GALATII A ‑NƲA

’Bɔgʋʋ Pɔɔlʋ ’cɛlɩɛ ‑mä

Galatii a ‑nʋa

’wʋʋ

’Bɔgʋ nɩ ’mö a wɛlɩɩ

Galatii‑bhölɩɩ ‑ɛ paa’aa ‑sɩkaa Twlikii, Pɔɔlʋ mɔɔ bhïlanɩɛ ‑mä tɛɛ Zezwii ’a Mänatɩtɩɩ ’n ɔ yiɛ ‑mä a ’bhugugwlɩ a ‑bɛ ’mö Zezwii a ‑nʋa a ‑zɩkpö sɛ ’gïla.

‑Maa ɔ ’bhööä ‑mä ’wëë, ’n ɔ yiɛ ’nʋ nɩɩ, Zwiiföwa ‑mumuë, ‑wa ’zʋä Zezwii a ‑nʋä, mʋa möä ‑mä ’n wa yiɛ käböwɛlɩ ’cɩa.

Nɩkpa ’la, sɛ’ɛ wa ’cɩaa nɩɩ, ’n nɩkpɛ ’nɩ ’wʋ dɩ‑ɩ, Lagɔ ’naa ’kɔ ’mözlɔnɩnyɔ ’mö ’wʋ ’libhï. Kïbhë ’la, maa ’kää ’nglɩ nza Pɔɔlʋ ’cɛlɩɛ Zezwii a ‑nʋa ‑wa ‑wʋä ‑mä Galatii ’bɔgʋ nɩ ’wʋ. ‑Mä wʋ ’mö, sɛ’ɛ ɔ nyʋää dɩ nɩɩ, Moyizɩ ’a Gböö a ’klʋkpamözʋzwɛɛ, mɛɛ ’nɩɛ ’nglɩ ‑kä nɩkpɛ ’kä ’mö zlɔmanɩ Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ. ‑Maa Zezwii ’a dlɩtɛɛnɩtɛnɛɛ, ɛ ’yize, mɛɛ kää ’nglɩ. Tɛkämɛnɩnɔɔ a ’bɔgʋʋ a’bhë, ‑sɩbhä wʋ gbää. Nza Lagɔ nʋ a‑a Ablaamö a dɛ nɩɩ: «Sɛ ‑n ’tɛɛnɩɛ dlɩ a za, na ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ, ‑n yɛ ’mö zlɔmanɩ.» Zaa, ‑sɩkaa a dɔ’wʋ, Moyizɩ ’a Gböö mɩɩ ’nuëa’a gasɛ ’wlu ’mö ‑känɩ. ‑Sɩbhä a za, wa nɩ nglu ’wʋ Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ ’kʋä ‑su. ‑Lɛ a dɔ’wʋ, sɛɛ ’wa nɩkpɛglɩnɩsaa yɩbhää, wa ’naa ’kä ‑sɩbhä zʋ.

Bhälɩwɛlɩɩ

^1-2‑Amö Zezwii a tietienyɔ Pɔɔlʋ, abhʋa Zezwii a ‑nʋa a ‑zɩkpöö, abhʋaa ‑wʋä ‑mä Galatii‑bhölɩɩ ’möö, abhʋa n pää ’bɔgʋ nɩ ’wʋ.

N nɛ naa, ’na libhoo, nɩkpɛ kä’mö wʋ’ʋä ’bhöönɩ. ‑Aa dɩba Lagɔ ‑ɔ ‑sɛɛ Zezwii Kliisɩ gluu, nɩkpɛ ɔ’ɔɔ ’mö ghlɛnɩ ɔ ‑kaa tie, ‑maa ɔ ‑nyɛ Zezwii Kliisɩ ’sɔ, wa’bhï, mʋa ‑saaa ‑lɛ n ’kä wa tietienyɔ glɩnɩ. Na ‑daayuë Zezwii a ‑nʋa, ‑wa ‑wʋä mä’ää, wa ’nglɩ ’mö n ’cɛlɩmanyɩɛ dɛ’ɛ ’wʋ. ³‑Aa dɩba Lagɔ, ɔ ‑nyɛ ‑Alowli Zezwii Kliisɩ ’sɔ, ’pʋpʋɛ ‑nyɛ ’nyupälɩɩ ’sɔ ‑yɩ ’bhöönuëë ’möö, yɩ nɩ ghlanyɩ ’wʋ. ⁴Zezwii Kliisɩ, mɔɔ ’wlʋä ɔnyɩ ’mö ’n ɔ yiɛ ‑a’a ’nyinylolii a ’wlumö ’ku, ɔ ‑kanyɩ ’pɩwʋ ‑zokwë nɩ a galɛ ’mö ‑sɛ. ‑Sɩbhä ‑aa dɩba Lagɔ ’yɩbhɩɛ. ⁵Ɔ ’nglɩ nɩ ’ghlimanɩ ’kwädlɩkwädlɩnɩ. ‑Amɛɛ!

Zezwii ’a ’Mänatɩtɩɩ a ’yize mɩɩ glɩnɩɛ ‑tiamö a ’Mänatɩtɩɩ

⁶Abhʋa Galatii a ‑nʋa, Lagɔ mɔɔ ‑saanyɩɛ ‑lɛ ’n ɔ yiɛ Kliisɩ a bɔɔmö a za a ngäzɩdlɩ ’pä. ‑Lɛ ’nɩɛ ‑bhlɛ sɛ’ɛ ’mö gwälɛ a’bhë ’lɩlɩlɩ, ’mö a panɩɛ ‑gömö ’n a tɛlɩɛ ’Mänatɩtɩ ‑mimii sɛ. ’A sɛ a ’zʋä da’aa, ‑sɩbhä ‑kaa zuzu ‑gömö ‑sɛ. ⁷Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, ’Mänatɩtɩ ‑mimii ’nɩɛ ‑bhölɩ. ‑Maa nɩkpa ‑mumuë ‑wʋ ‑mä a jijo’wʋ, mʋa nyimanyɩɛ ’wlumö wa ’kä Kliisɩ ’a ’Mänatɩtɩɩ ’mö cɩcɛ a za. ⁸Nɩkpɛ a ‑mɔɔ ‑kä ‑mä a jijo’wʋ yi, ɛ yi ‑abhʋa oo, Lagɔzuzukwë a’bhë yi ‑mä ghäyɩ ’wʋ ’bhöönɩ oo, Zezwii ’a ’Mänatɩtɩɩ n ’nyanyɩ a‑a tɛkädɔ’wʋ, ‑ɔ ‑kɩɩ ’mö cɩcɛ, ‑ɔ kanyɩ käbönɩ ’nyɛɛ, ɔ nɩ ‑yi sɛ nɩɩ, ɔ ‑bhätlɩnɩ. ⁹Wɛlɩɩ n ’nyanyɩ a‑a ‑pa ’wʋʋ, ’mö n nyanyɩ’ɛɛ dɛ’ɛ nɩɩ: ’Mänatɩtɩɩ n ’nyanyɩ a‑a, ‑ɔ ‑kɩɩ ’mö cɩcɛ, ‑ɔ ‑kaanyɩ käbönɩ ’nyɛɛ, ɔ ‑bhätlɩnɩ. ¹⁰N ‑kä ‑sɩbhä gbää, nɩkpa ‑kaa bhɩzɩ a za bhä, ‑maa Lagɔ ‑kaa bhɩzɩ a za bhä ‑a? ‑Tiamö a dɔ’wʋ, n ’kä nɩkpa dlɩ yɔwʋ nɛnɩ ’mö n ‑kä a sɛ tɛlɩɩ, ’naa ’kä a Kliisɩ a ’yliwʋnyɔ glɩnɩ.

Pɔɔlʋ lɛ Zezwii a’bhë mɔɔ tioo

¹¹‑Atʋayuënyɩ, ’dɩ n nyanyɩɛ dɛ’ɛ nɩɩ: ’Mänatɩtɩɩ n biaa, nɩkpɛɛ ’niɛ ’wäla. ¹²Nɩkpɛɛ ‑nɩ’miɛ ’nyɛ, nɩkpɛɛ ‑nɩ’miɛ’ɛ dlɩ ‑gömö ‑sɛsɛnɩ, ‑maa Zezwii Kliisɩ a’bhë mɔɔ kälɩnɩ’miɛ kɛ ’klʋ. ¹³Dɛ n ‑gänɩ a‑a ‑bhlɛ Zwiiföwaa ’a saa Lagɔ, ’na sɛ n zʋ a‑a, a ’wuë a ’nʋ ‑sɩbhä a ’dɩ. Lagɔ a ‑nʋa a ‑zɩkpaa, ’na sɛ n ’yɩa a‑a tenyii ’klɩɩ, sɛ n tɛlɩ a‑a sɛ n ’ka ’yli bhɩaa, a ’nwi. ¹⁴Moyizɩ ’a Gböö ’wuë, ‑amöö zwi a‑a ’klʋkpamö ’tɩɩ. Yɩ ‑nyɛ wɛlɩɩ ‑aa dɩbawa a dɩbawa tɩɩnyɩɛ yɔwʋ ’sɔ a dɔ’wʋ, ‑amöö ‑su a‑a ku ’mö, ’n n zi a‑a ’na ’bhlidu a ‑bɛ ’wʋ.

^15-16‑Maa ’tɛnyɩ ‑mɛmɛɛ ghlɛɛ, Lagɔ ’a Yuu ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ɔ gälaa ’n ɔ yoo glu ‑sɛɛ, Lagɔ a’bhë mɔɔ gbää ’n n yoo na Puënyɔ ’mö yɩbhlɩnɩ, nzɩɩ n ’kä ‑waaa Zwiiföwa glɩnɩ ɔ ’dɩ ’nyɛ. N’n‑ä a ‑bhlɛ gwëlio, Lagɔ, ’ɔ ngäzɩdlɩ a za, ’n ɔ ‑yii a‑a ‑lɛ ‑sɛ, n ’kä ɔ tietienyɔ ’zʋ. Zaa, Lagɔ tieaa, nɩkpɛɛ n’n‑ä ‑mä ghlɩ n ’kɔ nimï ’yɩbhä. ¹⁷‑Wa ’zʋä na za tɛɛ Zezwii a tietiewa, ‑wa ‑wʋä ‑mä Zeluzalɛɛmöö, ’mö n ’nɩɛ’ɛ ‑mä ghlɩ n ’kʋä nimï ’yɩbhä. ‑Maa Lagɔ tieaaa, ’wʋ n ‑sɔɔ cuu ’n n yiɛ ‑mä Alabii mö. N ’bhööä ‑mä ’n n yiɛ ‑mä Damasɩ ’bɩwʋ mö. ¹⁸Zaa, ’ylʋbö ta yɛ ’plɩ ’wë, ’n n yia’aa bhäla ‑mä Zeluzalɛɛmö mö, n ’kä Simɔɔ Piɛlɩ yɩbhlɩnɩ. N möä, n ‑sɔɔ ’dimasie ’sɔ yɔwʋ. ¹⁹‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la mö, ‑Alowli Zezwii ’a tietiewa ‑muë’la, n’n‑ä wa gla’mö a ‑nɔ ‑mɔmɔɔ ’ylɩmö ’n ɛ ’nɩ ‑bhö ɔ ‑daayu Zaakö a ’yize mɔ. ²⁰Wɛlɩɩ n cɛlanyɩɛ dɛ’ɛ ’wʋʋ, ‑tiawɛlɩɛ. Lagɔ a’bhë ‑yi sɛ nɩɩ, n’n‑ä yio ‑kä.

²¹N ’bhööä ‑mä Zeluzalɛɛmö, ’n n yiɛ ‑mä Silii‑bhölɩɩ ’mö mö, ’n n yi’ɛɛ ‑mä Silisii‑bhölɩɩ ’mö mö. ²²‑Maa ’tɛnyɩ ’la ’wuë ’mö, Zezwii a ‑nʋa a ‑zɩkpöö ‑yɩ ‑wʋä ‑mä Zwidee‑bhölɩɩ ’möö, yɩ ’mö a ‑nʋa, wa ‑nɩɩɛ a ‑bhlɛ tɛkäsɛ ’ylɩmö. ²³‑Maa na ’dɩ a ’yize wa ’nʋ a‑a nɩɩ: «‑Ɔ ’yɩanyɩ a ’yɛ ’klɩɩ, ’Mänatɩtɩɩ ‑yɩ bhïlaa Zezwii a dlɩtɛɛnɩtɛnɛ a dɛ, ɔ gbä a‑a ’yɛ ɔ ’kä sɛ ‑sɛɛ, ’mö ɔ biaa’aa ‑sɩkaa.» ²⁴‑Sɩbhä a za ’n wa ’ghlimanɩɛ na za Lagɔ a ’nglɩ.

Pɔɔlʋ ‑nyɛ Zezwii ’a tietiewa ‑muë’la ’sɔ wa yɛ ’mö ’nʋnʋnɩ

¹’Ylʋbö kʋgbä‑mʋäna ’plɩɛ, ’n n yi’ɛɛ ‑mä Zeluzalɛɛmö mö, n ‑nyɛ Banabasɩ ’sɔ. ‑Aa ‑daayu ‑bhlʋ wa laa Tiitɩ, n ‑soo ’bɩwʋ a‑a yiɛ mö. ²Lagɔ a’bhë mɔɔ nyɩaaa ’dɩ nɩɩ, n nɩ mö ‑mä, nza n möä ‑mä. N ghlɛɛ ‑mä, n ‑nyɛ ’wa ’yukugänɩwaa a ’yize ’sɔ, a‑a yiɛ ’wlu ’yɩbhä. ’Na sɛ n biaa Zezwii ’a ’Mänatɩtɩɩ ‑mä ‑waaa Zwiiföwa glɩnɩ jijo’wʋʋ, ’n n yuëë ‑sɩbhä a ’tɩtɩ ‑sɛnɩ, nzɩɩ n ‑nyʋä ’sɔ, ‑a ’kä ’mö ’nʋnʋnɩ, libhoo n yɛɛ nʋ ’n ‑muu n ‑wʋä nʋ dɔ’wʋ, wʋ tɩa ’fʋ a ‑lu glɩnɩ. ³N ‑nyʋä ’sɔ a‑a yiɛ sasɛ ’mö ’nʋnʋnɩ. ‑Sɩbhä a za, Tiitɩ n ‑nyɛɛ ‑bhlinɩɛ ’wʋ, ‑ɔɔɔ Zwiiföyi glɩnɩɩ, wa ’nɔɔ ’wlumö köbhänɩ nɩɩ, wa nɩ ‑doo ’wʋ klɩpaa. ⁴‑Maa yiowaa, wa gbää ‑aa ‑daayuë wa glɩnɩ, wa pälanyɩɛ jijo’wʋʋ, wa ’yize mʋa gbää wa nɩ ‑doo ’wʋ klɩpaa. Nɩkpa ’la ’fʋ wa’aa ‑mä ‑aa jijo’wʋ plɛ, ‑maa ‑abhʋaa nʋä nɩɩ Zezwii Kliisɩ a za, Moyizɩ ’a Gböö ’naa ‑kanyɩa’a gasɛ ‑gömö ’kämanɩɩ, wa ‑kanyɩ kä’mö yɩlɩ, ‑a’a nɛmönɛmösaa wa ’kä ‑sɩbhä ’ylɩmö, nza wa ’zʋä ‑sɩbhä. Wa yɩbhä a nyɩasɛ wa ‑kanyɩ ’wʋ ’sɔ Moyizɩ ’a Gböö a göwa ’wʋ ’zʋa. ⁵‑Maa ‑aaa ’wuë ’wʋ nglu ’lɩlɩlɩ. Ɛ’ɛ ‑bhö fʋ, ‑maa a za ‑a ’zʋä sɩbhä, nzɩɩ Zezwii ’a ’Mänatɩtɩɩ ‑nyɛ widɩ tɩa ’mëdionɩ.

⁶‑Wa glɩnɩɛ wa gla’mö a dɛsɛkäwaa, sɛ’ɛ n gbää wa dɛ nɩɩ, ’wa ’saa wa glɩnɩ a‑a nɩkpɛsɛ a dɔ’wʋʋ, yɩ ‑nɩɩɛ ’wʋ yɩlɩ. N ‑yi sɛ nɩɩ, Lagɔ ‑kä ‑lɛ nɩkpɛ ‑sɛɛ yii, ’ɔ ’saa ɔ glɩnɩɛ ’mö ɔ ’nɩɛ ’klʋ yɩlɩ. ’Kädɩ ’la, wa ‑nɩɩɛ ’wlumö köbhänɩ nɩɩ, ’na Lagɔwɛlɩɩ n bhïlaa ’kwädlɩ, n nɩ ’zwi kïbhë ‑mämaa ‑gömö, wa’aa ‑sɩbhä nʋ. ⁷‑Maa sɛ wa yɩbhlɩmanɩɛ cuu nɩɩ, sɛɛ Lagɔ tiee Piɛlɩ Zwiiföwaa ’wʋ, ɔ ’kʋä Zezwii ’a ’Mänatɩtɩɩ ’nyɛɛ, ‑sɩbhä ɔ tieaa ’yɛɛ na a ‑waaa Zwiiföwa glɩnɩ ’wʋ, n ’kʋänyɩ ’nyɛmö. ⁸Sɛɛ Lagɔ tiee Piɛlɩ Zwiiföwaa ’wʋʋ, ‑sɩbhä ɔ tieaaa ‑waaa Zwiiföwa glɩnɩ ’wʋ. ⁹Zaakö mɔ, Piɛlɩ mɔ, ’n Zaa, wa ta ‑kpɔ ‑wa glɩnɩɛ ‑mä a ‑nʋa a ‑zɩkpaa a ’yukugänɩwa ’kädɩɩ, wa’bhï wa yɩbhlɩnɩ sɛ nɩɩ, Lagɔ mɔɔ nyɩaaa ’na libhoo. ‑Sɩbhä a za, Banabasɩ mɔ ’n ‑amö, ‑a ‑nyʋä ’sɔ a‑a yiɛ ’mö ’nʋnʋnɩ. ‑A ’wuë ‑a lɛ nɩɩ: ‑Mä Zwiiföwaa jijo’wʋ ‑mä wa ’kää wabhlɩ libho nʋ, ‑maa ‑abhʋa ‑abhlɩ, ‑mä ‑waaa Zwiiföwa glɩnɩ jijo’wʋ, ‑mä ‑a ’kää mönɩ. ¹⁰‑Lu ‑bhlʋ cuu ’mö wa ’yɩbhänɩnyɩɛ, wa lɛ naa, Zezwii a ‑nʋa, ‑wa ‑wʋä ‑mä ‑waaa Zwiiföwa glɩnɩ a bhlɩɩ ‑gömöö, wa nɩ tɩ ‑mä Zeluzalɛɛmö a ‑nʋa a gla’mö a ’pʋäwa ’wʋ dlʋ. Wɛlɩ ’la, n ’zʋni ‑tiamö ’yli ’tɩɩ.

Pɔɔlʋ yɛ Piɛlɩ ’lʋnɩ

¹¹‑Maa ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö, n ‑wʋ ‑mä Atiɔsɩ, ’n Piɛlɩ yiɛ ‑mä yi. ‑A ‑wʋ ‑mä, ’kïbhë ‑bhlʋ ɔ nʋä, a’aa nɛnɩ zaa Zezwii a ‑nʋa ’wuë a ’yila ’klʋʋ, ’n n yoo ’lʋnɩ, n ’nɔɔ wɛlɩ ’yli zizanɩ ’lɩlɩlɩ. ¹²Sɛ ɔ ’zʋä, ‑sɩbhä ma‑a nɩɩ: Zaakö mɔɔ tiee ‑mä Atiɔsɩ nɩkpa. Dɛ wa’aa ‑bhlɛ yi a dɔ’wʋ, Zezwii a ‑nʋa ‑waaa Zwiiföwa glɩnɩɩ, Piɛlɩ ‑nyʋä linɩ a ’wʋ, ‑maa ‑muë’la yiɛ cuu, ’n ɔ yuëë gla’mö ’bhöö, ɔ ‑nyʋä ’nɩa’a ’wʋ linɩ. ’Fʋ ɔ’ɔɔ ‑sɩbhä ’zʋ, ‑maa Zwiiföwaa ’a sɛ wa nʋä nɩɩ, nɩkpɛ ’nɩ ’wʋ dɩ‑ɩ, Zwiiföyi ‑nyɔɔ nɩ tɩ ’wʋ linɩɩ, ’mö ɔ ‑guä nza ɔ ’zʋä ‑sɩbhä. ¹³Piɛlɩ nʋä sa’a ’kwlɩsɔkänyɔ a ‑lii, Zezwii a ‑nʋä ‑muë’la ‑wa glɩnɩɛ Zwiiföwaa, ‑sɩbhä wa ’zʋmöä. Banabasɩ a’bhë ’n wa yoo ’pïlanɩmö. ¹⁴N ’yɩɛ ’ylɩmö nɩɩ, ’wa ’zʋzʋsaa ‑nyɛ Zezwii ’a ‑tiamö a ’Mänatɩtɩɩ ’sɔ ’nɩɛ yɔwʋ mönɩɩ, ’n n yiɛ nɩkpabhë a ’yila ’klʋ Piɛlɩ gbëaa ’dɩ ’nyɛ nɩɩ: «‑Na’bhë ‑nmöö glɩnɩɛ Zwiiföyi ‑n yɛ Zwiiföwaa ’a nɛmönɛmösaa kɛ’mö ‑sɛ, n‑n ‑nyɛ ‑waaa Zwiiföwa glɩnɩ ’sɔ ’n a yiɛ mä’ä ’wʋ linɩ. Sɛ yɩ ‑wʋ yɩa’a ‑sɩkaa ’mö n‑n yɩbhä bhä ‑n ’kä ‑waaa Zwiiföwa glɩnɩ ’wlumö köbhänɩ, wa ’kä Zwiiföwaa ’a saa Moyizɩ ’a Gböö ’klʋkpamö zʋ klɩpaa ’nɩ?»

Zezwii Kliisɩ a dlɩtɛɛnɩtɛnɛ a ’yize mɛɛ ’puëë

¹⁵‑Tiamö abhlɩ, ‑aa dɩbawa ’wuë Zwiiföwa wa glɩnɩɛ, zaa ‑waaa Lagɔ ’a Gböö Moyizɩ ’cɛlɩɛ ‑yii, wa gla’mö a ‑nʋä ‑aaa glɩnɩ.

¹⁶‑Maa ‑a ‑yi’ɛ sɛ nɩɩ, nɩkpɛ, ’ɔ sɛ ɔ zʋä Lagɔ ’a Gböö ’klʋkpamöö, ‑sɩbhä ma‑a ’nɩɛ ’nglɩ ‑kä ɔ ’kä ’mö zlɔmanɩ Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ, ‑maa ’ɔ sɛ ɔ ’tɛɛnɩɛ Zezwii Kliisɩ dlɩɩ, ‑sɩbhä a ’yize ma‑a kää ’nglɩ. ‑Abhʋa Zwiiföwaa, ‑abhʋaa ’zʋä Zezwii a ‑nʋä, ‑sɩbhä a za ‑a ’tɛɛnɩmöä Zezwii dlɩ, a‑a yiɛ ‑sɩbhä a za ’mö zlɔmanɩ. ‑Maa ‑a ’kä ’mö zlɔmanɩ a dɔ’wʋ, Moyizɩ ’a Gböö a ’klʋkpamözʋzwɛ mö ‑a ’nɩa’a dlɩ ’tɛɛnɩ. Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, nɩkpɛ ‑bhlʋ a’bhë ‑ɔ ’kää ’ɔ nʋnʋlii a za Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ ’mö zlɔmanɩɩ, ɔ’ɔɔ ‑bhölɩ ’lɩlɩlɩ.

¹⁷Zaa, ‑abhʋa Zwiiföwaa, a‑a ‑kä sɛ tɛlɩ ‑a ’kä ’mö zlɔmanɩ Zezwii ’a dlɩtɛɛnɩtɛnɛɛ a ’yize a za‑a, sɛ’ɛ ‑sɩbhä sɛɛ zɛmö nɩɩ, ‑a ‑nyɛ ‑waaa Zwiiföwa glɩnɩ ’sɔ, ‑a ’wuë ’nyinylolinʋwa ‑a glɩnɩɛ. Miɛ abhlɩ da’a ’wë, ‑maa sɛ’ɛ ‑sɩbhä sɛ bhä ’yɛ zɛmö nɩɩ, Kliisɩ, ’nyinylolinʋwa ’mö ɔ pä swɩ nyɛmʋ ’mö wa ’kɩ nʋ ’yize ‑a? N’nn, ɛ’ɛ ‑bhö sa’a ma ’lɩlɩlɩ. ¹⁸‑Maa Moyizɩ ’a Gböö a ’klʋkpamözʋzwɛ, n‑n ‑kɛɛ kɛ’mö ‑sɛ ’wë, ‑n ‑kä’ɛ ’wʋ ’sɔ, ‑n ‑kä Gbö ’la a wɛlɩɩ ‑gänɩɩ, Gbö a ’klʋkpamösɛnyɔɔ ‑n zʋä. ¹⁹‑Amö na a, Moyizɩ ’a Gböö a dɔ’wʋ, ‑gäzɛ a sɛ n ‑wʋä. N ‑nyɛ Kliisɩ ’sɔ, ’gämö wa kʋnɩnyɩɛ ‑lɛ su ’klʋ nzɩɩ n ’käa Lagɔ a ’yize a za ‑bhölɩ. ²⁰Nanyɩgäsɛ ‑amöö ’nɩa’a ‑bhölɩ, ‑maa Kliisɩ mɔɔ ‑bhölɩnɩɩɛ ’mö. Miɛ nɩɩ Lagɔ ’a yuu ‑bhʋlʋ ‑kpɔ, ’ɔ sɛ ɔ tulanɩɩɛ ’ɔ ‑wawʋ ’ylimö, ’n ɔ yiɛ na ’wlumö ɔnyɩ ’mö ’wlʋ a za, ’na zɩkpa ’wuë ’mö, ’mö n ’tɛɛnɩɛ dlɩ cuu. ²¹Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, ’pʋpʋɛ Lagɔ nyɩaaa ’ɔ ngäzɩdlɩ a za‑a, n ’nɛɛ kplɩ sɛ tlinɩ. ‑Maa ’n nɩkpɛ, ɔnyɩgäsɛ ’a sɛ ɔ zʋä Lagɔ ’a Gböö ’klʋkpamöö, ‑sɩbhä ma‑a ‑kä a ’nglɩ ‑kä ɔ ’kä ’mö zlɔmanɩ Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋʋ, Kliisɩ, ’fʋ ɔ ’kunɩ a‑a ‑lɛ su ’klʋ.

Gböö ‑nyɛ Zezwii a dlɩtɛɛnɩtɛnɛ ’sɔ a wɛlɩɩ

¹’Ɔ! Abhʋa Galatii a ‑nʋa, ‑ɔɔ’nɛɛnɩwa a glɩnɩɛ ‑tiamö. Zezwii Kliisɩ ‑ɔ ’kunɩɛ a ’wlumö ‑lɛ su ’klʋʋ, sɛɛ ’ɔ ’kwiea sɛɛ zɛmö ’wuë, n ‑sɛsɛnanyɩ ‑sɩbhä dlɩ ‑gömö ’tɩɩ. ‑Ɔ nyimanyɩ bhäa’a ‑sɩkaa sa’a ’wlumö ’n a yi bhä yɩ ’wuë ’wʋ dlʋ ’nɩ? ²’Kïbhë ‑bhlʋ ‑kpöö ’mö n ’kanyɩɛ dɛ’ɛ ’wʋ ’yɩbhänɩ nɩɩ: Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ ɔ ’zʋanyɩɛ ‑gömöö, ’a sɛ a zʋä Moyizɩ ’a Gböö ’klʋkpamö a za, nza bhä ‑a, ‑maa sɛ a ngluä Zezwii ’a ’Mänatɩtɩɩ ’wʋ a ’kɔ dlɩ ’tɛɛnɩ, yɩ za bhä ‑a? ³’A ‑ɔɔ’nɛɛnɔɔ, n’n ’nu ’mö. Libhoo Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ yɛɛ ‑mä a dila zɛmö tɛɛ ’wëë, a yɩbhä bhä a’bhï ’a ’mötɛɛnɔɔ ’mö a ’kʋ zɛmö bhɩɛ ‑a? ⁴Libho ’la ’wuë Lagɔ nʋnɩɛ ‑mä a dila zɛmöö, nyɩasɛlibho bhä ‑a? N’nn, wʋ nɩ tɩa nyɩasɛlibho zʋ. ⁵Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, ’a sɛ a zʋä Moyizɩ ’a Gböö ’klʋkpamö a za, nza Lagɔ ’zʋanyɩ bhä ’ɔ ’Wugɔmʋʋ ‑gömö ’n ɔ ‑bhɛnɩ bhä ‑mä a jijo’wʋ zɩzɛli ‑a? ‑Maa ’a sɛ a ‑pʋnɩɛ Zezwii ’a ’Mänatɩtɩɩ ’yukwli ’n a ’tɛɛniiɛ dlɩ a za bhä ‑a?

⁶Ablaamö a wɛlɩɩ, a‑a nɩ ’päniɛ ‑ka dlɩ kɛ. Dlɩ ɔ ’tɛɛnɩɛ Lagɔ, mɩɩ kää ’nglɩ ’n Lagɔ ‑yiɛ nɩɩ ’mö ɔ zlɔnɩ nʋ.3.6 Zenɛɛzɩ 15.6.⁷Sɩbhä a za, a nɩ yɩbhlɩmanɩ sɛ nɩɩ, ‑wa ’tɛɛnɩɛ Lagɔ dlɩɩ, wa ’yize mʋa glɩnɩɛ ‑tiamö Ablaamö a ’yuë. ⁸Sɛ’ɛ yɩ cɛlɩɛ ‑mä Lagɔbɔgʋʋ ’mö nɩɩ, Lagɔ lɛ naa: ‑Waaa Zwiiföwa glɩnɩɩ, wa ‑kä Lagɔ dlɩ ’tɛɛnɩmöö, ɔ ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ, wa yi ’mö zlɔmanɩ.3.8 Zenɛɛzɩ 12.3. ’Mänatɩtɩ ’la, ‑sɩbhä yɩ cɛlɩ a‑a ’kɩ ‑mä nɩɩ, Lagɔ lɛ naa: Ablaamö, ‑nmö n ’kää ’mö ghlɛnɩ, n ’kä ’bhlɩbhëa ’wuë ’nyu ’pä.

⁹Zaa, Ablaamö, sɛ ɔ ’tɛɛnɩɛ Lagɔ dlɩ a za, nza Lagɔ ’pɔɔ ’nyu. Nɩkpa ’wuë ‑wa ’tɛɛnɩɛ Ablaamö a saa Lagɔ dlɩɩ, sɛ ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’la ‑sɩbhä Lagɔ ’kʋää ’nyu ’pämö. ¹⁰‑Maa nɩkpaa ‑wa ’tɛɛnɩɛ Moyizɩ ’a Gböö a ’klʋkpamözʋzwɛ dlɩ, ‑wa ‑tɔnɩɛ mɛɛ ’kʋä puëë, wa ’wuë kplee ‑gënuëë. Lagɔbɔgʋʋ a’bhë, sɛ’ɛ wʋ gbää nɩɩ: Wɛlɩɩ ’wuë ‑yɩ cɛlɩɛ ‑mä Moyizɩ ’a Gböö a ’bɔgʋʋ ’möö, ‑ɔ ’ni ’klʋkpamö zʋ ’tɩɩɩ, ’ɔ ’kple.3.10 Detlenɔɔmö 27.26.¹¹Sɛ’ɛ yɩ cɛlɩ’ɛ ‑mä nɩɩ: ‑Ɔ ’tɛɛnɩɛ Lagɔ dlɩɩ, mɔɔ zlɔnɩɛ ’mö Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ, zaa mɔɔ ’kää ‑bhölɩ.3.11 Abakukö 2.4. Wɛlɩ ’la mɩɩ tulanɩɛ ’ylimö nɩɩ, nɩkpɛ a ‑mɔɔ ’kää ’ɔ sɛ ɔ zʋä Moyizɩ ’a Gböö ’klʋkpamö a za ’mö zlɔmanɩ Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋʋ, ɔ’ɔɔ ‑bhölɩ. ¹²Moyizɩ ’a Gböö a ’klʋkpamözʋzwɛ a wɛlɩɩ, yɩ ‑nyɛ Lagɔ a dlɩtɛɛnɩtɛnɛ a wɛlɩɩ ’sɔ, yɩ’ɩɛ yɔwʋ mönɩ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa sɛ’ɛ yɩ ’cɛlɩɛ ‑mä Lagɔbɔgʋʋ ’mö nɩɩ: Moyizɩ ’a Gböö ’wuë, sɛ yɩ gbää, ‑ɔ ‑kä ‑sɩbhä nɛmö ’tɩɩ, mɔɔ ’kää ‑bhölɩ.3.12 Levitiikö 18.5.

¹³‑Mä Lagɔbɔgʋʋ ’mö a kïbhë ‑mämaa ‑bhlʋ, sɛ’ɛ a nʋä nɩɩ: Nɩkpɛ a ‑mɔ wa kʋnɩɛ su ’klʋ ‑bhätlɩnɩ ɔ ‑bhätlɩnɩɛ.3.13 Detlenɔɔmö 21.23. Kliisɩ, ‑sɩbhä wa kʋnɔ a‑a su ’klʋ, mɩɩ sɛɛ zɛmö nɩɩ, zlɩ ’la ’mö, ‑bhätlɩnɩ ɔ ‑bhätlɩnɩ a‑a. ‑Maa ‑aa ’wlumö ɔ ‑bhätlɩnɩ a‑a. Bhätlɩnɛ ’wuë Moyizɩ ’a Gböö zʋʋnyɩ a‑a ‑gömöö, sa’a ‑sɩbhä Zezwii ‑sanyɛɛ ‑gömö. ¹⁴’Nyupälɩɩ Lagɔ gbää ɔ yi Ablaamö ’wʋ ghälaa, sa’a ‑sɩbhä Zezwii Kliisɩ a bɔɔmö a za, yɩ ’zʋmöä ‑waaa Zwiiföwa glɩnɩ a ‑li. Nzɩɩ ‑A ’wuë ‑a ‑kɔɔ dlɩ ’tɛɛnɩ, Lagɔ ‑kanyɩ ’ɔ ’Wugɔmʋʋ ɔ gaa a‑a ‑gömö ’zʋ.

Gböö ‑nyɛ ’saa Lagɔ gbää ɔ yi nʋ ’sɔ a wɛlɩɩ

¹⁵‑Atʋayuënyɩ, a ‑yi sɛ nɩɩ, ‑abhʋa nɩkpa a dɔ’wʋ, nɩkpɛ ‑kä wɛlɩ ’pɩwʋ tɩɩ, dɛsɛ yɩ kää, zaa ‑bɛ ’nɩɛ ‑kä ɔ ’kɩ sɛ ‑sɛ, ‑bɛ ’nɩɛ’ɛ ‑kä ɔ ’kɩ ‑gba ’wʋ ‑sɛ. ¹⁶Sɛ ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’la, ‑sɩbhä wɛlɩɩ Lagɔ ’nyɛɛ Ablaamö ‑nyɛ ‑ɔ ’kɔɔ ’mö ’bhöönɩ ’sɔ a wɛlɩɩ ‑wʋä. Sɛ’ɛ yɩ’ɩɛ cɛlɩ nɩɩ, ‑wa ’kɔɔ ’mö ’bhöönɩɩ, miɛ nɩɩ, nɩkpa ’kɔkɔmlɛ Lagɔ ’nɩɛ gaa, ‑maa nɩkpɛ ‑bhlʋ ‑kpöö ’mö ɔ gaaa. Nɩkpɛ ’la, Kliisɩ mɔɔ. ¹⁷Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, Lagɔ ’nyɛ Ablaamö wɛlɩ. Ɔ lɛ wɛlɩ ’la, ɔ ’naa ’ki ‑gba ’wʋ ‑sɛ. ’Ylʋbö a ’du ‑bhlʋ ’ylʋbö a glʋ ‑bhlʋ ’ylʋbö kʋgbä (430) yɛ ’plɩ ’wë, ’n Gböö yiɛ bhäla yi. ‑Sɩbhä a za, yɩ’ɩɛ bhɛnɩ yɩ ’kä wɛlɩɩ Lagɔ ’nyɛ a‑a Ablaamö sɛ ‑sɛ. ¹⁸Lagɔ ‑kä nɩkpɛ ‑lu ’nyɛɛ, ɛ’ɛ ‑bhö sɛ ɔ zʋ Gböö ’klʋkpamö a za. ‑Maa ’saa ɔ gbä a‑a ɔ ’kɔ ’nyɛɛ, ’mö ɔ ’nyɔɔ. Zaa, ’saa Lagɔ gbä a‑a ɔ ’kä Ablaamö ’nyɛɛ, ’ɔ ngäzɩdlɩɩ a za, ’mö ɔ ’nyɔɔ, ‑maa ɛ’ɛ ‑bhö sɛɛ Ablaamö ’zʋ Gböö ’klʋkpamö a za.

¹⁹Zaa, yɩ ‑kä sa’a ’mö ‑wʋ a dɔ’wʋʋ, ’saa bhäa’a ’n Lagɔ yi bhä Gböö ‑lɛmö ’nɩ? Nyɩasɛ ɔ ’niɛ ‑lɛmö, ‑maa sɛɛ nɩkpɛ sɛɛ Lagɔ ’klʋkpamöö, ‑sɩbhä ’kä ’pɩwʋ ’pɔɔ, nza ɔ ‑lɛmiɛ, yɩ ’kä ’kämanɩ ‑këë Ablaamö a ’yu a ’yu ‑ɔ ’kää ’pʋpʋɛ Lagɔ gaa a‑a ‑lɛmö, ɔ ’kä ’kɔ ’wʋ yi. ‑Lɛ a Gbö ’la, Lagɔzuzukuu ’nyɩɛ nɩkpaa. Yɩ ’kʋänyɩɛ ’nyɛɛ yii, nɩkpɛ ‑bhlʋ ’mö yɩ ghälaniiɛ ’wʋ.

²⁰Nɩkpɛ ‑kä ‑bhlʋ ‑bhlii, ɔ ‑kä ɔ ’kä nɩkpɛ ‑mɔmɔɔ wɛlɩ ’nyɛɛ, ɔ’ɔɔ bhiligwëyisunyɔ sɛ tɛlɩ. Lagɔ, ‑sɩbhä ɔ ‑bhliɛ ‑bhlʋ.

’Saa Gböö nʋä ‑mä nɩkpɛ a ’pɩwʋ ’möö

²¹’Saa Lagɔ gbää ɔ ’kä nɩkpɛ ’nyɛɛ, dlɩ yɔwʋ yɩ ‑nyu bhä Gböö ‑a? N’nn, ’n Gböö ‑kä a bhɛnɩ yɩ ’kä nɩkpɛ ‑tiamö a ‑bhölɩbhölɛɛ ’nyɛɛ, ‑mä yɩ ’klʋkpamözʋzwɛɛ ’mö, nɩkpɛ bhɛnɩ a ɔ ’kä ’mö zlɔmanɩ Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ. ²²Sɛ’ɛ yɩ cɛlɩɛ ‑mä Lagɔbɔgʋʋ ’mö nɩɩ: ’Bhlɩbhëa ’wuë ’nyinylolii a ‑jiewa wa glɩnɩɛ. ‑Sɩbhä a za Lagɔ nʋä nɩɩ, ‑ɔ ‑kä Zezwii Kliisɩ dlɩ ’tɛɛnɩ, ’mö ɔ ’kää ’pʋpʋɛ ɔ gbä a‑a ɔ ’kä ’yli ’wälanɩ ’nyɛ.

²³’Mänatɩtɩɩ ‑yɩ bhïlaa Zezwii a dlɩtɛɛnɩtɛnɛ a dɛ, dɛɛ Lagɔ ‑nɩnyi a‑a ‑bhlɛ ‑lɛmö a dɔ’wʋʋ, ‑abhʋa nɩkpa, Gböö a ‑jiewa ‑a glɩnɩ a‑a, ‑këë ’n dlɩtɛɛnɩtɛnɛ a wɛlɩɩ yia’aa ’yli ’wlʋnɩ. ²⁴Sa’a ‑sɩbhä Gböö ‑sunyɩɛ ‑këë, ’n Kliisɩ ’a ’tɛnyɩɩ yiɛ ghlɛ, nzɩɩ ‑a ‑kɔɔ dlɩ ’tɛɛnɩ, ‑a ’kä ’mö zlɔmanɩ Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ. ²⁵‑Sɩkaa a dɔ’wʋ, Zezwii a dlɩtɛɛnɩtɛnɛ a ’tɛnyɩɩ, mö ‑a ‑wʋa’aa ’mö, zaa Gböö mɩɩ ‑nɩnyɩa’a ‑su.

²⁶‑Atʋayuënyɩ, a ’wuë, ’a sɛ a ’tɛɛnɩɛ Zezwii Kliisɩ dlɩ a za, Lagɔ a ’yuë a glɩnɩɛ. ²⁷A ’wuë, abhʋa wa wɔlʋä Kliisɩ a ’nglɩ ’mö ’wluu, a ‑nyɔɔ ’sɔ ‑bhlʋ a glɩnɩɛ, ‑sɩbhä a za, a ’wuë, a yɛ ɔ sɛ a nɩkpalili ’zʋ. ²⁸‑Sɩbhä a za, ‑n yi Zwiiföyi glɩnɩ oo, ‑n ’nɩ Zwiiföyi glɩnɩ oo, ‑n yi gïyi glɩnɩ oo, ‑n ’nɩ gïyi glɩnɩ oo, ‑n yi nyɩbhɛlʋ glɩnɩ oo, ‑n yi ’nglɔ glɩnɩ oo, yɩ ’wuë yɩ’ɩa’a dɛsɛ ‑kä, ‑maa a ’wuë, sɛ a ‑glɛɛ Zezwii Kliisɩ ’wʋ a za, ‑bhlʋ a glɩnɩɛ. ²⁹Zaa, ’n a ‑kä Kliisɩ a ‑nʋä glɩnɩɩ, Ablaamö a ’yuë a glɩnɩmöä, ‑lii ’wuë Lagɔ gbä a‑a ɔ ’kä Ablaamö ’nyɛɛ, a ‑li yɩ glɩnɩmöä.

¹Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, ’yu a ‑mɔɔ ’kää ɔ dɩba a gugbë ’wʋ ’libhïï, ’n ɔ ’nɩ ‑bhlɛ ’ghlimanɩ, ɔ yea abhlɩ zɩla’a ’wʋ ’libhïë yi oo, ‑maa sɛɛ gïyi ’nɩɛ ɔ ’bhidɩba a ‑li ‑gömö ’kïbhë ‑kää, ɔ’bhë, ‑sɩbhä ɔ’ɔɔ ‑mä ɔ dɩba a ‑li ‑gömö ’kïbhë ‑kä. ²Käbönɩkpaa ’kɔɔ ‑su, mʋa ’kää ’ɔ ‑lii ’yli ‑wʋnɩ ‑këë, ’tɛnyɩ ɔ dɩba ‑dɩɛ ’kä ghlɛ. ³‑Abhʋa nɩkpa ’wuë, sɛ ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’la, ‑sɩbhä ‑a ‑nyɛ Lagɔ ’sɔ a wɛlɩɩ ‑wʋmöä. Dɛ ‑a ‑wʋ a‑a ‑bhlɛ ’yuë ’tikïyie a sɛɛ, mä’ä ’pɩwʋ a ’mötɛɛnɔ ’wuë mʋʋ ’kämanɩnyɩ a‑a gasɛ ‑gömö. ⁴‑Maa ’tɛnyɩ Lagɔ a’bhë ‑dɩ a‑a, ɛ ghlɛɛ, ’n ɔ yiɛ ’ɔ Yuu ‑bhʋlʋ ‑kpɔ mä’ä dʋdʋ ’wʋ tie. Nglɔɔ gwälɔɔɔ. Moyizɩ ’a Gböö ’kämanɔɔ ‑gömö. ⁵’Fʋ Lagɔ ’nɔɔ ‑sɩbhä tie, ‑maa ‑abhʋa Gbö ’la ’kämanɩ a‑a sa’a gasɛ ‑gömöö, ɔ ‑kanyɩ ‑mä yɩ galɛɛ ’mö ‑sɛ, nzɩɩ, ɔ za, Lagɔ ‑kanyɩ ɔ ’yuë ’wʋ ’zʋa. ⁶Zaa, ‑sɩkaa a dɔ’wʋ, Lagɔ a yuë ‑a glɩnɩa’aa. Lagɔ a’bhë, ɔ ‑kanyɩ ‑sɩbhä ’ylimö tulanɩ a za, nza ɔ zʋʋnyɩɛ ɔ Yowli Zezwii ’a ’Wugɔmʋʋ ‑gömö. ’Ɔ ’Wugɔmʋ ’la mɔɔ kää ’nglɩ, ‑a ‑kä Lagɔ bhibhee, sɛɛ ’yu ’winɩ’ɛ ɔ dɩba ’mö ’n ɔ nʋ’ɛ: «‑Atʋ aa,» a‑a nʋä ‑sɩbhä. ⁷‑Sɩbhä a za n gbää nɩɩ, ‑nn ‑bhöa’a gïyi, ‑maa Lagɔ a yu ‑n glɩnɩɛ. Zaa, sɛ ‑n glɩnɩɛ ɔ ’yu a za, ‑lii ’wuë ɔ gbä a‑a ɔ ’kä ’ɔ yuëa ’nyɛɛ, ɔ ‑yimi ’nyɛmö.

Pɔɔlʋ a dlɩ klɛ ’yli Galatii a ‑nʋa a za

⁸Abhʋa Galatii a ‑nʋa, bhla’mö a dɔ’wʋ, a’a a Lagɔ ‑yi. Zaa, ’fʋ a ‑lagwɩ a göwa a glɩnɩ a‑a. ⁹‑Maa ‑sɩkaa a dɔ’wʋ, a ‑yi Lagɔ, n bhɛnɩ’ɛ n ’kä nɩɩ, Lagɔ yeanyɩ nʋ. Zaa, sɛ yɩ ‑wʋ bhäa’a ’mö, ’n ’fʋ a ‑li ’la ‑yɩɩɛ ’mötɛɛnɔ ‑kä ’lɩlɩlɩɩ, ’n a kwɩ bhä’ɛ ‑mä anyɩ ’nɩ? A yɩbhä bhä’ɛ a ’kä ’wʋ ’sɔ yɩ göwa glɩnɩ ‑a? ¹⁰Zila ‑mimii mi, cwɩ ‑mimii mi, ’ylʋba a ’tɛnyɩ ‑mɛmɛɛ mɛ ’n ’ylʋbö ‑mimii, yɩ ’klʋkpamözʋgbʋ mʋʋ planyɩɛ tenyii. ¹¹Abhʋa Galatii a ‑nʋa, a dɔ’wʋ na dlɩ ’yli ɛ klɛɛ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa a dɔ’wʋ, ɛ ’kä ‑bhɩɛ ’fʋ n yɛ yɔlɔ.

¹²‑Atʋayuënyɩ, a ‑yaya, Gböö ’wuë a wɛlɩɩ, n kɩ kɛ’mö ‑sɛ, abhʋaa ’nɩɛ Zwiiföwa glɩnɩɩ, ’n n yiɛ a sɛ a ‑nɔ ’zʋ. Zaa, a nɩ ‑gänɩ ’na gbäpöö. ’Lɩlɩlɩ a dɔ’wʋ, a ‑nɩɩɛ ‑bhlɛ tɛkäsɛ ’kïbhëzokwë ’wlu nʋ. ¹³Sɛ n ‑wʋä ’n n yeanyɩɛ tɛkädɔ’wʋ Zezwii ’a ’Mänatɩtɩɩ ’nyɛɛ, a ‑yi ‑sɩbhä. Gu ‑wʋʋ lɩbhä dɔ’wʋ ’n n yeanyiɛ ’nyɛ. ¹⁴‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö, n’n a ‑yɛ, ‑maa ‑sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö, n ’nanyɩɛ ‑nyɛnɩ ’wʋ bhömanɩ. A ‑nɩɩɛ kpëti. ‑Maa Sɛ wa ’kä’ɛ Lagɔ a tietienyɔ pälaa, ‑sɩbhä a pälaaa, ɛ ’kä ‑bhɩɛ sɛ’ɛ Zezwii Kliisɩ a’bhë mɔɔ kanyɩ ’wʋ plɛɛ yi. ¹⁵N ‑yi sɛ nɩɩ n yi a ’dɩ a dɩ ‑sɛ. ‑Lɛ a ’tɛnyɩ ’la ’mö, ’n a ‑kä a bhɛnɩ a ’kä ’a yilaa ’kʋkʋ ’mö ‑sɛ a ‑ka’mi ’nyɛɛ, a ‑yii a ’a yilaa ’nyɛ. Na ’mäna a kä a‑a dlɩ zɛmöö tenyii, ‑maa ’mäna ’la, dɛ a ‑wʋ bhäa’a ‑sɩkaa ’nɩ? ¹⁶Lagɔ ’a ‑tiamö a wɛlɩɩ, sɛ n ’nyanyiɛ gbëaa a za, nza a ’zʋ bhäa’a na ‑gblɩwa ‑a?

¹⁷A gla’mö a nɩkpa ‑mumuë a ‑bɛ, a ‑kʋä ’wʋ yɩlɩɩ, sɛ wa yɔlɔɔ a za‑a, a yi nɩɩ a gbʋʋ plʋä tenyii nʋ, ‑maa ’wa dlɩpäsaa ’nɩɛ nɛnɩ. ’Wa ’saa wa tɛlɩɛ sɛ cuu, miɛ nɩɩ, a nɩ ’dionɩɩ gwë, nzɩɩ wa ’yize a gbʋ ’kanyɩ plɛnɩ. ¹⁸A ‑kä ku ’mö ‑su ‑li a ‑li a nʋnʋza‑a, mɩɩ nɛnɩɛ. ‑Maa ɛ nɩ tɩ n ‑kaanyɩ ’gbamö ‑wʋ a ’yize glɩnɩ. ¹⁹Na ’yuënyɩ, sɛɛ gbadɩnglɔ ‑kä’ɛ ‑sɩbhä ’bhööä yi ’n ɔ ‑gbapö’ɛɛ, ‑sɩbhä n ‑gbapöä dɛ’ɛ ’wʋ ’sɔ a za. Sa’a ‑sɩbhä yɩ ’kää ’mö ‑wʋ ‑këë ’tɛnyɩɩ Kliisɩ ’kää ‑mä a ’mö ‑bhölɩnɩɛ yii, ɛ ’kä ghlɛ. ²⁰Na dlɩ yɩbhä tenyii nɩɩ, ‑mä a jijo’wʋ ‑mä n nɩ ‑wʋ dɛ’ɛ, n ’kanyɩ ngli ’dɩ ’nyɛnɩ, a ’kɩ sasɛ ’mö ’nʋ. A dɔ’wʋ, n’n‑a’a sɛ n ’kä zʋä ‑yi.

Pɔɔlʋ yɛ Agaa ‑nyɛ Salaa ’sɔ a wɛlɩɩ ’wʋ pälɩ

²¹Galatii a ‑nʋänyɩ, abhʋaa yɩbhää a ’kä Moyizɩ ’a Gböö a wɛlɩɩ ‑gänɩɩ, a nyɩaa ‑ka ’dɩ: Moyizɩ ’a Gböö a ’bɔgʋʋ ’mö a wɛlɩɩ, sɛ yɩ gbää, a’a bhä ‑sɩbhä ‑yi ‑a? ²²Sɛ’ɛ yɩ cɛlɩ ‑mä nɩɩ, Ablaamö ghlɩ ’yuë ’sɔ. Ganglɔɔ wa laa Agaa, ɔ ‑nyɔɔ ghlɩ ’yu ‑bhlʋ, ’n ’ɔ ’ligbëlɛnglɛ a’bhë wa laa Salaa, ɔ ‑nyɔɔ ghlɩ ’yu ‑bhlʋ. ²³Yuu ɔ ‑nyɛ ganglɔɔ ghlɩɛ a dɔ’wʋ, wanyɩ ’a ’slɛlɛ wa ’pää ’n wa yoo gwälɩ. ‑Maa Salaa ɔbhlɩ, yuu ɔ ‑nyɛ Ablaamö ghlɩ a dɔ’wʋ, wɛlɩɩ Lagɔ ’nyʋä a‑a mɩɩ ’wlʋnɩɛ ’yli. ²⁴Yuë ’la ’sɔ ‑kpɔ ‑nyɛ wa ‑dawa ’sɔ a wɛlɩɩ, yɩ kä zɛmö. Wa ‑dawa a wɛlɩ, mɛnɩnɔ a ’ki ’sɔ, ’mö yɩ pälɩɛ ’wʋ. Tɛkämɛnɩnɔɔ ‑mä ‑gägaa wa laa Sinayii ’wlu, ‑mä wʋ ’bhɛnɔɔ. Agaa ’a wɛlɩɩ ’mö wʋ pälɩɛ ’wʋ. Mɛnɩnɔ ’la a yuëa, göwa wa glɩnɩɛ. ²⁵N ‑kä Agaa nʋʋ, ‑mä Alabii a ‑gägaa wa laa Sinayii, ’mö n gaaa. ‑A’a ’tɛnyɩ nɩ ’mö a ‑glɔɔ wa laa Zeluzalɛɛmö ’mö n gaamö’ɛɛ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa wʋ ‑nyɛ wʋ ’mö a ‑nʋa ’wuë ’sɔ, Moyizɩ ’a Gböö a göwa wa glɩnɩɛ. ²⁶‑Maa ‑glɔlulu Zeluzalɛɛmö ‑wʋ ‑wʋä ‑mä Lagɔ yɔwʋ, ’mö n pälɩɛ Salaa ‑ɔɔɔ ganglɔ glɩnɩ ’wʋ. Mʋʋ glɩnɩɛ ‑aa ‑da. ²⁷Sɛ’ɛ yɩ cɛlɩɛ wʋ dɛ ‑mä Lagɔ ’a wɛlɩɩ a Lagɔbɔgʋʋ ’mö nɩɩ:

‑Nmö wa laa ‑ɔɔgwälɩnglɔ, ’mäna nɩ lɩbhamö.

‑Nn‑ä abhlɩ ‑bhlɛ ’yu gwälɩ,

‑maa nʋ ’mäna ’käda.

Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ,

‑maa sɛ’ɛ Lagɔ gbää nɩɩ:

Nglɔɔ wa’a yɩlɩ a‑a ‑ɔɔgwälɩza ’klʋʋ,

ɔ yi ’yuë a ‑bɛ ghlɩ,

ɔ yi ‑mɔ ɔ ’luwli yɩlɩɛ ’klʋ ’wʋ zi.4.27 Ezayii 54.1.

²⁸‑Atʋayuënyɩ, abhʋa abhlɩ, sɛɛ Lagɔ ’a bhïlawɛlɩɩ ’wlʋnɩ a‑a ’yli ’n Salaa a yowli Yizaakö yi a‑a gwëlioo, ‑sɩbhä a ‑wʋmöä. Lagɔ ’a bhïlawɛlɩɩ mɩɩ ’wlʋnɩɛ ’yli ’n a yiɛ ɔ ’yuë zʋ. ²⁹Bhla’mö a dɔ’wʋ, Agaa a yowli ‑ɔ gwëlioo nɩkpɛsɛ a ’yizee, mɔɔ ’yɩa a‑a Yizaakö ‑ɔ ’bhöönɩɛ Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ kä’mö ’klɩ. Sa’a ‑sɩbhä yɩ ‑wʋmöä dɛ’ɛ ‑a’a ’tɛnyɩ nɩ ’mö. ³⁰‑Maa yɩ dɔ’wʋ, sɛɛ Lagɔbɔgʋʋ gbä bhä? Sɛ’ɛ wʋ gbää nɩɩ: Ablaamö, ‑sɛ ganglɔɔ ’suë ’mö ɔ ‑nyɛ ɔ yowli ’sɔ wa ’kä mö! ‑Maa ɔ yowli ’nɩɛ ‑kä ɔ ’kä ’ligbëlɛnglɛ a yuu a saa ɔ dɩba ’a ‑lii gugbë ’mö ’wʋ ’libhïmö.4.30 Zenɛɛzɩ 21.10.

³¹Zaa, ‑atʋayuënyɩ, yɩ ’wuë a ’wlusɛnɩdaa a dɔ’wʋ, sɛ’ɛ n gbää nɩɩ: Ganglɔɔ ’a yuëa a saa, ‑sɩbhä ‑aaa ‑wʋ, ‑maa ’ligbëlɛnglɛɛ ’a yuëa a saa, ‑sɩbhä ‑a ‑wʋä.

‑Lu ‑bhlʋ a’bhë nɩ tanyɩ gasɛ ’wlumö ‑känɩ

¹‑Atʋayuënyɩ, ‑a tɩa’a göwa glɩnɩ ’lɩlɩlɩ nza Kliisɩ ‑sanyɩɛ galɛ ’mö. Zaa, dɛ a kää sɛ a nɩ nyɔnʋ ‑lɛ kɛ, ‑maa wa ’kanyɩ ’wʋ ’sɔ gasɛ ’wlumö ‑känɩ a dɔ’wʋ, a nɩ tɩ ’wʋ nglu.

²‑Amö Pɔɔlʋ, ‑amöö nyanyɩɛ dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ: A ‑kä ’wʋ nglu wa ‑kaanyɩ ’wʋ ‑dɩɩ, mɩɩ sɛɛ zɛmö nɩɩ, a dɔ’wʋ, Kliisɩ, ɔ’ɔa’a ‑lu glɩnɩ. ³A gla’mö a ‑muëë yɩbhää, sɛɛ Moyizɩ ’a Gböö gbää wa nɩ ‑duë ‑sɩbhä ’wʋʋ, ’mö n ’nyɛnɩɛ dɛ’ɛ ’wʋ ’sɔ ’dɩ nɩɩ, ‑ɔ ‑kä ‑sɩbhä ’zʋʋ, ɔ kä ɔ ’kä Moyizɩ ’a Gböö ’wuë ’gämö ’klʋkpamö ’zʋnɩ klɩpaa. ⁴Abhʋaa pää dlɩ nɩɩ, Moyizɩ ’a Gböö a ’klʋkpamözʋzwɛ mɛɛ ’kää ’nglɩ ‑kä a ’kä ’mö zlɔmanɩ Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋʋ, a yɛ anyɩ Kliisɩ ’mö ‑sɛ, Lagɔ ’a ngäzɩdlɩɩ, a kɛ anyɩ ’mö bɔa. ⁵‑Abhʋa ‑abhlɩ, ‑a’a dilaa ’tɛɛ ’wʋ nɩɩ, Lagɔ, ’ɔ ’Wugɔmʋʋ a ’nglɩ ’mö, ɔ ‑yinyɩ ’mö zlɔmanɩ ɔ ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ, sɛ ‑a ’tɛɛnɩɛ Zezwii Kliisɩ dlɩ a za. ⁶Nza n gbää nɩɩ, ‑n ‑kä Zezwii Kliisɩ ’wʋ ‑glɛɛ, ‑na dɔ’wʋ, ‑n yi ’wʋ dɩ‑ɩ oo, ‑n ’nɩ ’wʋ dɩ‑ɩ oo, mɩɩ ’nɩɛ dɛsɛ ‑kä, ‑maa Kliisɩ a dlɩtɛɛnɩtɛnɛ ‑ɛ ‑glɛɛ nɩkpa a ‑wawʋ gwëë, mɛɛ kää dɛsɛ.

⁷‑Atʋayuënyɩ, Kliisɩ a dlɩtɛɛnɩ dɔ’wʋ, a mö a yɩ ’yukusɛ ’tɩɩ nɩɩ, ‑ɔ ’kuënaanyɩ bhä swɩ yɔwʋ ’n a yi bhä nimï yinɩ, ’n a ’nɩ ’zʋ bhäa’a ‑sɩkaa Lagɔ ’a ‑tiamö a wɛlɩɩ ’klʋkpamö ’nɩ? ⁸‑Wa yɩbhää da’a wa ’kanyɩ ’mö ’nua klɩpaa a ’kä ’wa wɛlɩɩ ‑gänɩɩ, Lagɔ ‑ɔ ‑saanyɩɛ ‑lɛ, mɔɔ ’nuëë tie. ⁹‑A’a bhä sɛ ‑yi nɩɩ, levii ‑bhʋbhʋ a ’tikïyie ’n wʋ ’pulaa falinɩkwë ’käda ‑a? ¹⁰Miɛ abhlɩ da’a, ‑maa ‑Alowli Lagɔ a ’nglɩ ’mö n kɩ dlɩ ’wʋ nɩɩ, a ’naa ’kä sa’a a käböwɛlɩ ’yukwli ‑pʋnɩ. ‑Maa ‑wa nyimanyɩɛ da’a ’wlumöö, ’saa wa yi zɩ’ɛ glɩnɩ ‑kë, ’wa sɛ wa zʋä da’a a za, Lagɔ yuë gbʋ köbha. ¹¹‑Atʋayuënyɩ, wɛlɩɩ ‑yɩ nʋä nɩɩ, nɩkpɛ ’kä Lagɔ ’a ’pʋpʋɛ ghlɩ a dɔ’wʋ, ɔ nɩ ’doo ’wʋ klɩpaa ’mö n ‑kä a biamöö, Zwiiföwaa ’naa ‑kaa ’klɛ yɔwʋ ’pänɩ, wa ’naa ‑kaa ’klɩ ’yɩa. ‑Sɩbhä yɩ ‑kä a ’mö ‑wʋʋ, Kliisɩ ‑ɔ ’kunɩɛ ‑lɛ su ’klʋ a wɛlɩɩ n biaa, yɩ ’naa ’kä a Zwiiföwaa ’klɛ ’wʋ ‑bhö.

¹²Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, nɩkpaa ‑wa nyimanyɩɛ da’a ’wlumöö, ’n ’wʋdɩdɛ a gbʋʋ mʋʋ nɩ ‑kʋä tenyii plɛnɩɩ, wa nɩ ’lɛlɩa’a wanyɩ.

A nɩ nglu ’wʋ Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ ’kanyɩ ‑su

¹³’Na Lagɔwɛlɩɩ n ’nyanyɩɛ, sɛ’ɛ yɩ nʋä nɩɩ, Lagɔ mɔɔ ‑saanyɩɛ ‑lɛ, nzɩɩ ‑lu ‑bhlʋ a’bhë tanyɩa gasɛ ’wlumö ‑känɩ. Miɛ abhlɩ, ‑maa a nɩ tɩ dlɩ ’pä nɩɩ, sɛ’ɛ yɩ sɛɛ zɛmö nɩɩ, anyɩgäsɛ, ’a sɛ a yɩbhää, ‑sɩbhä a ’käa’aa zʋ. Ɛ’ɛ ‑bhö ‑sɩbhä ma, ‑maa a ’bhɩa a ‑wawʋ Lagɔ ’zʋanyɩɛ dlɩ zɛmö a za, a nɩ ‑wʋwʋnɩ ’yli. ¹⁴Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa Lagɔ lɛ naa: Sɛ ‑n ‑waa ‑nanyɩ ‑wa ‑sɩbhä ‑na ’lilɛ.5.14 Levitiikö 19.18. ‑N ‑kä ‑sɩbhä ’zʋʋ, ’saa Gböö yɩbhää ’wuë, ‑n kɩ da’a nʋ ’wë. ¹⁵‑Maa abhʋa Galatii a ‑nʋa, ’a sɛ a nimïnimïnɩɛ, sɛ a lilinɩɛ glanɩma a sɛɛ, a nɩ ’nɛmanɩ anyɩ ’wʋ, a tɩa sɛ ‑sɛsɛnɩ.

¹⁶Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, a nɩ nglu ’wʋ, Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ ’kanyɩ ‑su, ‑sɩbhä a dɔ’wʋ, sɛɛ ’a nɩkpɛglɩnɩsaa yɩbhää, a ’naa ’kä ‑sɩbhä zʋ. ¹⁷’Fʋ n’n‑ä sa’a gbä, ‑maa ‑abhʋa nɩkpa, ‑a’a nɩkpɛglɩnɩsaa a ’saa a yɩbhää, ‑sɩbhä ‑nyɛ Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ a ’saa ɔ yɩbhää ’nɩɛ yɔwʋ mönɩ. ‑A’a nɩkpɛglɩnɩsaa ‑nyɛ Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ ’sɔ, ’ylimö wa ‑känɩɛ, mɩɩ kää ’nglɩ, ’saa a yɩbhää, a’aa bhɛnɩ a ’kɩ nʋ. ¹⁸‑Maa, Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ mɔɔ ‑kaanyɩ ‑suu, ‑lɛ a dɔ’wʋ Gböö ’naa ’kanyɩ gasɛ ’wlumö ‑känɩ.

¹⁹Nɩkpɛ a’bhë, ’ɔ nɩkpɛglɩnɩsaa ‑sɩbhä ma‑a ‑kɔɔ ‑suu, ’nyinylolii ‑sɩbhä kwɔɔ ’mö ’nɩɛ ziza‑a, miɛ nɩɩ: Nglʋsɛtɛlɩtɛlɛ, gbɩsɛtɛlɩtɛlɛ, ’väkajɛnɩjɛnɛ, ‑lii a kii ’wuë a ’tʋzokwëa, ²⁰’fʋ a ‑lagwɩɩ a bʋbɔbʋbʋ, gukäkʋ, nɩkpa a ‑gblɩgblɛ, ’lʋlwɛɛ, nglʋnyinye, ’klɛpäpʋ, yɔwʋvanɩvanɛ, ’ylimö dlinɩdlinɛ, kpɛnɩkpɛnɛ, ²¹’ylikälɩkälɛ, nʋnɩmänɩmʋ, ‑gblɔsɛlile ’n ‑sɩbhä a ‑li ‑mimii, ’mö ‑sɩbhä kwɔɔ ’mö. ‑Maa nɩkpɛ a ‑mɔɔ nʋä sa’a a ‑li, sɛ n ’nyanyɩ a‑a ‑pa ’wʋ ’dɩɩ, ‑sɩbhä n nyanyɩ’ɛɛ dɛ’ɛ ’dɩ nɩɩ: ‑Sɩbhä a nɩkpɛ, ’pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ, ɔ’ɔɔ ‑mä ’bhle ‑kä.

²²‑Maa ’Wugɔmʋʋ ’Wlɩlɩ ‑kä nɩkpɛ ‑suu, libhoo ɔ nʋnɩɛ ‑mä ɔ dlɩ zɛmöö, ‑li a ‑li a ‑bɛ wʋ ‑glɛɛ gwë. Mɩɩ glɩnɩɛ ‑wawʋ, ’mäna, ’tɩɩglɩglɛ, dlɩ’mökpaanɔ, dlɩwätɛ, dlɩzɛmönanɔ, Lagɔ a dlɩtɛɛnɩtɛnɛ, ²³dlɩ’wʋyɔnɩyɔnɛ ’n dlɩ’wʋpɩɛnɩpɩɛnɛ. Nɩkpɛ a ‑mɔɔ nɛmöä ‑sɩbhää, ’mö Lagɔ ’a Gböö ’naa ’kää gbʋ köbha. ²⁴Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, nɩkpa a ‑muëë glɩnɩɛ Zezwii Kliisɩ a ‑nʋä, wa ‑yi sɛ nɩɩ, Zezwii Kliisɩ ’kunɩɛ su ’klʋʋ, ’wa ‑wʋwʋsɛzokwëa ‑nyɛ ‑lii a kii ’wuë a ’tʋzokwëa ‑a ‑wʋä ‑mä wa dila zɛmö ’sɔ, mɩɩ ’kumöä.

²⁵Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ mɔɔ nyɩanyɩɛ zɩkpalele. Nza n gbää nɩɩ, ‑mä ‑a’a nɛmönɛmösaa ’wuë ’mö, a‑a nɩ nglu ’wʋ ɔ ‑kanyɩ ‑su. ²⁶‑Sɩbhä a za n gbä’ɛɛ nɩɩ, a‑a nɩ tɩ ‑anyɩ a ’nglɩ sɛ tɛlɩ, a‑a nɩ tɩ gbɩ pälaplanɩ, a‑a nɩ tɩ ’yli kälɩkälɩnɩ.

A nɩ ’päpänɩ swɩ nyɛmʋ ’mö

¹‑Atʋayuënyɩ, a gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ ‑kä ’nyinyloli nʋ dɔ’wʋ ‑wʋ ’n a ‑kɔɔ ’mö bhuloo, Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ mɔɔ ‑soanyɩɛ zaa, a nɩ to ’klɛsɛ ’dɩ ’nyɛ, ‑maa a nɩ ’zo dlɩwätɛ ’mö ’dɩ ’mö, nzɩɩ ɔ ’käa ligba. ‑Maa a ‑kä ‑sɩbhä ’zʋ dɔ’wʋ ‑wʋʋ, a nɩ ’nɛmanɩ anyɩ ’wʋ, a tɩa ’nyinyloli nʋmö. ²A nɩ kwänɩkwänɩnɩ ‑mä ’a yɔlɔylʋ ’mö. A ‑kä ‑sɩbhä ’zʋʋ, sɛɛ Kliisɩ yɩbhää, ‑sɩbhä a yɛɛ da’a zʋ. ³’N nɩkpɛ ’nɩ ‑lu glɩnɩ ’wë, ɔ ‑kä dlɩ ’pä nɩɩ dɛsɛ ɔ kää, ɔnyɩ ɔ dulaa. ⁴A nɩ yɩlɩ bhʋlʋbhlʋ ‑mä ’a nʋnʋlii ’mö. ‑Ɔ ‑kä sɛ ‑yi nɩɩ ɔ ‑nɩɩ nɛnɩ, ɔ bhɛnɩ ɔ ’kɩ ’mö tɛkpɔnɩ. ‑Maa ɔ nɩ ti ɔ ’bhɩa a ‑nɩ yɔwʋ kwänɩ. ⁵Nyɩasɛ n’n‑ä ‑sɩbhä gbä, ‑maa bhʋlʋbhlʋ ‑a ’kää ‑a’a ’gblukuu ‑su.

A nɩ ’päpänɩ dlɩ ’wʋ

⁶Nɩkpɛ a ‑mɔ wa sʋlʋnɩɛ Lagɔ ’a wɛlɩɩ, ’ɔ ’saa ɔ kää ’wuë, ɔ nɩ ’nyɛmu ‑ɔ sʋlʋnɔɔ Lagɔ ’a wɛlɩɩ.

⁷A nɩ tɩ anyɩ dula, ‑maa wa’a nyɩɛnɩ Lagɔ. ’Saa nɩkpɛ glʋä ’mö ɔ ’käa ‑dɩ. ⁸‑Na’a ‑wʋwʋsɛzokwëa a sɛ a yɩbhää, mö ‑n ‑kä glʋʋ, yɩ ’wuë a ’wlusɛnɩdaa, ’kwiea ma‑a. ‑Maa ’saa ’Wugɔmʋʋ ’Wlɩlɩ yɩbhää mö ‑n ‑kä glʋʋ, yɩ ’wuë a ’wlusɛnɩdaa a dɔ’wʋ, ’pɩwʋ mää ’naa ’kää ’yli bhɩɛ ‑mä ‑n ’kää ghlɩ. ⁹‑Sɩbhä a za n gbää nɩɩ, ‑li a ‑li a nʋnʋ dɔ’wʋ, swɩ nɩ ‑tɩnyɩ yɔwʋ ’kunɩ. ’N swɩ ‑nɩnyɩ yɔwʋ ’kunɩɩ, Lagɔ ’a ’tɛnyɩɩ ‑kä zɩla’a ghlɛɛ, ‑a yi yɩ ’ylimö a ‑lu ghlɩ. ¹⁰‑Sɩbhä a za, ‑a ‑kä ‑bhlɛ ‑li a ‑li a nʋnʋtɛnyɩ ‑kä, a‑a nɩ nʋ nɩkpaa ’wuë ‑li a ‑li ’wlu, ‑a’bhɩa Zezwii a ‑nʋa a’bhï, ’mö ‑a nɩ nwi tɛɛ ’wlu.

Sɛ’ɛ Pɔɔlʋ gbää ’gbëbhlenɩ dɔ’wʋ

¹¹Wɛlɩkïbhë nɩ n ’bhlenɩɛ dɛ’ɛ ’gbëë, na’bhë ’na kätɩkpaa ’mö n ’cɛlɩnaa ’mö. ’Bɔgʋyʋʋ a cɛlɩnɩɛ ’möö, sɛ wʋ ’ghïliɛ, ‑sɩbhä ma‑a tulananyɩɛ ’ylimö nɩɩ, ‑amöö ’cɛlaa.

¹²Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, a gla’mö a nɩkpa ’la ‑wa yɩbhää wa ’kanyɩ ’wlumö köbhänɩ wa ’kanyɩ ’wʋ ‑dɩ klɩpaa, Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ mɔɔ ’nuëë ‑su. Wa ’bhɩa Zwiiföwaa ’kä wa ’dɩ a dɩ ‑sɛ a za, nza wa zʋä ‑sɩbhä. Kliisɩ ‑ɔ ’kunɩɛ ‑lɛ su ’klʋʋ, wa’aa ’yɩbhä wa ’kä nɩkpa ɔ ’yize a ’dɩ ’nyɛ, Zwiiföwaa tuëa ’klɩ ’yɩa nza wa zʋä ‑sɩbhä. ¹³Wa bhïla ’wʋdɩgbʋ, ‑maa sɛɛ Lagɔ ’a Gböö gbää, wa’bhï wa’a nɛmö ‑sɩbhä. Wa ’kanyɩ ’mö tɛkpɔnɩ nɩɩ, mʋa ’zʋanyɩɛ Zwiiföwaa a saa yɩbhlɩnɩdɛ, yɩ ’yize ’mö wa tɛlɩɛ sɛ, nza wa gbää wa nɩ ‑daanyɩ ’wʋ. ¹⁴‑Maa ‑amö na a, Alowli Zezwii Kliisɩ ‑ɔ ’kunɩɛ na ’wlumö ‑lɛ su ’klʋʋ, ɔ ’yize ’mö n ’kää ’mö tɛkpɔnɩ. Sɛɛ Zezwii Kliisɩ ’kunɩɛ na ’wlumö ‑lɛ su ’klʋ a za, mä’ä ’pɩwʋ a ‑lii ’wuë, yɩ’ɩa’a na dɔ’wʋ ‑lu glɩnɩ. Yɩ dɔ’wʋ, n’n‑ä’ɛ na a ‑lu glɩnɩ. ¹⁵‑Sɩbhä a za n gbää nɩɩ, ‑n yi ’wʋ dɩ‑ɩ oo, ‑n ’nɩ ’wʋ dɩ‑ɩ oo, mɩɩ ’nɩɛ dɛsɛ ‑kä, ‑maa Lagɔ a’bhë ‑kamö nɩkpɛlolo ’wʋ ’zʋa, mɩɩ kää dɛsɛ. ¹⁶A gla’mö a ‑nʋa ‑wa ‑gänɩɛ ‑lɛ a wɛlɩ ’laa, Lagɔ nɩ ’pä wa ngäzɩdlɩ, ’ɔ ’tɩɩglɩglɛɛ ‑nyɛ ’ɔ ’nyupälɩɩ ’sɔ ’kʋä ’wʋ ghlɛ. ‑Wa glɩnɩmöä ‑tiasɛ ngëyii Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ ’mö a ‑nʋa, wa ’wuë, ɔ nɩ ’pʋä ‑sɩbhä ’nyu.

¹⁷‑Sɩkaa a dɔ’wʋ, ‑bɛ nɩ ‑tɩɩa’a yɔlɔa, ‑maa ’kpakwɩɩ n kää dɛ’ɛ Zezwii ’a libhoo a za yɔwʋʋ, yɩbhlɩnɩdɛ yɩ glɩnɩɛ, mɩɩ tulanɩɛ ’ylimö nɩɩ, ɔ ‑nɔ n glɩnɩɛ.

¹⁸‑Atʋayuënyɩ, ‑Alowli Zezwii Kliisɩ ’a ’nyupälɩɩ nɩ ghlanyɩ ’wʋ. Nn, yɩ nɩ ghlanyɩ ’wʋ.