2 TESALONIIKÖ A ‑NƲA

’Sɔnabɔgʋʋ Pɔɔlʋ ’cɛlɩɛ

Tesaloniikö a ‑nʋa

’wʋʋ

’Bɔgʋ nɩ ’mö a wɛlɩɩ

’Sɔnabɔgʋʋ Pɔɔlʋ ’cɛlɩɛ Tesaloniikö a ‑nʋa ’wʋʋ, muä dɛ’ɛ. ‑Mä tɛkänʋʋ ’mö a saa, swɩ nyɛmʋ ’mö ɔ pʋää nɩɩ, Zezwii ’a ’Mänatɩtɩɩ a za, wa yuë ’klɩ yɩa ‑kë, dɛ wa kää sɛ wa nɩ nyɔnʋ ‑lɛ kɛ ’yize. Nɩkpaa ‑wa ’kuanuëë swɩ yɔwʋ, ‑wa nʋä nɩɩ, ‑Alowli Zezwii yɛ a yi ’wëë, wa nɩ tuë ’yukwli ‑pʋnɩ. Nɩkpɛ nɩ tuë’ɛ wɛlɩɩ a ’ke ‑bhlʋ a’bhë ’mö ylʋ nʋnɩ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa nɩkpa ’kɔkɔmlɛ ’maa ’kä Lagɔ ‑gömö panɩ ’wë, ’Kpʋkpʋnyɔɔ ‑ɔ sa‑a ‑lɛ ɔ ’kä ’yli bhɩɛ a za‑a, ɔ ’maa ’kä ’yli ’wlʋ ’wë, ’n Zezwii Kliisɩ ’a yiyizlɩɩ ’kää ghlɛ. Zaa swɩ nɩ tuë nyɩasɛ yɔwʋ ’kunɩ.

Zezwii a ‑nʋa gla’mö a ‑muë ’nɩ ngluuä libho nʋ gbʋʋ, ’mö ɔ nyɛɛ ’dɩ nɩɩ, wa nɩ nʋ libho nzɩɩ wa ’kä wanyɩ ‑su.

Bhälɩwɛlɩɩ

¹‑Amö Pɔɔlʋ, n ‑nyɛ Silasɩ ’sɔ, Timotee kökä, ‑abhʋaa panyɩɛ ’bɔgʋ nɩ ’wʋ. Abhʋaa glɩnɩɛ ‑aa dɩba Lagɔ ‑nyɛ ‑Alowli Zezwii Kliisɩ ’sɔ a ‑nʋä, abhʋaa ‑wʋä ‑mä Tesaloniikö glɔ ’möö, ‑a bhälanyɩ. ²’Tɩɩglɩglɛɛ ‑nyɛ ’nyupälɩɩ ’sɔ ‑yɩ ’bhöönɩɛ ‑aa dɩba Lagɔ ‑nyɛ ‑Alowli Zezwii Kliisɩ ’sɔ ’möö, yɩ nɩ ghlanyɩ ’wʋ.

Zezwii Kliisɩ ‑kä yii ɔ yi ’bhlɩbhëa ’wuë ‑zijle tu

³‑Atʋayuënyɩ, ‑a kä ‑a ’kä ’kwädlɩ a za Lagɔ bhälɩ ’yize. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa ’a sɛ a ’tɛɛnɩɛ Lagɔ dlɩ ’n sɛ a ‑wawanɩɛ, ‑sɩbhä ’yukusɛ a möä ’yize. ⁴’A dɛ a kää sɛ, sɛ a nyɔnʋä ‑lɛ kɛ ’yize, ’n zwɩɩ ’wuë ’a ‑gblɩwaa zianyɩɛ ’mö, sɛ a ’tɛɛnɩɛ Lagɔ dlɩ ’yize a za, Lagɔ a ‑nʋa a ‑zɩkpöö ’wuë gla’mö, ‑a ‑kä ‑mä ghlɛɛ, ’mänasɛ ‑a nyʋä a ’tɩtɩ.

⁵‑Atʋayuënyɩ, a ‑kä sa’a klɩɩ ’wuë ’yɩ ‑këë, sɛɛ Lagɔ tuä ’mözlɔnɩsɛ ’ɔ ‑zijlii, a yi ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö ‑sɩbhä ’ylɩmö. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa klɩ ’la ’wuë a ‑wʋä da’a ’pɩwʋ mää Lagɔ ’kämanɩɛ a za ’yɩ dɔ’wʋʋ, ɛ yi ’nglɩ ‑kä ɔ yeanyɩ ‑mä ’bhle ’nyɛ. ⁶Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, Lagɔ ’mö ɔ zlɔnɩɛ zaa, nɩkpaa ‑wa ’yɩanyɩɛ da’a ’klɩɩ, ɔ yuë ’ylɩ ‑bhlʋ ’mö ’klɩ ’yɩamö. ⁷‑Maa abhʋa wa ’yɩaa da’a ’klɩɩ, ‑zlɩ ‑Alowli Zezwii ‑kä zɩla’a ’yli ’wlʋʋ, a ‑nyɛ ‑abhʋa ’sɔ, ɔ ‑yinyɩ ’zwɩzize ngli ‑sɛ. ‑Mä ghäyɩ ’wʋ ‑mä ɔ ’kää ’bhöönɩ ɔ ‑nyɛ ’ɔ zuzukuu ‑yɩ ’tɛɛ ’mö ’sɔ. ⁸Ɔ ‑kä yi dɔ’wʋ ‑wʋʋ, ‑kosugbagbʋ jijo’wʋ ɔ ’kää ‑wʋ. Nɩkpaa ‑waaa ’yɩbhä wa ’kä Lagɔ yɩbhlɩnɩ, ‑waa ngluä ‑Alowli Zezwii ’a ’Mänatɩtɩɩ ’wʋʋ, ɔ ’kʋä ’wa ‑lizokuu a ’pɛna ’nyɛ. ⁹’Wa ’pɛna Lagɔ ’kʋää ’nyɛ ma‑a nɩɩ: ’Yli wa ’kää bhɩɛ ’lɩlɩlɩ, wa ’naa ’kä ’kwädlɩ ‑lɛ ɔ ’yila ’klʋ ’sibhë, wa ’naa ’kä ’ɔ ’ghïlinɔɔ ’ylɩmö. ¹⁰‑Lɛ a zlɩ ’la ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’mö, ɔ ‑nʋa ’wuë ‑wa ’tɛɛnɔɔ dlɩɩ, wa yi ’mäna nʋ, wa yi ɔ ’nglɩ ’ghlimanɩ. A’bhï, abhʋaa ngluä ’ɔ wɛlɩɩ ‑a ’nyanyɩɛ ’wʋʋ, a yi ‑mä wa gla’mö ‑wʋmö, a yi ɔ ’nglɩ ’ghlimanɩmö.

¹¹‑Sɩbhä a za ‑a bhibhee ’kwädlɩ a ’wlumö Lagɔ. Sɛ’ɛ ‑a bhibheoo nɩɩ, ɔ nɩ gïgananyɩ sasɛ ’wlu, ’ɔ ’pɩwʋlelea ‑anyɩɩ za ɔ ‑saanyɩɛ ‑lɛ, a ’kä ‑mä a ’wʋ ’bhle ghlɩ. Sɛ’ɛ ‑a bhibheo’ɛɛ nɩɩ, ‑li a ‑li ’wuë a yɩbhää a ’kä nʋʋ, ɔ nɩ ’zʋanyɩ ’ɔ ’mötɛɛnɔɔ ‑gömö, a ’kɩ nʋ, ’a sɛ a ’tɛɛnɔɔ dlɩɩ, ‑sɩbhä ’kä ‑mä ’a nʋnʋlii ’wuë ’mö ’ylɩmö ’yoo. ¹²‑Sɩbhä a dɔ’wʋ, a yi ‑Alowli Zezwii Kliisɩ a ’nglɩ ’ghlimanɩ, ɔ’bhë, ɔ yeanyɩ bhɩzɩ. Ɔ ‑nyɛ ‑aa dɩba Lagɔ ’sɔ, ’wa ngäzɩdlɩɩ a za, nza yɩ ’kää ‑sɩbhä ’yli ’wlʋnɩ.

‑Lii ‑yɩ ’kää ’yuku ‑gä ’wë Zezwii Kliisɩ ’a yiyizlɩɩ ’kä ghlɛɛ

¹‑Atʋayuënyɩ, ‑Alowli Zezwii Kliisɩ yi yi, ‑a ’wuë ‑a yi ‑lɛ ɔ yɔwʋ ’wlu ’titanɩ. Wɛlɩ ’la a dɔ’wʋ, sɛ’ɛ ‑a nyanyɩɛ ’dɩ nɩɩ: ²N nɩkpɛ ‑kaanyɩ ’dɩ ’nyɛ nɩɩ, ‑lɛ a zlɩ ’la, ɛ yɛ ghlɛɛ, yɩ nɩ tanyɩ nyɩasɛ ’wlumö nyima, ’a dilaa nɩ tɩ ’mö ghɔlɔnɩ. ’N ‑mɔmɔɔ ‑kä nɩɩ, Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ ’mö wɛlɩ ’la ’bhöönɩɛ ’mö nʋʋ, ‑mɔ ‑kä nɩɩ, ‑a’bhï ‑abhʋa gbää ‑sɩbhää, ‑mɔmɔɔ ‑kä’ɛ nɩɩ, ‑abhʋaa ’pää ’bɔgʋ, a‑a yiɛ ‑sɩbhä gbää, wa ’wuë, a nɩ tuë dlɩ ’wʋ ‑kä. ³‑Bɛ nɩ tanyɩ sa’a a wɛlɩɩ a ’ke ‑bhlʋ a’bhë ’mö ylʋ nʋnɩ. ‑Maa nɩkpa ’kɔkɔmlɛ, wa ’maa ’kä Lagɔ ‑gömö panɩ ’wë, ’Kpʋkpʋnyɔɔ ‑ɔ sa‑a ‑lɛ ɔ ’kä ’yli bhɩɛ a za‑a, ɔ ’maa ’kä ’yli ’wlʋ ’wë, ’n Zezwii Kliisɩ ’a yiyizlɩɩ ’kää ghlɛ. ⁴Lagɔ a ‑Gblɩnyɔ ’la, ɔ ‑kä ’yli ’wlʋʋ, ’saa ’wuë nɩkpaa zʋä ’klʋkpamö, wa bʋbɔɔ, ɔ yi sɛ ‑sɛ. Lagɔbudu ’Kɔdʋʋ a’bhë ’mö, ɔ yi ‑mä plɛ, ɔ yi ɔnyɩ Lagɔ a ’bhle ’mö zʋ, ɔ yi nɩɩ ’mö wa nɩ bʋbɔ nʋ.

⁵‑Li ’la ’wuë, dɛ n ‑wʋ a‑a ‑bhlɛ ‑mä a jijo’wʋʋ, n kanyɩ a yɩ ’dɩ ’nyɛ ’wë, ’a dilaa ’nɩ bhlinɩ bhä ‑lɛ ‑a? ⁶‑Maa ’saa kää ’nglɩ ’n ’Kpʋkpʋnyɔ ’la ’nɩɛ ‑bhlɛ ’yli ’wlʋʋ, a’bhï a ‑yuu. Miɛ nɩɩ ’tɛnyɩ Lagɔ a’bhë ‑dɩɛ, ɛ ‑kä ghlɛ ’wëë, ’n ɔ ’kää ’yli ’wlʋ. ⁷’Kpʋkpʋnyɔ ’la ’a ’mötɛɛnɔɔ ’nɩɛ abhlɩ ‑bhlɛ sasɛ gbëdanguu bhli, ‑maa wʋ yɛ ’wʋ libhoo tɛɛ. ‑Maa ‑ɔ kää ’nglɩ ’n wʋ ’nɩɛ ‑bhlɛ sasɛ gbëdanguu bhlii, ɔ ’maa ’kʋ ’tɛnyɩ ’nyɛ ’wë, ’n wʋ ’kää gbëdanguu bhli. ⁸’N ’Kpʋkpʋnyɔ ’la ’kää ’yli ’wlʋ, ’n ‑Alowli Zezwii ’kɔa’aa ’ɔ ngli a nyɛmʋ ’mö ’lɩbhänɩ. ‑Alowli ’a ’ghïlinɔ ’kɔdʋʋ ‑kä sa’a ’yli ’wlʋnɩɩ, wʋ ’yize mʋʋ ’kää ’nglɩ ‑kä ’nyinylolinʋnyɔ ’kɔdɔ ’la ’kä ’yli bhɩɛ. ⁹’Kpʋkpʋnyɔ ’la, ɔ ‑kä yii, Sataa ’a ’mötɛɛnɔɔ mʋʋ ’kɔɔ ‑gömö ‑wʋ, ɔ ’kä zɩzɛ a kii ’wuë ’pä, ɔ ’kä nɩkpa ’ɔ ’mötɛɛnɔɔ ’ylimö tulanɩ, ɔ ’kʋä dula. ¹⁰‑Lizoku a kii ’wuë ’mö ɔ ’kää ’mö ghlɛnɩ ɔ ’kä nɩkpa dula, wa ’kä ’yli bhɩɛ. Nyɩasɛ wa’aa wa ’kä sa’a ’yli bhɩɛ, ‑maa Lagɔ ’a ‑tiawɛlɩɩ ‑yɩ ’kʋä a‑a puëë, wa ’niɛ ’yɩbhä zaa, wa ’niɛ ’wʋ nglu, nza wa ’kää ‑sɩbhä ’yli bhɩɛ. ¹¹‑Sɩbhä a za Lagɔ ’tatinuëë ’yi, wɛlɩ a kii ’wuë ‑yɩɩɛ gbëaa ’mö ‑kä ’lɩlɩlɩɩ, ’n yɩ nyimuëë ’wlumö ’n wa kɩɛ dlɩ ’wʋ. ¹²Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, nɩkpaa ’wuë, Lagɔ ’a ‑tiawɛlɩɩ, ‑wa ’niɛ dlɩ ’wʋ ‑kä, ‑lizoku a nʋnwɛ ‑bhöä ’mäna ’wʋʋ, Lagɔ yuë yɩ za gbʋ köbha.

Lagɔ ’kanyɩ ’ɔ ’pʋpʋɛ ’nyɛ nza ɔ ‑saanyɩɛ ‑lɛ

¹³‑Abhʋa abhlɩ, ‑a kä ‑a ’kä ’kwädlɩ a za Lagɔ bhälɩ. ‑Atʋayuënyɩ, abhʋa Lagɔ ‑wa tenyii. Dɛɛ ɔ’ɔ a‑a ‑bhlɛ ‑lii ’wuë ‑bhɛ ’n ɔ yeanyɩ a‑a ‑lɛ ‑sɛ a ’kä ’ɔ ’pʋpʋɛ ghlɩ. ’Ɔ ’Wugɔmʋʋ mɔɔ ‑wʋanyɩɛ ‑gömö ’n a ‑bhölɩɛ Lagɔsɛ ’n a kää ’ɔ ‑tiawɛlɩɩ dlɩ ’wʋ. ¹⁴’Mänatɩtɩɩ ‑a ’nyanyɩɛ, ’mö Lagɔ ghlɛnɩɛ ’mö ’n ɔ yeanyɩɛ ‑lɛ ‑sɛ. Nzɩɩ a ’kä ’ɔ ’pʋpʋɛ ’la ghlɩ. ‑Alowli Zezwii Kliisɩ ’a ’nglɩmömɛɛ, a ’kɛ’ɛ ghlɩmö. ¹⁵‑Sɩbhä a za, ‑atʋayuënyɩ, Lagɔwɛlɩɩ ‑a ’cɩanyɩ a‑a, ‑a ‑wʋ a‑a ‑mä a jijo’wʋ ‑a ‑nɩɩ ‑nyɛ ‑mi ‑a ’cɛlanyɩ a‑a ’wʋ ’sɔ, yɩ dɔ’wʋ a nɩ ‑nyɔnʋ glu, a nɩ ti ’wʋ dlʋ.

¹⁶‑Aa dɩba Lagɔ ‑ɔ ‑wanyɩɛ, ‑a pɔ ‑bɛlɩ ɔ nɩ ’pä a ngäzɩdlɩ ɔ ’kanyɩ ’kwädlɩ ’yli yɔwʋ ’tɛmanɩ. Ɔ nɩ ’nyanyɩ ‑tiamö a dlɩtɛɛnɩdɛ. ¹⁷Ɔ ‑nyɛ ‑Alowli Zezwii Kliisɩ ’sɔ, wa nɩ ’nyanyɩ ’mötɛɛnɔ a ’kä ’yli yɔwʋ ’tɛmanɩ, ‑mä ’a nʋnʋlii ’wuë ‑nyɛ ’a bhïlawɛlɩɩ ’wuë ’sɔ ’mö, ’saa nɛnuëë dlɩ yɔwʋʋ, a ’kɩ nʋ.

A nɩ bhibhe ‑aa ’wlumö Lagɔ

¹‑Atʋayuënyɩ, wɛlɩɩ ‑a ’kää ’gbë ’bhlenɩɩ, miɛ nɩɩ: A nɩ bhibhemö ‑aa ’wlumö ‑Alowli, nzɩɩ ’ɔ ’Mänatɩtɩɩ ’käa ‑pa saa ’wuë mlɩmanɩ, sɛ yɩ kää a dɔ’wʋ ’klʋkpamöö, nɩkpa ’wuë a dɔ’wʋ yɩ ’kä ‑sɩbhä ’klʋkpamö ‑kämö. ²Miɛ abhlɩ, ‑maa a’bhï a ‑yi sɛ nɩɩ, nɩkpaa ’wuë mʋa ’nɩɛ ‑sɩbhä ’wʋ nglu wa ’kɩ dlɩ’wʋ ‑kä. Zaa, a nɩ bhibheo’ɛ, nzɩɩ nɩkpazokuu ‑wa kää ’kpʋkpʋdila ’mlɩɩ, ɔ ‑kanyuë ngli ‑sɛ.

³Yɩ ’wuë ’mö a dɔ’wʋ, ‑Alowli Lagɔ ’ɔ sɛ ɔ yɛɛ gbä ’wë, ‑sɩbhä ɔ zʋä klɩpaa zaa, ɔ yi gbä a yi ’yli yɔwʋ ’tɛmanɩ. Ɔ yeanyɩ Sataa ’a ’mötɛɛnɔɔ ngli ‑sɛ. ⁴Lagɔ a’bhë mɔɔ kää ’nglɩ, a‑a kanyɩɛ dlɩ ’wʋ nɩɩ, dɩɩ ‑a zʋanyɩɛ ’möö, a zwi ‑tiamö ’klʋkpamö, a yi ’kwädlɩ ‑sɩbhä ’klʋkpamö zʋ ’yize. ⁵Sɛ’ɛ ‑a bhibheoo a ’wlumö nɩɩ, ɔ nɩ zlɔmanɩ ’a dlɩpäsaa ’wuë ’mö, nzɩɩ ɔ ‑wawʋ ’kanyɩ ’kwädlɩ dlɩ zɛmö ‑wʋ, sɛɛ Kliisɩ ‑kpanɩɛ dlɩ ’möö, a ’kä ‑sɩbhä dlɩ ’mö ‑kpanɩmö.

A nɩ nʋ libho

⁶‑Atʋayuënyɩ, ‑Alowli Zezwii Kliisɩ a ’nglɩ ’mö, wlumö ‑a köbhänanyɩɛ nɩɩ: Abhʋa Zezwii a ‑nʋa, a gla’mö a nɩkpaa ‑waa ’zʋä wɛlɩɩ ‑a ’cɩanyɩɛ ’klʋkpamö, ‑waa ngluä libhonʋgbʋʋ, a nɩ ’dionuë gwë. ⁷Sɛ a ’kää nɛmö a ’kä ‑a’a gbäpöö ‑gänɩɩ, a’bhï a ‑yi ‑sɩbhä. A ‑yi sɛ nɩɩ, dɛ ‑a ‑wʋ a‑a ‑mä a jijo’wʋʋ, swɩ wʋ ‑aaa a pönɩ. ⁸‑Aaa a nɩɩ, a gla’mö a nɩkpɛ ‑bhlʋ a’bhë nɩ lianyɩ ’fʋ nʋ. ‑Maa ‑a tɩa a gla’mö a nɩkpɛ a ‑ngowlu ’mö ‑wʋ a za, ɛ yi zlɩgä oo, ɛ yi sabʋ oo, tenyii ‑a nʋ a‑a libho. ⁹’Lɩlɩlɩ a dɔ’wʋ, a kä a a ‑kanyɩ lia, ‑maa a‑a nɩ ‑kä sa’a ‑mä a jijo’wʋ libho nʋʋ, ‑a ’kanyɩ ’ylimö tulanɩ nɩɩ, a kä a ’kä libho nʋ, nza ‑a ’zʋä ‑sɩbhä. Zaa, a nɩ ‑gänɩ ‑a’a gbäpöö. ¹⁰Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, dɛ ‑a ‑wʋ a‑a ‑mä a jijo’wʋʋ, sɛ’ɛ ‑a ’nyanyɩ a‑a ’dɩ nɩɩ: ‑Ɔ ’nɩ libhonʋgbʋ ngluu, ɔ nɩ tɩ li.

¹¹Nyɩasɛ ‑a ’nanyɩɛ dɛ’ɛ wɛlɩkïbhë nɩ ’wʋ ligbanɩ, ‑maa ‑a yɛ ’nʋ nɩɩ, ‑mä a gla’mö, ‑mumuë ‑wʋ ‑mä, ‑tlɩ wa ‑tlɩɛ, wa’a nglu libhonʋgbʋ, wa ’kä wanyɩ wa ’bhɩa a gbɩɩ ’mö ’pä a ’yize a libhoo ’mö wa kää. ¹²‑Lɛ a nɩkpa ’la mö ‑a zʋä dɛ’ɛ ’dɩ ’mö. ‑Alowli Zezwii Kliisɩ a ’nglɩ ’mö, dɩ ‑a nyʋä nɩɩ: Wa nɩ nʋ ’kwädlɩ libho, wanyɩgäsɛ wa ’kä wanyɩ ‑su.

¹³‑Atʋayuënyɩ, a ’wuë, ‑li a ‑li a nʋnʋ dɔ’wʋ, swɩ nɩ tanyɩ ’kwädlɩ yɔwʋ ’kunɩ. ¹⁴’Dɩmözʋwɛlɩɩ ’wuë ‑a ’zʋä mä’ä ’bɔgʋ nɩ ’möö, a gla’mö a nɩkpɛ ‑mɔɔ ’ni ’klʋkpamö zʋʋ, a nɩ köbhɔɔ ’yli, a ’kɔ gwë ’dionɩ, zʋ ’kɔ ’wʋ yinɩ. ¹⁵A ‑kä ‑sɩbhä ’zʋ dɔ’wʋ ‑wʋʋ, a nɩ to ‑gblɩ, ‑maa a nɩ ligboo ‑daayu a sɛ.

Wɛlɩɩ Pɔɔlʋ ’bhlenɩɛ ’gbëë

¹⁶‑Atʋayuënyɩ, ‑Alowli Lagɔ ’tɩɩglɩglɛɛ ’wuë ’bhöönɩɛ ’möö, ’ɔ nɩ ’nyanyɩ ’kwädlɩ ’tɩɩglɩglɛ. A ’wuë, ɔ ‑nyɛ abhʋa nɩ ‑bhlinɩ ’wʋ.

¹⁷‑Amö Pɔɔlʋ, a ’wuë n bhälanyɩ. Bhälɩwɛlɩkïbhë nɩ, na’bhë ’na kätɩkpaa ’mö n ’cɛlɩnaa ’mö. ’Na ’cɛlɩcɛlɩsaa, sɛ wa ‑kä ’ylɩmö ’n wa yɩbhlɩnɩɛ ’na ’bɔgwɩɩ ’wuë n pää, ‑sɩbhä ma‑a.

¹⁸A ’wuë ‑Alowli Zezwii Kliisɩ nɩ ’panyɩ ’nyu!