Cheeti sa

Waeburaaniyaa

Gimba guri giyaada

Gu lou, hhidina miyaa naa handikimi cheetiti. Teesaaqay see, heedi gwaa handikimu cheetiti yaati giyaadimiisay daa khuiye kanisaage, qatlaykii Pawlo slime ginaa ilii handikiikina cheetatu kosi kanisasuuge. Cheeti daa handikimi daqa Wayahuudi wakinay gwaa ⁄imbee Yeesu, daa hiidafidi, ma mayri ⁄imba Yeesu.

Cheetiti yoóti ilakwikwihhida, idoo Yeesu gu iliikaaru daqa hida goõ goó ⁄imbee ina. Slime yoóti laqaaqanta tuba, Yeesu ti Nanku Iliitleemu. Teesaaqay, ina kona ⁄uuru hari khisla ba⁄ay da malayika daa ⁄imbi ha Wayahuudi. Inkoo, ina guti kaaru hari khisla ba⁄ay da tletimiisee da Ila⁄imbidu gu Segu. Kara, ina guti kaaru hari khisla ba⁄ay da Musaa, hiĩ gwaa hadisu sariyaa da Iliitleemu daqa Wayahuudige. Slime cheetiti yoóti laqanta tuba, Yeesu guti hhou ba⁄ay da hhapalooee da Wayahuudi, sa gimba etaa ina yaa yondiidiiba tlakwaroo lensee. Teesaaqay, ina yaati hadisi ibinaa dosi, idoo daa buꞌuti pahha haa sadaaka da hiifaakoo sa tlakwaroo da hida. Sadaakatee giyaati hadisi waa leẽ kilesi sa hida haa yaatii naacidi sadaaka da kila kori daa hadiidimisiye ha hhapalooee sa Yahuudi.

Hiifaakoo da cheetige, handikimiisay kakaana sa dandiray tuba, catimisu gu okookoiĩ gu deni gu Wayahuudi gu waara Ila⁄imbidu gu Seguge. Catimisuki, ti laqaaqana, idoo giyaa ilii muunaboo⁄eesiri Iliitleemu hari amoo da ⁄imba dooina. Teesaaqay, ina yoó hiislaslay sa hida goó ⁄imbee Yeesu tuba, inay see kwanda gi ilakonee ⁄imba Iliitleemu, haa etaa digigi may afahhama idoo daa yondiidi haa daa caacaahhamisi ha Yeesu.

1

Nanku Iliitleemu guti didiru ba⁄ay da malayika

1Wakaꞌalee Iliitleemu yaa gimbuusi haa okookoiĩ koti hari amoo da tletimiisee waa wa⁄a haa hari amamu paslaapasloo. 2Inkoo, balalu hhankii gu hiifaakooge, Iliitleemu hiĩ gimbuusi haa dandiray hari amoo da Nankosi, hiĩ giyaa hiileehhi ma aalimiisayi gu idadu goõ tleehhidi. Slime hari amoo dosi Iliitleemu yaa tleehhi khooroo haa raw, haa kila idoo waꞌay koinay. 3Naw ti laqaaqana ceeleꞌemee da wanqamee da Iliitleemu, haa ti laqaaqana kalay gu lou, idoo Iliitleemu gi iliiwane. Hari hiidahhasa da ilakaawa da nakee, yoóti ga⁄ay idadu sliimaa, ma ilakoniri ibinaa. Ina hingaa hiica⁄asi sadaaka da ilabuusla hida tlakwaroo dooina, yaati ibiidi hari bara da ⁄uya gu Iliitleemu gu kooma ⁄uuru goõ rawaa gu rawge. 4Iliitleemu yaa ⁄isimi Nankosi, guti kaaru hari khisla ba⁄ay da malayika, idoo sugwaa ilii hadisi gooay umake gu didiru ba⁄ay da umaiĩ gu malayika.

5Iliitleemu yaa kaayiiba waa lensee sa leẽ gu malayika dosi tuba,

“Ugu ti nankoy,

letuti ana hanti taataa googu tleehhidi.”1:5 Yuꞌudii kitaabuu gu Daareesoo 2:7.

Kara Iliitleemu yaa kaayiiba gimbaki daqa malayika lensee tuba,

“Ana taataa gosi tleehhida,

ina nankoy tleehhidi.”1:5 Yuꞌudii kitaabuu gu 2 Samweeli 7:14; 1 Gimba gu Diqimi 17:13.

6Kara, qatlay Iliitleemu giyaa ilii ya⁄abi badiisu gosi khoorotii, yaati kaay tuba,

“Malayika goõ da Iliitleemu, gi keebeeꞌemiti daqa dosii.”1:6 Yuꞌudii kitaabuu gu Hiislaslaw gu Sariyaa 32:43.

7Iliitleemu yaa ilakeesi gimba gu malayika dosi tuba,

“Iliitleemu yoó laqi malayika dosi gi caaqwa pahha tleehhita,

haa yondimiisee dosi gi buruburiya da aslaa pahha tleehhidiyay.”1:7 Yuꞌudii kitaabuu gu Daareesoo 104:4.

8Inkoo, ina yaa ilakeesi gimba gu Nankosi tuba,

“Ye Iliitleemu,1:8 Ye Iliitleemu: Hhayeeri hhanki yaati kitaabuu gu Daareesa dahhiyay. Kitaabukeesii, umaki gu Iliitleemu ti laqaaqana na Taataa Iliitleemu. Hhayuki umaki ti laqaaqana na Nanku Iliitleemu. Gimbaki ti laqaaana tuba, Yeesu na Iliitleemu. kitiĩ googu gu tawaaloo,

ibiidi koraraa haa koraraa goóba hiifaakoo.

Hhadaa da tawaaloo doogu yoóti tawaalinta hari amoo da haaki.

9Ugu ibinaa da hhoi ganoó slaꞌada, tlakwaroo ga wakida.

Sa gimbakee, Iliitleemu, Iliitleemu googu, gungii leehhi haa gugi maakhi ugu du⁄iya da hhaꞌaloo,

gugii tlaysi ugu hiicata da danaee koku.”1:9 Yuꞌudii kitaabuu gu Daareesoo 45:6-7.

10Slime Iliitleemu yaa kaay tuba,

“Ugu Taataa Iliitleemu, yadaa tlaatleesogo haa tleehhidi khooroo,

haa raw ti yondu gu dabaiĩ koku.

11Idadu hhakee gonkoinaa hitii hhancooiyay,

slime gonkoinaa ti faakiyay qayroo pahha.

Balalu sliimaa ugu ti ilakonta ibinaa.

12Kara, idadu hhakee hagimaatii qwasa⁄anta kooti pahha,

slime digimaatii fokidi qayroo pahha.

Balalu sliimaa ugu ti meta nama hikira leẽ,

koraraa gu ibinaa doogu konaaiiba hiifaakoo.”1:12 Yuꞌudii kitaabuu gu Daareesoo 102:25-27.

13Iliitleemu yaa kaayiiba etaa sa malayika lensee tuba,

“Ibiidi hari bara doyi da ⁄uya,

qatlaykaꞌa naqatloo gamaa ilii qaase fa⁄ayaa doogu, biraa gu yeꞌeeroo kokuu.”1:13 Yuꞌudii kitaabuu gu Daareesoo 110:1.

14Gu lou, malayika goõ ti muunaiĩ goó yondiide sa Iliitleemu haa digoóti ya⁄abi sa yondiidu daqa hida hhakaꞌay gumaa aalimee ilabuꞌuru.

2

Ilabuꞌuru gu didiru

1Sa gimbakee, dandiray kwanda ga ilakone iliiqaasa caacaahhamisukira gaa akhasani, ma hhanti mayni caacaahhamisukee. 2Ya⁄abotira daa kakaami ha malayika sa okookoiĩ koti dagaa laqami tuba, daati loi. Kara kila dakusa da sariyaa haa akhamisu gu hhaku gu sariyatee, yaati slay ⁄agitiru hari amoo da haaki. 3Inkoo, dandiray malee ba⁄ana, bere iliiqaasanaaba ilabuꞌuru gu didiru da hiĩ gooay? Looimoo gu Goõ loi naa tlaatleesi kakaaru ilabuꞌuruki. Da hheꞌesi, hida hhakira gwaa akhasee ina hindaa maꞌasiri tuba, guti lou. 4Slime, Iliitleemu gi ilatlay ilabuꞌuruki hari amoo da laqaru gimba gu denu goó bakaꞌasa hida. Kara, ina hari amoo da Muuna gosi yaa hadisi ⁄uuru paslaapasloo gu muunaiĩ sa hida, idoo giyaa iliislaiye gooay ina.

Yeesu naroó giyaadi dandiray ilabuꞌuruuge

5Iliitleemu yaa qaasiiba malayika, ma tawaaliniri khooroo daa khoca, haã gimba gosi ga kakaakane. 6Kara Handikaa da Iliitleemu yoó ilatlayda tuba,

“Heedi ti idoo mala gumatii slaydi see,

baku nanku heedi ti idoo mala gumati khuꞌunti see?

7Ina2:7 Ina hagunii ⁄eetisidi: Tiꞌii Ina ti laqaaqanta Yeesu. hagunii ⁄eetisidi hari qatlay coko⁄u ba⁄ay da malayika.

Suguũ daasidi hhamaa gu wanqamee haa gu muree.

8Ugu suguũ hadisidi ⁄uuru gu hiikala⁄araa idadu sliimaa.”2:8 Yuꞌudii kitaabuu gu Daareesoo 8:4-6.

Qaasaraa idadu sliimaa tawaaloo da heedige, Iliitleemu yaa mayiiba idoo lensee, dagama may tawaaliru ha heedi. Teesaaqay see, inkotii hoó anaaba idadu sliimaa tawaaloo dosii wanay. 9Dandiray haguũ arini tuba, Yeesu dugu hii⁄eetisi ha Iliitleemu qatlay coko⁄oniinii ba⁄ay da malayika. Inkoo, Iliitleemu suguũ daasi hhamaa gu wanqamee haa muree. Yeesu hari amoo da hhoinay gu didiru gu Iliitleemu, yaati gwaai sa hida sliimaa.

10Inkoo, Iliitleemu gwaa tleehhu haa goó ga⁄awa idadu sliimaa hiraani khay hida wa⁄a wanqamee dosii. Ina yaa ⁄isimi Yeesu, ma giyaadimiisay gwaa buꞌudu tleehhidi hari amoo da labaꞌasu gosi. Sa gimbakee Yeesu na hiidahhasi hari khawa hida hhakee ilabuꞌuruge. 11Ina noó tlintiꞌisi hida tlakwaroogo, haa hida hhakee doó tlintiꞌisiye tlakwaroogo, gonkoinaa ti yaꞌay gu Taataa leẽ. Ti sa gimbakee, Yeesu saganoó arinaaba ilamuree eteeda inay hhiee kosi. 12Ina kakaana sa Iliitleemu tuba,

“Ana kakaama uma googu daqa hhiee koii,

tla⁄aã gu hiikurunkuridage hagu hhaꞌaleesa hari raaꞌamu.”2:12 Yuꞌudii kitaabuu gu Daareesoo 22:22.

13Kara, ina gi kaay tuba,

“Ana hati qaasa iliipaꞌaru gooi daqa Iliitleemuge.”2:13 Yuꞌudii kitaabuu gu Isaaya 8:17.

Kara gi kaay tuba,

“Yuꞌudiyaa! Ana tiꞌii waara sliimaa haa yaꞌay sinaa hadisi Iliitleemu.”2:13 Yuꞌudii kitaabuu gu Isaaya 8:18.

14Inkoo, yaꞌay hhakee ti hida gu koomee slaqwa haa ceedee, nama teesaaqay Yeesu see yaati inay pahha tleehhidi. Ina yaati teesaaqay laqi, hari amoo da gwaaꞌaraa dosi, ma hhamisi Biriisimoo, hiĩ guroó khawa gwaaꞌaraa. 15Slime, Yeesu yaa ilabuꞌumi hida hhakira goõ, gwaa ibimaamidee tongee pahha, sa gimba yoó tlaꞌamuudiyay gwaaꞌaraa. 16Gu lou, ina yaati khayiiba sa iliiawaraa da malayika, yaati khay sa iliiawa laqwaloo da Aburahaamu. 17Sa gimbaki kwanda gi hhiee kosi tleehhidiye hari kila amoo, ma hhapalooay gu didiru tleehhidi gu kooma ⁄awaariru haa hiĩ gu hiidahhasane ⁄imba yondu gosii pandaa da Iliitleemuge. Hari amotee, ina hiidahhasi ilamooyiru tlakwaroo da hida. 18Sa gimba, ina loi dugwaa koimisi haa dugwaa labaꞌasi, hiidahhasi iliiawa hida hhakaꞌa doó koimisiye.

3

Yeesu guti didiru sa Musaa

1Sa gimbakee, hhiee koi daa tlintiꞌisi ilagaasaraa doogunay, unkuray daa eteedi ha Iliitleemu, ilahudeesa hari khisla Yeesu, ya⁄abimiisay haa hhapalooay gu didiru gu ⁄imbaraa doori. 2Ina yaati heedi daa ⁄imbi daqa Iliitleemu gwaa hiileehhu ina yondu gosii, Musaa gooay slime giyaa ilii yondimiisay daa ⁄imbi tleehhidi yondu giyaa yondiidi sa hida goõ mara gu Iliitleemuge. 3Yeesu hiraatiiboo⁄i slawa muree da didiri ba⁄ay da Musaa, taqay da tlehhidiisay gu mara gooay giyoó ilii kone muree da didiri ba⁄ay marakee. 4Kila mara dugoóti tleehhi ha tlehhidiisay. Teesaaqay see, Iliitleemu naa tleehhi idadu goõ. 5Musaa yaati yondimiisay daa ⁄imbi daqa hida goõ gu mara gu Iliitleemu, yaa ilatlay gimba damaa kaaye qariqaaqari ha Yeesu. 6Inkoo, Kristu ti heedi daa ⁄imbi, Naw pahha mara gu Iliitleemuge. Dandiray na maraai kosi, bere hangu ilakona oowaraa hari khisla haa ⁄atlimaa koti, haa iliipaꞌaru hangoó iliiduubane.

Hhanti mayday ⁄imba

7Inkoo, Muuna gu Iliitleemu gooay giyoó ilii kaaye tuba,

“Letuti, bere akhasidayi afoo da Iliitleemu,

8muunaiĩ kokuna hhanti karahhiyay,

giyaa ilii yondiidiri gooay Waisraeeli, giyaa ilii siꞌiri sirakooma ana,

qatlaykira gooay hinaa ilii koimisiri kongoqomeege.

9Teꞌesii ayiĩ kokuna hinaa koimisiri haa hinigi ilatahhiri ana,

giyaamati aniri see yondu gooi koraraa mibeeri cigahha.

10Inkoo, haã na idoo saa slahhaai sa laqwalotee,

gi kaay ambee, ‘Balalu sliimaa muunaiĩ koina yaa hhaniri.

Inay yoó sisiꞌiyay sirakooma amamu koi.’

11Teesaaqay, hagi seelimi hari slahhaaꞌamee ambee,

‘Etaa maa hiigunaaiiba daqa sigaa ilakhuukhuꞌusi da hiifiifisa!’ ”3:11 Yuꞌudii kitaabuu gu Daareesoo 95:7-11.

12Hhiee koi, hangu ga⁄aydee! Heedi lensee hhanti wane tla⁄aã googunay gu kooma muuna gu tlaku goóba ⁄imbaraa, gungoó pasla haa Iliitleemu gu slafa. 13Teesaaqay see, balalu sliimaa hangu muunaiĩ hii⁄atlimisidee unkuray haa unkuray. Qatlay sliimaa goó ilii eteedane “letuti,” dama hhanti waari heedi lensee tla⁄aã googunay gu kooma muuna gwaa karahhu hari hiicoridu gu tlakwaroo. 14Dandiray gonkotaa hangoóti ilagaasana haa Kristu gimba gonge, bere gu lou hangu ilaoowana naraꞌa iliipaꞌaru goorii gu tlaatleesoo hiigaasoo naqatloo. 15Handikaa da Iliitleemu yoóti kaada tuba,

“Letuti, bere akhasidayi afoo da Iliitleemu,

muunaiĩ kokuna hhanti karahhiyay,

giyaa ilii yondiidiri gooay Waisraeeli, giyaa ilii siꞌiri sirakooma ana.”3:15 Yuꞌudii kitaabuu gu Daareesoo 95:7-8.

16Ti haã miyaa gwaa akhasee afoo da Iliitleemu, gugi siꞌiri? Ti hida hhakira goõ daraa giyaadi ha Musaa hhapee da Misirigo. 17Kara, Iliitleemu ti hida mala nugwaa slahhaaꞌasi koraraa mibeeri cigahha? Ti hida hhakira gwaa yondiide tlakwaroo, gi kaka⁄iri kongoqomeege. 18Kara, ti hida mala Iliitleemu saa seelimi tuba, “Etaa maa hiigunaaiiba daqa sigaa ilakhuukhuꞌusi da hiifiifisa?” Ti hhakaꞌa gwaa siee akhasa. 19Inkoo, haã arini tuba, inay yaa hiidahhasiriiba hiiguuma daqateesii da hiifiifisage, sa gimba yaa siꞌiri ⁄imbaraa.

4

Hiifiifisa daa hiifadidi Iliitleemu sa hida kosi

1Inkoo, hiifadidu gu Iliitleemu gu hiiguma daqa da hiifiifisage kahhi wana. Teesaaqay, hangu ga⁄ayne, leẽ tla⁄aã goorii hhanti dakusi daqatee da hiifiifisa. 2Guti lou, dandiray see sandii kakaami Gimba gu Hhou gu hiifiifisa, okookoiĩ koti gooay daa hiica⁄asi Misirigo. Teesaaqay see, ya⁄abotee giyaa akhasiri yaa kontaaba faydaa lensee daqa dooinay, sa gimba yaa ⁄imbiriiba ya⁄abotee da Iliitleemu. 3Inkoo, dandiray gwaa ⁄imbee ya⁄abotee, handii guni hiifiifisateesii. Teesaaqay see, hida gooba ⁄imba Iliitleemu, ina yaa kaay tuba,

“Teesaaqay, hagi seelimi hari slahhaaꞌamee ambee,

‘Etaa maa hiigunaaiiba daqa sigaa ilakhuukhuꞌusi da hiifiifisa!’ ”4:3 Yuꞌudii kitaabuu gu Daareesoo 95:11.

Iliitleemu yaa teesaaqay kaay, yondu gosi giyamaati buꞌudi yadaa tlaatleesoo daa ilii tleehhi khooroti. 4Handikaa da Iliitleemu yoó kaada tuba, “Baloo da fanquge Iliitleemu yaa hiifiifisi yondu gosaa goõ.”4:4 Yuꞌudii kitaabuu gu Tlaatleesoo 2:2.5Kara, Handikaa da Iliitleemu teꞌesii rawaage hiĩ kaadi tuba, “Etaa maa hiigunaaiiba daqa sigaa ilakhuukhuꞌusi da hiifiifisa!”

6Inkoo, hiifadidukee kahhi wana, wakinay see goó ⁄imbee Iliitleemu, ma hiiguniri daqa dosii da hiifiifisa. Okookoiĩ koti gwaa akhasee Gimba gu Hhou yaa hiiguniriiba daqateesii, sa gimba giyaa siꞌiri akhasa Iliitleemu. 7Teesaaqay, Iliitleemu gi qaasi baloo waka da hiidawaraa hiifiifisage, balotee dagagi eteedi “Letuti.” Iliitleemu yaa kaay gimba gu baloti, qariqaaqari koraraa wa⁄a gwaa hiicatee hari amoo da mutemi Dawdi, idoo daa ilii handikimi gooay wakaꞌalee tuba,

“Letuti, bere akhasidayi afoo da Iliitleemu,

muunaiĩ kokuna hhanti karahhiyay.”4:7 Yuꞌudii kitaabuu gu Daareesoo 95:7-8.

8Sa gimba, bere Yosuuwa yaa aloo qay hiifiifisa sa okookoiĩ hhakira koti, Iliitleemu qariqaaqari yaa aloo kara kaayaaba baloo waka da hiifiifisa. 9Inkoo, hiĩ meti hiifiifisa da Sabaato sa hida gu Iliitleemu. 10Kila heedi gwaa hiidaw hiifiifisa da Iliitleemuge, slime hindii fiifisi yondu gosaa, Iliitleemu gooay giyaa iliifiifisi yondu gosaa gu tlehhinay. 11Inkoo, maguumidanee ma hiiguni hiifiifisateesii, heedi lensee tla⁄aã goori hhanti huui hari amoo da sirakooma ilaꞌaaꞌaatisatee da akhamisu gu hhaku.

12Gimba gu Iliitleemu kona slafimaa, ⁄uuru haa dihhay ba⁄ay da pangaa goó qutlida hari afaiĩ cada. Kara, gimbakee yoó hiiguna gi paslisi muuna haa himpoo, daqeemoo gu slaqwa haa wahhana gu waꞌay gu slaqwage waara. Kara, gimbakee yoóti baraslayi ilahudaa haa piimaa da muuna. 13Hhaka idoo daa tleehhi doó hiidahhasiye yakwa pandaa da Iliitleemuge. Idadu sliimaa digaatii tlaaꞌasi haa ti cenceege wanay ilaa kosii. Ina sugunimaa hiica⁄asana faadoo da yondu gaa yondiidani.

Yeesu ti hhapalooay goori gu didiru

14Inkoo, kona hhapalooay gu didiru gwaa hiidaw rawaa gu rawge. Hiĩ ti Yeesu Nanku Iliitleemu. Sa gimbakee, oowanee hari khisla ⁄imba doori goó ilatlatlayne. 15Hhapalooay goori gu didiru khui dandiray konaaba ⁄uuru. Ina loi dugwaa koimisi amamu sliimaa da dandiray gooay. Teesaaqay see, ina yaa yondiidiiba tlakwaroo. 16Inkoo, iliisatanee hari ⁄atlimaa kitiĩ gu hhoinay gu didiru gu Iliitleemu, ma sandi hadisi ⁄awaariru haa hhoinay gu didiru gu iliiawaraa qatlay gu maana.

5

1Kila hhapalooay gu didiru dugoótii leehhi ha Iliitleemu tla⁄aã gu hidago, ma sigi yondiidi inay. Slime, ina yoó hadimisi idadu koina daqa Iliitleemuge haa sadaaka dooina sa tlakwaroo. 2Slime, hhapalooay loi see konaaba ⁄uuru, hiidahhasi hiikaasa hari muuna gu ⁄awaariru sa hida kosi goó dakumisee gu hhidimee idoo. 3Haã na idoo, ina kwanda gi hadisiye sadaaka daqa Iliitleemuge sa tlakwaroo dosi loi. Nama teesaaqay, ina yoó hadimisi sadaaka sa tlakwaroo da hida wakinay. 4Hhaku heedi goó hiiowa mureti da hhapalooay gu didiru tleehhida ina lenkosi. Kila hhapalooay kwanda dugu eteediye ha Iliitleemu, idoo giyaa ilii leehhi gooay Haruuni.

5Slime nama teesaaqay, Kristu hingaa daareesiiba ina lenkosi, ma hhapalooay gu didiru tleehhidi. Iliitleemu nugwaa hiileehhi gi kaay tuba,

“Ugu ti nankoy,

letuti ana hanti taataa googu tleehhidi.”5:5 Yuꞌudii kitaabuu gu Daareesoo 2:7.

6Slime Iliitleemu yaa kaay daqa wakay Handikaa dosi tuba,

“Ugu ti hhapalooay gu koraraa haa koraraa goóba hiifaakoo,

hari amoo da ilaꞌaaꞌaatisa da hhapalooay Melikisedeeki pahha.”5:6 Yuꞌudii kitaabuu gu Daareesoo 110:4.

7Qatlay Yeesu giyaa ilii ibiidi khoorotii, hari ⁄aa⁄imu haa hherehheraa yaati firiirina Iliitleemu, ina goó hiidahhasa ilabuꞌuru ina gwaaꞌaraago. Iliitleemu gugi akhasi Yeesu, sa gimba Yeesu gwaa murimaamidi hari murumuꞌuuma. 8Ina giyaamati Nanku Iliitleemu, gu lou hingaa caacaahhamisi akhamisu hari amamu gu labaꞌasu giyaa slay. 9Hari amoti, Yeesu dugwaa hhapalooay gu didiru tleehhidisi gwaa buꞌudu daqa Iliitleemuge, gi tlaatleesoo da ilabuꞌuru gu koraraa haa koraraa goóba hiifaakoo tleehhidi daqa hida sliimaa goó akhamisee ina. 10Slime, ina dugwaati qadidisi ha Iliitleemu, ma hhapalooay gu didiru tleehhidi hari ilaꞌaaꞌaatisa da hhapalooay Melikisedeeki.

Hhanti mayday ⁄imbaraa Yeesu

11Dandiray kona gimba wa⁄a gu kaawa, gimbakiige gu Yeesu hhapalooay tleehhida, Melikisedeeki pahha. Teesaaqay see, ti maana ilakeesa gimbaki daqa doogunay, sa gimba unkuray hoó oodaaiiba gimba cira. 12Gu lou, unkuray hanti sirakoomiisee da Yeesu tleehhitiri qatlayki naqatloo, hanguraatii boo⁄odiriiba caacaahhamisu hida wakinay. Teesaaqay see, kahhaday unkuray hati slaꞌayda heedi gu caacaahhamisu kara unkuray, gimba gu tlaatleesoo gu gimba gu Iliitleemu. Unkuray hati slaꞌaday caacaahhamisu gu hiislaahhuslaahhu gwaa karahhu gooba. 13Heedi goó kitahhama ilibaa kilesi, ina kahhi ti daa⁄u pahha. Ina hiidahhasiyaaba caahha gimba gu hhou baku gu tlaku. 14⁄agoo daa karahhadi ti sa hida gwaa hii⁄atlee, digoó caacaahhamisi naraꞌa, ma baraslayiri gimba gu hhou haa gu tlaku.

6

1Inkoo, dandiray hhanti meetana caacaahhamisu gu Kristuge, hangwaa caacaahhamisani wakaꞌalee. Hangu ilakone caacaahhamisu, ma sirakoomiisee daa hii⁄atlidi tleehhidani ⁄imbage. Slime, hhanti iliiki⁄ana musingi gu caacaahhamisu gu ilii fookida yondukaꞌa goóba slafimaa guroó khawa gwaaꞌaraa, haa ⁄imba Iliitleemu. 2Hhanti iliiki⁄ana caacaahhamisu gu hiinunqudimisu, iliiqamidu hida dabaiĩ, slafimaa haa hiica⁄a ayisago, haa hukumuu gu koraraa haa koraraa goóba hiifaakoo. 3Dandiray sirakoomiisee daa hii⁄atlidi tleehhidane, idoo Iliitleemu gi iliislaiye.

4Hida wakinay sigaa qay cencee ilaage, gi caahhiri hhoinay gu gimba gu Iliitleemu, haa hingigi ilagaasiri haa Muuna gu Iliitleemu. 5Kara hiĩ koisiri hhoinay gu gimba gu Iliitleemu haa hiĩ caahhiri ⁄uuru gu Tawaaloo da Iliitleemu khooroo daa khocage, 6inay gi mayri ⁄imba Iliitleemu. Teesaaqay, hiidahhasa hhaka da ki⁄a kara, ma hiifookidiri daqa Iliitleemuge. Inay goó tluhhusiyay kara Nanku Iliitleemu musalaabage, gugi muriidisiyay pandataa.

7Hhapee doó slawa tlubay, yoó hiica⁄asida baruũ gu kooma faydaa daqa dooslimiiseege, slime Iliitleemu giyoó ⁄aafi hhapetee. 8Teesaaqay see, bere hhapetee laqwalida leqeewaa haa efenferee, kontaaba hhoinay, haa ti cokhoriimage wanta dagaa ilawaasi ha Iliitleemu. Hiifaakoo dosi dagati da⁄i hari aslaa.

9Hhiee koi ga slae, dandiray gamati kakaakani see taqay, unkuray hangu khua tuba, hoó arintayi gimba gu hhou loi, haa gu kooma ilabuꞌuru. 10Iliitleemu yoóti yondiidi gimba gu haaki. Ina dugu afahhanaaba yondu googuna haa slaꞌamuu gaa laqantiri sa ina, hari amamu gu iliiaꞌaw hida kosi tlaatleesoogo inkoo naqatloo. 11Dandiray see slaꞌana kila heedi tla⁄aã googunay, laqane maguuma nama hatee gooay, ma caahhadiri gimba gu iliipaꞌarukee hiifaakoo naqatloo. 12Teesaaqay, hhanti naa⁄amuumutay. Unkuray ilakeekeesa ilaꞌaaꞌaatisa da hida goó ⁄imba Kristu haa gu koomee hiikaasa. Hida hhakaꞌa goó aalimee gimbakira daa hiifadidi Iliitleemu.

Hiifadidu gu lou gu Iliitleemu

13Qatlay Iliitleemu giyaa ilii fadidi sa Aburahaamu, yaati seelimi hari uma gosi loi, sa gimba yaa hhaku heedi gu didiru da Iliitleemu gooay gu hiidahhasa seeliru. 14Iliitleemu gi kaay sa Aburahaamu tuba, “Gu lou hagumaa ⁄aafa hari khisla haa hamaa hiiroogisa laqwaloo doogu.”6:14 Yuꞌudii kitaabuu gu Tlaatleesoo 22:17.15Aburahaamu yaa baqamidi hari hiikaasa, hiifaakooge gi slay idotira daa hiifadidi ha Iliitleemu.

16Hida yoóti seelinay daqa heedi gu didiruge ba⁄ay da inay, seelirukee yoóti maꞌasi gimba daa kaay guti lou haa gii faakisi kabaaba⁄u goõ. 17Hari amoti, Iliitleemu yaati slai laqaru sa hida pandataa daqa aalimiisetaꞌayi damaa slawa hiifadidu gosi. Teesaaqay, ina hiifookiyaaba hiifadidu gosi, gi maꞌasi gimba giyaa kaay hari seeliru. 18Inkoo, Iliitleemu hindii pihhi hiifadidu gosi haa seeliru gosi. Gimbakee gu cada gii fookiyaaba. Etaa, ina kaayaaba afaꞌafuuma. Dandiray gwaa iliilakidee Iliitleemu, dandaa muuna hii⁄atlisi hari khisla haa gi oowani naraꞌa iliipaꞌarukira sandaa qaasi pandaa doorii. 19Dandiray kona iliipaꞌaruki muunaiĩ kotii nanga gu meeli6:19 nanga gu meeli: Idoo waku gu hiiloou, doó hiislakhiye maꞌayge sa qadidisa meeli. pahha goó hii⁄atlisa muunaiĩ koti. Iliipaꞌaruki hindiroóti giyaadi hiicataraa tla⁄antla⁄aã gu pasiyaa, daqa daa tlintiꞌisi naqatloo rawaa gu rawge. 20Yeesu yaa giyaadi hiidawa daqateesii sa dandiray. Ina hiĩ hhapalooay gu didiru tleehhidi koraraa haa koraraa goóba hiifaakoo hari amoo da ilaꞌaaꞌaatisa da hhapalooay Melikisedeeki.

7

Hhapalooay Melikisedeeki

1Inkoo, heediki Melikisedeeki yaati mutemi gu yaamu gu Saleemu. Slime, ina yaati hhapalooay gu Iliitleemu gu Rawaa gu Idadu Sliimaage Waara. Qatlay Aburahaamu giyaa ilii kikaaki⁄iye yadaa gaugo, giyaa ilii cu⁄i watemitee giyaa kaba⁄i, Melikisedeeki hingigi slaslaw kay haa ina, gugi tosaa ⁄aafi. 2Aburahaamu gi deehhimi sa Melikisedeeki daqa leẽ da mibi daqa idadu goõ giyaa afii⁄utli gaugo. Maꞌaana da umaki Melikisedeeki dugwaati eteediidina na “Mutemi gu haaki.” Slime, ina dugwaa eteedi na “Mutemi gu Saleemu,” kara maꞌaana da umaki na “Mutemi gu qasaw.” 3Hhaku gimba daa handikimi gu taataa gu Melikisedeeki, ma iyoo dosi, ma umaiĩ gu okookoiĩ kosi see. Kara gimba gu laqwaloo dosi haa gwaaꞌaraa dosi see dugu hhidina. Ina ti Nanku Iliitleemu pahha, haa ti ilakona hhapalooay tleehhida balalu sliimaa.

4Yuꞌudiyaa, Melikisedeeki idoo giyaa ilii heedi gu didiru tleehhidi. Kookoo goori Aburahaamu see yaa hadisi sa ina daqa leẽ da mibi daqa idadu goõ giyaa afii⁄utli gaugo. 5Sariyaa da Musaage, daa handikimi tuba, hhapalooee goõ hhaã gu laqwaloo da Laawi, hiioyee daqa leẽ da mibi da idadu goõ daqa motoliya da Israeeligo hhiee koina. Inay yaa teesaaqay laqiri, gimati hhiee koina see ti laqwaloo da Aburahaamu. 6Inkoo, Melikisedeeki giyaamati laqwaloo da Laawi dahhiyaaba, yaa slay daqa leẽ da mibi da idadu goõ daqa Aburahaamugo. Kara ina dugugi ⁄aafi Aburahaamu, hiĩ saa hadisi hiifadidukira gu Iliitleemu. 7Kila heedi khui tuba, heedi gu coko⁄u dugoóti ⁄aafi ha heedi gu didiru.

8Kara, hhapalooetee doó hiikurunkura leẽ da mibi da idadu goõ, hhaã ti hida goó kaka⁄ee. Teesaaqay, Melikisedeeki guti didiru ba⁄ay da inay, sa gimba sandoó ilatlatlay tuba, ina slafi. 9Slime, hiidahhasana kaawa tuba, Laawi loi see, hiĩ laqwaloo dosi doó oowa daqa da leẽ da mibi da idadu goõ, ina yaa hadisi daqa da leẽ da mibi da idadu goõ daqa Melikisedeekige hari amoo da kookoo gosi Aburahaamu. 10Melikisedeeki hingaa ilii slaslay haa Aburahaamu, Laawi kahhi yaa khiriĩ gu okookoo gosii wana Aburahaamu, sa gimba dugwaa kahhi laqwaloo.

11Inkoo, sariyaa da Musaa dagaati hadisi sa hida gu Israeeli hari amoo da hhapalooee, hhaã gwaa hida gu laqwaloo da Laawi. Teesaaqay see, yondu gu hhapalooee buꞌudiyaaba hiigaasa da ilakhuukhuꞌumisu goõ gu sariyaa goõ. Sa gimbakee, piimaa yaa wanta da slawaraa hhapalooay waku da Melikisedeeki gooay, hiĩ gu Haruuni7:11 Haruuni: Haruuni haa Musaa yaa motoliya da Laawi dahhiyay. gooay basli. 12Qatlay hhapalooee dagoó ilii hiifookiye waka, slime sariyaa kwanda gii fookite. 13Kara, hhapalooayki ga giimaamisane yaati motoliya da Laawi dahhiyaaba, yaati motoliya waka dahhi. Slime, heedi lensee hhaku gu motoliya dosi gwaa yondiidu hhapalooay pahha masabaahuge. 14Kila heedi khui pandataa tuba, Looimoo goori gu Goõ yaati motoliya da Yuuda dahhi. Kara Musaa qatlay giyaa ilii kaay gimba gu hhapalooee, yaa kaayiiba uma gu motoliyati.

Yeesu ti hhapalooay Melikisedeeki pahha

15Gimbaki gaã cocoani ti cenceege wana, sa gimba Yeesu ti hhapalooay waku gu Melikisedeeki slanqasa yaanii ca⁄i. 16Ina yaati hhapalooay tleehhidiiba, sa gimba gu hiigaasa ilakaawa da motoliya da Laawi tleehhida. Ina yaati hhapalooay tleehhidi, sa gimba gu ⁄uuru gu slafimaa kosi doóba hiidahhasa hhamisaraa. 17Gimbakee dugwaa ilatlay Handikaa da Iliitleemuge tuba,

“Ugu ti hhapalooay gu koraraa haa koraraa goóba hiifaakoo,

hari amoo da ilaꞌaaꞌaatisa da hhapalooay Melikisedeeki pahha.”7:17 Yuꞌudii kitaabuu gu Daareesoo 110:4.

18Gu lou, ilakaawatira da wakaꞌalee dagaa baci, sa gimba yaa kontaaba ⁄uuru haa yaa kontaaba faydaa. 19Sariyaa da Musaa yaa hiigaasidiiba gimba lensee. Teesaaqay see, iliipaꞌaru ga kone inkoo guti hhou hari khisla. Hari amoo da iliipaꞌarukee, dandiray hoótii satana ilaciyaa haa Iliitleemu.

20Inkoo, Iliitleemu yaa seelimiiba sa hida wakinay, ma hhapalooee tleehhidiri. 21Teesaaqay see, ina yaati seelimi sa Yeesu gi kaay tuba,

“Taataa Iliitleemu hiĩ seelimi, ina hiifookiyaaba ilahudaa kosi.”

Ina gi kara kaay tuba,

“Ugu na hhapalooay gu koraraa haa koraraa goóba hiifaakoo.”7:21 Yuꞌudii kitaabuu gu Daareesoo 110:4.

22Teesaaqay, sa gimba gu seeliruki gu Iliitleemu, Yeesu naa hiitaatlidi ila⁄imbidu gu ⁄abuge, hiĩ guti hhou ba⁄ay da ila⁄imbidukira gu segu.

23Kara, ila⁄imbidu gu seguge yaa wanta hhapalooee wa⁄a, sa gimba yaa kaka⁄iri, gwaaꞌaraa yaa kanisidi inay, ilakooma da yondu gooinay gu Iliitleemu. 24Teesaaqay see, Yeesu yoóti ibiidi koraraa haa koraraa goóba hiifaakoo, sa gimbakee ina ti hhapalooay gu koraraa haa koraraa goóba hiifaakoo. 25Teesaaqay, ina hiidahhasi ilabuꞌuru sumuku hida goó khawee daqa Iliitleemuge hari amoo dosi. Balalu sliimaa ina ti slafi, ma firiirimi Iliitleemu sa hida hhakee.

26Yeesu na hhapalooay gu didiru guraa hiiboo⁄u daqa doorii. Ina dugwaati tlintiꞌisi haa konaaba tlakwaroo ma caqariya lensee da dakoo. Iliitleemu gwaati tlintiꞌisi ina daqa hida gu koomee tlakwaroo, haa gugii tlaysi rawaa gu rawge. 27Yeesu haraa hiiboo⁄iiba hadisa daqa Iliitleemuge sadaaka da cu⁄uduũ gu kuꞌunaanay. Hhapalooetee da deni, tlaatleesooge yaati hadisiri sadaaka sa tlakwaroo dooina. Da hheꞌesi gi hadisiri sadaaka sa tlakwaroo da hida. Teesaaqay see, Yeesu hingaatii ca⁄asi waa leẽ kilesi, qatlay hingaa ilii hadisi ina lenkosi sadaaka. 28Sariyaa da Musaa yoótii leehheda hhapalooee da deni daqa hida hhankaa gu khooroti gooba ⁄uuru. Teesaaqay see, Iliitleemu qariqaaqari qatlay gu sariyatee giyaa ilii khay, gii leehhi Nankosi, sugugi seelimi. Nakee gii gaasi gimba goõ, daa slaiye ha Taataa gosi. Iliitleemu gugi qaasi ina, ma hhapalooay gu didiru tleehhidi koraraa haa koraraa goóba hiifaakoo.

8

Kristu ti hhapalooay goori gu didiru

1Gimba ga slaꞌane kaawa na nahiĩ. Gu lou, dandiray kona hhapalooay gu didiru, hiĩ ibiidi hari daba gu ⁄uya gu Iliitleemu, kitiĩ gosii gu tawaaloo yade rawaa gu rawge. 2Ina yoóti yondiidi yondu gu hhapalooay gu didiru hemaage, daqa daa tlintiꞌisi sa Iliitleemu. Hematee da loi daa tleehhi ha Iliitleemu, ti heedi gooba nagaa tleehhi.

3Kila hhapalooay gu didiru dugoóti qaasi ha Iliitleemu sa hadimisu idadu haa sadaaka. Inkoo, hhapalooay goori gu didiru, kwanda gi kone idoo da hadisa daqa Iliitleemuge. 4Bere Kristu yaati aloo wana khoorotii, etaa ina yaa aloo hhapalooay tleehhidiyaaba, sa gimba wanay hhapalooee goó hadimisee sadaaka sa Iliitleemu, sariyaa da Musaa gooay giyoó ilii kaade. 5Hhapalooetee yoóti yondita hemateesii daa tlintiꞌisi sa Iliitleemu, haã da ilaꞌaaꞌaatisa da mahhatu gu gimba gu waara pahha rawaa gu rawge. Haã na idoo Musaa sugwaa hiigadimi ha Iliitleemu giyaa ilii daadaausi hiigaasa tlehhinay gu hemaa, sugugi kaay tuba, “Khuꞌumi, boo⁄imisi idadu goõ naraꞌa, idoo sugwaa ilii laqami gooay ugu yade onke.”8:5 Yuꞌudii kitaabuu gu Hiica⁄araa 25:40.6Inkoo, Kristu sugwaati qay yondu gu kaaru loi ba⁄ay da yondu gu hhapalooetee. Ina ti ilagaasimiisay sindoó hadisa ila⁄imbidu gu ⁄abu doó tleehhiye rawaa gu hiifadidu gu Iliitleemu hiĩ gu hhou loi.

7Bere ila⁄imbidukira gu pandaa yaa aloo konaaba dakoo lensee, kwayru gu ila⁄imbidu gu caduu yaa aloo wanaaba. 8Teesaaqay see, qatlay Taataa Iliitleemu giyaa ilii arimi dakoo daqa hida kosii, gi kaay tuba,

“Yuꞌudiyaa! Balalu yaa khociyay,

gamaa ilii qaase ila⁄imbidu gu ⁄abu

haa hida gu hhapee da Israeeli

haa gu hhapee da Yuuda.

9Ila⁄imbiduki gu ⁄abu,

ti hikira pahhaaba gaa qaasi haa okookoiĩ koina,

qatlay giyaa iliica⁄asi inay hhapee da Misirigo.

Inay yaa iliiqaasiriiba ila⁄imbidukee koi,

teesaaqay, ana gigi siꞌi inay.

Ti ana, Taataa Iliitleemu na kakaakama.

10Inkoo, balalu gwaa khocee, hiĩ na ila⁄imbidu gooi ga qaase haa Waisraeeli.

Ana qaasa sariyaa dooi ilahudaa koinay,

slime haga handikima muunaiĩ koinay.

Ana, Taataa Iliitleemu gooina tleehhida,

haa inay hida koi tleehhidiyay.

11Heedi lensee himaa wanaaba gumaa caacaahhamisa danaee kosi,

baku kaawaraa sa hhia gosi tuba, ‘Taataa Iliitleemu caahhaku.’

Hida sliimaa hini caahhiyay, tlaatleesoo da hiĩ gu coko⁄u haa gu didiru naqatloo.

12Ana hamaa ilamooyima dakoo dooina,

kara maa hiislawaaba tlakwaroo dooina.”8:12 Yuꞌudii kitaabuu gu Yeremiyaa 31:31-34.

13Qatlay Iliitleemu giyoó ilii eteediye ila⁄imbiduki gu ⁄abu, gimbaki ti laqaaqana tuba, yaa hiifaakisi ila⁄imbidukira gu pandaa. Kara idoo doó tlaatleesa faaka haa gi idoo daa qaruti tleehhita, yoóti daadaausida hiihhancooa.

9

Ya⁄aboo da ila⁄imbidu gu segu

1Inkoo, ila⁄imbidu gu pandaa yaa kona hemaa tiꞌii khoorotii da ilii firiiriru Iliitleemu, haa ya⁄aboo dari wariiqadida firotee. 2Hemaa dagaa boo⁄imisi, dagagi kereꞌemisi daqeemoo cada. Daqa da tlaatleesoo dagaati eteediidina na Daqa daa Tlintiꞌisi. Daqateesii yaa wanta kalagaa da iliiqamidu caaꞌasoo haa meesaa da ilii hadimisu mukaatee sa Iliitleemu.

3Hari aluũ gu qayru daraa kereꞌesi daqa da pandaa, yaa wanta hemaa waka daa eteediidine na Daqa daa Tlintiꞌisi Hari Khisla sa Iliitleemu. 4Daqateesii daganaa ilii wana masabaahu daa boo⁄imisi hari sahaabu sa ilii daada⁄aru ubaanii. Kara, teꞌesii daganaa ilii wana sandikoo da ila⁄imbidu daa boo⁄imisi hari sahaabu. Sandikotee waꞌay kosii yaa konta lagabay gu sahaabu, gwaa kooma ⁄agoo daa eteediidine na maana. Slime yaa konta, hhadaa da Haruuni daa ilanihhidi loo⁄oo, haa khongorooꞌosay cada gu tle⁄eẽ daa ilii handikimi ila⁄imbidu mibi gu Iliitleemu. 5Kara, rawaa gu sandikoteesii yaa wanay makay cada, daa boo⁄imisi hari sahaabu gwaa koomee hhababeeraa, gwaa laqamee tuba, Iliitleemu daqateesii wana. Hhababeeraa hhakee yaati ilaslaabiri rawaa gu daqa, haã Iliitleemu giyoó ilii ilamooyine tlakwaroo da hida. Inkoo, hiĩ ti qatlay gu ilakeesa gooba gimbaki sliimaa naraꞌa.

6Qatlay idadu hhanki sliimaa digaa ilii ilakhuukhuꞌusi, balalu sliimaa hhapalooee yaa hiigumagaagunay daqateesii da pandaa da hemaa, gi yondiidiri yondu gooina sa Iliitleemu. 7Teesaaqay see, ti hhapalooay gu didiru kilesi naa hiigumagaaguna daqa da cadiige da hemaa, haa yaati waa leẽ kilesi korige. Qatlay giyaa ilii gumagaagune kwanda giyaa hubimaamidiye ceedee da kuꞌunaanimoo sa hadisaraa da sadaaka, sa gimba gu tlakwaroo dosi loi haa tlakwaroo da hida wakinay, giyaa yondiidiri caahha see guba.

8Hari amamu hhakee, Muuna gu Iliitleemu hindoóti caacaahhamisi dandiray tuba, qatlay hematee da pandaa dagaa ilii kahhiye tlaatleesa ilii yondu, amoo darii dawaraa Daqa daa Tlintiꞌisige Hari Khisla sa Iliitleemu, dagaa kahhi afiiooyiru. 9Gimbaki sliimaa ti ilaꞌaaꞌaatisa da qatlay gu inkoo goó laqama tuba, sawaadii haa sadaaka hiidahhasiyaaiiba ilabuusla muuna gu heedi goó slaꞌa firoo Iliitleemu. 10Sariyatee goõ ti amamu gu heedi daroó yondiidiye kilesi hari ⁄agoo haa kitahhu, haa amamu paslaapasloo hida hingiroó ilabuusliyee inay kilakoina. Sariyati goõ dagaati qaasi sa slaqoo koti kilesi, kwanda daga sirakomamidiye qatlaykaꞌa naqatloo Iliitleemu giyaa ilii boo⁄imisi gimba gu ⁄abu.

Ceedee da Yeesu

11Kristu yandi khay, ina na hhapalooay gu didiru gu gimba sliimaa gu hhou gwaa khaw. Ina yaa hiiday hematiray da rawaa gu rawge waara, da didiri loi haa daa tleehhi naraꞌa loi. Hemati dagaati tleehhiiba ha hida, hari amoo waka ti kaawaraa tuba, dati khoorotiiba daa tleehhi. 12Kristu yaatii day waa leẽ kilesi Daqa daa Tlintiꞌisige Hari Khisla sa Iliitleemu. Qatlay giyaa ilii day daqateesii yaa hubidiiba ceedee da aaraa baku da yakway, magi hadisa kay sa Iliitleemu. Ina yaati hubidi ceedee dosi loi, hindigi afiigweedi dandiray tlakwaroogo, sandigi qay afiigweedatee da koraraa haa koraraa goóba hiifaakoo. 13Ila⁄imbidu gu seguge, hida gwaa slasla⁄uumidee, digaati ilabuusli hari amoo da ilii hitimisu ceedee da aaraa haa ceedee da aweeri sliimaa haa ⁄ura da tiinu daa hhamisi hari aslaa. 14Teesaaqay see, ceedee da Yeesu konta ⁄uuru hari khisla! Ceedee dosi yoó ilabuuslida muunaiĩ koti, ma mayni ilakooma yondu gimba guroó khawa gwaaꞌaraa. Inkoo, hayii dahhasana yondiida sa Iliitleemu gu slafa, sa gimba hari ⁄uuru gu Muuna gu Iliitleemu gu koraraa haa koraraa goóba hiifaakoo, Kristu hingaati hadisi ina lenkosi sadaaka daa buꞌuti pahha daqa Iliitleemuge.

15Hari amoo da gimbaki daa yondiidi ha Kristu, ina ti ilagaasimiisay gu ila⁄imbidu gu ⁄abu. Hari amoo da gwaaꞌaraa dosi, ina yaa afiigweedi hida dakoo dooinaa giyaa yondiidiri qatlay gu ila⁄imbidukira gu pandaa. Sa gimbakee, hida hhakaꞌa daa eteedi ha Iliitleemu, hiidahhasiyay slawa aaliru gu koraraa haa koraraa goóba hiifaakoo daa hiifadidi ha Iliitleemu. 16Qatlay doó ilii hhane heedi, bere yaa kaay, idoo khooslay gosi dugu ilii aaline, kwanda dugu geesaa ilatahhiye tuba, gu lou heedikee hiĩ hhami. 17Ila⁄imbidukee gu aaliru yoóti kona kilesi ⁄uuru qatlay heedi giĩ ilii hhami, etaa aalirukee yoó konaaba ⁄uuru bere heedikee kahhi slafi.

18Ti sa gimbaki, ila⁄imbidu gu pandaa see dugwaati qaasi hari tuutuqaraa ceedee da kuꞌunaanay. 19Musaa giyaa ilii hheꞌesi kakaaru sa hida sliimaa sariyaa da Iliitleemu, ina gii oyi ceedee da damay haa da aaraa sliimaa haa maꞌay. Da hheꞌesi, gi hitimisi rawaa gu kitaabuu gu sariyaage haa daqa hida sliimaage. Ina yaa taqay yondiidi hari loo⁄oo da khaimoo doó eteedine hisoopo haa hari quubu gu da⁄adanu gu bee⁄u. 20Ina yaa kaay tuba, “Haã na ceedee doó ilatahha ila⁄imbidu dangwaa ilakaay ha Iliitleemu, magu akhamisidiri.”9:20 Yuꞌudii kitaabuu gu Hiica⁄araa 24:8.21Nama teesaaqay, Musaa gi ilii hitimisi ceedee hematee haa khooslay sliimaa daraa yondiidi qatlay gu firoo Iliitleemu. 22Gu lou, sariyaa da Musaage barii khooslay sliimaa duguraa ceedee ilabuslaaslidi, slime tlakwaroo da hida dagaa ilamooyiiyinaaba bere ceedee dagaba tuutuqaraa.

23Inkoo, idadu hhanki ga giimaamisane ti ilaꞌaaꞌaatisa da idadu hhakira gu rawaa gu rawge waaree, digimaa ilabuusli harima amotee leẽ. Teesaaqay see, idadu gu rawaa gu rawge waaree, yoóti slaiyay ilabuusla hari sadaaka da hhoi loi. 24Kristu yaa hiidayiiba Daqa daa Tlintiꞌisige, daa tleehhi ha hida hari ilaꞌaaꞌaatisa kilesi da Daqatira da Tlintiꞌisi da loi. Ina yaati day loi rawaa gu rawge, inkoo ina hinti qadidi pandaa da Iliitleemuge, mandi iliiay.

25Kara, Kristu yaa hiidayiiba rawaa gu rawge, manguu ca⁄asi sadaaka waa wa⁄a. Ina yaati Hhapalooay gu didiru pahhaaba, hiĩ gwaa hiidadaadaw Daqa daa Tlintiꞌisige loi kila kori, tay tosaa hubidi ceedee da kuꞌunaanimoo. 26Bere yaati aloo taqay, Kristu dugwaati aloo labaꞌasi waa wa⁄a tlaatleesaraa da tlehhinay khooroti. Teesaaqay see, balalu hhankii gu hiifaakooge ina yaati khay waa leẽ kilesi, ma hiica⁄asi tlakwaroo doori hari amoo darii ca⁄asaraa ina lenkosi sadaaka.

27Iliitleemu gooay, idoo giyaa ilii ilakhuukhuꞌusi, hida sliimaa ti kaka⁄iyay waa leẽ kilesi, da hheꞌesi ina gigi hukuna inay. 28Nama teesaaqay leẽ, Kristu see hingaatii ca⁄asi sadaaka waa leẽ kilesi sa tlakwaroo da hida wa⁄a. Qatlay gimaa iliiki⁄iye kara, himaati khayaaba sa hiica⁄asa da tlakwaroo da hida wa⁄a, himaati khay sa ilabuꞌuru hida hhakaꞌa gu baqaaqamidiye ina hari kwayru.

10

Kristu sadaaka da waa leẽ kilesi

1Sariyaa da Musaa ti ilaꞌaaꞌaatisa kilesi da gimba gu hhou gumaa khawa. Teesaaqay see, sariyatee ti gimbakee loiiba. Hari amoo da sadaaka doó hadimisiye kori haa kori, etaa hiidahhasidaaba ilabuusla hida goó sirakomamidee Iliitleemu coko⁄o see. 2Bere gu lou, sadaakatee yaa aloo ilabuslaaslita hida goó sirakomamidee Iliitleemu, sadaakatee dagaa aloo hheꞌesi hadisaraa. Teesaaqay, hida goó firiirimee Iliitleemu, digaa aloo ilabuusli tlakwaroo dooinaa waa leẽ. Kara, muunaiĩ koina yaa aloo akhasiyaaiiba hukumuu gu tlakwarotee. 3Teesaaqay see, sadaakatee daa hadiidimisiye kori haa kori, yaatii slaslaaslayda sa hida gimba gu tlakwaroo dooina. 4Sa gimba, ceedee da karamu haa ceedee da aaraa etaa hiidahhasidaaba hiica⁄asa tlakwaroo coko⁄o see.

5Inkoo, qatlay Kristu giyaa ilii khay khoorotii, yaati kaay sa Iliitleemu tuba,

“Ugu slaꞌadaaba sadaaka ma idadu daa hadiidimisiye.

Teesaaqay see, ugu sinaati ilakhuukhuꞌusidi slaqwa ana.

6Ugu dugwaa muunaboo⁄eesiiba ha sadaaka da hhamisaraa aslaage

ma sadaaka da ilamooyiru tlakwaroo da hida.

7Da hheꞌesi, ana gi kaay tuba,

‘Yuꞌudiyaa! Ye Iliitleemu, ana hanti khay, ma hiigaasi slaꞌamuu koku,

idoo daa ilii handikimi gooay gimba gooi Handikaa da Iliitleemuge.’ ”10:7 Yuꞌudii kitaabuu gu Daareesoo 40:6-8.

8Tlaatleesooge Kristu yaa kaay tuba, “Ugu slaꞌadaaba ma hariiboo⁄a see duguraa hiiboo⁄iiba ha sadaaka da idadu doó hadimisiye ma sadaaka da hhamisaraa aslaage, haa sadaaka sa tlakwaroo.” Ina yaa teesaaqay kaay, gimati sadaakatee see goõ dagaa ilakaay sariyaa da Musaage. 9Da hheꞌesi, gi kaay tuba, “Yuꞌudiyaa! Ye Iliitleemu, ana hanti khay, ma hiigaasi slaꞌamuu koku.” Teesaaqay, Iliitleemu gi baci sadaakatee goõ da wakaꞌalee haa gii naaci Kristu sadaaka. 10Hari slaꞌamuu hhakee gu Iliitleemu dandaa ilabuusli tlakwaroo dooraa, hari amoo da Yeesu Kristu hadisaraa slaqwa dosi sadaaka da waa leẽ kilesi.

11Kila hhapalooay, balalu sliimaa yoóti qadidi pandaa da Iliitleemuge, gi hadimisi sadaaka nama hatira gooay waa wa⁄a. Sadaakatee etaa yoó hiidahhasidaaba hiica⁄asa tlakwaroo. 12Kristu hingaatii ca⁄asi ina lenkosi waa leẽ kilesi, ma sadaaka doó hiica⁄asa tlakwaroo tleehhidi. Da hheꞌesi, ina gi ibiidi rawaa gu rawge hari bara da daba gu ⁄uya gu Iliitleemu. 13Tlaatleesa da qatlaykeesaa, ina yoóti baqamidi qatlaykaꞌa naqatloo fa⁄ayaa dosi dagamaa ilii qaasiye biraa gu yeꞌeeroo kosii. 14Hari amoo da sadaakatee hingaa hadisi waa leẽ, yaa laqi hida hhanki doó ilabuusliye tlakwaroo dooina, ibinaa dooina ma buꞌuti pandaa da Iliitleemuge, koraraa haa koraraa goóba hiifaakoo.

15Slime, Muuna gu Iliitleemu sindoóti ilatlay dandiray gimbaki. Ina kakaakana tuba,

16“Balalu gwaa khocee, hiĩ na ila⁄imbidu gooi ga qaase haa Waisraeeli.

Ana qaasa sariyaa dooi muunaiĩ koinay,

slime haga handikima ilahudaa koinay.”10:16 Yuꞌudii kitaabuu gu Yeremiyaa 31:33.

17Da hheꞌesi gii roogisi kaawa tuba,

“Ana hamaa kara hiislawaaba tlakwaroo dooina,

ma yondu gooina gu tlakwaroo.”10:17 Yuꞌudii kitaabuu gu Yeremiyaa 31:34.

18Inkoo, qatlay Iliitleemu giĩ ilii ilamooyimi tlakwaroo, hhaka sadaaka damaa kara hadisiye sa tlakwaroo.

Eteeda da hiikaasa

19Inkoo, hhiee koi, hari amoo da ceedee da Yeesu, dandiray kona ⁄atlimaa gu hiidawaraa Daqa daa Tlintiꞌisige Hari Khisla sa Iliitleemu. 20Yeesu sindaa afiiooyimi amoo da ⁄abi haa da slafimaa hari amoo da pasiyatee daa hiifeehhiti, daa ilaꞌaaꞌaatisi haa slaqwa dosi. 21Inkoo, dandiray kona hhapalooay gu didiru goó wariiqadimida yondu sliimaa mara gu Iliitleemuge. 22Sa gimbakee, dandiray hiisatanee ilaciyaa haa Iliitleemu hari muunaiĩ gu loi, tay gugi ⁄imbana loi. Slime hagu iliisatanee hari muunaiĩ daa ilabuusli hari ceedee da Yeesu, tlaꞌamee da ⁄agitiru see hhaka haa hari slaqoo daa hhunci hari maꞌay gu hhoi. 23Dandiray oowane naraꞌa iliipaꞌaru goori hangoó ila⁄imbidane. Iliitleemu sindaa hadisi hiifadidu, ina na loi. 24Kara, hanguti ilahudeemisanee dandiray haa dandiray, mangu slaꞌaaslaꞌana haa mangu iliiaꞌayni yondu gu hhouge. 25Dandiray hhanti simbariigwaaꞌana hiikurunkurimidu daqa lenge, hida wakinay gooay idoo giyoó ilii lalaqiyee. Hanguu ⁄atlimisanee dandiray haa dandiray, qatlaykii see gaã ilii antiri balotira da Looimoo gu Goõ da ki⁄araa yaani daadaausidi.

26Bere haã slayni caahha da loi, haa gi ilakona yondu tlakwaroo hari qwaa⁄ii, hhaka sadaaka waka da hiica⁄asa tlakwaroo daqa dooraa. 27Inkoo, idoo doó meeta ti baqamidu kilesi hari tlaꞌamee, hukumuu gu Iliitleemu haa aslaa da dihhi damaa hhamisa hida goõ goó kanimisee Iliitleemu. 28Kila heedi gwaa siu itatiisa sariyaa da Musaa, heedikee dugoóti gaasi ⁄awaariru see hhaku, bere wanay hida cada baku tami gwaa arimee tlakwaroo giyaa yondiidi. 29Inkoo, ilahudeesa heedikaꞌa goó qooqiida Nanku Iliitleemu. ⁄agitiru gosi maa malee wana? Kara, maa malee wana daqa hikaꞌay goó arima ceedee dosi da ila⁄imbidu gu Iliitleemu, daa ilabuuslidi ina see ti idoo gooba? Hari hiikee gwaa wahaahamu Muuna gu Iliitleemu goó arima hhoinay gu didiru sa hida kosi? Gu lou ⁄agitiru gooina gumaa didiru haa gumaa dihhu loi. 30Dandiray khuana Iliitleemu loi naa kaay tuba, “Ti yondu gooi gu hiislarakhasa da ⁄imbu.”10:30 Yuꞌudii kitaabuu gu Hiislaslaw gu Sariyaa 32:35. Kara gi kaay tuba, “Taataa Iliitleemu himaa hukuna hida kosi.”10:30 Yuꞌudii kitaabuu gu Hiislaslaw gu Sariyaa 32:36.31Ti gimba gu hiitlaꞌamuudisa hari khisla, hiihuuaraa dabaiĩ gu Iliitleemu gu slafa.

32Unkuray slawaw balalu hhakiray gu wakaꞌalee, qatlay ilaa kokuna digaa ilii tlaaꞌasi ha Iliitleemu. Unkuray gaamati slaydiri see labaꞌasu wa⁄a, haa hiikaasidiri. 33Daqa wakaa dangwaati wahaahana haa dangugi labaꞌasi pandaa da hidage. Kara daqa wakaa haa ⁄imbidiri mangu ilagaasidiri haa hida hhakee saa yondiidi teesaaqay. 34Unkuray slime haa ⁄awaarintiri sa hida hhakira gwaa khiidimooge waaree. Khooslay googuna see dugumaati afii⁄utli, unkuray haatii kaasidiri hari hhaꞌaloo, sa gimba haa caahhadiri tuba, kontay khooslay gu kaaru loi haa ti khooslay goó ibiida koraraa haa koraraa goóba hiifaakoo.

35Teesaaqay, hhanti mayday ⁄atlimaa kokuna, maꞌaana harimaa khayay ⁄aliya da didiri. 36Unkuray kwanda ga hiikaasidee, ma hiigaasidiri idoo da muunaboo⁄eesa Iliitleemu, ma slaydiri idotira sangwaa hiifadidi. 37Idoo daa ilii handikimi gooay Handikaa da Iliitleemuge tuba,

“Qatlay coko⁄oniinii kilesi na kahhi,

hikira gwaa khakhaakhawa, yaa khay yaa hiikaaiyaaba.

38Heedi gu kooma ibinaa daa tafaꞌadi pandaa da Iliitleemuge, hari amoo da ⁄imbaraa ibiidi.

Kara, bere ina simbariigwaai sirakooma ana Iliitleemu, muuna goy dugurii boo⁄iyaaba ha ina.”10:38 Yuꞌudii kitaabuu gu Khabakuuki 2:3-4.

39Teesaaqay see, dandiray hida hhakee pahhaaba goó simbariigwaaiye sirakooma Iliitleemu, digigi hhamisi. Dandiray sliimaa wana haa hida gu koomee ⁄imbaraa daqa Iliitleemuge, doó ilabuꞌune ha ina.

11

⁄imba da hida gu Iliitleemu

1Inkoo, ⁄imba ti kooma da maꞌaraa da loi da gimba goó baqamidane, gwaa khoca, haa ⁄imba sumuku gimba sliimaa handoóba arimaa. 2Kara, hari ⁄imba dooina, Iliitleemu yaa dumbimi gaduũ koti gu wakaꞌalee.

3Hari amoo da ⁄imba Iliitleemu, dandiray khuana tuba, khooroo haa raw, haa kila idoo waꞌay koinay digiraa gimba gu Iliitleemu tleehhi. Teesaaqay, idadu giyoó ariirine hari ilaa koti inkoo, digaati tleehhi daqa idadu doóba arimaa. 4Hari amoo da ⁄imba Iliitleemu, Abeeli yaa hadisi sadaaka da hhoi loi sa Iliitleemu ba⁄ay da hatira see da Kayiini. Hari amoo da ⁄imba dosi, Abeeli dugwaa faadi ha Iliitleemu kona ibinaa daa tafaꞌadi. Iliitleemu loi yaa ⁄imbi sadaaka dosi. Hari ⁄imbatee tosi, Abeeli giyaamati hhami see, ina kahhi yoó tosaa gimbuusi daqa doorii.

5Hari amoo da ⁄imba Iliitleemu, Enooki duguraa waaudi rawaa gu rawge, tay tosaa kahhi slafi, ina dugwaa arimiiba kara, sa gimba Iliitleemu guraa waaudi. Idoo daa ilii handikimi gooay Handikaa da Iliitleemuge tuba, Enooki duguraa ilii kahhiye waauda rawaa gu rawge, gu lou ina dugwaati ilatlay tuba, hiĩ muunaboo⁄eesi Iliitleemu.11:5 Yuꞌudii kitaabuu gu Tlaatleesoo 5:24.6Inkoo, bere ⁄imba hhaka, heedi hiidahhasiyaaba muunaboo⁄eesa Iliitleemu, sa gimba heedi goó iliihhadakawa Iliitleemu, kwanda gi gesaa ⁄imbiye tuba, Iliitleemu wana. Kara, ina yoóti hadimisi ⁄aliyoo sa hida hhakaꞌa goó dabiidee ina hari maguuma.

7Hari amoo da ⁄imba Iliitleemu, Nuuhu yaa akhasi, dugwaa ilii ilakaay ha Iliitleemu gimba gumaa hiica⁄a qariqaaqari, gimbakira daa kahhiye arimaa. Nuuhu gi tleehhi safiinatira daa ilabuꞌunti ina sliimaa haa hida gu mara gosi. Sa gimbakee goõ giyaa yondiidi, Iliitleemu gi hukumi khooroo haa Nuuhu gi aalimi ibinaa daa tafaꞌadi, hatee doó slaye hari amoo da ⁄imba.

8Hari amoo da ⁄imba Iliitleemu, Aburahaamu yaa akhasi, dugwaa ilii eteedi ha Iliitleemu, gi tosaa waaudi hhapetiray sugwaa hiifadidi, ma aaliru gosi tleehhiti. Ina yaa teesaaqay laqi, giyaamati caahhiiba see daqa giyaa kakaakaye. 9Hari amoo da ⁄imba, Aburahaamu yaa ibiidi hemaage dahaa pahha hhapeteesii sugwaa hiifadidi ha Iliitleemu. Slime, Isaaka haa Yakoobo yaa teesaaqay ibiidiri, inay see yaa aalimiisee sliimaa haa Aburahaamu, hiifadidukeesii leẽ gu Iliitleemu. 10Aburahaamu yaa baqaaqamidi arimaa yaamu goó hiikaasee, daa sunti digigi tleehhi ha Iliitleemu.

11Hari amoo da ⁄imba Iliitleemu, Aburahaamu yaa hiidahhasi slawa naw, giyaamati gaduudi see. Slime hadee dosi Saara yaa mogombitoꞌoo, sa gimba Aburahaamu yaa ⁄imbi tuba, Iliitleemu hiigaasi hiifadidu gosi.11:11 Hari ilakeesaraa waka, Hari amoo da ⁄imba Iliitleemu, Saara giyaamati gaduti see hari khisla haa mogombitoꞌoo, ina sagaa pihhi ⁄uuru gu slawaraa hubay, sa gimba ina yaa ⁄imbidi tuba, Iliitleemu hiigaasi hiifadidu gosi.12Teesaaqay, hari amoo da heedi leẽ, Aburahaamu, hiĩ gwaati gwaau pahha, dagi laqwali laqwaloo wa⁄a ubee tica⁄eerii pahha rawaa gu rawge haa seehhinay gu kenga gu tlawa da didiri pahha, doóba hiidahhasa faadoo.

13Hida hhanki gonkoinaa gi kaka⁄iri tay konay ⁄imba, haa yaati kahhiyay oowaraa gimba daa hiifadidi ha Iliitleemu. Inkoo, hiifadidukee giyaa aniri segengo, gi hhaꞌaluumidiri, haa gi ⁄imbiri pandaa da hidage tuba, inay yaati dahaa haa khocimiisee khoorotii. 14Hida goó kaawee gimba da hiĩ gooay, yoóti laqanay pandataa tuba, damaamidiyay hhapee dooina loi. 15Bere yaati aloo hiislayay hhapee dooina giyaa dahhiyee wakaꞌalee, yaa aloo hiidahhasiyay ki⁄araa yade. 16Teesaaqay see, inay hinti kwayruudiri arimaa hhapee da hhoi loi, yade rawaa gu rawge. Inkoo, Iliitleemu arinaaba ilamuree, sugoó ilii eteedine ina, Iliitleemu gooina, sa gimba ina loi hiĩ hheꞌesi hiĩ ilakhuukhuꞌusi yaamu sa inay.

17Hari amoo da ⁄imba Iliitleemu, Aburahaamu yaa hadisi nankosi Isaaka sadaaka, qatlay Iliitleemu giyaa ilii ilatahhi ⁄imbaraa dosi. Aburahaamu sugwaamati hadisi see hiifadidu gu Iliitleemu, ina yaa ilakhuukhuꞌusi hadisa sadaaka nankosi gu leẽ. 18Iliitleemu yaa kaay sa Aburahaamu wakaꞌalee tuba, “Laqwaloo doogu dagari amoo da Isaaka faadi.”11:18 Yuꞌudii kitaabuu gu Tlaatleesoo 21:12.19Aburahaamu yaa ilahudeesi tuba, Iliitleemu hiidahhasi slafisa Isaaka ayisago. Gu lou, Aburahaamu sugwaa ki⁄isi kara nankosi gwaaꞌaraago.

20Hari amoo da ⁄imba Iliitleemu, Isaaka yaa ⁄aafi Yakoobo haa Esaaw gimba gu ibinaa dooinay daa khoca.

21Hari amoo da ⁄imba Iliitleemu, Yakoobo giyaa ilii daadaausi gwaaꞌaraa, yaa ⁄aafi yaꞌay gu hhawatee gu Yoseefu. Ina gi hhaꞌaleesi Iliitleemu, tay hiĩ tosaa iladicisi saga gosi hhadaa dosii.

22Hari amoo da ⁄imba Iliitleemu, Yoseefu giyaa ilii daadaausi gwaaꞌa, yaa kaay tuba, Waisraeeli waauta hhapee da Misirigo, haa gi ilakaay inay hubidaraa fararu kosi qatlay gimaa ilii waaudiyee.11:22 Yuꞌudii kitaabuu gu Tlaatleesoo 50:25.

23Hari amoo da ⁄imba Iliitleemu, taataa haa iyoo dosi Musaa, qariqaaqari Musaa dugwaa ilii laqwali, gwaa yakwiri ina slehheeri tami. Inay yaa teesaaqay laqiri, sa gimba gwaa aniri tuba, nakee kona kalay gu hhou. Slime, inay ilafahha da mutemi giyaa tlaꞌamuudiriiba.

24Hari amoo da ⁄imba Iliitleemu, Musaa giyaa ilii diiray, yaa siꞌi duguma eteedi nanku sagameeriya da mutemi Faraaw gu hhapee da Misiri. 25Ina yaatii leehhi slawaraa labaꞌasu sliimaa haa hida gu Iliitleemu, ba⁄ay da muunaboo⁄eesa muuna hari tlakwaroo, qatlay gu coko⁄o kilesi. 26Musaa yaati arimi tuba, wahaaharu giyaa slay, sa gimba gu Kristu, kona faydaa da didiri, ba⁄ay da slawaraa hindaqaruumaa goõ hhapee da Misirigo. Ina yaa iliipaꞌami slawaraa ⁄aliya dosi qariqaaqari daqa Iliitleemugo. 27Hari amoo da ⁄imba Iliitleemu, Musaa yaa waaudi hhapee da Misirigo tlaꞌamuuda see guba qupidaa gu mutemi Faraaw. Kara, ina yaatii kaasi, sa gimba yaa arimi Iliitleemu doóba arimaa hari ilaa. 28Hari amoo da ⁄imba, Musaa yaa losonuusi losona gu Pasaaka haa gi ilafahhi Waisraeeli, ma hitimisiri ceedee gidimaiĩ gu afamaraaeege. Hari amoti malayikakira gu Iliitleemu goó cu⁄a, ma may cu⁄uduũ yaꞌay gu hhawatee gu badiisasaa gu Waisraeeli.

29Hari amoo da ⁄imba Iliitleemu, Waisraeeli yaa tlo⁄osiri tlawa da didiri doó eteedine na Saamu, yaati khociicinay pahha hhapee da kaaruuge. Inkoo, yaamulooee da Misiri giyaa ilii koisiri tlo⁄osaraa tlawatee, digiraati waaudi ha maꞌay gi tooinaa kaka⁄iri.

30Hari amoo da ⁄imba Iliitleemu, qatlay Waisraeeli giyaa ilii hheꞌesiri niini⁄ida bi⁄eenaa gu yaamu gu Yeeriko balalu fanqu, bi⁄eenaa hhakee gi tooinaa huuiri.

31Hari amoo da ⁄imba, Rahaabu daa slipalauutoꞌoo dagaa gaasiiba sliimaa haa hida hhakira gwaa siee akhamisu Iliitleemu, sa gimba ina yaa kwahhasuusidi cangicangimiisee da Israeeli.

32Inkoo, ana hati mala kara kaawa? Ana koomaaba qatlay gu ilakeesa gimba gu Gidiyooni, Baraaka, Saamsooni, Yefiita, Dawdi, Samweeli haa tletimiisee goõ. 33Hari amoo da ⁄imba Iliitleemu, hida hhanki yaa gauusiri haa tawaaloo da hhapapu wakinay gi kabairi. Inay yaati tawaaliniri hari haaki, gi tooinaa slayri gimbakira daa hiifadidi ha Iliitleemu. Tla⁄aã gooinay wakinay yaa khiidiidiniri afaiĩ gu diidaawee, 34wakinay yaa hhamisiri aslaa da dihhi, wakinay yaa hii⁄ipiri hida gwaa slaee cu⁄uduũ inay hari pangaaee. Inay yaa konaaiiba ⁄uuru, teesaaqay see gi slayri ⁄uuru, gi maguumidiri gauge haa gi kaba⁄iri haa gi gusiniri sirikaarii da dahaa, daa hhapee waka dahha.

35Slime tigay wakinay yaa kwahhasuusiri hida koina daa slafisi ayisasugo ha Iliitleemu. Hida wakinay yaa aniri ba⁄ay digiti labaꞌasiye ti amoo kaka⁄iyay, ba⁄ay da afiigweeda haa gi dakusiyay daqa Iliitleemuge. Inay yaa teesaaqay laqiri, ma digimaa slafisi haa ma slayri ibinaa da hhoi koraraa haa koraraa goóba hiifaakoo. 36Hida wakinay digaa belendeqesi haa digigi difi hari jeleedimaiĩ, wakinay digaa khiidiidimi hari nyololoo haa digigii lu⁄i jeerage. 37Hida wakinay digaa cu⁄i hari cakhadiru gu tle⁄eẽ, wakinay digaa hiikaꞌamisi daqeemoo haa daqeemoo hari sumeenoo, wakinay digaa cu⁄i hari pangaaee. Kara, wakinay yaa hemberuusiri, tay hintooina daamisiri faloo gu bee⁄u haa aaraa. Inay yaa kwaeeli hari khisla, daa labaꞌasi haa digigi yondiidi tlakwaroo. 38Inay yaa hemberuusiri kongoqomeege haa omeerige, tay tooinaa ibimidiyay maraooge haa bondeeriige. Hida hhanki gwaati hhoi, hida gu khooroti see haraa hiiboo⁄iriiba ibinaa sliimaa haa inay.

39Hida hhanki goõ digaa ilatlay naraꞌa ha Iliitleemu tuba, gwaa muunaboo⁄eesiri hari amoo da ⁄imbaraa dooina. Teesaaqay see, inay yaa slayriiba gimbakira sigaa hiifadidi ha Iliitleemu. 40Iliitleemu yaa ilakhuukhuꞌusi idadu gu hhoi loi sa dandiray. Hari amotee, sliimaa dandiray haa inay, ma hida gwaa buꞌudee tleehhidani pandaa dosii.

12

Sirakonee ilaꞌaaꞌaatisa da Yeesu

1Inkoo, sa gimba dandaa niini⁄idi ha raqati da didiri da hida doó laqama, idoo giyaa ilii ⁄imbidi Iliitleemu, kwahhanee afayige kila idoo doó kanimisa, haa tlakwaroo doó hiinakafa cira daqa doorii. Tu⁄umidanee hari hiikaasa kabaaba⁄u daa qaasi ha Iliitleemu pandaa doorii. 2Inkoo, dandiray karahhasanee ilaa koti daqa Yeesu gwaa tlaatleesu haa gumaa hiigaasa ⁄imbaraa doori. Sa gimba yaa khui hhaꞌaloo daa qaasi pandaa dosii, ina yaa hiikaasi gwaaꞌaraa musalaabage, arimaa see guba ilamuree. Inkoo, ina hinti ibiidi hari bara da ⁄uya da kitiĩ gu Tawaaloo da Iliitleemu. 3Ilahudeesa hari khisla Yeesu, idoo dugwaa ilii kanimisi ha hida gwaa koomee tlakwaroo. Teesaaqay see, ina gii kaasi gimba sliimaa. Unkuray hhanti ba⁄aa⁄atayi ma simbariigwaaꞌa see. 4Kabaaba⁄u googunay haa tlakwaroo, unkuray kahhaday qwatla hati amoo kuꞌusiday ceedee dooguna. 5Unkuray dangwaati afahhamii gimbakira gu muuna hii⁄atlisa, Iliitleemu giyaa ilii kaay tuba, unkuray ti yaꞌay kosi? Ina gi kaay tuba,

“Nankoy, hhanti qooqita ⁄agitiru gu Taataa Iliitleemu,

hhanti muuna gwaaꞌata, qatlay giyoó iliigadine ugu.

6Sa gimba Taataa Iliitleemu yoótii gadina heedikaꞌa gi slaiye,

ina yoóti ⁄agitina heedikee giyoó ⁄imbiye gi nankosi tleehhidi.”12:6 Yuꞌudii kitaabuu gu Hiihhantlisa 3:11-12.

7Unkuray kaasaw ⁄agitiru, sa gimba Iliitleemu yoóti yondiidi sa unkuray yaꞌay kosi pahha. Gu lou, hhaku naw doóba ⁄agitiru ha taataa gosi. 8Bere Iliitleemu ⁄agitinaaba unkuray yaꞌay kosi pahha, dati laqana tuba, unkuray ti yaꞌay kosi loiiba, unkuray ti yaꞌay gu afayi. 9Kara, dandiray hati kona ayiĩ koti gwaa laqwalee dandiray, inay hindaa ⁄agitiniri, hagigi muriidani. Inkoo, kwanda ga muriidane loi Taataa gu muunaiĩ koti, ma slayni slafimaa. 10Ayiĩ koti hindaati ⁄agitiniri balalu angaamaka kilesi, idoo giyaa ilii aniri ti naraꞌa teesaaqay laqa. Teesaaqay see, Iliitleemu hindoóti ⁄agitina sa faydaa doori, ma dandi tlintiꞌisi konaaba tlakwaroo ina pahha. 11Qatlay dandoó ilii ⁄agitine, ⁄agitiru goõ dugoóti arina ti idoo guroóba khawa hhaꞌaloo, ti idoo goó slahhaaꞌasa. Teesaaqay see, qariqaaqari daqa hhakiray daa caacaahhamisi naraꞌa, haroó khay ibinaa daa tafaꞌadi haa qasaw.

12Inkoo, ⁄atlisaw kara dabaiĩ kokuna gu nanqwaree⁄ee haa gurugendi kokuna goóba ⁄uuru. 13Boo⁄imisa amamu gwaa tafaafaee sa yeꞌeeroo kokuna12:13 Yuꞌudii kitaabuu gu Hiihhantlisa 4:26. sa hida gwaa yeꞌeeroo tlakwaakwawee, ma mayri huhuꞌu ba⁄ay ti hhoayee.

Oowa ya⁄aboo

14Unkuray maguumida ibinaa hari qasaw haa hida sliimaa, haa gi ibitay ibinaa daa tlintiꞌisi sa Iliitleemu. Hhaku heedi lensee goóba ibinaa ibinatee daa tlintiꞌisi, gumaa arima Looimoo gu Goõ. 15Maguumida hari khisla heedi lensee hhanti dakusi hhoinay gu didiru gu Iliitleemu. Kara, heedi lensee hhanti kibiriĩ gwaa qadaw tleehhidi tla⁄aã googunay. Ina hiraagi khay maana haa muunaqadimidu daqa hida wa⁄age. 16Slime khuꞌuma naraꞌa tla⁄aã googunay hhanti wana heedi lensee gwaa slipalauudu baku heedi goóba muriida Iliitleemu Esaaw pahha. Ina yaati naadimi haaki dosi da badiisuꞌuumaa sa ⁄agoo da waa leẽ.12:16 Yuꞌudii kitaabuu gu Tlaatleesoo 25:33.17Unkuray khuꞌuday tuba, qariqaaqari Esaaw giyaa iliislaiye aaliru ⁄aafaratira tosi daqa taataa gosaa, dugwaati siꞌi. Tiꞌii Esaaw yaati ⁄aa⁄i hari hherehheraa, duguma ⁄aafi ha taataa gosi. Teesaaqay see, yaa slayiiba mucu sumuku.

18Unkuray haa daadiriibaslii oõ gu Sinaay doó hiidahhasiye nangusa, daqa daa iliiwane cufeeri gu aslaa, ⁄oona haa caaqwa da dihhi. 19Kara, teꞌesii okeesii daa akhasi afoo da paranda haa iniꞌimoo gu afoo da Iliitleemu. Waisraeeli gwaa akhasee afafu hhakee gi tlaatlaqasiri Iliitleemu, ma may cocoꞌomoo gimba waku. 20Inay yaa firiniri teesaaqay, sa gimba yaa hiidahhasiriiba hiikaasa ilakaawa daa hiica⁄asi tuba, “Hida haa makay see, bere nangusiyay okee, slime, digi cakhadina hari tle⁄eẽ ti amoo kaka⁄iyay.”12:20 Yuꞌudii kitaabuu gu Hiica⁄araa 19:12-13.21Gimbakee sliimaa giyaa aniri, yaati tlaatlaꞌasi hida hari khisla, Musaa see gi kaay tuba, “Haã tlaꞌamuudi hati amoo dakhadakha.”12:21 Yuꞌudii kitaabuu gu Hiislaslaw gu Sariyaa 9:19.

22Inkoo, unkuray haã daadiri oõ gu Sayuunige, yaamu gu Iliitleemu gu slafa, doó eteedine Yerusaleemu da rawaa gu raw haa daqa doó ilii kurunkurimidiye elefafaa haa elefafaa da malayika doó hhaꞌaluumida losonage. 23Kara, unkuray haã daadiri hiikurunkurida da didiri haa kanisaa da yaꞌay gu badiisasaa gu Iliitleemu, hhaã umaiĩ koina daa handikimi rawaa gu rawge. Unkuray haã daadiri daqa Iliitleemuge, hiĩ goó hukuma hida goõ. Slime, haã daadiri pandaa da muunaiĩ gu hida gu koomee ibinaa daa tafaꞌadi pandaa da Iliitleemuge, gwaa buꞌudee. 24Unkuray haã daadiri daqa Yeesuge, ilagaasimiisay gu ila⁄imbidu gu ⁄abu. Ceedee dosi daa tuutuquti yoóti ilamooyinta tlakwaroo, yoóti hiislarakhasidaaba ⁄imbu hatira pahha da Abeeli.

25Inkoo, khuꞌuma naraꞌa hhanti siꞌiday itatiimisu Iliitleemu gu gimaamisa haa dandiray. Hida hhakira gwaa siee itatiisa Musaa gwaa hiigadimu inay tiꞌii khoorooge yaa hii⁄ipiriiba ⁄agitiru gu Iliitleemu. Dandiray malee hiidahhasana hii⁄ipa ⁄agitirukee, bere haã siani akhamisu hiĩ gu hiigadiidima dandiray rawaa gu rawgo. 26Qatlaykiray afoo da Iliitleemu yaa rinqirinqisidi khooroo. Inkoo, Iliitleemu hindii fadidi tuba, “Rinqirinqisa kara khooroo. Teesaaqay see, ti khooroo kilesiiba, slime rawaa gu raw see hagi rinqirinqisa.”12:26 Yuꞌudii kitaabuu gu Hhagaii 2:6.27Gimbaki daa kaay tuba, “Rinqirinqisa kara,” yoóti laqana tuba, idadu sliimaa daa tleehhi digimaa rinqirinqisi haa maa hiihhancooiyay, dama meeti idadu hhakaꞌa doóba hiidahhasa rinqirinqisa.

28Inkoo, dandiray kwanda ga kaawane ⁄iisoo daqa Iliitleemuge, sa gimba haa oowani tawaaloo doóba rinqirinqisa. Dandiray ilakonee firoo ina hari amoo doó muunaboo⁄eesa, haa hari gwaa⁄amee haa muree. 29Slawaw, Iliitleemu goori, gu lou ti aslaa da dihhi pahha doó hhamisa sumuku.12:29 Yuꞌudii kitaabuu gu Hiislaslaw gu Sariyaa 4:24.

13

Idoo da ilii muunaboo⁄eesa Iliitleemu

1Inkoo, hangu ilakontee slaꞌaaslau unkuray haa unkuray, hida goó ⁄imbee pahha Kristu. 2Unkuray dangu hhanti afahhana kwahhasuusa dahaa. Hari amotee hida wakinay yaa kwahhasuusiri malayika, inay caahha see guba. 3Slawaw hida daa khiidimi jeerage ubee, danguu sliimaa khiidimi pahha haa inay. Slime slawaw hida hhakaꞌa doó labaꞌasiye ubee, dangoó sliimaa labaꞌasi pahha haa inay.

4Hida goõ muriidiyee khaboo. Hhawata haa hadee dosi kwanda hingi ga⁄ayee haa slipalauuma, sa gimba Iliitleemu himaa hukuna slipalauusee. 5Unkuray hhanti hida goó slaee peesay tleehhitay, buꞌudisa hari idadu gi kontee, sa gimba Iliitleemu yaa kaay tuba,

“Etaa hagu mawaaba,

haa hagu kwahhaaba.”13:5 Yuꞌudii kitaabuu gu Hiislaslaw gu Sariyaa 31:6, 8.

6Teesaaqay hiidahhasana kawaraa hari ⁄atlimaa tuba,

“Taataa Iliitleemu na iliiawaraa doyi, hhaka idoo ga tlaꞌamuude.

Heedi hiniti malee laqi?”13:6 Yuꞌudii kitaabuu gu Daareesoo 118:6-7.

7Unkuray slawaw giyaadimiisee dooguna, hhakira gwaa kakaamee gimba gu Iliitleemu sa unkuray. Ilahudeesa naraꞌa hiica⁄amuu gu ibinaa dooina, gi ilakeesintay ⁄imbaraa dooina. 8Yeesu Kristu yoó fokidiyaaba coko⁄o see. Ina nama hikira leẽ, sa⁄alee, letuti haa koraraa haa koraraa goóba hiifaakoo see.

9Unkuray danguri hhanti hiislakhadi amoo da tlakwige ha caacaahhamisu waku gu dahaa. Hhoinay gu didiru gu Iliitleemu sandoó qay ⁄uuru muunainge, ti daqa sariyaa da ⁄agoo gooba, haã doóba iliiawa hida goó sirakomamidee sariyatee. 10Dandiray kona sadaaka daa hadisi masabaahuge ma hhapalooee doó yondiida see sa Iliitleemu hemateesii, konaaiiba haaki da ⁄agoo idotee daa hadisi teꞌesii.

11Hhapalooay gu didiru gu Yahuudi hiroóti khay ceedee da kuꞌunaanay Daqa daa Tlintiꞌisi Hari Khisla sa Iliitleemu, gigi hadisi sadaaka sa ilamooyiru tlakwaroo. Teesaaqay see, slaqoo gu kunaanaykee digoóti hhamisi hari aslaa kenga gu kambiige. 12Nama teesaaqay leẽ, Yeesu see dugwaati labaꞌasi dugugi gaasi kenga gu yaamuge, ma ilabuusli tlakwaroo da hida hari ceedee dosi loi. 13Inkoo, dandiray hagu ilii hadakayne Yeesu taysi kenga gu kambiige, hiikaasa kayne ilamuree, ina gooay giyaa ilii kaasi hari khisla. 14Khoorotii dandiray konaaba yaamu gu ilii ibinaa koraraa haa koraraa goóba hiifaakoo. Inkoo, hati damaamidana yaamu hhakira gwaa khocee.

15Inkoo hari amoo da Yeesu, balalu sliimaa hadimisane sa Iliitleemu sadaaka da hhaꞌaleemisu, gi kakaana tuba, ina ti Looimoo gu Goõ. 16Kara, unkuray dangu hhanti afahhana yondu hhoinay haa hangugi iliiaꞌayday. Sadaaka da taqay slanqasa noó muunaboo⁄eesida Iliitleemu.

17Itatiimisa gimba doó kakaane ha giyaadimiisee dooguna haa gi murumuꞌuumitay daqa dooinay. Inay noó guuliyay ga⁄awge unkuray, haa himaa hiica⁄asiyay faadoo dooina pandaa da Iliitleemuge. Muriidakini, inay ma yondiidiri yondu gooina hari hhaꞌaloo. Inay bere yondiidiyay hari slahhaaꞌamee, faydaa hhaka daqa doogunay.

18Firima Iliitleemu sa dandiray. Gu lou, dandiray haã ⁄imbani tuba, kona ilahudaa gu hhoi haa kona kwayru gu ibinaa ibidinaa daa tafaꞌadi gimba sliimaage. 19Hanguu tlaatlaqasi hari khisla sini firintee Iliitleemu, ma dinimaa ki⁄isi daqa doogunay ciraai.

Firoo da ⁄aafaraa

20-21Inkoo, Iliitleemu gu qasaw haa gwaa slafisu ayisago Looimoo goori gu Goõ Yeesu Kristu, hangu hiigaamisiye unkuray sa yondu sliimaa gu hhou, ma yonditiri slaꞌamuu kosi. Kara, sangu qay hiidahhasa da yondiida gimba goó muunaboo⁄eesa ina, hari amoo da ilagaasa haa Yeesu Kristu. Ina na deꞌemiisay gu didiru gu bee⁄u, sa gimba ina hingaa hiica⁄asi sadaaka, gi gwaai, ma mai ila⁄imbidukee goóba hiifaakoo hari amoo da ceedee dosi. Teesaaqay dugu daareesiye koraraa haa koraraa goóba hiifaakoo. Guti lou.

Gimba gu hiifaakoo haa cehheemisu

22Inkoo, hhiee koi, hangu tlaatlaqasa oowa hari hiikaasa gimbaki koyi gu hiigadiru. Unkuray sanguti handikimi cheetiti da qunqumaadi.

23Ana slaꞌa ma caahhadiri tuba, hhia goori Timoteeyo dugwaanii ca⁄asi jeerago. Bere yoo cira khay tiꞌii, hoo khaw sliimaa haa ina, mangwaa arimaa kay.

24Cehheemisa giyaadimiisee dooguna goõ haa hida sliimaa gungaa tlintiꞌisee sa Iliitleemu. Hida goó ⁄imbee Iliitleemu, goó ibiidee tiꞌii hhapee da Itaaliyage hangwaani cehheemisiri. 25Hhoinay gu didiru gu Iliitleemu sliimaa wane haa unkuray gonkokunaa.