mä ’ligbë ’möö, ɔ ’nɩgbö ‑lɛ Zezwii a ’yila ’klʋ, ’n ɔ yoo ’dɩ ’nyɛ, ɔ lɛ naa: «‑Alowli, yɩɛ, ’na wʋlʋnɔɔ ’wuë, n yu jijo’wʋ ’mö ‑dɩnɩ, n yi ’pʋäwaa ’kïbhë ’nyɛ. Nɩkpɛ ‑mɔ n ‑kä a ylʋ nʋ ’n n ‑kä a ɔ moni ’wʋ ’libhïï, n yonyɩ yowʋ ’nyɛ ’wë, n ye ’wʋ taa ‑gömö ’zʋnɩ.» 9Zezwii lɛ naa: «Zɩ’ɛ, ’pʋpʋɛ yɛ mä’ä ’ligbë nɩ ’mö plɛ, ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa Ablaamö a ’yu a yu ‑n glɩnɩmöä. 10Nɩkpɛ a ’Yu, ‑wa tʋʋä, dɛ wa ‑kä ‑wʋ ‑kë, ɔ ’kʋä sɛ tɛlɩ ɔ ’kʋä puë, nza ɔ yiɛ mä’ä dʋdʋ ’wʋ.»
Nɩkpaa wa ’nyɛɛ moni yowʋ wa ’kɛ libho ’wʋ nʋ a ninea
11Nɩkpaa ‑wʋ Zezwii ’yukwli ‑pʋnɩ dɔ’wʋ, ’n wa yiɛ ‑lɛ Zeluzalɛɛmö a ‑glɔɔ yɔwʋ ghlɛ. Zaa, wa ‑tɔnɩ nɩɩ, ɔ ‑kä ‑mä plɛ cuu, ’n Lagɔ ’a ’kämanɔɔ ’kä nɩkpabhë a ’yila ’klʋ gbëdanguu bhli. Nza Zezwii ’pää nine nɩ. 12Ɔ lɛ naa: «’Nglɩmönyɔ ’kɔdɔ ‑bhlʋ mɔɔ ‑wʋä ‑lɛ. ’N wa yoo ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö bhlɩ ‑mɛmɛɛ ‑gömö wäzɩ, wa ’kɔ ’bhlɩlowli ’kɔdɔ ’wʋ ’zʋa, ɔ ’kä ‑mä ’ɔ bhlɩɩ ’mö ’kämanɩɛ yi. 13Ɔ lɛ ’kää möä yii, ’n ɔ yiɛ ’ɔ libhonʋwaa a gla’mö a nɩkpa kʋgbä wäzɩ, ’n ɔ yuëë bhʋlʋbhlʋ moni yowʋ ’nyɛ. Wa ’wuë ’mö wa mlɩnɩɛ. Ɔ lɛ naa: A ’libhï moni nɩ ’wʋ, n ‑kä mö ’wëë, a ’kɛ libho ’wʋ nʋ ‑këë, n ’kä zɩla’a yi. 14Ɔ ’nyʋää sa’a ’dɩ ’wëë, ’n ɔ yiɛ mö. ‑Maa ɔ ’bhele a ‑nʋa, wa ’nɔɔ ‑wa zaa, ɔ möä ’wëë, ’n wa yoo ’dɩ ’bɩwʋ ’pänɩ. Wa lɛ naa: Nɩkpɛ ’la a wäzɩɛ, ‑aaa ’yɩbhä ɔ nɩ yiinyɩ ‑gömö ’kämanɩɛ. 15‑Sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö, ‑maa ɔ ghlɛɛ ‑mä, ’n wa yoo ’bhlɩlowli ’kɔdɔ ’wʋ ’zʋa, ’n ɔ yiɛ ‑mä ’ɔ bhlɩɩ ’mö ’bɩwʋ yi. Ɔ ghlɛɛ glɔɔ, ’ɔ libhonʋwaa ɔ ’nyɛ a‑a moni yowʋʋ, ’n ɔ yuëë wäzɩ. Ɔ lɛ naa: Monii n ’nyanyɩ a‑a yowʋʋ, a nwɛɛ libho ’wʋ a ’saa ɛ ghlɩnɩɛ ‑gömöö, a yi a ‑kaa wʋ ’dɩ ’nyɛ. 16’N tɛkänɔɔ yiɛ yi. Ɔ lɛ naa: ‑Atʋ, monii ‑n nyɩaa a‑a yowʋʋ, n nwɛɛ libho ’wʋʋ, ɛ ghlɩnɩ ’wʋ kʋgbä ‑gömö. 17Ɔ lɛ naa: ’Ɔ! ‑Ayo ‑këë! Libhonʋnyɔ a ‑nɔ a ‑nɔ ‑n glɩnɩɛ. ‑Li ’tikïyiea n nyɩamöä yowʋʋ, sasɛ ‑n ’zʋniɛ ’yli. Yɩ ’nglɩ ’mö, tɛɛnɩ zɩ’ɛ dɛ’ɛ, gwlɩ ’kädɩ kʋgbä mö ‑n ’kää ‑gömö ’kämanɩ. 18’N ’sɔnɔɔ yiɛ yi, ɔ lɛ naa: ‑Na’a monii, n nwɛɛ libho ’wʋʋ, ɛ ghlɩnɩ ’wʋ ngbï ‑gömö. 19Ɔ lɛ naa: Yɩ nɛnɩ, ‑nmö ‑naa, gwlɩ ’kädɩ ngbï mö ‑n ’kää ‑gömö ’kämanɩ. 20-21’N ‑mɔmɔɔ yi’ɛɛ yi. Ɔ lɛ naa: ‑Atʋ, n ‑yi sɛ nɩɩ, ‑na wɛlɩ ’mö yɩ ’tɛɛ. Dɛ ‑nn a‑a kwïlanɩɩ, ‑lɛ ‑n sɛ. Dɛ ‑nn a‑a glʋʋ, ‑lɛ ‑n dɩ. Zaa, ‑gu n ‑gumöä tenyii. Yɩ za, ‑na’a monii ‑n nyɩaa a‑a yowʋʋ, mä n gwɛ a‑a ‑yʋkʋ ’mö sɛɛ, ‑mä ɛ ‑wʋä dɛ’ɛ. Zaa, ’libhe ’wʋ. 22Ɔ gbää sa’aa, ɔ ’bhidɩba lɛ naa: Libhonʋnyɔzokwë ‑n glɩnɩɛ. ‑Nanyɩ a wɛlɩɩ mɩɩ ‑kamöä gbʋ köbha. ‑Na’bhë ‑n ‑yi sɛ nɩɩ, na wɛlɩ ’mö yɩ ’tɛɛ. Dɛ n’n a‑a kwïlanɩɩ, ‑lɛ n sɛɛ. Dɛ n’n a‑a glʋʋ, ‑lɛ n dɩɛ. 23Zaa, ‑n kä a ‑n ’kä ’na monii nɩkpa ‑mumuë yowʋ ’nyɛ, wa ’kɛ libho ’wʋ nʋ. ‑Lɛ a dɔ’wʋ, n yi a‑a dɛ’ɛɛ, ylɛnɩɛ n ’kʋä a‑a mö, wa ’kɛ a ‑gömö ’zʋ wa ‑ka’mɛ a yowʋ ’nyɛ. 24Sa’a ɔ gbää, ’n ɔ yiɛ ‑wa ‑wʋ a‑a ‑lɛ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: Nɩkpɛ nɩ, monii ɔ ‑suä da’aa, a nɩ ‑sɔnyɩ kä’mö, nzɩɩ tɛkänɔɔ, ‑ɔnyɩ ‑nɛɛ yinɩɛ ’wʋ kʋgbä ‑gömöö, a ’kɔnyɩ yowʋ ’nyɛ. 25Wa lɛ naa: ’Ɔ! ‑Atʋ, ‑mɔ’la ’nyɩɛ ɔ ‑nɛɛ ‑zu tenyii. 26’Bhidɩbaa lɛ naa: ’Dɩ n nyanyɩɛ dɛ’ɛ nɩɩ: ‑Ɔ kää ‑bɛ ’mö wa nyɛɛ tenyii. ‑Ɔ kää ’tikïyiee, ’ɔ ’saa ɔ kää, ’mö wa sɔɔ kä’mö. 27‑Maa ’na ‑gblɩwaa wabhlɩ ‑wa gbä a‑a wa nɩ ‑tɩɩ wa ’bhlɩlowli ’wʋ ’zʋaa, a nɩ muë kie, a ‑nyʋä ’kä dɛ’ɛ na ’yila ’klʋ yi, a ’kʋä ’lɩbhä wa ’kä ’ku.»
Zezwii yɛ ‑mä Zeluzalɛɛmö plɛ
(Matie 21.1-11; Maakö 11.1-11; Zaa 12.12-19)
28Zezwii ’nyʋää sa’a ’dɩ ’wëë, ’n ɔ yiɛ ’wʋ ‑sɔ, mä ɔ ‑wʋ a‑a Zeluzalɛɛmö mö dɔ’wʋʋ, ’n ɔ yiɛ ‑mä mö. 29‑Maa ‑n ‑kä ‑mä Zeluzalɛɛmö ghlɛɛ yii, gwlɩ ’sɔ, mö ‑n bhlɩɛ yɛ’mö. ‑Mu a nglɩɛ Bɛtɩfazee, ‑mu a nglɩɛ Betanii. ‑Gäga ‑bhlʋ wa laa Olivieswii a ‑gägaa zɛmö, ‑lɛ ‑gwlɩ ’la ’sɔɔ ‑wʋä. Zezwii ‑nyɛ ’ɔ ‑gänɩwaa ’sɔ, wa lɛ ’kɩɛ ’mö ghlɛɛ yii, ’n ɔ yiɛ wa gla’mö a nɩkpa ’sɔ tie, ɔ lɛ naa: 30«‑Glɔɔ ‑wʋ ‑wʋä mä’a a ’yukuu, a nɩ mö ‑mä. A ‑kä glɔ plɛ cuu, a yi ‑sʋkʋfanɩ a ‑dɩgba ‑bhlʋ ’ylɩmö, a ‑glɛ. ‑Bɛ ’naa ‑bhlɛ tɛkäsɛ ‑gömö ‑gbälɛ. A ‑kä ‑lɛ ghlɛɛ, a nɩ ‑daa ’kpɔ, a ‑ka’ma ‑lɛ. 31’N nɩkpɛ ‑kaanyɩ a za nimï yɩbhä nɩɩ: ’Saa a ’ka bhä nʋ ’n a da bhä ’kpɔ ’nɩ? A nʋ nɩɩ: ‑Alowli mɔɔ yɩbhaa.» 32Sa’a ɔ ’nyʋää ’dɩ ’n wa yiɛ mö. Wa ghlɛɛ ‑mä, wɛlɩɩ ’wuë Zezwii ’nyʋä a‑a, ‑sɩbhä yɩ ’wlʋnɩɛ ’yli. 33Wa ‑wʋä ‑sʋkʋfanɩɩ ’kpɔ ‑dɩ dɔ’wʋʋ, ’n ɛ ‑lowluwaa yuëë nimï ’yɩbhä nɩɩ: «’Saa a ’kɛ bhä nʋ ’n a de bhä ’kpɔ ’nɩ?» 34Wa lɛ naa: «‑Alowli mɔɔ yɩbhɛɛ.» 35’N wa yiɛ ‑sʋkʋfanɩɩ ’wʋ ’libhï ’n wa ‑nyɛɛ yiɛ mö. Wa ghlɛɛ Zezwii yɔwʋʋ, ‑lɛ ‑sʋkʋfanɩɩ ‑gömö ’n wa yiɛ ‑lɛ ’wa ‑banɩɩ ’zʋ ’n wa yonyɩɛ ‑gömö ’gbäla. 36Zezwii glɩ ‑sʋkʋfanɩɩ ‑gömö, wa ‑wʋ mö dɔ’wʋ, ’n nɩkpa yiɛ ‑lɛ ’yio ’wʋ ’wa ‑banɩɩ lʋlʋ. 37Wa lɛ ’käa’aa ‑mä Zeluzalɛɛmö ghlɛɛ, wa kwliɛ Olivieswii a ‑gägaa, ‑wa ‑gänɩɛ Zezwii, wa ’wuë ’n ’mäna yuëë ’wlu ’mänanɩ, ‑li ’kädɩ wa ’yɩɛ ’ylɩmö a za, wa ’wuë ’n wa yiɛ tenyii Lagɔ a ’nglɩ ’ghlimanɩ. 38’N wa nʋä:
«’Bhlɩlowlii ‑ɔ yiɛ ‑Alowli Lagɔ a ’nglɩ ’möö,
Lagɔ nɩ ’pɔ ’nyu aa!
Lagɔtapɛ ’a ’pʋpʋɛ ‑kanyɩ ’wʋ ghlɛ,
ɔ ’nglɩ nɩ ’ghlimanɩ aa!»
39Wa ‑wʋä sa’a ’mö ’kpa dɔ’wʋʋ, Falizɩɛwaa ‑mumuë ‑wa ‑wʋmö a‑a ‑mä ‑bʋbʋʋ gla’möö, ’n wa yiɛ Zezwii yɔwʋ ’dio, wa lɛ naa: «‑Atʋ, ’nyɛ yɩ ‑na’a ‑gänɩwaa ’dɩ, wa nɩ tɩ sa’a nʋ.» 40Zezwii lɛ naa: «’Dɩ n nyanyɩɛ dɛ’ɛ, wa ‑kä vlɩɩ ’zʋʋ, kpɩɩ mɩɩ ’kää ’mö ’kpa.»
Zezwii yɛ Zeluzalɛɛmö a ‑nʋa a gbʋ ’mö ’wi
41Zezwii ghlɛɛ ‑lɛ Zeluzalɛɛmö glonuë ’wʋ, ɔ ’yɩɛ ‑glɔɔ ’ylɩmöö, ’n ’mɩɔ yoo ’ylimö ghlɛ, ’n ɔ yiɛ ‑mä a ‑nʋa ’wʋ ’winɩ. 42Ɔ lɛ naa: «‑Aa‑a! ’Saa ’kanyɩ a‑a puë, a ‑kʋʋ a zɩ’ɛ yɩbhlɩnɩɩ, yɩ yi a nɛnɩ. ‑Maa ngäzɩ ’wʋ yɩ ‑bhöä tenyii, sɛ yɩ zizaananyɩɛ ’yli a za. 43‑Maa ’tɛnyɩ ‑mɛmɛɛ ’mö, ’a ‑gblɩwaa ‑nyɛ tʋgwɩnɩli ’kädɩ yi yi, wa ’kä ’a ‑glɔɔ ’gble ’mö pälɩ. ‑Bɛ ’naa ’kä ‑ga. 44A ’wuë, a ‑nyɛ ’a ‑glɔɔ ’sɔ, ’yli wa ’kanyɩɛ bhɩa. ‑Budu ’naa ’kanyɩ glɔ ’mö tʋʋ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa sɛɛ Lagɔ ’pää a ngäzɩdlɩ ’n ɔ yeanyɩɛ ’wʋ yi ɔ ’kanyɩ puëë, a’aa ‑sɩbhä yɩbhlɩnɩ.»
Zezwii yɛ Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ ’mö a ’Pɛlʋpäwaa kpëti
(Matie 21.12-17; Maakö 11.15-19; Zaa 2.13-22)
45Zezwii plɛɛ glɔ ’wëë, ’n ɔ yiɛ ‑mä Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ a ’ligbëa ’mö plɛ. Ɔ lɛ ’bhöö ’lɛ, nɩkpa ’pänɩ ‑mä ’pɛlʋ. Wa ’wuë ’n ɔ yuëë ‑mä kpëti. 46Ɔ lɛ naa: «‑Mä Lagɔbɔgʋʋ ’mö, sɛ’ɛ Lagɔ gbää nɩɩ: ’Na ‑buduu, wa ‑kaa ‑mä bhibhenɩ a ‑luä.19.46 Ezayii 56.7; Zelemii 7.11 ‑Maa abhʋa abhlɩ, ’mö a ’zʋaa ’wiwa a ‑budu ’wʋ.»
47‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’wuë ’mö, sɛɛ zila zɩɛ ’yize, ‑mä Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ ’mö, ‑mä Zezwii ‑wʋä ’n ɔ nyɛɛ nɩkpa Lagɔwɛlɩɩ. ‑Maa Lagɔbʋbɔwaa a ’kifiea ‑nyɛ Moyizɩ ’a Gböö a ’cɩawaa ’sɔ, Zwiiföwaa ’a ’kädɩɩ kökä, wa yɩbhä a wa ’kɔ ’lɩbhä ɔ ’kä ’ku. 48‑Maa nɩkpa ’wuë, ɔ wɛlɩ wa ‑waa tenyii ’n wa soo ’kwädlɩ yɔwʋ wa ’kɔ ’yukwli ‑pʋnɩ, zaa wa’aa sɛ wa ’kä ’mözʋmözʋmö wa ’kɔ ’lɩbhää ‑yi.
20‑Ɔ tie bhä Zezwii?
(Matie 21.23-27; Maakö 11.27-33)
1’Ylɩ ‑bhlʋ ’mö Zezwii ‑wʋ ‑mä Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ ’mö nɩkpa Lagɔ ’a ’Mänatɩtɩɩ ’nyɛ dɔ’wʋ, Zwiiföwa ’a Lagɔbʋbɔwaa a ’kifiea ‑nyɛ Moyizɩ ’a Gböö a ’cɩawaa ’sɔ, Zwiiföwa ’a ’nɛɛnɩwa ’kädɩɩ kökä, wa ’wuë ’n wa yoo ‑mä ghlɩ. 2Wa lɛ naa: «’Saa ‑n ‑wʋä dɛ’ɛ nʋ dɔ’wʋʋ, ‑ɔnyɩ ’nglɩ ’mö ‑n nʋnu bhä? ‑Ɔ tieamö bhä ’nɩ?» 3-4Zezwii lɛ naa: «N kɩ ’nʋ, ‑maa n ’kanyɩ’ɛ na a ’kïbhë ‑bhlʋ ’wʋ ’yɩbhänɩ. N nɛ naa, Zaa Batisɩ, ‑ɔ tio a bhä ’n ɔ wɔlʋ a bhä nɩkpa ’wlu ’nɩ? Lagɔ mɔ ’nɩɩ, ‑maa nɩkpɛ bhä ‑a? A nɩ nyɩaaa ‑ka ’dɩ.» 5Ɔ gbää sa’aa, ’n wa yiɛ ylɩ ’mö mö, wa lɛ naa: «Sɛ ‑a ’kä bhä gbä ’nɩ? A‑a ‑kä nɩɩ, Lagɔ mɔɔ tio a‑a nʋʋ, sɛ’ɛ ɔ ’kää nɩɩ: Zaa, ’saa bhä ’n a ’nɔ a bhä dlɩ ’wʋ ‑kä ’nɩ? 6A‑a ‑kä’ɛ nɩɩ, nɩkpɛɛ tio a‑a nʋʋ, nɩkpa ’wuë ’kɩ dlɩ ’wʋ nɩɩ, Zaa Batisɩ, Lagɔ a ’möbhïlanɩnyɔɔ ɔ glɩnɩ a‑a zaa, ’kpɩ ’mö wa ‑kanyɩɛ ’lɩbhä.» 7’N wa yiɛ Zezwii ’dɩ ’nyɛɛ mö. Wa lɛ naa: «Zaa Batisɩ, ‑aaa ‑ɔ kɔ a tiee ‑yi.» 8Zezwii lɛ: «‑Aa! N kɩ ’nʋ. Zaa, yɩ ‑kä sa’a ’mö ‑wʋʋ, ’naa ’kanyɩ’ɛ na a ‑ɔ tieaaa sʋlʋnɩ.»
Libhonʋwazokuu a ninea
(Matie 21.33-46; Maakö 12.1-12)
9Zezwii ’nyɛɛ sa’a Zwiiföwaa a ’kädɩɩ ’dɩ ’wëë, ’n ɔ yiɛ nɩkpa ’wuë ’nine ‑bhlʋ ’pänɩ, ɔ lɛ naa: «Nɩkpɛ ‑bhlʋ mɔɔ glʋä ’likpïï ‑yɩnyɩɩ ’bhï wa bhɛɛ duvɛɛ ’wʋ a ’lagblɛ. ’N ɔ yee libhonʋwa yowʋ ’nyɛ. ’N ɔ yiɛ lɛgä ’mö mö, ɔ ’kä ‑mä gwälɛ. 10Ɔ ‑wʋ ‑mä, ‑sɛsɛtɛnyɩɩ ghlɛɛ, ’n ɔ yiɛ ‑mä libhonʋwaa a ’bɛyɩ ɔ ’yliwʋnyɔ ‑bhlʋ tie, ’saa wa ‑sɛɛ, wa ’kʋ ’ylimö dlinɩ, wa ’kɔ ’ɔ daa yowʋ ’nyɛ. Nɩkpɛ ’la ’n ɔ yiɛ ‑mä mö. ‑Maa ɔ ghlɛɛ ‑mä, ’n libhonʋwaa yoo ’wʋ gbulo, ’n wa yoo ’sɛlɩ, ’n wa yoo ’wlu Sɩbha. Wa ’nɔɔ ‑lu ’nyɛ. 11’N ’lagblɛlowlii yi’ɛɛ ‑mä ‑mɔmɔɔ tie. Ɔ ghlɛɛ ‑mä, ’n wa yo’ɛɛ ɔbhlɩ ’lɩbhä, ’n wa yoo ‑di zia, ’n wa yoo ’wlu Sɩbha. Wa ’nɔɔ’ɛ ‑lu ’nyɛ. 12’N ’lagblɛlowlii yuëë tanɔ ’wʋ tie. Ɔ ghlɛɛ ‑mä, ’kukusɛ wa ’lɩbhɔɔ ’n wa yoo zɛ ’wʋ bhïlanɩ ’n wa yoo kpëti. 13’Lagblɛlowlii ’nwiɛ, ɔ lɛ naa: ’Ɔ! Sɛ n ’kä bhäa’a zʋ ’nɩ? Yɩ ‑kä sa’a ’mö ‑wʋʋ, ’na yuu n ‑waa, ’mö n ’kää ‑mä tie, ’mö wa ’kää ‑kamä ’klʋkpamö zʋ. 14’N ɔ yoo ‑mä tie. Ɔ ghlɛɛ ‑mä, wa ’yoo ’ylɩmöö, ’n wa yiɛ ’dɩ ’nyɛnyɛnɩ, wa lɛ naa: A yɩɛ, ‑ɔ ’kää zɩkö ɔ dɩba ’a gugbëa ’wʋ ’libhïï, mɔɔ da’a. Zaa, a‑a nɩ ’lɩbhɔ ɔ ’kä ’ku, nzɩɩ ‑a ’kä ’lagblɛɛ ’wʋ ’libhï. 15’N wa yoo ’wʋ gbulo, ’n wa yoo ‑mä ’lagblɛɛ ’mö ‑sɛ, ’n wa yoo ’lɩbhä ’n ɔ yiɛ ’ku.
Zaa, abhʋa n ’yɩbhää nimï nɩɩ, ’lagblɛlowlii ‑ka yii, sɛ ɔ ’kä bhä libhonʋwa ’la zʋ ’nɩ? 16Ɔ ‑kä yii, ‑mä ɔ ’kʋää ghlɩ, ɔ ’kʋä ’lɩbhä wa ’kä ’ku, ɔ ’kä ’lagblɛɛ nɩkpa ‑mumuë yowʋ ’nyɛ.»
Zezwii gbää sa’aa, wa ’wuë wa lɛ naa: «Wuëbhï, sa’a a ‑li nɩ tɩ ’kwädlɩ ghlɛ.» 17’N ɔ yuëë ’wʋ yɩlɩ, ɔ lɛ naa: «Wɛlɩkïbhë ‑bhlʋ cɛlɩ ‑mä Lagɔbɔgʋʋ ’mö, sɛ’ɛ a nʋä nɩɩ:
Kpiyii, ’sɩbhäsɩbhäwaa gbä a‑a ‑ɛɛ nɛnɩɩ,
mɛɛ ’zʋa’aa ‑sɩkaa dɛsɛkäkpiyii.20.17 Soomö 118.22.
18Kpiyi ’la, ‑ɔ ‑kɛɛ ’wʋ bhlinɩɩ, ɔ yi ’ku, ’n ‑mɔ ɛ ‑kä’ɛ ’wʋ bhlinɩɩ, ɛ yoo ’wʋ ’titli.» Wɛlɩ ’la, sɛ yɩ sɛ bhä zɛmö ’nɩ?
Sezaa ’a lapoo
(Matie 22.15-22; Maakö 12.13-17)
19Moyizɩ ’a Gböö a ’cɩawaa ‑nyɛ Lagɔbʋbɔwaa a ’kifiea ’sɔ, wa ‑yi sɛ nɩɩ, ninea Zezwii ’pää da’aa, wa’bhï ’mö a kpɔɔ yɔwʋ zaa, wa yɩbhä wa ’kɔ ‑gba ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’mö köbhä. ‑Maa nɩkpaa ’mö wa guä zaa, wa ’nɔɔ köbhä. 20Zaa, ’yli wa ‑gänɔa’aa. ’N wa yiɛ ’wi ’mö nɩkpa ‑mumuë ’wʋ ’libhï, ’n wa yuëë ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «Nɩkpɛ ’la a nɩ ghïlo ‑mä. A ‑kä möä, a nɩ nʋ ‑lɛ ɔ ’yila ’klʋ Lagɔgänɩwa a ‑li. A nɩ tɛlɔɔ ngli sɛ, ‑zlɩ ɔ ‑kä ‑gɔmlɩwaa a dɛ wɛlɩzoku bhïlaa, a ‑nyɩɩ ’kä yi, ‑a ’kɔ ‑gɔmla yɔwʋ kwä wa ’kɔ ‑zijle ’nyɛ.» 21Nɩkpa ’la, ’n wa yiɛ mö. Wa ghlɛɛ ‑mä, wa lɛ naa: «‑Atʋ, ‑a ‑yi ’kwädlɩ sɛ nɩɩ, gbëaa ‑n kää ngli. ‑Nn bhïla ’yizʋsɛ. Nɩkpɛ yi ’kɔdɔ glɩnɩ ‑kë, ‑nn zizanɔɔ wɛlɩ ’yli, ‑maa sɛɛ Lagɔ yɩbhää nɩkpa nɩ nɛmöö, ‑sɩbhä ‑n nyɛɛ nɩkpa ’wuë ’dɩ gbëaa. 22Zaa, nyɩanyɩ ’dɩ, Lagɔ ’a Gböö a dɔ’wʋ, ‑a kä bhä ‑a ’kä ’bhlɩlowli ’kɔdɔ Sezaa kä’mö lapoo ’pɛnɩ, ‑maa ‑a ’naa ’kʋ bhä ’pɛnɩ?» 23Zezwii yɩbhlɩnɩɛ ’wa ylʋʋ, ɔ lɛ naa: 24«A ‑laaa ‑ka fälɛgöyi ‑bhlʋ n ’kɛ ’ylɩmö.» Wa ‑nyɛɛ yiɛ, ’n ɔ yuëë nimï ’yɩbhä nɩɩ: «‑Lɛ fälɛgöyii ’klʋ a ’wukpële nɩ ‑a ‑wʋä ‑lɛ, ’n ‑lɛ a nglɩɩ ‑yɩ cɛlɩɛ ‑lɛ, ‑ɔ ‑këlii bhä?» Wa lɛ naa: «’Bhlɩlowli ’kɔdɔ Sezaa a ‑liɛ.» 25Zezwii lɛ naa: «Miɛ! Zaa, ‑yɩ glɩnɩɛ Sezaa a ‑lii, a nɩ ’nyɩ Sezaa yowʋ, ‑yɩ glɩnɩɛ Lagɔ a ‑lii, a nɩ ’nyɩ Lagɔ yowʋ.» 26Zezwii ’nyʋää sa’a nɩkpabhë a ’yila ’klʋ ’dɩɩ, kïbhë a ‑maa ’kɔɔ gbʋ köbhaa, wa ’naa ’wuë ghlɩ. ‑Maa ’ɔ wɛlɩɩ ngli yɩ yɩʋää, yɩ ’nuëë gbʋdɩdɛ ’nyɛ.
’Kuduwaa yi bhä glu ’wlʋ ‑a?
(Matie 23.23-33; Maakö 12.18-27)
27‑Mä Zeluzalɛɛmö, ‑zɩkpa ‑mämaa ‑wʋ a ‑mä. ’Mö wa laa Sadwisɩɛwaa. Sɛ’ɛ wa ’cɩaa nɩkpa nɩɩ: Nɩkpɛ ‑kä ’ku ’wë ɔ ’naa ’kä glu ’wlʋ. Wa gla’mö a ‑mumuë, ’n wa yiɛ ‑mä Zezwii ghlɩ ’n wa yoo nimï ’yɩbhä. 28Wa lɛ naa: «‑Atʋ, ‑aa dɩba ’kɔdɔ Moyizɩ lɛ nɩɩ: Nɩkpɛ ‑kä ’nglɔ ‑kä, ɔ ‑nyɔɔ ’sɔ, wa ’nɩ ’yu ghlɩ, ’n nɩkpɛ ’la ‑kä ’kuu, ɔ ‑daayu kä ɔ ’kä ’kuzlenglɔɔ ’wʋ ’libhï, ɔ ‑nyɔɔ ’sɔ wa ’kä ’yuë gwälɩ, ɔ ‑daayu ‑ɔ ’kuä a ’wlumö.20.28 Detlenɔɔmö 25.5.29Zaa, nyɩbhɛlʋdaayuë ngbi’sɔ mʋa glɩɛ ‑lɛ. Wa gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ ’n ɔ yiɛ ’nglɔ kwä, ’n nɩkpɛɛ yiɛ ’ku, ‑maa ɔ’ɔɔ ’yu ’pɩwʋ tɩ. 30-31Sɔnanɔɔ ‑nyɛ tananɔɔ ’sɔ ’n wa yo’ɛ wabhlɩ ’wʋ ’libhï, wa’aa’ɛ ’yu ’pɩwʋ tɩ ’n wa yiɛ ’ku. ‑Muë’la ’wuë, ‑sɩbhä wa ‑nɩɩ ‑wʋmöä. 32Nglɔɔ a’bhë, ’n ɔ yiɛ ‑mä plɛ ’n ɔ yiɛ ’ku. 33Zaa, ‑zlɩ ’kuduwaa ‑kä glu ’wlʋʋ, ɔ yɛ yɩ wa ngbi’sɔ ‑kpɔ a ’nglɔ zʋ ’wë nɩɩ, ‑ɔ ’kɔ bhäa’aa ‑kälɩ?» 34Zezwii lɛ naa: «Mä’ä ’pɩwʋ a dɔ’wʋ, nyɩbhɛlɩ ‑nyɛ ’ngwlɩ ’sɔ, kwäkwänɩ wa kwäkwänɩɛ. 35‑Maa nɩkpaa Lagɔ ’kää zɩla’a glu ‑sɛ wa ’kä ’ɔ ’pɩwʋlelea ghlɩɩ, ‑wa mlɩnɩɛ ‑sɩbhä a ‑gba ’mö, wa ‑kä ‑mä ghlɛɛ, wa dɔ’wʋ nglʋkwäkwʋ ’naa ’käa’a ‑bhölɩ. 36Nɩkpa ’la, sɛɛ Lagɔ ’kʋää glu ‑sɛ ɔ ’kʋä zɩkpalelea ’nyɛ a za, Lagɔ a ’yuë wa ’kää glɩnɩ, wa ’naa ’käa’a ’kwädlɩ ’ku. Lagɔzuzuku a sɛ wa ’käa’a ‑wʋ. 37Lagɔ ’kä nɩkpa glu ‑sɛ a wɛlɩɩ, Moyizɩ a’bhë mɔɔ ’nyanyɩɛ ’dɩ nɩɩ, ‑tiawɛlɩɛ. ‑Zlɩ ɔ ’yɩɛ ‑dɛglaklɔkwaa ‑a ngämɔɔ ’ylɩmöö, sɛ’ɛ ɔ ‑dɩɛ ‑Alowli Lagɔ ’nglɩ nɩɩ, Ablaamöa Lagɔ, Yizaakö a Lagɔ, Zakɔɔbö a Lagɔ.20.37 Ɛzoodɩ 3.2,6.38Mɩɩ sɛɛ zɛmö nɩɩ: Lagɔ ’nɩ ‑bhö ’kuduwa a Lagɔ ‑maa ‑bhölɩbhölɩwa a Lagɔ ɔ glɩnɩɛ. Nyɩasɛ n’n‑ä ‑sɩbhä gbä ‑maa ɔ dɔ’wʋ wa ’wuë wa ‑bhölɩ.» 39Zezwii ’nyʋää sa’a ’dɩɩ, Moyizɩ ’a Gböö a ’cɩawaa a gla’mö a ‑mumuë lɛ naa: «Nn! ‑Atʋ, wɛlɩɩ ’wuë mö ‑n bhïlaa da’a.» 40’Bhöönɩa’a ‑lɛ, wa’aa’a ’yɩbhä wa ’kɔ ’kïbhë ‑bhlʋ a’bhë ’wʋ ’yɩbhänɩ.
Sɛ’ɛ Zezwii gbää Kliisɩ a dɛ
(Matie 22.41-46; Maakö 12.35-37)
41Zwiiföwaa ’a ’kädɩ ’la, ’n Zezwii yuëɛ’ɛɛ ɔbhlɩ ’kïbhë ‑bhlʋ ’wʋ ’yɩbhänɩ, ɔ lɛ naa: «Wa lɛ Kliisɩ, Puënyɔɔ Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ, ’bhlɩlowli Daviidɩ a ’yu a ’yu ɔ ’kää glɩnɩ. ’Saa kä bhä ’nglɩ ’n wa nʋ ‑sɩbhä? 42Daviidɩ a’bhë, ‑mä Lagɔ a ’nglɩghlimanɩlwɩɩ a ’bɔgʋʋ ’mö, sɛ’ɛ ɔ nʋä nɩɩ:
‑Atʋ Lagɔ mɔɔ ’nyɛɛ na ‑lowli ’dɩ nɩɩ:
Glɩ dɛ’ɛ na luukɛ ’wʋ sɛ,
43n ’kä ‑na’a ‑gblɩwaa ‑mä ‑na kplɩzɛmö ’zʋ.20.42-43 Soomö 110.1.
44Daviidɩ ‑kä sa’a gbää, Kliisɩ, ’mö ɔ laa ɔ ‑lowli. ‑Maa Kliisɩ ‑ɔ glɩnɩɛ Daviidɩ a ’yu a ’yuu, ’saa ’kä bhä ’nglɩ ‑kä ’n Daviidɩ a’bhë ’kɔ bhä ɔ ‑lowli la?»
A nɩ tɩ Moyizɩ ’a Gböö a ’cɩawaa a saa ’zʋ
(Matie 23.1-36; Maakö 12.38-40)
45Zezwii gbää sa’a ’wëë, nɩkpaa ’wuë ‑wa ‑pʋnɔɔ a‑a ’yukwli a ’yila ’klʋ, ’n ɔ yiɛ ’ɔ ‑gänɩwaa ’dɩ ’mö ’zʋ, ɔ lɛ naa: 46«A nɩ ’nɛmanɩ anyɩ ’wʋ, Moyizɩ ’a Gböö a ’cɩawaa a saa, a tɩa ‑sɩbhä ’zʋmö. Wa ‑kä ’wa ‑banɩ ’kädɩɩ ’mö päla ’wëë, ’yila wa tɛlɩɛ sɛ, ‑mä ’du mö, wa yɩbhä nɩɩ, nɩkpa ’wuë nɩ bhäluë. ’Kädɩɩ ‑kʋä wäzɩ wa ‑nyʋä ’kä ’wʋ linɩɩ, ’bhli a ‑bhlii ’mö wa gbäzɩɛ ’mö. ‑Mä Lagɔbïdii ’mö, wa ‑kä ‑mä bhibhee möö, wa yɩbhä wa ’kä’ɛ ‑mä ’yuku ‑wʋ. 47Wa ‑kä Lagɔ bhibhee, wa bhibhe ‑këkëkë. ‑Maa ‑tiamö a dɔ’wʋ, ylʋplɛwa wa glɩnɩɛ, ’n wa sɛɛ ’kuzlengwlɩɩ a ‑lii ’wuë kä’mö. Lagɔ yuë tenyii ‑zijli tu.»
21’Pʋakuzlenglɔ yɛ Lagɔ ’nyɛ
1Zezwii ‑wʋ ‑bhlɛ ‑mä Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ ’mö, sɛɛ lɩkäwa pää ‑mä ‑dɔkwɩɩ ’mö monii wa nyɛɛ Lagɔ, ’n ɔ ylɛɛ ‑sɩbhä. 2-3’N ’pʋäkuzlenglɔ ‑bhlʋ yiɛ yi. ’N ɔ yiɛ fälɛgöyie ’sɔ ‑mä ’zʋ. Zezwii ’yoo ’ylɩmöö, ɔ lɛ naa: «‑Tiamö n nyanyɩɛ ’dɩ nɩɩ, ’pʋäkuzlenglɔ nɩ, mɔɔ ’nyɛɛ Lagɔ moni a ‑bɛ, mɔɔ ziɛ ‑muë’la ’wuë ’wʋ. 4Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑wa ’nyɛɛ moni a ‑bɛ, ‑ɛ ‑kplɛnuëë kɛɛ, ’mö wa ’zʋä ‑mä. ‑Maa ɔbhlɩ, ’ɔ ’saa ’wuë ɔ kää ɔ ’kä a‑a lii, ’mö ɔ ’nyɛɛ Lagɔ.»
Zezwii lɛ wa yi Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ wlɛ
5Nɩkpa ‑mumuë mʋa bhïlaa Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ a wɛlɩɩ. Wa lɛ ’nyɩɛ wʋ nɛnɩ ’ylimö. Kpɩɩ wa ’sɩbhänuä ’n ‑lii wa ’nyɛɛ Lagɔ ‑yɩ ‑wʋä ‑mä, yɩ ’wuë, ’ylimö yɩ nɛnɩɛ tenyii. 6Zezwii lɛ naa: «‑Budu nɩ a yɩlɩɛ dɛ’ɛ ’wʋʋ, ’ylɩ ‑bhlʋ ‑kä ghlɛɛ, wa yu wlɛ. Kpiyi ’naa ’kä kpiyi ’klʋ tʋʋ ’lɩlɩlɩ.»
’Pɩwʋ ‑kä ’yli bhɩɛɛ yi a ’klɩyɩyɛ
(Matie 24.3-14; Maakö 13.3-13)
7’N wa yoo nimï ’yɩbhä, wa lɛ nɩɩ: «‑Atʋ, ’saa ‑n ’bhööä da’a Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ a dɛ bhïlaaa, ‑zlɩmɛ yɩ ’kä bhä ’yli ’wlʋnɩ? Yɩ ‑kä yɩ ’kä ’yli ’wlʋnɩ a ’tɛnyɩɩ, ’saa ‑a ’kɛ bhä ’mö yɩbhlɩnɩ?» 8Zezwii lɛ naa: «A nɩ ’nɛmanɩ anyɩ ’wʋ, wa nɩ tanyɩa dula. ‑Maa nɩkpa a ‑bɛ yia ’yli ’wlʋ, wa yia ’na nglɩɩ ’pä, wa yia nɩɩ, ‑amö wa glɩnɩɛ nʋ. Wa yia’ɛ nɩɩ, ’tɛnyɩ Lagɔ ‑dɩ a‑a, ɛ yɛ ghlɛ nʋ. ‑Maa a nɩ tuëa ’yukwli ‑pʋnɩ. 9A yi tʋgwɩwɛlɩ ’nʋ, wa yi ’bhlɩlowluwa ’klʋkpamö ‑sɛ. A ‑kä ‑li ’la ’wuë a ‑gëbëa ’nʋʋ, dlɩ nɩ tanyɩa ’mö wɔlɔnɩ, ‑maa ‑lɛ a ’tɛnyɩ ’la, ɛ’ɛ ‑bhö ‑bhlɛ ’pɩwʋ a ’ylibhɩɛdaa ma. 10N nɛ naa, bhlɩ ‑mɛmɛɛ ‑nyɛ bhlɩ ‑mɛmɛɛ ’sɔ yia tʋ gwɩ, ’bhlɩlowli ‑mɔmɔɔ a ‑nʋä ‑nyɛ ’bhlɩlowli ‑mɔmɔɔ a ‑nʋä ’sɔ, wa yia’ɛ tʋ gwɩ. 11’Bhlɩ a ‑bɛ ‑gömö a dʋdʋʋ yia tenyii tɩtlɛnɩ, ngɔmʋgupegupe yia ‑mä yi, ’plɩnɩplɩnɩgwi ’kädɩ yia nɩkpa ’lɩbhä. Zɩzɛli ’kädɩ ‑yɩ ’kää nɩkpa dlɩ ’mö wälanɩɩ, yɩ yia ‑mä zlɩ ’mö ’yli ’wlʋnɩ.
12‑Maa ‑li ’la ’wuë, yɩ ‑kä yɩ ’kä ghlɛɛ, ‑gblɩ wa ’kanyɩɛ ‑gblɩ. Wa yeanyɩa köbhä, ‑mä Zwiiföwaa ’a Lagɔbïdii ’mö, wa ’kanyɩ ‑mä ‑zijli tunɩ. Wa yeanyɩa ‑jie ’mö ’pä. Sɛ a glɩnɩɛ na ‑nʋä a za, wa yeanyɩ ’bhlɩlowluwa ‑nyɛ ’kämanɩwa ’kädɩ ’sɔ a ’yila ’klʋ kwä wa ’kanyɩ ‑zijli tu. 13‑Maa yɩ ’wuë ’mö, ’a ’tɛnyɩ a ‑nɛ a ‑nɛɛ, a ’kää ‑mä wa ’yila ’klʋ na dɛ ’mö bhïlanɩ mɛɛ. 14Zaa, ’saa a ’kää ‑mä wa ’yila ’klʋ bhïlanɩ a dɔ’wʋ, dlɩ nɩ tanyɩ nyɩasɛ libho, 15‑maa na’bhë, ‑amöö ’kanyɩɛ ’nɛɛnɩwɛlɩ ’wlumö ’zʋ, a ‑kɩɩ bhïlaa, ’a ‑gblɩwaa a gla’mö a nɩkpɛ ’naa ’kɩ ’yukwli yɔwʋ ‑sɛ, ‑bɛ ’naa ’kɩ’ɛ ’mö kpɛnɩ. 16’A waa ‑nyɛ a bhɛya ’sɔ, ɛ yi a ‑lowluwa ‑nyɛ a ‑daayuë ’sɔ muë ‑kë, mʋa ’kanyɩɛ ’a ‑gblɩwaa kä’mö plɩnɩ, wa ’kä a gla’mö a ‑mumuë ’lɩbhä wa ’kä ’ku. 17Sɛ a glɩnɩɛ na ‑nʋä a za, nɩkpa ’wuë yeanyɩa ‑gblɩ. 18‑Maa yɩ ’wuë ’mö, abhʋa na ‑nʋa, a gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ a’bhë a nyukwëyeyi ’naa ‑kä tʋʋ. 19Zaa, dɛ a kää sɛɛ, a nɩ nyɔnʋ ‑lɛ kɛ. ‑Lɛ a dɔ’wʋ, a yi ’pʋ.»
Zezwii lɛ wa yi Zeluzalɛɛmö a ‑glɔɔ sɛ yɛla
(Matie 24.15-21; Maakö 13.14-19)
20«’Tɛnyɩ ‑mɛmɛɛ yi ghlɛɛ, a yi tʋgwɩwa ’kɔkɔmlɛ ’ylɩmö, wa yi Zeluzalɛɛmö ’gble ’mö pälɩ. ‑Zlɩ yɩ ‑kä ‑sɩbhä ’wʋ ’plɩɩ, a nɩ yɩbhlɩnɩ sɛ nɩɩ, Zeluzalɛɛmö a wlɛwlɛtɛnyɩ yɛ ’dio. 21Zaa, ‑lɛ a ’tɛnyɩ ’la ‑kä ghlɛɛ, Zwidee‑bhölɩɩ ’mö a ‑nʋa, wa nɩ mö ‑mä ‑gägö ’wlu ‑guë. ‑Ɔ ‑kä ‑mä Zeluzalɛɛmö glɔ ’mö ‑wʋʋ, ɔ nɩ futo. ‑Wa ‑kä ’lagbïle ’mö ‑wʋʋ, wa nɩ tɩ ‑mä Zeluzalɛɛmö yi. 22Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö, ‑lɛ Lagɔ ’kää Yizlaɛlɩ ’a ngëyii ’mö a ‑nʋa ’wa ’nyinylolii a ’pɛna ’nyɛnɩ. Wɛlɩɩ ’wuë ‑yɩ cɛlɩɛ klɩ ’la a dɛ ‑mä Lagɔbɔgʋʋ ’möö, ‑lɛ yɩ ’kää ’yli ’wlʋnɩ. 23‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö, gbadɩngwlɩɩ ‑nyɛ gwangwlɩɩ ’sɔ, mʋa ’kää ngäzɩ ’wʋ ‑bhö tenyii. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa sɛɛ Lagɔ ’kää ’ɔ ngëyii ɔ ‑sɛɛ ‑lɛ ’mö a ‑nʋa ‑zijli tu a za, bhlɩ ’la ’mö a ’zwɩzizee, ’mö ɛ ’kää tenyii ’tɛɛ. 24Wa yi ‑mumuë ‑gbëlie ’pä, wa yi ‑mumuë swɩ nimï gwanɩ wa ’kʋä dʋdʋʋ a këtiea ’wuë ‑gömö kwä. Lɛgäwaa ‑waaa Lagɔ ‑yii, mʋa ’kää Zeluzalɛɛmö a ‑glɔɔ nyima ’lɩlɩlɩ, wa ’kʋ ‑kälɩ. Sa’a ‑këë, ’wa ’tɛnyɩ Lagɔ ’nyʋää, ɛ ’kä bhɩɛ.»
Zezwii yɛ ’ɔ ’bɩwʋyiyee a dɛ bhïla
(Matie 24.29-35; Maakö 13.24-31)
25«‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö, ‑mä ’ylʋväla ’mö, ‑mä cʋʋ ’mö, ’n ‑mä ‑zɛlɩɩ ’mö, zɩzɛli yia ‑mä ’yli ’wlʋnɩ. Gïnyɛ a ‑gbɔkwälɩ yia ’mö ’tɛmanɩ, ɛ ‑jiji yia tenyii zumanɩ. Mä’ä dʋdʋ ’wʋ a nɩkpaa, yɩ yuë nganɔ ’wʋ bhömanɩ tenyii, ‑sɩbhä a za swɩ yuë yɔwʋ ’kunɩ. 26‑Lii ‑yɩ ’kää mä’ä dʋdʋ ’wʋ ’yli ’wlʋnɩ, nɩkpa ‑kɩɩ dlɩ ’wʋ ’pää, nganɔ yuë ’lɩbhä wa yi ’ku. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ’saa ‑wʋä ‑mä zlɩ ’mö ’wuë, yɩ yia bidibidi ’wlu ’mlamlanɩ. 27‑Mi’la ’wuë ‑käa’a ’plɩ ’wëë, ’n zlɩɩ lɛ ’kää nuë do, Nɩkpɛ a ’Yu, ’n ɔ ’kä ‑mä ’bhöö, ɔ ’kä ’ɔ ’kämanɔɔ ’kɔdʋʋ ’mö yinɩ, ɔ ‑wʋ ’ylʋväla a ’dɛlɩ a sɛ lɩ dɔ’wʋ, ’n ɔ ’kää yi, nɩkpaa yo ’ylɩmö. 28‑Sɩbhä a za, ‑li ’la ’wuë, yɩ ‑kä ’yli ’wlʋnɩ dɔ’wʋ ‑wʋʋ, a nɩ yɩbhlɩnɩ sɛ nɩɩ, ’a yɔlɔylʋʋ a ’möwlʋtɛnyɩɩ yɛ ’dio ’wë zaa, a nɩ tɩ gba’agbagba’a bhli, ‑maa a nɩ ’tɛmanɩ ’yli yɔwʋ.»
29’N Zezwii yiɛ wɛlɩ ’wʋ pälɩ, ɔ lɛ naa: «A’bhï a ’yɩɛ ‑ka fiigösu ‑nyɛ swi ‑mimii ’sɔ ’ylɩmö. 30Yɩ ‑kä tɛpɔ yɩ ‑kä ’wʋ nɛmanɩɩ, a ‑yi sɛ nɩɩ, yɩ tlʋtlʋtɛnyɩɩ yɛ ’dio. 31Sɛ ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’la ‑sɩbhä ma‑a. ‑Li ’la ’wuë n gaaa da’aa, yɩ ‑kä ’yli ’wlʋnɩ dɔ’wʋ ‑wʋʋ, a nɩ yɩbhlɩnɩ sɛ nɩɩ, ’tɛnyɩɩ Lagɔ ’a ’kämanɔɔ ’kää nɩkpabhë a ’yila ’klʋ gbëdanguu bhlii, ɛ yɛ ’dio ’wë. 32‑Maa ‑tiamö n nyanyɩɛ dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ, nɩkpaa ‑wa ‑bhölɩɛ ‑sɩkaa, wa gla’mö a ‑mumuë ’naa ’kä ‑bhlɛ ’ku, ’n wa ’nɩɛ ‑li ’la ’wuë ’ylɩmö ’wëë. 33Zlɩɩ ‑nyɛ dʋdʋʋ ’sɔ, yɩ yi ’plɩ, ‑maa ’na bhïlawɛlɩɩ mɩɩ ’naa ’kää ’kwädlɩ ’plɩɩ.»
A nɩ ‑ligba a ’kä ‑lɛ glɩ
34«A nɩ ’nɛmanɩa anyɩ ’wʋ. A nɩ tɩa lililibho ‑nyɛ nʋnɩmälibho ’sɔ ‑kä. Mä’ä ’pɩwʋ a dlɩpäpʋʋ ’wuë nɩ tanyɩa ’wlumö ’wʋ yie, nzɩɩ, ‑lɛ a zlɩ ’la tanyɩa zɛmö ‑vu. 35‑Maa ‑lɛ a zlɩ ’la, sɛɛ ‑dɛda ‑gbïli’ɛ zibhï ’wlumöö, ‑sɩbhä ɛ ’käa mä’ä dʋdʋ ’wʋ a nɩkpa ’wuë zɛmö ‑vu. 36Zaa, a nɩ ‑ligba a ’kä ‑lɛ glɩ. A nɩ bhibhe ’kwädlɩ Lagɔ ’yize, ‑li ’la ’wuë ‑kä ghlɛɛ, yɩ tanyɩa swɩ yɔwʋ ’kuanɩ, nzɩɩ Nɩkpɛ a ’Yu ‑kä yii, a ’kɔ ’yila ’klʋ yi a dɔ’wʋ zʋ tanyɩa ’lɩbhä.»
37Sɛɛ zila zɩɛ ’yize, ‑sɩbhä Zezwii ’cɩanɩɛ ‑mä Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ ’mö Lagɔwɛlɩɩ. Swe ‑kä yuluu, ‑mä Olivieswii a ‑gägaa ’wlu, ’n ɔ möä ‑mä gʋʋä. 38’Zɔkpɔ ’pii ’mö, ’n nɩkpa ’wuë möä ‑mä Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ ’mö, wa ’kɔ ’yukwli ‑pʋnɩ.
22Zwidaa ‑yɛ Zezwii Zwiiföwaa kä’mö plɩnɩ
(Matie 26.1-5; Maakö 14.1-2; Zaa 11.45-53)
1Galɛ’möwlʋfɛtɩɩ ‑ɛnyɩɩ dɔ’wʋ wa liɛ ’fɔlɔ wa’a ngunɩɛ levii, mɛɛ lɛ ’kää ghlɛ. 2‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö, Zwiiföwaa ’a Lagɔbʋbɔwaa a ’kifiea, wa ‑nyɛ Moyizɩ ’a Gböö a ’cɩawaa ’sɔ, wa pä ’slɛlɛ wa ’kä Zezwii ’lɩbhä ɔ ’kä ’ku. ‑Maa ’bhlɩbhëa ’mö wa guä. 3‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’mö, Zwidaa wa laa Yisikalio, ‑ɔ glɩnɩɛ Zezwii a ‑gänɩwaa kʋgbä’sɔ ‑kpɔ gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ, ’n Sataa yoo ‑gömö bhlinɩ. 4’N ɔ yiɛ ’wʋ ‑sɔ, Lagɔbʋbɔwaa a ’kifiea, wa ‑nyɛ Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ a ‑kʋkʋwa ’kädɩɩ ’sɔ ’n ɔ yuëë ‑mä ghlɩ, sɛ wa ’kää ’zʋ ɔ ’kʋä Zezwii kä’mö plɩnɩɩ, wa ’kä ‑sɩbhä a ylɩ plɛ. 5Ɔ ghlɛɛ ‑mä, wa ’wuë ’mäna a ’yize, wa ’nʋnʋnɩɛ ’möö, wa lɛ wa yo moni ’nyɛ. 6’N ɔ yiɛ ’wʋ nglu. ’Bhöönɩa’a ‑lɛ, ’n ɔ pää ’slɛlɛ ɔ ’kʋä ’wi ’mö Zezwii kä’mö plɩnɩ.
Zezwii yɛ ɔ ‑gänɩwa ’sɔ tie wa ’kä ’fɛtɩ a lilea ’wlu gïganɩ
(Matie 26.17-25; Maakö 14.12-21; Zaa 13.21-30)
7Zwiiföwaa ’a ’fɛtɩ ’kädɛ ’la ‑ɛnyɩɩ dɔ’wʋ wa liɛ ’fɔlɔ wa’a ngunɩɛ levii, ’n ‑ɛnyɩ zlɩɩ ’mö wa kää wa ’kä ’bhlawödɩgbö ’lɩbhä, wa ’kä ’wʋ linɩɩ, mɛɛ ghlɛɛ. 8’N Zezwii yiɛ Piɛlɩ ‑nyɛ Zaa ’sɔ tie, ɔ lɛ naa: «A nɩ mö a ’kä ’fɛtɩɩ a lilea pi ‑a ’kä ’wʋ linɩ.» 9Wa lɛ naa: «‑Atʋ, dɛ ‑a ’ka bhä pinɩɛ mö ’nɩ?» 10Ɔ lɛ naa: «A ‑pʋnɩ ’yukwli, a nɩ mö ‑mä glɔ ’mö. A ‑kä glɔ plɛ cuu, a ‑nyɛ nɩkpɛ ‑bhlʋ yi ’wʋ gbanɩ. Ɔ ‑su ’nyulaki. Nɩkpɛ ’la, a nɩ ‑gänɔ. ’Ligbë ‑ma ’mö ɔ ’kää plɛɛ, a nɩ plɛmö ‑mä. 11’Ligbë ’la a ‑lowlii, a nɩ ’nyɔ ’dɩ nɩɩ: ‑Atʋ lɛ naa, ɔ yɩbhä ɔ ‑nyɛ ‑abhʋa ’ɔ ‑gänɩwaa ’sɔ ‑a ’kä ’fɛtɩɩ a lilea ’gämö linɩ. Zaa, ’pänɩnyɩ ‑budukïbhëa ‑a ’kää ’mö linɩɩ. 12A ‑kɔɔ sa’a ’dɩ ’nyɛɛ, ‑mä ’ɔ ‑buduu a ghäyɩ ’wʋ, ɔ yeanyɩ ‑mä ’kïbhë ’käda ‑bhlʋ ’pänɩ. ‑Mä gïganɩ ’wlu. A ‑kä pi ’wëë, ‑mä ‑a ’kää ’wʋ linɩ.» 13Piɛlɩ ‑nyɛ Zaa ’sɔ wa möä, sɛɛ Zezwii ’nyʋä a‑a ’dɩɩ ’tɩɩ, yɩ ’wuë ‑sɩbhä yɩ ’wlʋnɩɛ ’yli. ’N wa yiɛ ’fɛtɩɩ a lilea pi.
Lagɔlilea a tɛɛnɩda
(Matie 26.26-30; Maakö 14.22-26)
14Lilitɛnyɩɩ ghlɛɛ, Zezwii ‑nyɛ ’ɔ tietiewaa kʋgbä’sɔ ‑kpɔ ’sɔ, ’n wa yiɛ ’wʋ linɩɛ mö. 15Wa lɛ ’kää lie yii, ɔ lɛ naa: «’Fɛtɩɩ a lilea ‑a ’kää dɛ’ɛ lii, sɛɛ ’na dlɩ ’yɩbhä a‑a tenyii, n ‑nyɛ abhʋa ’sɔ, ‑a nɩ linaa ’wʋ ’wë, n ’kä bhäla ’klɩ ’yɩɩ, ‑sɩbhä ma‑a dɛ’ɛ. 16Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ maa, ’fɛtɩɩ n ‑nyɛ abhʋa ’sɔ ‑a sɛɛ dɛ’ɛɛ, ’na ’gbëbhlenɩnɛɛ mɛɛ. ‑Maa ’pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ, ‑mä yɩ zɛmösɛsaa ’kää ’yli ’wlʋnɩ.»
17Zezwii gbä sa’a ’wëë, ’n ɔ yiɛ duvɛɛkɔpʋ ’wʋ ’libhï, ’n ɔ yiɛ wʋ za Lagɔ bhälɩ ’wë, ɔ lɛ naa: «A ’libhï ’wʋ, a ’kä ’wʋ ’nɩmänɩ. 18‑Maa sɛ’ɛ n nyanyɩɛ ’dɩ nɩɩ, tɛɛnɩ dɛ’ɛ, ’naa ’käa’a ‑sɩkaa duvɛɛ ’nɩmä, ’n ’pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ ’nɩɛ ’yli ’wlʋnɩ ’wëë.» 19’N ɔ yiɛ ’fɔlɔbhë ’wʋ ’libhï, ’n ɔ yiɛ a za Lagɔ bhälɩ ’wë, ’n ɔ yeaa ’mö ‑dɩdɩnɩ, ’n ɔ yuënyɩɛ yowʋ ’nyɛ. Ɔ lɛ naa: «’Fɔlɔbhë nɩ, ’na kpökpaa n ’kää a za ’mö ’wlʋʋ, ma‑a. A nɩ ’zʋ ‑sɩbhä, ’saa n nʋä a ’wlumö a dɛ, a dila ’kä ’kwädlɩ ‑lɛ ’pö.»
20Wa liɛ ’wëë, sɛ ‑bhlʋ ‑kpɔ ’la ’n ɔ yuëë duvɛɛkɔpʋʋ yowʋ ’nyɛ ɔ lɛ naa: «Duvɛɛ nɩ, ’na dluu muä, mɛnɩnɔluluu a dluu ‑wʋ ’kää a ’wlumö kwlii, muä. 21‑Maa a yɩɛ, a gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ, n ‑nyɛɛ ‑wʋä dɛ’ɛ ’wʋ linɩmö dɔ’wʋʋ, mɔɔ ‑kaaa ’na ‑gblɩwaa kä’mö plɩnɩ. 22Nɩkpɛ a ’Yu, sɛɛ Lagɔ ’yɩbhää ɔ dɛ, ‑sɩbhä yɩ ’kää yɩ ’wuë ’wʋ ’plɩ ɔ ’kä ’ku. ‑Maa ‑ɔ ’kɔɔ nɩkpa kä’mö plɩnɩɩ, ɔ ‑nɩɩ yi tenyii ’mö ’tɛɛ.» 23Zezwii gbää sa’aa, ’n wa ’yɩbhäyɩbhänɩɛ nimï nɩɩ: «’Ɔ! Zaa, ‑aa gla’mö a ‑mɔ ɔ gaa bhä da’a ’nɩ?»
‑Ɔ kä bhä dɛsɛ ‑ɔ zi ɔ ‑muë’la ’wuë ’wʋ?
(Matie 20.25-28; 19.28; Maakö 10.42-45)
24Zezwii ’a ‑gänɩwaa, wa ’yize ’n wa yiɛ tenyii kpɛnɩ. Wa gla’mö a ‑mɔɔ kää dɛsɛ ‑ɔ ziɛ ‑muë’la ’wuë ’wʋ a wɛlɩɩ, ’mö wa kpɛnɩɛ ’mö. 25’N Zezwii yuëë ’dɩ ’nyɛ, ɔ lɛ naa: «A ‑yi sɛ, mä’ä ’pɩwʋ a dɔ’wʋ, ’bhlɩlowluwaa, ’wa bhlɩɩ ’mö a ‑nʋa ’mö wa nɛmönɩɛ ‑gömö. ’N wa gbää wa nɩ lʋä ‑li a ‑linʋwa. 26‑Maa abhʋa abhlɩ, a nɩ tɩ ‑sɩbhä zʋ. ‑Ɔ kää a gla’mö a dɔ’wʋ dɛsɛ ‑ɔ ziɛ ‑muë’la ’wuë ’wʋʋ, ɔ nɩ ’libhï ɔnyɩ ‑ɔɔdɛsɛkänyɔ ’mö ’wʋ. ‑Ɔ ‑gänanyɩɛ ’yukuu, ɔ nɩ ’libhï ɔnyɩ a ’wuë a ’yliwʋnyɔ ’mö ’wʋ. 27A dɔ’wʋ, ‑ɔ ‑nyɛ ɔ ’bhɩa linɩɛ ’wʋ mɔ, ‑ɔ ‑wuëë ’yli ‑ɔ dlinɩɛ lilea mɔ, wa ’sɔ ‑kpɔ a dɔ’wʋ ‑ɔ kä bhä dɛsɛ, ‑ɔ zi bhä ’wʋ? Ɛ’ɛ ‑bhö bhä ‑ɔ ‑nyɛ ɔ ’bhɩa linɩɛ ’wʋ mɔ ‑a? Sa’a yɩ ‑wʋä, ‑maa a yɩɛ, na’bhë, ’yliwʋnyɔ a sɛ n ‑wʋanyɩɛ dɛ’ɛ jijo’wʋ.
28‑Mä ’na ’zwɩzizee ’mö, abhʋa abhlɩ, a ‑nɩɩɛ ’bɩwʋ ’bhöö. 29Zaa, ’pɩwʋ mää na Dɩba ’kämanɩɛ, sɛ ɔ ’zʋaaa ‑mä a ’kämanɩnyɔ ’kɔdɔɔ ’wʋʋ, n yeanyɩ ‑sɩbhä ‑mä ’bhle ’nyɛ n ‑nyɛ abhʋa ’sɔ ‑a ’kä ’kämanɩ. 30A ‑nya’mö yi ‑mä ’wʋ linɩ, ‑a yi ’nɩmä. N yeanyɩ Yizlaɛlɩ ’a ngëyii a ‑gligbï kʋgbä’sɔ ‑kpɔ a ‑zijlituwa ’wʋ ’zʋa.»
Zezwii lɛ Piɛlɩ yo cɛlɩ
(Matie 26.31-35; Maakö 14.27-31; Zaa 13.37-38)
31’N Zezwii yiɛ Simɔɔ Piɛlɩ ’yi gö, ɔ lɛ naa: «Simɔɔ, ‑pʋnɩ ’yukwli, yɩɛ Sataa, Lagɔ kɔ ’yi ’tatinɩ ɔ ’kanyɩ ‑mä ’pä, sɛɛ ’nglɔ zʋɛ ‑gugobhʋbhʋ ‑tɛmɛ ’mö ’n ɔ ngälu’ɛ ’möö, ɔ ’kanyɩ ‑sɩbhä ’mö gbäzɩ. 32‑Maa n yɛ ‑na za Lagɔ bhibhe, nzɩɩ ‑lɛ a ’tɛnyɩ ’la ‑käa ghlɛɛ, na gbʋ ‑tɩmöa dlɩ ’wʋ bhɩɛ. Zaa, ‑zlɩ ‑n ‑kä ligba ‑n ‑kä ‑tiamö na ‑nɔ ’zʋ ’wëë, ‑na ’bhɩa ‑muë’la, ’pʋä swɩ nyɛmʋ ’mö.» 33Piɛlɩ lɛ naa: «‑Alowli, dɛ n glɩɛ dɛ’ɛɛ, n ‑bhɩɔ ’mö, wa ‑kamö ‑jie ’mö ’pä wa ‑kaa ‑mä ’pämö. Ɛ ‑kä’ɛ kwiee a’bhë mɛɛ, n ‑nyɛmö ’sɔ ‑a ye ’ku.» 34Piɛlɩ gbää sa’aa, Zezwii lɛ naa: «‑Tiamö n nyɩamöä dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ, zɩ’ɛ a sabʋ, ‑kɔkɔbhɛlʋ a’bhë ’naa ’kä ‑bhlɛ wɛlɩ ’pä, ‑nmö Piɛlɩ, n‑n ’kää ’wʋ taa cɛlɩnɩ nɩɩ, ‑n ‑nɩɩɛ ‑yi.»
Zezwii a ‑gänɩgänɩgbʋʋ yɛ ’mö ’tɛmanɩ
35’N Zezwii yuë’ɛɛ ’dɩ ’nyɛ, ɔ lɛ naa: «‑Zlɩ n tianyɩ a‑a a ’kä Lagɔwɛlɩɩ biaa möö, sɛ’ɛ n gbä a‑a nɩɩ, a ‑kä möä yii, a nɩ tɩ moni ‑su, a nɩ tɩ ‑kotoku ‑su, a nɩ tɩ ’siikpli ‑su, ‑lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö, a mö a‑a, ‑lu a ’pʋa ’lɩbhanyɩ a bhä ‑a?» Wa lɛ naa: «N’nn, ‑lu ‑bhlʋ a’bhë a ’pʋa ‑nɩnyɩɛ a ’lɩbhä.» 36Ɔ lɛ naa: «Miɛ, ‑maa ‑sɩkaa a dɔ’wʋ, ‑ɔ ‑kä ’ɔ moni ‑kä, ɔ nɩ ’libhe ’wʋ. ‑Ɔ ‑kä ’ɔ ‑kotoku ‑kä, ɔ nɩ ’libhu ’wʋ. ‑Ɔ ’nɩ ‑gbälɛ ‑kä, ɔ nɩ ’pä ’ɔ lekwi ’kädɛɛ ’pɛlʋ, ɔ ’kä ‑gbälɛ pɩa. 37Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ ‑maa sɛ’ɛ yɩ cɛlɩɛ ‑mä Lagɔbɔgʋʋ ’mö nɩɩ: Jɛzlʋnyɔ a sɛ wa ’kɔɔ ’zʋ.22.37 Ezayii 53.12. ‑Lɛ a wɛlɩ ’la, yɩ yi ‑mä na ‑gömö ’yli ’wlʋnɩ klɩpaa. Yɩ ’yliwlʋnɩdaa yɛ ’dio ’wë.» 38Zezwii gbää sa’aa, wa lɛ naa: «‑Atʋ yɩɛ, ‑a ‑su dɛ’ɛ ‑gbëlie ’sɔ.» Ɔ lɛ: «‑Ɔɔɔ! ‑A nɩ ’tatinɩa’a wɛlɩ nɩ ’yi a’bhë.»
Zezwii yɛ ‑mä Olivieswii a ‑gägaa ’wlu bhibhee mö
(Matie 26.36-46; Maakö 14.32-42)
39’N Zezwii yiɛ ’wʋ ‑sɔ, ’ɔ ’kwädlɩ a saa ’n ɔ yiɛ ‑mä Olivieswii a ‑gägaa ’wlu a ’bɛyɩ mönɩ. ’Ɔ ‑gänɩwaa ‑gänɔ, ’n wa yiɛ mö. 40Wa ghlɛɛ ‑mä, ɔ lɛ naa: «A nɩ bhibhe Lagɔ, ‑mäpäpʋ ‑kaanyɩ ghlɩ a tɩa ‑mä bhlinɩ.» 41’N ɔ yuëë gwë ’dionɩ ’n ɔ yiɛ ‑kokomïladigbï glu ’pä, ’n ɔ yiɛ Lagɔ bhibhe, 42ɔ lɛ naa: «‑Atʋ Lagɔ, ‑n ‑kä ’wʋ nguluu, ’klɩyɩyɛ a ‑dɔkɔ nɩ n ’kää dɛ’ɛ ’nɩmää, ’dianɩ’mu gwë. Miɛ abhlɩ da’a ‑maa, ‑na’a sɛ ‑n yɩbhää, ‑sɩbhä ma‑a nɩ ’wlʋnɩ ’yli, ‑maa ɛ nɩ tɩ ’na dlɩpäsaa ma.» [43Ɔ bhibhee ’wëë, ɔ lɛ zʋ a sɛ’ɛ, Lagɔzuzukwë ‑bhlʋ ’nigboo yɔwʋ, a ’kɔ swɩ nyɛmʋ ’mö ’pä. 44‑Maa ɔ dlɩ zɛmö a nganɔ a za, ’n ɔ yi’ɛɛ tenyii Lagɔ bhibhe, ’n ’bhubhu yoo ’mö kwli. Wʋ taa ‑yɩ bhlinɩɛ ‑lɛ dʋdʋ ’wʋʋ, yɩ ’kä bhɩɛ dlu.] 45Ɔ bhibhee ’wëë, ’n ɔ yiɛ ’wʋ ‑sɔ, ’n ɔ yiɛ ‑mä ’ɔ ‑gänɩwaa ghlɩ. Ɔ lɛ ’bhöö ’lɛ, swɩ kʋä yɔwʋ ’kunɩ zaa, wa ngämö. 46Ɔ lɛ naa: «Sɛ yɩ ‑wʋ ɔ ’mö, ’n a ngämö bhä ’nɩ? A ‑sɔ yɩ ’wʋ a ’kä yɩ Lagɔ bhibhe, ‑mäpäpʋ ‑kaanyɩ ghlɩ a tɩa ‑mä bhlinɩ.»
Wa yɛ Zezwii köbhä
(Matie 26.47-56; Maakö 14.43-50; Zaa 18.3-11)
47Zezwii kä wɛlɩ ’la ngli cuu, ’n nɩkpa a ‑bʋbʋ yiɛ ‑lɛ ’wʋ ghlɛnɩ. Zwidaa ‑ɔ glɩnɩmöä ’ɔ ‑gänɩwaa kʋgbä’sɔ ‑kpɔ gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋʋ, mɔɔ ‑gänɩɛ ‑bʋbʋ ’la ’yuku. Wa ghlɛɛ ‑lɛ, ’n Zwidaa yiɛ Zezwii mönɩ, ’n ɔ yoo dlɩ gbönɩ. 48‑Maa Zezwii lɛ naa: «‑Aa! Zwidaa, dlɩgbönɩgbönɛ, ’mö ‑n plɩnɩ bhä Nɩkpɛ a ’Yu ’ɔ ‑gblɩwaa kä’mö ‑a?» 49Zezwii ’a ‑gänɩwaa ’yɩɛ ’saa lɛ ’kɔɔ ghlɩ ’ylɩmöö, ’n wa yoo nimï ’yɩbhä, wa lɛ: «‑Atʋ, ‑n yɩbhä bhä ‑a nɩ ’lɩbhʋä ‑gbëlie ’mö ‑a?» 50Wa kɩ ngli cuu, wa gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ, ’n ɔ yiɛ ’ɔ ‑gbälɛɛ ’wʋ ’libhï, ’n ɔ yiɛ Lagɔbʋbɔnyɔ ’kɔdɔɔ a libhonʋnyɔ a luukɛyukwlii ‑lɛ ‑dɩ. 51‑Maa Zezwii lɛ naa: «A nɩ ’nɩgbö, a nɩ ‑sɛ sa’a a ‑li kɛ’mö.» ’N ɔ yiɛ nɩkpɛɛ a yukwlii a ‑gbaa ’mö kɛ zɩ ’n ɔ yoo yɛmanɩ.
52Lagɔbʋbɔwaa a ’kifiea gla’mö a ‑mumuë ‑nyɛ Zwiiföwaa a ’nɛɛnɩwa ’kädɩɩ a gla’mö a ‑mumuë ’sɔ, Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ a ‑kʋkʋwa ’kädɩɩ kökä, mʋa yiɛ Zezwii köbhää. ’N ɔ yuëë nimï yɩbhä, ɔ lɛ naa: «Jɛzlʋnyɔ n glɩnɩ bhä zaa, nza a ‑su ‑gbëlie ‑nyɛ swi ’sɔ ’n a ‑yii köbhä ‑a? 53Zilaa ’wuë ’mö, n ‑nyɛ abhʋa ’sɔ, ‑mä Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ ’mö ‑mä a ‑wʋ a‑a, a ‑nɩɩɛ a ‑mä köbhänɩ. ‑Maa zɩ’ɛ a guylukwë nɩ ’mö, ‑lɛ Lagɔ ’tatinaanyɩɛ ’yi a ‑nyɛ zuzukuzoku a ’kifii ’sɔ, a ’kä ’a libhoo nʋ.»
Piɛlɩ yɛ Zezwii cɛlɩ
(Matie 26.57-58,69-75; Maakö 14.53-54,66-72; Zaa 18.12-18,25-27)
54Zezwii gbää sa’a ’wëë, ’n wa yoo köbhä ’n wa yoo ‑mä Lagɔbʋbɔnyɔ ’kɔdɔɔ a ’ligbë ’mö kwä. Wa ‑wɔɔɔ ‑mä kwä dɔ’wʋʋ, Piɛlɩ ‑gä ‑mä nimïnimï, ’n wa yiɛ ‑mä ’ligbë ’mö ghlɛ. 55Wa ghlɛɛ ‑mä ’n ɔ yiɛ ‑mä plɛmö. ‑Lɛ ’ligbëa jijo’wʋ, ‑kosu ganɩɩ ‑lɛ. Nɩkpa ‑binuu, ’n Piɛlɩ yuëë jijo’wʋ sɛ glɩ. 56Ɔ glɩ ‑lɛ, ’n libhonʋnglɔ ‑bhlʋ yoo ’ylɩmö. Ɔ yɩloo ’klʋ ‑këë, ɔ lɛ naa: «Nɩkpɛ nɩ, ɔ ‑gänɩmö a nɩkpɛ wa ‑suä da’a.» 57‑Maa Piɛlɩ lɛ naa: «N’nngöa‑a! Nglɔ nɩmä, ‑n gaaa da’aa, n ’nɔɔa ‑yi.» 58‑Lɛ gwälɛɛ ’tikïyie ’wʋ ’möö, ’n nɩkpɛ ‑mɔmɔɔ yiɛ yi. Ɔ ’yɩɛ Piɛlɩ ’ylɩmöö, ɔ lɛ naa: «‑Nmö nɩ, nɩkpɛ ’la ’a ‑gänɩwaa a gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ ‑n glɩnɩmöä.» Piɛlɩ lɛ: «‑Gbëaa! Ɛ’ɛ ‑bhö ‑amö.» 59’Gïle ‑bhlʋ a sɛ ’plɩɛ, ’n ‑mɔmɔɔ yi’ɛɛ yi, ɔ lɛ naa: «Nɩkpɛ nɩ ’dɛɛ, ‑tiamö, nɩkpɛ ’la ’mö ɔ ‑gänɩmö a‑a. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑mä Galilee‑bhölɩɩ ’mö, ‑mä ɔ ’bhöönɩmöä.» 60Piɛlɩ lɛ: «‑Mi ‑n sɛnɩɛ da’a ’mö a’bhë, n ’niɛ tɛkäsɛ ‑yi ’lɩlɩlɩ.» Ɔ kɩ ngli cuu, ’n ‑kɔkɔbhɛlʋ yiɛ gbʋ ‑dɩ. 61’N ‑Alowli yiɛ nimï ’lɛ, ’n ɔ yiɛ Piɛlɩ ’klʋ yɩlɩ ‑pölɩɩ. ’N Piɛlɩ yiɛ wɛlɩɩ Zezwii ’nyɔ a‑a ’wʋ ligbanɩ. Sɛ’ɛ ɔ ’nyɔ a‑a dɩ nɩɩ, ‑kɔkɔbhɛlʋ ’naa ’kä ‑bhlɛ wɛlɩ ’pä, ’n Piɛlɩ ’kää ’wʋ taa cɛlɩnɩ nɩɩ, ɔ ’nɔɔ ‑yi. 62Piɛlɩ a dlɩɩ bhlinɩɛ wɛlɩ ’la a daa, ’n ɔ yiɛ ‑mä ’wlʋ ’n ’mɩɔkɔslʋ yoo ’ylimö ghlɛ.
Slʋjaa yɛ Zezwii ‑di zia
(Matie 26.67-68; Maakö 14.65)
63Nɩkpa ‑wa ‑kʋä Zezwii, nɛpɔ wa nɛpɔɔ ’n wa lɩbhɔɔ. 64’N wa yoo ’yila ’klʋ gwa, ’n wa lɩbhɔɔ ‑kwïli ’mö ’n wa nʋä: «Lagɔ a ’möbhïlanɩnyɔɔ ‑n glɩnɩɛ zaa, ‑ɔ lɩbhamöä, yɩbhlɩnɔɔ ‑n ’kɔ ’nglɩ ‑dɩ.» 65’N wa yiɛ wɛlɩ ‑mimii a ‑bɛ ’mö Zezwii ‑di zianɩ.
Wa yɛ Zezwii ‑mä ‑zijlituwa ’kädɩɩ a ’yila ’klʋ kwä
(Matie 26.59-66; Maakö 14.55-64; Zaa 18.19-24)
66Zlɩ zɩɛ, Zwiiföwaa a ‑zijlituwa ’kädɩɩ ’wuë, ’n wa yiɛ ’wlu ’yɩbhä. ’Wa ’nɛɛnɩwa ’kädɩɩ muë, ’wa Lagɔbʋbɔwaa a ’kifiea muë, ’n Moyizɩ ’a Gböö a ’cɩawaa, wa ’wuë, ’n wa yiɛ ’wlu ’yɩbhä. ’N wa yiɛ Zezwii kie mö wa ’kɔ ‑zijle tu. 67Wa ‑nyɔɔ yiɛ, ’n wa yoo nimï ’yɩbhä, wa lɛ naa: «‑Nmö ‑kä KliisɩPuënyɔ Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ glɩnɩ, nyɩanyɩ ’dɩ!» Ɔ lɛ naa: «N ‑kä nɩɩ, ’mö n glɩnɩɛ nʋʋ, a ’naa ’kɩ dlɩ ’wʋ ‑kä. 68’N n ‑kaanyɩ’ɛ ‑sɩkaa ’kïbhë ‑bhlʋ ’wʋ ’yɩbhänɩ, a ’naa ’ka ‑gömö ‑sɛ. 69‑Maa ’dɩ n nyanyɩɛ dɛ’ɛ nɩɩ: Tɛɛnɩ dɛ’ɛ, Nɩkpɛ a ’Yu, ‑mä ’Lagɔ ‑ɔ tɛɛ ’mö a luukɛ ’wʋ, ɔ yi ‑mä sɛ glɩɛ mö.» 70Ɔ gbää sa’aa, wa ’wuë wa lɛ naa: «N’n! Zaa, Lagɔ ’a Yuu mö ‑n glɩnɩ bhä ‑a?» Ɔ lɛ naa: «A’bhï, ‑sɩbhä a gbäa’aa da’a.» 71Wa lɛ naa: «Wɛlɩ ‑mii ’kɔɔ gbʋ köbhaa, a‑a nɩ tia’a ‑bhlɛ sɛ tɛlɩ. ‑Maa ɔ’bhë a ngli ‑mä ‑a ’nʋä da’a.»
23Wa yɛ Zezwii ‑mä Pilaatɩ a ’yila ’klʋ kwä
(Matie 27.1-2,11-24; Maakö 15.1-5; Zaa 18.28-38)
1‑Zijlituwaa ’wuë ’n wa yiɛ ’wʋ ‑sɔ, ‑mä ‑gɔmla ’kɔdɔɔ wa laa Pilaatɩ a mä’a, ’n wa yiɛ Zezwii ‑mä kwä. 2Wa ghlɛɛ ‑mä, ‑lɛ Pilaatɩ a ’yila ’klʋ, ’n wa yiɛ Zezwii ’kïbhïzoku ‑gömö ’zʋ, wa lɛ naa: «Nɩkpɛ nɩ, ɔ ‑wʋ ‑a’a bhlɩɩ ’mö a nɩkpa ’wlumö nyima dɔ’wʋ, a‑a yoo köbhä. Sɛ’ɛ ɔ nyʋää ’dɩ nɩɩ: Wa nɩ tɩ ’bhlɩlowli ’kɔdɔ Sezaa a lapoo ’pɛnɩ. Ɔ ’bhöö’ɛɛ ‑lɛ, ɔ lɛ naa, Kliisɩ, ‑aa ’bhlɩlowli, ’mö ɔ glɩnɩ.» 3’N Pilaatɩ yiɛ Zezwii nimï ’yɩbhä, ɔ lɛ naa: «‑Nmöö glɩnɩ bhä Zwiiföwaa ’a ’bhlɩlowlii?» Zezwii lɛ naa: «‑Na’bhë ‑sɩbhä ‑n gbää da’a.» 4’N Pilaatɩ yiɛ Lagɔbʋbɔwaa a ’kifiea ‑nyɛ ‑wa ‑wʋmöä ‑lɛ ’wuë ’sɔ ’yi gö, ɔ lɛ naa: «Nɩkpɛ nɩ, kïbhë a ‑maa ’kɔɔ gbʋ köbha, n ’naa ’wuë ghlɩ.» 5Ɔ gbää sa’aa, wa lɛ naa: «Sɛ’ɛ ‑a gbää nɩɩ, nɩkpɛ nɩ ’ɔ ’cɩacɩasaa ’mö, bhlɩɩ ’wuë ’mö ɔ ‑wʋä ’wlumö nyima dɔ’wʋ, wa ’kä ‑gɔmlɩwaa tʋ kwä. ‑Mä ɔ tɛɛnɩɛ mä’a Galilee‑bhölɩɩ ’mö ‑këë, ’n ɔ ‑yinyɩɛ mä’ä Zwidee‑bhölɩɩ ’mö ’wʋ ghlɛ.»
Wa yɛ Zezwii ‑mä Eloodɩ a ’yila ’klʋ kwä
6Wa ’nyɛɛ sa’a Pilaatɩ ’dɩɩ, ɔ lɛ naa: «‑Aa! Nɩkpɛ nɩ Galilee a nɩkpɛ ɔ glɩnɩ bhä‑a?» Wa lɛ naa: «Nn, ‑mä a nɩkpɛ ɔ glɩnɩɛ.» 7Ɔ lɛ naa: «Aa! Zaa, yɩ ‑kä sa’a ’mö ‑wʋʋ, Eloodɩ ‑ɔ ’kämanɩɛ ‑mä a bhlɩɩ ‑gömöö, ɔ ‑wʋ ylɩ nɩ ’mö mä’ä Zeluzalɛɛmö zaa, a kwɔnyɩ ‑mä.» ’N wa yiɛ Zezwii ’wʋ ’libhï, ’n wa yoo ‑mä kwä.
8Wa ghlɛɛ ‑mä, Eloodɩ ’yɩɛ Zezwii ’ylɩmöö, ɔ ’wuë ’mäna. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ɔ yɛ ‑bɛ ’wʋ Zezwii a ’dɩ ’nʋ zaa, ɔ yɩbhä a ’kɩ ɔ ’kɔ ’ylɩmö, ɔ ’kä ɔ zɩzɛpädɛ ’yɩ. 9’N ɔ yiɛ Zezwii ’kïbhï a ‑bɛ ’wʋ ’yɩbhänɩ, ‑maa ɔ ’nɔɔ ngli pälɩ. 10Lagɔbʋbɔwaa a ’kifiea ‑nyɛ Moyizɩ ’a Gböö a ’cɩawaa ’sɔ, ’kïbhïzoku a ‑bɛ ’mö wa ’zʋä Zezwii ‑gömö. 11Eloodɩ ‑nyɛ ’ɔ ’slʋjaa ’sɔ, nɛpɔ wa nɛpɔɔ Zezwii tenyii ’n wa yoo ‑di zia. ’N wa yoo nɛpɔnɛpɔsɛ ’ylimönanɩbäna ’mö päla ’n wa yoo ‑mä Pilaatɩ yɔwʋ ’wlu sɩbha. 12’Kɩ a dɔ’wʋ, Eloodɩ ‑nyɛ Pilaatɩ ’sɔ ‑gblɩgblɩnɩ wa ‑gblɩgblɩnɩ a‑a, ‑maa ‑lɛ a zlɩ ’la ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’mö, wa ’sɔ ‑kpɔ ’n wa yiɛ bheyi li.
Pilaatɩ lɛ wa nɩ kʋnɩ Zezwii su ’klʋ
(Matie 27.15-26; Maakö 15.6-15; Zaa 18.39–19.16)
13Wa ‑nyɛ Zezwii yinɩɛ ’wʋ ’sɔ ‑mä Pilaatɩ a mä’aa, Zwiiföwaa ’a Lagɔbʋbɔwaa a ’kifiea muë, ’wa ’kädɩ ‑muë’la muë, ’n nɩkpa ‑wa sumöä ‑lɛ, wa ’wuë, ’n Pilaatɩ yuëë ’wlu ’yɩbha. 14’N ɔ yuëë ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «Nɩkpɛ nɩ, a lɛ bhlɩɩ ’mö ɔ nyimaa ’wlumö, nza a ‑la’mɔɔ. Zaa, a’bhï a ‑wʋ ‑lɛ, ’n n yoo nimï ’yɩbhä, ‑maa wɛlɩɩ ’wuë a ’zoo ‑gömöö, yɩ gla’mö a ’kïbhë ‑bhlʋ a’bhë ‑a ’kɔɔ gbʋ köbhaa, n ’nɔnyɩɛ ’mö ghlɩ. 15Eloodɩ n gbä a ’yɛ wa nɩ kwɔ ‑mää, ɔ ’nɔɔ’ɛ ɔbhlɩ ’kïbhëzokwë ’mö ghlɩ, nza ɔ sɩbha’mɔɔ yɔwʋ ’wlu. Zaa, nɩkpɛ nɩ, kïbhë a ‑maa ’kää ’nglɩ ’kä ɔ ’kä ’kuu, a’aa ‑bhölɩ. 16Zaa, n ’kä ’slʋja ’dɩ ’nyɛ wa ’kɔ ’sɛlɩ ’wë, n ’kɔ ’yi ’tatinɩ.» Nyɩasɛ Pilaatɩ ’nɩɛ ‑sɩbhä gbä, ‑maa [17’ylʋbö ’wuë ’mö, Galɛ’möwlʋfɛtɩɩ ‑kä ghlɛɛ, ’n Pilaatɩ sɛɛ ’kwädlɩ nɩkpɛ ‑bhlʋ ‑jie ’mö.] 18-19‑Maa ‑lɛ a ’ylʋba ’la ’mö, nɩkpɛ ‑bhlʋ wa laa Balabasɩ, ɔ ‑wʋmö a ‑mä ‑jie ’mö. Nɩkpa ‑mumuë ‑wa kwä a‑a ‑gɔmlɩwaa tʋʋ, wa gla’mö, ‑mä ɔ ‑wʋmö a‑a, ’n ɔ yi’ɛɛ ’ku ’lɩbhä. ‑Maa Pilaatɩ gbää ɔ ’kä Zezwii ’yi ’tatinɩɩ, Zwiiföwaa ’wuë ’n wa yiɛ tenyii ’mö ’kpa, wa lɛ: «N’nngö aaa! Gbä nɩkpɛ ’la ’kä ’ku, ‑maa ’tatinɩ Balabasɩ ’yi aaa!» 20‑Maa Pilaatɩ yɩbhä a ɔ ’kä Zezwii ’yi ’tatinɩ zaa, ’n ɔ yiɛ ’wʋ ’sɔ ‑sɩbhä nɩkpa a ‑bʋbʋ ’dɩ ’nyɛnɩ. 21’N wa yia’aa tenyii a’bhë ’mö ’kpa, wa lɛ: «Wa nɩ kʋnɔɔ su ’klʋ, ɔ ’kä ’ku aa, ɔ ’kä ’ku aa!» 22’N Pilaatɩ yi’ɛɛ ’wʋ tanadɔ’wʋ gbʋ ‑dɩ, ɔ lɛ naa: «‑Lizoku ‑mi ɔ nʋ bhä ’nɩ? Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, kïbhë a ‑maa ’kää ’nglɩ ‑kä ɔ ’kä ’kuu, a’aa ‑bhölɩ ’lɩlɩlɩ. Yɩ za n nʋä nɩɩ, n ’kä ’slʋja ’dɩ ’nyɛ wa ’kɔ ’sɛlɩ ’wë, n ’kɔ ’yi ’tatinɩ.» 23‑Maa sɛ ɔ nyʋää sa’a ’dɩ ’yize, ‑sɩbhä wa kpaa ’mö tenyii nɩɩ, wa nɩ kʋnɩ Zezwii su ’klʋ ɔ ’kä ’ku. Sa’a ‑këë ’n wa ‑nɩɩ yiɛ ‑lɛ tʋʋ. 24Pilaatɩ lɛ naa: «‑Aa! ‑Ale n ngulu ’wʋ oo.» 25Balabasɩ wa yɩbhää, ’n ɔ yoo ‑jie ’mö ‑sɛ. Nɩkpɛ ’la ‑ɔ kwä a‑a ‑gɔmlɩwaa tʋ, ‑ɔ glɩnɩ’ɛɛ ’kulɩbhänyɔɔ, ’mö ɔ ‑sɛɛ ‑jie ’mö ’n ɔ yiɛ Zezwii ’slʋjaa yowʋ ’nyɛ, sɛɛ Zwiiföwaa gbää wa nɩ ’zoo, wa ’kɔ ‑sɩbhä ’zʋ.
Wa yɛ Zezwii su ’klʋ kʋnɩ
(Matie 27.32-44; Maakö 15.21-32; Zaa 19.17-27)
26’N wa yiɛ Zezwii ’wʋ ’libhï ’n wa yoo su ’klʋ kʋnɩɛ mö. Wa ‑nyɔɔ ‑wʋ mö dɔ’wʋ, ’n wa ‑nyɛ nɩkpɛ ‑bhlʋ yiɛ ’wʋ gbanɩ. Ɔ ’bhöönɩ ’lagblɛ ’mö. Ɔ nglɩɛ Simɔɔ. Glɔ ‑bhlʋ wa laa Silɛɛnɩ, ‑mä a nɩkpɛɛ. Nɩkpɛ nɩ ’n wa yoo ‑glasɛ ’wʋ ’libhï, suu wa ’kää Zezwii ’klʋ kʋnɩɩ, ’n wa yonyɩɛ sula, Zezwii ‑gä ’yuku, ɔ ‑gänɔɔ nimï. 27Wa ‑wʋä mö dɔ’wʋʋ, ‑mä glɔ ’mö a nɩkpa ’kɔkɔmlɛ ‑gënuë. Wa gla’mö a ’ngwlɩ a ‑bɛ, Zezwii a za, wa ngäzɩ, wa wi. 28Wa ‑wʋ ’wi dɔ’wʋ ’n Zezwii yiɛ nimï ’lɛ, ɔ lɛ naa: «Zeluzalɛɛmö a ’ngwlɩnyɩ, a nɩ tɩ na za ’wi. ‑Maa a nɩ ’wi anyɩ a za, a nɩ ’wi ’a yuëa a za. 29‑Maa ’ylɩ ‑bhlʋ ‑kä ghlɛɛ, wa yi nɩɩ: ‑Ɔɔgwälɩngwlɩɩ, ’wa ‑jɔlʋ! ‑Waaa ‑bhlɛ tɛkäyuë gwälɩ, ‑waaa ’yuë ‑suu, ’wa ‑jɔlʋ! 30Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö, nɩkpa ‑mumuë yi nɩɩ: ‑Gägö ’kädɩnyɩ, a nɩ bhlinɩnyɩ ’wʋ! ‑Gägönyɩ, a nɩ wɛnɩnyɩ ’wʋ! 31‑Yeeke! Wa ganɩ’ɛ suyɔlʋ ‑kosu ’wʋʋ, mɛɛ ’kä zi’e susɩɛka!»
32Wa ‑wʋä Zezwii ‑lɛ su ’klʋ kʋnɩɛ mö dɔ’wʋʋ, wa ‑sumö jɛzlʋwa ’sɔ wa ’kʋä swi ’klʋ kʋnɩmö. 33Wa möä, wa ghlɛɛ dɛ wa laa ’Wutɔkʋʋ, ’n wa yiɛ Zezwii su ’klʋ kʋnɩ. Jɛzlʋwa ’la ’sɔ ‑kpɔ ’n wa yuë’ɛɛ ’wa swii ’klʋ kʋnɩmö. ‑Bhlʋ ‑wʋ mä’ä Zezwii a luukɛ ’wʋ, ‑bhlʋ ‑wʋ mä’ä ɔ kɔpɛ ’wʋ. 34[’N Zezwii yiɛ ‑wa ’kʋnɔɔ ‑lɛ suu ’klʋ a ’wlumö Lagɔ bhibhe nɩɩ: «‑Atʋ, ’nyinylolii wa ‑wʋä dɛ’ɛ nʋ dɔ’wʋʋ, ’tatinɩ yɩ gbʋ ’yi, ‑maa wa’aa ’saa wa nʋä ‑yi.»] Wa kʋnɔɔ su ’klʋ ’wëë, ’n wa yiɛ ’ɔ ‑banɩɩ ‑nɩgbɩ ’wʋ ’pä wa ’kɩ dlinɩ.
35Nɩkpa a ‑bʋbʋʋ ’nɩgbö ‑lɛ ’n wa ylɛɛ. Zwiiföwaa a ’kädɩɩ ’n wa nɛpɔɔ Zezwii, ’n wa nʋä: «Ɔ yɛ ɔ ’bhɩa a ‑bɛ puë zaa, ɔ nɩ puëë yɩ ‑ka ɔnyɩ, mɔɔ ‑kä KliisɩPuënyɔɔ Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ glɩnɩɩ, ‑a ’kɔ ’ylɩmö.» 36’N ’slʋjaa nɛpɔmɔ’ɛɛ. ’N wa ‑nyɛ nʋ ‑wʋ kää nɩnɩ yiɛ yi, wa ’kɔnyɩ ’nyɛ, 37wa lɛ naa: «N‑n ‑kä Zwiiföwaa ’a ’bhlɩlowlii glɩnɩ, puë ‑na’bhë ‑nanyɩ.» 38Suu wa kʋnɔɔ ’klʋʋ, wʋ ghäyɩdaa, wɛlɩkïbhë ‑bhlʋ ma‑a cɛlɩɛ ‑lɛ. Sɛ’ɛ a nʋä nɩɩ: Zwiiföwaa a ’bhlɩlowli.
39Jɛzlʋwaa wa kʋnɩmö a‑a ‑lɛ Zezwii yɔwʋ ’wa swii ’klʋʋ, wa gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ, ’n ɔ yiɛ Zezwii nyɩɛnɩ, ɔ lɛ naa: «‑Nmö ’nɩ ‑bhö ɔ ‑naa Puënyɔɔ Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ mɔ ‑a? Zaa, puë yɩ ‑nanyɩ, ‑n ‑kanyɩ puëmö.» 40Ɔ gbää sa’aa, ’sɔnɔɔ ’n ɔ yiɛ gbʋ ‑dɩ, ɔ lɛ: «Tɩ sa’a nʋ. ‑Nn bhä Lagɔ a nganɔ ’ku ’mö ‑kä ‑a? N ‑tɔnɩa ’kumö ‑n lɛ ’kä dɛ’ɛ ’kumö. 41‑A ’sɔ ‑kpɔ ‑abhlɩ, sɛ wa kä a‑a wa ‑kanyɩ ’zʋʋ, ‑sɩbhä ma‑a dɛ’ɛ, ‑a’a ‑lizokuu ‑a nʋä a ’pɛna ma‑a. ‑Maa nɩkpɛ ‑mɔ nɩ, ɔ’ɔa’a ɔbhlɩ ‑lu nʋ.» 42’N ɔ yia’aa Zezwii ’yi gö, ɔ lɛ naa: «Zezwii, ‑zlɩ ‑n ‑kä ‑na’a ’kämanɔɔ ’wʋ ’libhï ’wëë, ‑yaya ligbanɩɩ ’wʋ.» 43Zezwii lɛ naa: «‑Tiamö n nyɩamöä dɛ’ɛ ’dɩ, zɩ’ɛ a zlɩ nɩ a’bhë ’mö, ‑n ‑nya’mö ’sɔ ‑a yi ‑mä Lagɔ yɔwʋ mö.»
Zezwii a nyɛmʋʋ yɛ bhɩɛ
(Matie 27.45-56; Maakö 15.33-41; Zaa 19.28-30)
44-46’Ylʋ ‑wʋ ’du ’mö, cuu ’n ’yuylukwë yiɛ ‑mä bhlɩɩ ’wuë ‑gömö yi. A ‑sɛ ’gïle ta. ’N Zezwii yiɛ tenyii ’mö ’kpa, ɔ lɛ: «‑Atʋ, ‑nmö n nyɛɛ dɛ’ɛ nanyɩ yowʋ. ’Libhï ’na ’wugaa ’wʋ.23.44-46 Soomö 31.6.» Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ a kïbhëa ‑a ‑wʋä tenyii ’wlɩlɩɩ, ghlidoo ’kɔdʋʋ ‑wʋ zizaa ‑mä ’wʋʋ, ’n wʋ yiɛ jijo’wʋ ’mö ghɔlɔnɩ ‑bioo. 47’Slʋjaa a ’kifii ’yɩɛ ‑li ’la ’wuë ’ylɩmöö, ’n ɔ yiɛ Lagɔ a ’nglɩ ’ghlimanɩ ’n ɔ yiɛ nɩɩ: «Nɩkpɛ nɩ, Lagɔ ’a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ ‑kpöö ’wʋ ɔ ‑wʋä a‑a ‑tiamö.» 48‑Maa ylɛylɛwaa ’wuë ‑wa yimö a‑a ‑lɛ, wa ’yɩɛ ‑li ’la ’wuë ’ylɩmöö, wa ‑wʋ ’klʋ ’slu dɔ’wʋ, ’n wa yiɛ ’wlu sɩbhä. 49‑Maa nɩkpaa ’wuë Zezwii ‑glɛ a‑a dlɩ ’wʋʋ, wa ’nɩgbö ’yukudɛ ’n wa yiɛ ’saa ’plɩɛ ’wuë ’ylɩmö. Zezwii ’bhöönɩ a‑a ‑mä Galilee‑bhölɩɩ ’mö a ngwlɩɩ ‑wa ‑gänɔɔ a‑a, wa ‑wʋmö a ‑lɛ.
Wa yɛ Zezwii a ‑gäzɛɛ ziza
(Matie 27.57-61; Maakö 15.42-47; Zaa 19.38-42)
50-51‑Mä Zeluzalɛɛmö, nɩkpɛ ‑bhlʋ ‑wʋmö a ‑mä. Ɔ nglɩɛ Zɩzɛɛfʋ. Zwiiföwaa a glɔ ‑bhlʋ wa laa Alimatee, ‑mä a nɩkpɛɛ. Zwiiföwaa ’a ‑zijlituwa ’kädɩɩ a gla’mö a ‑nɔ ɔ glɩnɩmöä. ‑Maa sɛɛ ɔ ’bhɩa ‑dɩɛ Zezwii ’a wɛlɩɩ ’wlu ’n wa yoo ‑lizoku ’wlu nʋʋ, ‑sɩbhä ’nɔɔ dlɩ yɔwʋ nɛmanɩ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa dlɩ zɛmö ɔ nɛnɩɛ ’n ɔ zlɔnɩɛ ’mö Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ, ’n ɔ kää dlɩ ’wʋ nɩɩ ’pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ yi ‑pa ’yli ’wlʋnɩ. 52Nɩkpɛ ’la, mɔɔ ghlɩɛ ‑mä Pilaatɩ ’n ɔ yoo Zezwii a ‑gäzɛɛ ’yɩbhänɩ ɔ ’kɛ ziza. 53Zɩzɛɛfʋ möä, ’n ɔ yiɛ Zezwii a ‑gäzɛɛ ‑lɛ suu ’klʋ ‑sɛ, ’n ɔ yee lekwi ’pɩpɛ bibe, ’n ɔ yee zizaa mö. Lesikpë a ‑ma wa ’bhlu a‑a ‑mä kpayi a ‑dʋʋ ’möö, mää wa’aa ‑bhlɛ tɛkäsɛ ‑gäzɛ zizaa, ’n ɔ yee ‑mä ziza. 54Zlɩ ’la a ‑kidosɛ, ’wa ‑gwlɛnɩzlɩɩ mɛɛ lɛ ’kää tɛɛ23.54 Zwiiföwaa ’a ‑glwɛnɩzlɩɩ, ’ylɩ ngbïzlɩ a sabʋsɛ ɛ tɛɛ. zaa, nɩkpa ’wuë, ’wa ‑lii a ’wlugïganɩtɛnyɩɩ mɛɛ.
55‑Maa Zɩzɛɛfʋ ‑wʋä ‑gäzɛɛ zizaa mö dɔ’wʋʋ, ngwlɩɩ ‑wa ‑nyɛ Zezwii ’bhöönɩ a‑a ‑mä Galilee‑bhölɩɩ ’möö, wa ‑gänɔ ’n wa yiɛ ‑mä lesikpëa yɔwʋ mö. Sɛɛ Zɩzɛɛfʋ zizaa Zezwii a ‑gäzɛɛ, ’n wa yiɛ ‑sɩbhä ’ylɩmö. 56’N wa yiɛ ’wlu sɩbhä, ’kpö a ‑mii pää nglɛ a nglɛ wa ’kää Zezwii a ‑gäzɛɛ yɔwʋ ’zʋʋ, ’n wa yiɛ pi. Zlɩ zɩɛ, ‑gwlɛnɩzlɩ a gböö a za, wa’aa ‑gba ’wʋ ’bhöö.
24Zezwii yɛ glu ’wlʋ
(Matie 28.1-10; Maakö 16.1-8; Zaa 20.1-10)
1’Dimasi a ’zɔkpɔ ’pii ’mö, ’n ngwlɩ ’la yiɛ kpöö wa pi a‑a ’wʋ ’libhï, ’n wa yiɛ ‑mä Zezwii a lesikpë ’wʋ mö. 2Wa ghlɛɛ ‑mä, wa lɛ ’bhöö ’lɛ, kpiyi ’kädɛɛ wa ‑gbanɩ a‑a lesikpëa nuë ’wʋʋ, ɛ ‑cɩanɩ. 3’N wa yiɛ ‑mä lesikpëa ’mö plɛ, ‑maa, ‑Alowli Zezwii a ‑gäzɛɛ ’nɩɛ ‑mä ‑wʋ. 4Wa’aa sɛ wa ’kä ’zʋä ‑yi. ‑Maa wa lɛ zʋ a sɛ’ɛ cuu, nɩkpa ’sɔ ’nɩgbö ‑lɛ. ’Wa ‑banɩɩ, yɩ lɩ tenyii ’mö. 5Ngwlɩɩ ’yuëë ’ylɩmöö, wa ’wuë nganɔ a za, ’wlu glu wa glɛɛ. ’N nɩkpaa yuëë ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «‑Ɔ ‑bhölɩɛ, ’saa bhä ’n a tɛlɔ bhä mä’ä ‑gäzɩɩ jijo’wʋ sɛ? 6Ɔ’ɔɔ mä’ä ‑wʋ. Ɔ yɛ glu ’wlʋ. Ɔ ‑wʋ a‑a ‑bhlɛ ‑mä Galilee‑bhölɩɩ ’mö a wɛlɩɩ ɔ ’nyanyɩ a‑a, a’bhï a nɩ ligbaniɛ yɩ ‑ka ’wʋ. 7Sɛ’ɛ ɔ gbä a‑a nɩɩ, Nɩkpɛ a ’Yu, wa yo ’nyinylolinʋwa kä’mö plɩnɩ, wa yo su ’klʋ kʋnɩ, ɔ yi ’ku. ‑Maa ɔ ‑kä ’ku ’wë a ylɩɩ a tanɛɛ ’mö, ɔ yi glu ’wlʋ. ‑Sɩbhä ɔ ’nanyɩɛ bhä’ɛ ’dɩ ’nyɛɛ?» 8’N wa yiɛ ‑lɛ a wɛlɩ ’la ’wʋ ligbanɩ. 9’N wa yiɛ ‑mä ’wlʋ, Zezwii ’a ‑gänɩwaa kʋgbä‑bhʋlʋ ‑kpɔ ‑nyɛ ’ɔ nɩkpa ‑muë’la ’wuë ’sɔ, ’n wa yuëë tɩtɩ ’la ’wuë ’nyɛɛ mö. 10Madalaa a ’ylikwii Malii mɔ, Zaanɩ mɔ, ’n Zaakö a ‑da Malii, wa ‑nyɛ ngwlɩ ‑muë’la ’sɔ, wa ’wuë, mʋa möä Zezwii ’a tietiewaa tɩtɩ ’la ’nyɛɛ. 11‑Maa wa ’nyʋää ‑sɩbhä ’dɩɩ, ’yuëwɛlɩ a sɛ wa ’libhiɛ ’wʋ, wa ’niɛ dlɩ ’wʋ ‑kä. 12‑Maa Piɛlɩ ɔbhlɩ, ’wʋ ɔ ‑sɔɔ cuu, ’n ɔ yiɛ sɛkpɛ ’wʋ ’libhï, ’n ɔ yiɛ ‑mä lesikpëa ’wʋ mö. Ɔ ghlɛɛ ‑lɛ a nuë ’wʋʋ, ’n ɔ yiɛ ’wlu sɛ bhlɩ. ‑Maa lokuu wa ’pä a‑a ‑gäzɛɛ yɔwʋʋ, yɩ ’yize ’mö ɔ yɩɛ ’ylɩmö. ’N yɩ yoo ngli yɩa ’n ɔ yiɛ ’wlu sɩbhä.
Zezwii yɛ ɔnyɩ ’ɔ ‑gänɩwaa a gla’mö a ‑nʋä ’sɔ ’ylimö tulanɩ
13‑Lɛ a zlɩ ’la ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’mö, Zezwii ’a ‑gänɩwaa a gla’mö a ‑nʋä ’sɔ, mʋa ’bhöönɩɛ ‑mä Zeluzalɛɛmö, ‑glɔ ‑bhlʋ wa laa Emawiisɩ, wa ‑wʋ ‑mä mö dɔ’wʋ. Glɔ ’la, ’kwili kʋgbä’sɔ ’wʋ a sɛ wʋ ‑wʋä. 14Nɩkpa ’la, wa ‑wʋä mö dɔ’wʋʋ, ’saa ’plɩɛ da’a ’wuë a wɛlɩɩ ’mö wa ’yokoyokonɩɛ ’mö. 15Wa ‑wii ’mö ’yokoyokonɩ dɔ’wʋ, ’n Zezwii a’bhë yuëë yɔwʋ ghlɛ, ɔ ‑nyʋä ’sɔ ’n wa yiɛ yɔwʋ mönɩ. 16Wa yiloo ’wʋ, ‑maa wa ’nɔɔ yɩbhlɩnɩ. 17’N Zezwii yuëë nimï ’yɩbhä, ɔ lɛ naa: «’Saa‑gbʋ, a bhïla bhä mä’ä ’yio ’wʋ ’nɩ?» Wa ’sɔ ‑kpɔ ’n wa yiɛ ’nɩgbö, ’n wa yiɛ swɩ yɔwʋ sɛ bhlɩ. 18Wa gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ wa laa Kleopasɩ, ɔ lɛ naa: «’Ɔ! ’Saa ’plɩɛ ‑mä ylɩ nɩ ’mö Zeluzalɛɛmö ’wʋʋ, ‑na ’yize, ‑nmö ’nia’aa ‑yi.» 19Ɔ lɛ naa: «‑Nn’n! ’Saa ’plɩ bhä mä’ä ’wʋ ’nɩ?» Wa lɛ naa: «Nɩkpɛɛ wa laa Nazalɛɛtɩ a Zezwii, ’saa wa nɔɔ ’wlu, mö ‑a gaaa. Nɩkpɛ ’la, Lagɔ a ’möbhïlanɩnyɔ ’kɔdɔɔ ɔ glɩnɩ a‑a. Lagɔ nʋnɔɔ libho ’mö. Nɩkpaa ’wuë yɩbhlɩnɩ sɛ nɩɩ, ’ɔ nʋnʋlii ‑nyɛ ’ɔ bhïlawɛlɩɩ ’sɔ, Lagɔ a’bhë ’mö ‑mä yɩ ’bhöönɩ a‑a. 20‑Maa nɩkpɛ ’la, ‑a’a Lagɔbʋbɔwaa a ’kifiea ‑nyɛ ‑a’a ’kädɩɩ ’sɔ, ‑gɔmlɩwaa ’mö wa plɩnɔɔɔ kä’mö, wa lɛ naa, ‑gɔmlɩwaa nɩ ’lɩbhɔ ɔ ’kä ’ku ’n wa yoo su ’klʋ kʋnɩ. 21Sɛ ‑a pä a‑a ‑abhlɩ dlɩ a dɔ’wʋ, nɩkpɛ ’la, ‑abhʋa Yizlaɛlɩ a ‑nʋa, ‑a ‑tɔnɩ a ’mö Lagɔ tianyɩ ’wʋ ɔ ‑kanyɩ galɛ ’mö ‑sɛ. ‑Maa dlɩ yɛ nuë yie. Sɛ ɔ ’maa ’kä a ’ku ’wë a ’ylɩ a tanɛɛ zɩ’ɛ. 22‑Aa gla’mö a ngwlɩ ‑mumuë, mʋa ‑sanyɩ’ɛɛ wabhlɩ zɩ’ɛ zuzu ‑gömö. ’Zɔkpɔ ’pii ’mö wa ‑sɔɔ ’wʋ, ’n wa yiɛ ‑mä lesikpë ’wʋ mö. 23‑Maa wa möä, wa’aa ‑gäzɛɛ ‑mä lesikpëa ’mö ghlɩ. Wa yiɛ, wa lɛ wa ’yɩ Lagɔzuzuku ’ylɩmö ’n yɩ yuëë ’dɩ ’nyɛ nɩɩ, Zezwii ‑bhölɩ. 24Ngwlɩɩ nyɩanyɩɛ ‑sɩbhä ’dɩɩ, ’n ‑a ’bhɩa ‑mumuë yiɛ ‑mä lesikpëa ’mö ’ylɩmöä mö. Sɛɛ ngwlɩɩ nyɩanyɩ a‑a ’dɩɩ, wa lɛ yɩ ‑wʋ ‑sɩbhä, ‑maa Zezwii a’bhë wa ’nɔɔ ’ylɩmö.» 25Wa gbää sa’aa, ’n Zezwii a’bhë yuëa’aa ’dɩ ’nyɛ, ɔ lɛ naa: «’Ɔɔ! Nɩkpanyɩ, ’nyɩɛsɛ a ’tɛɛ ’yukwli ’mö. ‑Sɩbhä a za, Lagɔ ’a ’möbhïlanɩwaa a wɛlɩɩ, a ’niɛ dlɩ ’wʋ ‑kä. 26‑Maa Puënyɔɔ Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ, zwɩ ’la ’mö ɔ ’nɩɛ a bhä ɔ ’kä zi ’wë, ɔ ’kä ’ɔ ’ghïlinɔɔ ’wʋ ’libhï ‑a?» 27Zezwii gbää sa’a wa dɛ ’wëë, Lagɔ ’a ’bɔgʋʋ ’mö a wɛlɩɩ ’wuë ‑yɩ bhïlaa ɔ dɛɛ, ’n ɔ yuënyɩɛ dlɩ ‑gömö ‑sɛsɛnɩ. Tɛɛnɩ ‑mä Moyizɩ ’a Lagɔbɔgʋʋ ’mö ‑këë, ‑n ’kä ‑mä Lagɔ ’a ’möbhïlanɩwaa ’wuë a ‑nɩɩ ’mö ghlɛ. 28‑Glɔɔ wa mö a‑a ’möö, wa ghlɛɛ ‑lɛ wʋ nuë ’wʋʋ, Zezwii ’plɩplɩsɛ ɔ ’zʋä. 29’N wa yoo ’yio ’wʋ ‑sɛ, wa lɛ naa: «‑A bhiamö, yi ‑n ‑kanyɩ yɔwʋ gʋʋ, ‑maa zlɩ yɛ fäla.» ’N ɔ yiɛ ’wʋ nglu, ’n wa yiɛ ’ligbë ’mö mö. 30Wa ghlɛɛ ‑mää, ’n wa yiɛ sɛ glɩ wa ’kä li. ’N Zezwii yiɛ ’fɔlɔbhë ’wʋ ’libhï, ’n ɔ yiɛ a za Lagɔ bhälɩ, ’n ɔ yeaa ’mö ‑dɩdɩnɩ ’n ɔ yuënyɩɛ yowʋ ’nyɛ. 31Ɔ ’nyʋänyɩɛ yowʋ cuu, ’n ’wa yilaa yiɛ do ’n wa yoo yɩbhlɩnɩ. ‑Maa wa lɛ zʋ a sɛ’ɛ, ɔ’ɔa’a ‑lɛ ‑wʋ. 32Wa lɛ: «‑Aaa, sɛ’ɛ yɩ ‑wʋä ’mö zaa, nza ɔ ‑wʋnyɩ a‑a ‑mä ’yio ’wʋ Lagɔ ’a ’bɔgʋʋ ’mö a wɛlɩɩ dlɩ ‑gömö ‑sɛsɛnɩ dɔ’wʋʋ, ’n ‑aa dilaa ’wlɔnɩ a‑a ’mö.»
33’N wa yiɛ ’wʋ ‑sɔ cuu, ’n wa yiɛ ’wlu sɩbhä, ’n wa yiɛ ‑mä Zeluzalɛɛmö mö. Wa ghlɛɛ ‑mä, wa lɛ ’bhöö ’lɛ, Zezwii ’a ‑gänɩwaa kʋgbä‑bhʋlʋ ‑kpɔ ‑nyɛ wa ’bhɩa ‑muë’la ’sɔ, wa yɩbhä ‑mä ’wlu. 34’N ‑wa yɩbhä a‑a ‑mä ’wlu yuëë ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «Zezwii yɛ ‑tiamö glu ’wlʋ. Simɔɔ Piɛlɩ kɔ ’ylɩmö.» 35Wa gbää sa’aa, ‑wa ’bhöönɩ a‑a ‑mä Emawiisɩ, ’n wa yi’ɛɛ wabhlɩ ’tɩtɩ ‑sɛmö. Sɛ yɩ ’plɩplɩnɩɛ ‑mä ’yio ’wʋ ’mö, ’n wa ghlɛɛ glɔ sɛɛ Zezwii ‑dɩdɩnɩɛ ’fɔlɔ ’mö, ’wë ’n wa yoa’aa yɩbhlɩnɩɩ, ‑lɛ a wɛlɩ ’la ’wuë, yɩ tɩtɩɩ ’mö wa ‑sɛɛ.
Zezwii yɛ ’ɔ ‑gänɩwaa ’wuë ɔnyɩ ’ylimö tulanɩ
(Matie 28.16-20; Maakö 16.14-18; Zaa 20.19-23)
36Wa ‑wʋ ‑bhlɛ bhïla dɔ’wʋ, wa lɛ zʋ a sɛ’ɛ cuu, ‑lɛ wa ’wuë a jijo’wʋ, Zezwii a’bhë ’nɩgbö ‑lɛ. ’N ɔ yuëë bhälɩ, ɔ lɛ naa: «’Pʋpʋɛ nɩ ghlanyɩ ’wʋ!» 37Wa ’wuë ’n nganɔ yuëë köbha, wa ‑tɔnɩ ‑zele wa yɛ ’ylɩmö. 38‑Maa Zezwii lɛ naa: «Sɛ yɩ ‑wʋ ɔ ’mö ’n nganɔ lɩbhanyɩ bhä sa’a, ’n gʋgɔgʋgʋ ‑wʋanyɩ bhä sa’a dila zɛmö ’nɩ? 39A yɩlɩɛ ‑ka ’na kätɩkpöö ‑nyɛ ’na kplɩɩ ’sɔ ’wʋ, ‑amö Zezwii ‑amö yɩɛ ‑tiamö. A’bhï a ‑yi sɛ nɩɩ: ‑Zele ’nɩɛ kpökpa ‑kä, a’aa ’kwa ’mö ‑kä. ‑Maa a nɩ zɩɩɩɛ ‑ka kɛ.» 40’N ɔ yuëë ’ɔ kätɩkpöö ‑nyɛ ’ɔ kplɩɩ ’sɔ ’ylimö tulanɩ. 41‑Maa zuzuu ’bhuëëë ‑gömö ’n ’mäna yuëë ’gämö ’wlu ’mänanɩ, zaa wa dɔ’wʋ, ɛ ’kä ‑bhɩɛ ’yɛla ’mö a ‑li ’yize. ’N Zezwii yuëë ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «A nɩ nyɩaaa ‑ka lililu!» 42’N wa yoo zibhïkïbhë ’nyɛ, a ‑lɛlɛ. 43’N ɔ yeaa ’wʋ ’libhï, wa ’yila ’klʋ ’n ɔ yeaa li. 44Ɔ lɛ naa: «Dɛ n ‑wʋnyɩ a‑a ‑bhlɛ jijo’wʋʋ, sɛ’ɛ n nyanyɩ a‑a ’dɩ nɩɩ, Lagɔbɔgʋʋ ’mö a wɛlɩɩ ’wuë ‑yɩ bhïlaa na dɛɛ, yɩ yi ’yli ’wlʋnɩ. ‑Mä Moyizɩ ’a Gböö a ’bɔgʋʋ ’mö, ‑mä Lagɔ ’a ’möbhïlanɩwaa ’a ’bɔgwɩɩ ’mö, ’n ‑mä Lagɔ ’a ’nglɩghlimanɩlwɩɩ a ’bɔgʋʋ ’mö a wɛlɩɩ ’wuë ‑yɩ cɛlɩɛ ‑mä, yɩ yi ’yli ’wlʋnɩ.» 45Sa’a ɔ gbää ’n ɔ yuëë wɛlɩ ’la ’wuë sasɛ dlɩ ‑gömö ‑sɛsɛnɩ ’n wa yiɛ ’mö ’nʋ. 46Ɔ lɛ naa: «Sɛ’ɛ yɩ cɛlɩɛ ‑mä Lagɔ ’a wɛlɩɩ a ’bɔgʋʋ ’mö nɩɩ: Puënyɔɔ Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ, ɔ yi ’zwɩ zi, ɔ yi ’ku, ‑maa ɔ ‑kä ’ku ’wë a ylɩɩ a tanɛɛ ’mö, ɔ yi glu ’wlʋ. 47-48Wɛlɩ ’la, a’bhï a ’yi ’ylɩmö. Sɛ’ɛ yɩ cɛlɩ’ɛɛ ‑mä nɩɩ, Puënyɔ ’la a ’nglɩ ’mö, wa nɩ ’nyɛ ’bhlɩbhëa ’wuë ’dɩ nɩɩ, wa nɩ ligba wa ’kä ’wa ‑lizokuu kɛ’mö ‑sɛ, nzɩɩ ɔ ’kä yɩ gbʋʋ ’yi ’tatinɩ. ‑Lɛ a dɩ ’la, mä’ä yɩ ’kää Zeluzalɛɛmö tɛɛnɩ ‑këë yɩ ’kä bhlɩɩ ’wuë ‑gömö ghlɛ. 49‑Maa na’bhë, ’saa na dɩba gbä a‑a ɔ ’kanyɩ ’nyɛɛ, n yi ’nglɩ ‑kä a yu ghlɩ. Miɛ nɩɩ, Lagɔ ’a ’mötɛɛnɔɔ wʋ yi ‑mä ghäyɩ ’wʋ ’bhöönɩ, wʋ yeanyɩ ‑gömö yi. Zaa, a nɩ tɩ ‑bhlɛ mä’ä glɔ ’mö ’bhöö, ‑maa ‑lɛ a ’mötɛɛnɔ ’la, a nɩ ‑kʋnuu.»
Zezwii yɛ ‑mä Lagɔ yɔwʋ mö
50Ylɩ ‑mɛmɛɛ ‑bhlʋ ’mö, ’n Zezwii yiɛ ’ɔ ‑gänɩwaa ’wʋ ’libhï, ’n wa yiɛ ‑mä glɔ ’mö ’bhöö, ’n wa yiɛ ‑mä Betanii a ‑glɔɔ yɔwʋ mö. ’N ɔ yiɛ swɩ ’wlu ’libhï, ’n ɔ yuëë ’nyu ’pä. 51Ɔ ‑wuë ’nyu ’pä dɔ’wʋ, wa lɛ zʋ a sɛ’ɛ, ɔ ’bhuë yɔwʋ, ɔ ‑wʋ ghäyɩ mö dɔ’wʋ. 52’Ɔ ‑gänɩwaa wabhlɩ, wa bʋbɔɔ ’wëë, wa ’wuë ’mäna, ’n wa yiɛ Zeluzalɛɛmö ’bɩwʋ mö. 53’Bhöönɩa’a ‑lɛ, ‑mä Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ ’mö, ‑mä wa ‑wʋä ’kwädlɩ ’n wa ’ghlimanɩɛ Lagɔ a ’nglɩ.