ZAA

Zezwii Kliisɩ ’a ’Mänatɩtɩɩ

Zaa

’cɛlɩɛ

’Bɔgʋ nɩ ’mö a wɛlɩɩ

Zebedee a yowli Zaa ‑ɔ ’cɛlɩɛ ’bɔgʋ nɩ‑ɩ, Zezwii ’a tietiewaa kʋgbä’sɔ ‑kpɔ gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ ɔ glɩnɩɛ. Zaa, ɔ ’yɩ ’saa ɔ ’cɛlɩɛ ’wuë a dɛ.

‑Mä ’bɔgʋ nɩ ’mö, sɛ’ɛ ɔ nʋä nɩɩ, Zezwii, mɔɔ glɩnɩɛ Kliisɩ, Puënyɔɔ Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ, Lagɔ ’a Yuu. ’Mö ɔ dɩba Lagɔ tiee mä’ä dʋdʋ ’wʋ, ’n ɔ yiɛ ’bhlɩbhëa ’wuë ’a ’nyinylolii a ’wlu ’mö ’ku. ‑Sɩbhä a za, nɩkpɛ a ‑mɔɔ ‑kɔɔ dlɩ ’tɛɛnɩ, ’pɩwʋ mää ’naa ’kää ’yli bhɩɛɛ, ɔ yɛ ‑mä ghlɩ.

Zezwii Kliisɩ mɔɔ glɩnɩɛ Wɛlɩ

¹’Pɩwʋ a tɛɛnɩdɛ,

‑mɔ wa laa Wɛlɩɩ, ɔ ‑bhölɩ a.

‑Mä Lagɔ yɔwʋ ‑mä ɔ ‑wʋ a‑a.

Ɔ’bhë, Lagɔ ’mö ɔ glɩnɩɛ.

²’Pɩwʋ a tɛɛnɩdɛ, ‑mä Lagɔ yɔwʋ, ‑mä ɔ ‑wʋ a‑a.

³’Mö Lagɔ ghlɛnɩɛ ’mö, ’n ɔ yiɛ ’pɩwʋ a ‑lii ’wuë ‑bhɛ.

‑Lu a ‑mu Lagɔ ‑bhɛɛ, ’n ɔ ’nɔɔ ’mö ghlɛnɩɩ, wʋ’ʋä ‑bhölɩ.

⁴Ɔ ’mö, ‑mä ‑bhölɩbhölɛ ‑wʋ a‑a,

‑bhölɩbhölɛ ’la, mɛɛ glɩnɩ a‑a nɩkpa ’wuë a lɩlɛ.

⁵Lɩlɛ ’la, mɛɛ lɩnɩɛ ‑mä guylukwëa ’mö,

‑maa guylukwëa ’nɛɛ ’wlu ’mänanɩ.

⁶Nɩkpɛ ‑bhlʋ ’mö wa laa Zaa1.6 Zaa Batisɩ ’mö wa gaaa. , ’mö Lagɔ tiee. ⁷Nɩkpɛ ’la, mɔɔ yiɛ, ɔ ’kä ‑ɔ glɩnɩɛ lɩlɛ a dɛ bhïla, ɔ za, wa ’kɔ dlɩ ’tɛɛnɩ. ⁸Zaa a’bhë, ɔnyɩgäsɛ mɔɔ ’nɩɛ lɩlɛ glɩnɩ, ‑maa ɔ ’kʋä ‑ɔ glɩnɩɛ lɩlɛ a ’dɩ ’nyɛ, nza ɔ yiɛ. ⁹‑Ɔ glɩnɩɛ Wɛlɩɩ, mɔɔ glɩnɩɛ ‑tiamö a lɩlɛ. Ɔ ’kä nɩkpa ’wuë ’wʋ ngäla, nza ɔ yiɛ mä’ä dʋdʋ ’wʋ.

¹⁰’Mö Lagɔ ghlɛnɩ a‑a ’mö, ’n ɔ yi a‑a wa ’wuë ’wäla.

‑Sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö, ‑maa ɔ yiɛ mä’ä wa jijo’wʋʋ,

wa ’nɔɔ ‑sɩbhä yɩbhlɩnɩ.

¹¹Ɔnyɩ a ‑nʋa jijo’wʋ, ‑mä ɔ yiɛ, ‑maa wa ’nɔɔ päla.

¹²‑Sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö, ‑maa wa gla’mö a ’yɛya pälɔɔ,

mʋa ’tɛɛnɔɔ wabhlɩ dlɩ.

Nɩkpa ’la ‑wa pälɔɔɔ,

’ɔ ’mötɛɛnɔɔ ’mö, mʋa ’zʋä Lagɔ a ’yuë.

¹³Sɛɛ nɩkpɛ zʋä mä’ä ’pɩwʋ a dɔ’wʋ nɩkpɛ a ’yuu, ‑sɩbhä wa’aa Lagɔ a ’yuë ’zʋ. Ɛ’ɛ ‑bhö’ɛ sɛɛ nɩkpɛ ’yɩbhɩɛ a za, ‑maa Lagɔ a’bhë, mɔɔ ’yɩbhɩɛ ‑sɩbhä.

¹⁴‑Ɔ glɩnɩɛ Wɛlɩɩ, mɔɔ ’zʋä nɩkpɛ,

’n ɔ yiɛ mä’ä ‑aa jijo’wʋ ‑bhölɩnɩɛ yi.

Ɔ ’wuë, ngäzɩdlɩɛ,

’ɔ ngli a wɛlɩɩ ’wuë gbëaa yɩ glɩnɩɛ.

Mɔɔ glɩnɩɛ ɔ dɩba Lagɔ ’a yuu ‑bhʋlʋ ‑kpɔ.

‑A ’yoo ’ylɩmöö,

’ghïlinɔɔ ɔ dɩba Lagɔ ’nyɔɔ, a‑a yuä yɩbhlɩnɩ.

¹⁵Ɔ dɛ Zaa bhïlaa, ɔ ’yoo ’ylɩmöö, ’n ɔ yiɛ wɛlɩ ’pä, ɔ lɛ naa: «Nɩkpɛɛ n gaa a‑a mɔɔ da’a. Sɛ’ɛ n gbä a‑a ɔ dɛ nɩɩ: Nɩkpɛ ‑bhlʋ, ɔ ‑gä nimï. Mɔɔ ’ghïliɛ, mɔɔ ziiiɛ ’wʋ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa na’bhë dɛɛ n’n a‑a ‑bhlɛ ’wlʋʋ, ɔ ‑bhölɩ a ɔbhlɩ.»

¹⁶‑A ’wuë sɛɛ Lagɔ ’pää ɔ za ‑aa ngäzɩdlɩ,

’n ɔ paanyɩɛ ’kwädlɩ ’nyuu, ‑sɩbhä ’nɩɛ yɛkanɩyi ‑kä.

¹⁷Lagɔ ‑kanyɩɛ ’ɔ Gböö sʋlʋnɩɛ yii, Moyizɩ ’mö ɔ ghlɛnɩɛ ’mö ’n ɔ ‑yinyiɛ sʋlʋnɩ. ‑Maa ɔ ’kää ‑aa ngäzɩdlɩ ’pää yii, ɔ ‑kanyɩɛ gbëaa ’nyɛɛ yii, Zezwii Kliisɩ ’mö, ‑mä ɔ ghlɛnɩɛ. ¹⁸‑Bɛ ’nɩɛ ‑bhlɛ tɛkäsɛ Lagɔ ’ylɩmö, ‑maa ’ɔ yuu ‑bhʋlʋ ‑kpɔ, ‑ɔ glɩnɩɛ Lagɔ, ‑ɔ ‑wʋä ‑mä ɔ yɔwʋʋ, mɔɔ sʋlʋnɩnyɔɔ.

Zaa Batisɩ lɛ mɔɔ ’nɩɛ Kliisɩ glɩnɩ

(Matie 3.1-12; Maakö 1.1-8; Lwiikö 3.1-18)

¹⁹‑Mä Zeluzalɛɛmö a Zwiiföwaa mʋa tie Zaa Batisɩ nɩkpa ’wʋ. ’Wa Lagɔbʋbɔwa ‑mumuë, wa ‑nyɛ Leviiwa ‑mumuë ’sɔ, ’mö wa tioo ’wʋ wa ’kɔ nimï ’yɩbhä nɩɩ: «‑Mɔ a’bhë ‑n glɩnɩ bhä ’nɩ?» ²⁰Wa ’yɩbhɔɔ nimïï, ɔ’ɔɔ ’wʋ ‑gɔ, ‑maa nɩkpabhë a ’yila ’klʋ, ’dɩ ɔ ’nyuää gbëaa, ɔ lɛ naa: «Kliisɩ, Puënyɔɔ Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ, ’mö n ’nɩɛa glɩnɩ.» ²¹Wa lɛ: «Zaa, ‑mɔ ‑n glɩnɩ bhä ’nɩ? Lagɔ ’a ’möbhïlanɩnyɔɔ Elii ’mö ‑n glɩnɩ bhä ‑a?» Ɔ lɛ: «N’nn, ’mö n ’nɩɛ glɩnɩ.» Wa lɛ: «Zaa, Lagɔ ’a ’möbhïlanɩnyɔɔ ‑a ‑kʋnɩɛ mö ‑n glɩnɩ bhä ‑a?» Ɔ lɛ: «N’nn.» ²²Wa lɛ: «’Ɔɔ! Zaa, ‑mɔ ‑n glɩnɩ bhä a’bhë ’nɩ? ‑Mɔ ‑n libhï bhä ‑nanyɩ ’mö ’wʋ ’nɩ? Nyɩanyɩ ’dɩ, ‑wa tianyɩɛ, ‑a ’kʋä ‑mä ’dɩ kwä.» ²³Wa gbää sa’aa, Zaa lɛ naa: «Ezayii, Lagɔ a ’möbhïlanɩnyɔ, sɛ’ɛ ɔ gbä a‑a nɩɩ: Nɩkpɛ ‑bhlʋ ‑wʋ ‑mä ’muse ’klʋ, ɔ pä wɛlɩ nɩɩ: A nɩ ‑sɛ ’ywii ’wuë a ’kɩ ’mö zlɔmanɩ ‑Alowli a za, ‑maa ɔ ‑wʋ yi dɔ’wʋ.1.23 Ezayii 40.3. ‑Lɛ a nɩkpɛ ’la, ’mö n glɩnɩɛ.»

²⁴Nɩkpaa wa tiee Zaa ’wʋʋ, Falizɩɛwaa. ²⁵’N wa yo’ɛɛ nimï ’yɩbhä nɩɩ: «‑N ‑nɛɛ Kliisɩ mö ‑n ’nɩɛ glɩnɩ. Elii mö ‑n ’nɩɛ glɩnɩ. Lagɔ ’a ’möbhïlanɩnyɔɔ ‑a ‑kʋnɩɛ, mö ‑n ’nɩɛ’ɛ glɩnɩ. Zaa, sɛ yɩ ‑wʋ ɔ ’mö n‑n wɔlʋ bhä nɩkpa ’wlu ’nɩ?» ²⁶Ɔ lɛ naa: «‑Amö na a, ’nyu a ’yize n wɔlʋnanyɩɛ ’wlu cuu. ‑Maa ‑mä a gla’mö, nɩkpɛ ‑mɔmɔɔ ‑bhlʋ ‑wʋ ‑mä. A ’nɔɔ ‑bhlɛ ‑yi. ²⁷Ɔ ‑gä nimï, ‑maa n’n‑ä a’bhë ’ke ‑kä n ’kä ’ɔ ’siikplii a ’likpïï bulonɩ.»

²⁸‑Li ’la ’wuë, ‑mä Zludɛɛ ‑gömö, ‑mä a glɔ ‑bhlʋ wa laa Betanii, mää Zaa glɩ a‑a ’n ɔ wɔlʋä nɩkpaa ’wluu, ‑mä yɩ ’plɩnɩɛ ’wʋ.

Zaa Batisɩ lɛ Zezwii mɔɔ glɩnɩɛ Lagɔ ’a ’bhlawadɩgbaa

²⁹Zlɩ zɩɛ, Zaa lɛ zʋ a sɛ’ɛ, Zezwii yinɔ. Ɔ ’yoo ’ylɩmöö, ɔ lɛ naa: «A yɩɛ, Lagɔ ’a ’bhlawadɩgbaa ‑a ’kää mä’ä ’pɩwʋ a nɩkpaa ’wa ’nyinylolii a gbʋʋ ‑gömö ‑sɛɛ, ma‑a da’a. ³⁰Ɔ dɛ n bhïla a‑a ‑kido ’wʋ nɩɩ: Nɩkpɛ ‑bhlʋ, ɔ ‑gä nimï, ‑maa n ‑nyɔɔ ’sɔ a dɔ’wʋ, mɔɔ ’ghïliɛ mɔɔ ziiiɛ ’wʋ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa dɛɛ n’n a‑a ‑bhlɛ ’wlʋʋ, ɔ ‑bhölɩ a ɔbhlɩ. ³¹Na’bhë, n’n a ‑mɔ ɛ ’kä glɩnɩɛ ‑yi. ‑Maa n ’kɔ Yizlaɛlɩ a ‑nʋa sʋlʋnɩ nza n yiɛ nɩkpa ’nyu ’mö ’wlu wɔlʋnɩɛ. ^32-33Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, na’bhë n’n a ‑mɔ ɛ ’kä glɩnɩɛ ‑yi. ‑Maa Lagɔ ‑ɔ tieaa a‑a nɩɩ, n nɩ wɔlʋnɩ nɩkpa ’nyu ’mö ’wluu, mɔɔ nyɩaa a‑a ’dɩ nɩɩ: ‑N yi nɩkpɛ ‑bhlʋ ’ylɩmö, ’na ’Wugɔmʋʋ yo ‑gömö yi, ɔ ’kɔ ’kwädlɩ ‑gömö ‑wʋ. ‑Lɛ a nɩkpɛ ’la, nɩkpɛ n ‑sɛɛ ‑lɛ ɔ ’kä nɩkpa ’na ’Wugɔmʋʋ ‑gömö ’zʋʋ, mɔɔ. Sa’a Lagɔ nyɩaaa ’dɩ. ‑Tiasɛ, n yɩ ’Wugɔmʋʋ ’Wlɩlɩ ’ylɩmö, ɔ ’kä ‑bhɩɛ ‑kpakʋ ’n ɔ yiɛ ‑mä ghäyɩ ’wʋ ’bhöönɩ, ’n ɔ yoo ‑gömö yi. ³⁴Na’bhë n ’yi ‑sɩbhä ’ylɩmö, nza n gbää nɩɩ: Zezwii, mɔɔ glɩnɩɛ Lagɔ ’a Yuu.»

Zezwii yɛ ’ɔ tɛkägänɩwaa wäzɩ

³⁵Zlɩ zɩ’ɛɛ, Zaa Batisɩ ‑nyɛ ’ɔ ‑gänɩwaa gla’mö a nɩkpa ’sɔ glɩ ‑bhlɛ da ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’yize, ‑gänɩwaa³⁶’n Zezwii yiɛ ’plɩɛ yi. Zaa Batisɩ ’yoo ’ylɩmöö, ɔ lɛ nɩɩ: «A yɩɛ, Lagɔ ’a ’bhlawadɩgbaa ma‑a da’a.» ³⁷Ɔ gbää sa’aa, ’ɔ ‑gänɩwaa ’sɔ ‑kpɔ, ’n wa yiɛ ’wʋ ‑sɔ ’n wa yiɛ Zezwii ’bɩwʋ bhlinɩ. ³⁸Zezwii ’bhɛlɔɔ ’möö, ’n ɔ yuëë ’ylɩmö, ’n ɔ yuëë nimï ’yɩbhä nɩɩ: «’Saa a tɛlɩ bhä sɛ?» Wa lɛ: «Ghlabii, dɛ ‑n glɩ bhä?» Wa ’bhigbʋ ’mö, Ghlabii, mɩɩ sɛɛ zɛmö nɩɩ, ’cɩanyɔɔ. ³⁹Wa ’yɩbhɔɔ sa’a nimïï, ɔ lɛ naa: «Dɛ n glɩɛ, a nɩ yi, a ’kä ‑lɛ ’ylɩmö.» ’N wa yiɛ mö. Dɛ ɔ glɩɛ ’n wa yiɛ ‑lɛ ’ylɩmö. ‑Kidogïle ‑mʋäna ’mö a sɛ wa ghlɛɛ ‑lɛ. Wa ‑nyɔɔ ’sɔ wa glɩ ‑lɛ ‑këë ’n swe yiɛ ylu.

⁴⁰Nɩkpa ’la ’sɔ ‑kpɔ, Zaa ’nyɛ a‑a ’dɩ, ‑wa bhlinɩ a‑a Zezwii ’bɩwʋʋ, wa gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ ’mö wa laa Adlee. Simɔɔ Piɛlɩ a ‑daayu mɔɔ. ⁴¹Simɔɔ ’la, ’mö ɔ ‑daayu Adlee kwää tɛɛ ’dɩ nɩɩ: «Simɔɔ, Kliisɩ, Puënyɔɔ Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ, ‑a kɔ ’ylɩmö.» ⁴²Ɔ ‑nyɔɔ ’sɔ, ’n wa yiɛ Zezwii ‑mä ghlɩ. Wa ghlɛɛ ‑mä, Zezwii yɩlɩɛ Simɔɔ ’wʋ ‑këë, ɔ lɛ naa: «‑Nmö Zaa ‑yowli Simɔɔ, tɛɛnɩa’a dɛ’ɛ, ‑na nglɩɛ Sefaasɩ.» Wa ’bhigbʋ ’mö a dɔ’wʋ, wa ‑kä Sefaasɩ nʋʋ, miɛ nɩɩ Piɛlɩ, yɩ zɛmöä nɩɩ kpayi.

Zezwii yɛ Filiipö ‑nyɛ Natanaɛlɩ ’sɔ wäzɩ

⁴³Zlɩ zɩɛ, ’n Zezwii yiɛ ’wʋ ‑sɔ, ’n ɔ yiɛ ‑mä Galilee‑bhölɩɩ ’mö mö. Ɔ ‑wʋ mö dɔ’wʋ ’n ɔ yiɛ nɩkpɛ ‑bhlʋ wa laa Filiipö ’ylɩmö. Ɔ lɛ naa: «Filiipö, yi ‑n ‑kaa ‑gänɩ.» ⁴⁴Filiipö, Adlee ‑nyɛ ɔ ‑daayu Piɛlɩ ’sɔ, wa ’bhele Bɛtɩsayidaa a nɩkpɛ ɔ glɩnɩɛ. ⁴⁵Filiipö ’bhöö’ɛɛ ɔbhlɩ ‑lɛ, ’n ɔ yiɛ Natanaɛlɩ ‑mä ghlɩ, ɔ lɛ nɩɩ: «Lagɔnɩkpɛɛ ‑ɔnyɩ dɛ Moyizɩ ’cɛlɩ a‑a ‑mä Lagɔ ’a Gböö a ’bɔgʋʋ ’mö, ‑ɔnyɩ dɛ Lagɔ ’a ’möbhïlanɩwaa bhïla a‑a, ‑a kɔ ’ylɩmö. ‑Mä Nazalɛɛtɩ ‑glɔ ’mö a nɩkpɛɛ Zɩzɛɛfʋ, ɔ yowli Zezwii mɔɔ.» ⁴⁶Filiipö ’nyɛɛ ‑sɩbhä Natanaɛlɩ ’dɩɩ, ɔ lɛ naa: «‑Nn’n! ‑Mä Nazalɛɛtɩ glɔ ’mö abhlɩ, ‑lu a ‑lu bhɛnɩ bhä wʋ ’kä ‑mä ’bhöönɩ ‑a?» Filiipö lɛ naa: «Yi ‑n ’kɔ ‑na’bhë ’ylɩmö.»

⁴⁷Wa möä, Zezwii ’yɩɛ Natanaɛlɩ ’ylɩmöö, ɔ lɛ naa: «Nɩkpɛ a ‑mɔɔ glɩnɩɛ ‑tiamö a Yizlaɛlɩyii, mɔɔ yiɛ da’a ‑mä. Ɔ’ɔɔ ylʋ ‑kä.» ⁴⁸Zezwii gbää sa’aa, Natanaɛlɩ lɛ nɩɩ: «Dɛ ‑n ‑yinɩɩ bhä ’nɩ?» Ɔ lɛ: «Dɛɛ Filiipö ‑nɩmöä a ‑bhlɛ wäzɩ, ‑lɛ fiigösuu zɛmö dɛ ɔ ghlɩnɩmöä, ‑n ‑wʋ a ‑bhlɛ ‑lɛ, ’n n ‑yimö a‑a ’ylɩmö.» ⁴⁹Zezwii gbää sa’aa, ɔ lɛ naa: «‑Atʋ, Lagɔ ’a Yuu, Yizlaɛlɩ ’a ’bhlɩlowlii, mö ‑n glɩnɩɛ.» ⁵⁰Zezwii lɛ naa: «Gbʋmö n gbä nɩɩ, ‑n ‑wʋ a ‑bhlɛ ‑mä fiigösuu zɛmö, ’n n ‑yimöä ’ylɩmö a za, nza ‑n ‑kaa bhä dlɩ ’wʋ? Dɩ n nyɩamöä dɛ’ɛ nɩɩ, ‑li a ‑mi ‑n ’kää ’ylɩmöö, yɩ yi ’ghïli, yɩ yi ‑mi nɩ ’wʋ zi. ⁵¹‑Maa ‑tiamö n nyanyɩɛ dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ, zlɩ yi nuë do, a yi Lagɔzuzuku ’ylɩmö, Lagɔ yi Nɩkpɛ a ’Yu ’wʋ tie, yɩ yi kwli yɩ yi ‑gbälɛ.»

Wa yɛ ‑mä Kanaa ’nglɔ ’wʋ bhli

¹Yɩ ’plɩɛ sa’a ’wë a ylɩɩ a tanɛɛ ’mö, ‑mä Galilee‑bhölɩɩ ’mö a glɔ ‑bhlʋ wa laa Kanaa, ’n wa yiɛ ‑mä ’nglɔ ’wʋ ’bhli. Nglɔɔ a ’wʋbhlidɛ ’la, Zezwii a ‑da ‑wʋmö a ‑lɛ. ²Zezwii a’bhë, ɔ ‑nyɛ ’ɔ ‑gänɩwaa ’sɔ wa wäzɩmuë a, wa ’kä nglɔɔ ’wʋ ’bhli. ³‑Maa wa ‑wʋä nglɔɔ ’wʋ ’bhli dɔ’wʋʋ, duvɛɛ wa nɩmä a‑a, ’n ɛ yiɛ bhɩɛ, ’n Zezwii a ‑da yoo ’dɩ ’nyɛ, ɔ lɛ naa: «Yɩɛ, nʋʋ yɛ bhɩɛ.» ⁴Zezwii lɛ naa: «’Nyɩa, ’na ’saa n ’kää nʋʋ, ‑nmö ‑kaa bhä ’dɩ ’nyɛ n ’kʋ nʋ ‑a? ’Na ’tɛnyɩ ’nɩɛ ‑bhlɛ ghlɛ.» ⁵Zezwii gbää sa’aa, ’n ɔ da yiɛ fɛtɩɩ a ’yliwʋwaa ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «Na yowli, sɛ ɔ ’kanyɩɛ ɔ’bhë ’dɩ ’nyɛɛ, ‑sɩbhä a nɩ ’zʋ.» ⁶Lɛ ’ligbë ’la ’mö, ‑balakï ’kädɩ gbʋplʋ ‑wʋ a ‑lɛ. Yɩ bhɛnɩ yɩ ’kä bhʋlʋbhlʋ ’nyukpälɩ a gwlɩ ngbï a sɛ ’mö plɛ. ‑Lakï ’la, Zwiiföwaa ‑kä wa ’kä Lagɔ bhibhee, sɛɛ Gböö gbää wa nɩ wɔlɔ kplɩ yɔwʋ, wa ’kä ’wlɩlɩ plɛ Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋʋ, wa ‑kä ‑sɩbhä ’zʋä yii, yɩ ’mö, ‑mä wa luä. ⁷’N Zezwii yiɛ ’fɛtɩɩ a ’yliwʋwa ’la ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «A nɩ yie ‑lakï nɩ ’nyu ’wʋ.» ’N wa yiɛ nyuu ’wʋ yie ‑blɛblɛ. ⁸Wa yiiɛ ’wëë, Zezwii lɛ naa: «A nɩ ’lua’a ‑sɩkaa ’tikïyie, ‑ɔ ‑wʋä lilea ’ylii, a ’kɔnyɩ ‑mä kwä.» ’N wa yonyɩɛ ‑mä kwä. ⁹’N ɔ yuä ngli ’yɩ. Ɔ lɛ zʋ a sɛ’ɛ, nʋä. Ɔ’ɔ a’bhë dɛɛ nʋ ’la yɛ ’bhöönɩ ‑yi, ‑maa ’yliwʋwaa ‑wa ’lu a‑a nyuu, wa ‑yi wabhlɩ sɛ. Ɔ ’yuä ngli ’wëë, ’n ɔ yiɛ nglʋkwänyɔɔ a’bhë wäzɩ. ¹⁰Ɔ lɛ naa: «Wa ‑kä ’kwädlɩ ’bhlii, nʋ a ‑nʋʋ, ’mö wa nyɛɛ nɩkpaa ’wë, wa ‑käa’a ‑bɛ ’wʋ ’nɩmää, ‑wʋʋä sasɛ nɛnɩɩ, ’n wa lɛmuä. ‑Maa ‑nmö ‑naa, nʋ a ‑nʋʋ mö ‑n kwïlaa ‑këë, n‑n ’wulua’aa ‑sɩkaa ’yli.»

¹¹‑Mä Galilee a ‑glɔɔ wa laa Kanaa, sa’a ‑sɩbhä Zezwii ’pänɩɛ ‑mä ’ɔ tɛkäzɩzɛɛ, ’n ɔ yiɛ ‑sɩbhä ’ɔ ’ghïlinɔɔ ’yli ’wälanɩ. ’Bhöönɩa’a da’a, ’ɔ ‑gänɩwaa, dlɩ wa ’tɛɛnɔɔa’aa. ¹²Yɩ ’plɩɛ sa’a ’wëë, ’n ɔ yiɛ ’wʋ ‑sɔ. Ɔ ‑da mɔ, ɔ ‑daayuë muë, ’ɔ ‑gänɩwaa kökä, ‑glɔɔ wa laa Kapɛnaɔmö, ’n wa yiɛ ‑mä mö. Wa ‑sɛ ‑mä ’ylɩya.

Zezwii yɛ ‑mä Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ ’mö a ’pɛlʋpäwaa kpëti

(Matie 21.12-13; Maakö 11.15-17; Lwiikö 19.45-46)

¹³Zwiiföwaa ’a Galɛ’möwlʋfɛtɩɩ mɛɛ lɛ ’kää ghlɛ, zaa, ’n Zezwii yiɛ ‑mä Zeluzalɛɛmö mö. ¹⁴Ɔ ghlɛɛ ‑mä, ’n ɔ yiɛ ‑mä Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ a ’ligbëa ’mö plɛ. Ɔ lɛ ’bhöö’ɛ, ’pɛlʋpäwa su ‑mä. ‑Muë pä ’bhila ’pɛlʋ, ‑muë pä wïla ’pɛlʋ, ‑muë pä ‑kpakwie ’pɛlʋ. Moni a ’mözigbanɩwa ‑wʋmö’ɛ ‑mä. Wa glɩ ’wa ’tebhlii yɔwʋ. ¹⁵’N Zezwii yiɛ ’likpï ’wʋ ’libhi, ’n ɔ yiɛ ‑kpliyi lɩbhä, nɩkpa ’la ’wuë, ’n ɔ yuëë kpëti, wa ‑nyɛ ’wa wïlaa ‑nyɛ ’wa bhilaa ’sɔ. ’Wa zigbanɩ a‑a moni ’möö, ’wa monii, ’n ɔ yee ’kwlɛ ’mö ’päpänɩ. ’Wa ’tebhlii, ’n ɔ yiɛ ’gbliza. ¹⁶’N ɔ yiɛ ‑kpakwiea a ’pɛlʋpäwaa ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «A ‑nyɛ ’a ‑kpakwiea nɩ ’wlʋ ‑mä. ‑Maa na dɩba Lagɔ ’a ‑buduu, a nɩ tu ’pɛlʋpädɛ ’wʋ ’zʋa!» ¹⁷Zezwii ’nyʋää ‑sɩbhä ’dɩɩ, ’n ’ɔ ‑gänɩwaa yiɛ ‑mä Lagɔ ’a ’bɔgʋʋ ’mö a wɛlɩkïbhë ‑bhlʋ ’wʋ ligbanɩ. Wɛlɩkïbhë ’la sɛ’ɛ a nʋä nɩɩ: ‑Na’a ‑buduu a ‑wawʋʋ a za, na dlɩ si.

¹⁸Zwiiföwaa a ’kädɩ ‑mumuë ‑wa ‑wʋmö a‑a ‑lɛ, ’n wa yiɛ Zezwii nimï ’yɩbhä nɩɩ: «’Saa ‑n nʋä dɛ’ɛɛ, Lagɔ mɔɔ tiamu bhä ’wʋ ‑a? Ɛ ‑kä ‑sɩbhä ma‑a, ’pänɩɛ ‑ka dɛ’ɛ ‑aa ’yila ’klʋ zɩzɛ, ‑a ’kä sɛ ‑yi.» ¹⁹Zezwii lɛ naa: «Lagɔbudu ’Kɔdʋ nɩ, a nɩ wlʋ. ‑Maa a ‑kʋʋ wlɛ ’wëë, n yu ’ylɩ ta ’mö ’wlu ’libhïnɩ.» ²⁰Wa lɛ: «’Ylʋbö a gwlɩ ’sɔ ’ylʋbö gbʋplʋ, ’mö wa ’sɩbhänɩɛ Lagɔbudu ’kɔdʋ nɩ. Mö ‑n gbä bhä ‑naa, wa nɩ wlɛ, ‑n ’kʋ ’ylɩ ta ’mö ’sɩbhänɩ ‑a?» ²¹‑Maa Zezwii nʋä da’a nɩɩ, Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ, ‑tiamö a ‑budu ɔ’ɔɔ gaaa, ‑maa ɔnyɩ ɔ gaa. ²²Zaa, ‑zlɩ Zezwii ’kuä ’wë a ylɩɩ a tanɛɛ ’mö, ɔ gɔlɔɔ, ɔ ’wlʋä gluu, ’n ’ɔ ‑gänɩwaa ’a dilaa yiɛ wɛlɩkïbhë nɩ a da bhlinɩ, ’n wa yiɛ sɛ yɩbhlɩmanɩ nɩɩ, Lagɔ ’a ’bɔgʋʋ ’mö a wɛlɩɩ ‑nyɛ ɔ’bhë ’a bhïlawɛlɩɩ ’sɔ, ‑tiawɛlɩ yɩ glɩnɩɛ.

Zezwii ‑yi nɩkpɛ a ’mlɩ a dlɩ

²³Zwiiföwaa ’a Galɛ’möwlʋfɛtɩ ’la a ’tɛnyɩ ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’mö, Zezwii ‑wʋ ‑mä Zeluzalɛɛmö, zɩzɛ ɔ pää, nɩkpa a ‑bɛ ’yɩɛ ’ylɩmö a za, wa kɔ dlɩ ’wʋ. ²⁴‑Maa Zezwii ɔbhlɩ, wa ’wuë ɔ ’nuëë dlɩ ’wʋ ‑kä. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa wa ’wuë ɔ ‑yuë sasɛ. ²⁵’Saa nɩkpɛ glɩnɩɛ, wa ’kɔnyɩ sʋlʋnɩ, ɔ ’niɛ sɛ tɛlɩ, ɛ’ɛ ‑bhö fʋ, ‑maa ɔ’bhë, ɔ ‑yi nɩkpɛ a ’mlɩ a dlɩ.

Nikodɛɛmö yɛ sabʋsɛ Zezwii ’ylɩmöä ’mö

¹Zwiiföwaa a ’kɔdɔ ‑bhlʋ ’mö wa laa Nikodɛɛmö. Falizɩɛwaa a ‑zɩkpaa ’mö, ‑mä ɔ ‑wʋmöä. ²’Ylɩ ‑bhlʋ ’mö, sɛ’ɛ sabʋsɛ, ’n ɔ yiɛ ‑mä Zezwii ghlɩ, ɔ lɛ nɩɩ: «‑Atʋ, ‑a ‑yi sɛ nɩɩ, Lagɔ mɔɔ tieamöä, ‑n ‑kanyɩ ’ɔ wɛlɩɩ ’cɩa. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa zɩzɛɛ ‑n pää, nɩkpɛ ’nɩɛ bhɛnɩ ɔ ’kɛ ’pä, ’n Lagɔ a’bhë ’nɔ ‑gömö ‑wʋʋ.» ³Ɔ gbää sa’aa, Zezwii lɛ naa: «‑Tiamö n nyɩamöä dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ, nɩkpɛ ’nɩ ’wʋ ’sɔ gwëlionɩɩ, ’pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ, ɔ ’naa ’kä ‑mä ’bhle ghlɩ.» ⁴Ɔ gbää ‑sɩbhää, Nikodɛɛmö lɛ: «’Ɔɔ! Nɩkpɛ a ‑mɔɔ yɛɛ ’kɔdɔ ’zʋ ’wëë, sɛ ɔ ’kä bhä ’mözʋmözʋmö, ɔ ’kä ’wʋ ’sɔ gwëlionɩ ’nɩ? Ɔ ’kä bhä ‑mä ɔ ‑da a ’mlɩ plɛ ɔ ’kä ’wʋ ’sɔ gwëlionɩ ‑a?» ⁵Zezwii lɛ naa: «‑Tiamö n nyɩamöä dɛ’ɛ ’dɩ, nɩkpɛ ’nɩ ’nyu ‑nyɛ Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ ’sɔ a ’nglɩ ’mö nɩkpɛlolo ’zʋʋ, ’pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ, ɔ ’naa ’kä ‑mä ’bhle ghlɩ ’lɩlɩlɩ. ⁶Nɩkpɛ ‑kä gwälɩɩ, nɩkpɛ ɔ gwälɩɛ. ‑Maa ‑ɔ ’bhöönɩɛ Lagɔ ’a ’Wʋgɔmʋʋ ’möö, ’wugɔmʋsɛ ɔ ‑wʋä. ⁷N ‑kä nɩɩ, gwëlionɩ ’wʋ ’sɔ nʋʋ, yɩ nɩ ‑tɩmö ngli yɩa. ⁸Yɩɛ, ’vuu ‑kä yii, dɛ wʋ yɩbhää, ‑lɛ wʋ ghlɛnɩɛ. ‑N ‑ngö ‑tiamö wʋ ‑jiji, ‑maa ‑nn dɛ wʋ ’bhöönɩ ‑yi, ‑nn’ɛ dɛ wʋ mönɩ ‑yi. Sɛ ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’la ‑sɩbhä Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ ’zʋaa nɩkpɛ ’lilolo ’wʋ.»

⁹Ɔ ’nyɔɔ ‑sɩbhä ’dɩɩ, Nikodɛɛmö lɛ: «’Ɔ! Wɛlɩ nɩ ‑n bhïlaa dɛ’ɛɛ, sɛ wa ’kɩ bhä ’mö ’nʋ ’nɩ?» ¹⁰Zezwii lɛ naa: «‑Nmö glɩnɩ’ɛ ‑naa Yizlaɛlɩ ’a ngëyii ’mö a ‑nʋa a Lagɔwɛlɩɩ a ’cɩanyɔ ’kɔdɔɔ, wɛlɩ nɩ, ‑n ’niɛ ’wuë ‑yi ’lɩlɩlɩ? ¹¹‑Tiamö n nyɩamöä dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ: ’Saa ‑a ‑yiɛ, mö ‑a bhïlaa, ’saa ‑a ’yɩɛ ’ylɩmöö, yɩ dɩ ‑a nyanyɩɛ. ‑Maa abhʋa abhlɩ, wɛlɩɩ ‑a nyanyɩɛ, a’aa ’yɩbhä a ’kɩ dlɩ ’wʋ ‑kä. ¹²’Saa plɩɛ mä’ä dʋdʋ ’wʋ ’wʋʋ, n ‑kaanyɩ yɩ ’dɩ ’nyɛ dɔ’wʋ ‑wʋʋ, a ’ni’ɛ dlɩ ’wʋ ‑kää, Lagɔ ’a wɛlɩɩ ‑yɩ plɩɛ ‑mä ghäyɩ ’wʋ ’wʋʋ, yɩ ’dɩ n ‑kaanyɩ ’nyɛɛ, ’mö a ’kä bhä dlɩ ’wʋ ‑kä ‑a? ¹³Miɛ da’a, ‑maa ‑mä ghäyɩ ’wʋ, ‑mä Lagɔ yɔwʋ, ‑bɛ ’nɩɛ ‑bhlɛ tɛkäsɛ ‑mä mö ’n ɛ ’nɩ ‑bhö Nɩkpɛ a ’Yu, ‑ɔ ’bhöönɩ ‑mä Lagɔ yɔwʋ mɔɔ.

¹⁴Sɛɛ Moyizɩ bizaa a‑a leyitɩmɛ ‑lɛ ‑peyi ’yli ‑mä ’muse ’klʋʋ, sɛ ‑bhlʋ ‑kpɔ ’la, Nɩkpɛ a ’Yu, ‑sɩbhä wa kää wa ’kɔ biza. ¹⁵Nzɩɩ nɩkpɛ a ‑mɔɔ ‑kɔɔ dlɩ ’tɛɛnɩ, ɔ ’kä ’pɩwʋ mää ’naa ’kää ’yli bhɩɛ ghlɩ.¹⁶‑Maa sɛɛ ’bhlɩbhëa ’wuë ‑glɛɛ Lagɔ dlɩ ’wʋ tenyii a za, nza ɔ ’wlʋä ’ɔ yuu ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’mö, nzɩɩ nɩkpɛ a ‑mɔɔ ‑kɔɔ dlɩ ’tɛɛnɩɩ, ɔ tɩa ’yli bhɩɛ, ‑maa ’pɩwʋ mää ’naa ’kää ’ylɩ bhɩɛɛ, ɔ ’kä ‑mä ghlɩ. ¹⁷Lagɔ tiee ɔ yowli mä’ä dʋdʋ ’wʋʋ, ɔ ’kä ’bhlɩbhëa ’wa ’nyinylolii a ’pɛna ’nyɛ a za, nza ɔ ’nɔɔ tie, ‑maa ɔ yowli ’kʋä puë a za, nza ɔ tioo. ¹⁸Lagɔ ’a yuu, nɩkpɛ a ‑mɔɔ ‑kɔɔ dlɩ ’tɛɛnɩ, Lagɔ ’naa ’kɔ ’ɔ ’nyinylolii a ’pɛna ’nyɛ. ‑Maa ‑ɔ ’nɔ dlɩ ’tɛɛnɩ, ’ɔ sɛ ɔ ’nɔɔ da’a dlɩ ’tɛɛnɩ a za, ɔ yɛ ɔnyɩ gbʋ köbha ’wë, ’ɔ ‑zijlea ‑tu ɔbhlɩ ’kɩ. ¹⁹‑Zijle ’la ma‑a nɩɩ, ‑ɔ ngla nɩkpa ’wʋ, mɔɔ yiɛ mä’ä dʋdʋ ’wʋ. ‑Maa mä’ä dʋdʋ ’wʋ a nɩkpaa, sɛɛ ’wa nʋnʋlii glɩnɩɛ ’zoku a ’yize a za, wa yɩbhä guylukwëa ma‑a nɩ ’kämanuë ‑gömö zaa, wa’aa ’yɩbhä ɔ ’kʋä ’wʋ ngäla. ²⁰Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa nɩkpɛ a ‑mɔɔ nʋä ‑lizokuu, ɔ’ɔɔ ’yɩbhä ’ɔ ‑lizokuu nɩ bhli zɩkpa, ‑sɩbhä a za, ɔ’ɔɔ ‑ɔ ngla nɩkpa ’wʋ ‑wa. ²¹‑Maa sɛɛ nɛnɩɛ ‑tiamö Lagɔ dlɩ yɔwʋʋ, nɩkpɛ a ‑mɔɔ ‑yiɛ ‑sɩbhä ’n ‑ɔ nɛmöä ‑sɩbhää, mɔɔ yinɩɛ ɔbhlɩ ‑ɔ ngla nɩkpa ’wʋ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ɔ ‑kɔɔ yinɩɩ, sɛ ɔ zʋä ’ɔ nʋnʋlii ’mö Lagɔ ’klʋkpamöö, ‑sɩbhä ma‑a ’yooo ’ylɩmö.»

Zaa Batisɩ lɛ Zezwii a ’nglɩ nɩ mö ɔ ‑nɩɩ ’kä dʋdʋ ’wʋ yi

²²Yɩ ’plɩɛ sa’a ’wëë, Zezwii ‑nyɛ ’ɔ ‑gänɩwaa ’sɔ, ’n wa yiɛ ’wʋ ‑sɔ, ’n wa yiɛ ‑mä Zwidee‑bhölɩɩ ’mö mö. Wa gwälɛ ‑mä. ’Tɛnyɩ ’mö wa ‑wʋä ‑mää, Zezwii wɔlʋ nɩkpa ’wlu. ²³‑Maa Zaa ɔbhlɩ, ɔ wɔlʋmö ’wlu ’yize. Glɔ wa laa Enɔɔ, ‑wʋ ‑wʋä ‑lɛ Saliimö a ‑kʋkʋyɔwʋʋ, ‑mä ’nyudɔlwɩ a ‑bɛ ‑wʋ a‑a zaa, ‑mä Zaa wɔlʋnɩ a‑a nɩkpaa ‑wa yinɔɔ ’wlu. ²⁴‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö, wa ’nɔ a ‑bhlɛ ‑jie ’mö ’pä. ²⁵’Ylɩ ‑bhlʋ ’mö, Zaa ’a ‑gänɩwaa, wa gla’mö a ‑mumuë, ’n wa ‑nyɛ Zwiiföyi ‑bhlʋ yiɛ kpɛnɩ. Sɛɛ nɩkpɛ ’kää ’zʋ, ɔ ’kä ’wlɩlɩ plɛ Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋʋ, ‑lɛ a wɛlɩɩ, ’mö wa kpɛnɩɛ ’mö. ²⁶‑Sɩbhä a za, ’n wa yiɛ ‑mä wa ’bhidɩba ghlɩ, wa lɛ naa: «‑Atʋ, nɩkpɛ ’la, ‑n ‑nyɛɛ ’sɔ a ‑wʋ a ’yɛ ‑mä Zludɛɛ ‑gömö, ‑ɔnyɩ dɩ ‑n nyɩanyɩɛ’ɛɛ, ‑sɩkaa a dɔ’wʋ, ’wlu ɔ wɔlʋmöa’aa, nɩkpaa ’wuë ’mö wa mönɩɛ.» ²⁷Wa ’nyɔɔ sa’a ’dɩɩ, Zaa lɛ naa: «’Saa Lagɔ ‑nɩmöä ’nyɛɛ, ‑nn‑ä bhɛnɩ ‑n ’kʋ ’wʋ ’libhï. ²⁸A’bhï, sɛ n gbä a‑a, a ‑yi ‑sɩbhä. Sɛ’ɛ n gbä a‑a nɩɩ: Puënyɔɔ Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ, ’mö n ’nɩɛ glɩnɩ, ‑maa ɔ ’yuku ‑mä Lagɔ tieaaa cuu. ²⁹‑Ɔ kwää ’nglɔɔ, mɔɔ glɩnɩɛ ’nglɔ a ’luwli. Ɔ ’tua ɔbhlɩ, ‑lɛ ɔ yɔwʋ, ‑lɛ ɔ glɩɛ ’n ɔ ‑pʋnɔɔ ’yukwli. Ɔ ‑kä ’ɔ wɛlɩ ’nʋʋ, ɔ ’wuë ’mäna. Zaa, ‑lɛ a ’mäna ’la ma‑a lɩbhaaa dɛ’ɛ, a ‑kaa ’wlu ’mänanɩ. ³⁰Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, Zezwii ’a nglɩɩ, mɩɩ nɩ mö, na ‑nɩɩ ’kä dʋdʋ ’wʋ yi.

‑Ɔ ’bhöönɩɛ ‑mä Lagɔ dlɩ ’möö

³¹‑Ɔ ’bhöönɩɛ ‑mä ghäyɩ ’wʋʋ, mɔɔ ’ghïliɛ, mɔɔ ziɛ nɩkpaa ’wuë ’wʋ. ‑Ɔ ’bhöönɩɛ nɩkpɛ ’möö, mä’ä dʋdʋ ’wʋ a ‑nɔ ɔ glɩnɩɛ ɔbhlɩ zaa, dʋdʋ ’wʋ a wɛlɩ ɔ bhïlaa. ‑Maa ‑ɔ ’bhöönɩɛ Lagɔ dlɩ ’möö, mɔɔ ’ghïliɛ mɔɔ ziɛ wa ’wuë ’wʋ. ³²’Saa ɔ ’yɩɛ ’ylɩmö, ’n ’saa ɔ ’nʋä, yɩ ’dɩ ɔ nyɛɛ nɩkpa, ‑maa wa’aa ’yɩbhä wa ’kɩ ’wʋ nglu. ³³‑Maa ‑ɔ ngluä ’ɔ wɛlɩɩ ’wʋʋ, mɔɔ zwiɛ kɛ ‑gömö nɩɩ, Lagɔ ’mö, ‑mä yɩ ’bhöönɩɛ, gbëaa yɩ kää ’mö. ³⁴‑Tiamö, ‑mɔ Lagɔ tiee, Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ mɔɔ ‑wɔɔɔ tenyii ‑gömö zaa, Lagɔ ’a wɛlɩɩ a ’yize ’mö ɔ bhïlaa. ³⁵Lagɔ, sɛɛ ’ɔ yuu ‑glɛɛ ’ɔ dlɩ ’wʋ a za, nza ɔ ’zooo ‑lii ’wuë a ‑gömökämanɩnyɔ ’wʋ. ³⁶’Ɔ yu ’la, nɩkpɛ a ‑mɔɔ ’tɛɛnɔɔ dlɩɩ, ’pɩwʋ mää ’naa ’kää ’yli bhɩɛɛ, ‑mä Lagɔ yɔwʋ, ɔ yɛ ‑mä ghlɩ ’wë. ‑Maa ‑ɔɔɔ ’yɩbhä ɔ ’kɔ dlɩ ’tɛɛnɩɩ, ɔ ’naa ’kä ‑mä ghlɩ. Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ, gbʋʋ ‑wʋ ‑wɔɔɔ ‑gömöö, wʋ ’naa ’kä bhɩɛ.»

Zezwii ‑nyɛ Samalii a nglɔɔ ’sɔ a wɛlɩɩ

^1-3Nɩkpaa ‑wa yinɩɛ Zezwii, ɔ wɔlʋä ’wlu, ɔ ’zʋaa ɔ ‑gänɩwaa ’wʋʋ, wa ‑zu tenyii wa zi Zaa a ‑nʋa ’wʋ, ’n Falizɩɛwaa yiɛ ’nʋ. ‑Maa ‑tiamö a dɔ’wʋ, Zezwii a’bhë mɔɔ ’nɩɛ a nɩkpaa ’wlu wɔlʋ, ‑maa ’ɔ ‑gänɩwaa mʋa wɔluë a‑a ’wlu. Zezwii ’nʋä sɛ wa ’nyɛɛ ɔ ’dɩ Falizɩɛwaa, ’n ɔ yiɛ ‑mä Zwidee‑bhölɩɩ ’mö ’bhöö, ‑mä Galilee‑bhölɩɩ ’mö, ’n ɔ yiɛ ‑mä nimï mö.

⁴‑Maa bhlɩɩ wa laa Samalii, ‑mä ’yioo ghlɛnɩɛ zaa, ‑mä Zezwii kää ɔ ’kä ’wʋ ’tʋ. ^5-6Zwiiföwaa a dɩba ’kɔdɔ Zakɔɔbö mɔɔ ’nyɛ a‑a ɔ yowli Zɩzɛɛfʋ ‑mä ’lagblɛ. ’Lagblɛ ’la, Samalii a glɔ ‑bhlʋ wa laa Sisaa, wʋ ‑kʋkʋyɔwʋ, ‑mä ɛ ‑wʋä. ‑Mä ɛ ’mö, Zakɔɔbö ’bhlu a ‑mä ’nyibhë. Zezwii ’tʋä ‑mä Samalii ’wʋʋ, ɔ yɛ ‑bɛ ’wʋ nɛmö, ɔ yɛ yɔlɔ zaa, ’n ɔ yiɛ ‑lɛ ’nyibhë ’la nuë ’wʋ sɛ glɩ. ’Ylʋ lɛ ’kä ’du ’mö ghlɛ a sɛ, ^7-8’ɔ ‑gänɩwaa yɛ ‑mä glɔ ’mö lile pɩaa mö ’wë, ɔ ’yize ɔ glɩ ‑lɛ ’n Samalii a ’nglɔ ‑bhlʋ yiɛ ’nyibhë ’wʋ yi. Ɔ ghlɛɛ ‑lɛ, Zezwii lɛ naa: «Nyɩaa ’nyu n ’kä ’nɩmä.» ⁹‑Maa ’lɩlɩlɩ a dɔ’wʋ, Zwiiföwaa, wa’aa ’yɩbhä wa ‑nyɛ Samalii a ‑nʋa ’sɔ wa ’kä ’wʋ ’sibhësibhënɩ, zaa, Zezwii nʋä sa’aa, nglɔ lɛ naa: «’Ɔ! ‑Nmö Zwiiföyi, ‑amö Samalii a ’ylikwii ‑amö ‑n zɛla bhä ’nyu ‑a?» ¹⁰Ɔ lɛ naa: «’Saa Lagɔ nyɛɛ nɩkpa, ‑n ‑kʋʋ a ‑yii, ‑ɔ zɛlamöä dɛ’ɛ ’nyu a’bhë, ‑n ‑kɔɔ a ’yɛ ‑yii, ‑nmö yonyɩ a‑a zɛlaa, nzɩɩ ’nyu a ‑muu nyɛɛ ‑bhölɩbhölɛɛ, ɔ ‑kamu a ’nyɛ.»

¹¹Nglɔɔ lɛ: «‑Alowli, nyuu ‑n gaaa da’aa, dɛ ‑n ’kʋ bhä ‑sɛ ’nɩ? ’Nyibhëa a’bhë ’mö a ’bhʋɔɔ, ’n ‑nn‑ä ’mölunɩlu ‑su. Zaa, sɛ ‑n ’kä bhä ’mözʋmözʋmö ’nɩ? ¹²‑Aa dɩba ’kɔdɔ Zakɔɔbö, mɔɔ tɩɩnyɩɛ ’nyibhë nɩ yɔwʋ. Ɔ ‑nyɛ ’ɔ yuëa ’wuë ’sɔ, ’wa ’siasianɩmaa kökä ’nyibhë nɩ ’mö wa nɩmä a‑a. Zaa, ‑nmö ’ghïli bhä n‑n zi ‑aa dɩba ’kɔdɔ Zakɔɔbö ’wʋ ‑a?» ¹³Zezwii lɛ naa: «Nɩkpɛ ‑kä ’nyibhë nɩ a nyuu ’nɩmä ’wëë, ’nyutʋ yo ‑bhlɛ ’lɩbhä ’yize. ¹⁴‑Maa ’na nyuu n nyɛɛ, ‑ɔ ‑kʋʋ ’nɩmää, ’nyutʋ ’naa ’kɔa’a ’kwädlɩ ’lɩbhä, ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ’nyibhë wʋ ’kää ‑mä ɔ ’mö ’mö yinɩ zaa, mʋʋ ’kɔɔ ’pɩwʋ mää ’naa ’kää ’yli bhɩɛ ’nyɛ.» ¹⁵Nglɔɔ lɛ: «‑Alowli, nyu ’la, nyɩa’mu n ’kʋ ’nɩmä, ’nyutʋ ‑tɩɩa’a ’lɩbhä n tɩa’a ’kwädlɩ mä’ä ’nyibhë nɩ ’wʋ ’sibhë.» ¹⁶Ɔ gbää sa’aa, ’n Zezwii yoo ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «Mö ‑na ’luwli kie.» ¹⁷Ɔ lɛ naa: «N’n‑ä ’luwli ‑kä.» Zezwii lɛ naa: «Nn, ‑n ‑kä ‑nn‑ä ’luwli ‑kä nʋʋ, miɛ ‑tiamö. ¹⁸Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑n yɛɛ ‑bhlɛ ’luwluwa ngbï kwä. Nɩkpɛɛ ‑n glɩa’aa ‑sɩkaa yɔwʋʋ, ɔ’ɔ ‑bhö ‑na ’luwli. Zaa, ‑tiamö ‑n gbää.»

¹⁹Nglɔɔ lɛ naa: «‑Atʋ, n ‑yia’a ‑sɩkaa sɛɛ nɩɩ, Lagɔ a ’möbhïlanɩnyɔɔ ‑n glɩnɩɛ. ²⁰Zaa, n nɛ naa: ‑Aa dɩbawa a dɩbawa, ‑gäga nɩ ‑a ‑wʋä dɛ’ɛ, a ’wlu ‑mä wa bʋbɔnɩ a‑a Lagɔ. ‑Maa abhʋa Zwiiföwaa, a lɛ nɩɩ, ‑mä Zeluzalɛɛmö a ’yize, ‑mä wa kää wa ’kä Lagɔ bʋbɔnɩ.» ²¹Zezwii lɛ naa: «Na ’yu, kɩ dlɩ ’wʋ nɩɩ, ’tɛnyɩ ‑bhlʋ yi ghlɛ a ‑kä a ’kä ‑aa dɩba Lagɔ bʋbɔɔ, ‑gäga nɩ ’wlu, ‑mä a’aa a ’kä mö, ‑mä Zeluzalɛɛmö a’bhë, ‑mä a’aa a ’kä’ɛ mö. ²²Abhʋa Samalii a ‑nʋa, Lagɔ a bʋbɔɔ, a ’nɔɔ ‑yi. ‑Maa, ‑abhʋa Zwiiföwaa ‑abhlɩ, Lagɔ ‑a bʋbɔɔ, ‑a ‑yoo. Nɩkpaa ’wuë a puënyɔɔ, ‑abhʋa Zwiiföwaa, ‑aa jijo’wʋ, ‑mä ɔ ’bhöönɩɛ. ²³‑Maa ’tɛnyɩ ‑bhlʋ yi ghlɛ, dɛɛ ‑tiamö a Lagɔbʋbɔwaa ’kää ‑aa dɩba Lagɔ ’wugɔmʋsɛ ’n gbëaa ’mö bʋbɔnɩ. ‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la, ɛ yɛ tɛɛ a’bhë. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑sɩbhä a Lagɔbʋbɔwa ’la ’mö ‑aa dɩba Lagɔ tɛlɩɛ sɛ. ²⁴Lagɔ, ’Wugɔmʋ ɔ glɩnɩɛ zaa, ‑wa yɩbhää wa ’kɔ bʋbɔɔ, wa nɩ bʋbɔɔ ’wugɔmʋsɛ ’n gbëaa ’mö.» ²⁵Nglɔɔ lɛ naa: «N ‑yi sɛ nɩɩ, Kliisɩ, Puënyɔɔ Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ, ɔ yi yi. ‑Zlɩ ɔ ‑kä yii, ‑li ’la ’wuë ɔ ‑yinyi sasɛ dlɩ ‑gömö ‑sɛsɛnɩ.» ²⁶Zezwii lɛ naa: «‑Amöö ‑wʋmöä dɛ’ɛ ’dɩ ’nyɛ dɔ’wʋʋ, ’mö n glɩnɩɛ.»

²⁷Wa kä kïbhï ’la ngli, ’n Zezwii ’a ‑gänɩwaa yiɛ yi. Wa ghlɛɛ ‑lɛ, sɛɛ ɔ ‑nyɛ ’nglɔ sɛɛ ’dɩ a za, nglii yʋää. ‑Maa wa gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ a’bhë, ‑ɔ ’kää Zezwii nimï ’yɩbhä nɩɩ, ’saa ‑n tɛlɔ bhä ’mö sɛ, dɩ ‑mi ‑n ‑nyɔɔ sɛ bhä, ɔ’ɔɔ ‑bhölɩ. ²⁸Nglɔɔ a’bhë, ’ɔ ’nyulakii, ‑lɛ ɔ tee, ’n ɔ yiɛ ‑mä glɔ ’mö nɩkpa ’dɩ kwä nɩɩ: ²⁹«Nɩkpɛ ‑bhlʋ, ’na sɛ n ’zʋä ’wuë, ‑ɔ nyɩaaa ‑sɩbhä ’dɩɩ, a nɩ yi a ’kɔ ’ylɩmö, ɛ’ɛ ‑bhö ɔ ‑kamä Kliisɩ, Puënyɔɔ Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ mɔ ‑a?» ³⁰Nglɔɔ gbää ‑sɩbhä, ’n wa yiɛ ’wʋ ‑sɔ, mää Zezwii ‑wʋä, ’n wa yiɛ ‑mä mö.

³¹‑Maa nglɔɔ ‑wʋ ‑mä glɔ ’mö, ’n Zezwii ’a ‑gänɩwaa yoo ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «‑Atʋ, lilee dɛ’ɛ, ‑n ’kä li.» ³²Ɔ lɛ naa: «Lile n kää, n ’kää lii, a ’nee ‑yi.» ³³Ɔ gbää sa’aa ’n wa yiɛ nimï ’yɩbhäyɩbhänɩ, wa lɛ: «’Ɔ! Zaa, nɩkpɛ ‑mɔmɔɔ ’nyɔ bhä lile ’mö ɔ ’kä bhä li ‑a?» ³⁴Zezwii lɛ naa: «‑Ɔ tieaaa, sɛ ɔ gbää n ’kä ‑sɩbhä ’zʋ, libhoo ɔ nyɩaaa, n ’kʋ nʋ n ’kʋ zɛmö bhɩɛ, mɩɩ glɩnɩɛ ’na lilea. ³⁵Sɛ’ɛ a nʋä nɩɩ: ’Cwɩ ‑mʋänaa tʋʋä ‑mä, lilea a ‑dɩdɩtɛnyɩɩ ’kä ghlɛ. ‑Maa sɛ’ɛ n nyanyɩɛ ’dɩ nɩɩ, ’lagbïlea, a nɩ yɩliɛ ‑ka sasɛ ‑gömö, yɩ yɛ zɛlɩ, yɩ ‑dɩdɩtɛnyɩɩ yɛ ghlɛ. ³⁶‑Ɔ dɩɛ, ɔ yɛ ’ɔ ’pɛnaa ghlɩ ’wë. ’Pɩwʋʋ mää ’na ’kää ’yli bhɩɛ a lilea, ’mö ɔ ’yɩbhaa ’wlu. ‑Sɩbhä a za, ‑ɔ glʋä, ɔ ‑nyɛ ‑ɔ dɩɛ ’sɔ, ’gämö wa nʋnɩɛ ’mäna. ³⁷‑Tiamö wa gbää nɩɩ: ‑Mɔmɔɔ glʋ, ’n ‑mɔmɔɔ dɩ. ³⁸A yɩɛ, abhʋa na ‑nʋa, ’lagblɛ a ‑mɛ a’aa glʋʋ, ɛ ’mö, ‑mä n tieanyɩɛ, a ’kɛ ‑dɩ. ‑Mumuë yɛ ‑mä yɔlɔnɩ ’wë ’n n tieanyɩɛ dɛ’ɛ ‑mä, a ’kä wa ylɔ ’mö nɛmönɩ.»

³⁹‑Glɔ ’la ’mö a nɩkpa a ‑bɛ, sɛɛ nglɔɔ ’nyʋää ’dɩ nɩɩ, nɩkpɛ ‑bhlʋ, ’na sɛ n ’zʋä ’wuë, ɔ ‑kaa ‑sɩbhä ’dɩ ’nyɛ, ‑sɩbhä a za wa kää Zezwii dlɩ ’wʋ. ⁴⁰Yɩ za, nɩkpa ’la, wa ghlɛɛ Zezwii yɔwʋʋ, ’n wa yoo yɔwʋ bhibhe ɔ ’kʋä yɔwʋ gʋʋ. ’N ɔ yiɛ ’wʋ nglu. Ɔ ‑sɛ ‑lɛ wa yɔwʋ ’ylɩ ’sɔ. ⁴¹Ɔ ‑wʋä ‑mä, sɛ ɔ ’nyʋää ɔ’bhë ’dɩ a za, nɩkpa ‑mumuë a ‑bɛ ’n wa yiɛ ’ɔ wɛlɩɩ ’wʋ nglu. ⁴²’N wa yiɛ nglɔɔ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «‑Na’a ngli a wɛlɩɩ a ’yize a za, nza ‑a ’nɔɔa’a dlɩ ’wʋ ‑kä. ‑Maa ‑a’bhï, ‑a yɛ ’ɔ bhïlawɛlɩɩ ’nʋ zaa, ‑a ‑yi sɛ nɩɩ, mɔɔ glɩnɩɛ ‑tiamö ’bhlɩbhëa ’wuë a puënyɔɔ.»

Zezwii yɛ Libhonʋnyɔ ’kɔdɔ a ’yu yɛmanɩɛ

⁴³’Ylɩ ’sɔ ’plɩɛ, ’n Zezwii yiɛ ‑mä ’wʋ ‑sɔ, ’n ɔ yiɛ ‑mä Galilee‑bhölɩɩ ’mö mö. ⁴⁴Ɔ’bhë, sɛ’ɛ ɔ gbä a‑a ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö nɩɩ: «Lagɔ a ’möbhïlanɩnyɔ, ‑mä ɔ ’bhele a ‑nʋa, wa’a ’zo ‑lɛ.» ⁴⁵‑Maa ɔ ghlɛɛ ‑mä, ‑mä a nɩkpaa ‑wa ’mämö a‑a ‑mä Zeluzalɛɛmö Galɛ’möwlʋfɛtɩɩ ‑sɛɛ, ‑lii ɔ nʋnɩɛ ‑mä, wa ’yi ’ylɩmö. Zaa, sasɛ wa pälɔɔɔ.

⁴⁶Zezwii ‑wʋä ‑mä Galilee, ‑mä Kanaa glɔ ’mö mä ɔ ’zʋa a‑a nyuu nʋ ’wʋʋ, ’n ɔ yiɛ ‑mä nimï mö. ‑Mä a ‑glɔ ‑mumuu wa laa Kapɛnaɔmö, nɩkpɛ ‑bhlʋ ‑wʋ a ‑mä. Libhonʋnyɔ ’kɔdɔɔ ɔ glɩnɩɛ. ‑Maa ɔ ’yu ‑bhlʋ ’nɩɛ tenyii ‑yɛ. ⁴⁷Nɩkpɛ ’la, ɔ ’nʋä nɩɩ Zezwii yɛ ‑mä Zwidee ’bhöö ɔ yɛ ‑mä Galilee yii, ’n ɔ yiɛ ’wʋ ‑sɔ ’n ɔ yoo ‑mä ghlɩ, ɔ lɛ naa: «‑Atʋ, na yowli, ɔ’ɔɔ ‑yɛ, ɔ lɛ ’kä ’ku zaa, ‑yayaya, yi ‑a ’kä mö, ‑n ’kɔ yɛmanɩ.» ⁴⁸Zezwii lɛ naa: «A ’nɩɛ zɩzɛli ’kädɩ ’ylɩmö ’wëë, a’a bhɛnɩ a ’kä dlɩ ’wʋ ‑kä.» ⁴⁹Nɩkpɛɛ lɛ naa: «‑Atʋ, ‑yayaya, yi bhälɛ ’na yuu ’nɩɛ ‑bhlɛ ’kuu.» ⁵⁰Zezwii lɛ naa: «Mö, ‑maa ‑na’a yuu yɛ yɛmanɩ.» Zezwii ’nyɔɔ sa’a ’dɩɩ, nɩkpɛɛ, wɛlɩ ’la ’mö ɔ kää dlɩ ’wʋ cuu, ’n ɔ yiɛ mö. ⁵¹Ɔ nɛmö ’yio ’wʋ, ’n ’ɔ libhonʋwaa yoo gbanɩɛ yi, waa lɛ naa: «‑Atʋ, ‑na’a yuu yɛ yɛmanɩ.» ⁵²Ɔ lɛ: «’Gïle ‑mɛ ’mö ɔ ‑lii gämanɩ ɔ kɛ?» Wa lɛ naa: «‑Kido ’wʋ, ylʋʋ ’kää ’tikïyie ’wʋ ’klʋ cɩaa, ’n wëtlokwëa yoo ku ’mö bhɩɛ.» ⁵³Wa gbää sa’aa, ’n nɩkpɛɛ yiɛ sɛ yɩbhlɩmanɩ nɩɩ, ‑lɛ a ’tɛnyɩ ’la ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’mö, ‑lɛ Zezwii ’nyɛnɔ a‑a ’dɩ nɩɩ: «Mö, ‑maa ‑na’a yuu yɛ yɛmanɩ.» ‑Sɩbhä a za, ɔ ‑nyɛ ’ɔ ‑kosu yɔwʋ a ‑nʋa ’sɔ ’n wa yiɛ ’wʋ nglu wa ’kä Zezwii dlɩ ’tɛɛnɩ. ⁵⁴Zezwii ’bhööä ‑mä Zwidee ’wëë, sa’a ɔ ’zʋä ‑mä Galilee. ’Sɔnazɩzɛɛ ɔ ’pänɩɛ ‑mä mɛɛ da’a.

Zezwii yɛ kpälɛkpälɛnyɔ yɛmanɩ

¹Yɩ ’plɩɛ sa’a ’wëë, ’n Zwiiföwaa a Lagɔfɛtɩ ‑bhlʋ yiɛ ghlɛ. Ɛ za Zezwii möä ‑mä Zeluzalɛɛmö. ²Zeluzalɛɛmö a ‑glɔɔ, wʋ ngloluë ‑bhlʋ wa laa wïla a ngloluëa, a yɔwʋ, ’nyibhë ’käda ‑bhlʋ ‑wʋ ‑lɛ, ’mö wa laa Ebleegbʋʋ ’mö Bɛtɩsedaa. A yɔwʋ ‑gligbï ngbï sɩbhä ‑lɛ. ³‑Mä ‑gligbï ’la zɛmö, guzuwa a ‑bɛ, mʋa pöä ‑mä, ’kukwlekäwa plɛ, ’wʋbhlinɩwa plɛ, kpälɛkpälɛwa plɛ. [Nyuu, ’mö wa ‑kʋä wʋ ’kä ’mö zizo. ⁴Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa wa ‑kä ‑lɛ glɩɩ, ’tɛnyɩ ‑mɛmɛɛ ‑kä ghlɛɛ, Lagɔzuzukwë ‑bhlʋ ma‑a ’bhöönɩɛ ‑mä ghäyɩ ’wʋ ’n a zizaa nyuu ’mö. Wʋ ‑kä ’mö zizo ’wë cuu a tɛkäguzunyɔɔ ‑ɔ ’sibhëë ‑mä, gu a ‑muu yo a ’lɩbhä ‑kë, yɛmanɩ ɔ yɛmanɩɛ.] ⁵‑Mä wa gla’mö, nɩkpɛ ‑bhlʋ ‑wʋmö a ‑mä, gu kɔɔ ɔbhlɩ ‑bhlɛ ’ylʋbö a glʋ ‑bhlʋ ’ylʋbö kʋgbä ‑gbʋäta ’mö ’lɩbhänɩ. ⁶Zezwii ghlɛɛ ‑lɛ ’nyibhëa yɔwʋʋ, ’n ɔ yiɛ nɩkpɛ ’la ’ylɩmö ɔ pö‑ö sɛ. Zezwii ‑yi sɛ nɩɩ, guu kɔ ‑bɛ ’wʋ ’lɩbhä zaa, ’n ɔ yoo nimï ’yɩbhä, ɔ lɛ naa: «‑N yɩbhä bhä ‑n ’kä yɛmanɩ ‑a?» ⁷Ɔ lɛ: «‑Alowli, nyuu ‑kä ’mö zizo a ‑ɔ ‑kaa ‑mä sɛ ’sibhëa, n ’nɔɔ ‑kä nza n glɩɛ dɛ’ɛ. Nanyɩgäsɛ n ‑kä ‑li ’mö yɛla n ’kämö’ɛ ‑lɛ ghlɛɛ, ‑mɔmɔɔ yɛ ‑mä sɛ ’sibhë ’wë.» ⁸Zezwii lɛ naa: «‑Sɔ ’wʋ, ’libhï ‑na’a ‑sɩsɛlɛɛ ’wʋ, ‑n ’kä nɛmö!» ⁹Zezwii ’nyɔɔ sa’a ’dɩ cuu, ’n nɩkpɛɛ yiɛ yɛmanɩ. ’N ɔ yiɛ ’ɔ ‑sɩsɛlɛɛ ’wʋ ’libhï ’n ɔ yiɛ nɛmö. ‑Lɛ a zlɩ ’la ’mö, Zwiiföwaa a ‑gwlɛnɩzlɩɛ.

¹⁰Zaa, ’wa ’kädɩɩ ’yɩɛ nɩkpɛɛ ‑ɔ yɛmanɩɛ ’ylɩmöö, wa lɛ naa: «‑Gwlɛnɩzlɩɛ zɩ’ɛ. ‑Nn‑ä ‑kä ‑n ’kä ‑na’a ‑sɩsɛlɛɛ kä’mö ‑su.» ¹¹Ɔ lɛ naa: «Nɩkpɛ ‑ɔ yɛmanɩɩɛ, sɛ’ɛ ɔ nyɩaaa ’dɩ nɩɩ: ’Libhï ‑na’a ‑sɩsɛlɛɛ ’wʋ ‑n ’kä nɛmö.» ¹²Wa lɛ: «‑Ɔ nyɩamöä sa’a ’dɩɩ, ‑a ’yɩ bhä ɔ ’nglɩ a’bhë.» ¹³‑Maa Zezwii yɛ nɩkpaa a ‑bʋbʋʋ ‑wʋ ‑wʋ a‑a ‑lɛ gwë ’dionɩ ’wë zaa, nɩkpɛɛ ‑ɔ yɛmanɩɛ ’nɩɛ ’ɔ nglɩɩ yɩbhlɩnɩ.

¹⁴Yɩ ’plɩɛ sa’a ’wëë, ’n Zezwii ‑nyɛ nɩkpɛɛ yiɛ ‑mä Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ ’mö ’wʋ gbanɩ. ’N ɔ yoo ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «‑N yɛa’a yɛmanɩ ’wë. Tɩa’a ‑sɩkaa ’nyinyloli nʋ, yɔlɔylʋ a ‑muu ’tɛɛ ’mö ‑wʋ ziɛ tɛkänʋʋ ’wʋ, wʋ ‑tɩmöa ghlɩ.» ¹⁵Ɔ ’nyɔɔ sa’a ’dɩ ’wëë, nɩkpɛɛ möä ’n ɔ yia’aa Zwiiföwaa a ’kädɩɩ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «Nɩkpɛ ‑ɔ yɛmanɩ a‑a, Zezwii mɔɔ.» ¹⁶’Bhöönɩa’a ‑lɛ, Zwiiföwaa ’a ’kädɩɩ, sɛ wa tɛlɩa’aa wa ’kä Zezwii ‑lizoku ’wlu nʋ, sɛ ɔ yɛmanɩɛ nɩkpɛ ‑gwlɛnɩzlɩ a za.

¹⁷‑Maa Zezwii ɔbhlɩ, sɛ’ɛ ɔ ’nyʋää ’dɩ nɩɩ: «Na dɩba, zɩ’ɛ a’bhë ‑kë ɔ nʋ ’ɔ libhoo ’yize. ‑Amö na a, ‑sɩbhä n nʋmu’ɛɛ.» ¹⁸‑Maa tɛɛnɩa’a ‑lɛ, Zwiiföwaa, sɛ wa tɛlɩa’aa tenyii wa ’kɔ gbʋ ’wlumö ’pä ɔ ’kʋ ’mö ’ku. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ɔ yɛ ’wa ‑gwlɛnɩzlɩ a gböö ’klʋkpamö ‑sɛ ’wë, ’n ɔ yi’ɛɛ Lagɔ ɔ dɩba ’mö ’wʋ ’libhï, miɛ nɩɩ, ɔ ‑nyɔɔ ’sɔ ’mö wa mlɩnɩɛ.

Zezwii yɛ ’kämanɔɔ ɔ dɩba Lagɔ ’nyɔɔ a dɛ bhïla

¹⁹‑Sɩbha a za Zezwii gbää nɩɩ: «‑Tiamö n nyanyɩɛ dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ, Yuu, ‑lu a ‑muu ɔ ’kää ɔnyɩ a ’nglɩ ’mö nʋnɩɩ, wʋ’ʋä ‑bhölɩ, ‑maa sɛɛ Dɩbaa zʋä, sɛ ɔ yɩɛ ’ylɩmöö, ‑sɩbhä ɔ zʋä ɔ’bhë. ‑Lii ’wuë Dɩbaa nʋää, ’mö ɔ nʋmöä. ²⁰Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa sɛɛ Dɩbaa ‑wɔɔɔ a za, ’ɔ ‑lii ’wuë ɔ nʋä, ’mö ɔ sʋlʋnɔɔ. Yuu, ’saa Dɩbaa ’kɔɔ sʋlʋnɩ, ɔ ’kää nʋʋ, yɩ yi ’ghïli, yɩ yi tɛkänɩɩ ’wʋ zi, yɩ yeanyɩ zuzu ‑gömö ‑sɛ. ²¹Miɛ nɩɩ, sɛɛ Dɩbaa glaa kuukuuwa, ’n ɔ nyʋää zɩkpalelee, ‑sɩbhä Yuu nyɛɛ ‑mɔ ɔ yɩbhää zɩkpalele. ²²Dɩbaa a’bhë, ɔ’ɔɔ nɩkpa ‑zijli tunɩ ‑maa Yuu ’mö ɔ ’nyɛɛ ’kämanɔɔ ’wuë ɔ ’kʋä ‑zijli tu. ²³Nzɩɩ nɩkpaa ’wuë, sɛ wa zʋä Dɩbaa ’klʋkpamöö, wa ’kɔ ‑sɩbhä ’klʋkpamö ’zʋmö. Zaa, ‑ɔ ’nɩ Yuu ’klʋkpamö zʋʋ, Dɩbaa ‑ɔ tioo, ’mö ɔ ’nɩ ’zʋmöä da’a ’klʋkpamö.

²⁴‑Tiamö n nyanyɩɛ dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ, ‑ɔ ‑kä ’na wɛlɩɩ ’yukwli ‑pʋnɩ, ‑ɔ tieaaa, ‑ɔ ‑kɔɔ dlɩ ’tɛɛnɩɩ, ’pɩwʋ mää ’naa ’kää ’yli bhɩɛɛ, ɔ yɛ ‑mä ghlɩ. Lagɔ ’naa ’kɔ ’ɔ ’nyinylolii a ’pɛna ’nyɛ, ‑maa ɔ yɛ ’kwie ngli ’wlʋ, ɔ yɛ ’pʋpʋɛ ghlɩ. ²⁵‑Tiamö n nyanyɩɛ dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ, ’tɛnyɩ ‑bhlʋ yia’a ‑pa ghlɛ. Ɛ yɛ ghlɛ ’wë a’bhë, dɛɛ ’kuukuuwaa ’kää Lagɔ ’a Yuu a bhïlawɛlɩɩ ’nʋnɩɩ. ‑Wa ’kɩɛ ’nʋʋ, wa yi mä’ä ’pɩwʋ nimï yi. ²⁶Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa sɛ’ɛ n gbää nɩɩ: Lagɔ, ’mö ‑bhölɩbhölɛ ’wuë ’bhöönɩɛ ’mö. ‑Maa sɛ ɔ nyɛɛ ɔ’bhë nɩkpa ‑bhölɩbhölɛɛ, ’ɔ yuu ’mö ɔ ’nyɛɛ ’mötɛɛnɔ ɔ ’kä ‑sɩbhä nɩkpa ‑bhölɩbhölɛɛ ’nyɛmö. ²⁷’Mö Lagɔ ’nyɛɛ ’mötɛɛnɔ, ɔ ’kä nɩkpa ‑zijli tu. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa mɔɔ glɩnɩɛ Nɩkpɛ a ’Yu. ²⁸Sɛ n gbää da’a, ‑sɩbhä nɩ tanyɩa ngli yɩa, ‑maa ’tɛnyɩ ‑bhʋlʋ yi ghlɛ. Ɛ ‑kä ghlɛɛ, ’kuduwaa ’wuë yi Lagɔ ’a Yuu a wäzɩwɛlɩɩ ’nʋ. ²⁹Wa ’wuë, wa yi glu ’wlʋ. Wa ‑kä glu ’wlʋʋ, ’saa nɛnɩɛ Lagɔ dlɩ yɔwʋʋ, ‑wa nwi a‑a, wa yi ‑bhölɩbhölɛ ghlɩ, ‑maa ‑wa nʋä a‑a ‑lizokuu, Lagɔ yuë ’wa ’nyinylolii a ’pɛna ’nyɛ.

³⁰‑Lu a ‑mu n ’kää nanyɩ a ’nglɩ ’mö nʋnɩɩ, wʋ’ʋä ‑bhölɩ. Zaa, n ‑kä nɩkpa ‑zijli tu dɔ’wʋ ‑wʋʋ, ‑ɔ tieaaa ’ɔ sɛ ɔ nyɩaaa ’dɩɩ, ‑sɩbhä n tuëë ‑zijli. ’Na ‑zijlitutwe ’mö ɛ zlɔnɩɛ, ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ’na sɛ n yɩbhää, ‑sɩbhä n’n‑ä ’zʋ, ‑maa ‑ɔ tieaaa, ’ɔ sɛ ɔ yɩbhää, ‑sɩbhä n zʋä.»

Nʋnʋlii ‑Yɩ bhïlaa Zezwii a dɛ miɛ dɛ’ɛ

³¹«N ‑kä a nanyɩgäsɛ nanyɩ a dɛ bhïlaa, na wɛlɩɩ ’nɩɛ yɩ ’kä a dlɩ’wʋkäli glɩnɩ. ³²‑Maa käbönɔɔ bhïlaa na dɛ, n ‑yi sɛ nɩɩ, gbëaa ɔ bhïlaa na dɛ. ³³A’bhï, abhʋaa tie a‑a nɩkpa Zaa Batisɩ ’wʋ, ’n ɔ yiɛ na dɛ gbëaa bhïla. ³⁴Sɛɛ nɩkpɛ gbää na dɛ, ‑sɩbhä ma‑a ’nɩɛ na dɔ’wʋ dɛsɛ ‑kä, ‑maa a ’kä ’pʋ a za, nza n gbää ‑sɩbhä. ³⁵Zaa Batisɩ ɔbhlɩ, ’napɛ a ‑mɛ wa dɩ’ɛ ’yi ‑ɛ lɩ’ɛɛ, ɛ saa, ‑sɩbhä ɔ ‑wʋ a‑a. ’N a yiɛ ’ylɩya ’mö lɩlɛ ’la ’mänasɛ ’wʋ nglu.

³⁶‑Tiamö a bhlɩ, Zaa Batisɩ bhïla na dɛ, ‑maa ‑amö na a, nʋnʋlii na dɩba tieaaa ’wʋ n ‑bhɛɛ, mɩɩ bhïlaa na dɛ, mɩɩ ziɛ Zaa Batisɩ ’a bhïlawɛlɩɩ ’wʋ. ³⁷Na dɩba ‑ɔ tieaaa, ɔ’bhë mɔɔ bhïlamö’ɛɛ na dɛ. ‑Maa abhʋa abhlɩ, ’ɔ ngli a wɛlɩɩ, a ’niɛ ‑bhlɛ tɛkäsɛ ’nʋ, ɔ’bhë, a ’nɔɔ ‑bhlɛ tɛkäsɛ ’ylɩmö. ³⁸Lagɔ ’a wɛlɩɩ ’nɩɛ ‑mä a dila zɛmö ‑wʋ, nza ‑mɔ ɔ tiee, a ’nɔɔ dlɩ ’wʋ ‑kä. ³⁹Lagɔbɔgʋʋ ’mö a wɛlɩɩ, ’mö a cɩɛɛ ’kwädlɩ. ’Fʋ a’aa ‑sɩbhä ’zʋ, ‑maa a ‑yi sɛ nɩɩ wɛlɩ a ‑mii ’kanyɩɛ ‑bhölɩbhölɛ ’nyɛɛ, mɩɩ cɛlɩɛ ‑mä. Wɛlɩ ’la, mɩɩ bhïlaa na dɛ. ⁴⁰‑Sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö, ‑maa a’aa ’yɩbhä a ‑kaa yinɩ, n ’kanyɩ ‑bhölɩbhölɛ ’nyɛ.

Zezwii lɛ ɔ’ɔɔ ɔnyɩ a ’nglɩ sɛ tɛlɩ

⁴¹Nɩkpa ’kä na ’nglɩ ’ghlimanɩ a gbʋʋ mʋʋ ‑nɩɩɛ plɛnɩ. ⁴²‑Maa abhʋa abhlɩ, n ‑yeanyɩ, a’aa Lagɔ ‑wa. ⁴³Na dɩba mɔɔ tieaaa, ’n a’aa ’yɩbhä a ‑kaa päla. ‑Maa käbönɩkpɛ ‑kä ɔnyɩ a ’nglɩ ’mö yinɩɩ, päla a pälɔɔ. ⁴⁴Nɩkpa ’kä a ’dɩ a dɩ ‑sɛ a gbʋʋ a ’yize mʋʋ plɛnanyɩɛ. ‑Maa a ’kä Lagɔ dlɩ yɔwʋ nɛmanɩ a gbʋ mʋʋ ’nanyɩɛ plɛnɩ. Yɩ za a’a ngluä a ‑kaa dlɩ ’wʋ ‑kä. ⁴⁵A nɩ yɩbhlɩnɩ sɛ nɩɩ, na dɩba a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ ‑amöö ’naa ’kanyɩ gbʋ köbha. ‑Maa Moyizɩ a’bhë, a gbää a kä dlɩ ’wʋʋ, mɔɔ ’kanyɩɛ gbʋ köbha. ⁴⁶’Fʋ n’n‑ä ‑sɩbhä gbä, ‑maa ɔ’bhë, na dɛ ɔ ’cɛlɩ a‑a. Zaa, a ‑kɔɔ a ‑tiamö dlɩ ’wʋ ‑kä, na’bhë, a ‑yii a dlɩ ’wʋ ‑kä. ⁴⁷‑Maa ’saa ɔ ’cɛlɩ a‑a, a ’ni’ɛ dlɩ ’wʋ ‑kää, na’bhë, sɛ a ’kä bhä ’na wɛlɩɩ dlɩ ’wʋ ‑kä ’nɩ?»

Zezwii yɛ nɩkpa a ’kɔkɔmlɛ lile ’nyɛ

(Matie 14.13-21; Maakö 6.30-44; Lwiikö 9.10-17)

¹‑Mi’la ’plɩɛ ’wëë, ’n Zezwii yiɛ ’wʋ ‑sɔ, ‑mä Galilee a ’nyu ’kɔdʋʋ wa la’ɛɛ Tibeliadɩ a nyuu, ’n ɔ yiɛ ‑mä wʋ ‑gömö mö. ²Ɔ ‑wʋä mö dɔ’wʋ a nɩkpaa ‑wa bhlinɔɔɔ ’bɩwʋʋ, wa’aa muënɩ. Sɛ ɔ yɛmanɩɛ guzuwaa, ‑sɩbhä wa ’yɩɛ ’ylɩmö, nza wa bhlinɔɔɔ ’bɩwʋ. ³’N Zezwii yiɛ ‑gäga ‑bhlʋ ’wlu mö, ’n ɔ yiɛ ‑mä sɛ glɩ, ɔ ‑nyɛ ’ɔ ‑gänɩwaa ’sɔ. ⁴Galɛ’möwlʋfɛtɩɩ lɛ ’kä ghlɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö ma‑a.

⁵‑Maa wa ‑wʋ ‑mä ‑gägaa ’wlu, ’n Zezwii yiɛ nɩkpa a ‑bʋbʋ ’kɔdʋ ’ylɩmö wʋ ‑wɔɔ yinɩ dɔ’wʋ. ’N ɔ yiɛ Filiipö nimï ’yɩbhä nɩɩ: «Filiipö, nɩkpa ’la ’wuë, dɛ ‑a ’kä bhä wa lile pɩa wa ’kä li ’nɩ?» ⁶Sɛɛ Filiipö ’kää gbä, ɔ ’kä ‑sɩbhä ’ylɩmö, nza ɔ ’yɩbhɔɔ nimï, ‑maa ɔ ‑yi a ɔbhlɩ ’kɩ sɛ ɔ ’kä zʋʋ. ⁷Ɔ ’yɩbhää ‑sɩbhä Filiipö nimïï, Filiipö lɛ naa: «‑Atʋ, ‑a yi a fälɛgö a gwlɩ kʋgbä6.7 fälɛgö a gwlɩ kʋgbä: Wa mä’a a dɔ’wʋ, ‑lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö, fälɛgïyi ‑bhlʋ, ’ylɩ ‑bhlʋ a libho a ’pɛnaa. (200) a’bhë ‑kä ‑kë, ‑a ’kä nɩkpa nɩ a ’fɔlɔ pɩa, wa ’wuë wa ’kä ’pɩyiepɩyie ghlɩ a dɔ’wʋ, ɛ’ɛ a ‑zu.»

⁸’Ɔ ‑gänɩwaa a gla’mö a ‑nɔ ‑mɔmɔɔ, Simɔɔ Piɛlɩ a ‑daayu Adlee, ɔ lɛ naa: ⁹«‑Atʋ, nyɩbhɛlʋyu ‑bhlʋ ‑wʋmö dɛ’ɛ, ɔ ‑su ’fɔlɔbhï ngbï, ’n zibhïya ’sɔ. ‑Maa nɩkpa ’kɔkɔmlɛ nɩ a dɔ’wʋ, lile bhä da’a ‑a?» ¹⁰Zezwii lɛ naa: «A nɩ ’nyɛ nɩkpa ’wuë ’dɩ, wa nɩ glɩ dʋdʋ ’wʋ sɛ.» ‑Lɛ a ‑putukwëa nɛnɩ a nɛnɩɛ zaa, ’mö wa glɩɛ ‑gömö sɛ. Wa ’wuë, wa ‑bhli nɩkpa a ’dwi kʋgbä’sɔ nɩkpa a gwlɩ kʋgbä (5.000) a sɛ.6.10 Wa’aa ngwlɩɩ ‑nyɛ yuëa ’sɔ zɛlɩmö.¹¹Wa glɩɛ sɛ ’wëë, ’n Zezwii yiɛ ’fɔlɔɔ ’wʋ ’libhï, ɔ bhälɩɛ wʋ za Lagɔ ’wëë, ‑wa glɩɛ ‑lɛ ’wuë, ’n ɔ yuënyɩɛ dilanɩ, zibhïï kökä, sɛ wa yɩbhää wa ’kä lii, ’n ɔ yuënyɩɛ ‑sɩbhä dilanɩ. ¹²Wa ’wuë, wa lʋä ’wëë, ’n Zezwii yiɛ ’ɔ ‑gänɩwaa ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «Lilea wa sɩɛnɩɛ, a nɩ ’libhëa, a ’ka ’wlu ’yɩbha, a tɩa nyimo.» ¹³’Fɔlɔbhï ngbï ‑kpɔ ’la wa liɛ, yɩ kïbhïï ‑yɩ tʋʋä ’wʋʋ, ’n wa yiɛ ’libhï. Yɩ yie ‑käkö kʋgbä’sɔ.

¹⁴Nɩkpaa ’yɩɛ zɩzɛ ’la Zezwii ’pää ’ylɩmöö, wa lɛ naa: «’Ɔɔ! Lagɔ ’a ’möbhïlanɩnyɔɔ ‑ɔ ’kä a‑a mä’ä ’pɩwʋ yii, mɔɔ ‑tiamö dɛ’ɛ.» ¹⁵Wa nʋä sa’aa, ’n Zezwii yiɛ sɛ yɩbhlɩmanɩ nɩɩ, wa yɩbhä wa ’kɔ wa ’bhlɩlowli ’wʋ ’zʋa. ’N ɔ yuëë ‑sɩbhä a za ‑gäga ‑sɛ, ’n ɔ yiɛ ɔ ’yize ‑mä ‑gäga ’la ‑bhlʋ ‑kpɔ ’wlu mö.

Zezwii yɛ ‑lɛ ’nyu ’klʋ nɛmönɩ

(Matie 14.22-33; Maakö 6.45-52)

¹⁶‑Kidosɛ ghlɛɛ, ’n Zezwii ’a ‑gänɩwaa yiɛ ‑mä ’nyu ’kɔdʋ ’la yɔwʋ mö. ¹⁷’N wa yiɛ ’gɔlʋ ’wʋ ’libhï, wa ’kä nyuu ’tʋ, wa ’kä ‑mä Kapɛnaɔmö ’bɩwʋ mö. Wa ‑wʋ mö dɔ’wʋ, ’n swe yiɛ ylu, ‑maa Zezwii ’nuëë ‑bhlɛ ’bɩwʋ mö ’yize. ¹⁸’N ’vuu ’kɔdʋ yiɛ yi. Wʋ za, nyuu gwɩ wʋ gwɩɛ tenyii. ¹⁹Wa yɛ mö ‑këë, wa yɛ ’kwili ngbï, gbʋplʋ a sɛ bhli. Wa lɛ zʋ a sɛ’ɛ cuu, Zezwii mɔɔ yi ‑mä. Ɔ nɛmönɩ ‑lɛ ’nyu ’klʋ, ɔ ‑wʋ ’wa gɔlʋʋ yinɩ dɔ’wʋ. ’N nganɔ yuëë köbhä. ²⁰Zezwii lɛ naa: «Nganɔ nɩ tanyɩ ’lɩbhä, ‑maa ‑amöä.» ²¹Wa lɛ ’kɔ ’wʋ ’libhï cuu, ’n gɔlʋʋ yiɛ dɛ wa mö a‑a a kïkëa köbhä.

Nɩkpaa Zezwii ’nyɛ a‑a ’fɔlɔɔ wa tɛlɔ sɛ

²²Nɩkpaa a ‑bʋbʋʋ ‑wa tʋʋ a‑a ‑mä nyuu a kïkë ‑mä’la ‑gömöö, zlɩ zɩɛ, wa ‑yi sɛ nɩɩ, ’gɔlʋ ‑bhlʋ cuu, mʋʋ ‑wʋ a‑a ‑lɛ ’nyugbë ’wʋ, ’mö Zezwii ’a ‑gänɩwaa ’libhïä ’wʋ, ’n wa yiɛ mö. Wa ‑yi’ɛ sɛ nɩɩ, Zezwii ’nɩɛ ‑mä gɔlʋʋ mö ‑gbälɛmö, ‑maa ’ɔ nɩkpaa a ’yize mʋa möä. ²³Wa glɩ ‑bhlɛ dɛɛ Zezwii bhälɩnɩ a‑a Lagɔ ’wë ’n ɔ yuë a‑a ’fɔlɔɔ dilanɩɩ, ’n gwälɩ ‑mimii yɩɛ ‑mä Tibeliadɩ ’bhöönɩ ’n yɩ yiɛ yi. ²⁴Nɩkpaa yɩbhlɩnɩɛ sɛ nɩɩ, Zezwii ‑nyɛ ’ɔ ‑gänɩwaa ’sɔ ’nɩɛ ‑mä ‑wa yiɛ jijo’wʋ ‑wʋʋ, ’n wa yiɛ ‑mä gwälɩ ’la ’mö ‑gbälɛ, ’n wa yiɛ ‑mä Kapɛnaɔmö mö, wa ’kɔ ‑mä yɩlɩ.

Lilea ‑a nyɛɛ ‑tiamö a ‑bhölɩbhölɛ

²⁵Wa möä, ‑mä nyuu a kïkë ‑mä’la ‑gömö, ’n wa yiɛ ‑mä Zezwii ghlɩnɩ, wa lɛ naa: «’Ɔ! ‑Atʋ, ‑zlɩmɛ ‑n yi a bhä mä’ä ’nɩ? ²⁶Ɔ lɛ naa, ‑tiamö n nyanyɩɛ dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ, ’fɔlɔɔ n ’nyanyɩɛ ’n a yiɛ li ’n a yiɛ lʋʋ, wʋ za a tɛlɩɩɛ sɛ cuu, ‑maa zɩzɛli n ‑bhɛɛ, sɛ yɩ sɛɛ zɛmöö, a’aa ‑bhlɛ ‑sɩbhä ’mö ’nʋ. ²⁷Lilea ‑a glɩnɩɛ nylii, a za a nɩ tɩ yɔlɔ, ‑maa lilea ‑a nyɛɛ nɩkpɛ ’kwadlɩ a ‑bhölɩbhölɛɛ, a za a nɩ yɔlɔ a ’ka ghlɩ. ‑Lɛ a lile ’la, Nɩkpɛ a ’Yu, ‑ɔnyɩ wɛlɩɩ ɔ dɩba Lagɔ ’zʋä kɛ ‑gömöö, mɔɔ ’kanyaa ’nyɛ.» ²⁸Ɔ gbää sa’aa, wa lɛ naa: «Zaa, ‑lii Lagɔ yɩbhää ‑a nɩ nʋʋ, sʋlʋnɩnyi.» ²⁹Ɔ lɛ naa: «‑Lu ‑bhlʋ Lagɔ yɩbhää a nɩ nʋ cuu, muä nɩɩ, ‑mɔ ɔ tieanyɩɛ ’wʋʋ, a nɩ kɔ dlɩ ’wʋ.» ³⁰Wa lɛ naa: «Zaa, zɩzɛ ‑mɛ ‑n ’kä bhä dɛ’ɛ ‑aa ’yila ’klʋ ’pänɩ ‑a ’kä bhä ’ylɩmö, a‑a ‑kamö bhä dlɩ ’wʋ ‑kä ’nɩ? ’Saa‑lu ‑mu ‑n ’kä bhä nʋ? ³¹‑Aa dɩbawa a dɩbawa, wa ‑wʋ a‑a mä ’muse ’klʋʋ, Lagɔlilea wa laa maanɩ ’mö wa li a‑a. Sɛ’ɛ yɩ cɛlɩɛ ‑mä Lagɔbɔgʋʋ ’mö nɩɩ: Lilea ‑a ’bhöönɩɛ ‑mä ghäyɩ ’wʋʋ, ’mö ɔ ’nyʋä a‑a.6.31 Soomö 78.24; Ɛzoodɩ 16.4-36.»

³²Zezwii lɛ naa: «‑Tiamö n nyanyɩɛ dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ, Moyizɩ mɔɔ ’nanyɩɛ a lilea ‑a ’bhöönɩɛ ‑mä ghäyɩ ’wʋ ’nyɛ, ‑maa na dɩba Lagɔ mɔɔ ’nyanya a‑a. Mɔɔ nyanyɩ’ɛɛ zɩ’ɛ dɛ’ɛ ‑mä ghäyɩ ’wʋ a ‑tiamö a lilea. ³³Nyɩasɛ n’n‑ä ‑sɩbhä gbä, ‑maa ‑ɔ ’bhöönɩɛ Lagɔ dlɩ ’möö, mɔɔ glɩnɩɛ lilea Lagɔ nyɛɛ nɩkpa, mɔɔ nyɛɛ ’bhlɩbhëa ‑bhölɩbhölɛ.» ³⁴Ɔ gbää sa’aa, wa lɛ naa: «’Ɔ! ‑Alowli, ‑lɛ a lile ’la, nyɩanya ’kwädlɩ.» ³⁵Zezwii lɛ naa: «‑Amöä dɛ’ɛ, ‑amöö glɩnɩɛ lilea ‑a nyɛɛ nɩkpɛ ‑bhölɩbhölɛ. Nɩkpɛ a ‑mɔ ‑kaa yinɩ, ngɔmʋ ’naa ’kɔ ’lɩbhä ’lɩlɩlɩ, ‑ɔ ‑kaa dlɩ ’tɛɛnɩ, ’nyutʋ ’naa ’kɔ ’lɩbhä ’lɩlɩlɩ. ³⁶‑Maa sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, abhʋa abhlɩ, a yɛ ’na nʋnʋlii ’ylɩmö, ‑maa a’aa ’yɩbhä a ‑kaa dlɩ ’wʋ ‑kä.

³⁷Nɩkpaa ’wuë na dɩba Lagɔ nyɩaaa wa ‑yii yinɩ. ‑Ɔ ‑kaa yinɩɩ, ’naa ’kɔ kpëti. ³⁸Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa n ’bhööä ‑mä ghäyɩ ’wʋ ’n n yiɛ mä’ä dʋdʋ ’wʋ yii, ’na ’saa n yɩbhää, n ’kʋ nʋ a za, nza n’n‑ä yi. ‑Maa Lagɔ ‑ɔ tieaaa, ’ɔ ’saa ɔ yɩbhää n ’kʋ nʋ a za, nza n yiɛ. ³⁹‑Ɔ tieaaa, ’ɔ sɛ ɔ yɩbhää ‑sɩbhä ma‑a nɩɩ: Nɩkpaa ’wuë ɔ nyɩaaa, n nɩ tɩ wa gla’mö a ‑bhlʋ a’bhë tɩ. ‑Maa ‑zlɩ ’pɩwʋ a ’ylibhɩɛzlɩɩ ‑kä ghlɛɛ, wa ’wuë n nɩ gölʋä, n ’kʋä glu ‑sɛ. ⁴⁰Na dɩba Lagɔ, sɛ’ɛ ɔ ’yɩbhää nɩɩ, nɩkpaa ’wuë ‑wa ‑kaa ’ɔ yuu ’mö yɩbhlɩnɩ ’n ‑wa ‑kaa dlɩ ’wʋ ‑kää, ’pɩwʋ mää ’naa ’kää ’yli bhɩɛ, wa nɩ ghlɩ ‑mä.»

⁴¹’Kïbhëa Zezwii nʋä nɩɩ: «‑Amöö glɩnɩɛ lilea ‑a ’bhöönɩɛ ‑mä ghäyɩ ’wʋ,» a’aa Zwiiföwaa dlɩ yɔwʋ nɛnɩ, nza wa ’ngungwanɔɔ zɛmö. ⁴²’N wa nʋä nɩɩ: «‑Nn’nn! Ɛ’ɛ ‑bhö ɔ da’a Zɩzɛɛfʋ ‑yowli Zezwii mɔ ‑a? ‑A yi yɩ ɔ dɩba ‑nyɛ ɔ ‑da ’sɔ nɩɩ, sɛ yɩ ‑wʋ ɔ ’mö, ’n ɔ nʋ bhä nɩɩ, Lagɔ dlɩ ’mö ɔ ’bhöönɩ ’nɩ?» ⁴³Zezwii lɛ naa: «A nɩ tɩ ’fʋ ’ngungwa. ⁴⁴‑Maa nɩkpɛ ’nɩɛ bhɛnɩ ɔ ‑kaa yinɩ, ’n na dɩba ‑ɔ tieaaa, ɔ’bhë mɔɔ ‑nɩ’mɔ ’wʋ wäzɩɩ. ‑Mɔ ɔ wäzɩɩɛ ’wʋʋ, ’pɩwʋ a ’ylibhɩɛzlɩɩ ‑kä ghlɛɛ, n yo gäla ɔ ’kɔ glu ‑sɛ. ⁴⁵Lagɔ ’a ’möbhïlanɩwaa a ’bɔgwɩɩ ’mö, sɛ’ɛ yɩ cɛlɩɛ ‑mä nɩɩ: ‑Ɔ ‑pʋnɩɛ dɩba ’a ’cɩawɛlɩɩ ’yukwli, ‑ɔ ngwliɛ ’wʋʋ, mɔɔ yinɩɛ.6.45 Ezayii 54.13.⁴⁶N ‑kä ‑sɩbhä gbää, mɩɩ ’nɩɛ zɛmö ‑sɛ nɩɩ, nɩkpɛ yɛ tɛkäsɛ na dɩba Lagɔ ’ylɩmö. Ɔ ’bhöönɩɛ ‑mä na dɩba Lagɔ yɔwʋʋ, ɔ ’yize mɔɔ kɔɔ ’ylɩmö.

⁴⁷Tiamö n nyanyɩɛ dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ, ‑ɔ ‑kaa dlɩ ’tɛɛnɩ, ɔ yɛ ’kwädlɩ a ‑bhölɩbhölɛɛ ghlɩ ’wë. ⁴⁸‑Amöö glɩnɩɛ lilea ‑a nyɛɛ ‑bhölɩbhölɛɛ. ⁴⁹A dɩbawa a dɩbawa ‑wa linɩ a‑a ‑mä ’muse ’klʋ Lagɔlilea wa laa maanɩ, wa yɛ ’ku. ⁵⁰‑Maa lilea ‑a ’bhöönɩɛ ‑mä Lagɔ dlɩ ’möö, ’mö nɩkpɛ ‑kä lii, ma‑a ’kää ’nglɩ ‑kä ɔ ’kä ’kwädlɩkwädlɩnɩ ‑bhölɩ. ⁵¹‑Amöö glɩnɩɛ lilea ‑a ’bhöönɩɛ Lagɔ dlɩ ’mö ‑a nyɛɛ ‑bhölɩbhölɛɛ. ‑Ɔ ‑kä ‑lɛ a lile ’la lii, ’kwädlɩ ɔ ’kää ‑bhölɩ. Lilea n ’kää ’nyɛɛ, ’na kpökpaa ma‑a. ’Mö n ’kää ’bhlɩbhëa ’nyɛ, wa ’kä ’kwädlɩ ‑bhölɩ.»

⁵²Ɔ gbää sa’aa, ’n Zwiiföwaa yiɛ tenyii kïbhë ’la ’mö kpɛnɩ, wa lɛ naa: «‑Nn’n! Nɩkpɛ ‑mɔ nɩ, sɛ ɔ ‑kanyɩ bhä ’ɔ kpökpaa ’mönyɛmönyɛmö ‑a ’ka li ’nɩ?» ⁵³‑Maa Zezwii lɛ naa: «‑Tiamö n nyanyɩɛ dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ: Nɩkpɛ a ’Yu, ’ɔ kpökpaa, a ’na li, ’ɔ dluu, a ’nu ’nɩmää, a ’naa ’kä ‑bhölɩbhölɛ ghlɩ. ⁵⁴‑Maa ‑ɔ ‑kä ’na kpökpaa li, ‑ɔ ‑kä ’na dluu ’nɩmää, ɔ yɛ ’kwädlɩ a ‑bhölɩbhölɛɛ ghlɩ. ‑Sɩbhä a za, pɩwʋ ‑ma nɩ a ’ylibhɩɛzlɩɩ ‑kä ghlɛɛ, n yo gäla n yo glu ‑sɛ. ⁵⁵Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ’na kpökpaa, ‑tiamö a lilee ’n ’na dluu, ‑tiamö a nʋä. ⁵⁶Nza n gbää nɩɩ, ‑ɔ ‑kä ’na kpökpaa li, ‑ɔ ‑kä ’na dluu ’nɩmää, ’wʋ ɔ ‑glaaa, ’n n ‑nyɔɔ ‑wʋnɩɛ ’wʋ. ⁵⁷Na Dɩba ‑ɔ tieaaa, ɔ ‑bhölɩ. Mɔɔ kää ’nglɩ ’n n ‑bhölɩɛ. Sɛ bhlʋ ‑kpɔ ’la, nɩkpɛ a ‑mɔɔ liɛ ’na kpökpaa, ‑sɩbhä ɔ ’kää na ’nglɩ ’mö ‑bhölɩ. ⁵⁸Lilea ‑a ’bhöönɩɛ Lagɔ dlɩ ’möö, sa’a ‑sɩbhä a ‑wʋä. ‑Ma a dɩbawa liɛ ’n wa kuä, ’mö a ‑nyɛɛ ’nɩɛ ’wlʋnɩ. Lile ’la, nɩkpɛ a ‑mɔ ‑kaa lii, ’kwädlɩkwädlɩnɩ ɔ ’kää ‑bhölɩ.» ⁵⁹Wɛlɩ ’la ’wuë, ‑mä Kapɛnaɔmö a Lagɔbuduu ’mö, ‑mä ɔ ’cɩanuënyɩɛ.

Wɛlɩɩ ‑yɩ nyɛɛ ’pɩwʋ mää ’naa ’kää ’yli bhɩɛɛ

⁶⁰Nɩkpaa ‑wa ‑gänɩ a‑a Zezwii ’a wɛlɩɩ, wa gla’mö a ‑mumuë a ‑bɛ, wa ‑pʋnɩɛ ’ɔ wɛlɩ ’la ’yukwlii, wa lɛ naa: «’Ɔ! Wɛlɩ nɩ ɔ bhïlaa dɛ’ɛ, ’mö yɩ ’tɛɛ tenyii, ‑ɔ bhɛnɩ bhä ɔ ’kɩ ’klʋkpamö zʋ ’nɩ?» ⁶¹Zezwii yɩbhlɩnɩɛ wa dlɩpäsaa, ɔ lɛ naa: «Kïbhëa n bhïlaa da’aa, ma‑a ’tɛɛnanyɩ bhä tenyii kɛ’mö ‑a? ⁶²Zaa, Nɩkpɛ a ’Yu, mä ɔ ‑wʋ a‑a ghäyɩ ’wʋ, ‑zlɩ a ‑kɔɔ ’wʋ yɩlɩ ɔ ‑kä ‑mä ’bɩwʋ möö, sɛ a ’kä yɩa’a gbä? ⁶³Nɩkpɛ ’kä ‑bhölɩbhölɛ ghlɩ a dɔ’wʋ, Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ mɔɔ kää ’nglɩ. ‑Maa ’saa ’wuë ’bhöönɩɛ nɩkpɛ ’mö, mɩɩ ’naa ’kä ’nglɩ ‑kä. Wɛlɩ ’la n ’nyanyɩɛ, Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ ’mö yɩ ’bhöönɩɛ ’mö, mɩɩ ’kää ‑bhölɩbhölɛ ’nyɛ. ⁶⁴‑Maa ‑sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö, a gla’mö a ‑mumuë ’niɛ dlɩ ’wʋ ‑kä.» Nyɩasɛ Zezwii ’nɩɛ sa’a gbä, ‑maa, ‑wa ‑gänɩ a‑a ’ɔ wɛlɩɩ, wa ’wuë a gla’mö, ɔ ‑yi a ’kwädlɩ ‑muë ’nɔ dlɩ ’wʋ ‑kä ’n ɔ ‑yi a ’yɛ, ‑ɔ ’kɔ zɩkö tʋ kunɩɩ, nza ɔ gbää ‑sɩbhä. ⁶⁵‑Lɛ ‑gömö, ’n ɔ yi’ɛɛ nɩɩ: «Sa’a a za n ’nyanyɩ a‑a ’dɩ nɩɩ, nɩkpɛ a’bhë, ’n Lagɔ ’nɩ gbää, ɔ’ɔɔ bhɛnɩ ɔ ‑kaa yinɩ.» ⁶⁶‑Maa ’bhöönɩa’a da’a, ‑wa ‑gänɩ a‑a Zezwii ’a wɛlɩɩ, wa gla’mö a ‑nʋä a ‑bɛ, ’n wa yoo ’bɩwʋ ’bhöö.

⁶⁷Wa möä ’wëë, ’n Zezwii yiɛ ’ɔ ‑gänɩwaa kʋgbä’sɔ ‑kpɔ nimï ’yɩbhä nɩɩ: «Abhʋa a ’naa, a yɩbhä bhä a ’kä ’mämö ‑a?» ⁶⁸’N Simɔɔ Piɛlɩ yiɛ gbʋ ‑dɩ, ɔ lɛ naa: «‑Alowli, ‑na’a bhïlawɛlɩɩ mɩɩ nyɛɛ ’kwädlɩ a ‑bhölɩbhölɛ. ‑A ‑kamöa’a yɔwʋ ’bhöö, ‑mɔ ‑a ’kä bhä ‑mä ghlɩ ’nɩ? ⁶⁹‑Sɩkaa a dɔ’wʋ, ‑a kɩ dlɩ ’wʋ ’n ‑a ‑yi’ɛ sɛ nɩɩ, ‑ɔ ‑wʋ ’wlɩlɩ, Lagɔ tie, mö ‑n glɩnɩɛ.» ⁷⁰Piɛlɩ gbää sa’a ’wëë, Zezwii lɛ naa: «A kʋgbä’sɔ ‑kpɔ, nanyɩgäsɛ ‑amöö ’nanyɩɛ bhä’ɛ ‑lɛ ‑sɛ? ‑Maa ‑sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö, a gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ, Sataa a ‑nɔ ɔ glɩnɩɛ.» ⁷¹Zezwii gbää sa’aa, Simɔɔ Yisikalio ‑yowli Zwidaa ’mö ɔ gaaa. Nɩkpɛ ’la, ‑ɔ glɩnɩmöä ɔ ‑nʋa kʋgbä’sɔ ‑kpɔ a gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋʋ, mɔɔ ’kɔɔ zɩkö ’ɔ ‑gblɩwaa kä’mö plɩnɩ.

Zezwii a ‑daayuë a’bhï ’nɔɔ dlɩ ’wʋ ‑kä

¹Yɩ ’plɩɛ sa’a ’wëë, ’n Zezwii yiɛ ‑mä Galilee a ‑gwlɩɩ ’wʋ bi. ‑Maa ‑mä Zwidee, ɔ’ɔɔ ’yɩbhä ɔ ’kä ‑mä ’sibhë. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑mä a Zwiiföwaa ’a ’kädɩɩ, wa tɛlɩ sɛ wa ’kɔ ’lɩbhä ɔ ’kä ’ku. ²‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö, Zwiiföwaa a ’fɛtɩ ‑bhlʋ, wa laa ‑gligbïzɛmöglɩfɛtɩɩ, ɛ ylɩɩ yɛ ’dio. ³’N Zezwii a ‑daayuë yoo ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «‑Sɔ ’wʋ ‑n ’kä ‑mä Zwidee mö, nzɩɩ ‑wa ‑gänɩɛ ‑na’a wɛlɩɩ, wa ’kä ‑na’a nʋnʋlii ’ylɩmö. ⁴‑Maa nɩkpɛ ‑kä ɔ ’nglɩ ’kä mö nʋʋ, ɔ’ɔɔ ɔnyɩ ziza. Zaa, zɩzɛ ‑n pää ’yizee, mö ‑n ’kɛ ‑mä ’pänɩ, ’bhlɩbhë ‑kamö ’ylɩmö.» ⁵Nyɩasɛ ɔ ‑daayuë ’nɩɛ ‑sɩbhä gbä, ‑maa wa’bhï wa ’nɔɔ dlɩ ’wʋ ‑kä.

⁶‑Maa Zezwii lɛ naa: «’Na ’tɛnyɩ ’nɩɛ ‑bhlɛ ghlɛ. Abhlɩ, ’a dɔ’wʋ, ’tɛnyɩ ’wuë nɛnɩ ɛ nɛnɩɛ. ⁷Mä’ä ’pɩwʋ a nɩkpaa, sɛ n nʋä nɩɩ ’wa nʋnʋlii ’zoku yɩ glɩnɩɛ a za, ‑gblɩ wa ‑gblɩɩɛ. ‑Maa abhʋa abhlɩ ’wa ’nanyɩɛ ‑gblɩ. ⁸‑Sɩbhä a za, ’fɛtɩ ’la, a nɩ mɛ abhlɩ ’wʋ, ‑maa ‑amö na a, n’n‑ä n ’kɛ ’wʋ ’mämö. ‑Maa sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, ’na ’tɛnyɩɩ ’nɩɛ ‑bhlɛ ghlɛ.» ⁹Ɔ ’nyʋää sa’a ’dɩ ’wëë, ’n ɔ yiɛ ‑mä Galilee tʋʋ.

Zezwii yɛ ‑gligbïzɛmöglɩfɛtɩɩ ’wʋ ’mämö

¹⁰Zezwii a ‑daayuë möä ’fɛtɩ ’wʋ ’wëë, ɔ’bhë ’n ɔ yiɛ ’wʋ ‑sɔ, ’n ɔ yiɛ ‑mä ’mämö. Ɛ’ɛ ‑bhö nɩkpa a yila ’klʋ, ‑maa zizolɩ ’mö. ¹¹Wa ‑wʋ ’fɛtɩ ‑sɛ dɔ’wʋ, ’n Zwiiföwaa ’a ’kädɩɩ tɛlɔɔ sɛ ’n wa nʋä: «Nɩkpɛ ’la, dɛ a’bhë ɔ ‑wʋ bhä ’nɩ?» ¹²‑Maa nɩkpaa ‑wa yiɛ ’fɛtɩ ‑sɛɛɛ, wa bäbätɛ ’ngungwa Zezwii a gbʋ ’mö. ‑Mumuë nʋ: «Nɩkpɛ ’la, nɩkpɛ a ‑nɩkpɛɛ.» ‑Mumuë nʋ: «N’nn! Nɩkpa ɔ nyimaa ’wlumö.» ¹³Sa’a wa ’ngungwaa, ‑maa ‑ɔ ’kää nɩkpabhë a ’yila ’klʋ Zezwii a dɛ gbëaa bhïlaa, ɔ’ɔɔ ‑bhölɩ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa Zwiiföwaa ’a yukugänɩwaa ’mö wa guä.

¹⁴’Fɛtɩ yɛ jijo’wʋ a sɛ ghlɛ, ’n Zezwii yiɛ ‑mä Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ ’mö mö, ’n ɔ yiɛ nɩkpa Lagɔwɛlɩɩ ’cɩa. ¹⁵Ɔ ‑wʋä bhïla dɔ’wʋʋ, Zwiiföwaa nglii yʋää, ’n wa nʋä: «Nɩkpɛ ‑mɔ nɩ, wa ’nɔ yɩ tɛkäsɛ Lagɔ ’a wɛlɩɩ a ’bɔgʋʋ ’cɩa nɩɩ, sɛ ɔ wɛlɩ ‑wʋ ɔ ’mö, ’n ɔ ‑yi bhä sa’a Lagɔ ’a wɛlɩɩ ’nɩ?» ¹⁶Wa nʋä sa’aa, Zezwii lɛ naa: «’Na Lagɔwɛlɩɩ n bhïlaa, ‑amö yɩ’ɩɛ ’mö ’bhöönɩ, ‑maa ‑ɔ tieaaa, ’mö yɩ ’bhöönɩɛ ’mö. ¹⁷’Saa nɛnɩɛ Lagɔ dlɩ yɔwʋʋ, nɩkpɛ ‑mɔ ‑kä ’yɩbhä ɔ ’kɩ nʋʋ, ’na ’cɩacʋʋ nɩ, Lagɔ ’mö wʋ ‑kä ’mö ’bhöönɩ, ɔ yi yɩbhlɩnɩ, ’n ɛ ‑kä’ɛ nanyɩ a nglɩ möö, ɔ yi’ɛ yɩbhlɩnɩ. ¹⁸Nɩkpɛ a ‑mɔɔ bhïlanɩɛ ɔnyɩ a ’nglɩ ’möö, ɔnyɩ a ’nglɩ ɔ tɛlɩɛ sɛ. ‑Maa nɩkpɛ a ‑mɔɔ tɛlɩɛ ‑ɔ tioo a ’nglɩ sɛɛ, ‑sɩbhä a nɩkpɛ ’la, ɔ ’yize mɔɔ ‑wʋä gbëaa ’mö. ¹⁹Moyizɩ a’bhë mɔɔ sʋlʋnanyɩɛ Lagɔ ’a Gböö. ‑Sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö, ‑maa, a gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ a ’yize, sɛ yɩ gbää, ‑ɔ nɛmöö ‑sɩbhä, ɔ’ɔɔ ‑bhölɩ. Zaa, sɛ yɩ ‑wʋ ɔ ’mö ’n a tɛlɩ bhä sɛ a ‑kaa yɩ za ’lɩbhä ’nɩ?»

²⁰Zezwii gbää sa’aa, wa lɛ naa: «zuzukwëzokwëë ‑n kää ‑gömö. ‑Ɔ tɛlɩ bhä ‑na ’kwie sɛ ’nɩ?» ²¹Wa nʋä sa’aa, Zezwii lɛ naa: «‑Lu ‑bhlʋ ’tɩɩ ’mö n nʋä ‑gwlɛnɩzlɩ, ’n yɩ yeanyɩɛ ’klɛ ’lɩbha. ²²Moyizɩ mɔɔ sʋlʋnanyɩɛ ’wʋdɩdɛ a Gböö. Yɩ za, ɛ yi ‑gwlɛnɩzlɩ ‑kë, a dɩ nɩkpɛ ’wʋ.7.22 Zenɛɛzɩ 17.10-12. ‑Tiamö abhlɩ Moyizɩ mɔɔ ’nɩɛ a ‑lɛ a ’wʋdɩdɛ ’la tɛɛ, ‑maa ‑aa dɩbawa a dɩbawa mʋa tɛɛ. ²³Zaa, sɛɛ Moyizɩ gbää, a ’käa ‑sɩbhä ’klʋkpamö zʋ a za, ɛ yi ‑gwlɛnɩzlɩ ‑kë, ’n a ‑kä nɩkpɛ ’wʋ ‑dɩɩ, sɛ yɩ ‑wʋ ɔ ’mö, n yɛ na a ‑gwlɛnɩzlɩ nɩkpɛ yɛmanɩ ’lɩlɩlɩ a za, ’n a ’pänɩɩ bhä ’klɛ yɔwʋ ’nɩ? ²⁴A ‑kä wɛlɩ ’mö ‑dɩnɩɛ yii, a nɩ ti ’klʋ ’bhïbhlinɩ, ‑maa a nɩ yilii ’mö ’tɩɩ, a ’kɩ ’mözlʋnɩsɛ ’mö ‑dɩnɩ.»

‑Ɔ tie bhä Zezwii?

²⁵Zeluzalɛɛmö a nɩkpa ‑mumuë, wa lɛ: «’Ɔ! Nɩkpɛ wa tɛlɩ a‑a sɛ wa ’kä ’lɩbhää, ɛ’ɛ ‑bhö bhä dɛ’ɛ mɔ ‑a? ²⁶A ’yoo ‑ka ’ylɩmö, ɔ bhïlanɩ ‑zijleplukwë ’mö ’n wa’a ‑doo gbʋ ’wʋ. Zaa, ‑a’a ’yukugänɩwaa, wa kɔ bhä wabhlɩ Puënyɔɔ Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ ’mö yɩbhlɩnɩ ‑a? ²⁷’Lɩlɩlɩ a dɔ’wʋ, Puënyɔɔ Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ, ɔ ‑kä ’yli ’wlʋʋ, ‑bɛ ’naa ’kä a yɩ ɔ ’bhöönɩ dɛ ‑yi la, ‑maa nɩkpɛ ‑mɔ nɩ ɔbhlɩ, ‑a ‑yi ɔ ’bhöönɩdɛ.»

²⁸‑Maa Zezwii ɔbhlɩ, ɔ ‑wʋ ‑mä Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ ’mö nɩkpa ’cɩa dɔ’wʋ, ’n ɔ yiɛ wɛlɩ ghäyɩ ’pä, ɔ lɛ naa: «’Lɩlɩlɩ a dɔ’wʋ, ’saa n glɩnɩɛ ‑tiamö, a ‑yuu bhä? Dɛ n ’bhöönɩɛ, a ‑yi bhä ‑lɛ ‑a? Nanyɩ a ’nglɩ ’mö n’n‑ä yinɩ. ‑Ɔ tieaaa, mɔɔ ‑wʋä dlɩ’wʋkäsɛ, ‑maa a ’nɔɔ’ɛ mä’ä ‑yi ’yɛ. ²⁹‑Amö na a, ɔ dlɩ ’mö ‑mä n ’bhöönɩɛ, mɔɔ tieaaa zaa, n ‑yoo.»

³⁰Sa’a ɔ ’nyʋää ’dɩ. ‑Sɩbhä a za, wa yɩbhä wa ’kɔ köbhä. ‑Maa, wa gla’mö a nɩkpɛ ‑mɔɔ ’kɔɔ kɛ ’wʋ fää, ɔ’ɔɔ ‑bhölɩ. Ɛ’ɛ ‑bhö fʋ, ‑maa ’ɔ ’tɛnyɩ a’bhë, ɛ’ɛɛ ‑bhlɛ ghlɛ. ³¹‑Maa nɩkpa a ‑bʋbʋʋ gla’mö, ‑bɛ nglu ’wʋ wa ’kɔ dlɩ ’wʋ ‑kä. Sɛ’ɛ wa nʋä nɩɩ: «Puënyɔɔ Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ, ‑ɔ ’kää yii, ɔ yi bhä zɩzɛ ’pä, ɔ yi ‑mɔ nɩ ’wʋ zi ‑a?»

³²Sɛɛ nɩkpaa ’ngungwaa Zezwii a gbʋ ’möö, ’n Falizɩɛwaa yiɛ ‑sɩbhä ’nʋ. Wa ‑nyɛ Lagɔbʋbɔwaa a ’kifiea ’sɔ, ’n wa yiɛ ’wa ‑kʋkʋwa ‑mumuë tie wa ’kɔ köbhää mö. ³³’N Zezwii yuëë ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «N ‑wʋanyɩɛ ‑bhlɛ dɛ’ɛ jijo’wʋ ’ylɩya nɩ ’mö, yɩ ‑kä ’plɩ ’wëë, ‑ɔ tieaaa, ‑mä ɔ yɔwʋ, ’n n ’kää ‑mä mö. ³⁴A ‑yii sɛ tɛlɩ, ‑maa a ’naa ‑kaa ghlɩ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa dɛ n ’kää möö, a’aa bhɛnɩ a ’kä ‑lɛ mö.» ³⁵Zezwii gbää sa’aa, ’n Zwiiföwaa ’yɩbhäyɩbhänɩɛ wa ’yize nimï nɩɩ: «’Ɔ! Dɛ ɔ ’kä bhä sa’a mönɩ, a‑a ’naa ’kɔ bhä ghlɩ ’nɩ? ‑A’bhɩa Zwiiföwa ‑muë’la ‑wa mlɩnɩɛ ‑mä Glɛkö‑bhölɩɩ ’möö, ’mö ɔ ’kä bhä ‑mä ghlɩ ’nɩɩ? ‑Maa Glɛköwaa a’bhï, ’mö ɔ ’kä bhä ’cɩaa mö ‑a? ³⁶‑Maa zaa, wɛlɩkïbhë nɩ ɔ bhïlaa dɛ’ɛɛ, ’n ɔ nʋä nɩɩ: A ‑yii sɛ tɛlɩ, ‑maa a ’naa ‑kaa ghlɩ, ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa dɛ n ’kää möö, a’aa bhɛnɩ a ’kä ‑lɛ mö, sɛ a sɛ bhä zɛmö ’nɩ?»

³⁷’Fɛtɩ a ’gbëbhlenɩzlɩɩ ‑ɛ glɩnɩɛ zlɩ ’kädɛɛ a’bhëë, ’n ɛ yia’aa ghlɛ. ‑Lɛ a zlɩ ’la ’mö, Zezwii ’nɩgbö ‑lɛ ’fɛtɩsɛwaa a ’yila ’klʋ ’n ɔ yiɛ wɛlɩɩ ghäyɩ ’pä, ɔ lɛ naa: «‑Mɔ ’nyutʋ ‑kä ’lɩbhää, ɔ nɩ yinɩɩ ɔ ’kä ’nɩmä. ³⁸‑Ɔ ‑kaa dlɩ ’tɛnɩɩ, ’nyudɔlwɩ a ‑mi nyɛɛ ‑bhölɩbhölɛɛ mi ’kɔɔ ’mö ’bhöönɩ. ‑Sɩbhä Lagɔbɔgʋʋ ’mö a wɛlɩkïbhë ‑bhlʋ gbää.» ³⁹‑Maa Zezwii ‑kä ’nyudɔlwɩ a ‑mi nyɛɛ ‑bhölɩbhölɛ nʋʋ, Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ ‑ɔ ’kää ‑wa ’tɛɛnɔɔ dlɩ ‑gömö yii, ’mö ɔ gaaa. ‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö Zezwii ’nɩɛ a ‑bhlɛ ’ɔ ’ghïlinɔɔ ’wʋ ’libhï zaa, Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ ’nɩɛ a ‑bhlɛ mä’ä dʋdʋ ’wʋ yi.

⁴⁰Nɩkpaa a ‑bʋbʋʋ ’mö a ‑nʋä ‑mumuë ‑wa ‑pʋnɩɛ Zezwii ’a wɛlɩ ’la ’yukwlii, wa lɛ naa: «Nɩkpɛ nɩ, Lagɔ ’a ’möbhïlanɩnyɔɔ, ‑ɔ ’kä a‑a yii, ’mö ɔ glɩnɩɛ ‑tiamö.» ⁴¹‑Mumuë lɛ naa: «Puënyɔɔ Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ, ’mö ɔ glɩnɩɛ.» ‑Mumuë lɛ naa: «Zaa, Puënyɔɔ Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ, ‑mä Galilee ‑mä ɔ ’kä a bhä ’bhöönɩ ‑a? ⁴²‑Maa sɛ’ɛ yɩ’ɩɛ bhä’ɛ ‑mä Lagɔbɔgʋʋ ’mö cɛlɩ nɩɩ, Puënyɔɔ Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ, Daviidɩ a ’yu a ’yu ɔ ’kää glɩnɩ? Zaa, Zwidee a ‑glɔɔ Betelɛɛmö, Daviidɩ a ’bhele, ‑mä ɔ ’kää ’bhöönɩ.» ⁴³Sa’a wa nʋä, ’n wa yiɛ Zezwii a za nimï ’bhööbhöönɩ. ⁴⁴Wa gla’mö a ‑mumuë, wa yɩbhä a nyɩasɛ wa ’kɔ köbhä, ‑maa ‑bɛ ’nɔɔ kɛ ’wʋ fä.

⁴⁵Nɩkpaa ‑wa mö a‑a Zezwii köbhää, ’n wa yiɛ ‑mä Lagɔbʋbɔwaa a ’kifiea ‑nyɛ Falizɩɛwaa ’sɔ ‑wa tiuë a‑a yɔwʋ ’wlu sɩbhä. ’Kädɩ ’la ’yuëë ’ylɩmöö, wa lɛ: «’Ɔ! Nɩkpɛ a mö a‑a köbhää, dɛ ɔ ‑wʋ bhä?» ⁴⁶Wa lɛ naa: «Nɩkpɛ ’nɩɛ ‑bhlɛ tɛkäsɛ ɔ saa bhïla.» ⁴⁷Falizɩɛwaa lɛ naa: «A lɛ ’saa ’nɩ? Ɔ kanyɩ bhä’ɛ abhlɩ ’wlumö nyimamö ‑a? ⁴⁸‑A’a ’yukuganɩwaa, wa ‑nyɛ ‑abhʋa Falizɩɛwaa ’sɔ, ‑aa gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ a’bhë kɔ bhä tɛkäsɛ dlɩ ’wʋ ‑kä ‑a? ⁴⁹‑Maa ‑muë ’la ’wuë, wa’aa Moyizɩ ’a Gböö ‑yi, zaa, ‑bhätlɩnɩ wa ‑bhätlɩnɩɛ.»

⁵⁰Wa gbää sa’aa, Falizɩɛwaa a gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ wa laa Nikodɛɛmö, ‑ɔ ghlɩ a ’yɛ ’ylɩ bhlʋ ’mö ‑mä Zezwii, ɔ lɛ naa: ⁵¹«‑A ’bhɩanyɩ, mä’ä ‑a ’bhele a dɔ’wʋ, ‑a ’nɩ nɩkpɛ a ngli a wɛlɩ ’nʋ, ‑a ’ni sasɛ ’ylɩmö ’wëë, ‑a kä bhä ‑a ’kɔ gbʋ köbhä ‑a?» ⁵²Ɔ gbää ‑sɩbhää, wa lɛ naa: «‑Ɔ! Galileeyi ’la, ɛ ’kä ‑bhɩɛ ɔ ’bhele a nɩkpɛ ‑n glɩnɩmö. ‑N ‑kä ‑bhɛɛ, zɛlɩ sasɛ Lagɔbɔgʋʋ ’mö, ‑na’bhë ‑n ’kä sɛ yɩbhlɩmanɩ nɩɩ, Lagɔ a ’möbhïlanɩnyɔ ‑ɔ ’kää Galilee ’bhöönɩɩ, ɔ’ɔɔ ‑bhölɩ.» [⁵³Wa kpɛnɩɛ sa’a ’wëë, ’n wa yiɛ yɔwʋ ‑sɛnɩ ’n wa yiɛ ’ligbï ’mö mö.

Gbɩsɛtɛlɩnglɔɔ a wɛlɩɩ

¹Zezwii ‑sɔɔ ’wʋʋ, ‑mä Olivieswii a ‑gägaa ’wlu ‑mä ɔ möä. ²’Zɔkpɔ ’pii ’mö, ’n ɔ yiɛ ‑mä Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ a ’ligbëa ’mö ’bɩwʋ yi. ’N nɩkpa a ‑bɛ yoo yɔwʋ yi, ’n ɔ yiɛ sɛ glɩ, ’n ɔ yuëë ’cɩa.

³Ɔ ‑wuë ’cɩa dɔ’wʋ, Moyizɩ ’a Gböö a ’cɩawaa ‑nyɛ Falizɩɛwaa ’sɔ, wa gla’mö a ‑mumuë, ’n wa ‑nyɛ ’nglɔ ‑bhlʋ yiɛ yi. Nglɔ ’la, nɩkpɛ wa köbhänɔɔɔ ‑gömö. Wa yiɛ, ‑lɛ nɩkpabhë a ’yila ’klʋ, ’n wa yoo ‑lɛ ’nigba. ⁴’N wa yiɛ Zezwii ’dɩ ’nyɛ, wa lɛ naa: «‑Atʋ, nglɔ nɩ, nyɩbhɛlʋ wa köbhänɔɔɔ ‑gömö. ⁵‑A’a Gböö a dɔ’wʋ, sɛ’ɛ Moyizɩ nyɩanyɩɛ ’dɩ nɩɩ: Sɛ’ɛ a ngwlɩɩ, wa nɩ ’lɩbhʋä ’kpɩ ’mö, wa ’kä ’ku. Zaa, sɛ ‑n gbä bhä?»

⁶Nyɩasɛ wa ’nɔɔ ‑sɩbhä nimï ’yɩbhä, ‑maa wa yɩbhä wa ’kɔ ‑mä ’pä, nzɩɩ wa ’kɔ ‑zijle ’nyɛ. Wa ’yɩbhɔɔ sa’a nimïï, ’n ɔ yiɛ ’wlu kwlinɩ, ’ɔ wïleyii ’mö, ’n ɔ yiɛ ‑lɛ dʋdʋ ’wʋ ’cɛlɩ. ⁷Ɔ ‑wʋ ’cɛlɩ dɔ’wʋ, ‑sɩbhä wa yɩbhɔɔ nimï ’yize. ’N ɔ yiɛ ’wlu ’libhï, ɔ lɛ naa: «A ’wuë, a gla’mö a ‑mɔɔ ’nɩɛ ‑bhlɛ tɛkäsɛ ’nyinyloli nʋʋ, mɔɔ nɩ ’lɩbhä tɛɛ nglɔɔ kpiyi ’mö.» ⁸Ɔ gbää ‑sɩbhä ’wëë, ’n ɔ yi’ɛɛ ’wlu kwlinɩ, ’n ɔ yiɛ ‑lɛ dʋdʋ ’wʋ ’cɛlɩ. ⁹‑Maa wa ’wuë, sɛɛ Zezwii gbää da’a a za, yɔwʋ wa ‑sɛnɩɛ bhʋlʋbhlʋ, ’kädɩɩ a’bhï mʋa möä tɛɛ. Sa’a ‑këë, ’n Zezwii a ’yize yiɛ ‑lɛ tʋʋ. Dɛɛ nglɔɔ ’nɩgbö a‑a, ɔ ’nɩgbö ‑lɛ ’yize. ¹⁰Zezwii ’libhïä ’wluu, ’n ɔ yiɛ nglɔɔ nimï ’yɩbhä nɩɩ: «Dɛ wa ‑wʋ bhä? ‑Bɛ ‑nɩmö bhä gbʋ köbha ‑a?» ¹¹Ɔ lɛ: «Nn, ‑Alowli, ‑bɛ ‑nɩɩɛ gbʋ köbha.» Zezwii lɛ naa: «Na’bhë, n ‑nɩmö’ɛ na a gbʋ köbha. Zaa, mö, ‑maa tɩa’a ‑sɩkaa ’nyinyloli nʋ.»]

Zezwii mɔɔ glɩnɩɛ lɩlɛɛ

¹²Yɩ ’plɩɛ sa’a ’wëë, ’n Zezwii yi’ɛɛ nɩkpaa a ‑bʋbʋʋ yi gö, ɔ lɛ naa: «‑Amö ‑ɔ ngla ’bhlɩbhë ’wʋ, ‑amöä dɛ’ɛ. ‑Ɔ ‑kaa ‑gänɩɩ, ɔ ’naa ’kä ’yuylukwë ’mö nɛmönɩ, ‑maa n yo ’wʋ ngäla, ɔ yi ‑bhölɩbhölɛ ghlɩ.» ¹³Ɔ gbää sa’aa, Falizɩɛwaa lɛ naa: «‑Nanyɩ a ’dɩ a ‑dɩ ‑n sɛɛ zaa, ‑na’a wɛlɩɩ ‑n bhïlaa da’aa, yɩ’ɩ ‑bhö dlɩ’wʋkäli.» ¹⁴Zezwii lɛ naa: «N yi nanyɩ a ’dɩ a ‑dɩ ‑sɛ ‑kë, ’na wɛlɩɩ, dlɩ’wʋkäliɛ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa na’bhë, n ‑yi dɛ n yɛ ’bhöönɩ, ’n n ‑yi’ɛ dɛ n mönɩɩ. ‑Maa abhʋa abhlɩɩ, a’aa dɛ n yɛ ’bhöönɩɛ ‑yi, a’aa ’yɛ dɛ n mönɩɛ ‑yi. ¹⁵A ‑kä wɛlɩ ’mö ‑dɩnɩɛ yii, ’a sɛ a pää dlɩ cuu, ‑sɩbhä a bhïlaa, ‑maa ‑amö na a, n’n ‑dɩnɩ nɩkpɛ a wɛlɩ ’mö. ¹⁶‑Mä yɩ ’mö, ’n n ‑kä a nɩkpɛ a wɛlɩɩ ’mö ‑dɩnɩɛ yii, ’mözlɔnɩsɛ n ’kɩ a ’mö ‑dɩnɩ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa na ’yize ‑amöö ’niɛ ’mö ‑dɩnɩ, ‑maa na dɩba ‑ɔ tieaaa, mɔɔ ‑wʋʋä nimï. ¹⁷A’bhï a ‑yi sɛ, ’a gböö a ‑gänɩɛ, sɛ’ɛ yɩ nʋä nɩɩ, nɩkpa ’sɔ ‑kä wɛlɩkïbhë ‑bhʋlʋ bhïlaa, ’wa wɛlɩɩ, dlɩ’wʋkäliɛ. ¹⁸’Na wɛlɩɩ a dɔ’wʋ, ‑amö mɔ, na dɩba ‑ɔ tieaaa mɔ, ‑a ’sɔ ‑kpɔ a‑a bhïlaa na dɛ.» ¹⁹Zezwii gbää sa’aa, wa lɛ naa: «‑Na dɩba ‑n gaaa da’aa, dɛ ɔ ‑wʋ bhä ’nɩ?» Ɔ lɛ naa: «A ‑nɩɩɛ ‑yi, a’aa’ɛ na dɩba ‑yimö. ‑Maa a ‑kaa a ‑yii, a yi a na dɩba ‑yimö.»

²⁰Zezwii ‑wʋ ‑mä Lagɔligbëa ’mö Lagɔwɛlɩɩ ’cɩanɩ dɔ’wʋ, ɔ glɩ ‑lɛ ‑dɔkwɩɩ wa zʋä moni ’mö yɔwʋ ’n ɔ yuëë ‑sɩbhä ’dɩ ’nyɛ. ‑Maa ‑bɛ ’nɔɔ kɛ ’wʋ fä ’lɩlɩlɩ, ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ’ɔ ’tɛnyɩɩ ’nɩɛ ‑bhlɛ ghlɛ.

Zezwii lɛ dɛ ɔ ’kää möö Zwiiföwaa ’nɩɛ bhɛnɩ wa ’kä ‑lɛ mö

²¹’N Zezwii yi’ɛɛ Zwiiföwaa ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «N yeanyɩ jijo’wʋ ’bhöö. A ‑yii sɛ tɛlɩ ‑maa dɛ n ’kää möö, a’aa bhɛnɩ a ’kä ‑lɛ mö. ’A ’nyinylolii a gbʋʋ, ‑gömö wʋ ’kanyɩɛ tʋʋnɩ, a ’kä ’yli bhɩɛ.» ²²Ɔ gbää sa’aa, Zwiiföwaa lɛ nɩɩ: «’Ɔ! Zaa, ɔnyɩ ɔ ’kä bhä ’lɩbhä nza ɔ nʋ nɩɩ, dɛ ɔ ’kää möö, ‑aaa bhɛnɩ ‑a ’kä ‑lɛ mö ‑a?» ²³Zezwii lɛ naa: «Abhʋa abhlɩ, mä’ä dʋdʋ ’wʋ a ‑nʋä a glɩnɩɛ, ‑maa ‑amö na a, ‑mä ghäyɩ ’wʋ ‑mä n ’bhöönɩɛ. N’n ‑bhö mä’ä ’pɩwʋ a ‑nɔ, ‑maa abhʋa abhlɩ, mä’ä ’pɩwʋ a ‑nʋä a glɩnɩɛ. ²⁴Nza n ’nyanyɩɛ ’dɩ nɩɩ, ’a ’nyinylolii ’mö, ‑mä a ’kää ’kunɩ. Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, ’n a ’ni dlɩ ’wʋ ‑kä nɩɩ, ‑mɔ n glɩnɩɛ ’mö n glɩnɩɛ8.24 ‑Mɔ n glɩnɩɛ ’mö n glɩnɩɛ, ‑sɩbhä Lagɔ ’nyɛ a‑a Moyizɩ ’dɩ, ‑lɛ ‑klɔkwaa ‑a ngömɔɔ yɔwʋ. Ɛzoodɩ 3.14., ’a ’nyinylolii ’mö, ‑mä a ’kää ’kunɩ.» ²⁵Wa lɛ naa: «‑N ‑nɛɛ ’saa ‑n glɩnɩ ɔ a’bhë?» Ɔ lɛ naa: «Sɛ n ’nyanyɩ a‑a tɛkädɔ’wʋ ’dɩ nɩɩ, ‑mɔ n glɩnɩ, ’mö n glɩnɩɛ ’yize. ²⁶N kä a ’kïbhï a ‑bɛ dlɩ ’wʋ n ’kanyɩ a ’nyɛɛ, ‑mimii ’mö, n yeanyɩ a gbʋ köbha. ‑Maa ‑ɔ tieaaa, gbëaa ɔ kää ngli zaa, sɛ ɔ nyɩaaa ’dɩɩ, ‑sɩbhä n nyɛɛ nɩkpa ’dɩ cuu.»

²⁷‑Maa ɔ gbää sa’aa, wa’aa ‑bhlɛ ’mö ’nʋ ’yize nɩɩ, ɔ dɩba Lagɔ ’mö ɔ gaaa. ²⁸‑Sɩbhä a za, ’n ɔ yuë’ɛɛ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «Nɩkpɛ a ’Yu, ‑zlɩ a ‑kɔɔ ghäyɩ bizaa, ‑lɛ a ’kää sɛ yɩbhlɩmanɩ nɩɩ, ‑mɔ n glɩnɩɛ ’mö n glɩnɩɛ. A yi’ɛ sɛ yɩbhlɩmanɩ nɩɩ, n’n nʋ ‑lu nanyɩ a ’nglɩ ’mö, ‑maa na Dɩba, ’saa ɔ sʋlʋnɩɩɛ, ’mö n bhïlaa. ²⁹‑Ɔ tieaaa, ɔ ‑wʋʋ nimï. ’Saa nɛnɔɔ dlɩ yɔwʋ ’mö n nʋä ’kwädlɩ zaa, ɔ ‑nɩɩɛ tɛkäsɛ nimï ’bhöö.» ³⁰Zezwii ’nyʋää sa’a ’dɩɩ, ‑mumuë a ‑bɛ, ’n wa yiɛ ’wʋ nglu wa ’kɔ dlɩ ’wʋ ‑kä.

Lagɔ ’a wɛlɩɩ mɩɩ sɛɛ nɩkpa galɛ ’mö

³¹Zwiiföwa ’la ‑wa nglu a‑a ’wʋ wa ’kä Zezwii dlɩ ’wʋ ‑kää, ’n ɔ yuëë ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «’Na wɛlɩɩ n ’nyanyɩɛ, sɛ yɩ gbää, a ‑kä ‑sɩbhä nɛmöö, a yi ‑tiamö na ‑nʋä glɩnɩ. ³²A yi gbëaa yɩbhlɩnɩ ’wë, gbëaa yeanyɩ galɛ ’mö ‑sɛ.» ³³Wa lɛ: «‑Abhʋa, Ablaamö a ’yuë a yuë ‑a glɩnɩɛ, ‑aaa ‑bhlɛ tɛkäsɛ nɩkpɛ a göwa ’zʋ. Sɛ yɩ ‑wʋ ɔ ’mö, n‑n nʋ bhä nɩɩ, yɩ ‑yinyɩ galɛ ’mö ‑sɛ ’nɩ?» ³⁴Zezwii lɛ nɩɩ: «‑Tiamö n nyanyɩɛ dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ, nɩkpɛ a ‑mɔɔ nʋä ’nyinylolii, yɩ gïyi ɔ glɩnɩɛ. ³⁵Gïyi ’nɩɛ ’bhidɩba yɔwʋ tʋʋnɩ. ‑Maa ’bhidɩba a ‑yowli ɔbhlɩ, ’kwädlɩ ɔ ‑wʋä ‑lɛ ɔ dɩba yɔwʋ. ³⁶Zaa, Lagɔ ’a Yuu mɔɔ ‑kaanyɩ galɛ ’mö ‑sɛɛ, a galibhu yɛ ‑tiamö do. ³⁷Nn, Ablaamö a ’yuë a ’yuë a glɩnɩɛ n ‑yi sɛ, ‑maa ‑sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö, ’na Lagɔwɛlɩɩ n nyanyɩɛ, yɩ ’nanyɩɛ dlɩ zɛmö plɛ zaa, a yɩbhä a ‑kaa ’lɩbhä n ’kä ’ku. ³⁸‑Amö na a, ’saa na Dɩba sʋlʋnɩɩɛ, ’mö n bhïlaa, abhʋa abhlɩ, sɛɛ a dɩba nyanyɩɛ ’dɩɩ, ‑sɩbhä a zʋä.»

³⁹Wa lɛ naa: «Ablaamö mɔɔ glɩnɩɛ ‑aa dɩba.» Zezwii lɛ naa: «A ‑kä a ‑tiamö Ablaamö a ’yuë a ’yuë glɩnɩɩ, ’ɔ ’saa ɔ nʋ a‑a, a yu a nʋ. ⁴⁰Gbëaa Lagɔ sʋlʋnɩɩɛ, ’mö n ’nyanyɩɛ, ‑maa ‑sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö, a yɩbhä a ‑kaa ’lɩbhä n ’kä ’ku. Ablaamö ’nɩɛ a sa’a a ‑li nʋ ’lɩlɩlɩ. ⁴¹‑Ɔ glɩnɩɛ ‑tiamö a dɩba, ’ɔ sɛ ɔ zʋä, ‑sɩbhä a ’zʋmöä da’a.» Wa lɛ: «Lagɔ, ɔ ’yize ’tɩɩ, mɔɔ glɩnɩɛ ‑aa dɩba, ‑maa ‑aa ‑bhö ’wiyuë.» ⁴²Zezwii lɛ naa: «Lagɔ mɔɔ ‑kä a ‑tiamö a dɩba glɩnɩɩ, a ‑yii a ‑wa. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑mä ɔ dlɩ ’mö, ‑mä n ’bhöönɩɛ ’n n yiɛ yi. Nanyɩ a ’nglɩ ’mö n’n‑ä yinɩ, ‑maa ɔ’bhë mɔɔ tieaaa. ⁴³Sɛ yɩ ‑wʋä ’mö ’n a ’nɩ ’nʋä ’na wɛlɩɩ ’möö, ‑sɩbhä ma‑a nɩɩ, a’aa bhɛnɩ a ‑kaa sasɛ ’yukwli ‑pʋnɩ. ⁴⁴Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa Sataa, ɔ ‑nʋä a glɩnɩɛ, mɔɔ glɩnɩɛ a dɩba. Zaa, ’saa ɔ yɩbhää a ’yize ’mö a yɩbhää a ’kä nʋmö. Ɔbhlɩ, tɛɛnɩ ‑mä ’pɩwʋ a tɛɛnɩdɛ, ’kulɩbhänyɔ ɔ glɩnɩɛ ’kwädlɩ. Ɔ’ɔɔ gbëaa ’mö ‑kä ’lɩlɩlɩ zaa, ‑lu a ‑muu ‑wʋä gbëaa ’möö, ɔ ’nuä ‑wa ’lɩlɩlɩ. Ɔ ’wuë yionyɔ a ’yize ɔ glɩnɩɛ. ’Mö yio ’wuë ’bhöönɩɛ ’mö. Zaa, ɔ ‑kä ’ɔ widɩɩ ‑sɛ dɔ’wʋ ‑wʋʋ, ’ɔ ‑wʋwʋsaa ‑sɩbhä ɔ ’wälanɩɛ ’yli. ⁴⁵‑Maa ‑amö na a, ’saa ‑wʋä gbëaa ’möö, ’mö n bhïlaa, nza a’a ngluä na dlɩ’wʋkägbʋ. ⁴⁶N yɛ bhä tɛkäsɛ ’nyinyloli nʋ ‑a? A gla’mö a ‑mɔɔ ‑kaa bhä dɛ’ɛ yɩ gbʋ köbha ’nɩ? ’N n ‑kä gbëaa bhïlaa, sɛ yɩ ‑wʋ bhä ’mö, ’n a ’nɩ ‑kaa yɩa’a dlɩ ’wʋ ’nɩ? ⁴⁷‑Ɔ glɩnɩɛ Lagɔ a ‑nɔɔ, mɔɔ ngluä Lagɔ ’a wɛlɩɩ ’wʋ. ‑Maa abhʋa abhlɩ, a’a ‑bhö ɔ ‑nʋä, nza a’a ngluä ’ɔ wɛlɩɩ ’wʋ.»

Zezwii lɛ naa ɔ ‑bhölɩ ’n Ablaamö yiɛ gwëlio

⁴⁸Zezwii gbää ‑sɩbhää, Zwiiföwaa lɛ naa: «Sa’a a za ‑a gbää nɩɩ, ‑n ’kä ‑bhɩɛ Samaliiyi, zuzukwëzokwë ‑n kää ‑gömö. Ɛ’ɛ ‑bhö bhä ‑tiamö ‑a?» ⁴⁹Zezwii lɛ naa: «N’n‑ä zuzukwëzokwë ‑gömö ‑kä, na Dɩba ’mö n zʋä ’klʋkpamö cuu, ‑maa ’ylimö a fälanɩɩɛ abhlɩ. ⁵⁰Na’bhë, n’n‑ä nanyɩ ’nglɩ möa, ‑maa ‑ɔ möaaa ’nglɩ, ‑ɔ tuä ‑zijli, ɔ ‑bhölɩ. ⁵¹‑Tiamö n nyanyɩɛ dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ, ‑ɔ ‑kä ’na wɛlɩɩ ’klʋkpamö zʋʋ, ɔ ’naa ’kä ’kwädlɩ ’ku.»

⁵²Wa lɛ naa: «‑A ‑yia’a ‑sɩkaa sɛ nɩɩ, zuzukwëzokwë ‑n kää ‑gömö. Ablaamö a’bhë, ɔ ’ku, Lagɔ ’a bhla’mö a ’möbhïlanɩwaa, wa ’ku. N‑n nʋä ‑naa nɩɩ, ‑ɔ ‑kä ‑na’a wɛlɩɩ ’klʋkpamö zʋʋ, ɔ ’naa ’kä ’ku. ⁵³‑Aa dɩba Ablaamö, ɔ ’ku, ‑n ‑nyɔɔ ’sɔ a dɔ’wʋ, ‑nmö ’ghïli bhä n‑n zo bhä ’wʋ ‑a? Lagɔ ’a ’möbhïlanɩwaa wa ’ku a yɩ nɩɩ, ‑nmö ‑naa, ‑mɔ ‑n libhï bhä ’lɩlɩlɩ a dɔ’wʋ ‑nanyɩ ’mö ’wʋ ’nɩ?» ⁵⁴Zezwii lɛ naa: «N ‑kä a nanyɩ a ’nglɩ ’ghlimanɩɩ, ’na nglɩɩ, yɩ’ɩɛ yɩ ’kä a ‑lu glɩnɩ. ‑Maa na Dɩba, a laa da’a a Lagɔ, mɔɔ ’ghlimanɩɛ na ’nglɩ. ⁵⁵’Mö n gbää a’a ‑yi. ‑Maa ‑amö na a, n ‑yoo. N ‑kä a nɩɩ, n ’nɔɔ ‑yi nʋʋ, a sɛ a yionyɔ n yɛ a‑a ’zʋmö. ‑Maa n ‑yoo. ’Ɔ wɛlɩɩ ’mö n zʋä ’klʋkpamö. ⁵⁶A dɩba Ablaamö, ɔ ‑yi a sɛ nɩɩ, ɔ yi ’na yiyizlɩɩ ’ylɩmö, nza ɔ nʋ a‑a ’mäna. ‑Sɩkaa a dɔ’wʋ ɔ kɛ ’ylɩmö ’wë zaa, ɛ ’mäna ’mö ɔ ‑wʋä ’mö.» ⁵⁷Ɔ gbää ‑sɩbhää, wa lɛ naa: «‑Nn‑ä ‑bhlɛ ’ylʋbö a gwlɩ ’sɔ ’ylʋbö kʋgbä a’bhë ghlɩ, n‑n nʋ bhä ‑n ’yɩ Ablaamö ’ylɩmö ‑a?» ⁵⁸Ɔ lɛ naa: «‑Tiamö n nyanyɩɛ dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ, dɛɛ Ablaamö a’bhë ’nɩɛ a‑a ‑bhlɛ gwëlioo, n ‑bhölɩ a.» ⁵⁹Zezwii gbäa’aa ‑sɩbhää, ’n wa yiɛ ’kpɩ ’libhï wa ’kɔnyɩ ’mö ’lɩbhä. ‑Maa zizo ɔ zizoo, ’n ɔ yiɛ ‑mä Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ ’mö ’wlʋ.

Zezwii yɛ ’kukwlekänyɔ yɛmanɩ

¹Zezwii ‑wʋ ’plɩ dɔ’wʋ, ’n ɔ yiɛ ’kukwlekänyɔ ‑bhlʋ ’ylɩmö. Ɔ’ɔɔ sɛ yɩlɩ ’n wa yoo gwälɩ. ²’N Zezwii ’a ‑gänɩwaa yoo nimï ’yɩbhä nɩɩ: «‑Atʋ, nɩkpɛ nɩ, ‑ɔɔɔ sɛ yɩlɩ wa gwälɩɛ, ’ɔ ’nyinylolii a za ’nɩɩ, ‑maa ɔ ‑lowluwa ’a ’nyinylolii a za bhä ‑a?» ³Zezwii lɛ naa: «Ɛ’ɛ ‑bhö ’nyinylolii a za, ɛ’ɛ ‑bhö’ɛ ɔ ‑lowluwa ’nyinylolii a za. ‑Maa ’saa Lagɔ ’kää ɔ dɛ nʋʋ, wʋ ’kä gbëdanguu bhli a za‑a. ⁴Bhälɛ zlɩɩ ‑gää ‑bhlɛ, ‑ɔ tieaaa, ’ɔ libhoo, ‑a kä ‑a ’kʋ nʋ. ‑Maa, swe yia’a ‑pa ylu, dɛɛ ‑bɛ ’nɩa’aa bhɛnɩ ɔ ’kä libho nʋʋ. ⁵Bhälɛ n ‑wʋä ‑bhlɛ mä’ä ’pɩwʋʋ, ‑amöö glɩnɩɛ ‑ɔ ngla ’bhlɩbhë ’wʋ.»

⁶Zezwii gbää ‑sɩbhä ’wëë, ’n ɔ yiɛ ‑lɛ dʋdʋ ’wʋ ‑dɛlɛ ’pä, ’n ɔ yiɛ ‑bädɩyie pɛla, ’n ɔ yiɛ ’kukwlekänyɔ ’la ’ylimö ’daa. ⁷Ɔ lɛ naa: «‑Mä Silowee a ’nyɩgbëa ’mö, mö ‑n ’kä ‑mä ’klʋ sɩɔnɩ.» Wa ’bhigbʋ ’mö, Silowee, yɩ zɛmöä nɩɩ, ‑ɔ tie‑ee. Nɩkpɛ ’la, ’n ɔ yiɛ ‑mä mö, ’n ɔ yiɛ ‑mä ’klʋ sɩɔnɩ. ’Ɔ yilaa dɩ‑ɩ, ’n ɔ yiɛ yi.

⁸’Ɔ ’ligbëa yɔwʋ a ‑nʋa ‑nyɛ nɩkpaa ’wuë, ‑wa ‑yinɔɔ a‑a zɛlazɛlanyɔ ’mö ’sɔ, wa ’yoo ’ylɩmöö, wa lɛ naa: «’Ɔ! Nɩkpɛɛ ‑ɔ glɩ’ɛ ’kwädlɩ ‑dukwleyi ’wʋ, ‑ɔ kä’ɛ zɛlazɛlalibhoo, ɛ’ɛ ‑bhö bhä dɛ’ɛ mɔ ‑a?» ⁹‑Muë lɛ: «Mɔɔ.» ‑Muë lɛ: «Ɛ’ɛ ‑bhö mɔ, ‑maa ɔ ’wlʋnɩnyɔɔ.» ‑Maa nɩkpɛɛ a’bhë, ɔ lɛ naa: «‑Amö yɩɛ.» ¹⁰Wa lɛ: «’Ɔ! Zaa, sɛɛ ‑na’a yilaa domödomö bhä ’mö?» ¹¹Ɔ lɛ naa: «Nɩkpɛɛ wa laa Zezwii, mɔɔ pɛlaa ‑bädɩyie, ’n ɔ ‑yi’muë ’ylimö ’daa. Ɔ lɛ naa: Mö ‑mä Silowee a ’nyibhëa ’mö, ‑n ’kä ‑mä ’klʋ sɩɔnɩ. N möä, n sɩɔnɩɛ ‑mä ’klʋʋ, ’n ’na yilaa yiɛ do.» ¹²Wa lɛ naa: «Zaa, nɩkpɛ ’la a’bhë, dɛ ɔ ‑wʋ bhä?» Ɔ lɛ: «’A! N ’nɔa dɛ ‑yi.»

Falizɩɛwaa yɛ nɩkpɛɛ Zezwii yɛmanɩ a‑a ‑zijle ’nyɛ

¹³Nɩkpɛ ’la, Zezwii yɛmanɩ a‑a, ’n wa yoo ‑mä Falizɩɛwaa kwä. ¹⁴Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑zlɩ Zezwii pɛlaa ‑bädɩyie ’la, n ɔ yiɛ nɩkpɛ a yilaa ‑dɩɩ, ‑gwlɛnɩzlɩ a‑a. ¹⁵’N Falizɩɛwaa yo’ɛɛ wabhlɩ nimï ’yɩbhä nɩɩ: «Sɛɛ ‑na’a yilaa domödomö bhä ’mö?» Ɔ lɛ naa: «‑Bädɩyie ɔ ’daaa ’ylimö, ’n n yiɛ ’klʋ sɩɔ, nza ’na yilaa dɩ‑ɩa’aa ‑sɩkaa.» ¹⁶Ɔ nʋä ‑sɩbhää, Falizɩɛwaa a gla’mö a ‑mumuë lɛ naa: «‑Ɔ ’zʋä sa’aa, ɔ’ɔɔ ‑gwlɛnɩzlɩ a gböö ’klʋkpamö zʋ zaa, ɛ ’naa ’kä da’a nɩkpɛ a ‑mɔ Lagɔ tiee mɔ.» ‑Maa ‑mumuë lɛ naa: «Nɩkpɛ a ‑mɔɔ glɩnɩɛ ’nyinylolinʋnyɔɔ, ɔ bhɛnɩ bhä ɔ ’kä sa’a a zɩzɛ ’pä ‑a?» Sa’a wa ’bhööbhöönɩɛ wa ’yize nimï. ¹⁷Nɩkpɛ a’bhë ‑ɔ yɛmanɩ a‑a, ’n wa yo’ɛɛ nimï ’yɩbhä, wa lɛ naa: «‑Nmö ‑naa, nɩkpɛɛ ‑ɔ ‑dɩɛ na’a yilaa, sɛ ‑n gbä bhä ɔ dɛ a’bhë?» Ɔ lɛ naa: «Lagɔ a ’möbhïlanɩnyɔɔ.»

¹⁸‑Sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö ‑maa, Zwiiföwaa ’a ’kädɩ ’la, sɛɛ nɩkpɛɛ ’kä a tɛkäsɛ ’kukwle ‑kä ’wë, ’n ’ɔ yilaa ’käa’a ‑sɩkaa doo, wa ’niɛ ‑sɩbhä dlɩ ’wʋ ‑kä zaa, ’n wa yiɛ ɔ ‑lowluwa wäzɩ, ¹⁹’n wa yuëë nimï ’yɩbhä. Wa lɛ naa: «A yowli, a gbää ɔ kä ’kukwle ’n ɔ yiɛ ’pɩwʋ yii, mɔ bhä ‑tiamö dɛ’ɛ ‑a? Zaa, ɛ ‑kä ‑sɩbhä ma‑a, sɛ yɩ ’plɩmöplɩmö bhä ’mö, ’n ɔ yɩlɩ bhäa’aa ‑sɩkaa sɛ ’nɩ?» ²⁰Wa lɛ naa: «‑A yi sɛ nɩɩ, ‑aa yowli mɔɔ, ɔ kä ’kukwle ’n ɔ yiɛ ’pɩwʋ yi. ²¹‑Maa sɛ yɩ ’plɩmöplɩmöä ’mö ’n ’ɔ yilaa yiɛ doo, ‑aa ‑sɩbhä ‑yi, ‑aa a’bhë ‑ɔ kɩ ‑dɩɛ ‑yi. Ɔ’bhë, nɩkpɛ ɔ glɩnɩa’aa, ɔ bhɛnɩ ɔ ’kä ɔnyɩ a dɛ bhïla zaa, a nɩ ’yɩbhɔ nimï.» ²²’Fʋ wa’aa ‑sɩbhä gbä, ‑maa ’wa ’kädɩɩ, wa kɩ a wa ’yize yɔwʋ ’zʋnɩ ’wë nɩɩ, nɩkpɛ a ‑mɔɔ ‑kä nɩɩ, Zezwii mɔɔ glɩnɩɛ Puënyɔɔ Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ nʋʋ, wa yo ‑mä Zwiiföwaa ’a Lagɔbuduu ’mö kpëti. Zaa, ’wa ’kädɩ ’la ’mö wa guä, ²³nza wa nʋä nɩɩ: «Ɔ’bhë nɩkpɛ ɔ glɩnɩa’a, ɔ bhɛnɩ ɔ ’kä ɔnyɩ a dɛ bhïla zaa, a nɩ ’yɩbhɔ nimï.»

²⁴Nɩkpɛɛ ‑ɔ yɛmanɩ a‑a, ’n Falizɩɛwaa yo’ɛɛ ’wʋ ’sɔ wäzɩnɩ, wa lɛ naa: «Lagɔ a ’yila ’klʋ ‑lɛ ‑a ‑wʋä dɛ’ɛɛ zaa, bhïla gbëaa. ‑Maa ‑a ‑yi sɛ nɩɩ nɩkpɛ ’la ‑ɔ yɛmanɩmöä, ’nyinylolinʋnyɔ ɔ glɩnɩɛ.» ²⁵Ɔ lɛ naa: «’A! Ɔ yi ’nyinylolinʋnyɔ glɩnɩ oo, ɔ ’nɩ ’nyinylolinʋnyɔ glɩnɩ oo, n ’niɛ ‑yi. ‑Maa ’saa n ‑yiɛ cuu muä nɩɩ, ’kukwlekänyɔ n glɩnɩ a‑a, ‑maa n yɩlɩa’a ‑sɩkaa sɛ.» ²⁶Wa lɛ naa: «Nɩkpɛɛ a’bhë, ’saa ɔ nʋʋmö bhä? Sɛ ɔ ‑dɩmödɩmö bhä ‑na’a yilaa ’mö?» ²⁷Ɔ lɛ: «N kanyɩ a ’dɩ ’nyɛ ’wë, ‑maa a ‑nɩɩɛ ’yukwli ‑pʋnɩ. Sɛ yɩ ‑wʋ ɔ ’mö, ’n a yɩbhä bhä n nɩ bhïlanii ’wʋ ’sɔ? Ɛ ’kä ‑bhɩɛ na a, a’bhï a yɩbhä a ’kä nɩkpɛ ’la a ‑gänɩwa ’zʋmö.» ²⁸Nɩkpɛɛ gbää sa’aa, ’n wa yoo wɛlɩ bhïlanɩ, wa lɛ: «‑Nmö glɩnɩɛ nɩkpɛ ’la a ‑gänɩnyɔ. ‑Maa ‑abhʋa abhlɩ, Moyizɩ a ‑gänɩwaa ‑a glɩnɩɛ. ²⁹‑A ‑yi sɛ nɩɩ, Moyizɩ ’mö Lagɔ bhïlanɩɛ ’mö, ‑maa ‑mɔ’la, ‑aa dɛ a’bhë ɔ yɛ ’bhöönɩɛ ‑yi.» ³⁰Nɩkpɛɛ lɛ naa: «’Ɔ! Kïbhëa ‑aa ’noo ’mö a’bhëë, ma‑a nɩɩ, ɔ yɛ ’na yilaa ‑dɩ ’wë, ’n a nʋ’ɛɛ, a’a dɛ ɔ ’bhöönɩɛ ‑yi. ³¹‑A ’wuë, ‑a ‑yi sɛ nɩɩ, Lagɔ ’nɩ ‑pʋnɩ ’nyinylolinʋnyɔ ’yukwli, ‑maa ‑ɔ zoo ’klʋkpamöö, sɛ ɔ yɩbhää ‑ɔ nɛmöä ‑sɩbhää, ’mö ɔ ‑pʋnɩɛ ’yukwli. ³²‑Aaa ‑bhlɛ tɛkäsɛ ’nʋ nɩɩ, nɩkpɛ a ‑mɔɔ kää ’kukwle ’n ɔ yiɛ ’pɩwʋ yii, wa kɔ ’yila ‑dɩ. ³³‑Sɩbhä a za n gbää nɩɩ, nɩkpɛ ’la, ’n Lagɔ mɔɔ ’nɔ a tiee, ɔ’ɔɔ a bhɛnɩ ɔ ’kä sa’a a ‑li nʋ.» ³⁴Nɩkpɛɛ gbää sa’aa, wa lɛ naa: «Sɛ ‑n ’maa ’kä a ’wlʋʋ, ‑na ’wuë ’nyinyloli a ’yizee, ‑nmö ‑kanyɩ bhä ‑naa ’cɩa ‑a?» Tɛɛnɩa’a da’a, ‑mä ’wa ‑zɩkpaa ’mö, n wa yoo ‑mä kpëti.

’Tɛɛnɩ Nɩkpɛ a ’Yu dlɩ

³⁵’N Zezwii yiɛ ’nʋ nɩɩ, nɩkpɛ ’la, wa kɔ ‑mä Lagɔgänɩwaa a ‑zɩkpaa ’mö ‑sɛ. Ɔ ‑nyɔɔ gbanɩɛ ’wʋʋ, ’n ɔ yoo nimï ’yɩbhä, ɔ lɛ naa: «Nɩkpɛ a ’Yu, ‑n ’tɛɛnɔɔ bhä dlɩ?» ³⁶Nɩkpɛɛ lɛ naa: «‑Alowli, ‑n gaaa da’aa, sʋlʋnɩ’mɔ n ’kɔ dlɩ ’tɛɛnɩ.» ³⁷Zezwii lɛ naa: «Nɩkpɛ a ’Yu, mɔɔ ’nɩgböä dɛ’ɛ ‑na ’yila ’klʋ, mɔɔ ‑wʋmöä dɛ’ɛ ’dɩ ’nyɛ dɔ’wʋ.» ³⁸Nɩkpɛɛ lɛ naa: «‑Alowli, n ’tɛɛnɩmö dlɩ.» ’N ɔ yiɛ ‑lɛ Zezwii a dlɩ ’mö ‑kokomïladigbï glu ’pä.

‑Tiamö a ’kukwlekäwaa

³⁹Zezwii lɛ naa: «N yiɛ mä’ä dʋdʋ ’wʋʋ, n ’kä nɩkpa ’a wɛlɩɩ ’wlʋ ‑dɩ, nza n yiɛ. Miɛ nɩɩ, ’kukwlekäwaa ’a yilaa ’kä do, ‑wa yɩlɩɛ sɛɛ, wa ’kä ’kukwlekäwa zʋ.» ⁴⁰Zezwii gbää sa’aa, Falizɩɛwaa a gla’mö a ‑mumuë ‑wa ‑wʋmö a‑a ‑lɛ, wa lɛ naa: «‑Na dɔ’wʋ, ’kukwlekäwa ‑a glɩnɩmö bhä ‑a?» ⁴¹Ɔ lɛ naa: «A ‑kɩɩ a ‑sɩbhä yɩbhlɩnɩɩ, ’a ’nyinylolii a gbʋʋ ’naa ’kanyɩ a ‑gömö tʋʋnɩ. ‑Maa ’a sɛ a nʋä nɩɩ, a yɩlɩ sɛ a za, ’a ’nyinylolii ‑wʋanyɩ ‑gömö ’yize.»

Wïlaa ‑nyɛ ’yɩ ’ylizʋnɩnyɔɔ ’sɔ a ninea

¹’N Zezwii yuëë ’nine ’pänɩ ɔ lɛ naa: «‑Tiamö n nyanyɩɛ dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ, wïlagbʋ ’mö, nɩkpɛ ‑kä ɔ ’kä ‑mä plɛ, ’n ɔ ’nɩ ‑mä ngloluëa ’mö ghlɛnɩ, ‑maa ’n ɔ ‑kä ‑mä wïlagbʋʋ ’wlu ghlɛnɩɩ, ‑sɩbhä a nɩkpɛ ’la, ’winyɔ ɔ glɩnɩɛ, jɛzlʋnyɔɔ. ²‑Maa ‑ɔ ghlɛnɩɛ ‑mä ngloluëa ’möö, mɔɔ glɩnɩɛ wïlaa a ’ylizʋnɩnyɔɔ. ³Ɔ ‑kä ‑lɛ ghlɛɛ, ‑ɔ ‑kʋä wïlagbʋʋ, ‑lɛ ɔ kälɩɛ ’n wïlaa a ’ylizʋnɩnyɔɔ plɛɛ. Ɔ ‑kɩɩ bhʋlʋbhlʋ wäzɩɩ, yɩ ‑ngö ’ɔ wɛlɩɩ ’mö zaa, ’n ɔ ‑nyɩɩ wlʋä ‑mä. ⁴Ɔ ‑kɩɩ yɩ ’wuë ‑mä ‑sɛ ’wëë, ɔ’bhë, ’yuku ɔ ’plɩniɛ. Yɩ ‑yi ’ɔ wɛlɩɩ ’mö zaa, ‑gänɩ yɩ ‑gänɔɔ. ⁵‑Maa ’n ɛ ‑kä käbönɩkpɛɛ, yɩ ’naa ’kɔ ’bɩwʋ bhlinɩ. Yɩ’ɩɛ ’ɔ wɛlɩɩ ’mö ‑yi zaa, futo yɩ ’kää futo.» ⁶Sa’a Zezwii ’pänuëë ninea, ‑maa wa’aa a zɛmö yɩbhlɩnɩ.

Wïla a ’ylizʋnɩnyɔ a ‑nɔ a ‑nɔ

⁷’N Zezwii yi’ɛɛ nɩɩ: «A ‑pʋnɩ sasɛ ’yukwli, ‑tiamö n nyanyɩɛ dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ, ‑amöö glɩnɩɛ wïlagbʋʋ a ngloluëa. ⁸‑Wa yiɛ na za tɛɛ, wa ’wuë ’wiwa wa glɩnɩɛ, jɛzlʋwa a ’yizee zaa, wïlaa ’nuëë ’yukwli ‑pʋnɩ. ⁹‑Amö ngloluëa, ‑amöä dɛ’ɛ. ’N nɩkpɛ ‑kaa ’mö ghlɛnɩ ɔ ‑kä plɛɛ, ɔ yi ’pʋ. Ɔ yi plɛ, ɔ yi ‑mä ’wlʋ, ’saa ɔ ’kää lii, ɔ yu ghlɩ. ¹⁰’Winyɔɔ, ɔ ‑kä yii, ɔ ’kä ’wi ghli, ɔ ’kä nyima, ɔ ’kä ’ku ’lɩbhä, nza ɔ yiɛ cuu. ‑Maa, ‑amö na a, nɩkpa ’kä ‑bhölɩbhölɛ ghlɩ, ɛ ’mäna ’kʋä ’wlʋ ’mänanɩ, nza n yiɛ.

¹¹‑Amö wïla a ’ylizʋnɩnyɔ a ‑ylizʋnɩnyɔ, ‑amöö dɛ’ɛ. Wïla a ’ylizʋnɩnyɔ a ‑ylizʋnɩnyɔ, ‑ɔ ‑bhɩɔ ’mö, ɔ ’kä ɔnyɩ ’mö ’wlʋ, ɔ ’kä yɩ ’wlumö ’ku. ¹²‑Maa nɩkpɛ wa ’pɛnɩɛ ɔ ’kä wïlaa ’yli ’zʋnɩ, ‑ɔ ’niɛ ‑kälɩɩ, ɔ ‑kä gbi ’ylɩmö cuu, ‑bʋ, ɔ yɛ futo. Gbii ɛbhlɩ, ‑mä wïlaa gla’mö ‑mä ɛ dɩɛ ’yi ’n wïlaa sɛnɩɛ yɔwʋ. ¹³Nɩkpɛ wa ’pɛnɩɛ, moni a libho ɔ nʋä ɔbhlɩ zaa, wïlaa a’bhï, yɩ gbʋ ’nɔɔ ‑tiasɛ plɛnɩ. ^14-15‑Amö wïla a ’ylizʋnɩnyɔ a ‑ylizʋnɩnyɔ ‑amöä dɛ’ɛ. Sɛɛ na dɩba Lagɔ ‑yiiɛ ’n n ‑yoo’ɛɛ na a, ‑sɩbhä n ‑yiɛ na ‑nʋa ’wuë, ’n wa ‑yii’ɛɛ wabhlɩ. Wa ’wuë, n ‑bhɩɔ ’mö n ’kä wa ’wlumö ’ku. ¹⁶‑Wa ‑wʋä dɛ’ɛ ‑mä ’na ‑zɩkpaa ’möö, wa ’yize a gbʋʋ mʋʋ ‑nɩɩɛ plɛnɩ. ‑Maa na ‑nʋä ‑mumuë ‑wʋ’ɛ ‑lɛ. N kä’ɛ n ’kʋä wäzɩmö. N ‑kʋä wäzɩɩ, wa yi ’na wɛlɩɩ ’mö ’nʋ. Wa ’wuë wa yi ‑zɩkpa ‑bhlʋ ’zʋ, na ’yize n ’kʋä ’yli ’zʋnɩ.

¹⁷Na dɩba ‑wa ɔ ‑waaa tenyii, ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa n ‑bhɩɔ ’mö, n ’kä nanyɩ ’mö ’wlʋ n ’kä ’ku, ’wë, n ’kä ’sɔ ‑bhölɩnɩ. ¹⁸Nɩkpa ‑kaa ’lɩbhä n ‑kä ’kuu, ɛ’ɛ ‑bhö nɩɩ, sɛ wa ’tɛɛ ’mö a za, ‑maa ‑amöö ’yɩbhɩɛ ‑sɩbhä. N ’kä nanyɩ ’mö ’wlʋ n ’kä ’ku n ’kä ’sɔ ‑bhölɩnɩ a dɔ’wʋ, ‑amöö kää ‑lɛ a wɛlɩɩ. Sɛɛ na dɩba gbää n nɩ ’zʋʋ ‑sɩbhä ma‑a.»

¹⁹Wɛlɩkïbhë ’la Zezwii bhïlaa a za, ’n Zwiiföwaa yi’ɛɛ ’wʋ ’sɔ nimï ’bhööbhöönɩ. ²⁰Wa gla’mö a ‑mumuë a ‑bɛ lɛ naa: «Nɩkpɛ nɩ, zuzukwëzokwë ɔ kää ‑gömö ɔ ’wlumö yɛ nyimo. Sɛ yɩ ‑wʋ ɔ ’mö ’n a ‑pʋnɔɔ ’yukwli a’bhë?» ²¹‑Mumuë lɛ naa: «Nɩkpɛ a ‑mɔɔ kää zuzukwëzokwë ‑gömö, ɔ’ɔɔ bhɛnɩ ɔ ’kä nɩkpɛ nɩ a saa bhïla. ‑Maa ’lɩlɩlɩ a dɔ’wʋ a’bhë, nɩkpɛ a ‑mɔ ‑kää zuzukwëzokwë ‑gömöö, ɔ bhɛnɩ bhä ɔ kä ’kukwlekänyɔ a ’yila ‑dɩ ‑a?»

Zezwii lɛ ɔ ‑nyɛ Lagɔ ’sɔ ‑bhlʋ wa glɩnɩɛ

²²‑Bëbëyitɛnyɩɩ ’mö, Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ a ’wʋbhlizlɩɩ ghlɛɛ, wa ‑wʋ ‑mä Zeluzalɛɛmö ’bhli dɔ’wʋ, ²³‑mä Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ ’mö a ‑gligbëa wa ’pää Salomɔɔ ’a nglɩɩ, a zɛmö, ’n Zezwii ziɛ ‑mä ’mö. ²⁴’N Zwiiföwaa yoo binɩ, wa lɛ naa: «Sɛ yɩ ‑wʋ ɔ ’mö, n‑n luanyɩ bhä nyɛmʋ ’wʋ ’nɩ? Kliisɩ, Puënyɔɔ Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ, mö ‑n ‑kä glɩnɩ, nyɩanyɩ yɩ ’dɩ gbëaa.» ²⁵Ɔ lɛ naa: «N kanyɩ ‑sɩbhä ’dɩ ’nyɛ ’wë, ‑maa a ‑nɩɩɛ dlɩ ’wʋ ‑kä. ‑Li ’la ’wuë n nʋä na dɩba a ’nglɩ ’möö, mɩɩ zʋä ’na wɛlɩɩ kɛ ‑gömö. ²⁶‑Maa abhʋa abhlɩ, a ‑nɩɩɛ dlɩ ’wʋ ‑kä ’yize. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑mä ’na wïlaa a ‑zɩkpaa ’mö, a’aa ‑mä ‑wʋ. ²⁷’Na wïlaa ‑ngö ’na wɛlɩɩ ’mö. ‑Amö yɩ ‑gänɩɛ, n ‑yii. ²⁸‑Amöö nyɩɛ ‑bhölɩbhölɛ yɩ ’kä ’kwädlɩnɩ ‑bhölɩ. ‑Bɛ ’nɩɛ bhɛnɩ ɔ ‑ka’mi kä’mö ‑sɛ. ²⁹Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa na dɩba, ‑ɔ nyɩa’miɛ, ɔ ’tɛɛ ’mö ɔ zi ‑lii ’wuë ’wʋ. Nɩkpɛ a’bhë ’nɩɛ bhɛnɩ, ɔ ’kɔ ‑lu kä’mö ‑sɛ. ³⁰‑Amö, n ‑nyɛ na dɩba ’sɔ, ‑bhlʋ ‑a glɩnɩɛ.»

³¹Zezwii gbää sa’a cuu, ’n Zwiiföwaa yi’ɛɛ ’kpɩ ’libhï, wa ’kɔnyɩ ’mö ’lɩbhä. ³²Ɔ lɛ naa: «‑Li a ‑lii n yɛɛ a ’yila ’klʋ na dɩba a ’nglɩ ’mö nʋnɩɩ, yɩ’ɩɛ muënɩ. Yɩ gla’mö a dɔ’wʋ, ‑lu ‑mu kä bhä ’nglɩ ’n a yɩbhä bhä a ‑kaa ’kpɩ ’mö ’lɩbhä n ’kä ’ku ’nɩ?» ³³Wa lɛ naa: «Ɛ’ɛ ‑bhö sɛɛ ‑n ’kä ‑li a ‑li ‑nʋ a za. ‑Maa ‑na’a sɛ ‑n bhïlaa dɛ’ɛ Lagɔ a dɛ wɛlɩzoku a za‑a. Nɩkpɛ ‑n glɩnɩaa ‑naa, n‑n ’libhïä ‑nanyɩ Lagɔ ’mö ’wʋ.» ³⁴Ɔ lɛ naa: «Lagɔwɛlɩɩ a ’bɔgʋʋ ’mö, sɛ’ɛ yɩ cɛlɩɛ ‑mä nɩɩ, Lagɔ lɛ naa, ‑lagwɩ a glɩnɩɛ.10.34 Soomö 82.6.³⁵Wɛlɩɩ ’wuë ‑yɩ cɛlɩɛ ‑mä Lagɔbɔgʋʋ ’möö, ‑bɛ ’nɩɛ bhɛnɩ ɔ ’kɩ sɛ ‑sɛ. A yɩɛ, wɛlɩkïbhë ’la Lagɔ bhïlaa, nɩkpaa ɔ nyɛɛ ’dɩɩ, ’mö ɔ laa ‑lagwɩɩ. ³⁶Zaa, mɛɛ ’kä zi’e ‑amö Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ, ’n ɔ ‑yii’ɛ ’bhlɩbhëa ’wʋ tiee, n ‑kaanyɩ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ ‑amöö glɩnɩɛ Lagɔ ’a Yuu, sɛ yɩ ‑wʋ ɔ ’mö, ’n a nʋ bhä nɩɩ, n yɛ Lagɔ a dɛ wɛlɩzoku bhïla ’nɩ? ³⁷’Na nʋnʋlii, yɩ ’nɩ na dɩba a ’möbhöönɩli glɩnɩɩ, a nɩ ‑tɩɩ ’fʋ dlɩ ’wʋ ‑kä. ³⁸‑Maa ‑yɩ ’bhöönɔɔ ’mö, ’mö n ‑kä nʋʋ, na’bhë, a ‑nɩɩ a dlɩ ’wʋ ‑kää yi a’bhë ‑kë, ’na nʋnʋli ’la a za, a nɩ ‑kaaa’a dlɩ ’wʋ, ‑lɛ a dɔ’wʋ a yi sɛ yɩbhlɩmanɩ nɩɩ, na dɩba ‑wʋʋ ‑gömö, n ‑gälɔɔ ’wʋ.»

³⁹Zezwii nʋä sa’aa, ’n wa yi’ɛɛ ‑mä ’kpɔtɔ, wa ’kɔ köbhä, ’n wa yoo kɛ wanɩ. ⁴⁰Ɔ ’bhööä ‑lɛ, ‑mä Zludɛɛ ‑gömö a dɛɛ Zaa wɔlʋnɩ a‑a nɩkpaa ’wluu, ’n ɔ yi’ɛɛ ‑lɛ mö. Ɔ gwälɛ ‑lɛ, ⁴¹’n nɩkpa a ‑bɛ yo’ɛɛ yinɩ ’n wa nʋä nɩɩ: «Zaa Batisɩ, zɩzɛ a ‑mɛɛ ’kɔɔ kɛ ‑gömö ’zʋʋ, ɔ ’nɛɛ abhlɩ ’pä. ‑Maa wɛlɩɩ ɔ bhïla a‑a Zezwii a dɛɛ, yɩ ’wuë ‑tiawɛlɩɛ.» ⁴²Dɛ ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’la, nɩkpa a ‑bɛ, ’n wa yiɛ ’wʋ nglu wa ’kä Zezwii dlɩ tɛɛnɩ.

Zezwii a bheyi Lazaa yɛ ’ku

^1-2‑Glɔ wa laa Betanii, ‑mä nɩkpɛ ‑bhlʋ glɩɛ. ’Mö wa laa Lazaa. Ɔ kä nglʋdaayuë ’sɔ, ‑mɔ a nglɩɛ Maatɩ, ‑mɔ a nglɩɛ Malii. Malii ‑ɔ ’zʋ a‑a ‑Alowli ’a kplɩɩ ’kpö a kpö a ’ke ‑bhlʋ yɔwʋ, ’n ɔ yi a‑a ’ɔ nyukwëa ’mö yɔwʋ sɩɔnɩɩ, mɔɔ. Ngwlɩ ’la a ‑daayu Lazaa ’mö gu ’lɩbhää. ³Zaa, wa ’sɔ ‑kpɔ, ’n wa yiɛ Zezwii nɩkpɛ ’wʋ tie nɩɩ: «‑N ‑kä möö, ’nyɛ ‑Alowli Zezwii ’dɩ, ɔ bheyi Lazaa, ɔ ‑wa’ɛɛ, ɔ’ɔɔ ‑yɛ.» ⁴Zezwii ’nʋä tɩtɩ ’laa, ɔ lɛ naa: «Guu ‑wʋ lɩbhää Lazaa, wʋ ’naa ’kɔ ’kwie ’mö kwä. ‑Maa wʋ ’kä Lagɔ ’a ’ghïlinɔɔ ’yli ’wälanɩ, nza wʋ lɩbhɔɔ. ‑Mä wʋ ’mö, Lagɔ yi ’ɔ Yuu a ’nglɩɩ ’ghlimanɩ.» ⁵Maatɩ ‑nyɛ Malii ’sɔ, wa ‑daayu Lazaa kökä, dlɩ ’wʋ wa ‑glɛɛ tenyii Zezwii. ⁶‑Maa ‑sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö, Zezwii ’nʋä Lazaa a gulɩbhätɩtɩɩ, dɛ ɔ ‑wʋ a‑a ’n wa yoo ’dɩ ’nyɛɛ, ɔ ‑sɛ ‑lɛ ’ylɩ ‑mimii ’sɔ. ⁷Ylɩɩ ’sɔ ‑kpɔ ’plɩɛ ’wëë, ’n ɔ yia’aa ’ɔ ‑gänɩwaa ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «‑Mä Zwidee‑bhölɩɩ ’mö, a‑a ’kä ‑mä ’bɩwʋ mö.» ⁸Ɔ gbää ‑sɩbhää, ’ɔ ‑gänɩwaa lɛ naa: «‑Atʋ, dɛɛ mä ’a Zwiiföwa gbä’ɛ wa ‑kamö ’kpɩ ’mö ’lɩbhä ‑n ’kä ’kuu, ‑lɛ ’nɩɛ ‑bhlɛ ’mö gwälɛ cuu, ‑mä ‑n gbä bhä’ɛ ‑n ’kä ‑sɩkaa mö ‑a?» ⁹Zezwii lɛ naa: «Zɩzɩzlɩ, ɛ kä ’gïle kʋgbä’sɔ ’mö, ɛ’ɛ ‑bhö ɔ mi? Zlɩ ‑kä ‑gä ’n nɩkpɛ ‑kä nɛmöö, ɔ’ɔ gozo ɔ ’kä bhli. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa mä’ä ’pɩwʋ a lɩlɛ a za, ɔ yɩlɩ sɛ. ¹⁰‑Maa swe ‑kä ylu, ’n nɩkpɛ ‑kä nɛmöö, gozo ɔ gozoo ’n ɔ bhliɛ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ɔ’bhë ɔ’ɔɔ lɩlɛ ’mö ‑kä.»

¹¹Zezwii gbää sa’a ’wëë ’n ɔ yuë’ɛɛ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «‑Aa bheyi Lazaa, ɔ yɛ ngämö, ‑maa n ’kä mö n ’kɔ gäla.» ¹²’Ɔ ‑gänɩwaa lɛ naa: «‑Alowli! Ɔ ‑käa’a ngämöö, ɔ yiɛ yɛmanɩɛ.» ¹³Zezwii ’nyʋää ‑sɩbhä ’dɩɩ, sɛ’ɛ ɔ gbä a‑a nɩɩ, Lazaa yɛ ’ku. ‑Maa wa ‑tɔnɩ wabhlɩ ‑tiamö a ’yɛla ɔ gaa. ¹⁴Zaa, ’n Zezwii yuëa’aa gbëaa ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «Lazaa yɛ ’ku. ¹⁵‑Maa a za, yɩ ‑bhöö ’mäna ’wʋ, sɛ n’n‑ä ‑lɛ ‑wʋ ’n ɔ yiɛ ’ku a za. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑lɛ a dɔ’wʋ, a ‑yii tenyii dlɩ tɛɛnɩ. Zaa, a‑a ’kä ‑mä ɔ yɔwʋ mö.» ¹⁶Ɔ gbää sa’aa, ’ɔ ‑gänɩwaa a gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ, Tomaa wa laa Pʋwayuu, ɔ lɛ naa: «‑A’bhɩanyɩ, mää ‑Atʋ möä da’aa, a‑a ’kä ‑mä ’mämö, ‑a ‑nyɔɔ ’sɔ, ‑a ’kä ’gämö ’kunɩ.»

¹⁷Zezwii ghlɛɛ ‑mä Betanii, ɔ lɛ ’bhöö ’lɛ wa yɛ Lazaa ziza ’wë, ’ylɩ ‑mʋäna yɛ ’plɩ. ¹⁸’Lɩlɩlɩ a dɔ’wʋ, Betanii a ‑glɔ, Zeluzalɛɛmö a ‑kʋkʋyɔwʋ, ’kwili ta ’wʋ a sɛ, ‑lɛ wʋ ‑wʋä. ¹⁹Zaa, Lazaa ’kuä, ‑mä a Zwiiföwa a ‑bɛ, ’n wa yi a‑a yi wa ’kä Maatɩ ‑nyɛ Malii ’sɔ dlɩ ’mlɩ ’pä. ²⁰‑Maa Maatɩ, ɔ ’nʋä nɩɩ, Zezwii yɛ yii, ’n ɔ yiɛ ’wʋ ‑sɔ, ’n ɔ yoo ’yio ’wʋ mö. Malii ɔbhlɩ, ‑mä ɔ tʋʋä ’ligbë ’mö. ²¹Maatɩ ghlɛɛ ‑lɛ Zezwii yɔwʋʋ, ɔ lɛ naa: «‑Alowli, ‑n ‑kä a dɛ’ɛ ‑wʋʋ, na ‑daayu ’naa ’kä a ’ku. ²²Miɛ abhlɩ, ‑maa n ‑yi sɛ nɩɩ, ‑bhlɛ ‑sɩkaa a’bhë ‑kë, ’saa ‑n ‑kä Lagɔ ’yɩbhänɩɩ, ɔ ‑yimu ’nyɛ.» ²³Zezwii lɛ naa: «Maatɩ, ‑na ‑daayu, ɔ yi gɔlɔ, ɔ yi glu ’wlʋ.» ²⁴Maatɩ lɛ naa: «‑Alowli, n ‑yi’ɛ sɛ nɩɩ, ’pɩwʋ a ’ylibhɩɛdaa ‑kä ghlɛ ’kuduwaa ’wuë ‑kä glu ’wlʋʋ, ɔ yi glu ’wlʋmö.» ²⁵Ɔ gbää sa’aa, Zezwii lɛ naa: «Maatɩ, ‑amöö glɩnɩɛ gluwlʋwlɛ, ‑amöö glɩnɩɛ ‑bhölɩbhölɛ. ‑Ɔ ‑kaa dlɩ tɛɛnɩ, ɔ yi ’ku a’bhë ‑kë, ɔ yi ‑bhölɩ. ²⁶’N nɩkpɛ a ‑mɔɔ ‑wʋä ‑bhlɛ mä’ä ’pɩwʋ, ɔ ‑kaaa dlɩ ’tɛɛnɩɩ, ɔ ’naa ’kä ’kwädlɩ ’ku. Maatɩ, ‑n kɩ bhä ‑sɩbhä dlɩ ’wʋ?» ²⁷Ɔ lɛ naa: «Nn ‑Alowli, n kɩ dlɩ ’wʋ nɩɩ, Kliisɩ, Puënyɔɔ Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ, Lagɔ ’a Yuu ‑ɔ ’kä a‑a mä’ä dʋdʋ ’wʋ yii, mö ‑n glɩnɩɛ.»

’Mɩɔ yɛ Zezwii ’ylimö ghlɛ

²⁸Yɩ ’plɩɛ sa’a ’wëë, ’n Maatɩ yiɛ ‑mä ɔ ‑daayu Malii ghlɩ, ’n ɔ yoo ’ngungwanɩ. Ɔ lɛ naa: «‑Atʋ yɛ yi, ɔ yɩbhä ɔ ‑kamö ’ylɩmö.» ²⁹Maatɩ ’nyɛɛ Malii ’dɩ cuu, ‑va, ’n ɔ yiɛ ’wʋ ‑sɔ, yɛ’mötɩtasɛ ’n ɔ yiɛ ‑mä Zezwii ghlɩ. ³⁰‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö, Zezwii ’nɩɛ a ‑bhlɛ ‑mä glɔ ’mö plɛ, ‑maa dɛɛ Maatɩ to a‑a, ɔ glɩ ‑lɛ ’yize. ³¹Malii ‑sɔɔ sa’a yɛ’mötɩtasɛ ’wʋʋ, Zwiiföwaa ‑wa ‑nyɔɔ ‑wʋ a‑a ‑mä ’ligbë ’mö, ‑wa ‑wɔɔ a‑a dlɩ ’mlɩ ’pä dɔ’wʋʋ, wa ‑tɔnɩ wabhlɩ nɩɩ, ‑mä lesikpë ’wʋ ‑mä ɔ mö ’winɩɛ, ’n wa yoo ’bɩwʋ bhlinɩ. ³²‑Maa Malii ghlɛɛ dɛɛ Zezwii ‑wʋä, ɔ ’yoo ’ylɩmöö, ’n ɔ yiɛ ‑lɛ ɔ dlɩ ’mö ‑kokomïladigbï glu ’pä, ɔ lɛ naa: «‑Alowli, ‑n ‑kä a dɛ’ɛ ‑wʋʋ, na ‑daayu ’naa ’kä a ’ku.» ³³Malii ‑wʋ ’wi dɔ’wʋ, Zwiiföwaa ‑wa yo a‑a ’bɩwʋʋ, wa ’wuë, wa ‑wʋ ’wimö dɔ’wʋ, Zezwii yiluëë ’klʋ ‑këë, ’n yɩ yoo dlɩnuë yie, ’n ɔ dlɩ yiɛ yɔwʋ sumanɩ. ³⁴’N ɔ yuëë nimï ’yɩbhä nɩɩ: «Dɛ a zizoo bhä ’nɩ?» Wa lɛ naa: «‑Alowli, yi ‑n ’kä ‑lɛ ’ylɩmö.» ³⁵’N ’mɩɔ yiɛ Zezwii ’ylimö ghlɛ. ³⁶’Mɩɔ ghlɛɛ Zezwii ’ylimöö, Zwiiföwaa lɛ naa: «A yɩɛ, dlɩ ’wʋ Lazaa ‑gälɔɔ a‑a tenyii.» ³⁷‑Maa wa gla’mö a ‑mumuë lɛ naa: «Mɔɔ ‑dɩ’ɛ ’kukwlekänyɔɔ a yilaa, ɔ’ɔ a bhä bhɛnɩ ɔ ’kä gbä, Lazaa tɩa ’ku ‑a?»

Lazaa yɛ glu ’wlʋ

³⁸Wa gbää sa’aa, ’n yɩ yi’ɛɛ ’wʋ ’sɔ Zezwii dlɩ yɔwʋ sumanɩ tenyii, ’n ɔ yiɛ lesikpëa a’bhë yɔwʋ ’dio. ‑Budubheyi a sɛ a bhuluä ‑mä kpiyi a ‑gäga ’mö ’n a gbaanɩ’ɛɛ kpiyi nuë ’wʋ. ³⁹Zezwii lɛ naa: «A nɩ ‑sɛ ‑lɛ kpiyii lesikpëa a ngloluë ’wʋ.» ‑Maa Maatɩ ‑ɔnyɩ ‑daayu ’ku a‑a, ɔ lɛ naa: «‑Alowli, ɔ yɛɛ ‑bhlɛ ‑mä lesikpëa ’mö ’ylɩ ‑mʋäna ‑sɛ, ɔ yɛ zɛ, nglɛ ɔ ’kää ’pä.» ⁴⁰’N Zezwii yiɛ Maatɩ ’dɩ ’nyɛɛ, ɔ lɛ naa: «Maatɩ, n ‑nɩmö bhä’ɛ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ, ‑n ‑kaa dlɩ ’tɛɛnɩɩ, sɛɛ Lagɔ ’ghïliɛ, ‑n yi ‑sɩbhä ’ylɩmö ‑a?» ⁴¹Ɔ ’nyɛɛ ‑sɩbhä Maatɩ ’dɩ ’wëë, ’n wa yia’aa ‑lɛ kpiyii ngloluë ’wʋ ‑sɛ, ’n Zezwii yiɛ ghäyɩ yɩlɩ, ɔ lɛ naa: «‑Atʋ Lagɔ, sɛɛ ‑n ngluä ’na bhibhewɛlɩɩ ’wʋ a za, n bhälɩmö ‑këë. ⁴²N ‑yi abhlɩ sɛ nɩɩ, n ‑kamö bhibhee, ‑n nglu ’kwädlɩ ’wʋ, ‑maa nɩkpa nɩ ‑wa ‑binɩɩɛ dɛ’ɛɛ, wa za n ghlaniɛ ngli, nzɩɩ wa ’kɩ dlɩ ’wʋ ‑kä nɩɩ, ‑nanyɩgäsɛ ‑nmö tieaaa.» ⁴³Zezwii bhibhee ‑sɩbhä ’wëë, ’n ɔ yiɛ tenyii ’mö ’kpa, ɔ lɛ: «Lazaa, ’wlʋ ‑mä lesikpë ’mö!» ⁴⁴Ɔ gbää ‑sɩbhä cuu, ’n Lazaa yiɛ ‑mä lesikpëa ’mö ’wlʋ. Ɔ ’kää ‑mä ’wlʋʋ, ‑gäzɛlokuu wa bibe a‑a ’ɔ kplɩɩ ‑nyɛ ’ɔ swɩɩ ’sɔɔ ’n ’ɔ ’wukpëlea kökä, yɩ ‑bibeo ‑bhlɛ. Zezwii lɛ naa: «A nɩ bulonɔɔ, ɔ ’kä ’ligbë ’mö mö.»

Zwiiföwaa yɛ Zezwii a ’lɩbhälɩbhäylɩ plɛ

(Matie 26.1-5; Maakö 14.1-2; Lwiikö 22.1-2)

⁴⁵Zwiiföwaa ‑wa yi a‑a Malii dlɩ ’mlɩ ’pää, wa ’yɩɛ ’saa Zezwii nʋä ’ylɩmöö, wa gla’mö a ‑mumuë a ‑bɛ dlɩ wa tɛɛnɔa’aa. ⁴⁶‑Maa wa gla’mö a ‑mumuë wabhlɩ, Falizɩɛwaa ’mö wa ghlɩɛ ‑mä, ’saa Zezwii nʋä da’aa, ’n wa yuënyɩɛ ’tɩtɩ ’wʋ ’nyɛ. ⁴⁷Wa ’nyʋänyɩɛ ’tɩtɩ ’wʋ ’wëë, Falizɩɛwaa ‑nyɛ Zwiiföwaa ’a Lagɔbʋbɔwaa a ’kifiea ’sɔ, ’n wa yiɛ Zwiiföwaa ’a ‑zijlituwa ’kädɩɩ ’wuë ’wlu ’yɩbha, wa lɛ naa: «Sɛ ‑a ’kä bhä ’mözʋmözʋmö ’nɩ? Nɩkpɛ nɩ, zɩzɛ ɔ pää, zumanɩ ɛ zumanɩaa ’wëë. ⁴⁸‑A ‑kɔɔ kɛ yɔwʋ ‑sɛɛ, nɩkpaa ’wuë, ’bɩwʋ wa yoo bhlinɩ, Ghlʋmɛɛwaa ‑wa ’kämanɩɛ, wa yi ‑tɔnɩ nɩɩ, tʋ ‑a ’kää glu ‑sɛ zaa, wa yi ‑a’a Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ wlɛ, wa yi ‑a’a ngëyii ’wuë sɛ yɛla.» ⁴⁹‑Maa wa gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ wa laa Kayiifö, ‑ɔ glɩnɩ a‑a ‑lɛ a ’ylʋba ’la ’mö Lagɔbʋbɔnyɔ ’kɔdɔɔ, ɔ lɛ naa: «Sɛ yɩ ‑wʋ ɔ ’mö ’n a ’kä ‑bhɩɛ bhä ‑ɔɔ’nɛɛnɩwa ’nɩ? ⁵⁰A nɩ yɩbhlɩnɩ sɛ nɩɩ, nɩkpɛ ‑bhlʋ ‑kä ‑a’a ngëyii ’wuë a ’wlumö ’kuu, yɩ nɛnɩ nzɩɩ ‑a’a bhlɩɩ tɩa sɛ ylɛ.» ⁵¹Kayiifö, ɔnyɩgäsɛ a dlɩ zɛmö ‑mä yɩ’ɩɛ ’bhöönɩ. ‑Maa ‑lɛ a ’ylʋba ’la ’mö mɔɔ glɩnɩ a‑a Lagɔbʋbɔnyɔ ’kɔdɔɔ. Zaa, Lagɔ a’bhë mɔɔ bhïlanɔ a‑a da’a ’mö nɩɩ, Zezwii yi a Zwiiföwaa a ’wlumö ’ku. ⁵²Ɛ’ɛ ‑bhö Zwiiföwaa a ’yize ‑maa, Lagɔ ’a yuë ‑muë’la ‑wa mlɩnɩɛ mä’ä dʋdʋkpätaa ’wuë ’wʋ ’sɔ, Zezwii yi wa ’wlumö ’ku, nzɩɩ wa ’wuë wa ’kä ‑zɩkpa ‑bhlʋ ’zʋ. ⁵³’Bhöönɩa’a ‑lɛ a zlɩ ’la ’mö, Zwiiföwaa ’a ’kädɩ ’la, ’n wa yiɛ Zezwii ’yli yɔwʋ pianɩ, wa ’kɔ ’lɩbhä ɔ ’kä ’ku. ⁵⁴‑Sɩbhä a za, Zezwii ’nɩa’a ‑mä Zwiiföwaa gla’mö ’sibhë. ‑Maa ‑mä ’muse yɔwʋ a glɔ ‑bhlʋ wa laa Eflayiimö, ɔ ‑nyɛ ’ɔ ‑gänɩwaa ’sɔ, ‑mä wa möä glɩɛ.

⁵⁵‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö, Zwiiföwaa ’a Galɛ’möwlʋfɛtɩɩ mɛɛ lɛ ’kää ghlɛ zaa, nɩkpa a ’kɔkɔmlɛ, wa ’bhöönɩ ‑mä Zwiifö‑bhölɩɩ ’wuë ‑gömö ’n wa yiɛ ‑mä Zeluzalɛɛmö mö. Sɛ wa ‑kää ’zʋ wa ’kä ’wlɩlɩ plɛ Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋʋ, wa ’kä ‑sɩbhä ’zʋ ’wë ’fɛtɩ ’kä ghlɛ nza wa möä ‑mä. ⁵⁶Wa ’wuë ’n wa tɛlɩɛ Zezwii sɛ. Wa ‑kä ‑mä Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ ’mö ’wʋ gbanɩɩ, ’n wa ’yɩbhäyɩbhänɩɛ nimï nɩɩ: «Zaa, sɛ a pää dlɩ a dɔ’wʋ, ɔ yi bhä ’fɛtɩ ’wʋ yimö ‑a?» ⁵⁷Nyɩasɛ wa’aa ‑sɩbhä nʋ, ‑maa Lagɔbʋbɔwaa a ’kifiea, wa ‑nyɛ Falizɩɛwaa ’sɔ, wa yɛ a wɛlɩ ’pä nɩɩ, ’n nɩkpɛ ‑kä dɛɛ Zezwii ‑wʋä dɛ ‑yii, ɔ nɩ ’nyʋä ’dɩ, wa ’kɔ köbhä.

Malii yɛ Zezwii ’a kplɩɩ ‑gömö palɩfɛɛ pälɩ

(Matie 26.6-13; Maakö 14.3-9)

¹’Ylɩ gbʋplʋ tʋʋ ‑mä Galɛ’möwlʋfɛtɩɩ ’kä ghlɛ, Lazaa Zezwii gäla ’n ɔ yoo glu ‑sɛɛ, ‑mä ɔ ’bhele Betanii, ’n Zezwii yiɛ ‑mä mö. ²Ɔ ghlɛɛ ‑mä, ’n wa yoo lile ’käda ’wʋ pi. Lazaa a ‑daayu Maatɩ, mɔɔ ‑wʋä lile ’la ’yli. Nɩkpaa wa wäzɩɛ ‑wa ‑nyɛ Zezwii ’sɔ ‑wa linɩɛ ’wʋʋ, wa jijo’wʋ, Lazaa ‑wʋ ‑mä. ³Wa ‑wʋ li dɔ’wʋ, ’n Malii yiɛ ’kpla ‑bhlʋ ’wʋ ’libhï, palɩfɛɛ a ’ke ‑bhlʋ wa laa naadɩ, ‑ɛ ’tɛɛ ’pɛlʋ tenyii, ‑ɛ pää nglɛ a nglɛ, mɛɛ ‑wʋä ‑mä kpla ’la ’mö. Palɩfɛɛ ’la, ’mö Malii ’libhïä ’wʋ, ɛ ’wuë ’n ɔ yee Zezwii ’a kplɩɩ yɔwʋ ’zʋ, ’n ɔ yiɛ ’ɔ nyukwëa ’mö yɔwʋ sɩɔnɩ. Ɔ ’zʋä sa’aa, ’n palɩfɛɛ a nglɛɛ yiɛ ‑buduu ’wuë ’wʋ yie. ⁴‑Maa Zezwii ’a ‑gänɩwaa a gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ, Zwidaa Yisikalio ‑ɔ ’kɔɔ bhäla ’ɔ ‑gblɩwaa kä’mö plɩnɩɩ, ’n ɔ yɩɛ gbʋ ‑dɩ, ɔ lɛ naa: ⁵«Palɩfɛ nɩ, sɛ yɩ ‑wʋ ɔ ’mö ’n ɛ ’nɩ bhä ’pɛlʋ ’pɔɔ ’nɩ? Ɛ bhɛnɩ a dɛ’ɛ ɛ ’kä fälɛgö a gwlɩ kʋgbä ngbï12.5 Nɩkpɛ ‑kä ’ylʋba ‑bhlʋ a sɛ libhonʋnɩ a ’pɛnaa ma‑a. (300) li. Moni ’la, ‑a ’kɛ a ’pʋäwaa ’nyɛ.» ⁶‑Maa Zwidaa, ɔ ‑kä sa’a gbää, ɛ’ɛ ‑bhö nɩɩ sɛɛ ’pʋäwaa a gbʋ plɛnɔ tenyii a za, ‑maa kɛ ɔ fää. Mɔɔ glɩnɩɛ ’wa ’wʋkwïlanɩnyɔɔ. ‑Maa moni ɔ ‑suä, ’wi ’mö ɔ lee, nza ɔ gbää ‑sɩbhä. ⁷‑Maa ɔ gbää sa’aa, Zezwii lɛ naa: «‑Sɛ Malii kɛ yɔwʋ, ‑maa wa ‑kä ’na ‑gäzɛɛ zizaa yi a sɛ wa ’kää ’zʋʋ, ‑sɩbhä ɔ tɛɛ ‑bhlɛ dɛ’ɛ. ⁸’Pʋäwaa, a ‑nyʋä ’sɔ ‑glɔ a dɩɩɛ, ‑maa ‑amö na a, ’naa ’kanyɩ ’kwädlɩ gla’mö ‑wʋ.»

Zwiiföwaa a ’kädɩɩ yɩbhä wa ’kä Lazaa ’lɩbhämö

⁹Zwiiföwaa a ‑bɛ, wa ’nʋä nɩɩ, ‑mä Betanii glɔ ’mö, Zezwii ‑wʋ ‑mä ’n wa yiɛ ’wʋ ‑sɔ ’n wa yɩɛ ‑mä mö. Ɛ’ɛ ‑bhö nɩɩ, wa ’kä Zezwii ’ylɩmö a ’yize a za, ‑maa Lazaa Zezwii gäla a‑a ’n ɔ yo a‑a glu ‑sɛɛ, wa ’kɔ ’ylɩmömö, nza wa möä ‑mä. ^10-11‑Maa ’lɩlɩlɩ a dɔ’wʋ, Zwiiföwa ’la, wa gla’mö a ‑mumuë a ‑bɛ, Lazaa a wɛlɩ ’la a za, Zezwii ’mö wa kä’aa dlɩ ’wʋ. ‑Sɩbhä a za, Lagɔbʋbɔwaa a ’kifiea ’n wa yiɛ wɛlɩ yɔwʋ ’zʋnɩ, wa ’kä Lazaa ’lɩbhämö.

Zezwii yɛ ‑mä Zeluzalɛɛmö plɛ

(Matie 21.1-11; Maakö 11.1-11; Lwiikö 19.28-40)

¹²Zlɩ zɩɛ, nɩkpa a kɔkɔmlɛɛ ‑wa yi a‑a ‑mä Zeluzalɛɛmö Galɛ’möwlʋfɛtɩɩ ‑sɛɛɛ, ’n wa yuëë ’dɩ ’nyɛ nɩɩ, Zezwii ‑wʋ ‑mä Zeluzalɛɛmö yi dɔ’wʋ. ¹³Wa ’wuë wa ‑su ‑gapatɩ, ’n wa yiɛ ‑mä glɔ ’mö ’wlʋ, wa ’kä Zezwii ’yio ’wʋ mö. Wa ‑wʋ mö dɔ’wʋ, ’n wa kpaa ’mö nɩɩ:

«Ozana, Lagɔ a ’nglɩ nɩ ’ghlimanɩ aa!

‑Ɔ yiɛ dɛ’ɛ ‑Alowli Lagɔ a ’nglɩ ’möö,

Lagɔ nɩ ’pɔ ’nyu aa!

Yizlaɛlɩ a ‑nʋa ’a ’bhlɩlowlii,

Lagɔ nɩ ’pɔ ’nyu aa!»

¹⁴‑Maa Zezwii ɔbhlɩ, ‑sʋkʋfanɩ a ‑dɩgba ‑bhlʋ wa ’nyɔɔ yowʋʋ, ’mö ɔ glɩɛ ‑gömö. ‑Sɩbhä yɩ cɛlɩ a‑a ɔ dɛ ‑mä Lagɔbɔgʋʋ ’mö nɩɩ:

¹⁵Siɔɔ12.15 Siɔɔ: Wa ‑kä Siɔɔ nʋʋ, Zeluzalɛɛmö a ‑glɔɔ ’mö wa gaaa.a ‑nʋänyɩ, a nɩ tɩ ngänɩ!

’A ’bhlɩlowli ‑wʋ yi dɔ’wʋ.

‑Sʋkʋfanɩyu ɔ glɩɛ ‑gömö.12.15 Zakalii 9.9.

¹⁶‑Maa ‑li ’la ’plɩɛ sa’a ’wʋʋ, Zezwii ’a ‑gänɩwaa ’niɛ ‑pa ’mö ’nʋ. ‑Maa ‑zlɩ Zezwii ’libhïä ’ɔ ’ghïlinɔɔ ’wʋ ’wëë, ’n wa yia’aa sɛ yɩbhlɩmanɩ nɩɩ, wɛlɩkïbhë ’la ‑a cɛlɩɛ ‑mä Lagɔbɔgʋʋ ’möö, Zezwii a dɛ a bhïlaa, nza ɔ ‑wʋ a‑a ‑mä Zeluzalɛɛmö plɛ dɔ’wʋ, ’n ‑li ’la ’wuë yi a‑a ‑sɩbhä ’wʋ ’plɩ.

^17-18‑Maa nɩkpa ’la ’wuë ‑wa yiɛ Zezwii ’yio ’wʋʋ, nyɩasɛ wa ’nɔɔ ‑sɩbhä ’yio ’wʋ yi, ‑maa ‑zlɩ ɔ ’nɩgbö a‑a ‑lɛ Lazaa a lesikpëa nuë ’wʋ ’n ɔ yiɛ Lazaa wäzɩ, ’n Lazaa yiɛ gɔlɔ ’n ɔ yiɛ ‑mä ’wlʋʋ, nɩkpaa ’wuë ‑wa ‑wʋmö a‑a ‑lɛ, tɩtɩ ’la, ‑sɛ wa ‑sɩɩɛ tenyii. Zaa, zɩzɛ ’la Zezwii ’pä a‑a, ɛ tɩtɩɩ ’mö nɩkpa ’nʋä, nza nɩkpa ’kɔkɔmlɛ yoo ’yio ’wʋ. ¹⁹‑Maa Falizɩɛwaa wabhlɩ, wa ’yize jijo’wʋ wa lɛ naa: «‑A’a slɛlɛɛ ’wuë ‑a yɛɛ ‑bhlɛ nɩkpɛ nɩ a dɛ ’pää, nyɩasɛleyiɛ. A yɩɛ, ’bhlɩbhëa ’wuë wa kɔ ’bɩwʋ sɛ ’sulo ’wë.»

Lɛgäwa ‑mumuë yɩbhä wa ’kä Zezwii ’ylɩmö

²⁰‑Maa nɩkpaa ‑wa yi a‑a ‑mä Zeluzalɛɛmö ’fɛtɩ ‑sɛɛ, wa ’kä Lagɔ bʋbɔɔ, wa gla’mö Glɛköwa ‑wʋ a‑a ‑mä. ²¹Nɩkpa ’la, Filiipö ‑ɔ glɩnɩɛ ‑mä Galilee‑bhölɩɩ ’mö a ‑glɔɔ wa laa Bɛtɩsayidaa a nɩkpɛɛ, ’mö wa ghlɩɛ ‑mä, wa lɛ naa: «‑Atʋ, ‑a yɩbhä ‑a ’kä Zezwii ’ylɩmö.» ²²Wa gbää sa’aa, ’n Filiipö yiɛ ‑sɩbhä Adlee ’dɩ ’nyɛ, wa ’sɔ ‑kpɔ ’n wa yiɛ ‑mä Zezwii ’dɩ kwä. ²³Wa ’nyɔɔ ’dɩɩ, Zezwii lɛ naa: «Nɩkpɛ a ’Yu, ’tɛnyɩɩ ɔ ’kää ’ɔ ’ghïlinɔɔ ’mö ’wʋ ’libhïnɩɩ, ɛ yɛ ghlɛ. ²⁴‑Maa ‑tiamö n nyanyɩɛ dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ, lileyeyi, ’n wa ’nɛ glu ’zʋʋ, ‑bhlʋ ɛ glɩnɩɛ ’kwädlɩ. ‑Maa wa ‑kɛɛ glu ’zʋ, ɛ ‑kä ’wlʋ, ɛ zɛmö a bhëa ‑kä zɛ ’wëë, ’n ɛ tlʋä ’yʋ a ‑bɛ. ²⁵Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, ‑ɔ ‑kä ’ɔ pɩwʋʋ ’wʋ gwɩɩ, mɔɔ ’kää ’yli bhɩɛ. ‑Maa mä’ä dʋdʋ ’wʋ a dɔ’wʋ, ‑ɔ ’nɩ ’ɔ pɩwʋʋ dlɩ ’wʋ ’pää, ɛ nɩkpɛ ’la mɔɔ ’kää ’pɩwʋ mää ’naa ’kää ’yli bhɩɛ ghlɩ. ²⁶Zaa, ‑ɔ ‑kä ɔ ‑kaa ’yli ‑wʋ nʋʋ, ɔ nɩ ‑gänɩɩ. ‑Lɛ a dɔ’wʋ, dɛ n ’kää möö, ɔ ’kä ‑lɛ ’mämö. ‑Ɔ ‑kaa ‑sɩbhä ’yli ‑wʋʋ, na dɩba Lagɔ a’bhë mɔɔ ’kɔɔ ’nglɩ ’nyɛ.

Zezwii yɛ ’ɔ ’kwiea a dɛ bhïla

²⁷‑Maa na’bhë, ‑sɩkaa a dɔ’wʋ, ’saa lɛ ‑kaaa ghlɩ a za, na dlɩ libho tenyii. Miɛ abhlɩ da’a ’wë, ‑maa zaa, sɛ n ’kä bhä nʋ ’nɩ? N ’kä bhä nɩɩ, ‑Atʋ Lagɔ, ‑li ’la ’wuë, gbä yɩ ‑tɩɩa ghlɩ, ‑sɩbhä n nɩ nʋ bhä ‑a? N’nn! ’Naa ’kä ‑sɩbhä nʋ. ‑Maa zwɩ nɩ a’bhë, n ’kɛ zi a za, nza n yiɛ mä’ä dʋdʋ ’wʋ. ²⁸Zaa, ‑Atʋ Lagɔ, yɩ ’wuë ’mö, ‑na’a nglɩɩ mɩɩ nɩ ’ghlimanɩ.» Ɔ gbää sa’aa, ’n wɛlɩ yiɛ ‑mä ghäyɩ ’wʋ ’bhöönɩ, yɩ lɛ naa: «’Na nglɩɩ, n kɩ a ’kwädlɩ ’ghlimanɩ ’wë, ’n n yiɛ ‑bhlɛ ’ghlimanɩ ’yize.» ²⁹Wɛlɩɩ nʋä sa’aa, nɩkpaa ‑wa ‑wʋmö a‑a ‑lɛ, wa ’nʋmiɛ, wa lɛ naa: «‑Gbägbadɛɛ ‑gbaa da’a.» ‑Mumuë lɛ naa: «Lagɔzuzukwëë ’nyɔɔ da’a ’dɩ.» ³⁰‑Maa Zezwii lɛ naa: «Wɛlɩ ’la, na za yɩ’ɩɛ ‑mä ghäyɩ ’wʋ ’bhöönɩ, ‑maa a’bhï, a za yɩ ’bhöönɩɛ ‑mä. ³¹’Tɛnyɩɩ Lagɔ ’kää mä’ä ’pɩwʋ a nɩkpaa ’wuë ‑zijli ’mö tunɩɩ, ɛ yɛ ghlɛ ’wë. Zuzukuzoku a ’kifii ‑ɔ ’kämanɩɛ mä’ä ’pɩwʋ a nɩkpaa ‑gömö, ’tɛnyɩɩ ’ɔ ’kämanɔɔ ’kää ’mö ’gblizoo, ɛ yɛ ghlɛ ’wë. ³²‑Maa na’bhë, ‑zlɩ nɩkpa ’wuë ‑kaa ghäyɩ yɩlɩɩ, n yuë nanyɩ yɔwʋ jlinɩ.» ³³‑Maa ’ɔ sɛ ɔ ’kää ’kuu, ‑sɩbhä ɔ gaaa da’a. ³⁴Zaa, ɔ gbää sa’aa, nɩkpa ‑wa suä ‑lɛ, wa lɛ naa: «‑A’a Lagɔbɔgʋʋ ’mö a wɛlɩɩ, sɛ’ɛ yɩ nʋä nɩɩ, Kliisɩ, Puënyɔɔ Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛɛ, ’kwädlɩ ɔ ’kää ‑bhölɩ. Nɩɩ, ‑nmö ‑naa, sɛ yɩ ‑wʋ ɔ ’mö n‑n nʋ nɩɩ, Nɩkpɛ a ’Yu, wa yo ghäyɩ yɩlɩ. ’Lɩlɩlɩ a dɔ’wʋ, ‑n laa da’a Nɩkpɛ a ’Yu, ‑mɔ a’bhë bhä?» ³⁵Zezwii lɛ naa: «Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, ‑ɔ ngla nɩkpa ’wʋ, ɔ ‑wʋanyɩɛ ‑bhlɛ jijo’wʋ, ‑maa ɔ yeanyɩa’a ‑pa jijo’wʋ ’bhöö. Zaa, bhälɛ ɔ ‑wʋanyɩɛ ’wʋ ngäla dɔ’wʋ, ’yioo ɔ ’pänanyɩɛ, a nɩ bhlu, nzɩɩ ’yuylukwëa tanyɩa zɛmö ‑vu. ‑Maa nɩkpɛ a ‑mɔɔ nɛmöä ’yuylukwë ’möö, dɛ ɔ mönɩɛ, ɔ’ɔɔ ‑lɛ ‑yi. ³⁶‑Sɩbhä a za, ‑ɔ ngla nɩkpa ’wʋ, bhälɛ ɔ ‑wʋanyɩɛ jijo’wʋʋ, a nɩ kɔ dlɩ ’wʋ, ‑sɩbhä a dɔ’wʋ a yi nɩkpa a ‑muë ‑ngla ’wʋ glɩnɩ.» Zezwii ’nyʋää ‑sɩbhä ’dɩ ’wëë, ’n ɔ yuëë yɔwʋ ’bhöö, ’n ɔ yiɛ käböbɛyɩ zizoo mö.

Zwiiföwaa ’nɩɛ Zezwii dlɩ ’wʋ ‑kä

³⁷Zɩzɛɛ Zezwii ’pänɩɛ Zwiiföwaa ’yila ’klʋʋ, ɛ’ɛɛ muënɩ. ‑Maa ‑sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö, wa ’nɔɔ dlɩ ’wʋ ‑kä ’yize. ³⁸‑Maa wa ’nɔɔ da’a dlɩ ’wʋ ‑kää, wɛlɩɩ Lagɔ a ’möbhïlanɩnyɔ Ezayii bhïla a‑a, mɩɩ ’wlʋnɩɛ da’a ’yli. Sɛ’ɛ ɔ gbä a‑a nɩɩ:

‑Alowli Lagɔ,

‑na’a wɛlɩɩ ‑a ’nyɛɛ nɩkpaa,

‑ɔ kɩ bhä dlɩ ’wʋ ’nɩ?

Lagɔ ’a ’mötɛɛnɔɔ ɔ ’wälanɩɛ ’ylii,

‑bɛ ’nuä yɩbhlɩnɩ.12.38 Ezayii 53.1.

³⁹‑Maa ’saa kää ’nglɩ, ’n wa ’nɩɛ mlɩnɩ wa ’kä Zezwii dlɩ ’wʋ ‑kää, Ezayii bhïla a ’yɛ yɩ dɛ. Sɛ’ɛ ɔ gbä a‑a nɩɩ:

⁴⁰Nɩkpa nɩ, Lagɔ kʋä ’kukwle Sɩbhä.

Ɔ yɛ ’wa dilaa ’mö ’tumanɩ,

nzɩɩ wa tɩa sɛ yɩlɩ,

wa tɩa ‑lu ’mö ’nʋ,

wa tɩa ligba,

wa tɩa ’wa ‑lizokuu kɛ’mö ‑sɛ,

ɔ tuëa puë a za.12.40 Ezayii 6.9-10.

⁴¹Ezayii ‑kä ‑sɩbhä gbää, Zezwii ’a ’ghïlinɔɔ ’mö ɔ ’yɩɛ ’ylɩmö, nza ɔ bhïla ɔ dɛ.

⁴²Miɛ abhlɩ da’a ’wë, ‑maa Zwiiföwaa ’a ’kädɩɩ a’bhï, wa gla’mö a ‑mumuë a ‑bɛ, wa kä Zezwii dlɩ ’wʋ, ‑maa Falizɩɛwaa tuëa ‑mä Zwiiföwaa ’a Lagɔbuduu ’mö kpëtia za, nza wa’a ‑sɩɩɛ ngli. ⁴³Wa ’kä nɩkpa dlɩ yɔwʋ nɛnɩ, ’mö wa tɛlɩɛ tenyii sɛ, ‑maa wa ’kä Lagɔ dlɩ yɔwʋ nɛnɩ a gbʋ ’nuëë plɛnɩ.

Zezwii mɔɔ glɩnɩɛ lɩlɛɛ

⁴⁴’N Zezwii yiɛ wɛlɩ ghäyɩ ’pä. Ɔ lɛ naa: «‑Ɔ ‑kaa dlɩ ’wʋ ‑kää, na ’yize ‑amö ɔ ’nɩɛ dlɩ ’wʋ ‑kä, ‑maa ‑ɔ tieaaa ’mö ɔ ‑kämöä da’a dlɩ ’wʋ. ⁴⁵‑Ɔ ‑kaa ’ylɩmöö, ɔ yɛ ɔ tieaaa ’ylɩmö. ⁴⁶N ’kä ’bhlɩbhëa ’wuë ’wʋ ngäla, nza n yiɛ mä’ä dʋdʋ ’wʋ, nzɩɩ nɩkpɛ a ‑mɔɔ ‑kaa dlɩ ’wʋ ‑kää, ɔ tɩa ’yuylukwë ’mö nɛmö. ⁴⁷‑Ɔ ‑kä ’na wɛlɩɩ ’yukwli ‑pʋnɩ ’wë, ‑ɔ ’ni ’klʋkpamö zʋʋ, ‑amöö ’naa ’kɔ gbʋ köbhä. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa n yiɛ mä’ä dʋdʋ ’wʋʋ, n ’kä ’bhlɩbhëa gbʋ köbha a za, nza n’n‑ä yi, ‑maa n ’kʋä puë a za n yiɛ. ⁴⁸‑Ɔ ‑nɩɩ ’yukwli ‑pʋnɩ, ‑ɔ ’nɩ ’na wɛlɩɩ ’wʋ ngluu, ’ɔ wɛlɩɩ yɛ da’a ’wlu ’doo ’wë Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ. Miɛ nɩɩ, ’na wɛlɩɩ n ’nyɔɔ, ’ɔ sɛ ɔ ’niɛ ’yukwli ‑pʋnɩ a za, ’pɩwʋ a ’ylibhɩɛdaa ‑kä ghlɛɛ, mɩɩ ’kɔɔ gbʋ köbha. ⁴⁹Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa n ‑kä nɩkpa ’dɩ ’nyɛɛ, nanyɩ a ’nglɩ ’mö n’n‑ä bhïla. ‑Maa na dɩba Lagɔ ‑ɔ tieaaa, wɛlɩɩ ’wuë n ’kää nɩkpa ’nyɛɛ, ɔ’bhë mɔɔ nyɩa’miɛ, mɔɔ gbää n nɩ bhïlii. ⁵⁰N ‑yi sɛ nɩɩ, wɛlɩ ’la ɔ nyɩaaa n ’kɩ nɩkpa ’nyɛɛ, mɩɩ nyɛɛ nɩkpa ’pɩwʋ mää ’naa ’kää ’yli bhɩɛ. Zaa, ’na wɛlɩɩ ’wuë n bhïlaa, sɛɛ na dɩba Lagɔ gbää n nɩ bhïliii, ‑sɩbhä n bhïliɛ ’tɩɩ.»

Zezwii yɛ ’ɔ ‑gänɩwaa kʋgbä’sɔ ‑kpɔ kplɩ yɔwʋ wɔlʋ

¹Galɛ’möwlʋfɛtɩɩ ghlɛɛ, Zezwii ‑yi sɛ nɩɩ, ɔ ’kä mä’ä ’pɩwʋ ’bhöö, ɔ ’kä ‑mä ɔ dɩba yɔwʋ mö a ’tɛnyɩ yɛ ghlɛ. Zaa, ɔ ‑nʋa ‑wa ‑wʋä mä’ä dʋdʋ ’wʋʋ, sɛ ɔ ‑wʋä a‑a, ’n ɔ yuëë ‑sɩbhä ’ylimö tulanɩ. ²Ɔ ‑nyɛ wa kʋgbä’sɔ ‑kpɔ ’sɔ ’n wa yiɛ ’wʋ linɩ. ‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö, Simɔɔ Yisikalio a yowli Zwidaa, Sataa kɔ ’wlumö nyima ’wë, ɔ ’kä Zezwii Zwiiföwaa kä’mö plɩnɩ. ³‑Maa Zezwii ɔbhlɩ, ɔ ‑yi sɛ nɩɩ, Lagɔ mɔɔ ’nyɔɔ ’kämanɔ, ɔ ’kä ‑lii ’wuë ‑gömö ’kämanɩ. ’N ɔ ‑yi’ɛ sɛ nɩɩ, Lagɔ dlɩ ’mö ‑mä ɔ ’bhöönɩɛ, ‑mä ɔ lɛ ’kää ’bɩwʋ mö. ⁴Ɔ ‑sɔɔ ‑lɛ lilidaa ’wʋʋ, ’n ɔ yiɛ ’ɔ ‑bäna ’kädaa ’mö ‑sɛ, ’n ɔ yiɛ ’tabhë ’käda ’wʋ ’libhï, ’n ɔ yeaa ’mlɩ gwanɩ. ⁵’N ɔ yiɛ ’bëë ’mö ’nyu pälɩ, ’n ɔ yiɛ ɔ ‑gänɩwaa kplɩ yɔwʋ wɔlʋ. Ɔ ‑kä ‑mɔ kplɩ yɔwʋ wɔlʋ ’wëë, ’n ɔ libhïä ’tabhëa ɔ gwanɩ a‑a ’mlɩ ’wʋ ’n ɔ sɩɔ kplɩ yɔwʋ. ⁶Sa’a ‑këë ’n ɔ yiɛ Simɔɔ Piɛlɩ ’wʋ ghlɛ, ɔ ’kɔ kplɩ yɔwʋ wɔlʋmö. ‑Maa Pɩɛlɩ lɛ naa: «‑Alowli, ‑nmö ‑kaa bhä kplɩ yɔwʋ wɔlʋ ‑a?» ⁷Zezwii lɛ naa: «’Saa n ‑wʋä dɛ’ɛ nʋ dɔ’wʋ, ‑n ’niɛ ‑bhlɛ ’mö ’nʋ, ‑maa ‑n yi bhäla ’mö ’nʋä yi.» ⁸Ɔ lɛ: «’Lɩlɩlɩ! ‑Alowli, ‑nmö ’nɩɛ ‑kä ‑n ‑kaa kplɩ yɔwʋ wɔlʋ.» Zezwii lɛ naa: «N ‑nɩmö kplɩ yɔwʋ wʋlʋ, ‑nn‑ä bhɛnɩ ‑n ‑nya’mö ’käa’a ’wʋ ‑wʋnɩ.» ⁹Ɔ lɛ: «‑Alowli, sa’a yɩ ‑kä ’mö ‑wʋʋ, ’na kplɩɩ a ’yize mö ‑n nɩ tɩ wɔlʋ, ‑maa wɔlʋmö ’na kätɩkpöö ‑nyɛ ’na ’wukpëlea ’sɔ.» ¹⁰Zezwii lɛ naa: «Nɩkpɛ ‑käa’a bido ’wëë, ɔ ’wuë ɔ ‑wʋ ’wlɩlɩ zaa, ɔ’ɔɔ ’wʋ ’sɔ bidonɩ, ‑maa kplɩ yɔwʋ a ’yize ɔ wʋlʋä. ’Lɩlɩlɩ a dɔ’wʋ, a yɛ ’wlɩlɩ plɛ Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ, ‑maa a ’wuë, abhʋa n’n‑ä gaaa.» ¹¹Nyɩasɛ Zezwii ’nɩɛ sa’a gbä, ‑maa ‑mä ’ɔ ‑gänɩwaa gla’mö a dɔ’wʋ, ɔ ‑yi ‑mɔɔ ’kɔ ’ɔ ‑gblɩwaa kä’mö plɩnɩɩ, nza ɔ gbää ‑sɩbhä.

¹²Ɔ wɔluëë kplɩ yɔwʋ ’wëë, ’n ɔ yiɛ ’ɔ ‑bänaa ’mö päla ’n ɔ yiɛ sɛ glɩ. Ɔ lɛ naa: «’Saa n nʋanyɩɛ dɛ’ɛ ’wluu, a ’nwi bhä ’mö? ¹³N nɛ naa, ‑amö a libhïä a ’cɩanyɔ ’mö ’wʋ, ‑amö a laa a ‑lowli. Nn miɛ, ’mö n glɩnɩɛ ‑tiamö. ¹⁴Zaa, a yɩɛ ‑amö a ‑lowli, ‑amö a ’cɩanyɔ, ‑amöö wɔlanyɩɛ kplɩ yɔwʋ zaa, a’bhï a nɩ ‑bhɩɔ ’mö, a ’kä ‑sɩbhä kplɩ yɔwʋ wɔlʋwɔlʋnɩ. ¹⁵’Saa n nʋanyɩɛ dɛ’ɛ ’wluu, a nɩ ’zwi ’wlumö, a ’kä ‑sɩbhä ’zʋmö. ¹⁶‑Tiamö n nyanyɩɛ dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ, libhonʋnyɔ a ‑mɔɔ ’kää ’ghïli, ‑ɔ ’kää ɔ ’bhidɩba ’wʋ zii, ɔ’ɔɔ ‑bhölɩ. Nɩkpɛ a ‑mɔ wa tiee, ɔ’ɔɔ ‑zɩ dɛsɛ ‑kä, ɔ ’kä ‑ɔ tioo ’wʋ zi. ¹⁷A yɩɛ, ‑li ’la ’wuë n kanyi sʋlʋnɩ ’wë, a ‑yiia’a ‑sɩkaa. ’Na wɛlɩɩ sɛ yɩ gbää, a ‑kä ‑sɩbhä nɛmöö, ’a ‑jɔlʋ!

¹⁸‑Maa sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, a ’wuë abhʋa n’n‑ä gaa. Na ‑nʋa n ‑sɛɛ ‑lɛ, n ‑yuë ’tɩɩ. ‑Maa sɛ’ɛ yɩ cɛlɩɛ ‑mä Lagɔbɔgʋʋ ’mö nɩɩ: N ‑nyɛɛ linɩɛ ’wʋ a’bhëë, ɔ yɛ na gbʋ a nyɔ ’zʋ.13.18 Soomö 41.10. ‑Lɛ a wɛlɩ ’la, yɩ kä yɩ ’kä ’yli ’wlʋnɩ. ¹⁹‑Maa yɩ’ɩɛ ‑bhlɛ ’yli ’wlʋnɩ a’bhë ’n n nyanyɩɛ dɛ’ɛ ’dɩ, nzɩɩ yɩ ‑kä ’yli ’wlʋnɩɩ, a ’käa sɛ ‑yi nɩɩ, ‑mɔ n glɩnɩɛ ’mö n glɩnɩɛ. ²⁰‑Tiamö n nyanyɩɛ dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ, nɩkpɛ a ‑mɔ n tiee, ‑ɔ ‑kɔɔ pälaa, ‑amö ɔ yɛɛ pälamö. ’N sɛ ɔ pälaaa da’a a za, ‑ɔ tieaaa ’mö ɔ yɛ’ɛɛ pälamö.»

Zezwii lɛ naa Zwidaa mɔɔ ’kɔɔ plɩ

(Matie 26.20-25; Maakö 14.17-21; Lwiikö 22.21-23)

²¹Zezwii gbää sa’a ’wëë, ’n dlɩ yoo ’yli klɛ ’n ɔ yiɛ nɩɩ: «‑Tiamö n nyanyɩɛ dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ, a gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ, ɔ ‑yii ’na ‑gblɩwaa kä’mö plɩnɩ.» ²²Ɔ gbää sa’aa, wa ’wuë ’n wa yiɛ ’klʋ yɩlɩylɩnɩ, wa’aa ‑mɔ a’bhë ɔ gaaa ‑yi. ²³‑Maa wa kʋgbä’sɔ ‑kpɔ a gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ, ‑ɔ ‑glɛɛ tenyii Zezwii dlɩ ’wʋʋ, mɔɔ glɩɛ Zezwii yɔwʋ. ²⁴Zaa, ’mö Simɔɔ Piɛlɩ ’nyɛnɩɛ ’ylizuzu ’mö ’dɩ, ɔ ’kä Zezwii nimï ’yɩbhä, ‑mɔ ɔ gaaa ɔ ’kɔnyɩ sʋlʋnɩ. ²⁵Nɩkpɛ ’la ’n ɔ yiɛ sasɛ Zezwii yɔwʋ ’dio, ɔ lɛ naa: «‑Alowli, ‑mɔ ‑n gaa bhä ’nɩ?» ²⁶Zezwii lɛ naa: «’Fɔlɔkïbhë nɩ n ’kää ‑mä ‑zɛpʋ ’mö ’ngwaa, ‑mɔ n ’kaa yowʋ ’nyɛɛ, mɔɔ.» Ɔ ’libhïä ’fɔlɔkïbhëa ’wʋ, ɔ ’ngwaa ‑mä ‑zɛpʋ ’möö, Simɔɔ Yisikalio ‑yowli Zwidaa, ’n ɔ yonyɩɛ yowʋ ’nyɛ. ²⁷Zwidaa ’libhïä ’fɔlɔkïbhë ’la ’wʋ ’wë cuu, ’n Sataa yoo ‑gömö bhlinɩ. Zezwii lɛ naa: «Zwidaa, ‑na’a libhoo, ’päpanɩ ’wʋ, ‑n ’kʋ nʋ.» ²⁸‑Maa wa ’wuë, ’saa kää ’nglɩ ’n Zezwii yiɛ Zwidaa ’dɩ ’nyɛ nɩɩ, ’päpanɩ ’wʋ ‑n ’kä ‑na’a libhoo nʋʋ, wa ’niɛ ’mö ’nʋ. ²⁹Zwidaa mɔɔ ‑suä moni zaa, wa gla’mö a ‑mumuë a ‑bɛ, wa ‑tɔnɩ wabhlɩ sɛ’ɛ Zezwii gbä nɩɩ, Zwidaa nɩ mö ’fɛtɩ a ‑lii pɩaa, ‑mumuë ‑tɔnɩ’ɛ sɛ’ɛ Zezwii gbä nɩɩ, Zwidaa nɩ mö ’pʋäwaa ‑lu ’nyɛɛ. ³⁰‑Maa Zwidaa ɔbhlɩ, ɔ ’libhïä ’fɔlɔkïbhëa ’wʋ ’wë cuu, ’n ɔ yiɛ ‑mä ’wlʋ. ‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö, swe yɛ ylu ’wë.

Zezwii yɛ ɔ ‑nʋa gbalele ’pä

³¹Zwidaa ’wlʋä ‑mä ’wëë, Zezwii lɛ naa: «Nɩkpɛ a ’Yu, ’ɔ ’ghïlinɔɔ yɛa’a ‑sɩkaa ’yli ’wlʋnɩ, nzɩɩ Lagɔ ’a ’nglɩɩ ’kä ‑mä ɔ ’mö ’ghlimanɩ. ³²Ɔ dɩba ’a ’ghïlinɔɔ ‑kä ‑mä ɔ ’mö ’yli ’wlʋnɩɩ, Lagɔ a’bhë yi Nɩkpɛ a ’Yu ’a nglɩɩ ’ghlimanɩ. Nn! Ɔ yia’a ‑pa ’ghlimanɩ.

³³Na ’yuënyɩ, ‑lɛ ’naa ’käa’a ‑sɩkaa ’mö gwälɛ ’lɩlɩlɩ, ’n n ’kanyɩɛ jijo’wʋ ’bhöö. ‑Maa n ‑kä mö ’wëë, a ‑yii sɛ tɛlɩ. ‑Maa sɛ n ’nyɛ a‑a Zwiiföwaa a ’kädɩɩ ’dɩɩ, ‑sɩbhä n nyanyɩɛ dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ, dɛ n ’kää mö, a’aa bhɛnɩ a ’kä ‑lɛ ’mämö. ³⁴Zaa, gbalelea n panyɩɛ ma‑a nɩɩ, a nɩ ‑wawanɩ. Sɛ n ‑waanyɩɛ, a nɩ ‑wawanɩ ‑sɩbhä. ³⁵A ‑kä ‑sɩbhä ‑wawanɩɩ, ‑lɛ a dɔ’wʋ nɩkpaa ’wuë yi sɛ yɩbhlɩmanɩ nɩɩ, na ‑gänɩwa a glɩnɩɛ.»

Zezwii lɛ Piɛlɩ yo cɛlɩ

(Matie 26.31-35; Maakö 14.27-31; Lwiikö 22.31-34)

³⁶Zezwii gbää sa’aa, Simɔɔ Piɛlɩ lɛ naa: «‑Alowli, dɛ ‑n ’kä bhä mö ’nɩ?» Zezwii lɛ naa: «Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, dɛ n ‑wʋä mö dɔ’wʋʋ, ‑nn‑ä ‑bhlɛ bhɛnɩ ‑n ’kä ‑lɛ ’mämö, ‑maa ‑n yi bhäla ‑lɛ mö.» ³⁷Simɔɔ Piɛlɩ lɛ naa: «‑Alowli, dɛ n glɩɛ dɛ’ɛ, n ngulu yɩ ’wʋ, n ’kä ‑na za ’ku a’bhë nɩɩ, sɛ yɩ ‑wʋ ɔ ’mö n‑n nʋ nɩɩ, dɛ ‑n ‑wʋä mö dɔ’wʋ, ’naa ’kä ‑sɩkaa ‑lɛ ’mämö ’nɩ?» ³⁸Zezwii lɛ naa: «Sɛ ‑n gbää da’a ‑n yi na za ’kuu, ‑tiamö bhä ‑a? ‑Tiamö n nyɩamöä dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ, ‑kɔkɔbhɛlʋ ’naa ’kä ‑bhlɛ wɛlɩ ’pä, ‑nmö Piɛlɩ, n‑n ’kää ’wʋ taa cɛlɩnɩ nɩɩ, ‑n ‑nɩɩɛ ‑yi.»

’Yioo ‑wʋ kwää ‑mä Lagɔ yɔwʋʋ

¹’N Zezwii yiɛ ɔ ‑nʋa ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «Dlɩ nɩ tanyɩ ’yli klɛ ‑maa a nɩ ’tɛɛnɩ Lagɔ dlɩ, a nɩ ’tɛɛnɩɩ’ɛ dlɩ. ²‑Mä na dɩba Lagɔ a mä’a, ’bhli a ‑bɛ ‑wʋ ‑mä. Zaa, n yɛɛ ‑mä a ’bhli ’wlu gïganɩɛ mö. Yɩ ’nɩ a ‑sɩbhä ‑wʋʋ, ’naa ’kanyɩ a sa’a ’dɩ ’nyɛ. ³‑Maa n ‑kä mö, n ‑kä a ’bhli ’wlu gïganɩ ’wëë, n yeanyɩ kie yi, n ‑nyɛ abhʋa ’kä mö, nzɩɩ ’na dɛ n ‑wʋä, a ’kä ‑lɛ ‑wʋmö. ⁴Mä n ‑wʋä dɛ’ɛ mö dɔ’wʋʋ, ’yioo a ’kää ’wʋ ghlɛnɩ a ’kä ‑mä möö, a ‑yuu.»

⁵Zezwii gbää sa’aa, Tomaa lɛ naa: «‑Alowli, ‑aaa yɩ mä ‑n möä ‑yi nɩɩ, sɛ ‑a ’kä bhä ‑mä a ’yioo ’mö ‑yimöyimö ’nɩ?» ⁶Zezwii lɛ naa: «‑Amöö glɩnɩɛ ’yioo, ‑amöö glɩnɩɛ gbëaa, ‑amöö glɩnɩɛ ‑bhölɩbhölɛ. Nɩkpɛ ’nɩɛ bhɛnɩ ɔ ’kä ‑mä na dɩba a mä’a mö ’n ɔ ‑nɩɩ ’mö ghlɛnɩ. ⁷A ‑kaa a ‑yii, a yi a na dɩba yɩbhlɩnɩ, ‑sɩkaa a dɔ’wʋ, a ‑yoo, a kɔ ’ylɩmö.» ⁸Ɔ gbää sa’aa, Filiipö lɛ naa: «‑Alowli, ‑aa dɩba Lagɔ, tulanɩnyɔ ’ylimö cuu, ‑a’a dilaa ’kä bhli.» ⁹Zezwii lɛ naa: «Filiipö, a ‑nya’mö ‑bhlinɩɛ ’wʋ a daa yɛ ’mö gwälɛ, ‑n ‑nɩɩɛ bhä ‑bhlɛ yɩbhlɩnɩ ’yize ‑a? Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, ‑ɔ ‑kaa ’ylɩmöö, ɔ yɛ ’gämö na dɩba ’ylɩmö. Sɛ yɩ ‑wʋ ɔ ’mö n‑n nʋ nɩɩ, tulanɩnyɩ ‑aa dɩba Lagɔ ’ylimö ’nɩ? ¹⁰‑Nn bhä dlɩ ’wʋ ‑kä nɩɩ, n ‑wʋ ‑mä na dɩba ’mö, na dɩba ‑wʋʋ ’mö ‑a? Wɛlɩɩ n nyanyɩɛ, nanyɩgäsɛ ‑amö yɩ’ɩɛ ’mö ’bhöönɩ. ‑Maa na dɩba ‑ɔ ‑wʋʋä ’möö, mɔɔ ghlɛnɩɩɛ ’mö ’n ɔ nʋä ’ɔ libhoo. ¹¹N ‑kä nɩɩ, n ‑wʋ ‑mä na Dɩba ’mö, ’n na Dɩba ‑wʋä ’mö nʋʋ, a nɩ kɩ ‑sɩbhä dlɩ ’wʋ. ‑Maa ’n a ‑nɩɩ a dlɩ ’wʋ ‑kää yi a’bhë ‑kë, na dɩba ’a nʋnʋlii ɔ nʋnɩɩɛ ’mö a za, a nɩ ‑kaaa dlɩ ’wʋ. ¹²‑Tiamö n nyanyɩɛ dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ, ‑ɔ ‑kaa dlɩ ’tɛɛnɩɩ, ’na nʋnʋlii n nʋä, ɔ yi nʋmö. Ɔ ‑nɩɩ ɔ ’kää na ’nglɩ ’mö nʋnɩ a’bhëë, yɩ yi ’ghïli yɩ yi na ‑nɩɩ ’wʋ zi. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑amö na a, na dɩba Lagɔ yɔwʋ, ‑mä n ‑wʋä mö dɔ’wʋ. ¹³Zaa, ’saa a ‑kä na ’nglɩ ’mö ’yɩbhänɩ ‑kë, n yu nʋ. ‑Lɛ a dɔ’wʋ, Yuu yi Dɩba ’a ’ghïlinɔɔ ’yli ’wälanɩ. ¹⁴Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, ’saa a ‑kä na ’nglɩ ’mö ’yɩbhänɩ ‑kë n yu nʋ.»

Zezwii lɛ ɔ yi ɔ ‑nʋa ’Wugɔmʋʋ ’Wlɩlɩ ’yio ’wʋ ’pä

¹⁵«A ‑kaa ‑waa, a yi ’na ’Gböö ’klʋkpamö zʋ. ¹⁶‑Amö na a, n yi na dɩba yɔwʋ bhibhe, ɔ ’kanyɩ kwänɩnyɔ ‑mɔmɔɔ ’yio ’wʋ ’pä. Mɔɔ ’kanyɩɛ ’kwädlɩ ‑gömö ‑wʋ. ¹⁷Gbëabhïlawugɔmʋʋ, ’mö n gaaa. Nɩkpaa ‑wa glɩnɩɛ mä’ä ’pɩwʋ a ’yize a ‑nʋää, wa ’naa ’kɔ ’ylɩmö, wa ’naa ’kɔ yɩbhlɩnɩ zaa, ɔ ’naa ’kʋä ‑gömö yi ’lɩlɩlɩ. ‑Maa abhʋa abhlɩ, a ‑yoo. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa abhʋa ɔ ’kää jijo’wʋ ‑wʋ, ɔ ’kanyɩ ‑gömö ‑wʋ.

¹⁸Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, n ’naa ’kanyɩ mä’ä ’pɩwʋ kwɩyuë ’mö tɩ, ‑maa n yeanyɩ ’wʋ ’sɔ jijo’wʋ yinɩ. ¹⁹‑Lɛ ‑kä ’tikïyie ’wʋ ’mö gwälɛɛ, nɩkpaa ‑wa glɩnɩɛ mä’ä ’pɩwʋ a ’yize a ‑nʋää, wa ’naa ‑kaaa’a ’ylɩmö. ‑Maa abhʋa abhlɩ, a ‑yii ’ylɩmö. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa n ‑bhölɩ, ’n a’bhï a ‑yi ‑bhölɩmö. ²⁰‑Lɛ a zlɩ ’la ’mö, a yi ’mö ’nʋ nɩɩ, na dɩba Lagɔ ’mö n ‑glɛɛ ’wʋ, ’n a ‑glaaa abhlɩ ’wʋ ’n n ‑gälanyɩ’ɛɛ na a ’wʋ. ²¹Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, ’na ’gböö, ‑ɔ ‑kɩɩ ’wlumö zʋ, sɛ yɩ gbää ‑ɔ ‑kä ‑sɩbhä nɛmöö, mɔɔ ‑waaa ‑tiamö. ‑Ɔ ‑kaa sa’a ‑waa, na dɩba Lagɔ yo ‑wamö, n yo’ɛ na a ‑wamö, n yo nanyɩ ’ylimö tulanɩ.»

²²Zezwii gbää sa’aa, Zwiidɩ, ɛ’ɛ ‑bhö Zwidaa14.22 Glɛkögbʋ ’mö a dɔ’wʋ, Zwiidɩ ‑nyɛ Zwidaa ’sɔ, nglɩɩ ‑bhlʋ ‑kpɔ miɛ. Yisikalio mɔ, ɔ lɛ naa: «‑Alowli, sɛ yɩ ‑wʋ ɔ ’mö, nɩkpaa ’wuë, n‑n ’naa ’kʋä bhä ‑nanyɩ ’ylimö tulanɩ wa ‑kamö ’ylɩmö, n‑n gbä bhä ‑n ‑kanyɩ ‑aa ’yize ‑nanyɩ ’ylimö tulanɩ ’nɩ?» ²³Ɔ lɛ naa: «’Fʋ n’n‑ä ‑sɩbhä gbä, ‑maa ‑ɔ ‑kaa ‑tiamö ‑waa, ’na wɛlɩɩ, sɛ yɩ gbää, ɔ yi ‑sɩbhä nɛmö. ‑Lɛ a dɔ’wʋ, na dɩba Lagɔ yo ‑wamö. N ‑nyɛ na dɩba Lagɔ ’sɔ, ‑a yi ‑mä ’ɔ mä’a mö, ‑a yi ‑mä ‑bhölɩnɩ. ²⁴Miɛ da’a, ‑maa ‑ɔ ‑nɩɩɛ ɔbhlɩ ‑waa, mɔɔ ’nɩ ’zʋä ’na wɛlɩɩ ’klʋkpamöö. ‑Maa ‑lɛ a wɛlɩ ’la n nyanyɩɛ ’yizee, nanyɩgäsɛ ‑amö yɩ’ɩɛ ’mö ’bhöönɩ, ‑maa na dɩba Lagɔ ‑ɔ tieaaa, ’mö yɩ ’bhöönɩɛ ’mö. ²⁵N ‑wʋanyɩɛ ‑bhlɛ dɛ’ɛ jijo’wʋ, ’n n yeanyɩɛ wɛlɩ nɩ wuë ’nyɛ. ²⁶‑Maa n ‑kä mö ’wëë, na ’nglɩ ’mö, na dɩba Lagɔ yeanyɩ swɩnyɛmʋmöpänyɔ ‑mɔmɔɔ ’yio ’wʋ ’pä, ’Wugɔmʋʋ ’Wlɩlɩ mɔɔ. Wɛlɩɩ ’wuë n ’nyanyɩɛ, mɔɔ ’kanyiɛ ’wʋ ligbanɩ, mɔɔ ’kanyiɛ dlɩ ‑gömö ‑sɛsɛnɩ. ²⁷N ‑wʋä dɛ’ɛ mö dɔ’wʋʋ, ’tɩɩglɩglɛ ’mö n tanyɩɛ yɔwʋ. Nɩkpaa ‑wa glɩnɩɛ mä’ä ’pɩwʋ a ’yize a ‑nʋä, ’wa ’tɩɩglɩglɛɛ wa kää, ‑sɩbhä a ‑nɛ n ’nanyɩɛ yɔwʋ tɩ. ‑Maa ’tɩɩglɩglɛɛ ‑ɛ ’bhöönɩɩɛ ’mö, ’mö n tanyɩɛ yɔwʋ. Zaa, ’a dilaa nɩ tɩ ’yli klɛ, nganɔ nɩ tanyɩ ’lɩbhä. ²⁸N ’nyanyɩ a ’dɩ nɩɩ, n yeanyɩ jijo’wʋ ’bhöö, ‑maa n yeanyɩ ’wʋ ’sɔ jijo’wʋ yinɩ. ’N a ‑kaa a ‑tiamö ‑waa, sɛ n ’nyanyɩɛ ’dɩ nɩɩ, ‑mä na dɩba Lagɔ yɔwʋ ‑mä n ‑wʋä mö dɔ’wʋ, ‑sɩbhä yeanyɩ a ’mäna ’mö päla. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa na dɩba Lagɔ mɔɔ ’ghïliɛ tenyii, mɔɔ ziiiɛ ’wʋ. ²⁹‑Lɛ a ‑li ’la ’wuë, yɩ’ɩɛ ‑bhlɛ ’yli ’wlʋnɩ, ’n n nyanyɩɛ dɛ’ɛ yɩ ’dɩ, nzɩɩ yɩ ‑käa’a ’yli ’wlʋnɩɩ, a ‑kaa dlɩ ’wʋ ‑kä. ³⁰N ‑nyɛ abhʋa ’sɔ, ‑a ’naa ’käa’a ‑sɩkaa ‑bɛ ’wʋ bhïla. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa zuzukuzoku a ’kifii ‑ɔ ’kämanɩɛ mä’ä ’pɩwʋ a nɩkpaa ‑gömöö, ɔ ‑wʋ yi dɔ’wʋ. ’Lɩlɩlɩ a dɔ’wʋ ɔ ‑nɩɩɛ tɛkäsɛ ‑gömö bhɛnɩ. ³¹‑Maa ’bhlɩbhëa ’wuë ’kä sɛ yɩbhlɩmanɩ nɩɩ, n ‑wa na dɩba Lagɔ nza sɛ ɔ nyɩaaa ’dɩɩ, ’n n zʋä ‑sɩbhä. Zaa, a nɩ ‑sɔ ’wʋ, ‑a ’kä mö.

A‑a nɩ ‑glɛ Zezwii ’wʋ

¹‑Tiamö a ghlɛzɛɛsuu15.1 ghlɛzɛɛsuu: Wʋ ’bhïï, ’mö wa bhɛɛ duvɛɛ ’wʋ., ‑amöä. Na dɩba Lagɔ mɔɔ glɩnɩɛ wʋ ‑lowli. ²Kïlaa ‑yɩɩ tlʋä, ’wʋ ɔ diɛ. ‑Maa kïlaa ‑yɩ tlʋä, glumaa ɔ sɩɛ yɩ ’kä tenyii tlʋ. ³Wɛlɩɩ n ’nyanyɩɛ, yɩ kanyɩ glumaa yɔwʋ ‑sɛ ’wë a yɛ ’wlɩlɩ plɛ Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ. ⁴Sɩbhä a za, a nɩ ‑glaaa ’wʋ, nzɩɩ n ’kanyɩ’ɛ na a ’wʋ ‑glɛ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa suklɩ ’nɩ ‑da ’yli ‑glɛɛ, ɛ’ɛɛ bhɛnɩ ɛ ’kä ’bhë tlʋ. Sɛ ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’la ‑sɩbhä a ‑nɩɩ ’wʋ ‑glɛɛ, ’n a ’nɩɛ bhɛnɩ a ’kä ’bhï tlʋ. ⁵Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, ‑tiamö a ghlɛzɛɛsuu, ‑amöä, abhʋa glɩnɩɛ ’na kïlaa. ‑Mɔ ‑kaa ’wʋ ‑glɛɛ, ’n ‑mɔ n ‑kä’ɛ na a ’wʋ ‑glɛɛ, mɔɔ ’kää ’bhï a ‑bɛ tlʋ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa a ‑nɩɩ ’wʋ ‑glɛɛ, a’aa bhɛnɩ a ’kä ‑lu nʋ. ⁶‑Ɔ ‑nɩɩ ’wʋ ‑glɛɛ, suklɩ a ‑mɛ wa dɩ’ɛ ’wʋ, wa pä’ɛ ’kwlɛ ’mö ’n ɛ yɛ’ɛɛ, ɛ saa ‑sɩbhä ɔ ‑wʋä. ‑Maa ‑sɩbhä a sukïla ’la, yɩ ‑käa’a yɛɛ, ’wʋ wa libhiɛ ’n wa zwiɛ ‑kosu ’mö, ’n yɩ siɛ. ⁷A ‑kaa ’wʋ ‑glɛɛ, a ‑kä ’wʋ nglu ’na wɛlɩɩ ’kanyɩ ’tɩɩ ‑suu, ’saa a ‑kä na dɩba Lagɔ ’yɩbhänɩ ‑kë, ɔ yeanyu ’nyɛ. ⁸A ‑kä ’bhï a ‑bɛ tlʋʋ, mɩɩ ’ghlimanɩɛ na dɩba Lagɔ a ’nglɩ, ‑lɛ a dɔ’wʋ a yɛɛ na ‑gänɩwa ’zʋʋ.

⁹Sɛɛ na dɩba Lagɔ ‑waaa, sɛ ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’la ‑sɩbhä n ‑waanyɩɛ. Sɛ n ‑waanyɩɛ ’kwädlɩ a da, ’a dilaa nɩ pö ‑lɛ. ¹⁰Sɛɛ na dɩba Lagɔ nyɩaaa ’dɩɩ, ‑sɩbhä n zʋä zaa, nza n ‑yiɛ sɛ nɩɩ ɔ ‑waa ’kwädlɩ, a’bhï sɛ n nyanyɩɛ ’dɩ a ‑kä ‑sɩbhä ’zʋʋ, a nɩ ‑yi sɛ nɩɩ, n ‑waanyɩ ’kwädlɩ. ¹¹’Na sɛ n ‑wʋä ’mäna ’möö, a ’käa ‑sɩbhä ’mäna ’mö ‑wʋmö, nza n ’nyanyɩɛ ‑lɛ a wɛlɩ ’la. ‑Lɛ a dɔ’wʋ, ’a ’mäna yi ’klʋ yie. ¹²Zaa, sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, gba n ’panyɩɛ, ma‑a nɩɩ, sɛ n ‑waanyɩɛ, a nɩ ‑wawanɩ ‑sɩbhä. ¹³‑Ɔ wlʋä ɔnyɩ ’mö ɔ ’kä ɔ bhɛya a ’wlumö ’kuu, ’ɔ ‑wawʋʋ mʋʋ ’ghïliɛ mʋʋ ’nɩɛ ‑sɩbhä a sɛ ‑wʋ. ¹⁴Sɛ n nyanyɩɛ ’dɩ, a ‑kä ‑sɩbhä ’zʋʋ, ‑lɛ a dɔ’wʋ, na bhɛya a glɩnɩɛ. ¹⁵‑Ɔ glɩnɩɛ libhonʋnyɔɔ, ɔ’ɔɔ ɔ ’bhidɩba ’a ‑lii a zɛmö ‑yi. ‑Maa abhʋa abhlɩ, wɛlɩɩ ’wuë na dɩba Lagɔ nyɩaaa, n kanyi sʋlʋnɩ ’wë. ‑Sɩbhä a za, n ’nanyɩa’a na libhonʋwa la, ‑maa na bhɛya a glɩnɩɛ. ¹⁶Abhʋa ‑nɩɩɛ ‑lɛ ‑sɛ, ‑maa ‑amöö ‑saanyɩɛ ‑lɛ, ’n n yeanyɩɛ tie a ’kä ’na libhoo nʋä mö. Libho ’la ’kä ’bhï a ‑mii ’naa ’kää ’kwädlɩ ’yli bhɩɛ gwë glɛ. ’Saa a ‑kä na ’nglɩ ’mö na dɩba Lagɔ ’yɩbhänɩɩ, ɔ yu nʋ. ¹⁷‑Maa ’dɩ n nyanyɩɛ dɛ’ɛ nɩɩ, a nɩ ‑wawanɩ.

Mä’ä ’pɩwʋ a ’yize a ‑nʋa yeanyɩ ‑gblɩ

¹⁸Nɩkpaa ‑wa glɩnɩɛ mä’ä ’pɩwʋ a ’yize a ‑nʋä, wa ‑kaanyɩ ‑gblɩɩ, a nɩ yɩbhlɩnɩ sɛ nɩɩ, ‑amö wa ‑gblɩɛ a za tɛɛ. ¹⁹A ‑kä a mä’ä ’pɩwʋ a ’yize a ‑nʋä glɩnɩmöö, wa ’bhɩa a glɩnɩ a‑a zaa, wa yeanyɩ a ‑wa. ‑Maa ‑amöö ‑saanyɩɛ ‑lɛ mä’ä ’pɩwʋ a ‑nʋa jijo’wʋ nzɩɩ a ’kä na ‑nʋä glɩnɩ, zaa a’a ‑bhöa’a mä’ä ’pɩwʋ a ’yize a ‑nʋä, nza wa ‑gbïlanyɩɛ. ²⁰Wɛlɩɩ n ’nyanyɩ a‑a, a nɩ ligbaniiɛ ‑ka ’wʋ. Sɛ’ɛ n gbä’ɛ nɩɩ, libhonʋnyɔ ’nɩɛ ‑zɩ ’ghïli ɔ ’kä ɔ ’bhidɩba ’wʋ zi. Miɛ nɩɩ, ’n wa ‑kaa ’klɩ ’yɩaa, wa yeanyɩ ’klɩ ’yɩamö. Wa ‑kaa ’yukwli ‑pʋnɩ, wa yeanyɩ ’yukwli ‑pʋnɩmö. ²¹‑Li ’la ’wuë, sɛ a glɩnɩɛ na ‑nʋä a za, nza wa ’kanyiɛ ’wlu nʋ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑ɔ tieaaa, wa ’nɔɔ ‑yi. ²²N ’nɩ a mä’ä wa jijo’wʋ yi n ’kʋä ’dɩ ’nyɛɛ, wa’a a a gbʋ ‑gömö ‑kä. ‑Maa sɛ n yiɛ ’n n yuëë ’dɩ ’nyɛ ’wë, ’n wa ‑nɩɩɛ ’yukwli ‑pʋnɩ a za, gbʋʋ ‑wʋ ‑wuëë ‑gömöö, wʋ’ʋa’a ‑yayaya ‑kä. ²³Ɔ ‑kaa ‑gblɩɩ, na dɩba Lagɔ ’mö ɔ ‑gblɩmöä. ²⁴‑Wa ‑gblɩɩɛ sa’aa, zɩzɛli a ‑mi käbönɩkpɛ ’nɩɛ bhɛnɩ ɔ ’kä nʋʋ, n ’ni a mä’ä wa jijo’wʋ nʋnɩɩ, ’wa ’nyinylolii a gbʋʋ, wʋ ’naa ’kʋä a ‑gömö tʋʋnɩ. ‑Maa ‑sɩkaa a dɔ’wʋ, ’na nʋnʋlii, wa kɩ ’ylɩmö ’wë, ‑maa ‑sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö, n ‑nyɛ na dɩba Lagɔ ’sɔ ’n wa ‑gblɩnyɩɛ ’yize. ²⁵Lagɔbɔgʋʋ wa ‑sʋä wa’bhïï, wʋ ’mö a wɛlɩkïbhë ‑bhlʋ ‑a cɛlɩɛ ‑mä, a ’kä ’yli ’wlʋnɩ a za, nza ‑li ’la ’wuë ’plɩɛ sa’a ’wʋ. Wɛlɩkïbhë ’la sɛ’ɛ a nʋä nɩɩ: Nɩkpaa, ’fʋ wa ‑gblɩɩɛ.15.25 Soomö 35.19.

²⁶Miɛ abhlɩ da’a ’wë, ‑maa n ‑kä mö ’wëë, ‑ɔ ’kanyɩɛ swɩ nyɛmʋ ’mö ’pää, ɔ yi yi. Gbëabhïlawugɔmʋʋ, ‑ɔ ’bhöönɩɛ ‑mä na Dɩba dlɩ ’möö, ’mö n gaaa. Mɔɔ ’kää na dɛ bhïla. ²⁷A’bhï, a yi’ɛ na dɛ bhïlamö. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ’tɛnyɩ ’wuë n nʋnɩɛ mä’ä dʋdʋ ’wʋ Lagɔ ’a libhoo ’möö, abhʋaa ‑nya’mö ‑bhlinɩ a‑a ’wʋ.

¹Na gbʋ tanyɩa dlɩ ’wʋ bhɩɛ, a ‑tɩɩa ‑gömö panɩ, nza n ’nyanyɩɛ wɛlɩ ’la ’wuë. ²Zwiiföwaa ’a Lagɔbïdii ’mö, wa yeanyɩa ‑mä kpëti. ’Tɛnyɩ ‑mɛmɛɛ a’bhë ‑kä ghlɛɛ, nɩkpa ‑mumuë, wa yeanyɩa ’lɩbhä a ’kä ’ku. Wa ‑kä ‑sɩbhä ’zʋ dɔ’wʋ ‑wʋʋ, wa yi dlɩ ’pä nɩɩ, yɩ nɛnɩ ‑sɩbhä Lagɔ dlɩ yɔwʋ. ³Na dɩba Lagɔ, wa ’nɔɔ tɛkäsɛ ‑yi ’lɩlɩlɩ, na’bhë wa ‑nɩɩɛ’ɛ ‑yimö, nza wa ’kanyɩɛ sa’a ’zʋ. ⁴‑Maa ’tɛnyɩ wa ’kanyɩɛ sa’a ’mö ’zʋnɩɩ, ɛ ‑kä ghlɛɛ, a ’käa ligba nɩɩ, n gbä a ‑sɩbhä, nza n nyanyɩɛ ‑bhlɛ ‑sɩbhä ’dɩ. N ‑nyɛ abhʋa tɛɛ a‑a cuu, n ’nanyɩɛ a wɛlɩ ’la ’nyɛ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa na’bhë, n ‑wʋanyɩ a ‑bhlɛ jijo’wʋ.

’Wugɔmʋʋ ’Wlɩlɩ ’a libhoo

⁵‑Maa ‑sɩkaa a dɔ’wʋ, ‑ɔ tieaa a‑a, ‑mä ɔ yɔwʋ, ‑mä n ‑wʋä ’bɩwʋ mö dɔ’wʋ. ‑Maa a gla’mö a nɩkpɛ ‑bhlʋ a’bhë ’nɩ ’yɩbhaa nimï nɩɩ: ‑Atʋ, mä ‑n mö bhä ’nɩ? ⁶‑Maa sɛ n ’nyanyɩɛ ’dɩ nɩɩ, n yɛɛ mö a za, swɩ kanyɩ yɔwʋ ’kunɩ ’lɩlɩlɩ. ⁷‑Maa ‑tiamö n nyanyɩɛ dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ, n ‑kä ‑mä na dɩba Lagɔ yɔwʋ ’bɩwʋ möö, mɩɩ kää a ‑li a ‑li ’mö. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa n ’nɩ ‑mä möö, ‑mɔ n gbä a‑a ‑ɔ ’kanyɩ swɩ nyɛmʋ ’mö ’pää, ɔ ’naa ’kä yi. ‑Maa n ‑kä ‑mä möö, n yeanyɔ ’yio ’wʋ ’pä. ⁸Ɔ ‑kä yii, mɔɔ ’kää ’bhlɩbhë ’ylimö tulanɩ nɩɩ, ’nyinylolii mi, Lagɔ a ’yila ’klʋ a ’mözlɔnɩzlɔnɛɛ mɛ, ’n Lagɔ ’a ‑zijlitutwee a dɔ’wʋ, wanyɩ wa dulaa. ⁹’Nyinylolii a dɔ’wʋ, sɛ wa dulaa wanyɩ ma‑a nɩɩ, wa ‑nɩɩɛ dlɩ ’wʋ ‑kä. ¹⁰Lagɔ a ’yila ’klʋ a ’mözlɔnɩzlɔnɛɛ a dɔ’wʋ, wanyɩ wa dulaa. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑mä Lagɔ yɔwʋ ‑mä n ‑wʋä mö dɔ’wʋ, wa ’naa ‑kaaa’a ’ylɩmö.16.10 Zezwii a ’yize mɔɔ zlɔnɩɛ ’mö Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ.¹¹Lagɔ ’a ‑zijlitutwee a dɔ’wʋ, wanyɩ wa dulaa. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa zuzukuzoku a ’kifii ‑ɔ ’kämanɩɛ mä’ä ’pɩwʋ a nɩkpaa ‑gömöö, ’ɔ ‑zijlea yɛ tuo ’wë.

¹²N kä abhlɩ ’kïbhï a ‑bɛ ’mlɩ n ’kanyi ’nyɛ, ‑maa n ‑yi sɛ nɩɩ dɛ ‑a ‑wʋä ‑bhlɛ ‑sɩkaa dɛ’ɛ, kɛ’mö yɩ ’kanyɩɛ ’tɛɛnɩ. ¹³‑Maa Gbëabhïlawugɔmʋʋ ‑kä yii, mɔɔ ’kanyiɛ gbëaa sʋlʋnɩ. Ɔnyɩ a ’nglɩ ’mö ɔ ’naa ’kä bhïla. ‑Maa wɛlɩɩ ’wuë Lagɔ ’kɔɔ ’nyɛɛ, ’mö ɔ ’kää bhïla. ’Saa ’kää bhäla ghlɛɛ, ɔ ’kanyɩ’ɛ yɩ ’dɩ ’nyɛ. ¹⁴Na’bhë, sɛ n ’kɔɔ ’na wɛlɩɩ ’nyɛɛ, ‑sɩbhä ɔ ’kanyiɛ ’nyɛ, nzɩɩ ɔ ’kä ’na nglɩɩ ’ghlimanɩ. ¹⁵‑Lii ’wuë ‑yɩ glɩnɩɛ na Dɩba a ‑lii, na ‑li yɩ glɩnɩmöä. Nza n gbää nɩɩ, sɛ n ’kää ’Wugɔmʋʋ ’na wɛlɩɩ ’nyɛɛ, ‑sɩbhä ɔ ’kanyiɛ ’nyɛ.»

’A ‑kɔnɩkɔnɛɛ yi ’mäna ’mö yinɩ

¹⁶«Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, ‑lɛ ‑kä ’tikïyie ’wʋ ’mö gwälɛ, a ’naa ‑kaaa’a ’ylɩmö. ‑Lɛ ‑kä’ɛ ’tikïyie ’wʋ ’mö gwälɛɛ, ’n a ‑kaa’ɛɛ ’ylɩmö.» ¹⁷Zezwii gbää sa’aa, ’ɔ ‑gänɩwaa a gla’mö a ‑mumuë, ’n wa yiɛ nimï ’yɩbhäyɩbhänɩ, wa lɛ naa: «Wɛlɩɩ ɔ bhïlaa da’a nɩɩ, ‑lɛ ‑kä ’tikïyie ’wʋ ’mö gwälɛ, ‑a ’naa ’kɔ ’ylɩmö, ‑lɛ ‑kä’ɛ ’tikïyie ’wʋ ’mö gwälɛɛ, a‑a lɛ ’kɔ’ɛɛ ’ylɩmö, sɛ yɩ sɛ bhä zɛmö ’nɩ? ’Saa wa la bhä’ɛ nɩɩ, na Dɩba yɔwʋ ‑mä n möä ’nɩ? ¹⁸Ɔ ‑kä sa’a ‑lɛ ‑kä ’tikïyie ’wʋ ’mö gwälɛ nʋʋ, ‑aaa ’wuë ’saa ɔ gaaa da’a ‑yi ’lɩlɩlɩ.» ¹⁹‑Maa Zezwii yɩbhlɩnɩɛ sɛ nɩɩ, wa yɩbhä wa ’kɔ nimï ’yɩbhää, ɔ lɛ naa: «Gbʋmö n gbä nɩɩ, ‑lɛ ‑kä ‑sɩkaa ’tikïyie ’wʋ ’mö gwälɛ a ’naa ‑kaa ’ylɩmö, ‑lɛ ‑kä’ɛ ’tikïyie ’wʋ ’mö gwälɛ, ’n a lɛ ‑kaa’ɛɛ ’ylɩmöö, yɩ za a ’yɩbhäyɩbhänɩ bhä nimï ‑a? ²⁰‑Tiamö n nyanyɩɛ dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ: Abhʋa na ‑nʋa, na za ngäzɩ yeanyɩ ’lɩbhä, a yi ’wi. ‑Maa mä’ä ’pɩwʋ a ’yize a ‑nʋa ’mäna yuë wabhlɩ ’lɩbhä. A yi ‑kɔnɩ, ‑maa ’a ‑kɔnɩkɔnɛɛ yi ’mäna ’mö yinɩ.

²¹A’bhï a ‑yi sɛ nɩɩ, ’nglɔ ‑kä ‑sɩbhä ’bhööä yii, ɔ ‑yi sɛɛ ’ɔ ‑gbapögbapötɛnyɩɩ yɛ ghlɛ zaa, dlɩɩ libhoo tenyii. ‑Maa ɔ ‑käa’a ‑sɩbhä ’bhöö ’wëë, ‑gbapögbapɛ ’la ’wuë, ’wʋ ɔ dulwee. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ɔ yɛ nɩkpɛ ’pɩwʋ ‑lɛmö a ’mäna ma‑a lɩbhɔɔ. ²²Sɛ ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’la ‑sɩbhä a ‑wʋä. Sɛ n ’kanyɩɛ jijo’wʋ ’bhöö a za, nza ’a dilaa ‑wʋä ’yli klɛ dɔ’wʋ. ‑Maa n yeanyɩ ’wʋ ’sɔ jijo’wʋ yinɩ. ‑Lɛ a dɔ’wʋ ’mäna yeanyɩ ’wlu ’mänanɩ. ‑Lɛ a ’mäna ’la, ‑bɛ ’nɩɛ bhɛnɩ ɔ ’kanya dlɩ zɛmö ‑sɛ. ²³‑Lɛ a zlɩ ’la ’mö, a ’naa ‑kaaa’a ‑lu ‑bhlʋ a’bhë ’wʋ ’yɩbhänɩ ’lɩlɩlɩ. ‑Tiamö n nyanyɩɛ dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ, ’saa a ‑kä na ’nglɩ ’mö na dɩba Lagɔ zɛla ‑kë, ɔ yeanyu ’nyɛ. ²⁴Sɛ a ’maa ‑kaa ‑gänɩɩ, a’aa ‑bhlɛ na ’nglɩ ’mö Lagɔ ‑lu zɛla. ‑Sɩkaa a dɔ’wʋ, a nɩ zɛla Lagɔ, ‑maa ɔ yeanyɩ ’nyɛ. ‑Lɛ a dɔ’wʋ, ’a ’mänaa yi ’klʋ yie.

²⁵Wɛlɩɩ ’wuë n ’nyanyɩɛ, ’nini ’mö n ’nyɛnanyiɛ. ‑Maa ’tɛnyɩ ‑bhlʋ yi ghlɛ, n ‑kä n ’kanyɩ ’dɩ ’nyɛɛ, ’naa ’kanyɩa’a ’nini ’mö ’dɩ ’nyɛnɩ. ‑Maa wɛlɩɩ ’wuë ‑yɩ bhïlaa na Dɩba ’a dɛɛ, gbëdanguu n ’kanyiɛ kɛ ’klʋ kälɩnɩ. ²⁶‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la ‑kä ghlɛɛ, a ‑kä na ’nglɩ ’mö Lagɔ ‑lu zɛlaa, ɔ yeanyu ’nyɛ. Sɛ’ɛ n’n‑ä nɩɩ, ‑amöö ’kɔɔ yɔwʋ bhibhe ’wë ɔ ’kanyu ’nyɛ nʋ. ²⁷Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa na dɩba Lagɔ, ɔ’bhë ‑wa ɔ ‑waanyɩɛ. Sɛ a ‑waaa ’n a kɩɛ dlɩ ’wʋ nɩɩ ɔ dlɩ ’mö ‑mä n ’bhöönɩɛ a za, nza ɔ ‑waanyɩɛ. ²⁸Na Dɩba a dlɩ ’mö ‑mä n ’bhöönɩɛ ‑tiamö, ’n n yiɛ mä’ä dʋdʋ ’wʋ yi. ‑Sɩkaa a dɔ’wʋ, mä’ä dʋdʋ ’wʋ ‑mä n ‑wʋa’aa ’bhöö dɔ’wʋ, n ’kä ‑mä ɔ yɔwʋ ’bɩwʋ mö.» ²⁹Ɔ gbää sa’aa, ’ɔ ‑gänɩwaa lɛ naa: «‑Atʋ yɩɛ, ‑sɩkaa a dɔ’wʋ, ‑nn‑a’a ’nini ’mö bhïlanɩ, ‑maa gbëaa ‑n nyɩanyɩɛ ’dɩ. ³⁰‑A ‑yia’a ‑sɩkaa sɛ nɩɩ, ‑n ‑yi ‑lii ’wuë, ‑nn‑a’a nimïyɩbhäsɛ ‑wʋ. Nza ‑a kɩɛ dlɩ ’wʋ a’bhë nɩɩ, Lagɔ dlɩ ’mö ‑mä ‑n ’bhöönɩɛ.» ³¹Ɔ lɛ naa: «A kɩa’a ‑sɩkaa dlɩ ’wʋ ‑a? ³²Yɩ nɛnɩ abhlɩ, ‑maa a yɩɛ, ’tɛnyɩ ‑bhlʋ yi ghlɛ. ‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö, a ‑yii yɔwʋ ’bhöö, a ’kä bhʋlʋbhlʋ yɔwʋ ‑sɛnɩ, ‑mɔ ’kä ’ɔ sɛ mö, ‑mɔ ’kä ’ɔ sɛ mö n ’kä na ’yize ‑lɛ tʋʋ. ‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la, ɛ yɛ ghlɛ ’wë a’bhë. ‑Maa na ’yize ‑amöö ’nɩɛ ’kä ‑lɛ tʋʋ, ‑maa na dɩba Lagɔ ‑wʋʋ ‑gömö. ³³Wɛlɩ ’wuë n ’kanyɩɛ yɔwʋ tɩɩ, miɛ da’a. Nyɩasɛ n ’nanyiɛ ’nyɛ, ‑maa a ‑kaa ’kwädlɩ ’wʋ ‑glɛ a ’käa ’tɩɩglɩglɛ ‑kä a za, nza n ’nyanyiɛ. A yia mä’ä ’pɩwʋ ’zwɩ a ‑bɛ zi. ‑Sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö, ‑maa ‑amö, n yɛ mä’ä ’pɩwʋ a ‑lizokuu ’wuë ’wlu ’plɩ zaa, a nɩ ’tɛmanɩa ’yli yɔwʋ.»

Zezwii yɛ ’ɔ ‑gänɩwaa a ’wlumö Lagɔ bhibhe

¹Zezwii ’nyɛɛ sa’a ɔ ‑nʋa ’dɩ ’wëë, ’n ɔ yiɛ ghäyɩ yɩlɩ, ’n ɔ yiɛ Lagɔ bhibhe, ɔ lɛ naa: «‑Atʋ, ’tɛnyɩɩ yɛ ghlɛ, ’ghlimanɩ ‑na yowli ’a nglɩɩ, nzɩɩ ‑na yowli ’kä ‑na’a nglɩɩ ’ghlimanɩ. ²‑Nmö kää ’nglɩ, ’n ɔ ’kämanɩɛ nɩkpaa ’wuë ‑gömö, nzɩɩ nɩkpaa ’wuë ‑n ’zʋaa ɔ ‑nʋä ’wʋʋ, ɔ ’kʋä ’pɩwʋ mää ’naa ’kää ’yli bhɩɛ ’nyɛ. ³‑Nmö glɩnɩɛ ‑tiamö a Lagɔ. Wa ‑kämö yɩbhlɩnɩɩ, Zezwii Kliisɩ, ‑n tiee mä’ä dʋdʋ ’wʋ, wa ’kɔ yɩbhlɩnɩɩ, mɩɩ glɩnɩɛ ’pɩwʋ mää ’naa ’kää ’yli bhɩɛɛ. ⁴Mä’ä dʋdʋ ’wʋ, n yɛ ‑na’a ’ghïlinɔɔ ’yli ’wälanɩ ’wë. Libhoo ‑n nyɩaa a‑a, n kʋ nʋ ’wë. ⁵Dɛɛ ’pɩwʋ a ‑lii ’wuë ’nɩ a‑a ‑bhlɛ ’wlʋ a’bhë, ɛ ’ghïlinɔɔ n kä a‑a ‑mä ‑na yɔwʋ, n ‑kä ‑mä ’bɩwʋ yii, nyɩa’mu yowʋ.

⁶Nɩkpaa ‑n ‑sɛɛ ‑lɛ mä’ä ’pɩwʋ a ‑nʋa gla’mö ‑n nyɩaaa yowʋʋ, n kʋä sʋlʋnɩ ’wë nɩɩ, ‑nmö glɩnɩɛ ‑tiamö a Lagɔ. ‑Nmö wa ‑lowli, ‑nmö nyɩa’muëë, ’n n yuëë ‑na’a wɛlɩɩ ’nyɛ ’n wa yiɛ ’klʋkpamö zʋ. ⁷Wa ‑yia’a ‑sɩkaa sɛ nɩɩ, ’na bhïlawɛlɩɩ ‑nyɛ ’na nʋnʋlii ’wuë ’sɔ, ‑mä ‑na ’mö ‑mä yɩ ’bhöönɩɛ ‑tiamö. ⁸‑Atʋ, wɛlɩɩ ‑n nyɩaa a‑a, ’mö n ’nyʋää ’n wa yiɛ ’wʋ nglu. ’N wa yiɛ ‑tiamö sɛ yɩbhlɩmanɩ nɩɩ ‑mä ‑na yɔwʋ, ‑mä n ’bhööä.

⁹‑Amö na a, nɩkpaa ‑wa glɩnɩɛ mä’ä ’pɩwʋ a ’yize a ‑nʋää, wa ’wlumö n ‑nɩmöä dɛ’ɛ bhibhe. ‑Maa ‑muë ‑n nyɩaaa, wa ’wlumö n ‑wʋmöä dɛ’ɛ bhibhe dɔ’wʋ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑na ‑nʋä wa glɩnɩɛ. ¹⁰‑Lii ’wuë ‑yɩ glɩnɩɛ na ‑li, ‑na ‑li yɩ glɩnɩɛ. ‑Lii ’wuë ‑yɩ glɩnɩɛ ‑na ‑li, na ‑li yɩ glɩnɩɛ. ‑Mä na nʋa ’mö, ‑mä ’na ’ghlinɔɔ ’wlʋnɩɛ ’yli. ¹¹N’n‑a’a ‑mä dʋdʋ ’wʋ ‑wʋ, ‑maa wabhlɩ wa ‑wʋ ‑bhlɛ ‑mä. ‑Amö na a, ‑mä ‑na yɔwʋ ‑mä n ‑wʋä yi dɔ’wʋ. ‑Atʋ ‑ɔ ‑wʋ ’wlɩlɩ, ‑na’a ’mötɛɛnɔɔ ‑n nyɩa a‑a ’mö, ‑kuë ’wʋ, nzɩɩ sɛ n ‑nyɛmö ’sɔ ‑a glɩnɩɛ ‑bhʋlʋʋ, wa ’kä ‑sɩbhä ‑bhʋlʋ glɩnɩ. ¹²Wa ‑gänɩ a‑a a dɔ’wʋ, ‑na’a ’mötɛɛnɔɔ ’mö, ‑amöö ‑kuë a‑a ’wʋ. Wa ’wuë a gla’mö a ‑bhlʋ a’bhë ’nɩɛ tʋʋ, ’n ɛ ’nɩ ‑bhö ‑mɔ’la ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ‑ɔ ’kä a‑a tʋʋ mɔɔ. Kïbhëa ‑a cɛlɩɛ ɔ dɛ ‑mä ‑na’a wɛlɩɩ a ’bɔgʋʋ ’möö, ma‑a ’wlʋnɩɛ da’a ’yli. ¹³‑Atʋ, ‑sɩkaa a dɔ’wʋ, ‑mä ‑na yɔwʋ ‑mä n ‑wʋa’aa ’bɩwʋ yi dɔ’wʋ. ‑Maa ’tɛnyɩ ’mö n ‑wʋä ‑bhlɛ mä’ä dʋdʋ ’wʋ, wa za n bhibheamöä nzɩɩ sɛ n ‑wʋä ’mäna ’möö, wa ’kä ‑sɩbhä ’mäna ’mö ‑wʋmö, ’wa ’mäna ’kä ’klʋ yie. ¹⁴‑Na’a wɛlɩɩ, n kʋänyɩ ’nyɛ ’wë. ‑Maa nɩkpaa ‑wa glɩnɩɛ mä’ä ’pɩwʋ a ’yize a ‑nʋä, sɛɛ n’n‑ä wa gla’mö a ‑nɔ glɩnɩɩ, wa’aa ‑sɩbhä wa gla’mö a ‑nʋä glɩnɩmö zaa, ‑gblɩ wa ‑gbïluëë. ¹⁵‑N ’kʋä mä’ä ’pɩwʋ ‑sɛ a za n ‑nɩmöä bhibhe, ‑maa ‑n ’kʋä Sataa ’a ’mötɛɛnɔɔ ngli ‑sɛ nza n bhibheamöä wa ’wlumö. ¹⁶Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, na’bhë, nɩkpaa ‑wa glɩnɩɛ mä’ä ’pɩwʋ a ’yize a ‑nʋä, sɛ n’n‑ä wa gla’mö a ‑nɔ glɩnɩ, ‑sɩbhä na ‑nʋa ’nɩɛ wa gla’mö a ‑nʋä glɩnɩmö. ¹⁷‑Na’a wɛlɩɩ, yɩ ’yize mɩɩ kää ‑tiamö gbëaa ’mö. ‑Lɛ a ‑tiawɛlɩ ’la, yɩ nɩ ’zuë ‑na ’yize a ‑nʋä ’wʋ. ¹⁸Sɛ ‑n tieaaa mä’ä dʋdʋ ’wʋ a ‑nʋa ’wʋʋ, ‑sɩbhä n tuë’ɛɛ na a. ¹⁹Na’bhë n yɛ nanyɩ ’mö ’wlʋ, nzɩɩ wa ’kä ‑tiamö ’wlɩlɩ plɛ.

²⁰Wa ’yize a ’wlumö n ‑nɩmöä dɛ’ɛ bhibhe, ‑maa wa ‑kä nɩkpa ’na wɛlɩɩ ’nyɛ a ‑wa ’kɩɛ ’wʋ nglu, wa ‑kaa dlɩ ’tɛɛnɩɩ, wa ’wlumö n bhibheamöä. ²¹Wa ’wuë wa ’kä ’gämö ‑bhʋlʋ glɩnɩ, nza n bhibheamöä wa dɛ. Sɛ n ‑glamöä ’wʋ n‑n ‑wʋʋä ‑gömö, ‑a ’sɔɔ a‑a glɩnɩɛ ‑bhʋlʋʋ, gbä wa ‑kanyɩ ‑sɩbhä ’wʋ ‑glɛ, nzɩɩ wa ’kä ‑aa sɛ ‑bhʋlʋ glɩnɩ. ‑Lɛ a dɔ’wʋ, mä’ä ’pɩwʋ a nɩkpaa yi sɛ yɩbhlɩmanɩ nɩɩ, ‑nmöö tieaaa. ²²‑Na’a ’ghïlinɔɔ ‑n ’wälanɩɛ ‑mä na ’mö ’ylii, ’mö n ’wälanɩ’ɛɛ ‑mä wa ’mö ’yli, nzɩɩ n ‑nyɛmö ’sɔ, sɛ ‑a glɩnɩɛ ‑bhʋlʋʋ, wa ’kä ‑sɩbhä ‑bhʋlʋ glɩnɩmö. ²³Sɛ ‑n ‑wʋʋä ‑gömö, ’n n ‑wuë’ɛɛ na a ‑gömö a za, wa yi ‑tiamö ‑bhʋlʋ glɩnɩ. ‑Lɛ a dɔ’wʋ mä’ä ’pɩwʋ a nɩkpaa yi sɛ yɩbhlɩmanɩ nɩɩ, ‑nmö tieaaa mä’ä dʋdʋ ’wʋ. Wa yi’ɛ sɛ yɩbhlɩmanɩ nɩɩ, sɛ ‑n ‑waaa, ‑sɩbhä ‑n ‑wamö’ɛɛ na ‑nʋa.

²⁴‑Atʋ, ‑muë ‑n nyɩa a‑a yowʋʋ, n yɩbhä nɩɩ, mä’a mä n ‑wʋä, wa ’kä ‑mä ‑wʋmö, n ‑nyʋä ’sɔ ‑a ’kä ‑mä glɩ nzɩɩ wa ’kä ’na ’ghïlinɔɔ ’ylɩmö. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa dɛɛ ’pɩwʋ a ‑lii ’wuë ’nɩ a‑a ‑bhlɛ ’wlʋ a’bhëë, ‑n ‑waa a ’kwädlɩ, nza ‑n nyɩaa ’nglɩ ’kädɩ. ²⁵‑Atʋ ‑ɔ zlɔnɩ ’mö, mä’ä ’pɩwʋ a nɩkpaa, wa ‑nɩmöä ‑yi, ‑maa ‑amö na a, n ‑yimö. Na ‑nʋa ‑yi sɛ nɩɩ, ‑nmöö tieaaa. ²⁶N ‑kamuë sʋlʋnɩ ’wë, n ‑yɩmuë’ɛ sʋlʋnɩ ’yize, nzɩɩ ’na ‑wawʋʋ ‑n kää ’möö, wʋ ’kʋä ’mö ‑wʋmö. Na’bhë n ’kʋä ‑gömö ‑wʋ.» Sa’a ‑sɩbhä Zezwii bhibhee Lagɔ ɔ ‑nʋa a ’wlumö.

Wa yɛ Zezwii köbhä

(Matie 26.47-56; Maakö 14.43-50; Lwiikö 22.47-53)

¹Zezwii bhibhee ‑sɩbhä Lagɔ ’wëë, ’n ɔ yiɛ ’wʋ ‑sɔ, ɔ ‑nyɛ ’ɔ ‑gänɩwaa ’sɔ, ’nyudɔlʋ wa laa Sedlɔɔ ’n wa yiɛ ‑mä wʋ kïkë ‑mä’la ‑gömö mö. ‑Mä a dɛ ‑bhlʋ dɛɛ swi ‑glʋä, ’n wa yiɛ ‑lɛ mö, ’n wa yiɛ ‑mä swi ’la zɛmö plɛ. ²‑Maa ‑lɛ a swi ’la zɛmö, ’kwädlɩ a dɔ’wʋ, Zezwii ‑nyɛ ɔ ‑nʋa ’sɔ, ’tɛnyɩ ‑mɛmɛɛ ‑kä ghlɛɛ, ‑lɛ wa mö a‑a ’yize zaa, Zwidaa ‑ɔ ’kɔɔ ’ɔ ‑gblɩwaa kä’mö plɩnɩɩ, ɔ ‑yi ‑lɛ dɛ. ³Zaa, wa ‑wʋ ‑lɛ ’n Zwidaa yuëë ‑lɛ ghlɩnɩ. Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ a ‑kʋkʋwa a gla’mö a ‑mumuë, wa ‑nyɛ ’slʋja ’sɔ, ɔ ‑suë ’bɩwʋ. Zwiiföwaa ’a Lagɔbʋbɔwaa a ’kifiea ‑nyɛ Falizɩɛwaa ’sɔ, mʋa ’pɔnyɩɛ ’bɩwʋ, wa ’kä Zezwii köbhä. Wa ‑su ’päpäli, wa ‑su ’wapö, wa ‑su ywlɩ, ’n wa yiɛ yi. ⁴‑Maa wa ghlɛɛ ‑lɛ, Zezwii ‑yi ɔbhlɩ ’kɩ ’saa ’kɔ ghlɩ zaa, ’n ɔ yuëë gbanɩɛ mö, ’n ɔ yuëë nimï ’yɩbhä, ɔ lɛ naa: «‑Mɔ a tɛlɩ bhä sɛ ’nɩ?» ⁵Wa lɛ naa: «Nazalɛɛtɩ a Zezwii mö ‑a tɛlɩɛ sɛ.» Ɔ lɛ naa: «‑Amöä dɛ’ɛ.» Zwidaa ‑ɔ plɩnuënyɩɛ kä’möö, ɔ ‑wuë jijo’wʋ. ⁶‑Maa Zezwii nʋä nɩɩ: «‑Amöä dɛ’ɛ,» wa ’wuë, nimï wa yinɩɛ, ’n wa yiɛ zɛmö bhli. ⁷’N Zezwii yuë ’wʋ ’sɔ nimï ’yɩbhänɩ, ɔ lɛ naa: «‑Mɔ a tɛlɩ bhä sɛ ’nɩ?» Wa lɛ: «Nazalɛɛtɩ a Zezwii mö ‑a tɛlɩɛ sɛ.» ⁸Ɔ lɛ naa: «N kanyɩ a ’dɩ ’nyɛ nɩɩ, ‑amöä dɛ’ɛɛ. Zaa, na za a ‑kä yii, a nɩ tɩ ‑muë’la kɛ ’wʋ fä wa ’kä mö.» ⁹Zezwii gbää sa’aa, wɛlɩkïbhëa ɔ bhïla a‑a nɩɩ, ‑Atʋ Lagɔ, ‑na ‑nʋa ‑n nyɩaaa, n kpëtuë ’wʋ, wa gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ a’bhë ’nɩɛ tʋʋ, ‑lɛ a wɛlɩ ’la mɩɩ ’wlʋnɩɛ da’a ’yli.

¹⁰‑Maa, Simɔɔ Piɛlɩ, ɔ ‑su a ’ɔ ‑gbälɛ zaa, ’n ɔ yee ’ba ’mö ‑sɛ, ‑wa yiɛ Zezwii köbhää a gla’mö a nɩkpɛ ‑bhlʋ, wa laa Makwisɩ ‑ɔ glɩnɩɛ Lagɔbʋbɔnyɔ ’kɔdɔɔ a libhonʋnyɔɔ, ’n Piɛlɩ yiɛ ’ɔ luukɛyukwlii ‑lɛ ‑dɩ. ¹¹Ɔ ’zʋä sa’aa, ’n Zezwii yoo ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «Piɛlɩ, ‑na’a ‑gbälɛɛ, ’zwe ‑sɩkaa ’ba ’mö. ‑Maa ’klɩyɩyɛ a ‑dɔkɔ nɩ, na dɩba Lagɔ a’bhë mɔɔ ’yɩbhää n nɩ ’nɩmʋ. Zaa, n kä n ’kʋ ’nɩmä klɩpaa.»

Wa yɛ Zezwii ‑mä Aanɩ a ’yila ’klʋ kwä

¹²’Slʋjaa, wa ‑nyɛ ’wa kämanɩnyɔɔ ’sɔ, ’n Zwiiföwa a ‑kʋkʋwaa kökä, ’n wa yiɛ Zezwii ’wʋ ’libhï, ’n wa yoo gwa. ¹³Wa ‑nyɔɔ möä, nɩkpɛ ‑bhlʋ wa laa Aanɩ, ‑mä ’ɔ mä’a ‑mä wa kwɔɔ. Kayiifö ‑ɔ glɩnɩ a‑a ‑lɛ a ’ylʋba ’la ’mö a Lagɔbʋbɔnyɔ ’kɔdɔɔ, ɔ ’wʋtowli Aanɩ glɩnɩɛ. ¹⁴Kayiifö ’la, mɔɔ zʋ a‑a ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö Zwiiföwaa ’dɩ ’mö nɩɩ: «Nɩkpɛ ‑bhlʋ ‑kpöö ‑kä ’bhlɩbhë a ’wlumö ’kuu, mɩɩ nɛnɩɛ.18.14 Zaa 11.49-52.»

Piɛlɩ yɛ Zezwii cɛlɩ

(Matie 26.59-66,69-70; Maakö 14.55-64,66-68; Lwiikö 22.55-57)

¹⁵‑Wa ‑nyɛ Zezwii ‑wʋä mö dɔ’wʋʋ, Simɔɔ Piɛlɩ ‑nyɛ Zezwii ’a ‑gänɩwaa a gla’mö a ‑mɔmɔɔ ‑bhlʋ ’sɔ ’n wa yuëë ’bɩwʋ bhlinɩ. Zezwii a ‑nɔ ‑mɔ’la ɔbhlɩ, Lagɔbʋbɔnyɔ ’kɔdɔɔ ‑yoo zaa, wa ‑nyɛ Zezwii plɛɛ ‑mä ’ligbëa a ’mlɩɩ, ’n ɔ yiɛ plɛmö. ¹⁶‑Maa Piɛlɩ ɔbhlɩ, ‑lɛ ’ligbëa a ngloluë ’wʋ ‑lɛ ɔ tʋʋä. Zezwii a ‑nɔ ‑mɔ’la Lagɔbʋbɔnyɔ ’kɔdɔɔ ‑yiɛ, ’n ɔ yiɛ ‑mä ’wlʋ, ’n ɔ yiɛ nglɔɔ ‑ɔ ‑kʋä ngloluëa ’dɩ ’nyɛ, ’n Piɛlɩ yiɛ plɛmö. ¹⁷Nglɔɔ ‑ɔ ‑kʋä ngloluëa, ’n ɔ yiɛ Piɛlɩ nimï ’yɩbhä, ɔ lɛ naa: «Nɩkpɛɛ wa ‑suä dɛ’ɛɛ, ‑nmö nɩkpɛ nɩ ‑nn ‑bhö bhä’ɛ ɔ ‑gänɩnyɔ?» Nglɔɔ gbää sa’aa, Piɛlɩ lɛ: «‑Gbëaa! N’n ‑bhöa ɔ ‑gänɩnyɔɔ.» ¹⁸Wëtlokwëyidɔ’wʋ a‑a zaa, libhonʋwaa ‑nyɛ Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ a ‑kʋkʋwaa ’sɔ, ‑kosu wa ‑dɩɛ ’yi, ’mö wa ‑wʋä ’wɔlɔ dɔ’wʋ. ‑Mä nɩkpa ’la jijo’wʋ, ‑mä Piɛlɩ plɛɛ, ɔ ’kä ’wɔlɔmö.

Aanɩ yɛ Zezwii ’kïbhï ’wʋ ’yɩbhänɩ

¹⁹Lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö, ’n Lagɔbʋbɔnyɔ ’kɔdɔɔ Aanɩ yiɛ Zezwii, ’ɔ ‑gänɩwaa ‑nyɛ ’ɔ wɛlɩɩ ɔ ’cɩaa ’sɔ a ’kïbhï ’wʋ ’yɩbhänɩ. ²⁰‑Maa Zezwii lɛ naa: «’Wi ’mö n’n‑ä a bhïla. ’Kwädlɩ a dɔ’wʋ, ‑mä Zwiiföwaa ’a Lagɔbïdii ’mö, ’n ‑mä Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ ’mö, mää Zwiiföwaa ’wuë yɩbhää ’wluu, ‑mä n bhïlanɩɛ Lagɔ ’a wɛlɩɩ, wa ’wuë a ’yila ’klʋ. ²¹Zaa, sɛ yɩ ‑wʋ ɔ ’mö n‑n yɩbhaa bhä nimï? N ‑wʋ a‑a bhïla dɔ’wʋ a ‑wa ‑pʋnɩɩ a‑a ’yukwlii, mö ‑n nɩ ’yɩbhä nimï, ‑maa wa ‑yi ’saa‑wɛlɩɩ n yɛ bhïlaa.» ²²Zezwii gbää sa’aa, Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ a ‑kʋkʋwaa gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ, ‑ɔ ’nigboo a‑a yɔwʋʋ, ’n ɔ yoo kɛ ’yukwli ’mö ’pä, ɔ lɛ naa: «Lagɔbʋbɔnyɔ ’kɔdɔɔ mö ‑n bhïlanɩ bhä sa’a ’yila ’klʋ ‑a?» ²³Zezwii lɛ naa: «Wɛlɩ nɩ n bhïlaa dɛ’ɛ ’n yɩ ‑kä ’kïbhëzokwë ’mö ‑kää, ‑daa ‑ka ’nglɩ. ‑Maa sɛ n bhïlaa dɛ’ɛ ’n ‑sɩbhä ‑kä nɛnɩɩ, sɛ yɩ ‑wʋ ɔ ’mö, n‑n lɩbhaa bhä ’nɩ?» ²⁴‑Mi’la ’plɩɛ ’wëë, Zezwii ‑gwa sa’a ’yize, ‑mä Lagɔbʋbɔnyɔ ’kɔdɔɔ Kayiifö a mä’a, Aanɩ lɛ wa nɩ kwɔ ‑mä zaa, ’n wa yoo ‑mä kwä.

Piɛlɩ yɛ’ɛ Zezwii cɛlɩ

(Matie 26.71-75; Maakö 14.69-72; Lwiikö 22.58-62)

²⁵‑Maa ‑lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö, Simɔɔ Piɛlɩ ɔbhlɩ, ɔ ‑wʋ ‑lɛ ‑kosu yɔwʋ ’yize, ɔ ’wɔlɔ. ’N wa yoo nimï ’yɩbhä, wa lɛ naa: «‑Nmö nɩkpɛ nɩ, nɩkpɛɛ ‑ɔnyɩ gbʋʋ gbɔɔ dɛ’ɛɛ, ‑nn ‑bhö bhä’ɛ ɔ ‑gänɩnyɔ?» ’N Piɛlɩ yiɛ cɛlɩ, ɔ lɛ naa: «‑Gbëaa! N’n ‑bhöa ɔ ‑gänɩnyɔɔ.» ²⁶Ɔ gbää sa’aa, Lagɔbʋbɔnyɔ ’kɔdɔɔ ’a libhonʋwaa, wa gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ ‑ɔ glɩnɩɛ nɩkpɛɛ Piɛlɩ ‑dɩ a‑a ’yukwli ’wlu a nyɔɔ, ɔ lɛ naa: «Nɩkpɛɛ ‑n gbää dɛ’ɛ ‑nn ‑yii, ‑mä swi zɛmö mä ‑a mɔɔ da’a köbhää, ‑n ‑wʋmö a ‑mä, n yɩɩmö ‑mä ’ylɩmö.» ²⁷’N Piɛlɩ yi’ɛɛ cɛlɩ. Ɔ kɩ ngli cuu, ’n ‑kɔkɔbhɛlʋ yiɛ wɛlɩ ’pä.

Wa yɛ Zezwii ‑mä Pilaatɩ a ’yila ’klʋ kwä

(Matie 27.1-2,11-14; Maakö 15.1-5; Lwiikö 23.1-5)

²⁸Wa ‑nyɛ Zezwii ’bhööä ‑mä Kayiifö a mä’aa, ’n wa yoo ‑mä ‑gɔmla ’kɔdɔɔ Pilaatɩ a ‑gɔmlagbʋ ’wʋ kwä. ‑Lɛ a dɔ’wʋ, ’zɔkpɔ ’pii ’mö ma‑a. ‑Maa wa ghlɛɛ ‑lɛɛ, sɛɛ Zwiiföwaa ’a gböö gbää nɩɩ, nɩkpɛ a ‑mɔ ‑ɔɔɔ Zwiiföyi glɩnɩɩ, wa nɩ tɩ ɔ ’ligbë ’mö plɛ, wa tɩa fɩ plɛ Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ, ‑sɩbhä a za, Zwiiföwaa ’nɩɛ ‑mä ligbë ’mö plɛ, nzɩɩ wa ’käa ’wlɩlɩ ‑wʋ, wa ’käa Galɛ’möwlʋfɛtɩ ‑sɛmö. ²⁹‑Sɩbhä a za, ’n Pilaatɩ yiɛ ‑mä ’ligbë ’mö ’wlʋ, ’n ɔ yuëë ‑lɛ ’pɩwʋ nimï ’yɩbhää mö, ɔ lɛ naa: «Nɩkpɛɛ a ‑laaa dɛ’ɛɛ, kïbhë ‑ma ɔ nyima bhä ’nɩ?» ³⁰Wa lɛ naa: «‑N pää dlɩ a dɔ’wʋ, ’n ɔ ’nɩ a ‑lizoku nʋʋ, ‑a ‑yimɔ a bhä ‑lɛ ‑a?» ³¹Pilaatɩ lɛ naa: «Zaa, a nɩ ’libho ’wʋ, sɛɛ ’a gböö gbää, a’bhï a ’kɔ ‑sɩbhä ‑zijle tu.» Wa lɛ: «’Kämanɩwaa lɛ naa, ‑a’bhï ‑aaa ‑kä ‑a ’kä nɩkpɛ ’lɩbhä ɔ ’kä ’ku.» ³²‑Maa sɛ wa gbää da’a a dɔ’wʋ, Zezwii ‑kä a ’kwädlɩ sɛ ɔ ’kää ’ku a dɛ bhïlaa a sɛ ɔ gbä a‑a, ‑sɩbhä ma‑a ’kää da’a ’yli ’wlʋnɩ.18.32 ‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö, Ghʋmɛɛwaa ‑wa ’kämanɩ a‑a Zwiiföwaa ‑gömöö, sa’a ‑sɩbhä wa ’lɩbhä a‑a ’wa jɛzlʋwaa.³³Wa gbää sa’aa, ’n Pilaatɩ yiɛ ‑mä ’ligbë ’mö plɛ, ’n ɔ yiɛ nɩkpa tie wa ‑nyɛ Zezwii ’kä yi. Wa ‑nyɔɔ yiɛ, ’n ɔ yoo nimï ’yɩbhä nɩɩ: «‑Nmö glɩnɩ bhä Zwiiföwaa ’a ’bhlɩlowlii?» ³⁴Zezwii lɛ naa: «Kïbhë nɩ ‑n ’yɩbhänɩɩɛ dɛ’ɛ ’wʋʋ, ‑nanyɩgäsɛ a dlɩ zɛmö ‑mä a ’bhöönɩ bhä, ‑maa käbönɩkpaa nyɩamö bhä ‑sɩbhä ’dɩ?» ³⁵Ɔ lɛ naa: «Zwiiföyi n glɩnɩ bhä ‑a? ‑Na ’bhɩa Zwiiföwaa a’bhï, Lagɔbʋbɔwaa a ’kifiea, mʋa ‑lamöä mä’ä n ‑kamö ‑zijle tu. Zaa, sɛ ‑n ’zʋ bhä a’bhë ’nɩ?» ³⁶Zezwii lɛ naa: «’Na ’kämanɔɔ ’nɩ ‑bhö mä’ä dʋdʋ ’wʋ a ‑lu. Mä’ä dʋdʋ ’wʋ a ‑lu wʋ ‑kä a glɩnɩɩ, ’na nɩkpaa yɛ laa’a na ’wlumö gwɩ zaa, Zwiiföwaa ’naa ‑kaa a köbhä. ‑Maa ’na ’kämanɔɔ ’nɩɛ mä’ä dʋdʋ ’wʋ a ‑lu glɩnɩ.» ³⁷Ɔ nʋä sa’aa, Pilaatɩ lɛ naa: «‑Aa zaa, ’bhlɩlowli ‑n glɩnɩɛ?» Ɔ lɛ naa: «‑Na’bhë ‑sɩbhä ‑n gbää da’a, ’bhlɩlowli n glɩnɩɛ. Wɛlɩɩ yɩ ’kää gbëaa ’möö, n ’kɩ kɛ ‑gömö ’zʋ, nza n yiɛ mä’ä dʋdʋ ’wʋ, zaa wɛlɩ a ‑mii kää gbëaa ’mö, ‑ɔ ‑wɩɩɛ, mɔɔ ‑pʋnɩɩɛ ’yukwli.» ³⁸Ɔ gbää sa’aa, Pilaatɩ lɛ naa: «’Saa wa laa bhä wɛlɩ a ‑mii kää gbëaa ’mö ’nɩ?»

Yɩ ’plɩɛ sa’a ’wëë, ’n Pilaatɩ yi’ɛɛ ’wʋ ’sɔ ‑mä ’ligbë ’mö ’wlʋ ’n ɔ yiɛ Zwiiföwaa ’dɩ ’nyɛ, ɔ lɛ naa: «Nɩkpɛɛ a ‑laaa dɛ’ɛɛ, ’kïbhë a ‑maa ’kɔɔ gbʋ köbhaa, n ’naa ghlɩ. ³⁹‑Maa mä’ä a ’bhele a dɔ’wʋ, a ‑kä ’kwädlɩ ’a Galɛ’möwlʋfɛtɩɩ ‑sɛɛ yii, nɩkpɛ ‑bhlʋ n sɛɛ ’kwädlɩ ‑jie ’mö. Zaa, nza n yɩbhanyɩɛ nimï nɩɩ, Zwiiföwa a ’bhlɩlowli, ’mö n nɩ ’tatinɩ bhä ’yi?» ⁴⁰‑Maa Pilaatɩ gbää sa’a, Zwiiföwaa ’wuë, ’n wa yiɛ ’mö ’kpa wa lɛ: «Mö ‑n nɩ tɩ ’yi ’tatinɩ aaa, ‑maa Balabasɩ mö ‑n nɩ ’tatinɩ ’yi aaa!» ‑Maa Balabasɩ, wa gaaa da’aa, jɛzlʋnyɔ ɔ glɩnɩ a‑a ɔbhlɩ.

¹’N Pilaatɩ yiɛ ’slʋja ’dɩ ’nyɛ nɩɩ, wa nɩ ’libhï Zezwii ’wʋ, wa ’kɔ ’sɛlɩ. ²’Slʋjaa ’libhoo ’wʋʋ, ’n wa yiɛ ‑dɛglaglipë lɩbhä, ’n wa yonyɩɛ ’wlu zʋ. ’N wa yoo ‑bäna ’käda ’mö päla, a ’zɩzla. ³Wa ’zoo sa’a ’wëë, ’n wa ’dioo ’yila ’klʋ, ’n wa nʋä: «Zwiiföwaa a ’bhlɩlowlii, ‑na nyɛmʋ nɩ zumanɩ!» ’N wa ‑dɩnɔɔ ’yukwïla ’mö kɛ. ⁴’N Pilaatɩ yi’ɛɛ ‑mä ’ligbë ’mö ’wlʋ, ’n ɔ yiɛ Zwiiföwaa ’dɩ ’nyɛ, ɔ lɛ naa: «Nɩkpɛɛ a ‑laaa, mä’ä n ’kanyɔɔ ’pɩwʋ ‑lɛ. A ’kä sɛ yɩbhlɩmanɩ nɩɩ, ’kïbhë a ‑maa ’kɔɔ gbʋ köbhaa, n ’nɔnyɩɛ ’mö ghlɩ.» ⁵’N wa ‑nyɛ Zezwii yiɛ zɛmö ’wlʋ, ‑dɛglaglipëa wa ’zo a‑a ’wluu, a ‑wʋ ‑mä, ‑bänazla ’kädaa, ɔ ‑soa ’mö, ’n wa ‑nyɔɔ yiɛ ‑lɛ ’pɩwʋ ’dio. Wa ghlɛɛ ‑lɛ, Pilaatɩ lɛ naa: «Nɩkpɛɛ mɔɔ da’a.» ⁶‑Maa Lagɔbʋbɔwaa a ’kifiea wa ‑nyɛ ’wa ‑kʋkʋwaa ’sɔ, wa ’yoo ’ylɩmöö, ’n wa yiɛ tenyii ’mö ’kpa, wa lɛ: «‑Alee, kʋnɔɔ su ’klʋ ɔ ’kä ’ku aa, ɔ ’kä ’ku aa!» Pilaatɩ lɛ naa: «A nɩ ’libho anyɩgäsɛ ’wʋ, a ’kɔ su ’klʋ kʋnɩ, ‑maa ‑amö na a, ’kïbhë a ‑maa ’kää ’nglɩ ‑kä n ’kɔ su ’klʋ kunɩɩ, n ’naa ’wʋ yɩlɩ.» ⁷Ɔ gbää sa’aa, Zwiiföwaa lɛ naa: «‑A kä ‑a’a gbö. ‑A’a gbö ’la a dɔ’wʋ, nɩkpɛ nɩ, ’ku ɔ kää ɔ ’kä ’ku. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ɔ lɛ Lagɔ a ’Yu ɔ glɩnɩɛ.» ⁸Wa gbää sa’aa, ’n nganɔ yiɛ tenyii Pilaatɩ köbhä, ⁹’n ɔ ‑nyɛ Zezwii yi’ɛɛ ‑mä ’ligbë ’mö plɛ, ’n ɔ yoo nimï ’yɩbhä, ɔ lɛ naa: «’Lɩlɩlɩ a dɔ’wʋ, dɛ ‑n ’bhöönɩ bhä a’bhë ’nɩ?» ‑Maa ɔ ’yɩbhɔɔ sa’a nimï, Zezwii ’nɔɔ ngli pälɩ. ¹⁰’N Pilaatɩ yo’ɛɛ nimï ’yɩbhä, ɔ lɛ naa: «‑Amö ‑n ‑gɔ bhä ’wʋ ‑a? ‑Nn bhä sɛ ‑yi nɩɩ, ‑amöö ’kämanɩɛ, n bhɛnɩ n ‑kamö ’yi ’tatinɩ, n bhɛnɩ’ɛ n ’kä gbä ‑wa ‑kamö su ’klʋ kʋnɩ ‑a?» ¹¹Zezwii lɛ naa: «’N ɛ ’nɩ ‑bhö nɩɩ Lagɔ mɔɔ ngulu ’wʋ a za‑a, ‑na’a ‑zɩbʋ ’mö, ‑nn‑ä bhɛnɩ ‑n ’kä ‑mä na ‑gömö ‑na’a ’kämanɔɔ ’yli ’wälanɩ. ‑Sɩbhä a za nɩkpɛ ‑ɔ plɩnɩɩɛ ‑nmö kä’möö, ’ɔ nyinylolii a gbʋʋ ’tɛɛ ’mö wʋ zi ‑na ‑nʋʋ ’wʋ.» ¹²Zezwii gbää sa’aa, ’n Pilaatɩ yiɛ ‑li ’mö yɛla ɔ ’kɔ a ’yi ’tatinɩ. ’N Zwiiföwaa yi’ɛɛ ’mö ’kpa, wa lɛ naa: «Nɩkpɛ a ‑mɔɔ laa ɔnyɩ ’bhlɩlowlii, Sezaa a ‑gblɩnyɔ ɔ glɩnɩɛ. Zaa, n‑n ‑kɔɔ ‑naa ’yi ’tatinɩɩ, ‑nn‑ä Sezaa nimï ‑wʋ.» ¹³Wa nʋä sa’aa, ’n Pilaatɩ ‑nyɛ Zezwii yi’ɛɛ ‑mä ’libgë ’mö ’wlʋ, ’n ɔ ‑nyɔɔ yiɛ ‑lɛ ’pɩwʋ ’dio. Pilaatɩ ’a ‑zijlituklikpëa, ’n wa ‑nyaa yiɛ yi. Dɛ ‑bhlʋ dɛ wa ’zʋä sɛ’ɛ kpɩ glu ’tɩɩ, dɛ wa laa Ebleegbʋ ’mö Gabataa, ’n wa yeaa ‑lɛ ’zʋ, ’n Pilaatɩ yiɛ sɛ glɩ, ɔ kä ‑zijlea ’wlu ‑dɩ. ¹⁴‑Lɛ a zlɩ ’la ’mö, Galɛ’möwlʋfɛtɩɩ a ‑lii a ’wlugïganɩzlɩɩ mɛɛ, ylʋʋ lɛ ’kä ’du ’mö ghlɛ a sɛ, ’n Pilaatɩ yuëë ’dɩ ’nyɛ, ɔ lɛ naa: «’A ’bhlɩlowlii mɔɔ dɛ’ɛ.» ¹⁵‑Maa ɔ gbää sa’aa, wa ’wuë ’n wa yi’ɛɛ ’mö ’kpa, wa lɛ: «Ɔ nɩ ’ku aa, ɔ nɩ ’ku aa, kʋnɔɔ su ’klʋ ɔ ’kä ’ku aa!» Pilaatɩ lɛ naa: «’A ’bhlɩlowlii ’mö a gbä bhä n nɩ kʋnɩ su ’klʋ ɔ ’kä ’ku ‑a?» Ɔ gbää sa’aa, Lagɔbʋbɔwaa a ’kifiea, wa lɛ naa: «’N ɛ ’nɩ ‑bhö Sezaa a ’yize mɔɔ, ‑aa mä’ä käböbhlɩlowli ‑kä.» ¹⁶Wa gbää sa’aa, ’n ɔ yia’aa Zezwii ’slʋjaa yowʋ ’nyɛ wa ’kɔ su ’klʋ kʋnɩ. ’N slʋjaa yiɛ Zezwii ’wʋ ’libhï.

Wa yɛ Zezwii su ’klʋ kʋnɩ

(Matie 27.32-44; Maakö 15.21-32; Lwiikö 23.26-43)

¹⁷Wa ‑nyɔɔ ‑wʋä ‑mä glɔ ’mö ’wlʋ dɔ’wʋʋ, suu wa ’kɔɔ ’klʋ kʋnɩɩ, ɔ’bhë ɔ ‑suu ’n wa ‑nyɔɔ yiɛ ‑mä ’wlʋ. Dɛ ‑bhlʋ, dɛ wa laa Ebleegbʋ ’mö Gogotaa ‑yɩ sɛɛ zɛmö nɩɩ ’wutɔkʋʋ, ’n wa yiɛ ‑lɛ mö. ¹⁸Da’a ‑lɛ wa kʋnɩɛ Zezwii su ’klʋ. Wa kʋnɩmö’ɛ nɩkpa ‑mumuë ’sɔ ’wa swii ’klʋ. ‑Mɔ ‑wʋ mä’ä ɔ luukɛ ’wʋ, ‑mɔ ‑wʋ mä’ä ɔ kɔpɛ ’wʋ. ¹⁹‑Maa suu wa kʋnɔɔ ’klʋʋ, ‑lɛ wʋ ghäyɩdaa, Pilaatɩ lɛ wa nɩ ’cɛlɩ wɛlɩkïbhë ‑bhlʋ wa ’ka ‑lɛ mɩanɩ. ’N wa yeaa ‑lɛ mɩanɩ. Sɛ’ɛ a nʋä nɩɩ: Nazalɛɛtɩ a Zezwii, Zwiiföwaa a ’bhlɩlowli. ²⁰Dɛ wa kʋnɩɛ Zezwii su ’klʋʋ, ‑lɛ glɔ yɔwʋ ma‑a, kïbhëa Pilaatɩ mɩanɩɛ ‑lɛ ’ɔ su ’klʋʋ, a cɛlɩnɩ Ebleegbʋ ’mö, a cɛlɩnɩ Latɛɛgbʋ19.20 Latɛɛ: Ghlʋmɛɛwaa ’a gbʋʋ muä. ’mö, ’n a cɛlɩnɩ’ɛɛ Glɛkögbʋ ’mö zaa, Zwiiföwa a ‑bɛ zɛla ’mö. ²¹’N ’wa Lagɔbʋbɔwaa a ’kifiea yiɛ Pilaatɩ ‑mä ghlɩ, wa lɛ naa: «Sɛ ‑n ’cɛlɩɛ da’a ‑lɛ nɩkpɛ ’la a suu ’klʋʋ, ‑sɩbhä ’nɩɛ nɛnɩ, ‑maa sɛ’ɛ ‑n ’kä a‑a nɩɩ, nɩkpɛ nɩ, ɔ lɛ mɔɔ glɩnɩɛ Zwiiföwaa a ’bhlɩlowli.» ²²‑Maa Pilaatɩ lɛ naa: «’Saa n yɛɛ da’a ’cɛlɩ ’wëë, n kʋ ’cɛlɩ ’wë.»

²³’Slʋjaa kʋnɩɛ Zezwii su ’klʋ ’wëë, ’n wa yiɛ ’ɔ ’möpälalii ’wʋ ’libhï, ’n wa yiɛ ’ki ‑mʋäna ’mö ’ylimö dlinɩ, ‑mɔ ‑bhlʋ ’ɔ dɛ, ‑mɔ ‑bhlʋ ’ɔ dɛ. ’Ɔ ‑bäna ‑vʋkwaa ‑aaa ’ylimögönadɛ ‑kä, ‑a ‑wʋä ‑bhlokoo, ’n wa yea’ɛɛ ’wʋ ’libhïmö. ²⁴Wa ’libhëaa ’wʋʋ, wa lɛ naa: «A‑a nɩ ta ’mö ghlɛghlɛnɩ, ‑maa a‑a nɩ ’pa ‑nɩgbɩ ’wʋ, ‑ɔnyɩɩ ‑nɛ ‑kä lii, ɔ ’ka ’wʋ ’libhï.» Sa’a ‑sɩbhä ’kïbhë ‑bhlʋ, ‑a cɛlɩɛ a‑a ‑mä Lagɔbɔgʋʋ ’mö ’wlʋnɩɛ ’yli. ’Kïbhë ’la, sɛ’ɛ a nʋä nɩɩ:

Wa yɛ ’na ’möpälalii ’ylimö dlinɩ.

’Na ‑bäna ‑vʋkwa a’bhë,

wa ka ‑nɩgbɩ ’wʋ ’pä.19.24 Soomö 22.19.

²⁵‑Maa suu wa kʋnɩɛ Zezwii ’klʋʋ, ‑lɛ wʋ yɔwʋ, ɔ ‑da mɔ, ɔ ‑da a ‑daayu mɔ, nɩkpɛ ‑bhlʋ wa laa Klʋpasɩ, ɔ ’lɛnglɛ Malii mɔ, ’n Madalaa a ’yikwlii Malii, ngwlɩ ’la ‑mʋäna ‑kpɔ mʋa ’nɩgböä ‑lɛ. ²⁶‑Lɛ Zezwii a ‑da yɔwʋ, ’ɔ ‑gänɩnyɔɔ ‑ɔ ‑glɔɔ tenyii dlɩ ’wʋʋ, ɔ ’nɩgbömö ‑lɛ. ’N ɔ yiɛ ɔ ‑da ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «‑Bhɩa, ‑na’a yuu mɔɔ da’a.» ²⁷’N ɔ yiɛ ’ɔ ‑gänɩnyɔ ’la ’dɩ ’nyɛmö, ɔ lɛ naa: «‑Na ‑da mɔɔ da’a.» ’Bhöönɩa’a ‑lɛ, mɔɔ ‑sua’aa Zezwii a ‑da.

Zezwii a nyɛmʋ yɛ bhɩɛ

(Matie 27.45-56; Maakö 15.33-41; Lwiikö 23.44-49)

²⁸Yɩ ’plɩɛ sa’a ’wëë, Zezwii ‑yi sɛ nɩɩ, libhoo Lagɔ ’nyɔ a‑a, ɔ kʋ zɛmö bhɩɛ, ’n ɔ yiɛ gbʋ ‑dɩ, ɔ lɛ: «’Nyutʋ lɩbhaa.19.28 Soomö 69.22.» Ɔ gbää sa’aa, wɛlɩkïbhë ‑bhlʋ ‑a cɛlɩ a‑a ’kɩ ɔ dɛ ‑mä Lagɔbɔgʋʋ ’möö, ma‑a ’wlʋnɩɛ da’a ’yli. ²⁹‑Maa ‑laki ‑bhlʋ ‑wʋ ‑lɛ, ɛ kä nʋ ’mö, kälɩ wʋ kälɩɛ. ’N ’slʋjeyi yiɛ ‑yʋkʋdudukwë ’wʋ ’libhï, ’n ɔ yeaa su ‑bhlʋ wa laa yizɔɔpö19.29 Yizɔɔpö: Yizlaɛlɩ a yuëa ’kää ‑mä Ezipötɩ ’bhöö yii, su ’la a kïlaa, ’mö wa ngwa a‑a ‑mä ’bhlawʋdɩgbää a dluu ’mö, ’n wa yuä ‑lɛ ’wa ‑gbïlikäyaa nuë ’wʋ tli. Ɛzoodɩ 12.22. a klɩɩ ’yli gwanɩ, ’n ɔ yeaa ‑mä nʋ ’la ’mä ’ngwa ’n ɔ yeaa Zezwii nuë ’wʋ zʋ. ³⁰Zezwii ’nɩmää nʋ ’la ’wëë, ɔ lɛ naa: «Yɩ ’wuë yɛ ’klʋ yie.» Ɔ gbää sa’a ’wëë, ’n ’ɔ ’wukpëlea yiɛ kpëghlele bhli, ’n ’ɔ nyɛmʋʋ yiɛ bhɩɛ.

’Slʋjeyi yɛ Zezwii a ‑gäzɛɛ ’li ’mö tlʋ

³¹‑Lɛ a zlɩ ’la, Zwiiföwaa ’a ‑gwlɛnɩzlɩ a ‑lii a ’wlugïganɩzlɩɩ mɛɛ. Zaa, Zwiiföwaa ’nɩɛ ’yɩbhä nɩɩ, ‑gäzɛ nɩ ‑wʋ su ’klʋ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑lɛ a ‑gwlɛnɩzlɩ ’la, ’fɛtɩ ’kädɛ a zlɩ ’mö ɛ bhliɛ. Nza wa ghlɩɛ ‑mä Pilaatɩ, nɩkpaa wa kʋnɩ a‑a swi ’klʋʋ, ’slʋjaa ’kä wa bhɩɩ ’kätɛ, wa ’käa ‑pa ’ku, nzɩɩ wa ’käa wa ‑gäzɩɩ ‑lɛ swi ’klʋ ‑sɛ. ³²’N ’slʋjaa yiɛ yi. Wa yiɛ, nɩkpaa ’sɔ ‑kpɔ ‑wa ‑kʋnɩmö a‑a ‑lɛ Zezwii yɔwʋ ’wa swii ’klʋʋ, ’n wa yiɛ bhʋlʋbhlʋ wa bhɩɩ ’kätɛ. ³³‑Maa wa ’kää Zezwii ’wʋ ghlɛɛ, wa lɛ zʋ a sɛ’ɛ, ɔ ku‑u, ‑sɩbhä a za, wa ’nɔa’a bhɩ ’kätɛ. ³⁴‑Maa ’slʋjeyi ‑bhlʋ ɔbhlɩ, mɔɔ ’libhïä ’ɔ lii ’wʋ, ’n ɔ yiɛ Zezwii ’a gbäközɛmö ’fïta. Ɔ ’fïtaa ‑lɛ, ’n dlu ‑nyɛ ’nyu ’sɔ yiɛ ‑lɛ ghlɛnɩ. ³⁵‑Ɔ bhïlaa wɛlɩ nɩ ’dɛɛ, ɔ ’yɩ yɩ da. Zaa, ‑tiawɛlɩɛ, ɔ’bhë ɔ ‑yi sɛɛ nɩɩ gbëaa ɔ bhïlaa. A ’kɩa abhlɩ dlɩ ’wʋ ‑kämö a za nza ɔ bhïliiɛ. ³⁶‑Li ’la ’wuë, kïbhïï ‑yɩ cɛlɩ a‑a ‑mä Lagɔbɔgʋʋ ’möö, yɩ ’kä ’yli ’wlʋnɩ a za, nza yɩ ’plɩɛ ‑sɩbhä ’wʋ. Sɛ’ɛ tɛkäkïbhëa nʋä nɩɩ: Wa ’naa ’kä ɔ ’kwëyi ‑bhlʋ a’bhë ’kätɛ.19.36 Ɛzoodɩ 12.4; Nɔblɩ 9.12; Soomö 34.21.³⁷Sɛ’ɛ ’sɔnaa nʋä nɩɩ: Nɩkpɛɛ wa ’fïta a‑a, wa yo zɩla’a ’ylɩmö.19.37 Zakalii 12.10.

Wa yɛ Zezwii a ‑gäzɛɛ zizaa

(Matie 27.57-61; Maakö 15.42-47; Lwiikö 23.50-56)

³⁸Yɩ ’plɩɛ sa’a ’wëë, ’n nɩkpɛ ‑bhlʋ yiɛ Pilaatɩ ‑mä ghlɩ. Glɔ ‑bhlʋ wa laa Alimatee, ‑mä a nɩkpɛɛ. ’Mö wa laa Zɩzɛɛfʋ, Zezwii ’mö ɔ ‑gänɩmöä. ‑Maa Zwiiföwaa ’mö ɔ guä zaa, ’wi ’mö ɔ ‑gänɔɔ. Nɩkpɛ ’la, mɔɔ ghlɩɛ ‑mä Pilaatɩ, ’n ɔ yoo Zezwii a ‑gäzɛ ’yɩbhänɩ ɔ ’kɛ zizaa mö. ’N Pilaatɩ yiɛ ’wʋ nglu, ’n Zɩzɛɛfʋ yiɛ ‑gäzɛɛ ‑lɛ suu ’klʋ ‑sɛɛ mö. ³⁹Ɔ ‑nyɛ nɩkpɛ ‑mɔmɔɔ ’sɔ ’n wa yiɛ mö. Nikodɛɛmö, nɩkpɛ ’la ‑ɔ mö’ɛ ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö sabʋsɛ Zezwii nimï ’yɩbhää,19.39 Zaa 3.1-16. mɔɔ. Nikodɛɛmö, gwäzɩ wa lɔɔ ‑gäzɩ yɔwʋ wa laa miilɩ, yɩ ‑nyɛ ‑mimii wa laa alowɛsɩ ’sɔ, yɩ ’dʋadʋanɩ, yɩ kä ’kwili a glʋ ‑bhlʋ ’kwili kʋgbä a sɛ, ɔ ‑swii ’n ɔ yiɛ yi. ⁴⁰Ɔ ‑nyɛ Zɩzɛɛfʋ ’sɔ ’n wa yiɛ Zezwii a ‑gäzɛɛ ’wʋ ’libhï, ’n wa yiɛ gwäzɩ ’la ‑yɩ pää nglɛ a nglɛ ‑gäzɛɛ yɔwʋ ’lɔ, ’n wa yee loku bibe ’tɩɩ. Zwiiföwaa ‑kä ’kwädlɩ ’wa ‑gäzɩɩ zizaa yi a sɛ wa ’zʋ a‑a, ’n wa yiɛ ‑sɩbhä zʋ. ⁴¹‑Maa dɛ wa kʋnɩɛ da’a Zezwii su ’klʋʋ, ‑lɛ a yɔwʋ, ’lagblɛ ‑bhlʋ ‑wʋ a ‑lɛ. ‑Mä ɛ ’mö, lesikpë ‑bhlʋ ‑wʋ ‑mä. Lesikpë ’la ’mö, wa’aa ‑bhlɛ tɛkäsɛ ‑mä nɩkpɛ zizaa.19.41 Wa ’bhele a dɔ’wʋ, lesikpïï, ‑budubheyi a sɛ wa bhulwiɛ. Zaa, wa bhɛnɩ wa ’kä ‑mä nɩkpa a ‑bɛ ziza.⁴²‑Maa Zwiiföwaa a ‑gwlɛnɩzlɩɩ yɛ ’dio ’wë, ’n lesikpë ’la ’nɩɛ’ɛ dɛ ’bhʋɔ zaa, ‑mä wa zizaa Zezwii.

Zezwii ’nɩɛ ‑mä lesikpë ’mö tʋʋnɩ

(Matie 28.1-8; Maakö 16.1-8; Lwiikö 24.1-12)

¹’Dimasi a ’zɔkpɔ ’pii ’mö, zlɩ ’nɩɛ ‑bhlɛ sasɛ zɩ, Madalaa a ’ylikwii Malii, ’n ɔ yiɛ ’wʋ ‑sɔ, ’n ɔ yiɛ ‑mä lesikpë ’wʋ mö. ‑Maa ɔ ghlɛɛ ‑mä, ɔ lɛ ’bhöö ’lɛɛ, kpiyii wa ‑gbanɩ a‑a lesikpëa nuë ’wʋʋ, ɛ sa‑a ‑lɛ. ²Ɔ ’yiɛ ‑sɩbhä ’ylɩmöö, ɔ ‑wʋ guë dɔ’wʋ ’n ɔ yiɛ ’wlu sɩbhä, Simɔɔ Piɛlɩ mɔ, ’n Zezwii ’a ‑gänɩnyɔ ‑mɔ’la ‑ɔ ‑glɛ a‑a tenyii Zezwii dlɩ ’wʋʋ, ’n ɔ yuëë ‑mä ghlɩ, ɔ lɛ naa: «Wa yɛ ‑mä ‑Alowli a ‑gäzɛɛ lesikpëa ’mö ‑sɛ, n’n‑ä dɛ wa kɛ ’zʋä ‑yi.» ³Ɔ gbää sa’aa, Piɛlɩ ‑nyɛ nɩkpɛ ‑mɔ’la ’sɔ, ’n wa yiɛ ’wʋ ‑sɔ, ’n wa yiɛ ‑mä lesikpëa ’wʋ ’mö. ⁴Wa ’sɔ ‑kpɔ wa ‑wʋ ’gämö guënɩ dɔ’wʋ, ’n wa yiɛ mö. ‑Maa Zezwii ’a ‑gänɩnyɔ ‑mɔ’la ɔbhlɩ, mɔɔ guëë tenyii Piɛlɩ a za, ’n ɔ yiɛ tɛɛ ‑mä lesikpëa ’wʋ ghlɛ. ⁵Ɔ ghlɛɛ ‑lɛ, ’n ɔ yiɛ ’wlu sɛ bhlɩ, ’n ɔ yiɛ ‑mä lesikpëa ’mö ’ylɩmö, lokuu wa ’pä a‑a ‑gäzɛɛ yɔwʋʋ, yɩ pö ‑lɛ, ’n ɔ yiɛ ’ylɩmö, ‑maa ɔ’ɔɔ ‑mä plɛ. ⁶Ɔ ‑wʋ ‑lɛ, ’n Simɔɔ Piɛlɩ yiɛ ‑lɛ ghlɛ, ’n ɔ yiɛ ‑mä lesikpëa ’mö plɛ. Lokuu wa bibe a‑a Zezwii a ‑gäzɛɛ ’n ɔ yiɛ ’ylɩmö, yɩ pö ‑lɛ. ⁷‑Mɛ’la wa bibe a‑a ’ɔ ’wukpëleaa, ɛ ‑nyɛ loku ‑mi’la ’nɩɛ ‑gömö pöpönɩ, ‑maa ɛ ‑gïganɩ ’wlu ’tɩɩ, ɛ pö ’ɛ dɛ, ’n ɔ yee ’ylɩmö. ⁸Zezwii a ‑nɔ ‑mɔ’la ‑ɔ ghlɛ a‑a tɛɛ ‑lɛ lesikpëa ’wʋʋ, ’n ɔ yia’aa ‑mä plɛmö, ’n ɔ yiɛ ‑mä ’ylɩmö, ’n ɔ yia’a dlɩ ’wʋ ‑kä nɩɩ Zezwii yɛ glu ’wlʋ. ⁹’Lɩlɩlɩ a dɔ’wʋ, ‑mä Lagɔbɔgʋʋ ’mö a wɛlɩkïbhëa a nʋä nɩɩ, Zezwii yi a glu ’wlʋʋ, ’ɔ ‑gänɩwa ’la ’naa a ‑bhlɛ ’mö ’nʋ. ¹⁰’Ɔ ‑gänɩwa ’la ’sɔ ‑kpɔ, ’n wa yiɛ ’wlu sɩbhä, ’n wa yiɛ ’ligbë ’mö mö.

Zezwii yɛ Madalaa a ’ylikwii Malii ɔnyɩ ’ylɩmö tulanɩ

(Matie 28.9-10; Maakö 16.9-11)

¹¹Malii yiɛ ’bɩwʋʋ, ‑lɛ ’pɩwʋ, lesikpëa nuë ’wʋ, ‑lɛ ɔ ‑wʋä ’n ɔ wiɛ. Ɔ ‑wʋ ’wi dɔ’wʋ, ’n ɔ yiɛ ‑mä lesikpëa ’mö ’wlu sɛ bhlɩ. ¹²’N ɔ yiɛ Lagɔzuzuku ’sɔ ’ylɩmö, yɩ ‑pla ‑banɩ ’pɩpɩ ’mö, dɛɛ Zezwii a ‑gäzɛɛ pö a‑a, yɩ glɩ ‑lɛ. ‑Ma glɩ ‑lɛ ’wukpëlea a ‑gbaa ’mö, ‑ma glɩ ‑lɛ kplɩɩ a ‑gbaa ’mö. ¹³Lagɔzuzuku ’la ’n yɩ yiɛ Malii nimï ’yɩbhä, yɩ lɛ naa: «Bhɩa, ’saa ɔ n‑n wi bhä ’nɩ?» Ɔ lɛ naa: «Na ‑lowli, wa kɔ ‑mä lesikpëa ’mö ‑sɛ, n’n‑ä dɛ wa kɔ ’zʋä ‑yi.» ¹⁴Ɔ gbää sa’a ’wëë, ’n ɔ yiɛ ’mö ’bhɛlɔ. Ɔ lɛ zʋ a sɛ’ɛ Zezwii ’nɩgbö ‑lɛ. ‑Maa Malii ’nɔɔ yɩbhlɩnɩ. ¹⁵Zezwii lɛ naa: «‑Bhɩa, ’saa ɔ n‑n wi bhä ’nɩ? ‑Mɔ ‑n tɛlɩ bhä sɛ ’nɩ?» Ɔ gbää sa’aa, Malii ‑tɔnɩ ɔbhlɩ ’lagblɛɛ ’mö a libhonʋnyɔɔ mɔ zaa, ɔ lɛ naa: «‑Atʋ, ‑nmöö ‑kä na ‑lowlii a ‑gäzɛɛ ’wʋ ’libhïï, dɛ ‑n ’zwee, sʋlʋnɩɩ ‑lɛ dɛ, n ’kɛ kie mö.» ¹⁶’N Zezwii yoo wäzɩ, ɔ lɛ naa: «Malii!» Malii ’bhɛlɔɔ ’möö, ɔ lɛ: «Ghlabuni!» Ebleegbʋ ’mö, mɩɩ sɛɛ zɛmö nɩɩ, ’Cɩanyɔ. ¹⁷Ɔ gbää sa’aa, Zezwii lɛ naa: «Malii, ‑tɩɩ sɛ köbhä, ‑maa ‑mä na Dɩba yɔwʋ, n’n‑ä ‑bhlɛ ‑mä mö, ‑maa, na ‑daayuë, mö ‑n ’kʋä ’dɩ ’nyɛ nɩɩ, na Dɩba ‑ɔ glɩnɩmöä a Dɩbaa, na Lagɔ ‑ɔ glɩmnɩmöä a Lagɔ, ‑mä ɔ yɔwʋ, ‑mä n ‑wʋä mö dɔ’wʋ.» ¹⁸Zezwii ’nyɔɔ sa’a ’dɩɩ, ’n ɔ yiɛ ’wʋ ‑sɔ, ’n ɔ yiɛ Zezwii ’a ‑gänɩwaa ’dɩ kwä, ɔ lɛ naa: «‑Alowli, n kɔ ’ylɩmö.» Sɛɛ Zezwii ’nyɔ a‑a ’dɩɩ, ’n ɔ yuëë ‑sɩbhä ’dɩ ’nyɛ.

Zezwii yɛ ’ɔ ‑gänɩwaa ɔnyɩ ’ylɩmö tulanɩ

(Matie 28.16-20; Maakö 16.14-18; Lwiikö 24.36-49)

¹⁹‑Lɛ a ’dimasi ’la ‑bhʋlʋ ‑kpɔ a sabʋsɛ, Zezwii ’a ‑gänɩwaa, wa yɩbhää ‑mä ‑budu ‑bhlʋ ’mö ’wlu, Zwiiföwaa ’mö wa guä zaa, ‑buduu gba‑a, wa lɛ zʋ a sɛ’ɛ cuu, Zezwii ’nigbuë jijo’wʋ. Ɔ lɛ naa: «’Pʋpʋɛ nɩ ghlanyɩ ’wʋ!» ²⁰Ɔ bhäluëë ’wëë, ’n ɔ yuëë ’ɔ kätɩkpöö ’mö ‑nyɛ ɔ gbäközɛmö ’sɔ a ’kpakwɩɩ ’ylimö tulanɩ. Wa yɩbhlɩnɔɔ nɩɩ, wa ‑lowli mɔɔ, ’n ’mäna yuëë ’wlu ’mänanɩ. ²¹’N ɔ yuë’ɛɛ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «’Pʋpʋɛ nɩ ghlanyɩ ’wʋ. Sɛɛ ‑aa dɩba Lagɔ tieaa a‑a, ‑sɩbhä n tiemanyɩ’ɛɛ na a dɛ’ɛɛ.» ²²Ɔ gbää sa’a ’wëë, ’n ɔ yuëë nyɛmʋ ’wʋ ’pä, ɔ lɛ naa: «’Wugɔmʋʋ ’Wlɩlɩ nɩ yeanyɩ ‑gömö. ²³‑Ɔnyɩɩ ’nyinylolii a gbʋʋ a ‑kä ’yi ’tatinɩɩ, Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ, wʋ kɔ ‑gömö ’bhöö. ‑Mɔ a ‑kä ’dɩ ’nyɛ nɩɩ, ɔ kä gbʋ ‑gömöö, Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ, wʋ yo ‑gömö ‑wʋ ’yize.»

Zezwii yɛ Tomaa ɔnyɩ ’ylimö tulanɩ

²⁴Tomaa wa laa Pʋwayu, ‑ɔ glɩnɩmöä Zezwii a ‑nʋa kʋgbä ’sɔ ‑kpɔ a gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ, dɛɛ Zezwii yi a‑a da’a ɔ ‑nʋa jijo’wʋʋ, ɔ’ɔɔ a ɔbhlɩ ‑lɛ ‑wʋmö. ²⁵Zaa, ɔ yiɛ, ’n ɔ ’bhɩa yoo ’dɩ ’nyɛ, wa lɛ naa: «Alowli Zezwii, ‑a kɔ ’ylɩmö.» Tomaa lɛ naa: «’N n ’nɩ ‑mä ɔ kä’mö a pɔɔtɩ a ’kpakwɩɩ ’ylɩmöö, sɛ wa kʋnɩ a‑a pɔɔtɩ, ’n n ’nɩ ‑sɩbhä ’na wïleyii ’ngwa ’wëë, ’ɔ gbäközɛmö dɛ wa ’fïta a‑a, ’n n ’nɩ ‑lɛ kɛ zɩ ’wëë, ’saa a bhïlaa da’aa, ’naa ’kɩ dlɩ ’wʋ ‑kä.»

²⁶’Dimasi ‑bhlʋ ’plɩɛ, Zezwii a ‑nʋa, wa yɩbhänɩ’ɛ ’wʋ ‑sɔ ‑mä ‑budu ’mö ’wlu, Tomaa a’bhë, ɔ ‑wʋmö ‑mä. ‑Buduu gbaa, ’n Zezwii yiɛ yi. Wa lɛ zʋ a sɛ’ɛ, ɔ ’nigbuë jijo’wʋ, ɔ lɛ naa: «’Pʋpʋɛ nɩ ghlanyɩ ’wʋ!» ²⁷’N ɔ yiɛ Tomaa ’yi gö, ɔ lɛ naa: «Yɩlɩɛ ‑ka mä’ä na kätɩkpö ’mö, ’ngwa dɛ’ɛ ‑na’a wïleyii. Plu sɔ ’mö, ‑n ’kä ‑lɛ na gbäközɛmö kɛ zɩ. Tɩa’a gʋgɔ ‑maa kɩ dlɩ ’wʋ!» ²⁸’N Tomaa yiɛ nɩɩ: «Na ‑Lowli, na Lagɔ.» ²⁹Zezwii lɛ naa: «‑N ‑kaaa’a ‑naa ‑sɩkaa ’ylɩmö ’wë, nza ‑n kɩɛ dlɩ ’wʋ. ‑Wa ‑nɩɩɛ wabhlɩ ’ylɩmö, ‑wa kɩɛ dlɩ ’wʋʋ, ’wa ‑jɔlʋ!»

³⁰Zezwii ‑bhɛnɩ’ɛ ‑lɛ ɔ ‑nʋa ’yila ’klʋ zɩzɛli ‑mimii a ‑bɛ. Yɩ’ɩɛ mä’ä ’bɔgʋ nɩ ’mö cɛlɩ. ³¹‑Maa wɛlɩɩ ’wuë ‑yɩ cɛlɩɛ ‑mä, sɛ’ɛ yɩ tulanɩɛ ’ylimö nɩɩ, Zezwii mɔɔ glɩnɩɛ Kliisɩ, Puënyɔɔ Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ, Lagɔ ’a Yuu. A ’wuë a ’kɩa ‑sɩbhä yɩbhlɩnɩ, a ’kɔa dlɩ ’tɛɛnɩ a za, nza wɛlɩ nɩ ’wuë cɛlɩɛ mä’ä ’bɔgʋ nɩ ’mö. A ‑kɔɔ dlɩ ’tɛɛnɩ, ɔ ’nglɩ ’mö, ’pɩwʋ mää ’naa ’kää ’yli bhɩɛɛ, a yɛ ‑mä ghlɩ.

Zezwii yɛ’ɛ ɔnyɩ ’ɔ ‑gänɩwaa ’ylimö tulanɩ

¹Zezwii ’wlʋä glu ’wëë, ylɩ ‑mɛmɛɛ ’mö’ɛ, ‑mä Tibeliadɩ a ’nyu ’kɔdʋʋ21.1 Tibeliadɩ a ’nyu ’kɔdʋʋ: Zenezalɛɛtɩ a ’nyu kɔdʋʋ ’mö wa gaaa. yɔwʋ, ’n ɔ yiɛ ‑mä ’ɔ ‑gänɩwaa ɔnyɩ ’ylimö tulanɩ. Sɛ yɩ ’plɩɛ ’wʋʋ, ‑sɩbhä ma‑a dɛ’ɛ. ²’Ylɩ ‑bhlʋ ’mö, Simɔɔ Piɛlɩ mɔ, Tomaa wa laa Pʋwayu mɔ, Galilee‑bhölɩɩ ’mö a ‑glɔɔ wa laa Kanaa, ‑mä a nɩkpɛɛ Natanaɛlɩ mɔ, Zebedee ‑yowluwa muë ’n Zezwii a ‑gänɩwa ‑mumuë ’sɔ ’yɛ, wa ’wuë wa glɩ ‑lɛ. ³’N Simɔɔ Piɛlɩ yuëë ’dɩ ’nyɛ, ɔ lɛ naa: «N yɛɛ ‑dɛda ‑pää mö.» Wa lɛ naa: «‑A yi ’mämö.» ’N wa yiɛ ’wʋ ‑sɔ ’n wa yiɛ mö. Wa möä, ’n wa yiɛ ’gɔlʋ ’wʋ ’libhï, ‑maa ‑lɛ a sabʋ ’la, wa ’pää, wa’aa ‑lu ’lɩbhä. ⁴‑Maa zlɩzɩdɔ’wʋ, wa lɛ zʋ a sɛ’ɛ cuu, Zezwii ’nɩgbö ‑lɛ ’nyu nuë ’wʋ. Wa ’yo ’ylɩmö, ‑maa wa ’nɔɔ yɩbhlɩnɩ. ⁵Ɔ lɛ naa: «Na ’yuënyɩ, a ’lɩbhä ɔ ‑lu ‑a?» Wa lɛ naa: «N’nn, ‑aaa ‑lu ’lɩbhä.» ⁶Ɔ lɛ naa: «A nɩ ’pänɩ ‑mä gɔlʋʋ a luukɛ ’wʋ ’a ‑dɛdaa, ‑maa a yi ‑lu ’lɩbhä.» ’N wa yeaa ‑mä ’pä. ‑Maa wa ’kaa’a jli wa ’ka ‑mä ‑sɛɛ yii, zibhï a zunɔɔ a za, wa ’naa bhɛnɩ.

⁷‑Maa Zezwii ’a ‑gänɩwaa a gla’mö a ‑nɔɔ ‑ɔ ‑glɛɛ tenyii Zezwii dlɩ ’wʋʋ, ɔ ’yiɛ ‑sɩbhä ’ylɩmöö, ɔ lɛ: «Piɛlɩ, ‑Alowli mɔaa.» Ɔ ’nyɛɛ Piɛlɩ sa’a ’dɩɩ, Piɛlɩ ’nɩɛ a ’ɔ ‑bänaa ’mö ‑pla zaa, ’n ɔ yeaa ’mö päla, ’n ɔ yiɛ ‑lɛ ’nyu ’klʋ bhlinɩ. ⁸Piɛlɩ bhlinɩɛ ‑lɛ ’nyu ’klʋ ’wëë, ‑muë’la wabhlɩ wa ‑wʋ ‑mä ’gɔlʋ ’mö, ‑dɛdaa yie zibhï ’wʋ, wa ‑waa jli dɔ’wʋ, ’n wa yiɛ ‑mä ’kïkë ’wlu mö, wa’aa a ’yuku ‑wʋ. ’Bhöö ‑lɛ ’kïkë ’wlu, ’mɛtile a gwlɩ ngbï ’wʋ a sɛ wa ‑wʋ a‑a. ⁹Wa köbhää kïkëa, wa kwliɛ, wa lɛ ’bhöö’ɛ, ‑lɛ ’kïkë ’wlu, ‑kosu ganɩɩ ‑lɛ, zibhï ‑ngu ‑mä, ’fɔlɔ ‑wʋmö’ɛ ‑lɛ. ¹⁰’N Zezwii yuëë ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «Zibhïï a ’lɩbhää da’aa, a nɩ ‑laa ‑ka yɩ ’yɛya.» ¹¹Ɔ gbää sa’aa, ’n Simɔɔ Piɛlɩ yiɛ ‑mä ’gɔlʋ ’mö ‑gbälɛ, ’n ɔ yiɛ ‑dɛdaa gbɩsɩ, zibhïi a yiee ’wʋʋ, yɩ ’kädɩ ’kädɩ, wa zeliɛ, yɩ ‑bhli zibhï a gwlɩ ngbi’sɔ zibhïya kʋgbä ta, ‑maa ‑sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö, ‑dɛdaa ’nɩɛ ’kpɔ do. ¹²Wa zeliɛ ’wëë, Zezwii lɛ naa: «A nɩ yi, a ’kä li.» ‑Maa wa ’wuë wa yɩbhlɩnɔɔ, wa ‑yi sɛ nɩɩ, wa ‑lowli mɔɔ zaa, wa gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ a’bhë ’nɔɔ nimï ’yɩbhä nɩɩ: «‑Mɔ ‑n glɩnɩ bhä?» ¹³’N Zezwii yiɛ ’fɔlɔɔ ’wʋ ’libhï ’n ɔ yuënyɩɛ dilanɩ, ’n ɔ yuë’ɛɛ zibhïï dilanɩmö. ¹⁴‑Maa sɛɛ Lagɔ ’maa ’kä a Zezwii gäla, ɔ ’kɔ glu ‑sɛ ’wëë, ɔ ’wʋ tanadɔ’wʋ ɔ tulanɩɛ da’a ɔnyɩ ’ɔ ‑gänɩwaa ’ylɩmö.

Sɛ’ɛ Zezwii ’nyɛɛ Piɛlɩ ’dɩ

¹⁵Wa liɛ ’wëë, ’n Zezwii yiɛ Simɔɔ Piɛlɩ nimï ’yɩbhä, ɔ lɛ naa: «Zaa ‑yowli Simɔɔ, ‑muë nɩ ’wuë a dɔ’wʋ, n ‑glamö bhä tenyii dlɩ ’wʋ ‑a?» Ɔ lɛ naa: «Nn, ‑Alowli, ‑n ‑yi sɛ nɩɩ n ‑wamö.» Zezwii lɛ naa: «Zaa, ’zʋnɩ ’na wïlaa ’yli.» ¹⁶’N ɔ yo’ɛɛ ’wʋ ’sɔ nimï ’yɩbhänɩ, ɔ lɛ naa: «Zaa ‑yowli Simɔɔ, n ‑glamö bhä tenyii dlɩ ’wʋ ‑a?» Ɔ lɛ naa: «Nn, ‑Alowli, ‑n ‑yi sɛ nɩɩ n ‑wamö.» Zezwii lɛ naa: «Zaa, ’zʋnɩ ’na wïlaa ’yli!» ¹⁷’N ɔ yo’ɛɛ ’wʋ tanadɔ’wʋ nimï ’yɩbhä, ɔ lɛ naa: «Zaa ‑yowli Simɔɔ, ‑n ‑waa bhä ‑a?» Zezwii ’yɩbhänɔɔ sa’a ’wʋ tanadɔ’wʋ nimï nɩɩ: «‑N ‑waa bhä ‑a?» ’N swɩ yoo yɔwʋ ’kunɩ, ɔ lɛ naa: «’Ɔ! ‑Alowli, ‑nmö ‑yiɛ ‑lii ’wuë, ‑n ‑yi sɛ nɩɩ n ‑wamö.» Zezwii lɛ naa: «Zaa, ’zʋnɩ ’na wïlaa ’yli!» ¹⁸‑Tiamö n nyɩamöä dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ, ’tɛnyɩ ’mö dɛɛ ‑n glɩnɩ a‑a nyɛgbayuu, ‑nanyɩgäsɛ n‑n nyɔlanɩ a‑a yɔwʋ, mää ‑n yɩbhää, n‑n mö a‑a ‑mä. ‑Maa ‑n ‑kä gɔɔ, ‑na’a swɩɩ mö ‑n ’kää ’mö lɛlɩ ‑mɔmɔɔ ‑kamö yɔwʋ nyɔlanɩ, dɛ ‑nn‑ä yɩbhää, ɔ ‑kamö ‑lɛ kwä. ¹⁹Zezwii gbää sa’aa, sɛɛ Piɛlɩ ’kää ’ku, ’ɔ kwie ’kä Lagɔ a ’nglɩ ’ghlimanɩɩ, ‑sɩbhä ɔ tulanɔɔ ‑bhlɛ ’ylimö. Ɔ gbää ‑sɩbhä ’wëë, ɔ lɛ naa: «‑Sɔ ’wʋ ‑n ‑kaa ‑gänɩ!»

Sɛ’ɛ Zezwii gbää ’ɔ ‑gänɩnyɔɔ ɔ ‑waa tenyii a dɛ

²⁰Zezwii ’nyɛɛ sa’a Piɛlɩ ’dɩɩ, wa ‑wʋ mö dɔ’wʋ ’n Piɛlɩ yiɛ nimï ’lɛ, Zezwii ’a ‑gänɩwaa a gla’mö a ‑nɔɔ ‑ɔ ‑glɛɛ tenyii Zezwii dlɩ ’wʋʋ, ’n ɔ yoo ’ylɩmö. ‑Zlɩ wa ‑wʋ a‑a li dɔ’wʋʋ, ’n Zezwii yi a‑a nɩkpɛɛ ‑ɔ ’kɔɔ ’ɔ ‑gblɩwaa kä’mö plɩnɩ a dɛ bhïlaa, ‑lɛ a nɩkpɛɛ ’la ‑ɔ ’ngungwanɩ a‑a Zezwii nɩɩ, ‑Alowli, ‑mɔ ‑n gaa bhä ’nɩ, ‑lɛ a nɩkpɛ ’la mɔɔ. ²¹Ɔ ’yoo ’ylɩmöö, ’n ɔ yiɛ Zezwii nimï ’yɩbhä, ɔ lɛ naa: «‑Alowli zaa, ‑mɔ nɩ ɔbhlɩ ’naa, sɛɛ ɔ ‑nɩɩ ’kä bhä ’mö ‑wʋ?» ²²Zezwii lɛ naa: «N ‑kä nɩɩ, ɔ nɩ tɩ ’ku, ‑maa ɔ nɩ ‑bhölɩ ‑këë, n ‑kä mä’ä dʋdʋ ’bɩwʋ yii, yɩ yɩlɩmö ɔ ’wʋ ‑a? ‑Maa sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, ‑nmö ‑naa ‑gänɩɩ.» ²³’Bhöönɩa’a ‑lɛ, ‑lɛ a wɛlɩ ’la mɩɩ gbɔlɔnɩɛ ‑mä Zezwii a ‑nʋa gla’mö, wa lɛ naa: «Sɛ’ɛ Zezwii nʋä nɩɩ, nɩkpɛ ’la ɔ ’naa ’kä ’ku.» ‑Maa ‑tiamö a dɔ’wʋ, sa’a Zezwii ’nɩɛ a ɔbhlɩ gbä. ‑Maa sɛ’ɛ ɔ nʋ a‑a nɩɩ: «N ‑kä nɩɩ, ɔ nɩ tɩ ’ku, ‑maa ɔ nɩ ‑bhölɩ ‑këë, n ‑kä mä’ä dʋdʋ ’wʋ ’bɩwʋ yii, yɩ yɩlɩmö ɔ ’wʋ ‑a?» ²⁴‑Lɛ a nɩkpɛ ’la Zezwii gaa a‑a da’aa, wɛlɩɩ ‑yɩ cɛlɩɛ mä’ä ’bɔgʋ nɩ ’möö, mɔɔ ’yiɛ ’ylɩmö, mɔɔ ’celiɛ. ‑A’bhï ‑a ‑yi sɛ nɩɩ, sɛ ɔ ’celiɛ dɛ’ɛɛ, yɩ ’wuë gbëaa yɩ glɩnɩɛ. ²⁵Zezwii nʋ’ɛ ‑li ‑mimii a ‑bɛ. Yɩ’ɩɛ mä’ä ’bɔgʋ nɩ ’mö cɛlɩ. ‑Maa ’lɩlɩlɩ a dɔ’wʋ, sɛ ɔ nwiɛ, yɩ ’wuë ‑sɩbhä yɩ ‑kä a ’celioo, sɛ n pää dlɩ a dɔ’wʋ, ‑lɛ a ’bɔgwɩɩ wa ’kä a‑a ’cɛlɩɩ, yɩ ’naa ’kä a mä’ä ’bhlɩbhë nɩ ’mö ’zʋdɛ ghlɩ.