1 TESALONIIKÖ A ‑NƲA

Tɛkäbɔgʋʋ Pɔɔlʋ ’cɛlɩɛ

Tesaloniikö a ‑nʋa

’wʋʋ

’Bɔgʋ nɩ ’mö a wɛlɩɩ

Masedʋanɩdʋdʋʋ, Ghlʋmɛɛwa ’kämanɩ a‑a ‑zʋnɩ ‑gömöö, wʋ ‑glɔ ’kɔdʋʋ Tesaloniikö glɩnɩɛ. Silasɩ, wa laa’ɛɛ Silivɛɛ, ɔ ‑nyɛ Timotee ’sɔ, mʋa kwänɩɛ Pɔɔlʋ ’n ɔ yiɛ ‑mä ‑glɔ ’la ’mö Zezwii a ‑nʋa a ‑zɩkpaa sɛ ’gïla. ‑Maa ‑mä Tesaloniikö a Zwiiföwaa, wa’a ’nyɛ Pɔɔlʋ ’tɛnyɩ ɔ ’kä Zezwii ’a ’Mänatɩtɩɩ bia. Wa tɛlɩ sɛ a’bhë wa ’kɔ ’lɩbhä ɔ ’kä ’ku. ‑Sɩbhä a za, ’n ɔ yiɛ ‑mä Tesaloniikö futo.

Pɔɔlʋ ‑wʋ ‑mä Kolɛɛtɩ, ’n ɔ yiɛ Zezwii a ‑nʋa wa ’yɩa ‑mä Tesaloniikö ’klɩ a tɩtɩɩ ’nʋ, nza ɔ ’cɛluëë ’bɔgʋ nɩ ’wʋ. ‑Mä wʋ ’mö, swɩ nyɛmʋ ’mö ɔ pʋää nɩɩ, Zezwii ’a ’Mänatɩtɩɩ a za, wa yuë ’klɩ ’yɩa ‑kë, wa nɩ ’tɛmanɩ ’yli yɔwʋ ’yize.

Wa ’bhɩa Lagɔgänɩwa ‑muë’la ‑wa ’kuä, sɛɛ ’wa wɛlɩɩ ’kää ’mö ‑wʋ a kïbhëa wa ’yɩbhänɔ a ’wʋʋ, a dɔ’wʋ, sɛ’ɛ ɔ ’tɛmanuëë dlɩ ’wʋ nɩɩ, sɛɛ Lagɔ gälaa Zezwii ’n ɔ yoo glu ‑sɛɛ, Lagɔ yuë zɩkö ‑sɩbhä glu ‑sɛmö. Zaa, ’wa dilaa nɩ tɩ nyɩasɛ wa za ’yli klɛ.

Bhälɩwɛlɩɩ

¹‑Amö Pɔɔlʋ, n ‑nyɛ Silasɩ ’sɔ, Timotee kökä, ‑abhʋaa panyɩɛ ’bɔgʋ nɩ ’wʋ. Abhʋaa glɩnɩɛ ‑aa dɩba Lagɔ ‑nyɛ ‑Alowli Zezwii Kliisɩ ’sɔ a ‑nʋä, abhʋaa ‑wʋä ‑mä Tesaloniikö glɔ ’möö, ‑a bhälanyɩ. ’Tɩɩglɩglɛ ‑nyɛ ’nyupälɩ ’sɔ nɩ ghlanyɩ ’wʋ.

Pɔɔlʋ bhälɩ Lagɔ Tesaloniikö a ‑nʋa a za

^2-3‑A ‑kä ’kwädlɩ ‑aa dɩba Lagɔ bhibhee, a ’wlumö ‑a bhibhemöä. A ’wuë a sɛ a ’tɛɛnɩɛ tenyii Zezwii dlɩ ’n a ‑gänɩɛ sasɛ ’ɔ wɛlɩɩ a daa, ‑a’a dilaa pö ‑lɛ ’yize. Sɛ a ‑waa ‑Alowli Zezwii Kliisɩ ’n a ylɔɔ tenyii ’ɔ libhoo a za, sɛɛ swɩ ’nɩ ’kunanyɩɛ ɔ ‑kʋnɩkʋnɩ dɔ’wʋ yɔwʋʋ, yɩ ’wuë a daa, ‑a’a dilaa pö ‑lɛ ’yize. ‑Sɩbhä a za, ‑a bhälɩ Lagɔ. ⁴‑Atʋayuënyɩ, ‑a ‑yi sɛ nɩɩ, Lagɔ ‑wa ɔ ‑waanyɩɛ tenyii, mɔɔ ‑saanyɩɛ ‑lɛ a ’kä ɔ ‑nʋä glɩnɩ. ⁵Nyɩasɛ n’n‑ä ‑sɩbhä gbä, ‑maa ‑zlɩ ‑a ‑lɛmö a‑a ‑mä ’a mä’a ’ɔ ’Mänatɩtɩɩ, ɔ’bhë mɔɔ nʋ a‑a ’ɔ libhoo. Wɛlɩ a ’yize ‑a ’nanyɩɛ a ’nyɛ, ‑maa ’Wugɔmʋʋ ’Wlɩlɩ a ’mötɛɛnɔɔ ’mö ɔ ’zʋ a‑a ‑a’a bhïlawɛlɩɩ ‑gömö, nza a ’tɛɛniɛ dlɩ. Dɛ ‑a ‑wʋ a‑a ‑mä a jijo’wʋʋ, ‑a’a ’saa ’wuë ‑a nʋ a‑a, a’bhï a ‑yi sɛ nɩɩ, a ‑li a ‑li a ’yize yɩ kää ’mö.

⁶A’bhï, dɛ ‑a ’nyanyɩɛ Lagɔ ’a wɛlɩɩ ’n a yiɛ ’wʋ ngluu, ’klɩ wa ’yɩanyɩɛ tenyii yɩ za, ‑maa ‑sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö, ’Wugɔmʋʋ ’Wlɩlɩ zʋanyɩ ’mäna dlɩ zɛmö ’yize. A ngluä ’klɩyɩyɛ ’la ’wʋʋ, ‑Alowli Zezwii ’a gbäpöö ‑nyɛ ’na ‑nɩɩ ’sɔ ’mö a ‑gänɩɛ da’a. ⁷‑Sɩbhä a za, Zezwii a ‑nʋa ’wuë ‑wa ‑wʋä ‑mä Masedʋanɩ‑bhölɩɩ ’möö, wa ‑nyɛ ‑mä Akayii‑bhölɩɩ ’mö a ‑nʋa ’sɔ, wa ’wuë a dɔ’wʋ, Zezwii a ‑nʋä a ‑muë ‑wanyɩ ’gbäpö wa ’kä ‑gänɩ ’mö a glɩnɩɛ. ⁸Abhʋaa kää ’nglɩ ’n Lagɔ ’a wɛlɩɩ yiɛ saa ’wuë mlɩmanɩ. ’A sɛ a ’tɛɛnɩɛ Lagɔ dlɩ a tɩtɩɩ, ‑mä Masedʋanɩ‑bhölɩɩ ‑nyɛ Akayii‑bhölɩɩ ’sɔ ’mö a ’yize, mä wa ’niɛ ‑sɛnɩ. ‑Maa saa ’wuë, ‑sɩbhä wa ‑sɛniɛ. Zaa, ‑lɛ a tɩtɩ ’la, ‑a’bhï ‑a ’ni ‑sɛ ‑kë, nɩkpaa ’wuë wa ‑yii. ⁹Dɛ ‑a möä ‑mä ’a mä’a sɛ a pälanyɩɛ ’n a ‑yinyɩɛ ’yukwli ‑pʋnɩɩ, nyɛmʋ a ‑sunyɔ ‑ɔ glɩnɩɛ ɔ ’yize ‑tiamö a Lagɔ, sɛ a yɩbhlɩnɔɔɔ ’n a yiɛ ’fʋ a ‑lagwɩɩ kɛ’mö ‑sɛ a ’kɔ ɔ ’yize bʋbɔ a za‑a, ‑lɛ a wɛlɩ ’la nɩkpaa ’wuë sɛ yɩ ’dɩ. ¹⁰‑Sɩkaa a dɔ’wʋ, ɔ Yowli Zezwii ɔ gälaa ’n ɔ yoo glu ‑sɛɛ, ‑ɔ ‑kanyɩɛ Lagɔ ’a ‑zijle ’kädaa a zlɩɩ ngli ’pʋaa, ’mö a ‑kʋnɩɛ ɔ ’kä ‑mä Lagɔ yɔwʋ ’bhöönɩ.

Libhoo Pɔɔlʋ nʋä ‑mä Tesaloniikö

¹‑Atʋayuënyɩ, a’bhï a ‑yi sɛ nɩɩ, fʋ ‑aa ‑mä ’a mä’a yi. ²A ‑yi’ɛ sɛ nɩɩ, ‑mä Filiipö glɔ ’mö, wa ‑kanyɩ nɛpɔ, wa ‑kanyɩ ’zwɩ zia ’wë, a‑a yiɛ ‑mä ’a ‑glɔɔ ’mö ghlɛ. ‑A ghlɛɛ ‑mä, ‑a’a libhoo ‑a nʋä, nɩkpa a ‑bɛ yɩbhä a wa ’kʋ ‑kplikpli ’yli klɛnɩ. ‑Maa ‑sɩbhä yɩ ‑wʋ ’mö ’n Lagɔ ‑yinyɩɛ swɩ nyɛmʋ ’mö ’pä, a‑a yeanyɩɛ ’ɔ ’Mänatɩtɩɩ ’nyɛ. ³Wɛlɩɩ ‑a nyɛɛ nɩkpaa, yiowɛlɩ a ‑mii nɩkpa sɛ ’wlumö ’mö yɩ ’nɩɛ glɩnɩ. ‑A ‑kɩɩ bhïla dɔ’wʋ ‑wʋʋ, ’zokwësɛ ‑aaa dlɩ ’pä, nɩkpa ‑aaa ylʋ nʋ. ⁴‑Maa Lagɔ a’bhë ɔ ‑yi sɛ nɩɩ, ‑a bhɛnɩ, nza ɔ tieanyɩɛ ‑a ’kä ’ɔ ’Mänatɩtɩɩ bia. Zaa, ‑a ‑kɩɩ bhïla dɔ’wʋ ‑wʋʋ, nɩkpa ‑kanyɩ bhɩzɩ mö ‑a ’nɩɛ sɛ tɛlɩ, ‑maa Lagɔ ‑ɔ ‑yiɛ ‑a’a ’mlɩ a dilaa, ‑a ’kɔ dlɩ yɔwʋ nɛnɩ mö ‑a tɛlɩɛ sɛ. ⁵A’bhï a ‑yi sɛ nɩɩ, wɛlɩɩ a ‑mii mɛnɩɛ ‑yɩ ’kanyɩɛ ‑lu ’mö ‑sɛɛ, mö ‑a ’nanyɩɛ ’nyɛ. Lagɔ ’a libhoo ‑a nʋä, moni a ’tʋ a za ‑a ’nuä nʋ. Ɔ’bhë ɔ ‑yii ‑sɩbhä. ⁶Ɛ yi abhʋa oo, ɛ yi käbönɩkpa oo, a gla’mö a nɩkpɛ ‑bhlʋ a’bhë ’kä ‑aa ’nglɩ ’ghlimanɩ, mö ‑a ’nɩɛ’ɛ sɛ tɛlɩ. ⁷’Lɩlɩlɩ a dɔ’wʋ, ‑a yi a nɩɩ, Kliisɩ a tietiewa ‑a glɩnɩɛ zaa, ‑a kä a ‑a ’kanyɩ ’kämanɩsɛ ‑su nʋ, ‑maa ‑aaa ‑sɩbhä ’zʋ. ‑Maa dɛɛ ‑a ‑wʋ a‑a ‑ma a jijo’wʋʋ, dlɩ wʋ ‑a yɔnɩ a‑a. Sɛɛ gwanglɔ ’zʋnɩ’ɛ ɔ ’yu ’ylii, ‑sɩbhä ‑a ’zʋnanyɩ a‑a ’yli. ⁸Sɛ ‑a ‑waanyɩɛ tenyii a za, ‑a ’kanyɩ Lagɔ ’a ’Mänatɩtɩɩ ’nyɛ a ’yize mö ‑a ’nɩɛ a ’wʋ nglu, ‑maa ɛ ‑kä a ’yɛ nɩɩ, ‑a ’kä a ’wlumö ’ku a’bhë ma ‑kë, ‑a yi a ’yɛ ’wʋ nglu. ‑Tiamö, dlɩsɛ a ‑kanyɩɛ tenyii.

⁹‑Atʋayuënyɩ, sɛ ‑a yɔlɔɔ Lagɔ ’a libhoo a za‑a, a’bhï a ‑yi ‑sɩbhä. Dɛ ‑a ‑wʋ a‑a ‑mä ’a mä’a, a‑a nyanyɩ a‑a Lagɔ ’a ’Mänatɩtɩɩ, ‑a tɩa a gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ a’bhë a ’gblukwë glɩnɩ a za, ‑anyɩgäsɛ ‑a’a kätɩkpöö mö ‑a libhï a‑a ’wʋ, ɛ yi sabʋ oo, ɛ yi zlɩgä oo, a‑a nʋ a‑a libho. ¹⁰Abhʋaa ngluä ’ɔ wɛlɩɩ ’wʋʋ, ‑a’a sɛ ‑a nɛmöä ‑mä a jijo’wʋʋ, a ‑yi ‑sɩbhä. A yi sɛ nɩɩ, tɩɩ ‑a nɛmöä, ‑a’a nɛmönɛmösaa ‑sɩbhä ’mö a zlɔnɩɛ, ‑sɩbhä ’nɩɛ ‑maa yɔwʋ ‑kä. Lagɔ a’bhë, ɔ ‑yimö’ɛ ‑sɩbhä sɛ. ¹¹A ‑yi’ɛ sɛ nɩɩ, sɛɛ nɩkpɛ ’zʋnɩ’ɛ ɔ ’yuë ’ylii, a ’wuë, bhʋlʋbhlʋ ‑sɩbhä ‑a ’zʋnanyɩɛ ’yli. ¹²‑A ’zʋanyɩ ’dɩ ’mö, ‑a ’panyɩ swɩ nyɛmʋ ’mö, ‑a ’titilanyɩ kä’mö nɩɩ, Lagɔ mɔɔ ‑saanyɩɛ ‑lɛ a ’kä ɔ ‑nʋä glɩnɩ ɔ ’kanyɩ ‑gömö ’kämanɩ, a ’kä ’ɔ ’ghïlinɔɔ ’ylɩmö. Zaa, sɛɛ ‑ngwaa ɔ ‑nʋa ’wʋʋ, a nɩ nɛmö ‑sɩbhä.

¹³’Saa kä’ɛ ’nglɩ a‑a bhälɩɛ ’kwädlɩ a za Lagɔ miɛ nɩɩ: Lagɔwɛlɩɩ ‑a ’nyanyɩɛ, a ’niɛ nɩkpɛ a ’wlumösɛwɛlɩ ’mö ’wʋ ’libhï, ‑maa sɛ yɩ glɩnɩɛ ‑tiamö Lagɔ ’a wɛlɩɩ, ‑sɩbhä a ’libhiɛ ’wʋ ’n a yiɛ ’wʋ nglu, nza yɩ nʋa’aa ‑mä ’a dilaa zɛmö libho. ¹⁴‑Atʋayuënyɩ, a ‑kä ‑sɩkaa Lagɔ ’a wɛlɩɩ a za ’klɩ ’yɩ dɔ’wʋ ‑wʋʋ, ɔ ‑nʋa a ‑zɩkpö ‑yɩ ‑wʋä ‑mä Zwidee‑bhölɩɩ ’mö, ’saa ghli a‑a, mɩɩ ghlɩmanyɩɛ da’a. Miɛ nɩɩ, sɛ wa glɩnɩɛ Zezwii Kliisɩ a ‑nʋä a za, sɛɛ wa ’bhɩa Zwiiföwaa a’bhï ziuë a‑a ’zwɩɩ, ‑sɩbhä a ’bhele a ‑nʋa ziamanyɩɛ da’a ’zwɩ. ¹⁵Zwiiföwaa mʋa ’lɩbhää ‑Alowli Zezwii, mʋa ’lɩbhä’ɛɛ Lagɔ ’a bhla’mö a ’möbhïlanɩwaa, mʋa zianyɩ’ɛɛ ’zwɩ. ’Wa sɛ wa zʋä da’a a za, wa’aa Lagɔ dlɩ yɔwʋ nɛnɩ. ’Bhlɩbhëa ’wuë ’mö wa ‑gblɩɛ. ¹⁶Wa yɩbhä wa ‑kanyɩ ‑kplikpli ’yli klɛnɩ, Lagɔ ’a wɛlɩɩ ‑yɩ lɛmöä nɩkpɛ Lagɔ ’a ’pʋpʋɛ ’wʋʋ, ‑a tia ‑waaa Zwiiföwa glɩnɩ ’nyɛmö. Wa ‑nyɛ wa dɩbawa ’sɔ, ’wa ‑lizokuu wa nʋ a‑a ’kwädlɩ ’yize, sa’a wa yiiɛ ’klʋ. ‑Maa Lagɔ kʋäa’a yɩ gbʋʋ köbhä.

Pɔɔlʋ lɛ Tesaloniikö a ‑nʋa a ’tʋ lɩbhɔ

¹⁷‑Atʋayuënyɩ, dɛ ‑a ’bhöanyɩ a‑a yɔwʋʋ, ‑lɛ a ’tɛnyɩ yɛ ’tikïyie ’wʋ ’mö gwälɛ. ‑Maa ‑a ’nanyɩ ‑sɩkaa dɛ’ɛ yɔwʋ ‑wʋ ‑kë, a ‑glɛ ‑a’a dilaa ’wʋ ’yize. ‑Tiamö, a ’tʋ lɩbhanyɩ tenyii, zaa ‑a ’pä a ’kpɔɔ ‑a ’käa ’wʋ ’sɔ ‑mä ’a mä’a yinɩ. ¹⁸‑A ’wuë ‑a yɩbhä a nyɩasɛ ‑a ’kä ‑mä ’a mä’a yi. Na’bhë, n yɛla ‑bɛ ’wʋ ‑li ’mö, ‑maa Sataa mɔɔ klɛnɩnyɩɛ ‑kplikpli ’yli. ¹⁹Miɛ abhlɩ da’a, ‑maa nɩkpaa ‑muë ‑wanyɩɩ za ‑a’a dilaa ’tɛɛ bhä ’wʋ? ‑Wa glɩnɩ bhä ‑a’a ’mänaa? Abhʋaa. ‑Alowli Zezwii ‑kä zɛla’a mä’ä dʋdʋ ’wʋ ’bɩwʋ yii, ‑lɛ ɔ ’yila ’klʋ, abhʋaa ‑a ’kää ’mö tɛkpɔnɩ. ²⁰Nn, abhʋaa ‑a tɛkpɔnɩɛ ’mö, abhʋaa glɩnɩɛ ‑a’a ’mänaa.

¹‑Atʋayuënyɩ, sɛ ‑aa la a ’tɩtɩ ’nʋ ’lɩlɩlɩɩ, tenyii ‑sɩbhä ’tɛmanɩnyɩ a‑a kɛ’mö. ‑Sɩbhä a za, n ‑nyɛ Silasɩ ’sɔ, a‑a yiɛ nɩɩ, yɩ nɛnɩ ‑a ’kä ‑mä ‑a ’yize Atɛɛnɩ tʋʋ, ²‑aa ‑daayu Timotee ‑a ‑nyɛɛ ’sɔ ‑a nʋä Lagɔ ’a libho, a‑a biaa Kliisɩ ’a ’Mänatɩtɩɩ, a‑a yeanyɔ a‑a ’wʋ tie nzɩɩ ɔ ’kanyɩ swɩ nyɛmʋ ’mö ’pä, swɩ ’kanyɩ yɔwʋ plɛ ’a dlɩ’wʋkänɔɔ ’käa nyɔnʋ. ³Nzɩɩ zwɩɩ ’wuë ‑a ‑wʋä da’a zi dɔ’wʋ a za, a gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ a’bhë tɩa Zezwii ’a wɛlɩɩ kɛ’mö ‑sɛ. A’bhï a ‑yi sɛ nɩɩ, sa’a a zwɩ ’la Lagɔ ’mö yɩ ’bhöönɩɛ ’mö. ⁴Dɛ ‑a ‑wʋ a‑a ‑bhlɛ ‑mä a jijo’wʋʋ, sɛ’ɛ ‑a ’nyanyɩ a‑a ’dɩ nɩɩ, ‑abhʋa Zezwii a ‑nʋa, ’zwɩ a ‑bɛ wa ‑kanyɩɛ zia. ‑Lɛ a wɛlɩ ’la mɩɩ ’wlʋnɩɛ ’yli, a’bhï ’mö a ’yɩɛ da’a ’ylɩmö. ⁵Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, sɛ n’n a‑a a ’tɩtɩ ’nʋ ’lɩlɩlɩɩ, tenyii ‑sɩbhä ’tɛmanɩɩ a‑a kɛ’mö. ’Na dlɩɩ ’mö ɛ ‑ki a‑a tenyii. N ‑tɔnɩ a nɩɩ Sataa kanyɩ ‑mä ’pä, a yɛ Zezwii ’a wɛlɩɩ kɛ’mö ‑sɛ. ‑Sɩbhä yɩ ‑kä a ‑wʋ a dɔ’wʋʋ, ’fʋ ‑a yɛ a‑a a dɔ’wʋ yɔlɔ, nza n tieanyɩɛ Timotee ’wʋ, a ‑kä sasɛ Lagɔ dlɩ ’tɛɛnɩ ’yize, ɔ ’kä ‑sɩbhä ’ylɩmö.

Timotee yɛ Pɔɔlʋ Tesaloniikö a ‑nʋa a ’tɩtɩ a ‑tɩtɩ ’nyɛ

⁶‑Maa ‑sɩkaa a dɔ’wʋ, Timotee yiɛ, ɔ nyɩanyɩ a ’tɩtɩ a ‑tɩtɩ. Ɔ lɛ a ’tɛɛnɩ sasɛ Lagɔ dlɩ, ’ɔ ‑wawʋ ‑wʋanyɩ dlɩ zɛmö ’yize, a paanyɩ ’mänasɛ dlɩ ’wʋ. Sɛɛ a ’tʋ lɩbhanyɩɛ dɛ’ɛɛ, ɔ lɛ ‑aa ’tʋ ’lɩbhämanyɩ ‑sɩbhä. ⁷‑Atʋayuënyɩ, ‑a ‑wʋ abhlɩ ‑tiamö yɔlɔylʋ ’mö, wa ’yɩanyɩ ’klɩ. ‑Maa ’a sɛ a ’tɛɛnɩɛ Zezwii dlɩ ’yize a tɩtɩɩ, ɔ nyɩanyiɛ, swɩ nyɛmʋ ’mö yɩ paanyɩɛ. ⁸‑A ‑yia’a ‑sɩkaa sɛ nɩɩ, ‑mä ‑Alowli Zezwii ’a wɛlɩɩ ’mö a dɔ’wʋ, a ‑nyɔnʋ glu zaa, ‑aa ‑li yɛ nyɛmʋ ’mö yi. ⁹’A sɛ a ‑bhönyɩɛ sa’a tenyii ’mäna ’wʋ a za, ‑aaa’a sɛ a’bhë ‑a ’kä Lagɔ ’mö bhälɩmöbhälɩmöä ‑yi. ¹⁰Sɛɛ zlɩ zɩɛ, sɛɛ swe yluä, ‑sɩbhä ‑a bhibhee Lagɔ tenyii nɩɩ, ɔ nɩ nglu ’wʋ ‑a ’kä ’wʋ ’sɔ ‑mä a jijo’wʋ yinɩ, ’ɔ wɛlɩɩ ‑yɩ bhïlaa dlɩ’wʋkänɔ a dɛɛ, a’aa ‑bhlɛ sasɛ yɩbhlɩnɩɩ, ‑a ’kanyi sʋlʋnɩ, ’a dlɩ’wʋkänɔɔ ’kä ’klʋ yie.

¹¹Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, ‑aa dɩba Lagɔ a’bhë, ɔ ‑nyɛ ‑Alowli Zezwii ’sɔ, wa nɩ nyɩanyɩ ’tɛnyɩ ‑a ’kä ‑mä ’a mä’a yi. ¹²‑Alowli nɩ gbä, abhʋaa Zezwii a ‑nʋa, sɛ a ‑wawanɩɛ ‑sɩbhä ’kä ’yukusɛ mö. Sɛ a ‑wamöä nɩkpa ’wuë, ‑sɩbhä ’kä’ɛ ’yukusɛ mö. ¹³Ɔ nɩ ’panyɩ swɩ nyɛmʋ ’mö ’yize, a ’kä ɔ ’yize a ‑nʋä a sɛ nɛmö, ‑lɛ a dɔ’wʋ, ’ɔ yiyizlɩ ’kädɛɛ ‑kä ghlɛɛ, ɔ ‑nyɛ ɔ ‑nʋa ’wuë ‑wa ‑wʋä ‑mä ɔ yɔwʋ ’sɔ, wa ‑kä yii, ‑aa dɩba Lagɔ tanyɩa ‑maa yɔwʋ ghlɩ.

Nɛmönɛmösaa sɛɛ nɛnɩɛ Lagɔ dlɩ yɔwʋʋ

¹‑Atʋayuënyɩ, kïbhëa ‑a ’kanyɩɛ ’yukwli ’mö tʋʋ ma‑a nɩɩ: Nɛmönɛmösaa sɛɛ nɛnɩɛ Lagɔ dlɩ yɔwʋʋ, ‑a kanyɩ ‑sɩbhä sʋlʋnɩ, ‑a ‑yi sɛ nɩɩ a nɛmö abhlɩ ‑sɩbhä, ‑maa ‑Alowli Zezwii a ’nglɩ ’mö, dɩ mö ‑a zʋanyɩɛ dɛ’ɛ nɩɩ, ‑a bhianyɩ, a nɩ nɛmö ’kwädlɩ ‑sɩbhä, a nɩ mö ’yukusɛ ’yize.

²Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, sɛ a kää a ’kä ‑bhölɩɩ, ‑Alowli Zezwii a ’nglɩ ’mö, ‑a kanyɩ ‑sɩbhä a ’dɩ ’nyɛ ’wë, a kɩ ’yukwli ’mö. ³Sɛɛ Lagɔ yɩbhää a dɔ’wʋʋ, ‑sɩbhä ma‑a nɩɩ: ’A nʋnʋlii ’wuë ’mö, a nɩ nɛmö ɔ ’yize a ‑nʋä a sɛ. Nglʋwi oo, nyɩbhɛlʋwi oo, a nɩ ‑sɩɩ kɛ’mö. ⁴Miɛ nɩɩ, ‑nmö nyɩbhɛlʋ, ‑n ‑nyɛ ‑na ’lɛnglɛ ’sɔ, a ‑kä ‑lɛ ‑wʋʋ, sɛɛ nɛnɩɛ Lagɔ a ’yila ’klʋ a dɔ’wʋ, sɛɛ ’nɩɛ zʋ ’wʋ ‑bhöö, a nɩ yɩbhlɩnɩ ‑sɩbhä. ⁵‑Maa nɩkpaa ‑waaa Lagɔ ‑yi a saa, ‑lii a kii ’wuë a ’tʋzokwëa nɩ tanyɩ ’wlumö ‑sunɩ. ⁶A ’wuë, ‑li a ’tʋzokwëa a za a nɩ tɩ ’kpʋkpʋ ’wʋ ’päpänɩ, a nɩ tɩ ylʋ nʋnʋnɩ. ‑Lɛ a wɛlɩ ’la a dɔ’wʋ ‑a kanyɩ ‑pa ’dɩ ’nyɛ nɩɩ, nɩkpaa ‑wa nʋä sa’a a ‑li, Lagɔ yuë yɩ ’pɛna ’nyɛ. ⁷Sɛ’ɛ n gbää nɩɩ, ‑lii ‑yɩɩɛ nʋnʋsɛ ‑wʋ, ‑a ’kɩ ’mö ‑bhölɩnɩ a za, nza Lagɔ ‑nɩnyɩɛ ‑lɛ ‑sɛ, ‑maa ‑a ’kä ɔ ’yize a ‑nʋä a sɛ nɛmö, nza ɔ ‑sanyɩɛ ‑lɛ. ⁸Wɛlɩ nɩ n nyanyɩɛ dɛ’ɛɛ, ‑ɔ ‑kɩɩ kplɩ sɛ tlinɩɩ, nɩkpɛ a wɛlɩ ɔ’ɔɔ kplɩ sɛ tlinɩ, ‑maa Lagɔ ‑ɔ ’zʋanyɩɛ ’Wugɔmʋʋ ’Wlɩlɩ ‑gömöö, ’ɔ bhïlawɛlɩɩ ’mö ɔ yɛɛ kplɩ sɛ tlinɩ.

⁹‑Atʋayuënyɩ, sɛ a kää a ’kä ‑wawanɩɩ, yɩ dɔ’wʋ, yɩ’ɩɛ dɛsɛ ‑kä ‑a ’kanyɩ ’wʋ ’cɛlɩ. Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa Lagɔ a’bhë mɔɔ sʋlʋnanyɩɛ ‑sɩbhä. ¹⁰‑A ‑yi sɛ nɩɩ, sɛɛ Lagɔ sʋlʋnanyɩɛ da’aa, a nɛmö ‑sɩbhä. Zezwii a ‑nʋa ’wuë ‑wa ‑wʋä ‑mä Masedʋanɩ‑bhölɩɩ ’möö, a ‑wʋä ‑tiasɛ. Zaa, ‑atʋayuënyɩ, a nɩ ’zʋ ’kwädlɩ ‑sɩbhä, a nɩ mö ’yukusɛ. ¹¹Sɛ a ’kää ’zʋ a ’kä ’kwädlɩ ‑lɛ ‑pälɛpälɛ glɩɩ, a nɩ tɛlɩ ‑sɩbhä sɛ. Sɛ ‑a ’nyanyɩ’ɛɛ ’dɩɩ, a nɩ ’zʋ ‑sɩbhä, miɛ nɩɩ, a nɩ tɩ anyɩ a ’bhɩa a gbɩ ’mö ’pä, a nɩ ’libhï ’a kätɩkpöö ’wʋ a ’kä libho nʋ, a ’kä anyɩ ‑su, ¹²nzɩɩ a tɩa nɩkpɛ a ‑ngowlu ’mö ‑wʋ. A nɩ ’zʋ sa’a, ‑lɛ a dɔ’wʋ nɩkpaa ‑waaa Zezwii a ‑nʋä glɩnɩɩ, wa yeanyɩ ’klʋkpamö zʋ.

Lagɔ yi gbä ’kuduwaa yi glu ’wlʋ

¹³‑Atʋayuënyɩ, ‑a ’bhɩa Lagɔgänɩwa ‑muë’la ‑wa yɛɛ ’ku ’wëë, sɛɛ ’wa wɛlɩɩ ’kää ‑wʋʋ, ‑a yɩbhä a nɩ ‑yi ‑sɩbhä. ‑Lɛ a dɔ’wʋ, nɩkpa ‑muë’la ‑waaa Zezwii a ‑nʋä glɩnɩ zaa ‑waaa dlɩtɛɛnɩdɛ ‑kää, swɩ tanyɩa wa saa yɔwʋ ’kunɩ. ¹⁴‑Abhʋa Zezwii a ‑nʋa, ‑a kɩ dlɩ ’wʋ nɩɩ, Zezwii ’kuä ’wëë, Lagɔ gälɔɔ ’n ɔ yoo glu ‑sɛ. A‑a ‑kɩɩ ‑sɩbhä dlɩ ’wʋ ‑kää, ‑a nɩ kɩ’ɛ dlɩ ’wʋ nɩɩ, sɛɛ Lagɔ ‑sɔɔɔ da’a gluu, ‑sɩbhä ɔ ’kää zɩla’a nɩkpaa ‑wa ’tɛɛnɩɛ Zezwii dlɩ ‑wa ’kuä glu ‑sɛ.

¹⁵Gluwlʋwlɛ a dɔ’wʋ, sɛ’ɛ ‑a nyanyɩɛ ’dɩ nɩɩ: ‑Zlɩ Zezwii ‑kä yii, ‑abhʋaa ‑kä ‑bhlɛ ‑gää, ‑a ’naa ’kä ɔ ‑nʋa ‑wa yɛɛ ’ku ’wë ’yuku ’plɩnɩ. Wɛlɩ ’la, ‑Alowli Zezwii a’bhë a ngli a wɛlɩɛ. ¹⁶‑Lɛ a zlɩ ’la ’mö, wɛlɩ ’kädɩ ’kää ‑mä ghäyɩ ’wʋ ’bhöönɩ, Lagɔzuzukuu a ’kifii ’n ɔ ’kää gbʋ ‑dɩ, ’n Lagɔ ’a lɛglɛɛ ’kää gbä, ’n ‑Alowli Zezwii ’kää ‑mä ghäyɩ ’wʋ ’bhöönɩ. Yɩ ‑kä sa’a ’wʋ ’plɩ cuu, Zezwii a ‑nʋa ‑wa ’ku a‑a, mʋa ’kää glu ’wlʋ tɛɛ. ¹⁷Wa ‑kä ‑sɩbhä glu ’wlʋ ’wëë, ‑abhʋaa ’nɩɛ ‑bhlɛ ’kuu, ‑a ‑nyʋä ’sɔ, a‑a ’kää ’gämö ’wlu ’libhonɩ, ‑a ’kä ‑mä ghäyɩ ’wʋ ‑Alowli Zezwii gbanɩɛ mö. Tɛɛnɩa’a da’a ‑mä ‑a ’käa’aa ’kwädlɩ ɔ yɔwʋ ‑wʋ. ¹⁸‑Atʋayuënyɩ, wɛlɩ ’la, a nɩ ’libhi ’wʋ a ’kä swɩ nyɛmʋ ’mö ’päpänɩ.

A nɩ pö Zezwii ’a yiyizlɩɩ ’wʋ

¹‑Atʋayuënyɩ, ’tɛnyɩ Lagɔ ‑dɩɛ, zlɩ a’bhë ‑lɛ a wɛlɩ ’la ’kää ’mö ’yli ’wlʋnɩɩ, yɩ dɔ’wʋ, yɩ’ɩɛ dɛsɛ ‑kä ‑a ’kanyɩ yɩ za ’wʋ ’cɛlɩ. ²Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa a’bhï a ‑yi ‑tiamö sɛ nɩɩ, sɛɛ ’winyɔ yi’ɛ sabʋ zɛmövusɛɛ, zlɩ ‑Alowli Zezwii ’kää ’mö yii, ‑sɩbhä ɛ ‑kanyɩɛ zɛmö ‑vu. ³Dɛɛ nɩkpa ’kää nɩɩ, ‑a yɛa’a ‑sɩkaa ’tɩɩglɩglɛ ghlɩ, ‑a yia’a ‑pälɛpälɛ glɩ, ‑lɛ a ’tɛnyɩ ’la ‑bhʋlʋ ‑kpɔ ’mö, ‑lɛ Lagɔ ’a ‑zijlea ’kʋää zɛmö ‑vunɩ. Sɛɛ ‑gbapögbapɛ bhli’ɛ gbadɩnglɔ ’wʋʋ, ‑sɩbhä ‑lɛ a zlɩ ’la ’kʋää ’wʋ bhli. Wa gla’mö a ‑nɔ ‑bhlʋ a’bhë ’naa ’kɛ ngli ’pʋ. ⁴‑Maa ‑atʋayuënyɩ, abhʋa abhlɩ, nɩkpa a ‑muë ‑bhölɩnɩɛ guylukwë ’möö, ’mö a ’nɩɛ glɩnɩ zaa, ‑lɛ a zlɩ ’la ’naa ’kanyɩ ’winyɔ a sɛ zɛmö ‑vu. ⁵Ɛ’ɛ ‑bhö nyɩasɛ, ‑maa abhʋa Zezwii ‑nʋa, a ’wuë, lɩlɛ ‑nyɛ ‑gägäzlɩ ’sɔ a ’yuë a glɩnɩɛ. ‑Aa ‑bhö guylukwë ‑nyɛ ’yuylukwë ’sɔ a yuë. ⁶‑Sɩbhä a za, a‑a nɩ tɩ ngämö ‑muë’la ‑waaa Zezwii a ‑nʋä glɩnɩ a saa, ‑maa a‑a nɩ ‑ligba ‑a ’kä ‑lɛ glɩ, a‑a nɩ ’nɛɛnɩ ‑anyɩ ’wʋ. ⁷Ngämöngämöwaa, sabʋ wa ngämöä. Nʋnɩmäwaa, sabʋ wa lʋa’ɛɛ wanyɩ nʋ ’wʋ. ⁸‑Maa ‑abhʋaa glɩnɩɛ ‑gägäzlɩɩ a ‑nʋaa, a‑a nɩ ‑ligba ‑a ’kä ‑lɛ glɩ. ‑Sɩbhä a za, sɛɛ tʋgwɩnyɔ ‑su’ɛ ’ɔ tʋgwɩnɩlii ’möö, a‑a nɩ ‑gïganɩ ‑sɩbhä ’wlu ‑a ’kä ‑lɛ glɩ. Miɛ nɩɩ, Zezwii Kliisɩ, a‑a nɩ ’tɛɛnɔɔ dlɩ, ’ɔ ‑wawʋ nɩ ‑wʋnyɩ dila zɛmö, ‑li ’la, mɩɩ nɩ glɩnɩ ‑aa leyibäna. Sɛ ‑a ’tɛɛnɩɛ dlɩ nɩɩ, ‑a yi Lagɔ ’a ’pʋpʋɛɛ ’wuë ghlɩɩ, ‑sɩbhä nɩ glɩnɩ ‑aa leyiwugbële.

⁹Lagɔ ‑sanyɩɛ ‑lɛ, ɔ’ɔɔ ’yɩbhä ‑a nɩ bhɩɛ ’ɔ ‑zijle ’kädaa a zlɩɩ ’mö ’yli, ‑maa, ‑Alowli Zezwii Kliisɩ a bɔɔmö a za, ‑a nɩ ’pʋ. ¹⁰‑Sɩbhä a za Zezwii Kliisɩ ’kuä ‑aa ’wlumö, nzɩɩ ‑zlɩ ɔ ‑kä yii, ‑abhʋa ɔ ‑nʋa ’wuë, ‑ɔ yi ‑bhlɛ ‑bhölɩ oo, ‑ɔ yi a ku‑u ’wë oo, ‑a ‑nyɔɔ ’sɔ ‑a ’kä ’kwädlɩ ‑bhölɩ.

¹¹Zaa, ‑atʋayuënyɩ, a nɩ ’päpänɩ swɩ nyɛmʋ ’mö, ’a dlɩ’wʋkänɔɔ ’käa nyɔnʋ. ‑A ‑yi sɛ nɩɩ, a zʋ ‑sɩbhä zaa, a nɩ ’zʋ ‑sɩbhä ’kwädlɩ ’yize.

’Bhlenɩdɛ ‑nyɛ bhälɩwɛlɩ ’sɔ

¹²‑Atʋayuënyɩ, ‑bɛlɩ ‑a panyɩɛ dɛ’ɛ nɩɩ: A gla’mö a ‑nʋa ’wuë ‑wa ‑gänanyɩɛ ’yuku, ‑wa ylɔɔ wa ’kanyɩ Lagɔ ’a wɛlɩɩ slʋnɩ a za‑a, ‑wa zʋanyɩɛ ’dɩ ’möö, a nɩ ’zuë ’klʋkpamö. ¹³Libhoo wa nʋä a ’wlumö a za, a nɩ ’zuë ‑lɛ tenyii, a nɩ kä wa ‑wawʋʋ dlɩ zɛmö. A ’wuë a nɩ ‑wanɩ.

¹⁴‑Atʋayuënyɩ, sɛ’ɛ ‑a zʋanyɩ’ɛɛ ’dɩ ’mö nɩɩ: ‑Wa pönɩɛ swɩ ’wʋʋ, a nɩ ’nyʋä ’dɩ, wa nɩ nʋ libho. ‑Muë swɩ ’kunɩɛ yɔwʋʋ, a nɩ ’pʋä swɩ nyɛmʋ ’mö. ‑Mä Lagɔ ’a wɛlɩɩ ’mö a dɔ’wʋ, ‑waaa ‑bhlɛ sasɛ ’yli yɔwʋ ’tɛmanɩɩ, a nɩ kwänuë wa ’kä ’yli yɔwʋ ’tɛmanɩ. Nɩkpaa ’wuë ‑gömö a dɔ’wʋ, a nɩ ‑kpaanɩ dlɩ ’mö. ¹⁵A ’nɛmanɩ anyɩ ’wʋ a tɩa anyɩ a kpa ‑sɛ, ‑maa ‑lii ’wuë ’mö a dɔ’wʋ, a ’kä ‑li a ‑li a ’yize ’wlu nʋnʋnɩ a gbʋʋ mʋʋ nɩ plɛnanyɩ ’kwädlɩ. A nɩ nʋ nɩkpa ’wuë ‑li a ‑li ’wlu.

¹⁶A nɩ ‑wʋ ’kwädlɩ ’mäna ’mö.

¹⁷A nɩ bhibhe ’kwädlɩ Lagɔ.

¹⁸Sɛ yɩ ’nɩ ’mö ‑wʋ oo,

sɛ yɩ ‑kä ’mö ‑wʋ oo,

a nɩ bhälɩ ’kwädlɩ Lagɔ.

‑Wa ‑glɛɛ Zezwii Kliisɩ ’wʋʋ,

sɛɛ Lagɔ yɩbhää wa dɔ’wʋʋ,

‑sɩbhä ma‑a da’a.

¹⁹Lagɔ ’a ’Wugɔmʋʋ ’a libhoo, a nɩ tu ’gbë ’yli klɛnɩ.

²⁰Lagɔ ’a ’möbhilanɩwaa a wɛlɩɩ, a nɩ ti kplɩ sɛ tlinɩ.

²¹‑Maa, a nɩ yɩlɩ sasɛ yɩ ’wuë ’mö,

‑mii ’bhöönɩɛ ‑tiamö Lagɔ ’möö, ’mö a nɩ ’zʋ ’klʋkpamö.

²²‑Lizoku a kii ’wuë, a nɩ ’dionii gwë.

²³Lagɔ, ’tɩɩglɩglɛ ’bhöönɩɛ ’möö, ɔ nɩ ’zʋanyɩ ‑tiamö ɔ ’yize a ‑nʋä ’wʋ. ’A ’wugaa ma, ’a dlɩpäsaa ma, ’n ’a kpökpaa, ɔ nɩ ‑swii ‑këë ‑Alowli Zezwii Kliisɩ ’a yiyizlɩɩ ’kä ghlɛ, ɔ ‑kä yi ɔ tanyɩa ‑maa yɔwʋ ghlɩ. ²⁴Lagɔ ‑ɔ ‑saanyɩɛ ‑lɛ a ’kä ɔ ‑nʋä glɩnɩɩ, ’ɔ sɛ ɔ yɛɛ gbä ’wëë, ‑sɩbhä ɔ zʋä klɩpaa zaa, mɔɔ ’kɩɛ a dɔ’wʋ ’yli ’wälanɩ.

²⁵‑Atʋayuënyɩ, a nɩ bhibhe ‑aa ’wlumö.

²⁶Zezwii a ‑nʋa ’wuë, a nɩ bhäluë na ’wlumö ‑wanɩwanɩsɛ.

²⁷‑Alowli Zezwii a ’nglɩ ’mö n bhianyɩ, ’bɔgʋ nɩ, a nɩ zɛlɩnuu Zezwii a ‑nʋa ’wuë a ’yila ’klʋ ’mö.

²⁸‑Alowli Zezwii Kliisɩ nɩ ’panyɩ ’nyu!