ZAAKÖ

’Bɔgʋʋ

Zaakö

’cɛlɩɛ

’Bɔgʋ nɩ ’mö a wɛlɩɩ

Nɩkpɛɛ ‑ɔ ’cɛlɩɛ ’bɔgʋ nɩ ’mö wa laa Zaakö. Wa lɛ ‑Alowli Zezwii a ‑daayu ɔ glɩnɩɛ. Zezwii a ‑nʋa a ‑zɩkpaa ‑a ‑wʋä ‑mä Zeluzalɛɛmöö, a ’yukugänɩwaa gla’mö, ‑mä ɔ ‑wʋmöä.

Yizlaɛlɩ a ‑gligbïï kʋgbä’sɔ ‑kpɔ ’mö a nɩkpaa, ‑wa ’zʋä Zezwii a ‑nʋä zaa, wa ’yɩa ’klɩ, ‑sɩbhä a za ‑wa mlɩnɩɛ dʋdʋ a këtiea ’wuë ’wʋʋ, ’mö ɔ ’pää ’bɔgʋ nɩ ’wʋ. ‑Mä wʋ ’mö, nɩkpa ’la, ’mö ɔ pää swɩ nyɛmʋ ’mö nɩɩ, ‑mä ’wa ’klɩyɩyɛɛ ’mö, wa nɩ ‑kpaanɩ dlɩ ’mö, wa nɩ ’nɛɛ, wa nɩ ‑lɛ wanyɩ dʋdʋ ’wʋ, ’wa nʋnʋlii ’wuë nɩ ‑wʋ ‑lagɔsɛ ’yize. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, maa ‑mä yɔlɔylʋ a nimï, ‑mä ‑li a ‑lii ‑wʋä.

Wa gla’mö a wʋlʋnɩwaa, ’mö ɔ ’nyɛɛ ’dɩ nɩɩ, wa nɩ kwänɩ ’pʋawaa. ‑Maa wa nɩ tɩ ’wa wʋlʋnɔɔ ’mö bhanɩ, ‑maa wa nɩ kwänɩ ’pʋawaa.

Bhälɩwɛlɩɩ

¹‑Amö ‑aa dɩba Lagɔ ‑nyɛ ‑Alowli Zezwii Kliisɩ ’sɔ a ’yliwʋnyɔ Zaakö, ‑amöö cɛlɩɛ dɛ’ɛ ’bɔgʋ nɩ.

Abhʋa Lagɔ a ‑nʋa a ‑gligbï kʋgbä’sɔ ‑kpɔ abhʋaa mlɩnɩɛ ‑mä dʋdʋ a këtiea ’wuë ’wʋʋ, a ’wuë n bhälanyɩ.

Yɔlɔylʋ a nimï ‑mä ‑li a ‑lii ‑wʋä

²‑Atʋayuënyɩ, a ‑kä klɩɩ a kii ’wuë ’yɩ dɔ’wʋ ‑wʋʋ, ’mäna nɩ ’lɩbhanyɩ tenyii. ³Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa a nɩ ‑yi sɛ nɩɩ, ‑mä ’a klɩɩ ’wuë a yɩɛ ’mö, a ‑kä Lagɔ dlɩ ’tɛɛnɩ ’yize, yɩ ’wuë a ’wlusɛnɩdaa ’mö, nɩkpa a ‑muë ’tɛɛ ’kwädlɩ ’yli yɔwʋ ’mö a ’kää ’zʋ. ⁴Zaa, dɛ a kää sɛ a nɩ nyɔnʋ ‑lɛ kɛ, nzɩɩ a ’kä ‑tiamö a Lagɔnɩkpa ‑wa ‑wʋä ’tɩɩ ‑waaa ‑maa yɔwʋ ‑kä zʋ.

⁵’N a gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ ’nɩ ’nɛɛnɔ ‑kä, ɔ nɩ bhibhe Lagɔ, Lagɔ ’kɔnyɩ ’nyɛ. Nyɩasɛ n’n‑ä ‑sɩbhä gbä, ‑maa Lagɔ, dlɩzɛmönanɩsɛ ɔ nyɛɛ ’fʋ nɩkpa ’wuë ’ɔ ‑lii. ⁶Zaa, ɔ ‑kä Lagɔ ‑lu ’yɩbhänɩɩ, ɔ nɩ ’tɛɛnɔɔ dlɩ nɩɩ, ɔ yonyɩ ‑tiamö ’nyɛ, ‑maa ɔ nɩ tɩ gʋgɔ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa nɩkpɛ a ‑mɔɔ ‑gʋgɔɔ, gïnyɛ a ‑gbɔkwälɩɩ ’vuu pää ghäyɩ, ‑yɩ bhliɛ mä’ä ‑yɩ bhliɛ mä’ä, ’mö ɔ ‑nyɛɛ ’wlʋnɩɛ. ^7-8Sa’a a nɩkpɛ, ’ɔ dlɩɩ ’mö ɛ ‑dlinɩɛ, ’ɔ nʋnʋlii ’wuë ’mö a dɔ’wʋ gba’agbagba’a ɔ bhliɛ zaa, ɔ ‑kä Lagɔ ‑lu ’yɩbhänɩɩ, ɔ nɩ tɩ dlɩ ’pä nɩɩ Lagɔ yonyɩ ’nyɛ.

’Pʋa ‑nyɛ wʋlʋnɔ ’sɔ

⁹Zezwii a ‑nɔ ‑mɔɔ ’nɩ dɛsɛ ‑kä nɩkpa a dɔ’wʋʋ, ’mäna nɩ ’lɩbhɔ, ‑maa Lagɔ a dɔ’wʋ dɛsɛ ɔ kää tenyii. ¹⁰Wʋlʋnɩnyɔɔ, sɛɛ Lagɔ ’nɩ ’libhoo ’kɔdɔ ’mö ’wʋ a za, ’mäna nɩ ’lɩbhämɔ’ɛ ɔbhlɩ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa, sɛɛ ‑titi a ’ba bhɩɛ’ɛ ’ylii, ɔ yi ‑sɩbhä ’yli bhɩɛ. ¹¹Ylʋʋ ‑kä ’pʋʋ, ‑titii ’mö wʋ sianɩɛ ’wʋ, ’n yɩ baa bhliɛ. A ‑kä bhlii, ‑titi ’la ’nɩa’a ’ylimö nɛnɩ ’lɩlɩlɩ. Sɛ ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’la, ‑sɩbhä wʋlʋnɩnyɔ ‑wʋä. Ɔ yi ’ɔ lɩɩ a libhoo a za ’mö yɩyɩnɩ dɔ’wʋ ‑wʋ ɔ yi ’yli bhɩɛ.

’Klɩyɩyɛ ‑nyɛ ‑mäpäpʋ ’sɔ

¹²Nɩkpɛ a ‑mɔɔ yɩɛ ’klɩ, ‑maa ‑ɔ ‑glɛɛ Lagɔ ’wʋ ’yizee, ’mäna nɩ ’lɩbhɔ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ɔ yi Lagɔ ’a ’pɩwʋlelea ghlɩ, ’mö Lagɔ gbää ɔ ’kä nɩkpaa ‑wa kää ɔ ‑wawʋʋ dlɩ zɛmö ’nyɛ. ¹³‑Mäpäpʋ ‑kä nɩkpɛ ghlɩɩ, ɔ nɩ tɩ nɩɩ Lagɔ mɔɔ ’pɔɔ ‑mä nʋ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa Lagɔ ’nɩ ’pä ‑mä nɩkpɛ ɔ ’kä ‑lizoku nʋʋ a za. ¹⁴‑Maa nɩkpɛ a’bhë, ‑lii a ’tʋzokwëa ‑a ‑wʋä ‑mä ɔ dlɩ zɛmöö, ma‑a kwɔɔ ’nyinyloli ’mö. ¹⁵Ɔ ‑kä ’tʋzokwë ’la ’klʋkpamö zʋʋ, ’n ɔ nʋä ’nyinyloli. ’Nyinylolii ‑kɔɔa’a ’wʋ yiee, yɩ ’wuë a ’wlusɛnɩdaa ’mö, ’kwie ’mö yɩ kwɔɔ.

¹⁶Na dlɩsɛkädaayuënyɩ, ‑bɛ nɩ tanyɩ dula. ¹⁷Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, Lagɔ, ‑li a ‑li a ’yize mɩɩ ’bhöönɔɔ kä’mö. ’Saa nɛnɩɛ, ’saa ‑wʋä ’tɩɩ, ‑aa dɩba Lagɔ ‑ɔ ‑bhɛɛ ylʋʋ, ‑ɔ ‑bhɛɛ cʋʋ, ‑ɔ ‑bhɛɛ ‑zɛlɩɩ, ‑mä ɔ kä’mö ‑mä yɩ ’bhöönɩɛ. Sɛɛ ylʋʋ pʋä ’wë ’n wʋ ’ngïmoo ’wʋ ’n ’yuylukwëa yiɛ, ‑sɩbhä Lagɔ ’nɩɛ ‑wʋ, ɔ’ɔ zigbonɩ ’mö. ¹⁸Lagɔ a’bhë, ’ɔ sɛ ɔ ’yɩbhää a za, mɔɔ nyɩanyɩɛ ’ɔ wɛlɩɩ ‑yɩ glɩnɩɛ gbëaa a ’yizee, ’mö ɔ ghlɛnɩɛ ’mö ’n ɔ ‑yinyɩɛ ɔ ’yuë ’wʋ ’zʋa, nzɩɩ ‑a ’kä ’ɔ ‑bhɛbhɛlii ’wuë a ’yukuga glɩnɩ.

A nɩ tɩ Lagɔ ’a wɛlɩɩ ’yukwli a ’yize ‑pʋnɩ

¹⁹Na dlɩsɛkädaayuënyɩ, a ’kää ‑yi miɛ nɩɩ, nɩkpɛ ’kä ɔ ’bhɩa ’yukwli ‑pʋnɩ a gbʋʋ mʋʋ nɩ plɛnɔɔ tenyii, ‑maa ɔ nɩ tɩ ‑papa bhïla, ɔ nɩ tɩ’ɛ ‑papa ’klɛ ’pä. ²⁰‑Maa ‑lii ’wuë nɩkpɛ nʋä ’klɛsɛɛ, yɩ’ɩɛ Lagɔ dlɩ yɔwʋ nɛnɩ. ²¹Zaa, ‑lii ’wuë ‑yɩ planyɩɛ fɩ Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋʋ, ’n ’kpʋkpʋlii ’wuë ‑yɩ suä ‑mä ’a dilaa zɛmö, a nɩ ‑sɩɩ kɛ’mö. A nɩ ‑lɛmö anyɩ dʋdʋ ’wʋ, Lagɔ ’a wɛlɩɩ ɔ ’zʋä ‑mä ’a dilaa zɛmö, sɛ yɩ gbää, a ’kä ‑sɩbhä ’wʋ nglu. Yɩ ’yize mɩɩ bhɛnɩɛ yɩ ’kanyɩ puë.

^22-24‑Atʋayuënyɩ, Lagɔ ’a wɛlɩɩ, a nɩ ti ’yukwli a ’yize ‑pʋnɩ, ‑maa sɛ yɩ gbää a nɩ ’zʋ ‑sɩbhä. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa nɩkpɛ a ‑mɔɔ ‑pʋniɛ ’fʋ ’yukwli, sɛ yɩ gbää ‑ɔɔ ’zʋä ‑sɩbhää, ɔnyɩ ɔ dulaa. Nɩkpɛ a ‑mɔɔ ’yɩnɩ’ɛ pöpleyi ’mö ’ɔ klʋʋ ’ylɩmö, ɔ ‑kɛɛ yɔwʋ ’bhöö cuu ’n ɔ dlʋ’ɛ sɛ wʋ ‑wʋä ’wʋʋ, ’mö ɔ ‑nyɛɛ ’wlʋnɩɛ. ²⁵‑Maa, Lagɔ ’a wɛlɩɩ ‑yɩ slʋnɩɛ ’tɩɩ nɩkpɛ ’saa Lagɔ yɩbhää, ‑yɩ bhɛnɩɛ yɩ ’kä nɩkpɛ ’nyinyloli a galɛ ’mö ‑sɛɛ, ‑ɔ ‑kɩɩ ’yukwli ‑pʋnɩɩ, ‑ɔ ’ni ’kwädlɩ ’wʋ dlʋ, sɛ yɩ gbää ‑ɔ nɛmöä ‑sɩbhää, ‑sɩbhä a nɩkpɛ ’la, ’mäna nɩ ’lɩbhɔ. ’Ɔ sɛ ɔ zʋä da’a a za, ɔ pa‑a ’nyu. ²⁶Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, nɩkpɛ ‑kä ɔnyɩ Lagɔgänɩnyɔ la, ’n ɔ ’nɩ ɔnyɩ kpämɩɔ ‑känɩɩ, ‑sɩbhä a nɩkpɛ ’la, ɔnyɩ ɔ dulaa. ’Ɔ Lagɔgänɩgänɛ, ɛ’ɛɛ dɛsɛ ‑kä. ²⁷‑Maa nɩkpɛ a ‑mɔɔ glɩnɩɛ ‑tiamö a Lagɔgänɩnyɔɔ, sɛ ɔ kää ɔ ’kä zʋʋ, ‑sɩbhä ma‑a nɩɩ: Kwɩyuëa ‑nyɛ ’kuzlengwlɩɩ ’sɔ, sɛ wa ‑bhöä ngäzɩ ’wʋ a za, ɔ kä ɔ ’kʋä ’wʋ yi. Ɔ kä ɔ ’kä’ɛ ɔnyɩ ’wʋ ’nɛmanɩ, nzɩɩ ‑wa nʋä mä’ä ’pɩwʋ a ‑lizokuu, ɔ ‑nyʋä tɩa bhʋ ‑bhʋlʋ yɩ.

A nɩ tɩ nɩkpa ’mö gbäzɩ

¹‑Atʋayuënyɩ, ‑Alowli Zezwii Kliisɩ, ’ghïli ɔ ’ghïliɛ zaa, abhʋaa ’tɛɛnɔɔ dlɩɩ, a nɩ tɩ nɩkpa ’mö gbäzɩ. ²’Wʋ n ’kää dɛ’ɛ pälɩ, n nɛ naa: ‑Sɩbhä a za, ’a dɛ a ’yɩbhänɩɛ ’wlu a ’kä Lagɔ bhibhee, nɩkpa ’sɔ mʋa yiɛ ‑lɛ. ‑Mɔ ‑pla ’nglɩmölekwi ’mö, ɔ kä ’pɛlʋtɛɛkpatewieyi wïleyi ’mö. ‑Mɔ’la ɔbhlɩ, ’pʋanyɔ ɔ glɩnɩɛ zaa, ɔ ‑pla lekwizokwëyi ’mö. Wa ’sɔ ‑kpɔ, ’n wa yiɛ ‑lɛ. ³‑Ɔ ‑plaa ’nglɩmölekwii ’mö a ‑kɔɔ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «‑Atʋ, ’plɩ mä’ä ’yuku, ‑n ’kä ‑klikpë ’kädaa ’mö sɛ glɩ.» ’N a ‑kä ’pʋanyɔ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «’Nɩgbönɩ ‑naa ghäyɩ, ‑n ‑kä’ɛ ‑waa, glɩ da’a dʋdʋ ’wʋ sɛ.» ⁴A ‑kä sa’a zʋʋ, nɩkpaa a’aa bhä da’a ’mö gbäzɩ ‑a? A ‑kä sa’a ’pʋäwaa ’ylimö fälanɩ ’n a ‑kä wʋlʋnɩwaa ’zʋʋ, ’zokwësɛ a pää dlɩ.

⁵‑Dlɩsɛkädaayuënyɩ, a ‑pʋnɩ ’yukwli, n nɛ naa: Nɩkpaa ‑waaa mä’ä ’pɩwʋ a dɔ’wʋ dɛsɛ ‑kä, ’mö Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ, nzɩɩ ’saa glɩnɩɛ ɔ dɔ’wʋ ‑tiamö a wʋlʋnɔɔ, wa ’kʋ ghlɩ, miɛ nɩɩ, wa ’kɔ dlɩ ’tɛɛnɩ ’tɩɩ, ’pɩwʋ mä ɔ ’kämanɩɛ, mä ɔ gbää ɔ ’kä ‑wa ‑wɔɔɔ ’nyɛɛ, ɔ ’kʋänyɩ ’nyɛ. ⁶‑Maa abhʋa abhlɩ, ’pʋäwaa ’mö a flanɩɛ ’ylimö. N ‑tɔnɩ a na a wʋlʋnɩwaa mʋa ’yɩa abhʋa Zezwii a ‑nʋa ’klɩ, mʋa kwanyɩ ’kwädlɩ ‑mä ‑zijlituwa a ’yila ’klʋ. ⁷Zezwii ’a nglɩɩ a ‑nɩ a ‑nɩɩ, a kää ‑gömöö, n ‑tɔnɩ a na a, mʋa zii ‑di.

⁸‑Alowli Lagɔ a ’nglɩmögbaa, ‑a cɛlɩɛ ‑mä ’ɔ ’bɔgʋʋ ’möö, sɛ’ɛ a nʋä nɩɩ: Sɛ ‑n ‑waa ‑nanyɩ ‑wa ‑sɩbhä ‑na ’lilɛ.2.8 Levitiikö 19.18. Gba ’la, a ‑kaa ‑tiamö ’klʋkpamö zʋʋ, ‑li a ‑liɛ. ⁹‑Maa a ‑kä nɩkpa ’mö gbäzɩɩ, ’nyinyloli a nʋä. Lagɔ ’a wɛlɩɩ ’mö a ‑sɛɛ da’a ’klʋkpamö zaa, a kä gbʋ ‑gömö. ¹⁰Nɩkpɛ yi Lagɔ ’a Gböö ’wuë a’bhë ’klʋkpamö zʋ ‑kë, ‑maa ɔ ‑kä yɩ gla’mö a ‑bhlʋ ’klʋkpamö ‑sɛɛ, nɩkpɛ a ‑mɔɔ ‑sɛɛ yɩ ’wuë ’klʋkpamö a saa, ‑sɩbhä ɔ ‑kämöä gbʋ ‑gömö. ¹¹Nyɩasɛ n’n‑ä ‑sɩbhä gbä, ‑maa Lagɔ ‑ɔ ’pää gba nɩɩ: «Tɩ ‑na ’li a ’nglɔ sɛ tɛlɩ, tɩ ‑na ’li a ’luwli sɛ tɛlɩ.»2.11 Ɛzoodɩ 20.14; Detlenɔɔmö 5.18. Ɔ ‑bhʋlʋ ‑kpɔ, gbaa ‑a nʋä nɩɩ: «Tɩ ’ku ’lɩbhä.»2.11 Ɛzoodɩ 20.13; Detlenɔɔmö 5.17. Mɔɔ ’pa’ɛɛ. Zaa, n‑n ’nɩ ‑na ’li a ’nglɔ sɛ tɛlɩ, n‑n ’nɩ ‑na ’li a ’luwli sɛ tɛlɩ, ‑maa n‑n ‑kä ’ku ’lɩbhää, Lagɔ ’a Gböö a ’klʋkpamösɛnyɔ ‑n glɩnɩɛ ’yize. ¹²Zaa, ‑mä ’a bhïlawɛlɩɩ ’wuë ‑nyɛ ’a nʋnʋlii ’wuë ’sɔ ’mö, a nɩ yɩbhlɩnɩ sɛ nɩɩ, Lagɔ ’a Gböö ‑yɩ bhɛnɩɛ yɩ ’kä nɩkpɛ ’nyinyloli a galɛ ’mö ‑sɛɛ, mɩɩ bhɛnɩɛ yɩ ’kä nɩkpɛ gbʋ köbha.

¹³Mä’ä dʋdʋ ’wʋ, ’n a ’nɩ a ’bhɩa a ngäzɩdlɩ ’pää, a’bhï, Lagɔ ‑kaanyɩ ‑zijli tuë yii, ɔ ’naa ’kä a ngäzɩdlɩ ’pämö. Miɛ abhlɩ, ‑maa ngäzɩdlɩpäpʋ mʋʋ plɩɛ gbʋköbhaköbhʋ ’wlu.

Lagɔ a dlɩtɛɛnɩtɛnɛ ‑nyɛ nʋnʋli ’sɔ

¹⁴‑Atʋayuënyɩ, nɩkpɛ ‑kä nɩɩ, Lagɔ ’mö ɔ ’tɛɛnɩɛ dlɩ, ’n ‑mä ’ɔ nʋnʋlii ’mö ɔ ’ni ’ylimö tulanɩɩ, ’ɔ Lagɔ a dlɩtɛɛnɩtɛnɛɛ, ɛ kä bhä da’a dɛsɛ ‑a, ɛ yo bhä puë ‑a? ¹⁵’Wʋ n ’kää dɛ’ɛ pälɩ, n nɛ naa: ‑Sɩbhä a za, ‑na ’lilagɔgänɩnyɔ ‑bhlʋ, ɛ ‑kä’ɛ ‑na ’lilagɔgänɩnglɔ ‑bhlʋ mɔɔ ‑wʋä ‑lɛ. Ɔ’ɔɔ ’wualu ‑kä, ɔ’ɔɔ lile ‑kä. ¹⁶Ɔ ‑kä sa’a ‑wʋ, n‑n ‑kɔɔ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «Lagɔ nɩ paamö ’nyu, ɔ nɩ nyɩamö ’möpälali, ɔ nɩ nyɩamö lile.» ‑N ‑kä ’fʋ sa’a nʋ, n‑n ’nɔ ’wualu ’nyɛ, n‑n ’nɔ lile ’nyɛɛ, ‑na’a ’nyupälɩ ’la, dɛ yɩ kä bhä sɛ? ¹⁷Sɛ ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’la ‑sɩbhä Lagɔ a dlɩtɛɛnɩtɛnɛ ‑wʋmöä. ‑N ‑kä nɩɩ Lagɔ mö ‑n ’tɛɛnɩɛ dlɩ nʋʋ, ’n ‑na’a nʋnʋlii ’nɩ ‑sɩbhä ’ylimö tulanɩ, ‑na’a sɛ ‑n ’tɛɛnɩɛ da’a Lagɔ dlɩ, ‑sɩbhä ’nɩɛ dɛsɛ ‑kä. ¹⁸Nɩkpɛ yi ‑kamä nɩɩ: «‑Mumuë a dɔ’wʋ Lagɔ a dlɩtɛɛnɩtɛnɛ a ’yize mɛɛ kää dɛsɛ, ‑mumuë a dɔ’wʋ, ‑li a ‑li a nʋnwɛ a ’yize mɛɛ kää dɛsɛ.» Nɩkpɛ ‑kä sa’a nʋʋ, sɛ’ɛ n ’kɔɔ nimï ’yɩbhä nɩɩ: «‑N ’nɩ ‑li a ‑li nʋʋ, sɛ ‑n ’kä bhä ’ylimö tulanɩ nɩɩ, ‑n ’tɛɛnɩ ‑tiamö Lagɔ dlɩ ’nɩ? ‑Amö na a, ’na ‑li a ‑lii n nʋä, ’mö n ‑kamöä ’ylimö tulanɩ, ‑n ’kä sɛ yɩbhlɩnɩ nɩɩ, ‑tiamö n ’tɛɛnɩɛ Lagɔ dlɩ.» ¹⁹‑N kɩ ‑tiamö dlɩ ’wʋ nɩɩ, Lagɔ, ɔ ‑bhli ‑bhlʋ ‑kpöö. ‑Li a ‑liɛ. ‑Maa zuzukuzoku a’bhï, yɩ ‑kämi’ɛ ‑sɩbhä dlɩ ’wʋ, ‑sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö ’n nganɔ lɩbhɩɛ ’n yɩ tɩtlɛnɩɛ. ²⁰Zaa, ‑Ɔɔ’wlumökänyɔ nɩmä, ‑nn bhä sɛ ‑yi nɩɩ, Lagɔ a dlɩtɛɛnɩtɛnɛ, ’n ɛ ’nɩ nʋnʋlii a ‑nɩ a ‑nɩ gwë ‑glɛɛ, ɛ’ɛɛ ‑lu glɩnɩ ‑a? ²¹‑Aa dɩba ’kɔdɔ Ablaamö ’a wɛlɩɩ, ’päniɛ ‑ka dlɩ kɛ. ‑Zlɩ ɔ ’libhïä ɔ yowli Yizaakö ’wʋ ’n ɔ yiɛ ’wʋ nglu ɔ ’kɔ Lagɔ bʋbɔnɩɩ, ‑lɛ a zlɩ ’la ’mö, Lagɔ nʋä nɩɩ, ɔ ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ, Ablaamö ’mö ɔ zlɔnɩɛ. Ɛ’ɛ ‑bhö ɔ Ablaamö ’a nʋnʋli ’la a za ‑a? ²²‑Na’bhë mö ‑n yɩlɩɛ da’a ’wʋ nɩɩ, Ablaamö ’a dlɩtɛɛnɩtɛnɛɛ, ’ɔ nʋnʋlii ’mö ɛ ‑glɛɛ gwë. Mɩɩ kää ’nglɩ ’n ’ɔ dlɩtɛɛnɩtɛnɛɛ yiɛ ’klʋ yie. ²³Sɛ’ɛ yɩ cɛlɩɛ ‑mä Lagɔbɔgʋʋ ’mö nɩɩ, ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö, Lagɔ mɔɔ nʋä naa: Sɛɛ Ablaamö ’tɛɛnɔɔ dlɩ a za, ɔ yɛ ’mö zlɔmanɩ.2.23 Zenɛɛzɩ 15.6. Ablaamö, ’ɔ dlɩtɛɛnɩtɛnɛ ’la, mɛɛ ’yoonɩɛ bhäla ‑mä ’ɔ nʋnʋlii ’mö ’ylɩmö. Nza Lagɔ lɔɔ ɔ bheyi. ²⁴‑Na’bhë ‑sɩbhä ‑n yɩlɩɛ da’a ’wʋ nɩɩ, nɩkpɛ, ’ɔ nʋnʋlii mɩɩ tulanɩɛ ’ylimö nɩɩ, Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ ɔ yɛ ’mö zlɔmanɩɩ. ‑Maa Lagɔ a dlɩtɛɛnɩtɛnɛ a ’yize mɛɛ ’nɩɛ ’nglɩ ‑kä.

²⁵Sɛ ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’la ‑sɩbhä ’tutunglɔ Ghlaabö ’a wɛlɩɩ ‑wʋmö a‑a. Dɛɛ Zwiiföwaa tiee ‑mä ’ɔ ‑glɔɔ ’mö nɩkpaa, ’n ɔ yuëë ‑mä ’ɔ ‑buduu ’mö ziza ’wë ’n ɔ yuëë käböyio ’pänɩ ‑lɛ a zlɩ ’la ’mö, ’ɔ sɛ ɔ ’zʋä da’a a za, nza Lagɔ nʋä nɩɩ, ɔ ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ, Ghlaabö ’mö ɔ zlɔnɩɛ. ²⁶‑Sɩbhä a za n gbää nɩɩ, sɛɛ nɩkpɛ a nyɛmʋ ‑kä’ɛ bhɩɛ ’n ɔ ‑lɛ’ɛ ‑gäzɛɛ, sɛ ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’la, ‑sɩbhä Lagɔ a dlɩtɛɛnɩtɛnɛɛ ’nɩ nʋnʋli a ‑nɩ a ‑nɩ gwë ‑glɛɛ, ’n ɛ ’nɩɛ ‑lu glɩnɩmö.

A‑a nɩ ‑känɩ ‑anyɩ kpämɩɔ

¹‑Atʋayuënyɩ, a ’wuë sɛ a ‑diɛ ’wʋʋ, a nɩ tɩ ‑sɩbhä nɩɩ a ’kä Lagɔ ’a wɛlɩɩ ’cɩa nʋ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa a’bhï a ‑yi sɛ nɩɩ, Lagɔ ‑kä ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö nɩkpaa ‑zijli tuë yii, ‑abhʋa ’ɔ wɛlɩɩ a ’cɩawaa, ‑abhʋa ɔ ’kää tenyii a’bhë ’yli yɔwʋ pianɩ.

²‑A ’wuë, ’ki a ‑bɛ ’mö, ‑mä ‑a’a bhïlawɛlɩɩ ’mö, ‑a dɩ ‑gömö. Nɩkpɛ a ‑mɔ ‑ɔɔ ‑dɩɛ ‑gömö ‑mä ’ɔ bhïlawɛlɩɩ ’möö, nɩkpɛ a ‑mɔɔ ‑ɔɔ ‑maa yɔwʋ ‑kä, ’mö ɔ glɩnɩɛ. Ɔ mlɩnɩ ɔ ’kä ’ɔ kpökpaa ’wuë ‑gömö ’kämanɩ. ³‑Sʋkʋʋ, leyike wa zuä ngli. Leyike ’la mɔɔ kää ’nglɩ ’n wʋ zʋä ’wʋ ‑sunyɔɔ ’klʋkpamö, ’n ɔ bhɛnuä ‑gömö. ⁴A nɩ ’pänɩmö’ɛ ‑ka batoo dlɩ kɛ. Wʋ ’ghïli ‑tiamö, ‑maa supɩɔɔ ‑wʋ ‑glɛɛ ‑mä wʋ gwë ’ylii, wa ‑sunuä, wʋ ’tikëyi. ‑Luke ’la a za, wʋ ‑kä ‑mä ’nyu ’klʋ ‑wʋʋ, ‑podie ‑kä yi ‑kë, dɛɛ wʋ ‑sunyɔɔ yɩbhää, ɔ yu ‑lɛ kwänɩ. ⁵Sɛ ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’la, ‑sɩbhä nɩkpɛ ’a ngli a mɩɔ ‑wʋä. Wʋ ’tikëyi abhlɩ, ‑maa wɛlɩɩ ‑yɩ ghlɛnuä ’wʋʋ, yɩ bhɛnɩ yɩ ’kä ‑li ’kädɩ nʋ.

A’bhï a ‑yi sɛ nɩɩ, ‑kosu a ’tikëyi ’n wʋ siaa ’klɛgbabhë. ⁶Sɛɛ ‑kosu ‑wʋ’ɛ, ‑sɩbhä mɩɔ ‑wʋä. Mä’ä ’pɩwʋ a ’kpʋkpʋlii a kii ’wuë, nɩkpɛ ’a ngli a mɩɔ mʋʋ glɩnɩɛ yɩ kwëlea. Mʋʋ nyimaa nɩkpɛ ’lɩlɩlɩ. ‑Kosu a ‑muu ’bhöönɩ’ɛ ‑kosuu ‑wʋ ’naa ’kää ’kwädlɩ ’ngïmo ’mö a sɛ, ‑sɩbhä wʋ ‑wʋä. Tɛɛnɩ ‑mä nɩkpɛ ’a gwälɩnɩdaa ’mö ‑këë ‑mä ’ɔ ’kwie ’mö, mʋʋ nyimaa ’ɔ zɩkpaa ’wuë. ⁷Glanɩmaa oo, zɩɩ oo, gbisogbisonɩmaa oo, zibhïï oo, yɩ ’wuë gla’mö a ’saa nɩkpɛ ’nɩɛ ‑gömö bhɛnɩ, wʋ’ʋä ‑bhölɩ. ⁸‑Maa nɩkpɛ a ‑mɔɔ ’kää ’ɔ mɩɔɔ ‑gömö bhɛnɩɩ, ɔ’ɔɔ ‑bhölɩ. Mɩɔɔ, ‑luzokwë a ‑mu nɩkpɛ ’nɩɛ bhɛnɩ ɔ ’kä ’wʋ pɩɛnɩ ’mö wʋ glɩnɩɛ, wʋ ’kä ‑bhɩɛ tɩmɛ a glʋ. ⁹Mɩɔɔ, mö ‑a libhïä ’wʋ a‑a ’ghlimanɩɛ ‑aa Dɩba ‑Alowli Lagɔ a ’nglɩ. Mö ‑a libhï’ɛɛ ’wʋ, mä’ä ’pɩwʋ a nɩkpaa ɔ ‑bhɛɛ, ɔ ’zʋaa ɔ sɛ a ‑nʋä ’wʋʋ, a‑a bhätlɩnuëë. ¹⁰‑Mä nuëa ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’mö, ‑mä ’nyupäwɛlɩ ’bhöönɩɛ, ‑mä bhätlɩnɩwɛlɩ ’bhöönɩ’ɛɛ. ‑Atʋayuënyɩ, yɩ nɩ tɩ sa’a ‑wʋ. ¹¹’Nyuwlu ’mö, ’nyu a nyu ‑nyɛ ’nyuzokwë ’sɔ ’nɩɛ ‑zɩ ’gämö ‑mä ’bhöönɩ. ¹²‑Atʋayuënyɩ, sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, wa’a ‑sɛ fiigösu ’wlu oliivöbhï. Duvɛɛlikpï ’nɩɛ bhɛnɩ yɩ ’kä fiigöbhï tlʋ. ’Nyuwlu ’mö, ’nyu a nyu ‑nyɛ ’nyuzokwë ’sɔ ’nɩɛ ‑zɩ ’gämö ‑mä ’bhöönɩ.

’Nɛɛnɔɔ ‑wʋ ’bhöönɩɛ Lagɔ ’möö

¹³A gla’mö a nɩkpɛ ‑kä nɩɩ ɔ ’nɛɛ, ɔ ‑ngö ‑lii ’wuë ’mö nʋʋ, ’ɔ nɛmönɛmösaa nɩ zlɔnɩ ’mö, ɔ nɩ yɔnɩ dlɩ ’wʋ, nzɩɩ ’ɔ ’nɛɛnɔɔ ’kä ‑mä ’ɔ nʋnʋlii ’mö ’ylɩmö ’yoonɩ. ¹⁴‑Maa ‑na ’bhɩa ‑kamö ’yli kälɩ, ‑n ‑nyɛ ‑na ’bhɩa ‑kä yɔwʋ vanɩɩ, ‑na’a dlɩɩ ‑kä sa’a ‑wʋʋ, tɩ tɛkpɔ nɩɩ ’nɛɛ ‑n ’nɛɛ, ‑n ‑kä ‑sɩbhä nʋʋ, yio ‑n kää. ¹⁵Sa’a a ’nɛɛnɔɔ, Lagɔ ’mö wʋ’ʋä ’mö ’bhöönɩ, ‑maa mä’ä ’pɩwʋ a ’yize a ‑luä, nɩkpɛsɛ wʋ ‑wʋä, Sataa a’bhë, ’mö wʋ ’bhöönɩɛ ’mö. ¹⁶Nyɩasɛ n’n‑ä ‑sɩbhä gbä, ‑maa dɛɛ nɩkpa kälɩkälɩnɩɛ ’yli ’n wa vanɩɛ yɔwʋʋ, ‑lɛ a ‑li ’nɩɛ ’kwädlɩ göö, ‑lizoku a kii ’wuë mɩɩ suä ‑lɛ. ¹⁷‑Maa, ’nɛɛnɔɔ ‑wʋ ’bhöönɩɛ Lagɔ ’möö, wʋ’ʋä ‑maa yɔwʋ ‑kä. Nɩkpɛ ‑kä ‑lɛ a ’nɛɛnɔ ’la ‑kä, ’ɔ dlɩɩ, ‑pälɛpälɛ ɛ ‑wʋä nɩkpa ‑gömö, ‑wanɩwanɛ ɔ tɛlɩɛ sɛ, nɩkpa a wɛlɩ ɔ zʋä ’klʋkpamö. Ngäzɩdlɩ ɔ kää, ‑li a ‑li ɔ nʋä ’kwädlɩ. Ɔ’ɔ gbäzɩ nɩkpa ’mö. Ɔ’ɔɔ ’kwlɩsɔkänyɔ glɩnɩ. ¹⁸‑Wa yɩbhää ‑wanɩwanɛ, ‑wa wamanɩɛ nɩkpa, glʋglʋnyɔ a sɛ a libho wa nʋä, ’saa zlɔnɩɛ ’möö, ’mö wa ’kää ‑dɩ.

A nɩ tɩ mä’ä ’pɩwʋ a ‑lii ‑wa

¹‑Atʋayuënyɩ, a gla’mö a ’lʋlwɛɛ ‑nyɛ gwɩgwɛɛ ’sɔ dɛ yɩ ’bhöönɩ bhä? N nɛ naa, ‑li a ’tʋzokwëa ‑nyɛ nyɔgba ’sɔ ‑yɩ pää ’a dilaa ghäyɩɩ, mɩɩ kää ’nglɩ ’n a lʋä, ’n a gwɩɛ. ²Mɩɩ ’pänanyɩɛ ‑li a kii ’wuë ’wʋ, a yɩbhä ‑lu ‑mu nɩ, a yɩbhä ‑lu ‑mu’la, ‑maa a’a ghli ‑sɩbhä. ‑Gblɩgblɩnɩ a ‑gblɩgblɩnɩɛ, anyɩ a tɛlɩnɩɛ ’wʋ sɛ, ‑maa a’a ghlɩ ‑lu. A gla’mö a ’lʋlwɛɛ ‑nyɛ gwɩgwɛɛ ’sɔ, da’a yɩ ’bhöönɩɛ. A’a zɛla Lagɔ, nza a’a ghlɩɛ ‑lu. ³‑Maa a ‑kɔɔ’ɛ zɛla a’bhëë, ’a dlɩpäsaa ’nɩɛ nɛnɩ, anyɩgäsɛ, ’saa ’a dilaa ’pänanyɩɛ ’wʋʋ, ’mö a zɛlɔɔ zaa, ɔ’ɔ ’nyanyi.

⁴Sɛɛ ’winglɔ panɩ’ɛ ɔ ’luwli ‑gömö ’n ɔ mö’ɛ käbönʋä a ’bɛyɩɩ, ‑sɩbhä a panɩɛ ’kwädlɩ Lagɔ ‑gömö mä’ä ’pɩwʋ a ‑lii a za. A’a bhä sɛ ‑yi nɩɩ ‑ɔ ‑waa mä’ä ’pɩwʋ a ‑lii, Lagɔ a ‑gblɩnyɔɔ ɔ zʋä, a ’ni bhä ‑yi ‑a? Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, nɩkpɛ a ‑mɔɔ nyɛɛ ’ɔ dlɩɩ mä’ä ’pɩwʋ a ‑lii yowʋʋ, Lagɔ a ‑gblɩnyɔɔ ɔ zʋä. ⁵’Fʋ yɩ’ɩɛ ‑mä Lagɔbɔgʋʋ ’mö cɛlɩ nɩɩ, Lagɔ, nglʋnyinyesɛ ɔ ‑waa ’Wugɔmʋʋ ɔ zʋʋnyɩɛ ‑gömöö. ⁶Miɛ abhlɩ, ‑maa sɛɛ Lagɔ pää nɩkpɛ a ngäzɩdlɩ, ‑sɩbhä ’nɩɛ ‑sɩbhä a sɛ ‑wʋ. Sɛ’ɛ yɩ cɛlɩɛ ‑mä ’ɔ ’bɔgʋʋ ’mö nɩɩ:

Lagɔ ‑nyɛ bhabhawaa ’nɩɛ ‑wanɩ,

‑maa ‑wa lɛmöö wanyɩ dʋdʋ ’wʋʋ,

wa ngäzɩdlɩ ɔ pää.4.6 Plovɛɛbö 3.34.

⁷‑Sɩbhä a za n gbää nɩɩ, a nɩ nglu ’wʋ, Lagɔ ’kanyɩ ‑gömö ’kämanɩ. Sataa ‑kaanyɩ ‑mä ’pää, a nɩ ‑sɛ ’kwädlɩ nimï, ‑lɛ a dɔ’wʋ ɔ yeanyɩ gwë ’dionɩ. ⁸A nɩ ’dio Lagɔ yɔwʋ, ‑lɛ a dɔ’wʋ ɔ yeanyɩ’ɛ ɔbhlɩ yɔwʋ ’diomö. ’Nyinylolinʋwanyɩ, a nɩ ‑sɛ ’a ’nyinylolii kɛ’mö. ’A dilaa ‑yɩ ‑dlinɩɛ ’möö, a nɩ ’nyɩ Lagɔ a ’yize yowʋ. ⁹A nɩ yɩbhlɩnɩ ’a ngäzɩɩ a ’kä ’wi, ’mɩɔ ’kanyɩ kwlinɩ. ’Wi a kä a‑a a ’kä ’wi, ’n a nyɩɛ. A kä a a ’kä ‑kɔnɩ ’n a nʋä ’mäna. ¹⁰‑Alowli Lagɔ a ’yila ’klʋ, a nɩ ‑lɛmö anyɩ dʋdʋ ’wʋ, ‑lɛ a dɔ’wʋ, ɔ yeanyɩ ’nglɩ ’nyɛ.

A nɩ tɩ zɛmö ‑dɩdɩnɩ

¹¹‑Atʋayuënyɩ a nɩ tɩ zɛmö ‑dɩdɩnɩ, ‑maa nɩkpɛ a ‑mɔɔ ‑dɩnɩɛ ɔ ’lilɛ zɛmö, ‑ɔ kwɔɔ gbʋsɛ nuë ’wʋʋ, Lagɔ ’a Gböö ‑yɩ nʋä nɩɩ, nɩkpɛ nɩ tɩ ‑sɩbhä ’zʋʋ, ’mö ɔ yɛɛ da’a nuë ’wʋ kwämö nɩɩ, yɩ’ɩɛ nɛnɩ. ‑N ‑kä ‑sɩbhä ’zʋʋ, Lagɔ ’a Gböö, ’klʋkpamö ‑n ’niɛ da’a zʋ, ‑maa sɛ’ɛ ‑n nʋä nɩɩ, ‑nmöö ’nɛɛ ‑naa zaa, ‑n ’kɩ ’mö ’bɩa, yɩ ‑kä nɛnɩ, yɩ ’nɩ nɛnɩɩ, ‑n ’kɩ ’ylɩmö. ¹²Lagɔ, ɔ ’yize ‑kpöö, sɛɛ zlɔnɩɛ ’mö, sɛ ‑a ’kää nɛmöö, mɔɔ sʋlʋnɩnyɩɛ ‑sɩbhä. Ɔ ’yize mɔɔ glɩnɩɛ ‑a ’wuë a ‑zijlitunyɔ, mɔɔ bhɛnɩɛ ɔ ’kä nɩkpɛ puë, mɔɔ bhɛnɩɛ ɔ ’kä nɩkpɛ ’yli bhɩa. ‑Maa ‑nmö glɩnɩ’ɛ ‑naa ’fʋ a nɩkpɛ n‑n yɩbhää ‑n ’kä Lagɔ a ’bhle ’mö nɩkpa ‑zijli tuu, dɛ ‑n kä bhä sɛ ’nɩ?

A nɩ tɩ tɛkpɔtɛkpɔwa glɩnɩ

¹³Abhʋaa nʋä nɩɩ: «Zɩ’ɛ ɛ ‑kä’ɛ ’zɩgblɛ ma‑a, ‑a yi ‑glɔ ‑mumuu ‑gömö mö, ‑a yi ‑mä ’ylʋba ‑bhlʋ ‑sɛ. ‑A yi ’pɛlʋ ’pä, ‑a yi moni a ‑bɛ ghlɩ.» Abhʋa n nyɛɛ dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ: ¹⁴’Saa ’kanyɩɛ ’zɩgblɛ ghlɩɩ, a’bhï a ’nuä ‑yi. Sɛɛ jlu yi’ɛ ’n wʋ plɩ’ɛ cuu, ‑sɩbhä ’a zɩkpaa ‑wʋä. ¹⁵Zaa, ’a sɛ a ’kää nʋ, ‑sɩbhä ma‑a nɩɩ: «Lagɔ ‑kä ngluu, ‑a yi ’zɩgblɛ ‑bhölɩmö, ‑a yi sɛ’ɛ zʋ, ‑a yi’ɛ sɛ’ɛ zʋ.» ¹⁶A’a nʋ sa’a, ‑maa tɛkpɔ a tɛkpɔɔ nɩɩ, anyɩgäsɛ, a yi ‑li ’kädɩ nʋ. ’A sɛ a tɛkpɔɔ da’a, ‑sɩbhä ’nɩɛ nɛnɩ. ¹⁷’Saa nɛnɩɛ ‑n bhɛnɩɛ ‑n ’kä nʋʋ, ‑n ‑kʋʋ ‑yi ’wë n‑n ’nu nʋʋ, ’nyinyloli ‑n nʋä.

Sɛ’ɛ Zaakö ’nyɛɛ wʋlʋnɩwaa ’dɩ

¹Abhʋa wʋlʋnɩwaa, a ‑pʋnɩ ’yukwli n ’kanyɩ ’dɩ ’nyɛ, n nɛ naa: A nɩ ’wi ’mɩɔ, ‑maa ’klɩyɩyɛ a ’kädɛ mɛɛ ’kanyɩɛ ghlɩ. ²’A wʋlʋnɔɔ, wʋ yi zɛ ’lɩlɩlɩ, ’a wʋlʋnɩbanɩɩ, ngɔnʋ yi li. ³’A ‑sikaa ‑nyɛ ’a monii ’sɔ, gogolie ’kɩɛ köbhä. Gogolie ’la, mɩɩ ’kää ’nglɩ ‑kä Lagɔ ’kanyɩ gbʋ köbha. Sɛ wa sia’ɛ ‑lu ’n wʋ bhɩɛ’ɛɛ, ‑sɩbhä gogoliea ’kanyɩɛ ’yli bhɩa ’lɩlɩlɩ. ’Pɩwʋ a ’ylibhɩɛzlɩɩ yɛ ghlɛ ’wë, ’n a ’yɩbhaa ‑bhlɛ wʋlʋnɔɔ ’wlu ’yize. ⁴’A ’lagbïlea ’mö a libhonʋwaa, a’a ’pɛnuë. A ‑pʋnɩ ’yukwli, ’dɩ n nyanyɩɛ dɛ’ɛ nɩɩ, wa ‑wʋa wanyɩ a ngäzɩ ’wi dɔ’wʋ. ‑Wa ‑wʋä sa’a ‑mä ’a gbɩɩ ’wʋ ’a glʋglʋlii ’wlu ’yɩbhanɩ dɔ’wʋ, ’n wa wiɛ, ‑Alowli Lagɔ ‑ɔ ’tɛɛ ’mö, ɔ yɛa ’wa wiewɛlɩɩ ’nʋ. ⁵Mä’ä ’pɩwʋ a dɔ’wʋ, ‑lii ’wuë, yɩ kpälɛnanyɩ kɛ. ’Saa ’a dilaa ’yɩbhää, ’mö a nʋä. A li ’kpölili ’n a ’ghlimanɩɛ, ’n a ‑bhɩɛa’aa ’bhila a ‑mi wa lɛ ’kä ’wlu ‑dɩ. ⁶Nɩkpaa ‑waaa gbʋ ‑gömö ‑kää, ’mö a pɩɛnɩɛ gbʋ ‑gömö. Wa’aa bhɛnɩ wa ’kanyɩ wanyɩ kä’mö ‑sɛ a za, ’n a lɩbhʋää ’n wa kuä.

A nɩ ‑kpaanɩ dlɩ ’mö ‑maa zezwii yia’a ‑pa yi

⁷‑Atʋayuënyɩ, a nɩ ‑kpaanɩ dlɩ ’mö ‑këë ‑Alowli Zezwii ’a yiyitɛnyɩɩ ’kä ghlɛ. A ‑yi sɛ nɩɩ, glʋglʋnyɔ, ɔ ‑kä ’ɔ glʋglʋlii glʋ ’wëë, dlɩ ’mö ɔ ‑kpaanɩɛ, tɛɛnɩ dɔdɔnyizakwëa a ’tɛnyɩ ’mö ‑këë, ’n gudea lɩbhää, ’n ɔ dɩa’aa. ⁸Sɛɛ glʋglʋnyɔ ‑kpaanɩ’ɛ dlɩ ’möö, a nɩ ‑kpaanɩ ‑sɩbhä dlɩ ’mö. A ’tɛmanɩ ’yli yɔwʋ, ‑maa zlɩɩ ‑Alowli Zezwii ’kää ’mö yii, ɛ yɛ ’dio ’wë. ⁹‑Atʋayuënyɩ, a nɩ tɩ nuë ’wʋ kwäkwänɩ, nzɩɩ Lagɔ tanyɩa gbʋ köbha. A nɩ ’nɛmanɩa anyɩ ’wʋ, ‑maa ‑ɔ ’kää nɩkpaa ’wuë ‑zijli tuu, ɔ’ɔa’a ’yuku ‑wʋ. ¹⁰Lagɔ ’a ’möbhïlanɩwaa, ‑wa nyɛ a‑a nɩkpa ɔ ’nglɩ ’mö ’dɩɩ, wa ’yɩ a ’klɩ a ‑bɛ. ‑Maa ‑mä ’wa ’klɩyɩyɛ ’wuë ’mö, dlɩ ’mö wa ‑kpaanɩ a‑a. ’Wa gbäpöö ’mö a nɩ ‑gänɩ. ¹¹‑Mä ’klɩyɩyɛ ’mö, sɛ wa ‑glɛɛ Lagɔ ’wʋ ’yize a za, ’wa ‑jɔlʋ. Nɩkpɛɛ wa laa Zɔɔbö, sɛ ɔ ’yɩɛ ’klɩ a ‑bɛ, a ‑yi ‑sɩbhä. ‑Maa ‑mä ’ɔ ’klɩyɩyɛ ’wuë ’mö, Lagɔ ’mö ɔ ‑glɛɛ ’wʋ ’yize. ‑Mä ’gbë ’wʋ, sɛɛ Lagɔ ‑sɔɔɔ klɩ ’la ’wuë nglii, a ‑yi ‑sɩbhä. Nza n gbää nɩɩ, Lagɔ dlɩ zɛmö ɔ nɛnɩɛ tenyii ’n ɔ kää nɩkpa a ngäzɩdlɩ.

A nɩ tɩ zligo ’lɩlɩlɩ

¹²‑Atʋayuënyɩ, ‑yɩ kää dɛsɛ tenyii, miɛ nɩɩ, a ‑kä bhïlaa, a nɩ tɩ zligo. Ɛ yi zlɩ mɛ oo, ɛ yi dʋdʋ mu oo, ’saa a’bhë ɛ yi glɩnɩ ‑kë, a nɩ tu ’mö zligonɩ. ‑Maa «nn» a ‑kä nʋä yi, a lɛ: «Nn, miɛ.» «N’nn» a ‑kä’ɛ nʋä yii, a lɛ: «N’nn, ɛ’ɛ ‑bhö mi.» A nʋ sa’a a ’kä ‑lɛ ’bhlenɩ, nzɩɩ a tɩa anyɩ gbʋ köbha Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ.

A nɩ bhibhe ‑waaa ‑yɛ a ’wlumö

¹³A gla’mö a nɩkpɛ ‑kä ’klɩ ’yɩ dɔ’wʋ ‑wʋʋ, ɔ nɩ bhibhe Lagɔ. ‑Mɔɔ ‑kä ’mäna ’mö ‑wʋʋ, ɔ nɩ bhlɩnɩ Lagɔ. ¹⁴‑Mɔmɔɔ gu ‑kɔɔ ’lɩbhää, Zezwii a ‑nʋa a ‑zɩkpa a ’yukugänɩwaa, ɔ nɩ wëzuë, wa ’kɔ ‑Alowli a ’nglɩ ’mö ’kpö ’wlu zʋ, wa ’kä ɔ ’wlumö bhibhe. ¹⁵Wa ‑kä bhibhe, wa ‑kä ‑Alowli dlɩ ’tɛɛnɩɩ, ɔ yi guzunyɔ ’la puë, ɔ yo ’wlu ’libhï. ’N ’nyinyloli ɔ ‑kä a nʋʋ, Lagɔ yi yɩ gbʋ ’yi ’tatinɩ. ¹⁶Zaa, ‑ɔ ‑kä ’nyinyloli ’mlɩ ‑kää, ɔ nɩ ‑sɛnɩ ‑lɛ ɔ ’lilagɔgänɩnyɔ ‑mɔmɔɔ a ’yila ’klʋ yɩ ’bï. Gu ‑kä ‑mɔmɔɔ ’lɩbhää, a nɩ bhibhe ɔ ’wlumö Lagɔ, ɔ ’kɔ yɛmanɩ. ‑Maa nɩkpɛ a ‑mɔɔ zlɔnɩɛ ’mö Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋʋ, ɔ ‑kä ’ɔ dlɩ ’wuë ’mö Lagɔ bhibhee, ’ɔ bhibhewɛlɩɩ, ‑li ’kädɩ yɩ ’wälanɩɛ ’yli. ¹⁷Lagɔ a ’möbhïlanɩnyɔ Elii, a nɩ ’pänɩɛ ‑ka ’ɔ wɛlɩɩ dlɩ kɛ. Elii, ‑aa sɛ a nɩkpɛ ɔ glɩnɩ a‑a, ’n ɔ yiɛ ’ɔ dlɩ ’wuë ’mö Lagɔ bhibhe nɩɩ, ’nyizakwë nɩ tɩ lɩbhä. Tɛɛnɩ ‑lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö ’nyizakwë ’nɩɛ lɩbhä ‑këë ’n ’ylʋbö ta ’kïbhë yiɛ ’plɩ. ¹⁸Yɩ ’plɩɛ ’wëë, ’n ɔ yi’ɛɛ Lagɔ bhibhe nɩɩ, ’nyizakwëa nɩ lɩbhäa’a. ’N Lagɔ yiɛ ’nyizakwëa lɩbha, ’n lile yiɛ ’wlʋ.

Sɛ’ɛ Zaakö gbää ’gbëbhlenɩ dɔ’wʋ

¹⁹‑Atʋayuënyɩ, a gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ ‑kä Lagɔ ’a ’yio ’wʋ ’bhöö, ’n ‑mɔmɔɔ ‑kɔɔ ligbaa ’n ɔ ‑kʋʋ ’wʋ nimï yii, ²⁰a nɩ yɩbhlɩnɩ sɛ nɩɩ, nɩkpɛ a ‑mɔɔ ligbaa ’nyinylolinʋnyɔ ’n ɔ ’bhööä ’yiozokwëa ’wʋʋ, mɔɔ ’kɔɔ ’kwie ngli ‑sɛ. Mɔɔ ’kä’ɛɛ ’nglɩ ‑kä Lagɔ ’kä ’ɔ ’nyinyloli kɔkɔmlɛ a gbʋʋ ’yi ’tatinɩ.