EBLEEWAA

’Bɔgʋʋ Zezwii a tietienyɔ ‑bhlʋ ’cɛlɩɛ

Ebleewaa

’wʋʋ

’Bɔgʋ nɩ ’mö a wɛlɩɩ

Nɩkpɛɛ ‑ɔ ’cɛlɩɛ ’bɔgʋ nɩ‑ɩ, ‑bɛ ’nɩɛ ɔ ’nglɩ ‑yi. ‑Bɛ ’nɩɛ’ɛ ‑mɔ ɔ ’kʋ ’wʋ ’pää ‑yi. ‑Maa ‑n ‑kʋʋ ’mö zɛlɩɩ, ‑n ‑yi sɛ nɩɩ, Zwiiföyi a ‑mɔɔ ’zʋä Zezwii a ‑nɔɔ, ’mö ɔ glɩnɩɛ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ɔ ‑yi tenyii Moyizɩ ’a Gböö ‑nyɛ Zwiiföwaa ’a ‑lɔɔ ’sɔ.

‑Mä ’bɔgʋ nɩ ’mö, ɔ ’bhɩa Ebleewaa, ‑wa ’zʋä ɔ saa Kliisɩ a ‑nʋä, wa ’yɩa ’klɩ, ‑sɩbhä a za ‑wanyɩɩ dlɩ’wʋkänɔɔ yinɩɛ nimïï, ’mö ɔ pää swɩ nyɛmʋ ’mö wa tɩa ‑mä Zwiiföwaa ’a gböö ‑nyɛ ‑lɔɔ ’sɔ ’mö ’wlu sɩbhä. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ maa, Zezwii, mɔɔ ’ghïliɛ mɔɔ zɩɛ Moyizɩ ‑nyɛ Lagɔzuzukuu ’sɔ ’wʋ. Lagɔbʋbɔnyɔ ’kɔdɔ ’kɔdɔɔ ɔ glɩnɩɛ. ’Ɔ Lagɔbʋbɔlibhoo, wʋ kä dɛsɛ wʋ zi Tɛkämɛnɩnɔɔ ’mö a Lagɔbʋbɔwaa ’wuë a ‑nʋʋ ’wʋ. Zaa, ’ɔ dlɩtɛɛnɩtɛnɛɛ mɛɛ kää ’pʋpʋɛ ’mö. ‑Sɩbhä a za dɛ wa kää sɛ, wa nɩ nyɔnʋ ‑lɛ kɛ.

‑Mä Lagɔ ghlɛnɩɛ ’ɔ Yuu ’mö ’n ɔ ‑yinyɩɛ ’ɔ wɛlɩɩ ’nyɛ

¹Bhla’mö a dɔ’wʋ, Lagɔ ‑kä a ‑aa dɩbawa a dɩbawa wɛlɩ ’nyɛɛ yii, ’ɔ ’möbhïlanɩwaa ’mö ɔ ghlɛnɩ a‑a ’mö. ’Wʋ ’kɔkɔmlɛ ’n ’ki a ‑bɛ ’mö ɔ ’nyɛnuë a‑a ’dɩ. ²Sa’a ‑këë, ‑a’a ’tɛnyɩ ‑a ‑wʋä dɛ’ɛ ’mö, ‑ɛ glɩnɩɛ ’pɩwʋ a ’gbëbhlenɩtɛnyɩɩ, ’n ɛ yiɛ ghlɛ. Ɛ ’mö a dɔ’wʋ, ɔ ‑kanyɩɛ ’dɩ ’nyɛɛ yii, ’ɔ ’Yuu ’mö ɔ ghlɛnɩɛ ’mö, ’mö ɔ ’zʋaa ‑lii ’wuë a ‑lowli ’wʋ, ’mö ɔ ghlɛnɩ’ɛɛ ’mö ’n ɔ yiɛ ’pɩwʋ a ‑lii ’wuë ‑bhɛ. ³Lagɔ ’a ’ghïlinɔɔ ‑wʋʋä ‑sɩbhä a sɛ ‑wʋʋ, ‑mä ’ɔ Yuu ’mö, ‑mä wʋ ’yoonɩɛ ’ylɩmö. Sɛɛ ɔ dɩba Lagɔ ‑wʋä ’tɩɩ, ‑sɩbhä ɔ ‑wʋmöä. ’Ɔ ngli a wɛlɩɩ a ’mötɛɛnɔɔ ’mö ɔ ‑sunɩɛ ’pɩwʋ a ‑lii ’wuë ’mö. Mɔɔ ‑sɛɛ nɩkpaa ’wa ’nyinylolii a gbʋʋ ‑gömö. Ɔ ’zʋä ‑sɩbhä ’wëë, ’n ɔ yiɛ ‑mä Lagɔ ‑ɔ ’kämanɩɛ ‑lii ’wuë ‑gömö a luukɛ ’wʋ sɛ glɩɛ mö, ⁴mɩɩ kää ’nglɩ ’n Lagɔ yoo ’nglɩ ’kädɩ ’nyɛ ‑yɩ ziɛ Lagɔzuzukuu a ‑nɩɩ ’wʋʋ, ‑sɩbhä a za, mɔɔ kää dɛsɛ mɔɔ ziɛ Lagɔzuzukuu ’wuë ’wʋ.

Yuu mɔɔ ’ghïliɛ mɔɔ ziɛ Lagɔzuzukuu ’wuë ’wʋ

⁵’Lɩlɩlɩ a dɔ’wʋ, Lagɔ ’nɩɛ ‑bhlɛ tɛkäsɛ Lagɔzuzukwë ’dɩ ’nyɛ nɩɩ:

‑Nmöö glɩnɩɛ ’na Yuu,

tɛɛnɩ zɩ’ɛ dɛ’ɛ,

‑amöö glɩnɩɛ ‑na dɩba.1.5 Soomö 2.7.

’N ɔ yi’ɛɛ nɩɩ:

‑Amöö ’kää ɔ dɩba glɩnɩ,

’na Yuu ’mö ɔ ’kää glɩnɩ.1.5 2 Samiɛlɩ 7.14.

⁶’Ɔ Yuu ‑ɔ glɩnɩɛ ’yukugaa, ɔ lɛ ’kɔɔ mä’ä dʋdʋ ’wʋ tiee yii, sɛ’ɛ ɔ nʋ’ɛɛ nɩɩ:

Lagɔzuzukuu ’wuë,

yɩ nɩ ’pä ‑lɛ ɔ dlɩ ’mö ‑kokomïladigbï glu yɩ ’kɔ bʋbɔ.1.6 Detlenɔɔmö 32.43.

⁷Lagɔzuzukuu yɩbhlɩ, sɛ’ɛ yɩ cɛlɩɛ yɩ dɛ nɩɩ:

Mɔɔ ’zʋaa Lagɔzuzukuu nyɛmʋ ’wʋ.

’Yliwʋwa ’la, mɔɔ ’zuëë ‑kosubïli ’wʋ.1.7 Soomö 104.4.

⁸‑Maa Lagɔ ’a Yuu, sɛ’ɛ yɩ cɛlɩɛ ɔ dɛ nɩɩ:

Lagɔ, ‑na’a ’kämanɔɔ,

wʋ ’naa ’kä ’kwädlɩnɩ ’yli bhɩɛ.

’Mözlɔnɩsɛ ‑n ’kämanɩɛ.

⁹’Saa zlɔnɩɛ ’mö, mö ‑n ‑waa.

‑Nn‑ä ’nyinyloli ‑wa ’lɩlɩlɩ.

‑Sɩbhä a za, Lagɔ,

‑na’a Lagɔ ‑samöä ‑lɛ ‑mä ‑na ’bhɩa ’wuë gla’mö,

’n ɔ ‑yimöä ’mänalikpö ’wlu zʋ,

n‑n yiɛ ’blɩlowli ’zʋ.1.8‑9 Soomö 45.7‑8.

¹⁰Sɛ’ɛ yɩ cɛlɩ’ɛɛ ɔ dɛ nɩɩ:

‑Nmö ‑Alowli,

’pɩwʋ a ‑lii ’wuë ’kää tɛɛɛ yii,

‑nmöö ’wälaa dʋdʋkpätaa.

‑Mä ‑na kä’mö ‑mä zlɩɩ ’bhöönɩɛ.

¹¹Yɩ ’wuë, ’yli yɩ ’kää bhɩɛ, ‑maa ‑nmö ‑naa,

’kwädlɩ ‑n ’kää ‑bhölɩ.

Sɛɛ ‑bäna bhɩɛ’ɛ ’wʋʋ,

yɩ ’wuë, ‑sɩbhä yɩ ’kää ’wʋ bhɩɛ.

¹²Sɛ wa panɩɛ lekwi ’wʋʋ,

‑sɩbhä ‑n ’kɩɛ ’wʋ panɩ.

Sɛ wa cɩanɩ’ɛ ‑banɩɩ,

‑sɩbhä ‑n ’kɩɛ cɩanɩ,

‑n ’kä ’lilili yɩ ’bhle ’mö zʋ.

‑Maa ‑nmö ‑naa, ‑nn‑ä ‑n ’kä ’kwädlɩ ’wʋ bhɩɛ,

‑bhölɩ ‑n ’kää ‑bhölɩ ’yize.1.10‑12 Soomö 102.26‑28.

¹³Lagɔ ’nɩɛ’ɛ ‑bhlɛ tɛkäsɛ Lagɔzuzukwë ’dɩ ’nyɛ nɩɩ:

Glɩ dɛ’ɛ na luukɛ ’wʋ sɛ,

n ’kä ‑na’a ‑gblɩwaa ‑mä ‑na kplɩzɛmö ’zʋ.1.13 Soomö 110.1.

¹⁴Lagɔzuzukuu yɩbhlɩ, Lagɔ a ’yliwʋwa a ’yize yɩ glɩnɩɛ. Nɩkpaa ‑wa ’kää ’ɔ ’pʋpʋɛɛ ghlɩɩ, yɩ ’kʋä ’wʋ yi.

’Pʋpʋɛ Lagɔ nyɩanyɩɛ ’ghïli ɛ ’ghïliɛ

¹Sa’a ‑sɩbhä Zezwii ’ghïliɛ. ‑Sɩbhä a za wɛlɩɩ ɔ nyɩanyɩɛ, a‑a nɩ nyɔnwi kɛ, ‑a tɩa ’kwlɛ bhli. ²Bhla’mö a dɔ’wʋ, Lagɔ ’a wɛlɩɩ ’ɔ zuzukuu ’nyɛ a‑a nɩkpaa2.2 Lagɔ ’a wɛlɩɩ ’ɔ zuzukuu ’nyɛ a‑a nɩkpaa: ’Tɛnyɩ ’mö Moyizɩ ‑wʋ a‑a ‑mä Sinayii a ‑gägaa ’wluu, Lagɔ ’kɔɔ Gböö yɔwʋ ’nyɛɛ ‑yii, Lagɔzuzukuu ’mö ɔ ghlɛnɩɛ ’mö. Nʋnʋlii 7.38; Galatii a ‑nʋa 3.19., dɛsɛ yɩ kä a‑a tenyii zaa, nɩkpaa ‑wa ’ni a‑a ’yukwli ‑pʋnɩ, ‑wa ‑sɩɩ a‑a ’klʋkpamöö, ’wa ’klʋkpamösɛsʋ a ’pɛna, ’mö Lagɔ ’nyʋä a‑a. ³‑Sɩkaa a dɔ’wʋ, ’ɔ ’pʋpʋɛɛ a wɛlɩɩ, ‑Alowli Zezwii a’bhë mɔɔ ‑nyɩɩ yiɛ tɛɛ. Nɩkpaa ɔ ’nyɩɛ, ‑wa ngwliɛ ’wʋʋ, mʋa nyɩanyɩɛ ’dɩ nɩɩ, dlɩ’wʋkäwɛlɩɛ, zaa dɛsɛ yɩ kää tenyii. ‑Sɩbhä a za, ‑a ’ni ’klʋkpamö zʋʋ, Lagɔ ‑yinyɩ ‑a’a ’klʋkpamösɛsʋ a ’pɛna ’nyɛ. ⁴‑Wa ‑lɛmöä Lagɔ ’a ’pʋpʋɛ a wɛlɩ ’laa, Lagɔ a’bhë mɔɔ ’nyʋää ’ɔ ’mötɛɛnɔɔ, ’n wa yiɛ zɩzɛli a ’ki a ‑bɛ nʋ. ’Wugɔmʋʋ ’Wlɩlɩ a ’nyupälɩɩ a kii ’wuë, sɛɛ ’ɔ dlɩɩ ’yɩbhää, ’n ɔ yi’ɛɛ ‑sɩbhä ɔ ‑nʋa bhʋlʋbhlʋ ’wʋ ghäla. Sa’a ‑sɩbhä ɔ ’zʋä ’wa bhïlawɛlɩɩ kɛ ‑gömö nɩɩ, ‑tiawɛlɩɛ.

‑Ɔ kwää nɩkpa ’pʋpʋɛ ’wʋʋ

⁵Lagɔ ’a ’pɩwʋlelea ‑a ‑gää nimï ‑anyɩɩ dɛ ‑a ‑wʋä dɛ’ɛ bhïla dɔ’wʋʋ, Lagɔzuzukuu ’mö Lagɔ ’nɩɛ a ‑gömökämanɩwa ’wʋ ’zʋa. ⁶Nyɩasɛ n’n‑ä ‑sɩbhä gbä, ‑maa ‑mä Lagɔbɔgʋʋ ’mö, sɛ’ɛ yɩ cɛlɩɛ ‑mä nɩɩ:

’Saa nɩkpɛ glɩnɩ bhä ’n ‑na dlɩ bhlinɩ bhä ɔ dɛ ’nɩ?

’Saa nɩkpɛgwälɩyu glɩnɩ bhä n‑n ’zʋnɔ bhä sa’a ’yli ’nɩ?

⁷Ɔ ‑nyɛ Lagɔzuzukuu ’sɔ a dɔ’wʋ,

dʋdʋ wʋ ‑n ‑lɛmɔɔ

ɔ ’kä yɩ dɔ’wʋ ’tɛnyɩke ’mö ’tikëyii glɩnɩ.

Ɛ ’plɩɛ ’wëë, n‑n yoo ’zʋ,

n‑n yoo ’nglɩ ’kädɩ ’nyɛ.

⁸‑Nmö ’zuoo ‑lii ’wuë a ‑gömökämanɩnyɔ ’wʋ.2.8 Soomö 8.5‑7.

Sa’a yɩ cɛlɩɛ ‑mä. Wa ‑kä nɩɩ mɔɔ ’kämanɩɛ ’pɩwʋ a ‑lii ’wuë ‑gömö nʋʋ, mɩɩ sɛɛ zɛmö nɩɩ, ‑lu ‑bhlʋ a’bhë ‑wʋ ’naa ’kɔɔ ’klʋkpamö zʋʋ, wʋ’ʋä ‑bhölɩ. Miɛ abhlɩ, ‑maa ‑a ‑kä mä’ä ’pɩwʋ a ‑lii ’wʋ yɩlɩɩ, sɛɛ Zezwii ’kämanɩɛ ‑tiamö yɩ ’wuë ‑gömöö, ‑aaa ‑bhlɛ sasɛ ‑sɩbhä ’ylimö ’ylɩmönɩ. ⁹‑Maa ‑a ‑yi sɛ nɩɩ, Zezwii, Lagɔ zoo Lagɔzuzukuu a dɔ’wʋ ’tɛnyɩke ’mö ’tikëyi ’wʋ ’wëë, ’wʋ ɔ ’libhoo ’n ɔ yiɛ ‑mä ɔ yɔwʋ ɔ ’nglɩ ’ghlimanɩ tenyii. Nyɩasɛ Lagɔ ’nɩɛ ‑sɩbhä ’zʋ, ‑maa Zezwii, nɩkpaa ’wuë a ’wlumö ’klɩ ɔ ’yɩɛ tenyii ’n ɔ yiɛ ’ku. Sɛɛ Lagɔ kää nɩkpaa ’wuë a ngäzɩdlɩ a za, nza Zezwii ’kuä wa ’wlumö.

¹⁰’Pɩwʋ a ‑lii ’wuë, Lagɔ mɔɔ ‑bhɩɩɛ, ɔ za yɩ ‑bhölɩɛ. Zaa, ɔ yɩbhä nɩkpabhë nɩ ’zʋ ɔ yuë wa ‑nyɔɔ ’kä ‑mä ’ɔ ’pɩwʋlelea ’wʋ ‑wʋmö. ‑Sɩbhä a za, Zezwii ’mö ɔ ‑sɛɛ ‑lɛ ɔ ’kä wa ’yukuga glɩnɩ, ɔ za wa ’kää ‑mä ghlɛ. ‑Maa Zezwii ’kä ‑tiamö a Puënyɔ ’zʋ a dɔ’wʋ, ɔ kä a ɔ ’kä ’zwɩ a ‑bɛ zi. ¹¹Mɔɔ ‑sɛɛ nɩkpa ’wa ’nyinylolii a gbʋʋ ‑gömö, ’n wa yiɛ ’wlɩlɩ plɛ. ‑Maa ɔ ‑nyɛ ‑muë ɔ pälaa ’wlɩlɩ ’sɔ, dɩbaa ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’mö wa ‑gbɔɔ ’wʋ. ‑Sɩbhä a za, ɔ ’kʋä ɔ ‑daayuë la a dɔ’wʋ, zʋ ’nɔɔ ’lɩbhä. ¹²Ɔ’bhë, sɛ’ɛ ɔ nʋä nɩɩ:

‑Atʋ Lagɔ, ’saa ‑n glɩnɩɛ ’tɩɩ,

n yi yɩ ’dɩ na ‑daayuë ’nyɛ.

‑Na ‑nʋa ’wuë a ’yila ’klʋ,

n ‑yimö ’mö bhlɩnɩ.2.12 Soomö 22.23.

¹³’N ɔ yi’ɛɛ nɩɩ:

‑Nmö Lagɔ,

‑nmö n ’kää ’kwädlɩnɩ dlɩ ’tɛɛnɩ.

’N ɔ yi’ɛɛ nɩɩ:

‑Amöä dɛ’ɛ,

n ‑nyɛ yuëa Lagɔ nyɩaaa yowʋ ’sɔ.2.13 Ezayii 8.17.

¹⁴‑Maa yuë ’la a saa, mä’ä dʋdʋ ’wʋ a nɩkpɛ ɔ ’zʋä. Nzɩɩ, ’ɔ kwiea ’mö, ’mötɛɛnɔɔ Sataa ‑sunɩɛ ’kwie ’möö, ɔ ’kʋ ’yli bhɩa, ¹⁵ɔ ’kä’ɛ nɩkpa ’kwie a nganɔ ku ’mö ‑sɛ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa sɛɛ gïyi ‑ngänɩ’ɛ ɔ ’bhidɩbaa, ‑sɩbhä nɩkpaa guä ‑mä ’wa zɩkpaa ’wuë ’mö ’kwie. ¹⁶‑Muë ɔ yiɛ sa’a ’wʋʋ, ɛ’ɛ ‑bhö Lagɔzuzukuu mi, ‑maa mä’ä dʋdʋ ’wʋ a nɩkpaa, Ablaamö ’a yuëa a yuëa muëë. ¹⁷Mä’ä dʋdʋ ’wʋ a nɩkpa ’la ‑wa glɩnɩɛ ɔ ‑daayuëë, ɔ ’kʋä puë a dɔ’wʋ, sɛ wa ‑wʋä ’tɩɩ, ɔ kä a ɔ ’kä ‑sɩbhä ‑wʋ, nza ɔ ’zʋä wa sɛ a nɩkpɛ, ’n wa ngäzɩ yoo tenyii ’lɩbhä, ’n ɔ yiɛ Lagɔbʋbɔnyɔ ’kɔdɔɔ a ‑mɔ wa ’kä dlɩ ’tɛɛnɩ ’zʋ, Lagɔ ’kä ɔ za ’wa ’nyinylolii a gbʋʋ ’yi ’tatinɩ. ¹⁸Ɔ’bhë ɔ ’yɩ a ’klɩ a ‑bɛ, ‑mäpäpʋ a ‑bɛ ghïlo a. Zaa, ‑mäpäpʋ ‑kanyɩ ghlɩɩ, ɔ bhɛnɩ ɔ ‑kanyɩ ’wʋ yi.

Zezwii mɔɔ ’ghïliɛ mɔɔ ziɛ Moyizɩ ’wʋ

¹‑Sɩbhä a za, Lagɔdaayuënyɩ, abhʋa Lagɔ wäzɩmöä, ɔ ‑nʋä a glɩnɩɛ, zaa Zezwii ’mö a nɩ yɩlɩ ’klʋ, ’mö Lagɔ tieanyɩɛ ’wʋ, mɔɔ ’zʋä a za Lagɔbʋbɔnyɔ ’kɔdɔɔ, ’mö a ’tɛɛnɩɛ dlɩ. ²Libhoo ‑wʋnyɩɩza Lagɔ ‑sɔɔ, ɔ nu sasɛ Moyizɩ a saa. Sɛ’ɛ yɩ cɛlɩɛ Moyizɩ a dɛ nɩɩ: Libhoo Lagɔ ’nyɔɔ ‑mä ’ɔ ‑buduu ’wuë ’möö, ɔ nu sasɛ ’tɩɩ3.2 Nɔblɩ 12.7.. ³‑Maa wa ’sɔɔ a dɔ’wʋ, Zezwii mɔɔ ’ghïliɛ mɔɔ ziɛ Moyizɩ ’wʋ. Nyɩasɛ n’n‑ä sɩbhä gbä ‑maa, nɩkpɛ ‑kä ‑budu ’sɩbhää, ’ɔ nglɩɩ mɩɩ möä tenyii ’n yɩ ziɛ ‑buduu a ‑nɩɩ ’wʋʋ. ⁴‑A’bhï ‑a ‑yi sɛ nɩɩ ‑budu kä ’sɩbhänyɔ, ‑maa ‑lii ’wuë a ’wälanyɔ, Lagɔ mɔɔ. ⁵Moyizɩ ɔblɩ, libhoo Lagɔ gbä a‑a ɔ nɩ nʋ ‑mä ’ɔ ‑buduu ’wuë ’möö, ’yliwʋnyɔ a sɛ ɔ nuë sasɛ, nzɩɩ ’ɔ nʋnʋlii ’kä ‑lii yɩ ’kää bhäla ’yli ’wlʋnɩ a dɛ bhïla. ⁶‑Maa Kliisɩ ɔbhlɩ, Lagɔ ’a Yuu ’mö ɔ glɩnɩɛ. ’Mö Lagɔ ’zʋaa ‑buduu a ‑gömökämanɩnyɔ ’wʋ, ’n ɔ yiɛ ‑mä wʋ ’mö sasɛ libho nʋ. Zaa, ’n ‑aa dila ‑kä ’wʋ ’tɛɛ, a‑a ‑kɔɔ ’mänasɛ dlɩ ’tɛɛnɩ ‑këë ‑mä ’gbë ‑wʋʋ, Lagɔ ’a ‑budu ’la, ‑abhʋaa.

Lagɔ yi ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö ɔ ‑nʋa ’tɩɩglɩglɛ ’nyɛ

⁷‑Sɩbhä a za ’Wugɔmʋʋ ’Wlɩlɩ gbä a‑a nɩɩ:

Zɩ’ɛ a zlɩ nɩ ’mö, a ‑kä Lagɔ ’a bhïlawɛlɩɩ ’nʋʋ,

⁸sɛɛ a dɩbawa a dɩbawa ‑pälɔɔ a‑a ’klɛ ’mö ‑mä ’muse ’klʋʋ,

a nɩ tɩ ‑sɩbhä ’a dilaa ’mö ’tumanɩ.

Lagɔ lɛ naa:

⁹’mö wa yɛla a‑a,

’n ‑maa ’saa n nʋa wa dɛ ’ylʋbö a gwlɩ ’sɔ ’möö, wa yu ’ylɩmö.

¹⁰‑Sɩbhä a za dlɩɩ ylinɩɩɛ ’mlɩ, ’n n yiɛ nɩɩ,

’wa dlɩpäsaa ’zokwë a ’yize a glɩnɩɛ,

wa’aa ’na ’yioo bhli.

¹¹Zaa, ’n n yiɛ ’klɛ ’pä, ’n n yiɛ zligo nɩɩ:

Bhlɩɩ n gbä a‑a n ’kʋä ’nyɛ,

mä wa ’kää ‑tiamö a ’tɩɩglɩglɛ ’mö ‑wʋnɩɩ,

wa ’naa ’kɛa’a ’mö plɛmö.3.7‑11 Soomö 95.7‑11.

¹²‑Atʋayuënyɩ, a nɩ ’nɛmanɩ anyɩ ’wʋ, a gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ a’bhë tɩa ’ɔ dlɩ ’mö ’tumanɩ, ɔ tɩa Lagɔ a dlɩtɛɛnɩtɛnɛ kɛ’mö ‑sɛ, yɩ toa Lagɔ ‑ɔ ‑bhölɩ a ’yio ’wʋ ‑sɛ. ¹³‑Maa sɛɛ zila zɩɛ ’yize, a nɩ ’päpänɩ swɩ nyɛmʋ ’mö, bhälɛ wa nʋä ‑bhlɛ zɩ’ɛ a zlɩ nɩ ’mö, nzɩɩ a gla’mö ‑nɔ ‑bhlʋ a’bhë ’nyinyloli toa dula ɔ tɩa ’ɔ dlɩɩ ’mö ’tumanɩ. ¹⁴Nyɩasɛ n’n‑ä ‑sɩbhä gbä ‑maa, dlɩ’wʋkänɔɔ ‑a kä a‑a tɛkädɔ’wʋʋ, a‑a ‑kʋʋ ‑su ‑këë ‑a ‑kä ‑mä ’gbë ’wʋ ghlɛɛ, Kliisɩ mö ‑a ‑glɛɛ ’wʋ.

¹⁵Lagɔwɛlɩɩ lɛ naa:

Zɩ’ɛ a zlɩ nɩ ’mö, a ‑kä ’ɔ bhïlawɛlɩɩ ’nʋʋ,

sɛɛ a dɩbawa a dɩbawa ‑sɔɔ a‑a ’klʋkpamöö,

a nɩ tɩ ‑sɩbhä ’a dilaa ’mö ’tumanɩ.3.15 Soomö 95.7‑8.

¹⁶‑Maa nɩkpa ’la ‑wa ’nʋ a‑a Lagɔ ’a bhïlawɛlɩɩ ’wë ‑wa ‑sɔɔ a‑a ’klʋkpamöö, a’bhï a ‑yuë. Nɩkpaa Moyizɩ ‑gänɩ a‑a ’yuku ’n wa yi a‑a ‑mä Ezipötɩ galɛ ’mö ’wlʋʋ, wa ’wuë muëë. ¹⁷Nɩkpaa Lagɔ ’pänɩɛ a‑a ’klɛ yɔwʋ ’ylʋbö a gwlɩ ’sɔ ’möö, a ‑yuë. Nɩkpaa ‑wa nʋ a‑a ’nyinyloli, ’n wa yi a‑a ‑mä ’muse ’klʋ ’kunɩɩ, muëë. ¹⁸Lagɔ zligo a‑a nɩɩ, bhlɩɩ n gbä a‑a n ’kʋä ’nyɛ, mä wa ’kää ‑tiamö a ’tɩɩglɩglɛ ’mö ‑wʋnɩ, wa ’naa ’kɛa’a ’mö plɛmöö, ‑muë ɔ gaa a bhä ’nɩ? ‑Wa ‑sɔɔ a‑a ’klʋkpamö ’mö ɔ gaa a‑a.

¹⁹‑Atʋayuënyɩ, ‑a ’kää ’mö ’nʋʋ, miɛ nɩɩ, ’wa sɛ wa’a a‑a Lagɔ dlɩ ’tɛɛnɩɩ, ‑sɩbhä ma‑a kää ’nglɩ, bhlɩɩ Lagɔ gbä a‑a ɔ ’kʋä ’nyɛ, mä wa ’kää ‑tiamö a ’tɩɩglɩglɛ ’mö ‑wʋnɩɩ, ’n wa ’nɛɛ ’mö plɛmö.

¹Miɛ abhlɩ da’a, ‑maa wɛlɩɩ Lagɔ bhïla a‑a bhla’mö nɩɩ, ɔ yi ɔ ‑nʋä ‑tiamö a ’tɩɩglɩglɛ ’nyɛɛ, yɩ kä ‑bhlɛ zɩ’ɛ ‑aa dɔ’wʋ dɛsɛ ’yize. ‑Sɩbhä a za, ‑a ’wuë, a‑a nɩ ’nɛmanɩ ‑anyɩ ’wʋ, ‑aa gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ a’bhë tɩa ’yio ’wʋ tʋʋ, ɔ tɩa ‑lɛ a ’tɩɩglɩglɛ ’la ’mö bɔ. ²Sɛɛ Lagɔ nyɩanyɩɛ zɩ’ɛ ’ɔ ’Mänatɩtɩɩ, ‑sɩbhä ɔ ’nyɩ a‑a ‑aa dɩbawa a dɩbawa, ‑maa ’fʋ wa ‑pʋnii a‑a ’yukwli, wa ’niɛ a dlɩ ’tɛɛnɩ, nza wa bɔ a‑a ’tɩɩglɩglɛ ’la ’mö. ³‑Maa ‑abhʋa ‑abhlɩ, ‑abhʋaa ’tɛɛnɩɛ Lagɔ dlɩɩ, ‑tiamö a ’tɩɩglɩglɛ ’la, ‑a ye ghlɩ. ’Tɩɩglɩglɛ ’la a dɔ’wʋ, Lagɔ lɛ naa:

’N n yiɛ ’klɛ ’pä, ’n n yiɛ zligo nɩɩ:

Bhlɩɩ n gbä a‑a n ’kʋä ’nyɛ,

mä wa ’kää ‑tiamö a ’tɩɩglɩglɛ ’mö ‑wʋnɩɩ,

wa ’naa ’kɛa’a ’mö plɛmö.4.3 Soomö 95.11.

Miɛ abhlɩ, ‑maa sɛɛ Lagɔ ’maa ’kä a ’yɛ ’pɩwʋ a ‑lii ’wuë ‑bhɛ ’wëë, ’tɩɩglɩglɛ ‑bhölɩ ’kwädlɩ ‑mä ɔ yɔwʋ. ⁴Dɛ ‑mämaa a dɔ’wʋ, sɛ’ɛ Lagɔwɛlɩɩ nʋä nɩɩ: ’Ylɩ ngbi’sɔzlɩɩ ’mö, Lagɔ, ‑gwlɛnɩ ɔ ‑gwlɛnɩɛ.4.4 Zenɛɛzɩ 2.2.⁵Sɛ’ɛ Lagɔwɛlɩɩ nʋ’ɛɛ nɩɩ:

Bhlɩɩ n gbä a‑a n ’kʋä ’nyɛ,

mä wa ’kää ‑tiamö a ’tɩɩglɩglɛ ’mö ‑wʋnɩɩ,

wa ’naa ’kɛa’a ’mö plɛ ’lɩlɩlɩ.4.5 Soomö 95.11.

⁶‑Wa ’nʋ a‑a tɛɛ ’Mänatɩtɩ ’la, ’wa sɛ wa ’niɛ dlɩ ’tɛɛnɩ a za, wa’aa ‑mä ’tɩɩglɩglɛ ’la ’mö plɛ. ‑Sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö, ‑maa ‑mumuë yi wabhlɩ ‑mä plɛ. ⁷Nza Lagɔ ’nyʋää ’tɛnyɩ ‑mɛmɛɛ, ’mö ɔ laa «zɩ’ɛ a zlɩ nɩ ’mö.» ‑Lɛ yɛ ‑mä gwälɛ ’wë, ’n Lagɔ yiɛ Daviidɩ ’mö bhïlanɩ nɩɩ:

Zɩ’ɛ a zlɩ nɩ ’mö, a ‑kä ’na bhïlawɛlɩɩ ’nʋʋ,

a nɩ tɩ ’a dilaa ’mö ’tumanɩ.4.7 Soomö 95.7‑8.

⁸’Lɩlɩlɩ a dɔ’wʋ, ’n Zozwie ‑kä a Yizlaɛɛlɩ a ngëyii ‑tiamö a ’tɩɩglɩglɛ ’nyɛɛ, Lagɔ ’naa ’kä a ylɩ ‑mɛmɛɛ a dɛ bhïlaa. ⁹Mɩɩ sɛɛ zɛmö nɩɩ, ‑gwlɛnɩzlɩ ‑mɛmɛɛ Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ ’ɔ yuëa a za‑a, ɛ ‑bhölɩ. ¹⁰Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑ɔ ‑kä ‑mä Lagɔ ’a ’tɩɩglɩglɛɛ ’mö plɛɛ, sɛɛ Lagɔ nʋä ’libho ’n ɔ yiɛ nyɛpɛɛ, libho ’la ɔ nʋ a‑a, ɔ yu kɛ’mö ‑sɛ ɔ yi ‑sɩbhä nyɛpɛmö. ¹¹‑Sɩbhä a za, ‑a ’wuë, a‑a nɩ ’tɛmanɩ ’yli yɔwʋ ‑a ’käa ’tɩɩglɩglɛ ’la ghlɩ. ‑Aa gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ a’bhë nɩ tɩ ‑muë’la a saa Lagɔ ’a dlɩtɛɛnɩtɛnɛ kɛ’mö ‑sɛ, ɔ tɩa wa saa ’yio ’wʋ tʋʋ. ¹²Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa Lagɔwɛlɩɩ, ‑bhölɩbhölɩwɛlɩɛ ’n yɩ kää ’mötɛɛnɔ. Yɩ ‑plɛ yɩ zi ’yilasɔkägbälɛ ’wʋ. Dlɩɩ ‑nyɛ ’wugɔmʋʋ ’sɔ a jijo’wʋ, ‑lɛ yɩ plɛ. Nɩmaa a gönasaa, ‑sɩbhä yɩ plɛ’ɛɛ. Yɩ dɩ kwaa ’mö ’n yɩ ghlɩɛ kwaa ’mö a claa. Nɩkpɛ a nʋnʋlii ‑nyɛ ’ɔ dlɩpäsaa ’wuë ’sɔ, ’mö yɩ pää ’pɩwʋ. ¹³Lagɔ ‑ɔ nyɛɛ nɩkpa ’ɔ wɛlɩɩ, ‑lu ‑bhlʋ a’bhë ’nɔɔ ’ylimö zizaanɩ. ’Ɔ ‑bhɛbhɛlii ’wuë gbëdanguu yɩ pöä ɔ ’yila ’klʋ, sɛ yɩ ‑wʋä ’tɩɩ, ɔ ‑yii ‑sɩbhä bhʋlʋbhlʋ. Mɔɔ ‑kanyɩɛ ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö ‑a’a zɩkpaa ’wuë ’wʋ ’yɩbhänɩ.

Zezwii mɔɔ glɩnɩɛ Lagɔbʋbɔnyɔ ’kɔdɔɔ

¹⁴‑A kä Lagɔbʋbɔnyɔ ’kɔdɔ. ‑Mä ghäyɩ ’wʋ, Lagɔ dlɩ ’mö a’bhë ‑mä ɔ möä. Mɔɔ Lagɔ ’a Yuu Zezwii mɔ. Wɛlɩ ’la, a ’tɛɛnɩɛ dlɩ, a nyɛɛ nɩkpaa, a nɩ ’tɛmanɩ ’yli yɔwʋ, sɛ yɩ gbää a ’kä ‑sɩbhä nɛmö. ¹⁵Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑a’a Lagɔbʋbɔnyɔ ’kɔdɔ ’la, nɩkpɛ a ‑mɔ ‑ɔɔɔ ‑aa yɔlɔylʋ ‑yii, ’mö ɔ ’nɩɛ glɩnɩ. ‑Aa saa, mäpäpʋ a kii ’wuë ghïlo, ‑maa ɔ’ɔɔ ɔbhlɩ tɛkäsɛ ’nyinyloli nʋ ’lɩlɩlɩ. ¹⁶Zaa, dlɩ’wʋkänɔ ’mö, a‑a nɩ ’dionɩ ‑lɛ Lagɔ ’a ’nglɩmöklikpëa yɔwʋ, ‑lɛ ‑wawʋʋ ‑wʋä, nzɩɩ ɔ ’kä ‑aa ngäzɩdlɩ ’pä, ‑a ‑kä yɔlɔylʋ ’mö ‑wʋʋ, ɔ ‑kanyɩ ’wʋ yi.

¹‑A’a ’kwädlɩ a Lagɔbʋbɔwa ’kädɩɩ, nɩkpaa ’wuë a sɛ a nɩkpa wa glɩnɩmöä. Wa ‑kä ’kwädlɩ Lagɔbʋbɔnyɔ ’kɔdɔ ‑sɛɛ, ɔ ’kä Lagɔ a ’yila ’klʋ nɩkpa a ’wlumö bhïla, nza wa sɔɔ. Ɔ ‑su ’nyɛnyɛli, ɔ ‑su bʋbɔnɩli, ’n ɔ möä Lagɔ ’wlu gälaa. ²Ɔ’bhë nɩkpɛ ɔ glɩnɩɛ, ɔ nʋmö ’nyinyloli zaa ɔ ’bhɩa ‑kä ’nyinyloli ’mö bhlinɩɩ, ɔ yi ’mö ’nʋ, wa ngäzɩ yo ’lɩbhä. ³Sɛ ɔ glɩnɩɛ ɔ’bhë ’nyinylolinʋnyɔ a za, ɔ ‑kä Lagɔ ‑li bʋbɔnɩɛ mö, ɔ ’kɔ nɩkpabhë a ’nyinylolii a za yɔwʋ bhibhee, ɔ’bhë ɔ kä ɔ ’kä ɔ ‑nɩ ‑sumö.

⁴Nɩkpɛ ’nɩɛ ‑zɩ ɔnyɩ Lagɔbʋbɔnyɔ ’kɔdɔ ’wʋ ’zʋa. ‑Maa Lagɔ a’bhë mɔɔ sɔɔ ‑lɛ. ‑Sɩbhä ɔ ‑sɛ a‑a Aghlɔɔ. ⁵Kliisɩ, ‑sɩbhä ɔ ‑wʋmöä. Ɔnyɩgäsɛ mɔɔ ’nɩɛ ɔnyɩ ’ghlimanɩ ɔ ’kä ɔnyɩ Lagɔbʋbɔnyɔ ’kɔdɔɔ ’wʋ ’zʋa. ‑Maa Lagɔ a’bhë mɔɔ ‑sɔɔɔ ‑lɛ. Sɛ’ɛ ɔ ’nyɔɔ ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö ’dɩ nɩɩ:

‑Nmöö glɩnɩɛ ’na Yuu,

Tɛɛnɩ zɩ’ɛ dɛ’ɛ, ‑amöö glɩnɩɛ ‑na dɩba.5.5 Soomö 2.7

⁶’N ɔ yi’ɛɛ ɔ dɛ nɩɩ:

Mɛlɩkisedɛkö a sɛ a Lagɔbʋbɔnyɔ‑n ’kää ’kwädlɩkwädlɩnɩ glɩnɩ.5.6 Soomö 110.4.

⁷Dɛɛ Zezwii ‑wʋ a‑a mä’ä dʋdʋ ’wʋʋ, ɔ ‑yi a sɛ nɩɩ, Lagɔ bhɛnɩ ɔ ’kɔ ’kwie ngli ‑sɛ. Zaa, ’n ɔ yoo bhibhe, ’n ɔ yoo ngäzɩsɛ ’mö ’winɩ tenyii, ’n ’mɩɔ yoo ’ylimö ghlɛ. ’Ɔ Lagɔ a ’klʋkpamözʋzwɛɛ a za, Lagɔ nglu ’ɔ bhibhewɛlɩɩ ’wʋ. ⁸Zezwii, Lagɔ ’a Yuu ’mö ɔ glɩnɩɛ abhlɩ ‑tiamö, ‑maa klɩɩ ’wuë ɔ ’yɩɛ ’mö, ‑mä ɔ ’cɩɛnɩɛ Lagɔ ’a ’klʋkpamözʋzwɛɛ. ⁹Sɛ ɔ bhɩɛ Lagɔ ’a ’klʋkpamözʋzwɛɛ ’wuë zɛmö ’tɩɩ, ‑sɩbhä ma‑a kää ’nglɩ nza ɔ bhɛnɩɛ ɔ ’kä nɩkpa ’wuë ‑wa zoo ’klʋkpamö puë, wa ’kä ’kwädlɩ ‑bhölɩ. ¹⁰Nza Lagɔ ’zoo’ɛɛ Mɛlɩkisedɛkö a sɛ a Lagɔbʋbɔnyɔ ’kɔdɔ ’wʋ.

A‑a nɩ ‑jɩbhɛ Lagɔsɛ

¹¹Wɛlɩ ’la, ’mö yɩ ‑zuä tenyii. N ’kanyi zɛmö ‑sɛnɩ a ’kɩ ’mö ’nʋ a dɔ’wʋ, ’mö yɩ ’tɛɛ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa a’a ’nʋ ‑li ’mö ‑pa. ¹²Abhʋaa ’käa’ɛ ‑sɩkaa Lagɔwɛlɩɩ a ’cɩawa glɩnɩɩ, Lagɔwɛlɩɩ a tɛkäkïbhïï wa cɩɛɛ tɛɛ, a ’niɛ ‑bhlɛ sasɛ ‑yi ’yize. Lilea ’kädɩɩ liɛ, sɛɛ ’yuë ’nɩɛ bhɛnɩ wa ’ka li ’n wa nyɛ’ɛ lɩbhʋ a ’yizee, ‑sɩbhä a ‑wʋä ‑bhlɛ Lagɔ ’a wɛlɩɩ ’mö a dɔ’wʋ. ¹³Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, ’yuë ’pɩpɩɩ, mʋa nyɛɛ lɩbhʋ a ’yize, ’saa zlɔnɩɛ ’mö a dɔ’wʋ, wa’aa ’nɛɛnɔ ‑kä. ¹⁴‑Maa ’kädɩɩ, ’mö wa nyɛɛ ’wʋtɛɛlilee. ’Kädɩ ’la, ‑mä nʋnʋlii ’mö mʋa cɩɛɛ ‑mii nɛnɩɛ ’n ‑mii ’nɩɛ nɛnɩ.

¹Nza n gbää nɩɩ, Lagɔwɛlɩɩ ’mö a tɛkäkïbhïï wa cɩɛɛ tɛɛ Kliisɩ a dɛɛ, a‑a nɩ ’päni nimï nzɩɩ ‑a ’kä ’yukusɛ mö, ‑maa ‑aa nɩ tia’a ’wʋ nimï yi. Miɛ glɩnɩɛ nɩkpɛ ’kä ‑lizoku kɛ’mö ‑sɛ ɔ ’kä Lagɔ dlɩ ’tɛɛnɩ a wɛlɩɩ mi, ²’wluwɔlʋwlɛɛ a kii ’wuë a ’cɩɛcɩʋʋ a wɛlɩɩ mi, wa ’kä Lagɔ a ’nglɩ ’mö nɩkpɛ kätɩkpö ’wlu zʋ a wɛlɩɩ mi, gluwlʋwlɛɛ a wɛlɩɩ mi, ’n Lagɔ ’a ‑zijle ’kädaa a wɛlɩɩ, yɩ ’wuë, mö ‑a nɩ ’pänɩa’a nimï ‑a ’kä ’yukusɛ ’mö. ³Lagɔ ‑kä nglu sa’a ‑sɩbhä ‑a ’kää zʋ.

⁴Miɛ abhlɩ, ‑maa nɩkpɛ a ‑mɔɔ ngluä tɛkäsɛ Zezwii ’a wɛlɩɩ ’wʋ ’wë, ‑ɔ ‑sɩɩɛ kɛ’möö, a‑a nɩ ’yɩɛ ‑ka ’ɔ wɛlɩɩ ’ylɩmö. Lagɔ kɔ tɛkäsɛ ’ɔ wɛlɩɩ ’mö ’wʋ nglanɩ ’wë, ɔ kɔ ’Wugɔmʋʋ ’Wlɩlɩ ‑gömö ’zʋ, ɔ kɔ ’ɔ ’nyupälɩɩ ’wʋ ghäla, ⁵sɛɛ Lagɔ ’a wɛlɩɩ nɛnɩɛ, ɔ yɛ ‑sɩbhä ’ylɩmö, ’pɩwʋlelea ‑a ’kää yi a ’mötɛɛnɔɔ, ɔ kʋ ’ylɩmö. ‑Li ’la ’wuë, ɔ kɩ tɛkäsɛ ’ylɩmö ’wë, ⁶’n ɔ yiɛ Lagɔ ‑gömö panɩ. ‑Sɩbhä a nɩkpɛ ’la, wa ’kä gbä ɔ ’kä’ɛ ligba ɔ ’kä ’ɔ ‑lizokuu kɛ’mö ‑sɛ a dɔ’wʋ, yɩ’ɩɛ ’yio ‑kä. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa Lagɔ ’a Yuu ’mö ɔ kʋnɩɛ da’a ’wʋ ’sɔ su ’klʋ, ’mö ɔ zianɩɛ da’a nɩkpabhë a ’yila ’klʋ ‑di.

⁷Dʋdʋ, ’nyizakwë lɩbhälɩbhänɩɛ ’wʋ ‑gömöö, wʋ ’klʋ a lililii wa glʋä ‑kä ’pʋ yɩ ‑kä nɛnɩ ‑wa gwliɛ a dɔ’wʋʋ, mɩɩ tulanɩɛ ’ylimö nɩɩ, dʋdʋ ’la, ’nyu wʋ pa‑a Lagɔ a dɛ. ⁸‑Maa ‑dɛgla ‑nyɛ ‑putu ’sɔ a ’yize ‑kʋʋ ’wʋ ’wlʋʋ, wʋ’ʋä ‑lu ’ylimö ‑kä, ‑bhätlɩnɩ wʋ ‑bhätlɩnɩɛ Lagɔ a dɛ, zaa sia wa ’kʋä sia.

⁹Na dlɩsɛkäwanyɩ, miɛ abhlɩ da’a. ‑Maa a dɔ’wʋ, n kɩ dlɩ ’wʋ nɩɩ, ’yio a ‑yio ’mö a nɛmöä ’wʋ zaa, a yi Lagɔ ’a ’pʋpʋɛɛ ghlɩ. ¹⁰’A sɛ a nʋä a ’bhɩa Lagɔgänɩwaa ‑li a ‑li ’wlu ’yize, ‑sɩbhä ma‑a tulanɩɛ ’ylimö nɩɩ, a ‑wa ‑tiamö Lagɔ. Lagɔ, ‑kpöö ’wʋ ɔ ‑wʋä zaa, ɔ ’naa ’kä ‑sɩbhä ’wʋ dlʋ. ¹¹‑Sɩbhä a za n zʋanyɩɛ ’dɩ ’mö nɩɩ, sɛ a zʋä da’aa, a nɩ ’tɛmanɩ ’yli yɔwʋ a ’kä ‑sɩbhä ’zʋ ’yize, ‑këë a ’kä ‑mä ’gbë ’wʋ ghlɛ, nzɩɩ ’saa kää ’nglɩ ’n ’a dilaa ’tɛɛ ’wʋʋ, yɩ ’kä ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö ’yli ’wlʋnɩ. ¹²Swɩ nɩ tanyɩ ’kwädlɩ yɔwʋ ’kunɩ, ‑maa bhla’mö a Lagɔnɩkpaa ‑wa ’tɛɛnɩ a‑a Lagɔ dlɩ, ’ɔ wɛlɩɩ a dɔ’wʋ dɛ wa kää sɛ ‑lɛ ‑wa nyɔnʋ a‑a kɛ, ‑këë ’n wa yiɛ ‑mä ’gbë ’wʋ ghlɛ, ’saa Lagɔ gbä a‑a ɔ ’kʋä ’nyɛɛ, ’mö wa ‑wʋä ghlɩ dɔ’wʋ. Zaa, nɩkpa ’la, ’wa gbäpöö ’mö a nɩ ‑gänɩ.

Sɛɛ Lagɔ gbää ‑sɩbhä ɔ zʋä ’kwädlɩ

^13-14Ablaamö, ’mö Lagɔ ’nyɛɛ ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö ’dɩ, ɔ lɛ naa: ’Dɩ n nyɩamöä dɛ’ɛ nɩɩ, n ‑yimö tenyii ’nyu ’pä, ‑na ’yuë a ’yuë yi zumanɩ. 6.13‑14 Zenɛɛzɩ 22.16‑17. Ɔ ’kää ‑sɩbhä Ablaamö ’dɩ ’nyɛɛ, Lagɔ, ɔnyɩ ɔ zligonɩɛ ’mö nɩɩ, wɛlɩ ’la, yɩ yi ’yli ’wlʋnɩ klɩpaa. ‑Ɔ ’kää ’ghïli, ‑ɔ ’kɔɔ ’wʋ zi, ɔ ’kää ’mö zligonɩɩ, ɔ’ɔɔ ‑bhölɩ, nza ɔ zligonɩɛ ɔnyɩ ’mö. ¹⁵Ablaamö, dlɩ ’mö ɔ ‑kpaanɩ ‑këë, ’saa Lagɔ gbä a‑a ɔ ’kɔ ’nyɛɛ, ’n ɔ yuä ghlɩ. ¹⁶Nɩkpɛ ‑kä zligoo, ‑ɔ ’ghïliɛ ‑ɔ zoo ’wʋʋ, ’mö ɔ zligonɩɛ ’mö. Zligozligu ’la, muu ’nigbaa kpɛnɩkpɛnɛɛ. ¹⁷Nɩkpaa ɔ ’nyɛɛ ’ɔ wɛlɩɩ, ɔ ’kʋä ’ylimö tulanɩ nɩɩ, ɔ yi ’yli ’wälanɩ klɩpaa, ‑maa ɔ ’naa ’kɩ käbödɛ pälanɩ, nza ɔ bhïliiɛ ’wë ’n ɔ yiɛ zligo. ¹⁸’Kïbhï ‑yɩ ’naa ’kää ‑gba’wʋ sɔ‑ɔ, ‑yɩnyɩɩ ’mö Lagɔ ’nɩɛ bhɛnɩ ɔ ’kä ’yiodɩ ‑sɛɛ, ’sɔ yɩ ‑bhliɛ. ‑Abhʋaa nyɔnʋä dlɩ’wʋtɛɛnɩwɛlɩɩ wa nyɩanyɩɛ kɛɛ, swɩ ‑kanyɩ yɩ za yɔwʋ plɛmanɩ tenyii, nzɩɩ ‑a ’kä plɛdɛ ghlɩ. ¹⁹Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, wɛlɩɩ Lagɔ nyɩanyɩɛ, ɔ gbää ɔ yi ’yli ’wälanɩɩ, mɩɩ glɩnɩɛ ‑aa dlɩ’wʋtɛɛnɔ, mɩɩ kää ’nglɩ, a‑a ’nɩ bhlia’aa gba’agbagba’a, ‑mä zlɩ ’mö a Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ a ’mlɩ ’mlɩ, mää ghlidoo ’kɔdʋʋ ziza a‑a ’wʋʋ, a‑a bhɛnɩa’aa ‑a ’kä ‑mä plɛ. ²⁰‑Mä’la, ‑mä Zezwii ’plɩɛ ’yuku, ‑mä ɔ plɛɛ ‑aa za. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ’mö Lagɔ ’zʋaa Mɛlɩkisedɛkö a sɛ a ’kwädlɩ a Lagɔbʋbɔnyɔ ’kɔdɔɔ ’wʋ.

Mɛlɩkisedɛkö a wɛlɩɩ

¹Mɛlɩkisedɛkö ’la, Salɛɛmö a ’bhlɩlowli ɔ glɩnɩ a‑a, Lagɔtapɛ a bʋbɔbʋbɔnyɔ ɔ glɩnɩ a‑a. Mɔɔ möä ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö Ablaamö gbanɩɛ. Ablaamö ’bhöö tʋ ’wʋ, ɔ ’bhöö ’bhlɩlowluwa a ‑bɛ ’wlu ’plɩɛ, ’n Mɛlɩkisedɛkö yoo ’nyu ’pä. ²Ablaamö ‑nyɔɔ gbanɩɛ ’wʋʋ, ‑lii ɔ ‑sɛ a‑a ’bhlɩlowluwaa ɔ ‑nyɛɛ gwɩɛ kä’möö, yɩ ’wuë a kʋgbänɩɩ ’n ɔ yonyɩɛ ’nyɛ.7.1‑2 Zenɛɛzɩ 14.17‑20. Mɛlɩkisedɛkö ’a nglɩɩ a’bhë, yɩ kä zɛmö. Yɩ zɛmöä nɩɩ, ’bhlɩlowli ‑ɔ zlɔnɩ ’mö. ’N wa lɔ’ɛɛ Salɛɛmö a ’bhlɩlowli, mɩɩ sɛɛ zɛmö nɩɩ, ’bhlɩlowli ɔ ’yɩbhä ‑wanɩwanɛ. ³Ɔ’ɔɔ dɩba ‑kä, ɔ’ɔɔ ‑da ‑kä, ɔ’ɔɔ ngëyi ‑kä. ’Ɔ ’pɩwʋ ’nɩɛ tɛɛnɩdɛ ‑nyɛ ’bhlenɩdɛ ’sɔ ‑kä. Lagɔ ’a Yuu a dɩdlɛna ɔ glɩnɩ a‑a. ’N ɔ yiɛ ’kwädlɩ a Lagɔbʋbɔnyɔ ’zʋ.

⁴Mɛlɩkisedɛkö, sɛ ɔ ’ghïliɛ, a nɩ ’yɩɛ ‑ka ‑sɩbhä ’ylɩmö. ‑Aa dɩba ’kɔdɔ Ablaamö a’bhë, ɔ ’bhööä tʋ ’wʋʋ, ‑lii ’wuë ɔ ‑nyɛɛ ’bhöönɩɛ ‑mä, yɩ kʋgbänɩɩ, ’mö ɔ ’nyɩɛ. ⁵Moyizɩ ’a Gböö lɛ naa, Levii ’a ‑gligbëa ’wʋ a ‑nʋa ‑wa nʋä Lagɔbʋbɔlibhoo, Yizlaɛlɩ ’a ngëyii ’mö a ‑nʋa ’wuë a ’saa wa kää, wa nɩ ‑sɛ ‑lɛ yɩ da kʋgbänɩɩ ’yize. Levii a ‑nʋa, wa ‑daayuë wa glɩnɩɛ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa Ablaamö a ’yuë a ’yuë wa glɩnɩmöä. ⁶Mɛlɩkisedɛkö ɔbhlɩ, ɔ’ɔ ‑bhö Levii a ‑gligbë ’wʋ a nɩkpɛ, ‑maa ‑sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö ’n Ablaamö yoo ‑lii ɔ ‑suä a kʋgbänɩɩ ’nyɛ. ’N ɔ yi’ɛɛ Ablaamö ’nyu ’pä. Ablaamö Lagɔ a’bhë ’nyɛɛ ’ɔ wɛlɩɩ ’mö ɔ ’pää ’nyu. ⁷‑A ‑yi sɛ nɩɩ, ’kwädlɩ a dɔ’wʋ, ‑ɔ pää ’nyu, mɔɔ ’ghïliɛ mɔɔ ziɛ ‑mɔ ɔ pää ’nyu ’wʋ. ⁸Levii ’a ‑gligbëa ’wʋ a ‑nʋa wa nyɛɛ ‑lii ’wuë a kʋgbänɩɩ, ’kukuwa wa glɩnɩɛ. ‑Maa Mɛlɩkisedɛkö ɔbhlɩ, ɔ ‑bhölɩ ’kwädlɩ ’yize. ⁹Zaa, ‑a bhɛnɩ ‑a ’kä nɩɩ, Ablaamö ’nyɛɛ da’a Mɛlɩkisedɛkö ’ɔ ‑lii ’wuë a kʋgbänɩɩ, Levii, wa nyɛ a‑a ’kwädlɩ ‑li ’wuë a kʋgbänɩɩ, ɔ’bhë, mɔɔ ’nyɛmɔnyɩɛ da’a. ¹⁰Nyɩasɛ n’n‑ä ‑sɩbhä gbä, ‑maa ’tɛnyɩ ’mö Ablaamö ‑nyɛ Mɛlɩkisedɛkö gbanɩɛ ’wʋʋ, Levii ’nɩɛ abhlɩ ‑bhlɛ gwëlio, ‑maa ɔ ‑wʋ a ‑mä ɔ dɩba ’kɔdɔ Ablaamö a ’mlɩ.

Mɛlɩkisedɛkö a sɛ a Lagɔbʋbɔnyɔ ’kɔdɔ

¹¹Moyizɩ ’a Gböö mɩɩ gbää nɩɩ, Levii a ’yu a ’yu Aghlɔɔ ’a ‑gligbëa ’wʋ a ‑nʋa, mʋa nɩ kä Lagɔbʋbɔlibhoo, ‑maa ’wa libho ’la ’nɩɛ nɩkpa ‑nyɛ Lagɔ ’sɔ a wamanɩwamanɛ sasɛ bhɛmanɩ. Nza Mɛlɩkisedɛkö a sɛ a Lagɔbʋbɔnyɔ ‑ɔɔɔ Aghlɔɔ a saa ‑wʋ, ɔ ’wlʋä. ¹²Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa sɛɛ Lagɔbʋbɔsaa ’sɔɔ ‑gba’wʋʋ, ‑sɩbhä Gböö ’sɔɔmöä ‑gba’wʋ. ¹³‑Ɔnyɩɩ dɛ wɛlɩ nɩ bhïlaa, käbögligbë ’wʋ a nɩkpɛɛ. ‑Gligbë ’la ’wʋ a nɩkpɛ ’nɩɛ ‑bhlɛ tɛkäsɛ Lagɔbʋbɔlibho nʋ. ¹⁴‑Sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö ‑maa, ‑a ‑yi sɛ nɩɩ ‑Alowli, Zwidaa a ‑gligbëa ’wʋ ‑mä ɔ ’bhöönɩɛ. Moyizɩ ’kää Lagɔbʋbɔlibhoo a gbʋʋ bhïlaa, ɔ’ɔɔ ‑gligbë ’la a dɛ bhïla.

¹⁵Kïbhëa ‑a kää ’nglɩ ’n wɛlɩɩ ’wuë yiɛ gbëaa bhli ma‑a nɩɩ, Lagɔbʋbɔnyɔ ‑mɔ’la ‑ɔ ’wlʋä, Mɛlɩkisedɛkö a sɛ a ‑nɔ ɔ glɩnɩɛ. ¹⁶Levii a ‑nʋa a saa ‑sɩbhä ɔ’ɔɔ ‑wʋ. Wabhlɩ, sɛ wa glɩnɩɛ Levii a ’yuë a ’yuë a za, Moyizɩ ’a Gböö mɩɩ ’nyʋää ‑lɛ a libho ’la. ‑Maa ‑mɔ’la ɔbhlɩ, zɩkpa a ‑maa ’naa ’kää ’kwädlɩ ’yli bhɩɛ, ’a ’mötɛɛnɔɔ mʋʋ kää ’nglɩ ’n ɔ yiɛ Lagɔbʋbɔnyɔ ’zʋ. ¹⁷Wɛlɩ ’la, sɛ’ɛ Lagɔwɛlɩɩ ’zwiɛ kɛ ‑gömö nɩɩ:

Mɛlɩkisedɛkö a sɛ a

Lagɔbʋbɔnyɔɔ ‑n ’kää ’kwädlɩkwädlɩnɩ glɩnɩ.7.17 Soomö 110.4.

¹⁸Gbösɩɛkö ’nɩɛ ’mö ’tɛɛ, zaa yɩ’ɩɛ dɛsɛ ‑kä. Nza wa ‑sɩɩɛ sɛ. ¹⁹Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa yɩ’ɩɛ nɩkpa ‑nyɛ Lagɔ ’sɔ a wamanɩwamanɛ sasɛ bhɛmanɩ. Sɩbhä a za Lagɔ nyɩanyɩɛ dlɩ’wʋtɛɛnɔ a ‑dlɩwʋtɛɛnɔ. Wʋ za, ‑a bhɛnɩa’aa ‑a ’kä Lagɔ yɔwʋ ’dio.

²⁰‑Maa yɩ ’kä ‑sɩbhä ’wʋ ’plɩ a dɔ’wʋ, Lagɔ, zligo ɔ zligoo. ‑Muë’la ’kä Lagɔbʋbɔwa ’zʋ a dɔ’wʋ, ɔ’ɔɔ zligo. ²¹‑Maa Zezwii ɔbhlɩ, Lagɔ ’kɔɔ Lagɔbʋbɔnyɔ ’wʋ ’zʋa yii, zligozligu yɩ kää ’mö, ‑zlɩ Lagɔ ’nyɔɔ ’dɩ nɩɩ:

’Kwädlɩ a Lagɔbʋbɔnyɔ ‑n glɩnɩɛ.

‑Alowli, zligo ɔ zligoo,

wɛlɩ ’la, ɔ ’naa ’kɩ käbödɛ pälanɩ.7.20‑21 Soomö 110.4.

²²‑Sɩbhä a za, mɛnɩnɔɔ ‑a ‑nyɛ Lagɔ ‑mɛnɩnɩɛ Zezwii a ’nglɩ ’möö, ‑tiamö a ‑luä, wʋ zi bhla’mö a ‑nʋʋ ’wʋ.

²³Bhla’mö a dɔ’wʋ, ‑wa kä a‑a Lagɔbʋbɔlibhoo, kä’mö wa sɛsɛnu a‑a. ‑Mɔ ‑kä ’ku ’wëë, ‑mɔmɔɔ plɩɛ ‑lɛ, sa’a ‑këë ’n wa yiɛ zumanɩ. ²⁴‑Maa Zezwii ɔbhlɩ, ’kwädlɩkwädlɩnɩ ɔ ‑bhölɩɛ, zaa ’ɔ Lagɔbʋbɔlibhoo, wʋ’ʋä wʋ ’kä ’bhlenɩdɛ ghlɩ. ²⁵‑Sɩbhä a za, ‑wa ’dionɩɛ Zezwii a ’nglɩ ’mö Lagɔ yɔwʋʋ, Lagɔ bhɛnɩ ɔ ’kʋä ‑tiamö puë. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa Zezwii ‑bhölɩ ’kwädlɩ ’n ɔ bhibhee wa ’wlumö. ²⁶Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, Zezwii mɔɔ glɩnɩɛ Lagɔbʋbɔnyɔ ’kɔdɔɔ ‑ɔ ‑ngwanyɩɛ ’wʋ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa mɔɔ ‑wʋä ’wlɩlɩ, mɔɔ ’nɩɛ gbʋ ‑gömö ‑kä, mɔɔ ’nɩɛ ’nyinyloli ’mö ‑kä, ɔ’ɔɔ ‑mä ’nyinylolinʋwa gla’mö ‑wʋ. ‑Mä Lagɔ a’bhë dlɩ ’mö ‑mä ɔ ‑wʋä. ²⁷Ɔ ‑nyɛ bhla’mö a Lagɔbʋbɔwa ’kädɩɩ ’nɩɛ ’wlʋnɩ. Bhla’mö a ‑nʋa, sɛ wa glɩnɩmö a‑a ’nyinylolinʋwa a za, wa ‑kä nɩkpa a ’wlumö Lagɔ ‑li bʋbɔnɩɛ möö, wa ‑sumö wanyɩ a ‑nɩ wa ’kɩ tɛɛ wanyɩ a za Lagɔ bʋbɔnɩ ’wë, wa ’kɔ bhäla nɩkpabhë a ’nyinyloli a za ‑mi’la bʋbɔnɩ. Sɛɛ zila zɩɛ ’yize, sa’a wa zʋ a‑a. ‑Maa Zezwii ɔbhlɩ, ‑sɩbhä ɔ’ɔɔ ’zʋ. Ɔnyɩ ɔ ’wlʋä ’mö, ’wʋ ‑bhlʋ ‑kpöö ’n ɔ yiɛ nɩkpa ’wuë a ’wlumö bʋbɔnɩlu ’zʋ. ²⁸Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, Moyizɩ ’a Gböö, nɩkpa a ‑muë glɩnɩmöä ’nyinylolinʋwa, ’mö yɩ ’zʋa a‑a Lagɔbʋbɔwa ’kädɩ ’wʋ. ‑Maa Lagɔ ’a zligozligowɛlɩɩ ‑yɩ nʋä nɩɩ, ’kwädlɩ a Lagɔbʋbɔnyɔ ‑n glɩnɩɛ, ‑yɩ ’plɩɛ Gböö a ’bhle ’möö, mɩɩ ’zʋa Lagɔ ’a Yuu ‑ɔ zlɔnɩɛ ’mö, ’kwädlɩ a Lagɔbʋbɔnyɔ ’kɔdɔ ’wʋ.

Zezwii mɔɔ glɩnɩɛ ‑a’a Lagɔbʋbɔnyɔ ’kɔdɔɔ

¹Wɛlɩɩ ’wuë n cɛlanyɩɛ dɛ’ɛ ’wʋʋ, yɩ kïbhëa ‑a kää tenyii dɛsɛ ma‑a nɩɩ: Sa’a a Lagɔbʋbɔnyɔ ’kɔdɔɔ ‑a kää. ‑Mä ghäyɩ ’wʋ, ‑Alowli Lagɔ ‑ɔ ’kämanɩ ‑lii ’wuë ‑gömöö, ’ɔ ’nglɩmöklikpëa a luukɛ ’wʋ, ‑mä ɔ möä sɛ glɩɛ. ²’Ɔ Lagɔbʋbɔlibhoo ɔ nʋä, ‑tiamö a Lagɔgligbëa ‑a ‑wʋä ‑mä ghäyɩ ’wʋ, Lagɔ a’bhë ’sɩbhää, ‑mä a ’mö, ‑mä ɔ nʋnuä, ‑maa Lagɔgligbë a ‑ma nɩkpa ’sɩbhä ’mö, ‑mä ɔ ’nuä nʋnɩ. ³‑A ‑yi sɛ nɩɩ, ‑a’a mä’ä dʋdʋ ’wʋ a Lagɔbʋbɔwa ’kädɩɩ, wa ’kä Lagɔ nɩma ‑nyɛ ’nyɛnyɛli ‑mimii ’sɔ bʋbɔnɩ, nza wa ‑wʋä ‑lɛ. Sɛ ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’la, ’saa Zezwii ’kä’ɛɛ ɔbhlɩ Lagɔ bʋbɔnɩɩ, wʋ kä wʋ ’kä ‑bhölɩ. ⁴’N Zezwii ‑kä a mä’ä dʋdʋkpäta ’wʋ glɩɩ, ɔ ’naa ’kä a Lagɔbʋbɔnyɔ ’zʋ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa Lagɔbʋbɔwa ‑wʋ mä’ä dʋdʋ ’wʋ, sɛɛ Moyizɩ ’a Gböö gbää wa nɩ bʋbɔ Lagɔɔ, mʋa bʋbɔɔ ‑sɩbhä. ⁵Wabhlɩ, ’wa Lagɔgligbëa wa nʋnɩɛ ’wa libhoo ’möö, Moyizɩ ’ka a‑a ’sɩbhää yii, sɛ’ɛ Lagɔ ’nyɔ a‑a ’dɩ nɩɩ: «Moyizɩ, ‑pʋnɩ ’yukwli. Lagɔgligbëa n gbää ’sɩbhää, sɛ n nyɩamö a‑a ‑mä Sinayii a ‑gägaa ’wlu ’dɩɩ, ‑sɩbhä ‑n nɩ ’sɩbha ’tɩɩ.» 8.5 Ɛzoodɩ 25.40. Mɩɩ sɛɛ zɛmö nɩɩ, Lagɔgligbëa Moyizɩ ’sɩbhää, a ‑nyɛ Lagɔbʋbɔlibhoo ‑wʋnyɩ dɛ Moyizɩ ’a Gböö bhïlaa ’sɔ, ‑mä ghäyɩ ’wʋ a ‑nɩɩ a dɩdlɛna a ’yize yɩ glɩnɩɛ, ‑maa ɛ’ɛ ‑bhö yɩ ‑gbaabhï mi. ⁶Nza n gbää nɩɩ, Zezwii ’a Lagɔbʋbɔlibhoo ɔ nʋä, mʋʋ kää dɛsɛ mʋʋ ziɛ bhla’mö a Lagɔbʋbɔwaa a ‑nʋʋ ’wʋ. Ɔ za Lagɔ ‑nyɛ nɩkpa ’sɔ mɛnɩnɩa’aa ‑tiamö. Mɛnɩnɔluluu, mʋʋ kää dɛsɛ mʋʋ ziɛ bhla’mö a ‑nʋʋ ’wʋ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ’saa Lagɔ gbää ɔ yi ɔ ‑nʋa ‑mä mɛnɩnɔlulu ’la ’mö ’nyɛɛ, mʋʋ kää dɛsɛ mʋʋ ziɛ Tɛkämɛnɩnɔɔ ’mö a ’saa ɔ gbää ɔ ’kʋä ’nyɛ ’wʋ.

⁷’N Tɛkämɛnɩnɔɔ ’nɩ a ’klʋkpamösɛsʋ ’mö ‑kä, Lagɔ ’naa ’kä a ‑mumuu wʋ ’bhle ’mö zʋ. ⁸‑Maa ’klʋkpamösɛsʋ ’la a za, ’lʋnɩ ɔ ’lʋnuëë ’n ɔ yiɛ wa dɛ nɩɩ:

’Tɛnyɩ ‑mɛmɛɛ yi ghlɛ,

Yizlaɛlɩ’a ‑gligbii ‑nyɛ Zwidaa ’a ‑gligbii ’sɔ,

n ‑nyʋä yi ’wʋ ’sɔ mɛnɩnɩ.

⁹Mɛnɩnɔlulu ’la, wʋ ’naa ’kä Tɛkämɛnɩnɔɔ a saa ‑wʋ.

Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ,

‑maa ‑zlɩ n ’libhï a‑a wa dɩbawa ’wʋ,

’n n yuë a‑a ‑mä Ezipötɩ‑bhölɩɩ ’mö galɛ ’mö ‑sɛɛ,

ɛ mɛnɩnɔɔ n ‑nyʋä mɛnɩnɩ a‑a,

’klʋkpamö wa ‑sʋʋä.

‑Sɩbhä a za n ‑sʋä’ɛɛ na a kɛ’mö.

‑Amö wa ‑lowli Lagɔ, ‑amöö gbää ‑sɩbhä.

¹⁰Ylɩ ’la ‑kä ’plɩ ’wë a mɛnɩnɔɔ n ‑nyɛ Yizlaɛlɩ a ‑nʋa ’kää mɛnɩnɩɩ, muä dɛ’ɛ:

N yuë ’nɛɛnɔ ’nyɛ wa ’käa sasɛ ’na wɛlɩɩ yɩbhlɩnɩ,

na’bhë, ‑mä n ’kɩɛ wa dila zɛmö ’cɛlɩ.

‑Lɛ a dɔ’wʋ, n yi ‑tiamö wa ‑Lowli glɩnɩ,

wa yi’ɛ wabhlɩ ‑tiamö na ‑nʋä glɩnɩ.

¹¹Wa gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ a’bhë,

ɔ ’naa ’käa’a ɔ ’lilɛ sʋlʋnɩ nɩɩ:

Yɩbhlɩnɩ ‑Alowli Lagɔ.

Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa wa ’wuë,

’yuë oo, ’kädɩ oo, wa ‑yii sasɛ ‑yi.

¹²Wa ‑saa abhlɩ ‑tiamö ’klʋkpamö,

‑maa n yi wa ngäzɩdlɩ ’pä,

n ’naa ’kä ’wa ’nyinylolii ’wʋ ligbanɩ.8.8‑12 Zelemii 31.31‑34.

¹³Lagɔ ‑kä sa’a mɛnɩnɔlulu a dɛ bhïlaa, mɩɩ sɛɛ zɛmö nɩɩ, Tɛkämɛnɩnɔɔ, ɔ kʋ sɩɛka ’wʋ ’zʋa. ‑Lu a ‑mu wa ’zʋaa sɩɛka ’wʋʋ, wʋ yɛ gɔ, zaa, ’yli wʋ ’kää bhɩɛ.

Tɛkämɛnɩnɔɔ ’mö a Lagɔbʋbɔsaa

¹Tɛkämɛnɩnɔɔ ’mö a Lagɔbʋbɔsaa kä a ’a gböö ’n dɛ wa ’kää mä’ä dʋdʋ ’wʋ Lagɔ bʋbɔnɩɩ, ‑lɛ ‑bhölɩ a. ²Lagɔgligbë wa ’sɩbhää, a kä ’kibhï ’sɔ. Tɛkäkïbhëa, ’mö wa laa dɛ ‑wʋ ’wlɩlɩ. ‑Mä a ’mö, ‑sikawapɛɛ ‑ɛ kää ‑kwësi ngbi’sɔ ’ylii, ‑mä ɛ ‑wʋä. ’Tebhlea ‑a kää bʋbɔnɩfɔlɔɔ ’klʋʋ, ‑mä a ‑wʋmö’ɛɛ. ³Tɛkäkïbhë ’la, a ‑nyɛ ’sɔnaa ’sɔ a jijo’wʋ, ghlidoo ’kɔdʋʋ ‑wʋä ‑lɛ. ’Sɔnakïbhëa, ’mö wa laa dɛ ‑wʋ tenyii ’wlɩlɩ. ⁴A ’mö, ‑mä ‑sikatebhlea wa sianɩɛ wlɩɩ ’klʋ ‑wʋä. Mɛnɩnɔɔ a ‑lokwlii, ‑mä ɛ ‑wʋmöä. Ɛ ’klʋ ’wuë ‑sika. ‑Mä ɛ ’mö ‑sikadɔkɔɔ ‑wʋ kää Lagɔlilea wa laa maanɩ ’mö mu, Aghlɔɔ ’a ‑peyii ‑ɛ ’pä a‑a ‑gbɔkwälɩ mɛ, ’n kpɩya ’sɔ ‑kpɔ ‑yɩ cɛlɩɛ mɛnɩnɔɔ a wɛlɩɩ ’klʋ mi, ‑li ’la ’wuë, mɩɩ ‑wʋä ‑mä. ⁵‑Lɛ ‑lokwlii ’klʋ, ’nglɩmölagɔzuzuku ’sɔ wa bhlɛɛ, yɩ ’nɩgbö ‑lɛ. Mɩɩ sɛɛ zɛmö nɩɩ, dɛɛ ‑lokwli ’la ‑wʋä, Lagɔ a’bhë mɔɔ ‑wʋä ‑lɛ. Dɛɛ Lagɔbʋbɔnyɔ ’kɔdɔɔ ’mlɩɛ nɩmadlu ɔ ‑kä nɩkpa a ’nyinyloli a za Lagɔ ‑lii bʋbɔnɩɛ yii, Yɩ ‑këpïï, mɩɩ wɛnɩɛ ‑lɛ ’wʋ. Miɛ da’a, ‑maa ɛ’ɛ ‑bhöa’a ‑bhlɛ ‑sɩkaa ‑li ’la ’wuë a ’mö ‑sɛsɛnɩtɛnyɩ. ⁶Sa’a ‑sɩbhä Lagɔgligbëa sɩbhää. A tɛkäkïbhëa ’mö, zila oo ‑zila, ‑mä Lagɔbʋbɔwaa plɛɛ ’n wa nʋä ’wa Lagɔbʋbɔlibhoo. ⁷‑Maa ’sɔnaa abhlɩ, ‑mä a ’mö, Lagɔbʋbɔnyɔ ’kɔdɔɔ a ’yize mɔɔ plɛɛ ‑mä. ’Ylʋba ‑bhlʋ ’mö, ɔ plɛnɩ ‑mä ’wʋ ‑bhlʋ ‑kpöö. Ɔ ‑su nɩmadlu ’n ɔ plɛɛ ‑mä. Ɔ’bhë, ɔ ‑nyɛ ngëyi ’wuë ’sɔ, ’nyinylolii wa’aa ‑tɔnɩ wa nʋä a za, ɔ ’kʋ Lagɔ bʋbɔnɩ. ⁸’Wugɔmʋʋ ’Wlɩlɩ mɔɔ slʋnɩɛ nɩɩ, ’n bhla’mö a Lagɔgligbëa ma‑a nɩ ‑kä a ‑bhlɛ ‑bhölɩɩ, a kïbhëa ’sɔnaa a dɛɛ ‑wʋä tenyii ’wlɩlɩ a ’yio, wʋ ’naa ’kä a këlio. ⁹‑Li ’la ’wuë, mɩɩ ’cɩanyɩɛ zɩ’ɛ nɩɩ, nɩma ‑nyɛ bʋbɔnɩli ‑mimii ’sɔ wa bʋbɔnɩ a‑a, yɩ’ɩɛ a bhɛnɩ yɩ ’kä nɩkpɛ ’nyinyloli a gbʋ ‑gömö ‑sɛ ɔ dlɩ ’kä ’mö yi. ¹⁰‑Wa bʋbɔnɩɛ ‑li ’la, gbö a ‑bɛ wa ‑gänɩɛ. Lilili a gbö mi, nʋnɩmänɩmʋ a gbö mi, ’n sɛ wa ’kää ’wa kpökpaa ’wlɩlɩ päla, ‑sɩbhä a gböö ’mö wa ‑gänɩɛ. ‑Maa ‑li ’la ’wuë nɩkpa a ’päpägböä, sa’a yɩ ‑wʋä ‑këë ’n Lagɔ yiɛ ’lilili yɩ ’bhle ’mö zʋ.

Mɛnɩnɔluluu ’mö a Lagɔbʋbɔsaa

¹¹‑Maa Kliisɩ ‑ɔ yiɛ, mɔɔ glɩnɩɛ ‑li a ‑li ’la ‑yɩ ’kää yi a Lagɔbʋbɔnyɔ ’kɔdɔɔ. Lagɔgligbëa ‑a ’ghïliɛ, ‑a kää ’nglɩ ‑gömö, ‑a ‑wʋä ‑kpöö, nɩkpɛ ’nɩɛ ’sɩbhää, mɩɩ sɛɛ zɛmö nɩɩ, ‑aaa mä’ä dʋdʋ ’wʋ a ‑na glɩnɩɩ, ‑mä a ’mö, ‑mä ɔ plɛɛ ɔbhlɩ. ¹²Ɔ plɛɛ ‑mää, väkö a dlu ɔ’ɔɔ ‑su. ’Bhilabhɛlɩ a dlu ɔ’ɔɔ’ɛ ‑su. ‑Maa ɔ’bhë, ’ɔ dluu ’mö ɔ ‑suä. ’Wʋ ‑bhlʋ ‑kpöö ɔ plɛnɩɛ ‑mä. Mɩɩ ‑sanyɩɛ ’gämö ‑gämö ‑a’a ’nyinylolii a gbʋʋ ‑gömö. ¹³Bhla’mö a Lagɔbʋbɔsaa a dɔ’wʋ, ’väkadlu ɛ ‑kä’ɛ ’bhilidlu ’n ɛ ‑kä’ɛ ’bhilinglɔdɩgba wa siaa a ’tʋtɔɔ, ’mö wa mlɩɛ nɩkpaa ‑wa sɛɛ Moyizɩ ’a Gböö ’klʋkpamö ’wʋ. ’N ‑yɩ’la ‑kä ’wa kpökpaa ’wlɩlɩ pälaa, ¹⁴mɛɛ ’kä zi’e Kliisɩ ‑ɔɔɔ ‑maa yɔwʋ ‑kä, Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ ‑suä ’n ɔ yiɛ ɔnyɩ Lagɔ bʋbɔnɩɩ, ’ɔ dluu ‑wʋ kwliɛ, mʋʋ ’naa kä a bhä tenyii ‑a’a dilaa ’wlɩlɩ pälaa wʋ ’kä ‑li ’la ’wuë ’wʋ zi ‑a? ‑Tiamö, mʋʋ bhɛnɩɛ wʋ ’kä ‑tiasɛ ‑a’a dila ’wlɩlɩ päla, nzɩɩ nyɩasɛlii ’wuë ‑a nʋä ‑yɩnyɩ za ‑a ’kää ’yli bhɩɛɛ, ‑a tia’a nʋ, ‑a ’kä sasɛ Lagɔ ‑ɔ ‑bhölɩ bʋbɔ.

¹⁵Nza n gbää nɩɩ, Kliisɩ a za Lagɔ ‑nyɛ nɩkpa ’sɔ a jijo’wʋ mɛnɩnɔlulu yiɛ ‑lɛ. Tɛkämɛnɩnɔɔ a ’tɛnyɩ ’mö, nɩkpaa ’klʋkpamö wa sɛ a‑a Lagɔ. ‑Maa Kliisɩ mɔɔ ’kuä wa ’wlumö, nzɩɩ ’wa ’nyinylolii a gbʋʋ ’kʋäa ‑gömö ’bhöö, sɛɛ Lagɔ ‑sʋää ‑lɛ wa ’kä ’ɔ ’pɩwʋlelea ’wʋ a ‑lii ‑yɩ ’naa ’kää ’yli bhɩɛ ghlɩɩ, ‑sɩbhä ’kä Kliisɩ ’a kwiea a ’nglɩ ’mö ‑tiamö ’yli ’wlʋnɩ.

^16-17‑A ‑yi sɛ nɩɩ, nɩkpɛ ‑kä ’bɔgʋ ’cɛlɩ nɩɩ, n ‑kä ’ku ’wë wa nɩ ’zʋ sɛ’ɛ ’na ‑lii ’wuë, ɔ ’maa ’kää ’ku ’wë, ’n wa kää wa ’kä ‑sɩbhä ’zʋ. ‑Maa ɔ ’nɩɛ ‑bhlɛ ’kuu, sɛ ɔ ’cɛlɩ a‑a, ‑bɛ ’nɩɛ bhɛnɩ ɔ ’kä ‑sɩbhä ’zʋ. ¹⁸‑Sɩbhä a za Lagɔ ‑nyɛ ɔ ‑nʋa ’sɔ a Tɛkämɛnɩnɔɔ a’bhë ’kää tɛɛ yii, dlu ’sulo a‑a sɛ. ¹⁹Gböö Lagɔ ’nyɛ a‑a Moyizɩ yowʋʋ, Moyizɩ ‑nyɩɩ yiɛ, nɩkpaa ’wuë a ’yila ’klʋ ‑lɛ ɔ zɛlɩniiɛ ’mö. Yɩ ’wuë, sɛ yɩ cɛlɩɛ, ‑sɩbhä ɔ zɛliiɛ ’mö ’tɩɩ. Ɔ zɛliiɛ ’mö ’wëë, ’bhiladɩgbö ‑nyɛ väkö ’sɔ wa ‑dɩɛ ’wlu a dluu, ’n ɔ yuä ’nyu ’mö zʋ, suke wa laa Yizɔɔpö a ‑titigblagblaa ’n ɔ yeaa wïladebïlizɛlɩ yɔwʋ gwanɩ, ’n ɔ yeaa ‑mä dlu ’la ’mö ’ngwa ’n ɔ yuä ’bɔgʋʋ Lagɔ ’a Gböö cɛlɩɛ ’mö ’wʋ ’mlɩ ’n ɔ yu’ɛɛ nɩkpaa ’wuë ’wʋ ’mlɩ. ²⁰Ɔ ‑wʋä ‑sɩbhä ’zʋ dɔ’wʋʋ, ɔ lɛ naa:

«Mɛnɩnɔɔ Lagɔ ’zʋä ‑lɛ a ‑nyɔɔ ’sɔ a jijo’wʋʋ, wʋ dluu muä dɛ’ɛ.»9.20 Ɛzoodɩ 24.8.

²¹Ɔ gbää sa’a ’wëë, Lagɔgligbëa ‑nyɛ Lagɔbʋbɔlibhoo a ‑lii ’wuë ’sɔ, ’n ɔ yiɛ dluu ’wʋ ’mlɩ. ²²Moyizɩ ’a Gböö a dɔ’wʋ, ‑li a ‑mi wa’a pälanɩɛ dlu ’mö ’wlɩlɩɩ, yɩ’ɩɛ ‑zu, ‑maa ’nyinylolii a gbʋʋ ’kä nɩkpɛ ‑gömö ’bhöö a dɔ’wʋ, ’n dlu ’nɩ sɛ ’sulo ’wëë, Lagɔ ’naa ’kʋ ’yi ’tatinɩ.

Kliisɩ mɔɔ bʋbɔnɩɛ ɔnyɩ Lagɔ nɩkpa a ’nyinylolii a za

²³Mä’ä dʋdʋ ’wʋ a ‑li ’la, ‑yɩ glɩnɩɛ ‑mä ghäyɩ ’wʋ a ‑nɩɩ a dɩdlɛnaa, wa kä a wa ’kɩ ‑sɩbhä ’wlɩlɩ päla. Miɛ abhlɩ, ‑maa yɩ ‑gbaabhï ‑yɩ ‑wʋä ‑mä ghäyɩ ’wʋʋ, yɩ ’wlɩlɩpälasaa kä a ’kä tenyii dɛsɛ ‑kä, a ’kä mä’ä dʋdʋ ’wʋ a ‑naa ’wʋ zi. ²⁴’Lɩlɩlɩ a dɔ’wʋ, Kliisɩ, Lagɔgligbë a ‑ma nɩkpa ’sɩbhää, ‑a glɩnɩɛ ‑mä ghäyɩ ’wʋ a ‑naa a dɩdlɛnaa, ‑mä a ’mö, ‑mä ɔ’ɔɔ mö, ‑maa ‑mä Lagɔ yɔwʋ a’bhë, ‑mä ɔ möä, ɔ ’kɔ ‑aa za ’wlu gäla. ²⁵Zwiiföwaa ’a Lagɔbʋbɔwa ’kädɩɩ, sɛɛ ’ylʋba yiɛ, ‑sɩbhä wa möä ‑mä ’wa Lagɔgligbëa ’mö nɩmadlu Lagɔ bʋbɔnɩɛ. ‑Maa Kliisɩ ɔbhlɩ, ɔ möä ‑mä Lagɔ yɔwʋʋ, ɔnyɩgäsɛ ’a dluu ’mö ɔ ‑suä. Ɛ’ɛ ‑bhö ɔ ’kɔ ɔnyɩ ‑bɛ ’wʋ bʋbɔnɩ a za. ²⁶Ɛ ‑kä a ‑sɩbhä, tɛɛnɩ ‑mä ’pɩwʋ a tɛɛnɩdɛ ’mö, ’kwädlɩ ɔ ’kä a‑a ’klɩ ’yɩ ɔ ’kä ’ku ’yize. ‑Maa ‑a’a ’tɛnyɩ ‑mɛ nɩ ‑ɛ glɩnɩɛ ’pɩwʋ a ’gbëbhlenɩtɛnyɩɩ, ɛ ’mö ‑mä ɔ ’wlʋnɩɛ ’yli, ’n ɔ yiɛ ɔnyɩ ’wʋ ‑bhlʋ ‑kpöö Lagɔ bʋbɔnɩ. Sa’a ‑sɩbhä ɔ bhɩa ’nyinylolii a gbʋʋ ’yli. ²⁷Sɛɛ nɩkpa ’wuë ’kunɩɛ ’wʋ ‑bhlʋ ‑kpöö, ‑wa ‑kä ’ku ’wëë, ’n Lagɔ ’a ‑zijle ’kädaa ‑kʋnuëë, ²⁸‑sɩbhä Kliisɩ bʋbɔnɩɛ ɔnyɩ ’wʋ ‑bhlʋ Lagɔ, ɔ ’kä nɩkpa a bäbätɛ ’wa ’nyinylolii a gbʋʋ ‑gömö ‑sɛ. ‑Maa ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö ɔ yi ’wʋ ’sɔ mä’ä dʋdʋ ’wʋ yinɩ. Ɔ ‑kä yii, ɛ’ɛ ‑bhöa’a nɩkpa a ’nyinyloli a gbʋgömösɛza, ‑maa ‑wa ‑kʋnɩɛ ’ɔ yiyee, ɔ ’kʋä puë a za, nza ɔ ’kää yi.

¹Moyizɩ ’a Gböö a wɛlɩɩ, ‑li a ‑lii ‑yɩ ’kää bhäla ’yli ’wlʋnɩɩ, yɩ ‑dɩdlɛna a ’yize yɩ glɩnɩɛ cuu, ‑maa ɛ’ɛ ‑bhö yɩ ‑gbaabhï mi. Gbö ’la, yɩ lɛ naa, nɩkpaa nɩ bʋbɔnɩ Lagɔ ‑li ’wa ’nyinylolii a za. ’Ylʋböö ’wuë ’mö wa nɩ ’zʋ ’kwädlɩ ‑sɩbhä ’yize, nzɩɩ wa ‑nyɛ Lagɔ ’käa ’wʋ ‑wʋnɩ. ‑Maa ‑tiamö a dɔ’wʋ, bʋbɔbʋbɔsɛ ’la, sɛ yɩ sʋlʋnɩɛ, ‑sɩbhä ’nɩɛ bhɛnɩ a ’kä ‑tiamö nɩkpɛ ’wlɩlɩ päla. ²’N ‑sɩbhä ‑kä a bhɛnɩ a ’kä nɩkpa ‑tiamö ’wlɩlɩ pälaa, wa yi a bʋbɔbʋbʋ ’la kɛ’mö ‑sɛ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa wa yi a sɛ yɩbhlɩmanɩ nɩɩ, wa yɛ ’gämö ‑gämö ’wlɩlɩ plɛnɩ zaa, wa’a ’nyinyloli a gbʋʋ ‑gömö ‑kä. ³‑Maa ’wa sɛ wa bʋbɔnɩɛ Lagɔ nɩmadluu ’ylʋbö ’wuë ’möö, ’wa ’nyinylolii, ’mö ‑sɩbhä ligbanuëë ’wʋ cuu. ⁴Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa bhilaa ‑nyɛ väköö ’sɔ a dluu wa bʋbɔnɩɛ, wʋ’ʋä bhɛnɩ wʋ ’kä nɩkpa ’wa ’nyinylolii a gbʋʋ ‑gömö ‑sɛ.

⁵Nza Kliisɩ yiɛ mä’ä dʋdʋ ’wʋ, ’n ɔ yiɛ Lagɔ a dɛ nɩɩ:

Nɩma ‑nyɛ bʋbɔnɩli ‑mimii ’sɔ,

mö ‑n ‑nɩɩɛ ’yɩbhänɩ n ‑kami bʋbɔnɩ,

‑maa ‑n nyɩaa kpökpa,

⁶bʋbɔnɩnɩma a ‑mi wa siaa ‑na ’nglɩ ’möö,

’n ‑mi nɩkpa lɛmöä ’wa ’nyinylolii a za‑a,

mɩɩ ‑nɩmöä ’mäna ’wʋ ‑bhö.

⁷Nza n nʋä nɩɩ: ‑Atʋ Lagɔ, ‑amöä dɛ’ɛ

n yɛ yi, sɛ ‑n ’yɩbhää, n ’kä ‑sɩbhä ’zʋ.

Sa’a ‑sɩbhä yɩ cɛlɩɛ na dɛ, ‑mä ‑na’a wɛlɩɩ a ’bɔgʋʋ ’mö.10.5‑7 Soomö 40.7‑9.

⁸Tɛkädɔ’wʋ, sɛ’ɛ ɔ nʋä nɩɩ: Nɩma ‑nyɛ bʋbɔnɩli ‑mimii ’sɔ ’mö Lagɔ ’nɔɔ ’yɩbhänɩ ɔ ’kɔnyɩ bʋbɔnɩ. Bʋbɔnɩnɩma a ‑mi wa siaa Lagɔ a ’nglɩ ’möö, ’n ‑mi nɩkpa lɛmöä ’wa ’nyinylolii a za‑a, mɩɩ ’nɔɔ ’mäna ’wʋ ‑bhö. ‑A ‑yi sɛ nɩɩ, Gböö Lagɔ ’nyɛ a‑a Moyizɩ mɩɩ gbää wa nɩ bʋbɔnɩ ‑li ’la. ‑Maa ‑sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö ’n Zezwii yiɛ sa’a gbä. ⁹’Sɔnadɔ’wʋ, sɛ’ɛ ɔ nʋ’ɛɛ nɩɩ: ‑Amöä dɛ’ɛ, n yɛ yi, sɛ ‑n ’yɩbhää n ’kä ‑sɩbhä ’zʋ. Zaa, ɔ ‑kä ‑sɩbhä gbää, bhla’mö a bʋbɔbʋbɔsaa, ‑sɩbhä ɔ ‑sɛɛ sɛ, ’n ɔ yiɛ ɔnyɩ bhla’mö a bʋbɔnɩlii ’wuë a ’bhle ’mö zʋ. ¹⁰Nza n gbää nɩɩ, Zezwii Kliisɩ, sɛ ɔ ’zʋä da’a sɛɛ Lagɔ ’yɩbhää ’tɩɩ, ’n ɔ yiɛ ɔnyɩ Lagɔ bʋbɔnɩ ’wʋ ‑bhlʋ ‑kpöö, ‑sɩbhä ma‑a kää ’nglɩ, a‑a yiɛ ’wlɩlɩ plɛ ’lɩlɩlɩ.

¹¹Zwiiföwaa ’a Lagɔbʋbɔwaa, sɛɛ zila zɩɛ ’yizee, ‑sɩbhä wa möä ‑mä Lagɔgligbëa ’mö, ’n wa nʋä ’wa Lagɔbʋbɔlibhoo. ’Kwädlɩ wa lɛmöä ’wa bʋbɔnɩlii, ‑maa yɩ ’wuë yɩ’ɩɛ bhɛnɩ yɩ ’kä nɩkpɛ ’nyinyloli a gbʋ ‑gömö ‑sɛ. ¹²‑Maa Kliisɩ ɔbhlɩ, ’wʋ ‑bhlʋ ‑kpöö ɔ bʋbɔnɩɛ ɔnyɩ Lagɔ nɩkpaa ’wuë ’a ’nyinylolii a za, ’n ɔ yiɛ ‑mä Lagɔ a luukɛ ’wʋ sɛ glɩɛ mö. ¹³‑Mä ɔ ’käa’aa glɩ ‑këë, Lagɔ ’kä ’ɔ ‑gblɩwaa ’wuë ‑mä ɔ kplɩzɛmö ’zʋ.

¹⁴Nɩkpaa Kliisɩ ‑sɛɛ ’wa ’nyinylolii a gbʋʋ ‑gömöö, ’ɔ sɛ ɔ bʋbɔnɩɛ ɔnyɩ Lagɔ ’wʋ ‑bhlʋ ‑kpöö, ‑sɩbhä ma‑a kää ’nglɩ ’n wa ‑nyɛ Lagɔ ’käa’aa ‑sɩkaa ’kwädlɩ ’wʋ ‑wʋnɩ ’tɩɩ. ¹⁵’Wugɔmʋʋ ’Wlɩlɩ a’bhë mɔɔ ’zʋä wɛlɩ ’la kɛ ‑gömö nɩɩ, ‑tiawɛlɩɛ. Sɛ’ɛ ɔ gbää nɩɩ:

¹⁶‑Alowli lɛ naa: Ylɩ ’la ‑kä ’plɩ ’wë a mɛnɩnɔɔn ‑nyʋä ’kää mɛnɩnɩɩ, muä dɛ’ɛ:

N yuë ’nɛɛnɔ ’nyɛ wa ’käa sasɛ ’na wɛlɩɩ yɩbhlɩnɩ,

na’bhë ‑mä n ’kɩɛ wa dila zɛmö ’zʋ,

’n n ’kɩɛ ‑mä wa ’wlu ’mö ’cɛlɩ. 10.16 Zelemii 31.33.

¹⁷’N ɔ yi’ɛɛ nɩɩ:

N ’naa ’kä ’wa ’nyinylolii ‑nyɛ ’wa ‑bhölɩbhölɩsɛzokwëa ’sɔ ’wʋ ligbanɩ.10.17 Zelemii 31.34.

¹⁸Zaa, Lagɔ ‑kä nɩkpɛ a ’nyinylolii ’yi ’tatinɩ ’wëë, ɔ ‑libʋbɔnɩbʋbɔnɛ ’nɩa’a ‑bhölɩ.

Dɛ a kää sɛ a nɩ nyɔnʋ ‑lɛ kɛ

¹⁹‑Atʋayuënyɩ, Zezwii ‑ɔ bʋbɔnɩɛ ɔnyɩ Lagɔ, ’ɔ dluu a za, Lagɔgligbëa a dɛɛ ‑wʋä ’wlɩlɩɩ, ‑a bhɛnɩa’a ‑a ’kä ’mänasɛ ‑lɛ plɛ. ²⁰’Yioluluu ɔ ‑sɛɛ, mʋʋ ‑dɩnɩɛ Lagɔgligbëa ’mö a ghlidoo ’kɔdʋʋ ’mö. ’Yio ’la, ’ɔ kpökpaa ma‑a, mʋʋ nyɛɛ ‑tiamö a ‑bhölɩbhölɛ. ²¹Nza n gbää nɩɩ, ‑a’a Lagɔbʋbɔnyɔɔ, ’ghïli ɔ ’ghïliɛ, mɔɔ glɩnɩɛ Lagɔbuduu a ’kifii. ²²Zaa, a‑a nɩ ’dionɩ Lagɔ yɔwʋ dlɩ a dlɩ ’mö, ’n ‑mä ‑a’a dlɩ’wʋkänɔɔ ’wuë ’mö. ‑A’a dilaa nɩ ‑wʋ ’wlɩlɩ, ‑a’a ’mlɩwʋnuëyii nɩ ‑tɩnyɩ gbʋ köbha, ‑a’a kpökpaa nɩ ‑wɔlʋnɩ ’wlɩlɩwʋnyu. ²³Dlɩ’wʋtɛɛnɔɔ, ‑wʋnyɩ ’dɩ ‑a nyɛɛ nɩkpaa, a‑a nɩ nyɔnu kɛ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa Lagɔ, sɛ ɔ gbää, ‑sɩbhä ɔ zʋä ’kwädlɩ. ²⁴A‑a nɩ ’zʋzʋnɩ ’dɩ ’mö, ‑a ’kä ’kwädlɩ ‑wawanɩ ’yize, ‑li a ‑li a nʋnʋ dɔ’wʋ, ‑a ’kä ’yli yɔwʋ ’tɛɛ. ²⁵‑A ‑kä ’kwädlɩ Lagɔ ’a wɛlɩɩ a za ’wlu ’yɩbhä a nɩkpa ‑waa yimöa’a, a‑a nɩ tɩ wa saa ’zʋ, ‑maa ‑a ’wuë, a‑a nɩ ’päpänɩ swɩ nyɛmʋ ’mö ’yize. Nyɩasɛ n’n‑ä ‑sɩbhä gbä ‑maa, ‑Alowli Zezwii ’a yiyizlɩɩ, ɛ yɛ ’dio ’wë.

²⁶‑Atʋayuënyɩ, ‑a yɛ’ɛ Lagɔ ’a ‑tiamö a wɛlɩɩ yɩbhlɩnɩ ’wëë, a‑a ‑käa’a ‑sɩkaa ‑disɛsɛ ’nyinyloli nʋʋ, bʋbɔnɩli ‑mimii ‑yɩ ‑kanyɩɛ ’nyinyloli ’la a gbʋ ‑gömö ‑sɛɛ, yɩ’ɩa’a ‑bhölɩ. ²⁷‑Maa Lagɔ ’a ‑zijle ’kädaa ‑a ’kää ’mö ’tɛɛ, a ‑nyɛ ‑kosu ’kɔdʋʋ ‑wʋ ’kää ’ɔ ‑gblɩwaa ’wuë ’yli bhɩa ’sɔ, mɩɩ ‑kʋnɩnyɩa’aa cuu. ²⁸‑A ‑yi sɛ nɩɩ, Moyizɩ ’a Gböö, nɩkpɛ a ‑mɔɔ ‑kɩɩ ’klʋkpamö ‑sɛɛ, nɩkpa ’sɔ nɩkpa ta ‑kɔɔ ’ylɩmö, ’n wa ‑kɩɩ ‑sɩbhä ‑zijlituwaa a ’yila ’klʋ ‑sɛnɩɩ, ‑sɩbhä a nɩkpɛ ’la, ‑bɛ ’nɩ ’päa’a ɔ ngäzɩdlɩ, ‑maa ’lɩbhä wa lɩbhɔɔ ’n ɔ kuä. ²⁹Yɩ ‑wʋ’ɛ sa’a Gböö a dɔ’wʋ ’möö, mɛɛ ’kä zi’e nɩkpɛ a ‑mɔɔ ‑kä Lagɔ ’a Yuu ’ylimö fälanɩ, ɔ ‑kɔɔ ‑gömö panɩɩ, sɛɛ ’ɔ wɛlɩɩ ’kä bhäa’a ɔbhlɩ ’mö ‑wʋ ’nɩ? ‑Sɩbhä a nɩkpɛ ’la, Zezwii ’a dluu ‑wʋ kwli a‑a nɩkpa ‑nyɛ Lagɔ ’kä ‑mɛnɩnɩ a za‑a, wʋ kɔ ’ɔ ’nyinylolii a gbʋʋ ‑gömö ‑sɛ ’wë ’n ɔ yuä kplɩ sɛ tlinɩ, ’n ɔ yi’ɛɛ ’gämö ’Wugɔmʋʋ ’Wlɩlɩ ‑ɔ kää nɩkpa a ngäzɩdlɩ ‑di zia, zaa ɔ ‑nɩɩ ’mö yɩ ’kää tenyii ’tɛɛ. ³⁰Sɛ’ɛ yɩ cɛlɩɛ nɩɩ:

Na’bhë, ‑amöö ’kää kpa ‑sɛ.

‑Lizokuu ’wuë nɩkpa nʋä,

‑amöö ’kʋää yɩ ’pɛna ’nyɛ.10.30 Detlenɔɔmö 32.35.

‑Ɔ gbää sa’aa, ‑a ‑yoo. Sɛ’ɛ ɔ nʋ’ɛɛ nɩɩ:

‑Alowli Lagɔ, ɔ yi ɔ ‑nʋa ’wuë ‑zijli tu.10.30 Detlenɔɔmö 32.36.

³¹Nza n gbää nɩɩ, ‑ɔ ‑kä Lagɔ ‑ɔ ‑bhölɩ ngli bhlinɩɩ, ɔ ‑nɩɩ ’mö yɩ ’kää tenyii ’tɛɛ.

³²Zaa, sɛ a ‑gänɩ a‑a bhla’mö Lagɔ, a nɩ ligbanɩ ‑sɩbhä ’wʋ. ‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö a dɔ’wʋ, a yɩbhlɩnɩɛ Lagɔ ’wëë, ’zwɩ a ‑bɛ wa zianyɩɛ ’ɔ wɛlɩɩ a za. ‑Sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö, ‑maa swɩ ’nanyɩɛ yɔwʋ ’kunɩ. ³³’Tɛnyɩ ‑mɛmɛɛ ’mö, nɩkpabhë a ’yila ’klʋ wa zianyɩ ‑di, wa nʋanyɩ ‑lizoku a kii ’wuë ’wlu. ‑Muë wa ’zʋmöö ‑sɩbhää, a ’nuë nimï ’bhöö. ³⁴Nɩkpa ‑mumuë wa ’pää Zezwii ’a wɛlɩɩ a za ‑jie ’möö, ‑mä ’wa ’zwɩzizee ’mö, a ’nuëë nimï ’bhöö. ’A ‑gblɩwaa ‑saanyɩɛ ‑glasɛ ’a ‑lii ’wuë kä’möö, ’mänasɛ a ’tatiniiɛ ’yi. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa a ‑yi sɛ nɩɩ, ’saa Lagɔ ’nyanyɩɛ, wʋ kä tenyii dɛsɛ wʋ zi ’saa wa ‑saanyɩɛ kä’mö ’wʋ, wʋbhlɩ, ‑bɛ ’naa ’kanyua’a kä’mö ‑sɛ. ³⁵Sɛ a ’tɛɛnɩ a‑a da’a Lagɔ dlɩɩ, a nɩ ’tɛɛnɔɔ ‑sɩbhä dlɩ ’yize. A ‑kä ‑sɩbhä zʋʋ, Lagɔ yeanyɩ yi ’ylimö a ‑lu ’kɔdʋ ’nyɛ. ³⁶Nza n gbää nɩɩ, dɛ a kää sɛ, a nɩ nyɔnʋ ‑lɛ kɛ, ’saa nɛnɩɛ Lagɔ dlɩ yɔwʋʋ, a ’kʋ nʋ ‑këë, a ’kä ‑mä ’gbë ’wʋ ghlɛ, nzɩɩ ’saa ɔ gbää ɔ ’kanyɩ ’nyɛɛ, a ’kʋa ghlɩ. ³⁷Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa sɛ’ɛ Lagɔwɛlɩɩ nʋä nɩɩ:

‑Ɔ ’kä a yii, ɔ yi yi.

‑Lɛ ’naa ’käa’a ’mö gwälɛ ’n ɔ ’kää yi.

³⁸‑Ɔ zlɔnɩɛ ’mö Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋʋ,

ɔ sɛ ɔ ’tɛɛnɩɛ Lagɔ dlɩ a za‑a, mɔɔ ’kää ‑bhölɩ.

‑Maa ‑ɔ ‑kä na dlɩtɛɛnɩtɛnɛ kɛ’mö ‑sɛɛ,

ɔ ’naa ‑kaa dlɩ yɔwʋ nɛnɩ. 10.37‑38 Abakukö 2.3‑4.

Sa’a Lagɔ gbää. ³⁹‑Abhʋa ‑abhlɩ, nɩkpa a ‑muë ’kää Lagɔ a dlɩtɛɛnɩtɛnɛ kɛ’mö ‑sɛ ‑wa ’kää ‑sɩbhä a za ’yli bhɩɛɛ, mö ‑a ’nɩɛ glɩnɩ. ‑Maa ‑a yi ’kwädlɩ Lagɔ dlɩ ’tɛɛnɩ ‑këë, ‑a yi ‑tiamö a ’pʋpʋɛ ghlɩ.

Lagɔ a dlɩtɛɛnɩtɛnɛ

¹Wa laa Lagɔ a dlɩtɛɛnɩtɛnɛ miɛ nɩɩ: ‑Lu a ‑mu nɩkpɛ ’nɩɛ ’wʋ yɩlɩɩ, ‑maa ‑wʋnyɩza ɔ dlɩ ’tɛɛ ’wʋʋ, ’n ɔ kɩɛ dlɩ ’wʋ nɩɩ, wʋ yi ’yli ’wlʋnɩ klɩpaa, ’mö wa laa dlɩtɛɛnɩtɛnɛ. ²Dlɩtɛɛnɩtɛnɛ ’la a za bhla’mö a Lagɔnɩkpaa, Lagɔ ‑sɛ a‑a wa ’dɩ a dɩ.

³Lagɔ a dlɩtɛɛnɩtɛnɛ ’mö, ‑mä ‑a ’nʋnɩɛ ’mö nɩɩ, Lagɔ, ’ɔ ngli a wɛlɩɩ, ’mö ɔ ’wälanɩɛ mä’ä ’pɩwʋ a ‑lii ’wuë ’mö. ‑Sɩbhä a za, ‑mi ‑a yɩlɩɛ ’wʋ ’mö, ‑mä ‑mi ‑aaa ’wʋ yɩlɩɛ ’bhöönɩɛ.

⁴Dlɩtɛɛnɩtɛnɛ ’mö, ‑mä Abɛɛlɩ bʋbɔnɩɛ Lagɔ ‑li ‑yɩ kää dɛsɛ ‑yɩ ziɛ Kayɛɛ a ‑nɩɩ ’wʋ. Dlɩtɛɛnɩtɛnɛ ’la a za Lagɔ ’libhoo ’mözlɔnɩnyɔ ’mö ’wʋ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa Lagɔ a’bhë mɔɔ gbää nɩɩ, ’ɔ bʋbɔnɩlii mɩɩ nɛnɩɛ. Abɛɛlɩ, ɔ yɛ abhlɩ ’ku ’wë, ‑maa ’ɔ sɛ ɔ ’tɛɛnɩ a‑a Lagɔ dlɩɩ, ‑sɩbhä zʋʋnyɩ ’dɩ ’mö ’yize.

⁵Enɔɔkö ’a Lagɔ a dlɩtɛɛnɩtɛnɛ a za, ɔ’ɔɔ ’ku ‑maa Lagɔ ’wʋ ɔ ’libhoo cuu, ’n ɔ ‑nyɔɔ yiɛ ‑mä ɔ yɔwʋ mö, ‑bɛ ’nɔa’a ’ylɩmö. Dɛɛ Lagɔ ’nɔɔ ‑bhlɛ ’wʋ ’libhïï, sɛ’ɛ Lagɔwɛlɩɩ nʋä nɩɩ, Enɔɔkö, nɩkpɛ a ‑mɔɔ nɛnɩɛ Lagɔ dlɩ yɔwʋ ’mö ɔ glɩnɩɛ. ⁶’Lɩlɩlɩ a dɔ’wʋ, nɩkpɛ, ’n ɔ ’nɩ Lagɔ dlɩ ’tɛɛnɩ, ɔ’ɔɔ bhɛnɩ ɔ ’kɔ dlɩ yɔwʋ nɛmanɩ. ‑Ɔ ‑kä ɔ ’kä ‑mä Lagɔ yɔwʋ ghlɛɛ, ɔ nɩ kɩ dlɩ ’wʋ nɩɩ Lagɔ ‑bhölɩ ‑tiamö, ɔ yi ‑wa yɩbhää wa ’kɔ yɩbhlɩnɩ ’nyu ’pä.

⁷Nowee a Lagɔ a dlɩtɛɛnɩ a za, ‑lii ɔ’ɔɔ ’wʋ yɩlɩ ‑maa ‑yɩ ’kää zɩkö ’yli ’wlʋnɩɩ, Lagɔ ’nyɔɔ yɩ ’dɩɩ, ’klʋkpamö ɔ ’zoo, ’n ɔ yiɛ batoo ’kɔdʋ tɛlɩ ɔ ‑nyɛ ’ɔ ‑kosu yɔwʋ a ‑nʋa ’sɔ wa ’käa ’pʋ a za. ’Ɔ sɛ ɔ ’tɛɛnɩɛ Lagɔ dlɩɩ, ‑sɩbhä ma‑a köbhaa ’ɔ ’tɛnyɩɩ ’mö a ‑nʋä gbʋ. ’Ɔ dlɩtɛɛnɩtɛnɛ ’la, mɛɛ kää ’nglɩ ’n Lagɔ yiɛ nɩɩ ’mö ɔ zlɔnɩɛ nʋ.

⁸Ablaamö, Lagɔ ’nyɔɔ ’dɩ nɩɩ, ɔ nɩ ‑sɔ ’wʋ, bhlɩɩ ɔ ’kɔɔ zɩkö ’nyɛ ’mö, ɔ ’kä ‑mä möö, sɛ ɔ ’tɛɛnɩɛ Lagɔ dlɩ a za, ’klʋkpamö ɔ ’zoo cuu. Mää Lagɔ ’kɔɔ kwänɩ a’bhë, ɔ’ɔɔ ‑bhlɛ ‑mä ‑yi, ’n ɔ yiɛ ’wʋ ‑sɔ, ’n ɔ yiɛ ‑mä ɔ ’bhele ’bhöö, ’n ɔ yiɛ mö. ⁹Bhlɩɩ Lagɔ gbää ɔ ’kɔ ’nyɛ ’mö, ɔ ghlɛɛ ‑mää, sɛ ɔ ’tɛɛnɩɛ Lagɔ dlɩ a za, ɔ’ɔɔ ɔnyɩ ɛ ‑lowli ’mö ’wʋ ’libhï. ‑Maa ‑gligbï zɛmö ɔ gʋʋä. Ɔ ‑nyɛ ɔ yowli Yizaakö ‑nyɛ Yizaakö a yowli Zakɔɔbö ’sɔ, Lagɔ ’nyɛmö a‑a ’dɩ nɩɩ, ɔ yuë bhlɩ ’la ’nyɛɛ, Ablaamö a saa, ‑sɩbhä wa ‑wʋmö a‑a ‑mä lɛgäwa a sɛ bhlɩ ’la ’mö. ¹⁰Nyɩasɛ Ablaamö ’nɩɛ a ‑sɩbhä ’zʋ, ‑maa ɔ ‑yi a sɛ nɩɩ, ‑glɔ ’kɔdʋʋ ‑wʋnyɩɩ ’mö a ‑bïdii ‑nyɔnʋä glu tenyii, Lagɔ a’bhë ’sɩbhää ’ɔ dlɩ a saa, wʋ ‑gä ’yuku.

¹¹Sɛɛ Ablaamö ’tɛɛnɩɛ Lagɔ dlɩ a za, nza ɔ ghlɩɛ ’yu. Dɛɛ Lagɔ ’nyɔ a‑a ’dɩ nɩɩ, ɔ yi ’yu ghlɩɩ, ‑lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö, Ablaamö yɛ gɔ ’wë, ɔ ’lɛnglɛ Salaa a’bhë, ɔ’ɔa’a ’yughlɩsɛ ‑wʋ. ‑Maa ‑sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö Ablaamö kɩ dlɩ ’wʋ nɩɩ, wɛlɩɩ Lagɔ ’nyɔ a‑a, ɔ yi ’yli ’wälanɩ. ‑Sɩbhä a za ’n Salaa yiɛ ’yu gwälɩ. ¹²Mɩɩ kää ’nglɩ, Ablaamö ‑ɔ yɛ a‑a gɔ ’wë ’lɩlɩlɩ, ‑ɔɔ a‑a ’yugwälɩsɛ ‑wʋʋ, ɔ ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’n ɔ yiɛ ‑gligbë ’käda a dɩba ’zʋ. Sɛɛ ‑zɛlɩ ‑nyɛ gïnyɛ yɔwʋ a bʋsɛ ’sɔ ’nɩɛ zɛlɩzɛlɩsɛ ‑wʋʋ, ‑sɩbhä ɔ ’yuë a ’yuë zumanɩɛ tenyii.

¹³Nɩkpa ’la ’wuë, wa ’tɛɛnɩ Lagɔ dlɩ ‑këë ’n wa yiɛ ’ku. Wɛlɩɩ Lagɔ ’nyʋä a‑a nɩɩ, ɔ yuë bhlɩ ’la ’nyɛɛ, wa’aa yɩ ’yliwlʋnɩdaa ’ylɩmö. ‑Maa wa ’tɛɛnɔɔ dlɩ nɩɩ ɔ yi ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö ’yli ’wälanɩ zaa, wa ‑wʋ yɩ za ’mäna ’mö ‑këë, ’n wa yiɛ ’ku. Wa’bhï, sɛ’ɛ wa nʋä nɩɩ, mä’ä dʋdʋ ’wʋ ‑mä ma‑a ’nɩɛ ‑tiamö wa ’bhele glɩnɩ, ‑maa lɛgäwa ‑nyɛ ’plɩplɩwa ’sɔ wa glɩnɩɛ mä’ä a dɔ’wʋ. ¹⁴Wa ‑kä ‑sɩbhä nʋʋ, mɩɩ tulanɩɛ ’ylimö nɩɩ, ’wa ‑tiamö a bhelea ’mö wa pää dlɩ ’wʋ. ¹⁵’Wa mä’ä dʋdʋ ’wʋ a bhelea wa ’bhöö a‑a ’möö, ’mö wa ’nɩa’a dlɩ ’wʋ ’pä. ’Mö wa ‑kä a dlɩ ’wʋ ’pää, wa yi a ‑mä ’wlu sɩbhä. ¹⁶‑Maa ’wa ‑tiamö a bhelea ‑a nɛnɩɛ ‑a ziɛ mä’ä dʋdʋ ’wʋ a ‑naa ’wʋʋ, ‑a ‑wʋä ‑mä zlɩ ’möö, ’mö wa yɩbhää wa ’kä ’mö mö. ‑Sɩbhä a za, wa ‑kä Lagɔ wa Lagɔ la dɔ’wʋ ‑wʋʋ, yɩ ’nɔɔ zʋ ’wʋ ‑bhö. Mɔɔ gïganɩɛ wa ‑glɔ ’kɔdʋ ‑mä ɔ yɔwʋ ’wlu.

¹⁷Ablaamö ’a Lagɔ a dlɩtɛɛnɩtɛnɛɛ a za, Lagɔ ylɔɔ ’mö nɩɩ, ɔ nɩ ’libhï Yizaakö ’wʋ ɔ ’kɔnyɩ bʋbɔnɩɩ, ’klʋkpamö ɔ zoo. ’Lɩlɩlɩ a dɔ’wʋ, ’ɔ yuu ‑bhlʋ ‑kpɔ mɔɔ, ɔ ’mö, ‑lii Lagɔ gbä a‑a ɔ ’kɔ ’nyɛɛ ‑mä yɩ ’kä a‑a ’yli ’wlʋnɩ. ¹⁸Sɛ’ɛ Lagɔ a’bhë ’nyɛ a‑a Ablaamö ’dɩ nɩɩ: Yizaakö ’mö, ‑mä ‑na ’yuë a ’yuë ’kää ’bhöönɩ.11.17‑18 Zenɛɛzɩ 21.12; 22.1‑14.¹⁹Ablaamö ‑yi sɛ nɩɩ, nɩkpɛ ‑kä ’ku ’wëë, Lagɔ bhɛnɩ ɔ ’kɔ glu ‑sɛ. Nza Lagɔ ’nyɛnɔɔ ’wʋ ’sɔ ’ɔ yuu yowʋ. Ɔ ’nyɛnɔnyɩɛ da’a ’wʋ ’sɔ yowʋʋ, Ablaamö a dɔ’wʋ, nɩkpɛ a ‑mɔɔ yɛɛ ’ku ’wë ’n ɔ yiɛ glu ’wlʋ a sɛ, ‑sɩbhä Yizaakö ‑wʋa’aa.

²⁰Yizaakö, dlɩ ɔ ’tɛɛnɩmö a‑a Lagɔ, nza ɔ ’pä a‑a ɔ yowluwa, Zakɔɔbö ‑nyɛ Ezawii ’sɔ ’nyu, ‑yɩ lɛ ’kää bhäla ‑mä ’wa ’pɩwʋ ’mö ’yli ’wlʋnɩ a za.

²¹Zakɔɔbö ’a Lagɔ a dlɩtɛɛtɛnɛɛ a za, ɔ lɛ ’kää ’kuë yii, ’n ɔ yiɛ Zɩzɛɛfʋ a yowluwa bhʋlʋbhlʋ ’nyu ’pä, ’n ɔ yiɛ ’ɔ nɛmönɩpeyii ’wʋ ‑sɔnɩ ’n ɔ yiɛ Lagɔ a ’nglɩ ’ghlimanɩ.

²²Zɩzɛɛfʋ ’a Lagɔ a dlɩtɛɛtɛnɛɛ a za, ɔ lɛ ’kää ’kuë yii, ’n ɔ yiɛ ɔ ’bhɩa ’dɩ ’nyɛ nɩɩ, Lagɔ yi ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö Yizlaɛlɩ ’a ngëyii ’mö a ‑nʋa ‑mä Ezipötɩ‑bhölɩɩ ’mö ‑sɛ zaa, wa ‑kä möä yii, wa ‑nyɛ ’ɔ kwaa nɩ mö.

²³Moyizɩ a ‑lowluwa ’a Lagɔ a dlɩtɛɛnɩtɛnɛ a za, wa gwälɩɛ Moyizɩ ’wëë, wa ’yoo ’ylɩmö nɩɩ ‑bayu ɔ glɩnɩɛ, sɛɛ Ezipötɩ a ’bhlɩlowli gbä a‑a wa nɩ ’lɩbhä nyɩbhɛlɩyuëaa, yɩ ’nuëë nganɔ ’lɩbha ‑maa ziza wa zizooo ‑këë, ’n ’cwɩ ta yiɛ ’plɩ.

²⁴Moyizɩ a’bhë ‑sɩbhä ɔ ’tɛɛnɩmö a‑a Lagɔ dlɩ. ‑Sɩbhä a za, ɔ ’ghlimanɩɛ ’wëë, ’bhlɩlowlii a yɛnglɛ ‑ɔ ’bhʋɔ a‑a ɔnyɩ a ’yu a sɛɛ, ɔ’ɔa’a ’yɩbhä ɔ ’kä ɔ ’nglɩ ‑gömö ‑kä. ²⁵Ɔ ‑yi sɛ nɩɩ, ’mäna ’nyinylolinʋnwɛ ’lɩbhaa nɩkpɛɛ, ’plɩplɩla a glɩnɩɛ zaa, ɔ ’naa ’yɩbhä, ‑maa sɛ wa ’yɩaa Lagɔ a ‑nʋa ‑muë’la ’wuë ’klɩɩ, wa ’kɔ ‑sɩbhä ’klɩ ’yɩamö, ’mö ɔ ‑sɛɛ ‑lɛ. ²⁶Ɔ dɔ’wʋ, wa ‑kɔɔ Puënyɔɔ Lagɔ ’kää bhäla tie a saa ‑di ziaa, mɩɩ nɛnɩɛ mɩɩ ziɛ Ezipötɩ a lɩɩ ’wuë a ‑käkʋ ’wʋ. Nyɩasɛ ɔ’ɔɔ ‑sɩbhä dlɩ ’pä, ‑maa ɔ yɩlɩ ‑mä ’yuku ’pɛnaa ɔ ’kää ghlɩ ’wʋ. ²⁷Moyizɩ ’a Lagɔ a dlɩtɛɛnɩtɛnɛ a za, ɔ’ɔɔ ’bhlɩlowli ’a klɛɛ ‑gu, ɔ ‑nyɛ Yizlaɛlɩ a ngëyi ’sɔ ’n wa yiɛ ‑mä Ezipötɩ‑bhölɩɩ ’mö ’bhöö. ’Ɔ dlɩɩ ‑nyɔnʋ ɛ kä ‑bhɩɛ Lagɔ ‑bɛ ’nɩɛ ’wʋ yɩlɩɩ, ’mö ɔ yɩlɩ ’wʋ. ²⁸Moyizɩ ’a Lagɔ a dlɩtɛɛnɩtɛnɛ ’la a za, Lagɔ ’nyɔɔ ’dɩ nɩɩ, wa nɩ ’lɩbhä bhʋlʋbhlʋ ’bhlawadɩgba, wa nɩ ’mlɩ a dluu ‑lɛ ‑gblii nuë ’wʋ, nzɩɩ Lagɔzuzukwëa ‑a yɛlaa sɛ ‑kä Ezipötɩ a ‑nʋa ’a tɛkäyuëa ’lɩbhää yii, a ’kä wa ‑nʋa yɛ’mö bhlɩɩ, ’n ɔ yiɛ ‑sɩbhä zʋ.

²⁹Ɔ ‑nyɛ Yizlaɛlɩ a ‑nʋa ’wuë ’sɔ, wa ’bhööä Ezipötɩɩ, ’nyu ’kɔdʋʋ wa laa gïnyɛzlɛ, Lagɔ ’mö wa ’tɛɛnɩ’ɛɛ dlɩ, nza wa ’tʋnuä kplɩ ’mö, nyuu ’nuëë tɛkäsɛ a’bhë ‑zlɛlɛ päla ’lɩlɩlɩ. ‑Maa wa ’plɩɛ ’wëë, Ezipötɩ a ‑nʋa ‑wa kpëtuë a‑a, wa yɩbhä a wa ’kä ’tʋmö ’n nyuu yuëë ’wlu ’mänanɩ, ’n wʋ yuëë ’lɩbhä.

³⁰‑Mä Lagɔ a dlɩtɛɛnɩtɛnɛɛ ’mö, Yizlaɛlɩ a ‑nʋa binɩɛ ‑glɔ ’kɔdʋʋ Zelikoo a gbëa ’ylɩ ngbi’sɔ ’mö ’wʋʋ, wʋ ’kpakwëa ‑a ‑binɩɛ ‑glɔɔ, bhli a bhliɛ.

³¹‑Mä ‑glɔ ’la ’mö a ’tutunglɔ wa laa Ghlaabö, ‑sɩbhä ɔ ’tɛɛnɩmö a‑a Lagɔ dlɩ. ‑Sɩbhä a za, nɩkpaa Yizlaɛlɩ a ‑nʋa tiee ‑mä ’ɔ ‑glɔɔ ’möö, ɔ ’nuëë ɔ ‑gblɩwa ’mö ’wʋ ’libhï, ‑maa Lagɔ a za, päla ɔ pölʋää. Yɩ za, ɔ ’bhɩa ‑muë’la ‑wa ‑sɛ a‑a Lagɔ ’klʋkpamöö, ɔ’ɔɔ wa saa ’yli bhɩɛmö.

³²‑Mi n ’kä bhäa’a bhïla nɩ? N ‑kä n ’kä Zedeɔɔ mɔ, Balaakö mɔ, Samösɔɔ mɔ, Zɛfötee mɔ, Daviidɩ mɔ, Samiɛlɩ mɔ, ’n Lagɔ ’a ’möbhïlanɩwaa ’sɔ a dɛ bhïla nʋʋ, ‑kɛkɛ yi zlɩ ’bhɛ. ³³Nɩkpa ’la ’wuë, Lagɔ ’mö wa ’tɛɛnɩmö a‑a dlɩ. ‑Sɩbhä a za, ‑muë ‑nyɛ bhlɩ ‑mimii gwɩɛ tʋ ’n wa yiɛ ’gbë ’mö ‑sɛ. ‑Mumuë ’kämanɩ ’mözlɔnɩsɛ, ‑mumuë, wɛlɩ ‑mimii Lagɔ ’nyʋää, wa ’yɩ yɩ ’yliwlʋnɩdaa ’ylɩmö. Wa ’pä ‑mumuë slukwi ’yli, yɩ ’nuëë ‑lu nʋ. ³⁴‑Mumuë ’ngïma ‑kosugbagbʋ. ‑Mumuë, ’wa ‑gblɩwaa yɩbhä a wa ’kʋä ‑gbëlie ’pä wa ’kä ’ku, ’n Lagɔ yuënyɩɛ ngli ‑sɛ. ‑Mumuë ’nɩ a ’mötɛɛnɔ ‑kä ’n Lagɔ yuëë ’mötɛɛnɔ ’nyɛ. ‑Mumuë ’zʋ kanɩwa, ’wa ‑gblɩwaa wa ‑nyɛɛ gwɩɛ tʋ ’n wa yuëë gwë kwänɩ. ³⁵Ngwlɩ ‑mumuë, ’wa nɩkpaa ‑wa yɛ a‑a ’ku ’wëë, Lagɔ gölʋä ’n ɔ yuënyɩɛ yowʋ ’nyɛ.

Nɩkpa ‑mumuë, wa nglu ’zwɩzigbʋ, wa’aa ’yɩbhä wa ’kʋänyɩ ngli ‑sɛ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa wa ‑yi sɛ nɩɩ, wa ‑kä ’ku ’wëë, Lagɔ yuë gäla ɔ yuë glu ‑sɛ, wa yi ‑mä ɔ yɔwʋ sasɛ ‑bhölɩnɩ. ³⁶‑Mumuë, wa nɛpʋä, wa ’sɛlɩnuë ‑kplɩya ’mö, wa gwanuë ’gogwi, ’n wa yuëë ‑jie ’mö ’pä. ³⁷Wa ’lɩbhä ‑mumuë ’kpɩ ’n wa yiɛ ’ku, wa ‑dɩ ‑mumuë ’kïbhï ’sɔ ’mö, wa ’pä ‑mumuë ‑gbëlie ’n wa yiɛ ’ku. ‑Mumuë, wa’aa glɩdɛ ghlɩ, saa ’wuë, ‑sɩbhä wa nɛmöä, ’pʋäwa wa glɩnɩɛ, wïlakwibanɩ wa ‑plaa ’mö, ‑gblɩ wa ‑gbïluëë, ‑lizokuu a kii ’wuë ’mö wa nuëë ’wlu. ³⁸‑Mä ’muse ’klʋ ’n ‑mä ‑gägö ’wlu ‑mä wa nɛmö a‑a. ‑Mä ‑gägö ’mö ’n ‑mä ’bhʋkʋ ‑mimii ’mö, ‑mä wa gʋʋ a‑a. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa mä’ä ’pɩwʋ a nɩkpaa ‑wa kpëtuëë sa’aa, wa’aa ’kɩ wa jijo’wʋglɩsɛ ‑wʋ.

³⁹Nɩkpa ’la ’wuë, wa ’tɛɛnɩ a‑a Lagɔ dlɩɩ, ɔ sɛ wa ’dɩ a dɩ. ‑Sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö, ’ɔ wɛlɩɩ ɔ ’nyʋä a‑a, wa’aa a yɩ ’yliwlʋnɩdaa ’ylɩmö. ⁴⁰Nyɩasɛ yɩ’ɩɛ ‑sɩbhä ’wʋ ’plɩ, ‑maa ‑li a ‑mii nɛnɩɛ ‑yɩ ziɛ ’wʋʋ, yɩ ‑wʋ ‑lɛ ‑aa za. Lagɔ yɩbhä nɩɩ, wa ‑nyɛ ‑abhʋa ’sɔ, ‑a ’kä ’gämö yɩ ’yliwlʋnɩdaa ’ylɩmö.

Lagɔ ɔnyɩ a ’yuë a sɛ ɔ zlɔmanɩnyɩɛ ’mö

¹‑Abhʋa ‑abhlɩ, sɛɛ nɩkpa ’kɔkɔmlɛ ylɛ’ɛ guëguëwaa, ɛ ’kä ‑bhɩɛ ‑sɩbhä nɩkpa ’la ’wuë wa ’tɛɛnɩ a‑a Lagɔ dlɩ ‑binɩnyɩ ’n wa yɛlanyɩ. Zaa, guëguu Lagɔ lanɩnyɩɛ ’wʋ a dɔ’wʋ, ’nyinylolii ‑a bhlinɩɛ ’mö ‑kpaflala ’yize, yɩ ‑nyɛ nyɩasɛlii ’wuë ‑yɩ ‑kanyɩɛ ’wʋ ’wlɔmanɩ ’sɔ, a‑a nɩ ‑sɩɩ kɛ’mö, ‑a ’kä sasɛ guë ‑a ’käa ‑mä ’gbë ’wʋ ghlɛ. ²‑A ‑kä guë dɔ’wʋ ‑wʋʋ, Zezwii mö ‑a nɩ glɛ ‑a’a yilaa. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa Lagɔ a dlɩtɛɛnɩ dɔ’wʋ mɔɔ glɩnɩɛ ‑aa ’yukugänɩnyɔ, mɔɔ ’kää ’nglɩ ‑kä ‑a ’kä ‑mä ’gbë ’wʋ ghlɛ. Ɔ’bhë, ’mäna ’kädaa Lagɔ ’kɔɔ bhäla ’lɩbha a za, wa ’kɔ ‑di zia wa ’kɔ jɛzlʋnyɔ a sɛ su ’klʋ kʋnɩ a dɔ’wʋ, ɔ ’niɛ a ‑lu la, ‑maa ɔ ‑bhɩɔ ’mö ’n wa yoo ‑sɩbhä ’zʋ. Lagɔ ‑ɔ ’kämanɩɛ ‑lii ’wuë ‑gömö, ’n ɔ yiɛ ‑mä ɔ luukɛ ’wʋ sɛ glɩɛ mö.

³Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, sɛɛ ’nyinylolinʋwaa ‑gblɩ a‑a Zezwii ’n ɔ ‑bhɩɔ a‑a ’mö wa ’kɔ tenyii ’klɩ ’yɩa a daa, ’a dilaa nɩ pö ‑lɛ ’yize, nzɩɩ swɩ tanyɩa yɔwʋ ’kunɩ, a tɩa Lagɔ ’a ’yioo ’wʋ ’bhöö. ⁴’A ’nyinylolii a nimïsɛsʋʋ ’nanyɩɛ ‑bhlɛ ’kwie a’bhë ’mö kwä ’n ⁵sɛɛ Lagɔ zʋä ɔ ‑nʋa ’dɩ ’mö ɔ ’kʋä swɩ nyɛmʋ ’mö ’pää, ’n a yiɛ ‑sɩbhä ’wʋ dlʋ. Lagɔwɛlɩɩ lɛ naa:

Na ’yu, Lagɔ ‑kamö ’klɩ ’yɩa ɔ ‑kamö ’mö zlɔmanɩ a za‑a, ’nwi ’mö.

Ɔ ‑kamö ’lʋnɩɩ, swɩ nɩ ‑tɩmö yɔwʋ ’kunɩ.

⁶Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑ɔ ‑glɔɔɔ dlɩ ’wʋʋ, ’mö ɔ zlɔmanɩɛ ’mö.

‑Mɔ ɔ laa ɔnyɩ a ’yuu, ’mö ɔ ’yɩa ’klɩ.12.5‑6 Plovɛɛbö 3.11‑12.

⁷’Yu a ‑mɔ ɔ dɩba ’nɩ zlɔmanɩɛ ’möö, ɔ ‑bhölɩ bhä ‑a? A’bhï, Lagɔ a ’yuë a glɩnɩɛ zaa, ɔ ‑kaanyɩ ’klɩ ’yɩaa, a nɩ nglu ’wʋ, ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ɔ ’kanyɩ ’mö zlɔmanɩ a za‑a. ⁸Sa’a ‑sɩbhä Lagɔ zlɔmanɩɛ ’ɔ yuëa ’wuë ’mö, zaa ’n ɔ ’nanyɩ a ‑sɩbhä ’mö zlɔmanɩɩ, sɛ’ɛ yɩ sɛ a‑a zɛmö nɩɩ, a’a ‑bhö ɔ ‑tiamö a yuë, ‑maa ’libhïlibïyuë a glɩnɩɛ. ⁹Mä’ä dʋdʋ ’wʋ a dɔ’wʋ, ‑aa dɩbawa ‑kanyɩ ’mö zlɔmanɩɩ, wʋ ‑a ngluä, a‑a zuëë ’klʋkpamö. Mɛɛ ’kä zi’e ‑aa dɩba Lagɔ ‑ɔ ‑wʋ ‑mä ghäyɩ ’wʋ, ɔ ‑kanyɩ ’mö zlɔmanɩ ‑a ’käa ‑tiamö a ‑bhölɩbhölɛ ghlɩɩ, mö ‑a ’kä a bhä ’klʋkpamö ‑sɛ ‑a? ¹⁰’Tɛnyɩ ‑aa dɩbawa zlɔmanɩnyɩɛ ’mö ’möö, ɛ’ɛɛ ’mö ’bhʋɔ. Wa ‑kanyɩ ’mö zlɔmanɩɩ, sɛɛ nɛnɩɛ wa dɔ’wʋ cuu, ‑sɩbhä wa zʋʋnyɩɛ. ‑Maa Lagɔ ɔbhlɩ, ɔ ‑kanyɩ ’mö zlɔmanɩɩ, ‑aa ‑li a ‑li a ’yize yɩ kää ’mö. Ɔ yɩbhä nɩɩ, ‑a’a nɛmönɛmösaa ’wuë nɩ ‑wʋ Lagɔsɛ, nza ɔ zlɔmanɩnyɩɛ ‑sɩbhä ’mö. ¹¹Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, Lagɔ ‑kamö ’mö zlɔmanɩ, ‑n ‑kä ‑sɩbhä a za ’klɩ ’yɩ dɔ’wʋ ‑wʋʋ, yɩ ‑nɩmöä ’mäna ’wʋ ‑bhö, ‑n ‑tɔnɩ nɩɩ ‑lizoku. ‑Maa ‑n ‑kä ’wʋ nglu, ‑lɛ a klɩ ’la ‑kamö ’mö zlɔmanɩɩ, ‑mä yɩ ’wuë a ’gbë ’wʋ, ‑na’a zɩkpaa yi ’mö zlɔmanɩ, ‑na’a dlɩ zɛmö yi ‑pälɛpälɛ ‑wʋ ‑mä nɩkpa ’wuë ‑gömö.

A nɩ ‑bhölɩ Lagɔsɛ

¹²Swɩ nɩ tanyɩ yɔwʋ ’kunɩ, ‑maa a nɩ ’tɛmanɩ ’yli yɔwʋ a ’kä ’yukusɛ mö. ¹³A nɩ zlɔmanɩ ’a nɛmönɛmösaa ’wuë ’mö, nzɩɩ ‑wa bhliɛ gba’agbagba’aa, wa tɩa Lagɔ a ’yio ’wʋ ’bhöö, wa ’kɔa sasɛ ‑gänɩ. ¹⁴A ‑nyɛ nɩkpa ’wuë ’sɔ a ’kä ‑wanɩ, ’n ’a nɛmönɛmösaa ’wuë ’kä Lagɔsɛ ‑wʋ, yɩ gbʋ nɩ plɛnanyɩ bhʋlʋbhlʋ. ‑Mɔ yɩ gbʋ ’nɩ plɛnɩɩ, ɔ ’naa ’kä ‑mä Lagɔ yɔwʋ mö, zaa ɔ ’naa ’kɔ ’ylɩmö. ¹⁵A nɩ ’nɛmanɩ anyɩ ’wʋ, a gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ a’bhë tɩa Lagɔ ’a ngäzɩdlɩpäpʋʋ ’mö bɔ. Nɩkpɛ a ‑mɔɔ ‑li ’nɩɛ kɛ ‑zunɩɩ zaa ‑ɔ pää zila ’wuë ’mö ’klɛɛ, a nɩ tɩ ’wʋ nglu, ɔ nɩ tanyɩ jijo’wʋ ‑wʋ, ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa sa’a a nɩkpɛ, ’mö wa laa ’zɛzɛ ‑ɔ nyima gïnyɛ. ^16-17Nyɩbhɛlɩ a ‑muë sɛsɛnɩɛ ’ngwlɩ, ’ngwlɩ a ‑muë sɛsɛnɩɛ nyɩbhɛlɩ, ‑wa flanɩɛ Ezawii a saa Lagɔlii ’ylimöö, ’mö a nɩ tɩ glɩnɩ. Ezawii ’a wɛlɩɩ, a ‑yii. Mɔɔ ɔ dɩba ’a tɛkäyuu mɔ zaa, ’mö dɩba kä a‑a ɔ ’kä ’nyu ’pä. ‑Maa ’fʋ a lile a za, nza ɔ ’nyɛɛ ’tikëyii ’ɔ ’kɔdɔglɩnɔ yowʋ. Zaa, ’mö dɩbaa ’päa’aa ’nyu. Ɔ ’pɔɔ ’nyu ’wëë, Ezawii ’yɩbhä nɩɩ ɔ dɩba nɩ ’pämɔ ’nyu. ‑Maa ɔ’ɔɔ ’wʋ nglu. Ezawii, ’n ɔ yiɛ ‑sɩbhä a za ’mɩɔ ’wi, ‑maa nyɩasɛlia’aa.

A nɩ tɩ Lagɔwɛlɩɩ kplɩ sɛ tlinɩ

^18-19Abhʋa abhlɩ, Sinayii a ‑gägaa wa bhɛnɩɛ wa ’kä kɛ zɩ ‑anyɩɩ ’wlu ‑kosugbagbʋ ngömɔ a‑a, mää gbeylokwëkpëbhë ‑wʋ a‑a, mää ’yuylukwë ‑wʋ a‑a, mää ‑podie yi a‑a ‑vuvuvu, mää lɛglɛ gbä a‑a, mää wɛlɩ ‑dɩ a‑a gbʋʋ, ’mö a ’nɩɛ yɔwʋ ’dio, Yizlaɛlɩ a ‑nʋa a saa. Wabhlɩ, wa ’nʋä wɛlɩ ’la, wa lɛ naa: «‑Yayaya, yɩ nɩ ’bhlenɩa’a da’a.» ²⁰Nyɩasɛ wa’aa ‑sɩbhä gbä, ‑maa wɛlɩɩ ‑yɩ nʋä nɩɩ: ‑Ɔ ‑kä ‑gägaa kɛ zɩɩ, ɛ yi nɩmɛ a’bhë ‑kë, wa nɩ ’lɩbhɛ ’kpɩ ’mö ɛ ’kä ’kuu,12.20 Ɛzoodɩ 19.12‑13. nganɔ ’wʋ yɩ ‑bhö a‑a. ²¹‑Lɛ a zlɩ ’la ’mö a ’saa wa ’yɩɛ ’ylɩmöö, nganɔ ’wʋ yɩ ‑bhöä tenyii. ‑Sɩbhä a za Moyizɩ a’bhë, ɔ lɛ naa: Nganɔ a za, n’n‑ä nanyɩ ‑yi.12.21 Detlenɔɔmö 9.19.

²²‑Maa Siɔɔ a ‑gägaa ‑nyɛ Lagɔ ‑ɔ ‑bhölɩ ’a ‑glɔ ’kɔdʋʋ wa laa zlɩ ’mö a Zeluzalɛɛmö ’sɔ, ’mö a ’dioo yɔwʋ. Lagɔzuzukuu ’kɔkɔmlɛ ’kɔkɔmlɛ ‑yɩ ‑wʋä ’mäna ’möö, ’mö a dioo yɔwʋ. ²³Lagɔ a ‑nʋa ’wuë, ‑wa glɩnɩɛ ’ɔ tɛkäyuëa, ‑wanyɩɩ ’nglɩ ɔ ’cɛlɩɛ ‑mä zlɩ ’möö, ’mö a ’dioo yɔwʋ. Nɩkpa ’wuë a ‑zijlitunyɔ Lagɔ, ’mö a ’dioo yɔwʋ. Bhla’mö a ‑nʋa ‑wa zlɔnɩɛ ’mö Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ, ‑wa yɛɛ ‑mä ’gbë ’wʋ ghlɛ ’wëë, ’wa zuzukuu, ’mö a ’dioo yɔwʋ. ²⁴Zezwii ‑ɔ kää ’nglɩ ’n Lagɔ ‑nyɛ nɩkpa yiɛ mɛnɩnɔlulu mɛnɩnɩɛ, ’mö a ’dioo yɔwʋ. ’Ɔ dluu ‑wʋ ’suloo sɛ ‑wʋ bhïlaa sasɛ ‑aa dɛ ‑wʋ ziɛ Abɛɛlɩ a ‑nʋʋ wʋʋ, ’mö a ’dioo yɔwʋ.

²⁵Zaa, a nɩ ’nɛmanɩ anyɩ ’wʋ, a tɩa ‑ɔ bhïlaa ’yukwli yɔwʋ ‑sɛ. A ‑yi sɛ nɩɩ, Moyizɩ ‑ɔ bhïla a‑a mä’ä dʋdʋ ’wʋʋ, ‑wa ‑sɔɔ a‑a ’yukwli yɔwʋʋ, Lagɔ ’nuë a‑a ‑sɩbhä tɩnɩ. Mɛɛ ’kä zi’e Lagɔ ɔ ‑wʋa ‑mä ghäyɩ ’wʋ a ‑nɩɩ ɔ nyɩanyɩɛ, a‑a ’ni ’yukwli ‑pʋnɩ, a‑a ‑kɔɔ ‑gömö panɩ ’lɩlɩlɩɩ, ‑abhʋa ɔ ’kä bhä ‑sɩbhä tɩnɩ ‑a? ²⁶‑Zlɩ Lagɔ bhïla a‑a, ’ɔ ngli a wɛlɩɩ a za, dʋdʋ tɩtlɛnɩ a. ‑Maa ‑a’a ’tɛnyɩ nɩ ’mö, sɛ’ɛ ’ɔ wɛlɩɩ nyɩanyɩɛ ’dɩ nɩɩ, Lagɔ lɛ naa: ’Wʋ ‑bhlʋ tʋʋa’aa ‑mä, ’na ngli a wɛlɩɩ ’kä’ɛ ’nglɩ ‑kä dʋdʋkpäta ’wuë ’kä tɩtlɛnɩ. Ɛ’ɛ ‑bhöa’a dʋdʋkpäta a ’yize ma, ‑maa zlɩ a’bhë yi tɩtlɛnɩmö.12.26 Azee 2.6.

²⁷‑Maa Lagɔ ‑kä nɩɩ: ’Wʋ ‑bhlʋ tʋʋa’aa ‑mä nʋʋ, mɩɩ sɛɛ zɛmö nɩɩ, ‑lɛ a zlɩ ’la ’mö, Lagɔ ’a ‑bhɛbhɛlii ’wuë ’ylibhɩɛli yɩ glɩnɩɛ zaa, ’yli yɩ ’kää bhɩɛ, nzɩɩ, ‑li a ‑mii ’naa ’kää ’yli bhɩɛ a ’yize ’kä ‑lɛ tʋʋ. ²⁸Nza n gbää nɩɩ, ’pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ, mää ’naa ’kää ’kwädlɩ ’yli bhɩɛɛ, ‑mä ma‑a ‑kʋnɩnyɩɛ. Zaa, a‑a nɩ bhälɔ ’kwädlɩ. A‑a nɩ kä ɔ nganɔ ku ’mö, ‑a ’kɔ ’klʋkpamö zʋ ’yize, sɛɛ nɛnɔɔ dlɩ yɔwʋʋ, a ’kɔ ‑sɩbhä bʋbɔ. ²⁹Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ‑aa dɩba Lagɔ, ’ylibhɩakosu a ‑mumuuä.12.29 Detlenɔɔmö 4.24; 9.3; Ezayii 33.14.

’Dɩmözʋwɛlɩɩ

¹A ’wuë, a nɩ ‑wawanɩ ’kwädlɩ ‑daayuë a sɛ. ²A nɩ päla lowluwa ’mänasɛ, ‑mumuë ’zʋ ‑sɩbhä, wa’aa Lagɔzuzuku ‑tɔnɩ ’n wa yiɛ päla. ³A’bhɩa Lagɔgänɩwa ‑wa ‑wʋä ‑jie ’möö, a nɩ ’pʋä ’wʋ dlɩ, ɛ nɩ ‑bhɩɛ nɩɩ ‑mä a ‑wʋmö. ‑Muë wa ’yɩaa ’klɩɩ, a nɩ ’pämuë ’wʋ dlɩ, ɛ nɩ ‑bhɩɛ nɩɩ, a’bhï abhʋa wa ’yɩa ’klɩ.

⁴Nɩkpa ’wuë nɩ ’zʋ ’suëplɛplʋ ’klʋkpamö. ‑Nmö ’luwli, tɩ ’ngwlɩ sɛ tɛlɩ. ‑Nmö nglɔ, tɩ’ɛ ‑naa gbɩ sɛ tɛlɩ. ‑Maa sa’a a ‑lii, ‑wa ’nwiɛ, Lagɔ a’bhë mɔɔ ’kʋää gbʋ köbha. ⁵Moni a ’tʋ nɩ tanyɩ tɛkäsɛ a’bhë ’wlumö ‑sunɩ. ‑Maa ’saa Lagɔ kanyɩ ’nyɛ ‑kë, wʋ nɩ ‑zunanyɩ kɛ. Lagɔ a’bhë, sɛ’ɛ ɔ nʋä nɩɩ:

’Naa ‑kamö ’kwädlɩ kɛ’mö ‑sɛ,

’naa ‑kamö ’kwädlɩ ’wʋ ylɛ.13.5 Detlenɔɔmö 31.6.

⁶‑Sɩbhä a za, ‑a bhɛnɩ ‑a ’kɔ dlɩ ’tɛɛnɩ ‑a ’kä ’kwädlɩ nɩɩ:

‑Alowli Lagɔ, mɔɔ na ’wʋyinyɔɔ.

Nɩkpɛ ’naa ‑kaa ‑lu nʋ.

Zaa, ’na dlɩ su ‑mä ’n n nɛmöä.13.6 Soomö 118.6.

⁷’A ’yukugänɩwaa ‑wa ’nyanyɩ a‑a Lagɔ ’a wɛlɩɩ, wa da, ’a dilaa nɩ pö ‑lɛ ’yize. A ‑yi sɛ nɩɩ, Lagɔ ’mö wa ’tɛɛnɩɛ dlɩ ‑këë ‑mä ’kwie ’mö zaa, a nɩ ‑gänɩ ’wa gbäpöö. ⁸‑Atʋayuënyɩ, Zezwii Kliisɩ, sɛ ɔ ‑wʋ a‑a bhla’möö, ‑sɩbhä ɔ ‑wʋä zɩ’ɛ, ‑sɩbhä ɔ ’kää ’kwädlɩkwädlɩnɩ ‑wʋ ’yize.

⁹Käböwɛlɩ a ‑mii ‑nyɛ Lagɔwɛlɩɩ ’nɩ mönɩɛ yɔwʋ, nɩkpa ‑mumuë ’cɩaa, a nɩ ti ’yukwli ‑pʋnɩ yɩ tanyɩa dula. Lagɔ ’a ngäzɩdlɩpäpʋʋ a wɛlɩɩ, yɩ ’yize mɩɩ nɛnɩɛ, mɩɩ bhɛnɩɛ yɩ ’kä nɩkpɛ dlɩ ’wʋ ’tɛmanɩ. ‑Maa lililii a gbö a wɛlɩɩ, ‑wa ‑gäniɛ, ‑bɛ ’nɩ ’saa wa ghlɩni ’mö a’bhë ‑yi. ¹⁰‑Abhʋa Zezwii a ‑nʋa, ‑a kä ‑a’a Lagɔbʋbɔnɩdɛ. ‑Lɛ a lilea, Zwiiföwa ’a Lagɔbʋbɔwaa, ‑wa bʋbɔnɩɛ ‑mä Lagɔgligbëa ’möö, wa’aa ‑kä wa ’ka li. ¹¹’Wa Lagɔbʋbɔsaa a dɔ’wʋ, nɩmaa ‑yɩnyɩɩ dlu Lagɔbʋbɔnyɔ ’kɔdɔɔ ‑suä ’n ɔ möä ‑mä Lagɔgligbëa ’mö a dɛɛ ‑wʋä tenyii ’wlɩlɩɩ, ‑mä wa ‑nyɩɩ möä ‑glɔkʋkʋ yɔwʋ ’n wa sianiɛ ‑mä. ¹²‑Sɩbhä a za Zezwii ɔ ’yɛ, ‑mä ‑glɔkʋkʋ yɔwʋ, ‑mä ɔ ’kunɩɛ, nzɩɩ ’ɔ dluu ‑wʋ kwliɛ a za, nɩkpa, ’wa ’nyinyloli a gbʋʋ ’kʋä ‑gömö ’bhöö. ¹³Zaa, ‑abhʋa ‑abhlɩ, a‑a nɩ ’wlʋ ‑mä glɔ ’mö, a‑a nɩ ’libhï zʋʋ wa ’lɩbhɔɔ ’wʋ nzɩɩ ‑a ’kɔ ‑mä ghlɩ. ¹⁴Nyɩasɛ n’n‑ä ‑sɩbhä gbä, ‑maa mä’ä dʋdʋ ’wʋ, ‑aaa mä’ä ’kwädlɩ a glɩdɛ ‑kä. ‑A’a ’kwädlɩ a glɩda ‑gä ’yuku. ‑Mä a gbʋʋ, mʋʋ plɛnɩnyɩɛ. ¹⁵Zezwii a bɔɔmö a za, ‑a’a zɩkpaa ’wuë ’mö, a‑a nɩ bhälɩ ’kwädlɩ Lagɔ, a‑a nɩ ’ghlimanɩ ɔ ’nglɩ. Mɩɩ glɩnɩɛ ‑a’a bʋbɔnɩluu. ¹⁶A‑a nɩ yiyinɩ ’wʋ, a‑a nɩ nʋ ’kwädlɩ ‑li a ‑li. Bʋbɔnɩlii ‑yɩ nɛnɩɛ Lagɔ dlɩ yɔwʋ miɛ da’a. ¹⁷’A ’yukugänɩwaa, a nɩ ’zuë ’klʋkpamö, a nɩ ‑pʋnɩ ’wa ’dɩmözʋwɛlɩɩ ’yukwli. A ‑yi sɛ nɩɩ, mʋa ’zʋnanyɩɛ ’yli, a tɩa Lagɔ ’a ’yioo ’wʋ ’bhöö. Sɛ wa nʋä ‑lɛ a libho ’laa, Lagɔ yuë ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö ‑sɩbhä ’wʋ ’yɩbhänɩ. A ‑kʋä ’klʋkpamö ’zʋʋ, ’mänasɛ wa ’kää ’wa libhoo nʋ. ‑Maa ’n a ’nuë ’klʋkpamö zʋ, a ‑kʋä yɔlɔaa, ’wa dilaa ‑wʋ yli dɔ’wʋ ’n wa ’kʋä nʋ. Yɩ ‑kä ‑sɩbhä ‑wʋʋ, yɩ ’naa ’kä a ‑li a ‑li ’mö ‑kä.

¹⁸A nɩ bhibhe Lagɔ ‑aa ’wlumö ’yize. ‑A’bhï, Lagɔ ’a libhoo ɔ nyɩanyɩɛɛ, ‑a ‑yi sɛ nɩɩ, ‑a ‑wʋʋ sasɛ nʋ dɔ’wʋ. Sɛɛ nɛnɩɛ Lagɔ dlɩ yɔwʋʋ, ‑a tɛlɩ ’kwädlɩ sɛ ‑a ’kä ‑sɩbhä nɛmö. ¹⁹N panyɩ ‑bɛlɩ, a nɩ bhibhe Lagɔ wa ‑kaa ’yi ’tatinɩ n ’kä ‑pa ‑mä ’a mä’a yi.

’Bɔgʋ nɩ a ’gbëbhlenɩwɛlɩɩ

²⁰Lagɔ ’tɩɩglɩglɛ ’bhöönɩɛ ’möö, mɔɔ gälaa ‑Alowli Zezwii ’n ɔ yoo glu ‑sɛ, ’n ɔ yoo ‑abhʋa ɔ ‑nʋa ’wuë a ’ylizʋnɩnyɔ ’kɔdɔ ’wʋ ’zʋa. Zezwii ’a dluu ‑wʋ kwliɛ a za, ‑a ‑nyɛ Lagɔ ’sɔ ‑a ‑mɛnɩnɩa’a ’kwädlɩkwädlɩnɩ. ²¹Lagɔ nɩ ’nyanyɩ ’mötɛɛnɔ ‑li a ‑li ’wuë ɔ yɩbhää, a ’kɩ nʋ. Ɔ nɩ ghlɛnɩ ‑mä Zezwii Kliisɩ ’mö, ’saa nɛnɔɔ dlɩ yɔwʋ ɔ ’kanyu mö nʋnɩ. Zaa, Zezwii Kliisɩ, ɔ ’nglɩ nɩ ’ghlimanɩ ’kwädlɩkwädlɩnɩ. ‑Amɛɛ!

²²‑Atʋayuënyɩ, n ’kanyɩ swɩ nyɛmʋ ’mö ’pä a za, nza n ’cɛlanyɩɛ ’bɔgʋ nɩ ’wʋ. Wʋ’ʋä ’mö ’bhʋɔ zaa, n bhianyɩ, a nɩ nglu wʋ ’mö a wɛlɩɩ ’wʋ. ²³’Tɩtɩ n nyanyɩɛ dɛ’ɛ nɩɩ, ‑aa ‑daayu Timotee, wa kɔ ‑jie ’mö ‑sɛ. Ɔ ‑kä ‑pa mä’ä ’na mä’ä yii, n ‑kä yie yii, n ‑nyɔɔ ’sɔ ‑a yi yi.

²⁴Abhʋa Zezwii a ‑nʋa ’wuë abhʋaa ‑wʋä ‑mä, a ‑nyɛ ’a ’yukugänɩwaa ’sɔ, n bhälanyɩ. A ’bhɩa Yitalii‑bhölɩɩ ’mö a ‑nʋa wa lɛ wa bhälanyɩ.

²⁵A ’wuë, Lagɔ nɩ ’panyɩ ’kwädlɩ ’nyu ’yize.