KOLƆƆSƖ A ‑NƲA

’Bɔgʋʋ Pɔɔlʋ ’cɛlɩɛ

Kolɔɔsɩ a ‑nʋa

’wʋʋ

’Bɔgʋ nɩ ’mö a wɛlɩɩ

Azii ’tikëyi ‑dʋdʋʋ, ‑wʋ paa zɩ’ɛ Twlikii, wʋ ’wʋ a ‑glɔɔ Kolɔɔsɩ glɩnɩ a‑a. Pɔɔlʋ a’bhë, ɔ’ɔɔ tɛkäsɛ Kolɔɔsɩ ’sibhë. ‑Maa ɔ ’tua ‑bhlʋ wa laa Epaflasɩ, mɔɔ ’nyɛɛ ‑mä a ‑nʋa Lagɔwɛlɩɩ, ’n wa yiɛ Zezwii a ‑nʋä ’zʋ.

‑Maa nɩkpa ‑mumuë, ‑wa ’cɩaa käböwɛlɩɩ ‑yɩ ‑nyɛ Lagɔ ’a ‑tiamö a wɛlɩɩ ’nɩ mönɩɛ yɔwʋʋ, mʋa nyimaa Zezwii a ‑nʋa ‑wa ‑wʋä ‑mä Kolɔɔsɩ ’wlumö.

Yiowa ’la, sɛ’ɛ wa nʋä nɩɩ, nɩkpaa nɩ bʋbɔ Lagɔzuzukuu. Wa nɩ ’zʋ Zwiiföwaa ’a ’fɛtilea ’klʋkpamö. Wa nɩ ’zʋ ’wʋdɩdɛɛ ’klʋkpamö. Wa nɩ ’zʋmö’ɛ ‑li ‑mimii a ‑bɛ ’klʋkpamö. Wɛlɩ ’la, mɩɩ kää ’nglɩ nza Pɔɔlʋ ’pää ’bɔgʋ nɩ Zezwii a ‑nʋa ‑wa ‑wʋä ‑mä Kolɔɔsɩ ’wʋ. ‑Mä wʋ ’mö, ’dɩ ’mö ɔ zuëë nɩɩ, nɩkpadulawa ’la, Zezwii a ‑nʋa nɩ tɩ ’wa yiowɛlɩɩ ‑gänɩ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ’saa Lagɔ glɩnɩɛ ’tɩɩ, ‑mä Kliisɩ ’mö, ‑mä wʋ ’wlʋnɩɛ ‑tiamö ’yli. Zaa, ’wa ‑kä Kliisɩ ’wʋ ‑glɛɛ, wa ‑nyɛ Lagɔ ‑wʋnɩ ’wʋ. Zaa, ‑lu ‑mumuu ’nɩa’a wa dɔ’wʋ ‑mä tʋʋ.

Bhälɩwɛlɩɩ

¹‑Amö Pɔɔlʋ, ‑amö Lagɔ ‑sɛɛ ‑lɛ n ’kä Zezwii Kliisɩ a tietienyɔ glɩnɩɩ, n ‑nyɛ ‑aa ‑daayu Timotee ’sɔ, ²abhʋa Lagɔ a ‑nʋa, abhʋaa ‑wʋä ‑mä Kolɔɔsɩ glɔ ’möö, ‑a bhälanyɩ. Abhʋaa ’zʋä ‑aa ‑daayuë Zezwii Kliisɩ a za ’n a ‑gänɔɔ ’tɩɩ, ‑aa dɩba Lagɔ, ’pʋpʋɛ ‑nyɛ ’nyupälɩɩ ’sɔ ‑yɩ ’bhöönɔɔ ’möö, yɩ nɩ ghlanyɩ ’wʋ.

Pɔɔlʋ bhälɩ Lagɔ Kolɔɔsɩ a ‑nʋa a za

³‑Alowli Zezwii Kliisɩ a dɩba Lagɔ, sɛ ‑a bhibheoo ’kwädlɩ a ’wlumöö, ‑sɩbhä ‑a bhälɔɔ a za ’yize. ⁴Sɛ a ’tɛɛnɩɛ Zezwii Kliisɩ dlɩ ’n a ‑waa Lagɔ a ‑nʋa ’wuë, ‑sɩbhä a ’dɩ ‑kanyɩ ghlɩ, nza ‑a bhälɩɛ Lagɔ. ⁵Zezwii ’a ’Mänatɩtɩɩ ‑yɩ glɩnɩɛ gbëaa, yɩ ghlɛɛ tɛkädɔ’wʋ ‑mä ’a mä’aa, ‑li a ‑li Lagɔ ’yɩbhää, ɔ ’kanyɩɛ bhäla ‑mä ɔ yɔwʋ ’nyɛnɩɩ, ’mö yɩ sʋlʋnanyɩɛ. Yɩ za a ’tɛɛnɩɛ Zezwii dlɩ ’n a ‑wawanɩɛ. ⁶’Mänatɩtɩ ’la ‑yɩ nʋä nɩɩ, Lagɔ pä Zezwii Kliisɩ a bɔɔmö a za nɩkpa a ngäzɩdlɩɩ, tɛɛnɩ ‑mä dɛ a ’nwiɛ tɛkädɔ’wʋ, ’n a yiɛ yɩ zɛmö yɩbhlɩnɩ, ’n a yiɛ ’wʋ ngluu, tɛɛnɩ ‑mä ‑këë zɩ’ɛ, libho yɩ nʋä ‑mä a gla’mö. ‑Mä ’a mä’a a ’yize, ‑mä yɩ’ɩɛ libho nʋ. ‑Maa ‑mä ’bhlɩbhëa ’wuë ‑gömö, ‑sɩbhä yɩ nʋmöä ‑mä libho. Saa ’wuë ‑sɩbhä yɩ mlɩmanɩɛ ’n nɩkpa yɩbhlɩnɩɛ yɩ za Lagɔ. ⁷‑Lɛ a ’Mänatɩtɩ ’la, na ’tua Epaflasɩ n ‑nyɛɛ ’sɔ ‑a nʋa Zezwii Kliisɩ ’a libhoo mɔɔ ’nyanyiɛ. Ɔ nu sasɛ na ’wlumö ‑mä a jijo’wʋ zaa, wa kä wa ’kɔ dlɩ ’wʋ ‑kä. ⁸Mɔɔ ‑lanyɩɛ a ’tɩtɩ. Sɛɛ Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ ’zʋanyɩɛ ‑wawʋ dlɩ zɛmö a dɩɩ, ’mö ɔ nyɩanyɩɛ. ⁹‑Sɩbhä a za, tɛɛnɩ ‑mä dɛ ‑a ’nʋä ’a dɩ ’la ‑këë zɩ’ɛ, Lagɔ mö ‑a bhibhee ’kwädlɩ a za. Sɛ’ɛ ‑sɩbhä ‑a bhibheoo nɩɩ, ’nɛɛnɔɔ ’wuë ‑wʋ ’bhöönɩɛ ‑mä ’ɔ ’Wugɔmʋʋ ’möö, ɔ nɩ ’nyanyu, nzɩɩ sɛ ɔ yɩbhää, a ’kä ‑sɩbhä sasɛ yɩbhlɩnɩ. ¹⁰‑Lɛ a dɔ’wʋ ’saa nɛnɩɛ ‑Alowli dlɩ yɔwʋʋ, a yu ’kwädlɩ nʋ, ’a nɛmönɛmösaa yi ɔ ’nglɩ ’ghlimanɩ, a yi ‑li a ‑li a kii ’wuë nʋ. Sɛɛ zila zɩɛ ’yizee, a yi Lagɔ sasɛ yɩbhlɩnɩ.

¹¹’Mötɛɛnɔ ’wuë ‑wʋ ’bhöönɔɔ ’mö ‑wʋʋä ‑sɩbhä a sɛ ‑wʋʋ, ɔ nɩ ’zʋanyu ‑gömö, a ’kä ’mö ’tɛmanɩ, nzɩɩ, sɛ yɩ ’nɩ ’mö ‑wʋ ‑kë, sɛ yɩ ‑kä ’mö ‑wʋ ‑kë, da’a dɛ a kää sɛ a ’kä ‑lɛ kɛ nyɔnʋ. ¹²‑Lii ’wuë ‑aa dɩba Lagɔ ’nyanyɩɛ a za, ’mäna nɩ ’lɩbhanyɩ a ’kɔ bhälɩ. ’Ɔ ’pɩwʋlelea ’wʋ mää ’yuylukwë ’nɩɛ ‑wʋ ’lɩlɩlɩɩ, mɔɔ ’kää ’nglɩ ‑kä a ‑nyɛ ɔ ‑nʋa ’wuë ’sɔ a ’kä ‑mä ’bhle ghlɩ. ¹³‑Ɔ kämanɩɛ ‑mä guylukwëa ’mö a ‑nʋa ‑gömöö, Lagɔ mɔɔ ‑sanyɔɔ kä’mö. Nzɩɩ ’ɔ ‑wawayuu a ’yize ‑kanyɩ ‑gömö ’kämanɩ. ¹⁴Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, Kliisɩ ’mö Lagɔ ghlɛnɩɛ ’mö, ’n ɔ ‑yinyɩɛ Sataa a galɛ ’mö ‑sɛ. Kliisɩ a bɔɔmö a za, Lagɔ yɛ ‑a’a ’nyinylolii a gbʋʋ ’yi ’tatinɩ.

Sɛ’ɛ wa bhlɩnɩɛ Zezwii Kliisɩ

¹⁵Lagɔ ‑bɛ ’nɩɛ ‑bhlɛ tɛkäsɛ ’ylɩmöö,

‑nmö Kliisɩ, ‑nmö ɔ ghlɛnɩɛ ’mö,

’n ɔ yiɛ ɔnyɩ nɩkpa ’ylimö tulanɩ.

‑Nmö glɩnɩɛ ‑bhɛbhɛlii ’wuë a ’yizii.

¹⁶‑Nmö Lagɔ ghlɛnɩɛ ’mö ’n ɔ yiɛ ’pɩwʋ a ‑lii ’wuë ‑bhɛ.

‑Mä zlɩ ’mö a ‑nɩɩ mi, mä’ä dʋdʋ ’wʋ a ‑nɩɩ mi,

‑yɩ ‑yiloo ’wʋ mi ’n ‑yɩɩɛ ’wʋ ‑yilo mi,

zuzukuu ’wuë ‑yɩ ’tɛɛ ’mö ‑yɩ ’kämanɩɛ, ‑li ’la ’wuë,

‑nmö Lagɔ ghlɛnɩɛ ’mö, ’n ɔ yiɛ ‑bhɛ, nzɩɩ ‑n ’kɩ ‑gömö ’kämanɩ.

¹⁷Dɛɛ mä’ä ’pɩwʋ a ‑lii ’wuë ’nɩ a‑a ‑bhlɛ ’wlʋʋ,

‑nmö Kliisɩ, ‑n ‑bhölɩ a.

‑Nmö ‑suä yɩ ’wuë kä’mö.

¹⁸‑Nmö Kliisɩ, ‑na ‑nʋa ’wuë a ‑zɩkpaa ‑a glɩnɩɛ ‑na’a kpökpaa,

‑nmö glɩnɩɛ a ’wukpëlea.

‑Nmö glɩnɩɛ Lagɔ ’a ’pɩwʋlelea a tɛɛnɩda.

Nɩkpa ’wuë gla’mö a tɛkänɩkpɛ Lagɔ gälaa,

’n ɔ yoo glu ‑sɛ mö n glɩnɩɛ,

‑nmö glɩnɩɛ ‑lii ’wuë a ’yizi.

¹⁹’Saa Lagɔ glɩnɩɛ ’tɩɩ,

‑nmö Kliisɩ, ɔ ’yɩbhä nɩkpa ’kʋ ‑mä ‑na ’mö yɩbhlɩnɩ.

²⁰‑Nmö Lagɔ ghlɛnɩ’ɛɛ ’mö

’n ɔ yiɛ ɔnyɩ ’bhlɩbhëa ’wuë wamanɩ.

’Bhlɩ ’mö a ‑lii ’wuë,

‑mii ‑wʋä ‑mä zlɩ ’mö oo,

‑mii ‑wʋä mä’ä dʋdʋ ’wʋ oo,

‑nmö Kliisɩ,

‑na’a dluu muu kwlinɩɛ ‑lɛ su ’klʋ.

Mɩɩ kää ’nglɩ ’n Lagɔ ‑nyɛ zɩkpa ’wuë yiɛ wamanɩ.

Zezwii a bɔɔmö a za ‑a bhɛnɩ ‑a ’kä Lagɔ yɔwʋ ’dio

²¹Abhʋa Kolɔɔsɩ a ‑nʋa ’yɛ abhlɩ, a yɛ a Lagɔ ‑gömö panɩmö. ’A dlɩpäsɛzokwëa ‑nyɛ ’a ‑lizokuu ’wuë a nʋä ’sɔ, yɩ za, a ‑nyɛ Lagɔ ’nɩ a ‑wanɩ ’lɩlɩlɩ. ²²‑Sɩbhä a za ɔ Yowli ‑su nɩkpɛkpökpa ’n ɔ yiɛ ’ku. ‑Sɩbhä a ’nglɩ ’mö ’n Lagɔ yeanyɩɛ ɔnyɩ wamanɩ, a ’kä ’wlɩlɩ ‑wʋ, ’a dila ’kä ’wlɩlɩ ‑wʋ, a tɩa ‑maa yɔwʋ ‑kä a ’kɔ yɔwʋ ’dio. ²³‑Sɩbhä a za, a nɩ ’tɛɛnɩ tenyii Zezwii dlɩ, ‑maa a nɩ tɩ gba’agbagba’a bhli, a nɩ tɩ ’ɔ wɛlɩɩ kɛ’mö ‑sɛ ’lɩlɩlɩ. A nɩ ‑yi ’kwädlɩ sɛ nɩɩ, ‑mä Lagɔ yɔwʋ a ‑li a ‑li ‑yɩnyɩɩ ’dɩ ’Mänatɩtɩɩ ’nyanyɩ a‑a, yɩ ‑kʋnanyɩ ‑tiamö ‑mä.

Sɛ’ɛ Pɔɔlʋ bhïlaa libhoo Lagɔ ’nyɔɔ a dɛ

Mänatɩtɩ ’la a ’nʋä, mä’ä ’ylʋ zɛmö a nɩkpaa ’wuë ‑sɩbhä wa ’nyʋänyɩɛ. ‑Amö Pɔɔlʋ, ‑amö Lagɔ ’nyɛɛ yɩ biabialibhoo. ²⁴‑Maa n ‑kä sɛ’ɛ a za Lagɔ ’a libho nʋ n ‑kä ’klɩ ’yɩ dɔ’wʋ ‑wʋʋ, ’mäna ’wʋ yɩ ‑bhööä. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa n ‑kä ‑sɩbhä ’zʋʋ, n ‑yi sɛ nɩɩ, Kliisɩ a ‑nʋa ’wuë ‑wa glɩnɩɛ ’ɔ kpökpaa, wa ’wlumö n nʋä ‑lɛ a libho ’la, ’n n yɩɛ ’klɩ. ²⁵Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, Kliisɩ a ‑nʋa ’wuë a libhonʋnyɔ n glɩnɩɛ. ‑Sɩbhä Lagɔ ’yɩbhɩɛ. Miɛ nɩɩ, ‑amö ɔ ’nyɛɛ ’ɔ wɛlɩɩ n ’kɩ saa ’wuë bia. ²⁶’Saa Lagɔ ’yɩbhää ’bhlɩbhëa ’wuë a dɔ’wʋʋ, zizaa yɩ zizaa a‑a ’kwädlɩ, ‑këë ’n ɔ yia’aa ‑sɩkaa ɔ ‑nʋa kɛ ’klʋ kälɩnɩ. ²⁷‑Lɛ a wɛlɩ ’la ‑yɩ ziza a‑a, ‑waaa Zwiiföwaa glɩnɩ a ‑li a ‑li yɩ kää ’mö, nɛnɩ yɩ nɛnɩɛ tenyii, yɩ’ɩɛ ‑sɩbhä a sɛ ‑wʋ. Miɛ nɩɩ, a jijo’wʋ Kliisɩ ‑wʋ ‑mä1.27 a jijo’wʋ Kliisɩ ‑wʋ ‑mä: Sɛ’ɛ ‑mumuë sɩɛ zɛmö nɩɩ, ‑mä ’a pɩwʋ ’mö, Kliisɩ ‑wʋ ‑mä.. Ɔ ’nglɩ ’mö a ‑yiɛ ‑tiamö sɛ nɩɩ, a yi ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö ‑mä Lagɔ yɔwʋ ‑wʋ, a yi ’ɔ ’ghïlinɔɔ ’ylɩmö. ²⁸Kliisɩ a ’dɩ, mö ‑a nyɛɛ nɩkpa ’wuë. Dɩ mö ‑a zuëë nɩɩ wa nɩ ‑gänɔɔ, ’ɔ wɛlɩɩ ’wuë ‑yɩ ’bhöönɩɛ ‑mä Lagɔ ’a ’nɛɛnɔɔ ’möö, mö ‑a ’cɩʋää wa ’kɔ ‑tiamö ’wʋ ‑glɛ, wa ’kä ‑jɩbhɛ. ²⁹Sɛ n yɩbhää, ‑sɩbhä ma‑a da’a, nza n nʋä tenyii ’ɔ libhoo, ’n n ylɔɔ. Kliisɩ mɔɔ zʋʋʋä ’ɔ ’mötɛɛnɔɔ ’wuë ‑gömö. Mɩɩ kää ’nglɩ ’n n nuä ‑sɩbhä.

¹Libhoo n ‑wʋä dɛ’ɛ nʋ dɔ’wʋʋ, wʋ ’mö a yɔlɔylʋʋ, ’mö wʋ ’tɛɛ ‑tiamö. ‑Maa a nɩ yɩbhlɩnɩ sɛ nɩɩ, a za n ylɔɔ ‑sɩbhä. Abhʋa ‑mä Kolɔɔsɩ a ‑nʋa muë, ‑mä Laodisee a ‑nʋa muë, ’n ‑mumuë a ‑bɛ ‑wa ‑nɩɩɛ ‑bhlɛ ’ylɩmö, a ’wuë a za n ylɔɔ ‑sɩbhä. ²N yɩbhä nɩɩ, swɩ nɩ pälanyɩ yɔwʋ a ’kä ‑wawanɩ, a ’kä ‑bhlʋ zʋ, ’nyu tanyɩa jijo’wʋ ghlɛnɩ, a ’kä Lagɔ ’a ’nɛɛnɔɔ ’wuë ghlɩ, ’ɔ wɛlɩɩ a dɔ’wʋ, gʋgɔgʋgʋ tanyɩa dlɩ zɛmö ‑wʋ. ’Ɔ wɛlɩɩ ‑yɩ ziza‑a a‑a, ɔ kälɩnɩnyɩa’aa kɛ ’klʋʋ, n yɩbhä nɩɩ, a nɩ ’nwi sasɛ ’mö, miɛ nɩɩ, Kliisɩ, sɛ ɔ ‑wʋä ’tɩɩ, a nɩ yɩbhlɩnɔɔ ‑sɩbhä. ³Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ’saa ’wuë nɩkpɛ bhɛnɩɛ ɔ ’kä Lagɔ a dɛ yɩbhlɩnɩɩ, ’nɛɛnɔɔ ‑nyɛ ‑lii ’wuë a ‑yiyee ’sɔ, ‑mä Kliisɩ ’mö ‑mä yɩ ’wlʋnɩɛ ’yli. ⁴Nɩkpɛ tanyɩa zaklɔwɛlɩ ’mö ylʋ nʋnɩ, ɔ tanyɩa ’wlumö nyima, nza n nyanyɩɛ ‑sɩbhä ’dɩ. ⁵‑Mä yɩ ’wuë ’mö, n ’nanyɩ ‑sɩkaa dɛ’ɛ jijo’wʋ ‑wʋ ‑kë, ’na dlɩ ‑gälanyɩ ’wʋ ’yize. N ‑yi sɛ nɩɩ, a ‑käkänɩ sɛ, ’n a ’tɛɛnɩɛ ’gämö Zezwii Kliisɩ dlɩ. ‑Sɩbhä a za, ’mänaa lɩbhaaa.

‑Alowli Zezwii Kliisɩ mɔɔ ’kämanɩɛ ‑lii ’wuë ‑gömö

⁶A yɛ Zezwii Kliisɩ a ‑lowli ’mö yɩbhlɩnɩ zaa, a nɩ ‑gälɔɔa’a ’kwädlɩ ’wʋ ’tɩɩ. ⁷’A ‑bhölɩbhölɛ ’wuë ’mö, a nɩ ‑nyɔnʋ ‑mä ’ɔ wɛlɩɩ ’mö a dɔ’wʋ glu, a nɩ ‑gälɔɔ ’wʋ. Sɛ wa ’cɩanyɔɔ, a nɩ ’tɛɛnɔɔ ’kwädlɩ ‑sɩbhä dlɩ. ‑Lii ’wuë ’mö a dɔ’wʋ, a nɩ bhälɩ ’kwädlɩ Lagɔ. ⁸Mä’ä ’pɩwʋ a ’nɛɛnɩwa ’kädɩɩ, ’wa wɛlɩɩ wa ‑sɛɛ ’wlumö ‑yɩɩɛ dɛsɛ ‑kää, a nɩ ’nɛmanɩ anyɩ ’wʋ, wa tanyia ’mö dulanɩ. ‑Maa ’wa wɛlɩ ’la, yiowɛlɩɩ a ’yize nɩkpa ‑gänɩɛ, ’mö yɩ glɩnɩɛ. ‑Lɛ zlɩ ‑nyɛ dʋdʋ ’sɔ a jijo’wʋ a ’kämanɔ a dɛ yɩ bhïlaa. Yɩ ‑nyɛ Kliisɩ ’a wɛlɩɩ ’nɩ mönɩ yɔwʋ. ⁹Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ’saa Lagɔ glɩnɩɛ ’tɩɩ ‑mä ɔ ’mö ‑mä wʋ ’wlʋnɩɛ ‑tiamö ’yli. ¹⁰A ‑kɔɔ ’wʋ ‑glɛɛ, ‑lu ’nɩa’a a dɔ’wʋ ‑mä tʋʋ, a ‑nyɛ Lagɔ ‑wʋnɩ ’wʋ ’tɩɩ. Zuzukuu ’wuë ‑yɩ ’tɛɛ ’mö ‑yɩ ’kämanɩɛ, Kliisɩ mɔɔ ’kämaniɛ ‑gömö.

¹¹Sɛɛ Zwiiföwa dɩɛ nɩkpa ’wʋ nzɩɩ wa ’kä Lagɔ a ‑nʋä ’zʋ a za‑a, ‑sɩbhä a’aa ‑wʋ. ‑Maa abhʋa abhlɩ a ’kää ɔ ‑nʋä ’zʋä yii, nɩkpɛkätɩkpaa ’nanyɩɛ ’wʋ ‑dɩ, ‑maa ‑mä ’a bhla’mö a ‑wʋwʋsɛzokwëa ’mö, ‑mä Kliisɩ a’bhë ‑saanyɩɛ.

¹²Sɛ wa wɔlʋanyɩɛ ’wluu, sɛ’ɛ ‑sɩbhä sɛɛ zɛmö nɩɩ, ‑zlɩ wa zizaa Zezwii, ’a bhla’mö a ‑wʋwʋsɛzokwëa ‑sɩbhä ma‑a bhɩɛ da’a ’yli ’lɩlɩlɩ. ‑Maa Lagɔ ’a ’mötɛɛnɔ ’kɔdʋʋ ɔ ’libhïä ’wʋ ’n ɔ yiɛ Zezwii glu ‑sɛɛ, a ’tɛɛnu dlɩ zaa, a ‑nyɔɔ ’sɔ a yɛ ’gämö zɩkpalele ghlɩnɩ. ¹³Bhla’mö a dɔ’wʋ, Lagɔ ’mö a sɛ a‑a ’klʋkpamö, a’aa’ɛ ’wʋ dɩ‑ɩ zaa ‑gäzɩ a sɛ a ‑wʋ a‑a. ‑Maa ‑sɩkaa a dɔ’wʋ, sɛ a ‑glɛɛ Kliisɩ ’wʋ a za, Lagɔ kanyɩ zɩkpalele ’nyɛ. ‑A ‑nyɛ abhʋa ’sɔ, ɔ yɛ ‑a’a ’nyinylolii ’wuë a gbʋʋ ’yi ’tatinɩ. ¹⁴’Bɔgʋʋ ‑wʋ nʋä nɩɩ, ‑a yɛ Lagɔ ’klʋkpamö ‑sɛ, zaa ‑wʋ köbhanyɩ a‑a gbʋʋ, Lagɔ kʋ sɛ ‑sɛ. Suu wa kʋnɩɛ Zezwii ’klʋʋ, ‑lɛ ɔ kʋnuuä. ¹⁵‑Zlɩ Zezwii ’kunɩɛ ‑lɛ su ’klʋʋ, zuzukuzokuu ’wuë ‑yɩ ’tɛɛ ’mö ‑yɩ ’kämanɩɛ, ’n Lagɔ yiɛ ’yɩ ’mötɛɛnɔɔ kä’mö ‑sɛ, ‑lɛ nɩkpabhë a ’yila ’klʋ, ’n ’ɔ yiɛ ‑lɛ zʋ ’lɩbhanɩ, ‑sɩbhä ma‑a kää ’nglɩ ’n Zezwii Kliisɩ ’a nglɩɩ yiɛ tenyii ’ghlimanɩ.

¹⁶‑Sɩbhä a za, ‑bɛ nɩ tanyɩ gbö a ’ki ’wuë ’pä. Ɛ yi lile ‑nyɛ nʋ ’sɔ a dɔ’wʋ oo, ɛ yi ’cʋlulu a dɔ’wʋ oo, ɛ yi Zwiiföwa a ‑gwlɛnɩzlɩ a dɔ’wʋ oo, ɛ yi’ɛ ‑gwlɛnɩzila ‑mimii a dɔ’wʋ oo, ¹⁷gbö ’la ’wuë, ’plɩplɩli yɩ glɩnɩ a‑a, ‑tiamö a ‑li ‑yɩ ‑gä a‑a nimï ‑yɩnyɩɩ dɛ yɩ bhïla a‑a, mɩɩ ’wlʋnɩa’aa ‑sɩkaa ‑mä Kliisɩ ’mö ’yli. ¹⁸Nɩkpa ’la, ‑wa nʋä ’klʋkpamözʋwa a ‑li, ‑wa nʋä nɩɩ: ‑N ‑kä ‑n ’kä Lagɔ bʋbɔɔ, Lagɔzuzukuu mö ‑n kää ‑n ’kä ’wʋ ’tʋʋ, wa ‑kä wa ’kanyɩ ’wa ’cɩacɩasaa ’mö ‑gömö ’kämanɩ nʋʋ, a nɩ tuë ’yukwli ‑pʋnɩ. Wa lɛ ’wa yilaa mɩɩ do, ‑li a ‑mii ziza‑a a‑a, ’n Lagɔ yuënyɩ ’ylimö tulanɩ. ‑Maa ’wa dlɩpäsaa ’nɩɛ Lagɔsɛ ‑wʋ zaa, wanyɩ wa libhïä ’fʋ ’kädɩ ’mö ’wʋ. ¹⁹Nɩkpa ’la, Kliisɩ ‑ɔ glɩnɩɛ ɔ ‑nʋa a ’wukpëlea, wa’aa ’yɩbhä wa ’kɔ ’wʋ ‑glɛ. ’Lɩlɩlɩ a dɔ’wʋ, sɛɛ nɩkpɛ a kpökpa kä’ɛ gönasɛ, ’n ’ɔ nɩmaa ‑glɛglɛnɩ’ɛ ’wʋ ’ɔ twilaa a za‑a, ‑sɩbhä Kliisɩ ‑nyɛ ɔ ‑nʋa ’sɔ ‑wʋmöä. Sɛ wa ‑gälɔɔɔ ’wʋ a za, wa ’wuë, ‑bhlʋ wa glɩnɩɛ, sɛɛ Lagɔ yɩbhää, ’n wa ’tɛmanɩɛ ‑sɩbhä ’yli yɔwʋ, ’n wa mönɩɛ ’gämö ’yukusɛ.

‑A ‑nyɛ Kliisɩ ’sɔ a yɛ ’gämö ’kunɩ

^20-21‑Atʋayuënyɩ, a ‑nyɛ Kliisɩ ’sɔ a yɛ ’gämö ’kunɩ. Zaa, zuzukuu ‑yɩ ’kämanɩɛ mä’ä ’pɩwʋ ‑gömöö, a ‑nyɩɩ yɛ yɩ ’ylimö ‑sɛnɩ nɩɩ, sɛ yɩ ‑wʋ yɩa’a ’mö aa, ’n a nglu bhä ’wʋ ’n nɩkpa panyɩ bhä ‑bhlɛ gbö nɩɩ: Tɩ ‑lu ‑mu nɩ ’wʋ ’libhï, tɩ ‑lu ‑mu nɩ li, tɩ ‑lu ‑mu nɩ kɛ zɩ. Ɛ ’kä ‑bhɩɛ ‑bhlɛ mä’ä ’pɩwʋ a zuzukuu mɩɩ ’kämananyɩ ‑gömö ’yize. ²²Nɩkpa ’la, ‑lii Lagɔ ’wälaa ‑aa za, ‑yɩ ’kää ’yli bhɩɛɛ, ’mö wa pää gbö ’wʋ. Gbö ’la ’wuë Lagɔ mɔɔ ’nanyiɛ ’pä, ‑maa nɩkpa a ’päpägböä. ²³Nɩkpa ’la, wanyɩ wa ’mänanɩɛ ‑li a ‑bɛ ’wlu wa ’kä Lagɔ bʋbɔ a za, nɩkpa a ‑muë zʋä tenyii Lagɔ ’klʋkpamö a ‑li wa nʋä, wanyɩ wa ’pänɩɛ ’kpʋkpʋ ’wʋ ’n ’wa kpökpa yɩɛ ’klɩ. ‑Li ’la ’wuë ‑n ‑kɩɩ ’wʋ yɩlɩɩ, ‑n yi nɩɩ ’wa bʋbɔbʋbɔsaa dɛsɛ a kää nʋ. ‑Maa ‑tiamö a dɔ’wʋ, ‑sɩbhä ’nɩɛ dɛsɛ ‑kä ’lɩlɩlɩ. ‑N yi ‑lɛ a gbö ’la ’wuë ’klʋkpamö zʋ ‑kë, yɩ ’naa ‑kamö ‑na’a dlɩpäsɛzokwëa dlɩ zɛmö ‑sɛ.

¹‑Maa abhʋa abhlɩ, a ‑yi sɛ nɩɩ, Kliisɩ Lagɔ gälaa, ɔ ‑sɛɛ gluu, a ‑nyɔɔ ’sɔ ’gämö a ‑bhölɩnɩa’aa zaa, ‑mä ghäyɩ ’wʋ, mää Kliisɩ glɩɛ Lagɔ a luukɛ ’wʋʋ, ‑mä a gbʋʋ mʋʋ nɩ plɛnanyɩ. ²Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, ‑mä ghäyɩ ’wʋ a gbʋʋ mʋʋ nɩ plɛnanyɩ, ‑maa mä’ä ’pɩwʋ a ’yize a ‑lii, yɩ gbʋ nɩ tanyɩ plɛnɩ. ³Nyɩasɛ n’n‑ä ‑sɩbhä gbä, ‑maa ’a bhla’mö a ‑bhölɩbhölɩsaa yɛ ’ku. A ‑nyɛ Kliisɩ ’sɔ, zɩkpalelea Lagɔ ’nyanyɩɛ sɛ a ‑wʋä ’tɩɩ, nɩkpa ’nɩɛ ‑bhlɛ ‑sɩbhä ’ylɩmö. ⁴Kliisɩ, ’a zɩkpalelea ’bhöönɩɛ ’möö, ‑zlɩ ’ɔ ’ghïlinɔɔ ‑kä nɩkpabhë a ’yila ’klʋ gbëdanguu bhlii, ‑lɛ a zlɩ ’la ’mö, a yi ‑lɛ ɔ yɔwʋ ‑wʋ, ‑mä ’ɔ ’ghlinɔɔ ’mö, a yi ‑mä ‑wʋmö.

A yɛ nɩkpalili ’zʋ

⁵‑Sɩbhä a za, ’a nʋnʋlii ’wuë ‑yɩɩɛ Lagɔsɛ ‑wʋʋ, nglʋwi oo, nyɩbhɛlʋwi oo, ’väkajɛnɩjɛnɛ, ’yila’wʋmɛnɩnɔzokwëa, ‑lii a kii ’wuë a ’tʋzokwëa, gugwaguguu, ‑lizoku ’la ’wuë a nɩ ‑sɩɩa’a kɛ’mö ’lɩlɩlɩ. ‑Maa gugwaguguu a dɔ’wʋ sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, ’fʋ a ‑lagwɩ a bʋbɔbʋbʋ a ke ‑mämaa‑a. ⁶Nɩkpaa ‑waaa ’yɩbhää wa ’kä Lagɔ ’klʋkpamö zʋʋ, mʋa nʋä sa’a a ‑lizoku. Yɩ za Lagɔ yuë gbʋ köbha. ⁷A’bhï, bhla’mö a dɔ’wʋ, dɛ a ‑wʋ a‑a ‑bhlɛ ‑mä ’nyinyloli a galɛ ’möö, sa’a a ‑lizoku ’la ’mö a nʋmö a‑a. ⁸‑Maa ‑sɩkaa a dɔ’wʋ, a nɩ ‑sɛ ‑li ’la ’wuë kɛ’mö. Ɛ yi klɛ oo, ɛ yi dlɩgwlikäkʋ oo, ɛ yi kpʋkpʋ oo, a nɩ ‑sɩɩ kɛ’mö. A nɩ tɩ a ’bhɩa ‑di zia. Wɛlɩzoku a kii ’wuë, yɩ nɩ tanyɩ ngli ghlɛnɩ. ⁹A nɩ tɩ yio ’nyɛnyɛnɩ, ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ’a bhla’mö a ‑wʋwʋsɛzokwëa a galɛ ’mö, a yɛ ‑mä ’wlʋ. ¹⁰A yɛa’a ‑sɩkaa nɩkpalili ’zʋ. Lagɔ ‑ɔ ’nyanyɩɛ zɩkpalele ’la, mɔɔ nʋnanyɩɛ ’kwädlɩ dila zɛmö libho ’n a zigbonɩɛ ’mö, sɛ ɔ ‑wʋä ’tɩɩ, ’a ‑wʋwʋsaa ‑nyɛ ‑sɩbhä ’kä ’wlʋmanɩ. ‑Sɩbhä a dɔ’wʋ, a yo ‑tiamö yɩbhlɩnɩ. ¹¹‑A ’wuë sɛ ‑a ’zʋä nɩkpalili a za, ‑n yia’a Zwiiföyi glɩnɩ oo, ‑n ’nɩ Zwiiföyi glɩnɩ oo, ‑n yi ’wʋ dɩ‑ɩ oo, ‑n ’nɩ ’wʋ dɩ‑ɩ oo, ‑n ’nɩ ‑lu ‑yi oo, ‑n ’nɩ ’mö ‑ngö oo, ‑n yi gïyi glɩnɩ oo, ‑n ’nɩ gïyi glɩnɩ oo, yɩ ’wuë, yɩ’ɩa’a dɛsɛ ‑kä, Kliisɩ a ’yize mɔɔ kää dɛsɛ, mɔɔ ‑bhölɩnɩnyɩɛ ‑a ’wuë ’mö.

¹²‑Atʋayuënyɩ, sɛ a glɩnɩɛ nɩkpa a ‑muë Lagɔ ‑wa, ɔ ‑sɛɛ ‑lɛ wa ’kä ɔ ’yize a ‑nʋä glɩnɩ a za‑a, a nɩ nɛmöa’a ‑sɩkaa nɩkpalili a sɛ. Miɛ nɩɩ, a nɩ kä a ’bhɩa a ngäzɩdlɩ, a nɩ nɛnɩ dlɩ zɛmö. A nɩ tɩ anyɩ ’kädɩ ’mö ’wʋ ’libhï. A nɩ yɔnɩ dlɩ ’wʋ. A nɩ ‑kpaanɩ dlɩ ’mö. ¹³Sɛɛ a ’bhɩa a ‑wʋwʋsaa yi ’mö ‑wʋ oo, sɛɛ ‑sɩbhä ’nɩ ’mö ‑wʋ oo, a nɩ ’kunɩ ’mlɩ, a ‑nyʋä ’kä ’wʋ ‑wʋnɩ. ‑N ‑kä ‑na ’li a ’kïbhë ’mlɩ ‑kää, ’tatinaa ’yi. Sɛɛ ‑Alowli ’tatinɩɛ ’a ’nyinyloli a gbʋʋ ’yii, sɛ ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’la, ‑sɩbhä a nɩ ’tatitatinɩmö a ’bhɩa a ‑lizoku a gbɩɩ ’yi. ¹⁴Yɩ ’wuë ’mö a dɔ’wʋ, ‑yɩ kää tenyii dɛsɛ, miɛ nɩɩ, ‑wawʋʋ nɩ ‑wʋanyɩ ’kwädlɩ dlɩ zɛmö ’yize, ‑lɛ a dɔ’wʋ a yi ‑bhlʋ ’zʋ, ’nyuteyi ’naa ’kanyɩ jijo’wʋ ghlɛnɩ. ¹⁵Kliisɩ ’a kpökpaa yɔwʋ a nɩma a glɩnɩɛ zaa, ’tɩɩglɩglɛɛ ‑ɛ ’bhöönɔɔ ’möö, ɛ nɩ ‑wʋanyɩ dlɩ zɛmö. A nɩ glɩnɩ nɩkpa a ‑muë yɩbhlɩnɩ ‑li a ‑li. ¹⁶Kliisɩ ’a wɛlɩɩ, a nɩ ’cɩɩ ‑bɛ ’wʋ, a ’kɩ sasɛ ’mö ’nʋ. ’Nɛɛnɔɔ ‑wʋ ’bhöönɩɛ Lagɔ ’möö, ’mö a nɩ ’cɩacɩanii ’mö, a ’kä ’dɩ ’mö ’zʋzʋnɩ. A fä Lagɔ ’lwɩ a ’ki ’wuë yɔwʋ. Ɛ yi ‑mii cɛlɩɛ ‑mä ’ɔ ’nglɩghlimanɩlwɩɩ a ’bɔgʋʋ ’mö mi oo, ɛ yi ‑mi ’ɔ ’Wugɔmʋʋ panyɩɛ dlɩ ’wʋ mi oo, a nɩ bhlɩnii ’a dila ’wuë ’mö Lagɔ, a ’kä ‑sɩbhä ɔ ’nglɩ ’ghlimanɩ. ¹⁷’Saa‑wɛlɩ a ‑kä bhïla ‑kë, ’saa a ‑kä nʋ ‑kë, a nɩ nʋnii ‑Alowli Zezwii a ’nglɩ ’mö.

Sɛɛ Zezwii a ‑nʋa ’kää ‑mä ’wa ’ligbïï ’mö glɩmöglɩmöö

¹⁸‑Nmö nglɔɔ, ’zʋ ‑na ’luwli ’klʋkpamö. ‑Sɩbhä yɩ ‑ngwaa ’wʋ ‑Alowli Zezwii a ‑nʋä a dɔ’wʋ. ¹⁹‑Nmö ‑naa nyɩbhɛlʋʋ, ‑wa ‑na ’lɛnglɛ. To ’wʋ ’kïla. ²⁰Abhʋa yuëa abhlɩ, ‑mä ‑lii ’wuë ’mö a dɔ’wʋ, a nɩ ’zʋ a ‑lowluwa ’klʋkpamö, ‑sɩbhä ma‑a nɛnɩɛ ‑Alowli dlɩ yɔwʋ. ²¹’Yuëlowluwanyɩ, a nɩ tɩ tenyii ’a yuëa a dɔ’wʋ yɔwʋ kälɩ, swɩ tuëa yɔwʋ ’kunɩ. ²²Abhʋa göwaa, ’a mä’ä dʋdʋ ’wʋ a ’bhidɩbawaa, ‑mä ‑lii ’wuë ’mö a dɔ’wʋ a nɩ ’zuë ’klʋkpamö. A nɩ tuë ’yilasɛtɛlɩsɛ ’yli ‑wʋ. Ɛ nɩ tɩ ‑bhɩɛ wa ’kanyɩ ’zʋ a za. ‑Maa a ‑kʋä ’yli ‑wʋ, ’a dila nɩ tɩ ’mö ‑dlinɩ sɛ a zʋä ‑Alowli Zezwii ’klʋkpamö a za. ²³Libho ‑mu a ‑kä nʋ ‑kë, a nɩ nʋnuu dlɩ a dlɩ ’mö. A nɩ tu nɩkpɛ a za a nʋ, ‑maa a nɩ nu ‑Alowli Zezwii a za. ²⁴A nɩ yɩbhlɩnɩ sɛ nɩɩ, mɔɔ glɩnɩɛ a ‑tiamö a ’bhidɩbaa. ’Saa ɔ gbää ɔ ’kä ɔ ‑nʋa ’wuë ’nyɛɛ, mʋʋ ’kää ’a libhoo a ’ylimö a ‑lu glɩnɩɛ. ²⁵‑Maa ’saa ’nɩɛ ’mö zlɔnɩ, ‑ɔ nwiɛ, ‑mɔ ɛ yi glɩnɩ oo, ‑mɔ ɛ ’nɩ glɩnɩ oo, Lagɔ yo ’ɔ ‑lizokuu a ’pɛna ’nyɛ, ɔ ’naa ’kä ’mö gbäzɩ.

¹Abhʋa ’bhidɩbawaa, a nɩ yɩbhlɩnɩ sɛ nɩɩ, a ‑kämö’ɛ abhlɩ ’bhidɩba, ɔ ‑wʋ ‑mä ghäyɩ ’wʋ. Zaa, ’saa zlɔnɩɛ ’möö, ’mö a nɩ nʋ ’a göwaa ’wlu, ’saa a kää a ’kʋä ’nyɛɛ, a nɩ ’nyʋänyɩ.

A ‑kä ‑lɛ glɩɩ a nɩ bhibhe Lagɔ ’yize

²A ’wuë, a ‑kä ‑lɛ glɩɩ, a nɩ bhibhe Lagɔ ’yize. ’A bhibhebhibhiu ’wuë ’mö, ɔ bhälɩbhälɩ dɔ’wʋ swɩ nɩ tanyɩ yɔwʋ ’kunɩ. ³A ‑kä ’kwädlɩ bhibhee, a nɩ bhibhemö ’gämö ‑aa ’wlumö, Lagɔ ‑kanyɩ ’tɛnyɩ a ‑tɛnyɩ ’nyɛ, wɛlɩɩ ‑yɩ bhilaa Kliisɩ a dɛ ‑yɩ ziza‑a a‑a, ‑a ’kä nɩkpabhë yɩ zɛmösɛsaa kɛ ’klʋkälɩnɩ. Wɛlɩ ’la, yɩ za n ‑wʋä dɛ’ɛ ‑jie ’mö. ⁴Miɛ abhlɩ da’a, ‑maa a nɩ bhibhe, sɛ n kää n ’kɩ bhïlaa, n ’kɩ ‑sɩbhä gbëaa bhïla ’yize. ⁵Nɩkpa ‑waaa Zezwii a ‑nʋä glɩnɩ, wa ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ, ’a nɛmönɛmösaa, a nɩ ’nɛmanɩ ‑sɩbhä ’wʋ. ’Tɛnyɩ Lagɔ nyanyɩɛ, a nɩ tɛ ’yi ’tatinɩ ɛ nɩ tɩ nyɩasɛ ’plɩ. ⁶’A ngli a wɛlɩ nɩ ‑wʋ ’kwädlɩ ‑pälɛpälɛ. Yɩ ’wuë yɩ nɩ kä dɛsɛ, ‑sɩbhä a dɔ’wʋ, nɩkpɛ ‑kaanyɩ wɛlɩkïbhë ’wʋ ’yɩbhänɩɩ, a yi sasɛ a pʋlʋnɩsɛ yɩbhlɩnɩ.

Bhälɩwɛlɩɩ Pɔɔlʋ ’bhenɩɛ ’gbëë

⁷‑Amö na a, ‑aa ‑daayu Tisikö ’mö n kanyɩɛ ’wʋ tie ɔ ’kanyɩ ’na tɩtɩɩ ’wuë ’nyɛ. Tisikö, dlɩsɛ ɔ ‑kanyɩɛ tenyii, ‑a ‑nyɔɔ ’sɔ, a‑a nʋä ‑Alowli ’a libhoo. Sasɛ ɔ nuä, n kɔ dlɩ ’wʋ. ⁸N ‑kaanyɔ ’wʋ tiee, ɛ’ɛ ‑bhö käbölu a za, ‑maa ɔ ’kanyɩ ‑a’a mä’ä a ’tɩtɩ ’nyɛ, ɔ ’kanyɩ’ɛ swɩ nyɛmʋ ’mö ’pä. ⁹A ’bhiyi Oneziimö, mɔɔ ’kɔɔ ’yio ’wʋ kwä. ‑Aa ‑daayu a ‑mɔɔ ‑kanyɩɛ dlɩsɛ ‑a kää dlɩ ’wʋʋ, ’mö Oneziimö glɩnɩmöä. Ɔ ‑nyɛ Tisikö ’sɔ, ’saa ’wuë ’plɩɛ mä’ä ’wʋ a ’tɩtɩ mʋa ’kanyiɛ ’nyɛ.

¹⁰Alitaakö n ‑nyɛɛ ’sɔ ‑a ‑wʋä mä’ä ‑jie ’möö, ɔ lɛ ɔ bhälanyɩ. Banabasɩ a ‑daayu Maakö, ‑ɔnyɩ dɔ’wʋ n ’panyɩ a‑a ’dɩ ’wʋ nɩɩ ɔ ‑kä ‑mä ’a mä’a yi a nɩ pälɔɔ ’tɩɩ, ɔ lɛ ɔ bhälanyɩ. ¹¹Zezwii wa laa Zwitusɩ, ɔ lɛ ɔ bhälɩmanyɩ. Wa nɩkpa nɩ ta ‑kpɔ, ‑mä Zwiiföwaa ‑wa ’zʋä Zezwii a ‑nʋä gla’mö, wa ’yize mʋa ‑nya’mö ’sɔ ‑a nʋä Lagɔ ’a libhoo, ’pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ a wɛlɩɩ, a‑a biiiɛ. Wa za swɩ pälaaa yɔwʋ tenyii.

¹²A ’bhiyi Epaflasɩ, ɔ lɛ ɔ bhälɩmanyɩ. Zezwii Kliisɩ a libhonʋnyɔ a ‑mɔɔ bhibhee ’kwädlɩ a za Lagɔ, ‑ɔɔ yɔlɔ bhibhebhibhe dɔ’wʋʋ, ’mö ɔ glɩnɩɛ. Sɛ’ɛ ɔ bhibhee a za nɩɩ, Lagɔ ’a wɛlɩɩ ’mö a dɔ’wʋ, a nɩ ‑jɩbhɛ, a tɩa gba’agbagba’a bhli, ’saa ’wuë Lagɔ yɩbhää a dɔ’wʋ ’a dilaa tɩa ’mö ‑ki, nzɩɩ a ’kɩ yɩ ’wuë nʋ. ¹³A ‑nyɛ Zezwii Kliisɩ a ‑nʋa ‑wa ‑wʋä ‑mä Laodisee ’sɔ, Yielapoliisɩ a ‑nʋa kökä, sɛɛ Epaflasɩ ylɔɔ a za‑a, na’bhë n ’yɩ ‑sɩbhä ’ylɩmö. ¹⁴‑Dʋtaayi Lwiikö ‑ɔ ‑kanyɩɛ dlɩsɛɛ, ɔ lɛ ɔ bhälɩmanyɩ, Demaasɩ kökä.

¹⁵‑Aa ‑daayuë ‑wa ‑wʋä ‑mä Laodisee muë, Nimöfaa mɔ, ’n Zezwii a ‑nʋä ‑muë’la ‑wa ’yɩbhänɩɛ ‑mä ’ɔ ’ligbë ’mö ’wlu muë, wa ’wuë, n bhäluë. ¹⁶‑Maa ’bɔgʋ nɩ n panyɩɛ dɛ’ɛ ’wʋʋ, a ‑kʋʋ ’mö zɛlɩ ’wëë, Zezwii a ‑nʋa ‑wa ‑wʋä ‑mä Laodisee, a nɩ kwʋänyɩ ‑mä wa ’kʋ ’mö zɛlɩmö. ’Bɔgʋ n ’pʋä a ’yɛɛ wabhlɩ ’wʋʋ, wa ’kanyɩɛ ‑lɛmöö, a nɩ zɛlɩmuu’ɛ abhlɩ ’mö. ¹⁷‑Aa ‑daayu Alɩsiipö, a nɩ ’zo ’dɩ ’mö, ɔ nɩ ’tɛmanɩ ’yli yɔwʋ, libho ‑Alowli ’nyɔɔ, ɔ ’kʋ sasɛ nʋ.

¹⁸Na’bhë ‑amöö cɛlɩa’aa dɛ’ɛ nɩɩ: ‑Amö Pɔɔlʋ n bhälanyɩ. ‑Jie ’mö n ‑wʋa’ɛ zaa, na dɛ dlɩ nɩ tanyɩa ’wʋ ’mɔlɔ.

Lagɔ nɩ ’panyɩ ’nyu!