Wagalatiyaa

Cheeti da Pawlo sa

Wagalatiyaa

Gimba guri giyaada

Galatiyaa yaa hhapee daa tla⁄ange waara hhapee doó eteedine inkotii na Turuuki. Pawlo haa Barinaaba naa kakaaniri Gimba gu Hhou gu Yeesu daqeemoo paslaapasloo gu Galatiyaa, hida wa⁄a gi ⁄imbiri Yeesu. (Yuꞌudii kitaabuu gu Yondu gu Ya⁄abimiisee 13–14.) Qariqaaqari hida wakinay yaagi khayri haa gi caacaahhamisiri hida hhakee tuba, inay kwanda gi akhamisiyee caacaahhamisu gu sariyaa da Wayahuudi, haa hhawatee kwanda digi daba⁄iye. Teesaaqay, afamaraa gu lenge haa gu cadage, Pawlo sigitii slaslaaslay hhakee goó ⁄imbee Kristu tuba, Iliitleemu yoó ilabuꞌuna hida goõ goó ⁄imbee Kristu. Ti hhakaꞌaaba goó oowee caacaahhamisu waku gu Wayahuudi. Ina sigigi kaay, idoo gimbaki dugwaa iliimaꞌasi ha ya⁄abimiisee da Kristu Yerusaleemuge. (Yuꞌudii kitaabuu gu Yondu gu Ya⁄abimiisee 15.)

Afamaraa gu tamige haa gu cigahhage, Pawlo ilakesaasidi tuba, hiidahhasanaaba muunaboo⁄eesa Iliitleemu hari yondu goori. Dandiray dandoóti ilafaadi kona ibinaa daa tafaꞌadi pandaa da Iliitleemuge hari ⁄imbaraa doori kilesi, idoo Aburahaamu gooay, okookoo gu pandaa gu Wayahuudi, dugwaa iliifaadi kona ibinaa daa tafaꞌadi. Afamaraa gu kooanige haa gu lahhoꞌoge, Pawlo hiti laqaaqana tuba, ibinaa doori kwanda dagari giyaadiye ha Muuna gu Iliitleemu. Hari amoti kilesi, hidahhasana akhamisu ilakaawa da didiri da Iliitleemu da slaꞌamuu hida.

Cehheemisu gu Pawlo

¹Cheetiti yaa daqa doyi dahhada ana ya⁄abimiisay Pawlo. Ana ti ya⁄abimiisay daay leehhiiba ha hida, kara dinaati ya⁄abiiba ha heedi waku. Ana dinaatii leehhi ha Yeesu Kristu haa Iliitleemu Taataa, gwaa slafisu Yeesu gwaaꞌaraago.

²Hhiee goõ gu tiꞌii waaree sliimaa haa ana, hangwaani cehheemisani unkuray kanisasuu gu hhapee da Galatiyaa.

³Ana firiirima ambee, hhoinay gu didiru haa qasaw goó daqa Iliitleemu dahha Taataa goori haa daqa Looimoo gu Goõ Yeesu Kristu, ibiidiye sliimaa haa unkuray. ⁴Kristu hingiraatii kwahhi ina lenkosi, sa tlakwaroo doori, ma hindi ilabuꞌumi dandiray khoorotaa da tlakwaroogo. Ina yaati laqi teesaaqay idoo giyaa iliislaiye Iliitleemu ina gu Taataa goori. ⁵Iliitleemu dugu daareesiye koraraa haa koraraa goóba hiifaakoo. Guti lou.

Hhanti sirakontay caacaahhamisu gu afaꞌafuuma

⁶Ana hanti bakai hari khisla sa unkuray, sa gimba ti qatlay coko⁄u kilesi ningii cati, unkuray Iliitleemu hagu mamaamayday, ina gwaa eteedu unkuray hari hhoinay gu didiru gu Kristu. Unkuray hagi sirakontiri caacaahhamisu waku ⁷hikee gu louuba. Gu lou, wanay hida wakinay gu ilahufimaamidee unkuray, haa gu slaee hiifooka Gimba gu Hhou gu Kristu. ⁸Teesaaqay see, bere gimati dandiray baku malayika rawaa gu rawgo, sangu kakaanay unkuray caacaahhamisu waku gu pasla haa hikira dandiray sangwaa kakaani unkuray, hikee dugu ilawaasiye koraraa haa koraraa goóba hiifaakoo! ⁹Idoo sangwaa ilii kakaani gooay unkuray wakaꞌalee, inkoo, ana sangu kaawa kara ambee, bere heedi waku sangu kakaana unkuray ya⁄aboo da pasla haa hatira gaa oodiri daqa dooraa, hikee dugu ilawaasiye koraraa haa koraraa goóba hiifaakoo!

¹⁰Inkoo, ana hati damaamidaaba dinima ila⁄imba ha hida. Ana hati damaamida dinima ila⁄imba ha Iliitleemu kilesi. Bere, hanti kahha hanti koiiꞌimisa muunaboo⁄eesa hida, etaa ana hangii dahhasaaba tongimoo gu Kristu tleehhida.

Pawlo eteedaraa dosi ha Iliitleemu

¹¹Hhiee koi, ana slaꞌa unkuray ma caahhadiri tuba, Gimba gu Hhou sangwaa kakaami unkuray, yaa daqa hida dahhiyaaba. ¹²Ana hagwaati ooyiiba daqa heedigo, kara dinaati caacaahhamisiiba ha heedi lensee. Ti Yeesu Kristu ina loi naa hiitlaaꞌasi sa ana.

¹³Gu lou, unkuray haa akhasidiri gimba gu ibinaa doyi da wakaꞌalee, gaa ilii diini da Wayahuudige waare. Kara ha khuꞌuday, idoo ana gaa ilii labaꞌasi hari ⁄uuru kanisaa da Iliitleemu, haa hagagi koimisi hhamisa sumuku. ¹⁴Ana haati ooyi hari khisla diini da Wayahuudi, ba⁄ay da Wayahuudi wakinay see gu waasagala goy. Kara hagi maguudi iliikooma caacaahhamisu gu ou gu okookoiĩ koti, hari ⁄uuru goy goõ. ¹⁵Teesaaqay see, Iliitleemu giyaa ilii arimi naraꞌa, hinaay leehhi ana dinaati kahhi laqwaloo see, haa hinigi eteedi hari hhoinay gosi gu didiru. ¹⁶Ina yaa hiitlaaꞌasi Nankosi daqa dooii, ana ma kakaami Gimba gosi gu Hhou sa hida gu hhapapu wakinay. Gimbaki giyaa iliica⁄i, ana hangaa ilagimbusaniiba haa heedi lensee, ma sini kaay idoo ga laqe. ¹⁷Etaa, ana haa ilakhiinaaꞌadiiba Yerusaleemuge, sa cocoꞌomoo kawa haa inay gwaa giyaadee ya⁄abimiisee tleehhida. Ana haati hadakay gesaa hhapee da Araabiyage, da hheꞌesi haagi ki⁄i kara yaamu gu Dameesikoge.

¹⁸Da hheꞌesi, daa ilii cati koraraa tami, ana haa ilakhiinaaꞌadi Yerusaleemuge, mangi ariirini haa mangi cacahhani haa Peetiro, haa gi ibiidi haa ina balalu mibi haa kooani. ¹⁹Qatlay gaa iliiwaare yade Yerusaleemuge, haa arimiiba ya⁄abimiisay waku ti Yakoobo kilesi, hhia gosi Looimoo Yeesu. ²⁰Ana sanguti giimaamisa unkuray gu lou pandaa da Iliitleemuge ambee, gimbaki sangu handikiikime guti afaꞌafuuma gooba.

²¹Qariqaaqari ana haa hadakay hhapee da Siiriyage haa hhapee da Kilikiyaage. ²²Qatlaykee ana loi dinaati hhidina ha sirakoomiisee da Kristu, gu kanisasuu gu hhapee da Yudaaya. ²³Inay yaati akhamisiri kilesi gimba tuba, “Heedikira gundaa labaꞌaaꞌamisa dandiray wakaꞌalee, inkoo, ina kakaakana gimba gu ⁄imbaratira, giyaa koiiꞌimisiye hhamisaraa.” ²⁴Inay gi daareesiri Iliitleemu, sa idoo giyaa yondiidi daqa dooii.

Pawlo ilagaasa dosi haa ya⁄abimiisee wakinay

¹Da hheꞌesi, daa ilii cati koraraa mibi haa cigahha, ana haa hadakay kara Yerusaleemuge sliimaa haa Barinaaba. Slime hagi hubidi Tiito, ina ma hadakay sliimaa haa dandiray. ²Ana haati hadakay Yerusaleemuge, sa gimba Iliitleemu sinaay tlaaꞌasi tuba, kwanda ga hadakawe yade. Qatlay gaa ilii ibiidi haa giyaadimiisetira, hida wakinay see hhaki, ana sigaa ilatlay ya⁄aboo da Gimba gu Hhou goó kakaamee sa hida gu hhapapu. Ana haati laqi teesaaqay, yondukee hhanti gu diitiray tleehhidi. ³Inay hinaa ila⁄imbiri haa yaa ⁄uureesiriiba Tiito duguma daba⁄i, ina giyaamati Yunaanimoo see. ⁴Maasatee da daba⁄u dagaati maasi, sa gimba yaa wanay hida wakinay gu afaꞌafuuma, gungwaay laqee sirakoomiisee da Yeesu. Hida hhanki hingaatii guumisiri hari hhaaboo, ma kandahadiri hiica⁄araa doori tongaiimaago haa ilagaasa doori haa Kristu Yeesu. Inay hiti slaiyay mandi tongee tleehhidisiri hari ⁄uureesa dandiray sirakooma sariyaa da Wayahuudi. ⁵Gimbakeesii, dandiray hangaa ila⁄imbidaniiba haa hida hhakee coko⁄o seei. Dandiray haati laqani teesaaqay, sa ga⁄aw Gimba gu Hhou sa unkuray, ma meeti hari hhoinay gosi balalu sliimaa.

⁶Giyaadimiisetira sinaa hiiroogisiriiba idoo lensee ya⁄abotiray gaa kakaakame. Gu lou, giyaadimiisetee digaa gwaa⁄i hari khisla. Gimati teesaaqay see, gimbakee ti idoo gooba, sa gimba Iliitleemu yoó ilatahhiyaaba heedi hari ilatahharaa da slaqwa dosi gimati kofiyaa dosi. ⁷Inay yaa baraslayiri tuba, Iliitleemu sinaati taatahhi yondu gu kakaaru Gimba gu Hhou sa hida gu hhapapu, idoo Peetiro gooay sugwaa ilii taatahhi kakaaru Gimba gu Hhou sa Wayahuudi. ⁸Iliitleemu gwaa hiinoóeesu Peetiro, ma ya⁄abimiisay tleehhidi daqa Wayahuudige, slime na ina naa hiinoóeesi ana, ma ya⁄abimiisay tleehhidi daqa hida gu hhapapu wakinayge.

⁹Teꞌesii, Yakoobo, Peetiro haa Yohaana, inay daa faadi na giyaadimiisee da deni da kanisaa da Yerusaleemu, yaa baraslayiri tuba, Iliitleemu hari hhoinay gosi gu didiru sinaa hadisi ana yonduki. Inay, hindigi dabaiĩ ooyiniri ana haa Barinaaba, hiĩ naa laqaru gu ilagaasa doori haa inay. Teesaaqay, inay gi ⁄imbiri dandiray ma kakaaru kayni Gimba gu Hhou sa hida gu hhapapu wakinay, inay kakaanee sa Wayahuudi. ¹⁰Inay hindigi firiniri dandiray gimba leẽ tuba, dandi hhanti afahhana iliiaꞌawu kwaeeli. Gu lou, hiĩ na gimba ana loi goó yondiide hari maguuma.

Pawlo kanisi Peetiro yade Antiyookiyage

¹¹Qatlay Peetiro giyaa ilii khay Antiyookiyage, ana hagwaati kanisi ina pandataa, sa gimba, ina yaay dakusi. ¹²Ina giyaa ilii khay, yaati ⁄agiigina sliimaa haa hida gu hhapapu gwaa ⁄imbee. Teesaaqay see, qatlay hida hhakira angaamaka daa ya⁄abi ha Yakoobo giyaa ilii khayri, ina yaati may ⁄agoo haa hida hhakee gu hhapapu. Ina hingigi pasli sumuku, sa gimba, yaa tlaꞌamuudi hida hhakee, goó ilii komamidee daba⁄u. ¹³Slime, Wayahuudi wakinay gwaa ⁄imbee, hingigi ilagaasiri haa Peetiro peereehhiya teesii. Barinaaba see, dugugi ilahubidi ha peereehhiyatee.

¹⁴Qatlay gaa ilii arimi inay yondiidiyaaiiba, idoo doó iliislaiye gooay ha Gimba gu Hhou, hagi kaay sa Peetiro pandaa da hida gonge ambee, “Ugu ti Yahuudimoo, haa ha ibimaamita hida gu hhapapu wakinay pahha! Inkoo ha soꞌoyi ⁄uureeremisida hida gu hhapapu wakinay, ma sirakoniri ou gu Wayahuudi?”

Hida goõ digoóti ilabuꞌuna hari ⁄imbaraa Kristu

¹⁵“Dandiray hhaã daa laqwali Wayahuudi hangoó arinaaba kona tlakwaroo, idoo goó iliiarine gooay hida hhakaꞌa gu Wayahuudi gooba. ¹⁶Dandiray ha khuana tuba, heedi dugoó faadiyaaba kona ibinaa daa tafaꞌadi pandaa da Iliitleemuge, hari amoo da iliikooma sariyaa da Musaa. Ti hari amoo da ⁄imba Yeesu Kristu kilesi. Teesaaqay, dandiray see haã ⁄imbani Kristu Yeesu, dandima faadi gu koomee ibinaa daa tafaꞌadi, hari amoo da ⁄imba daqa Kristuge, hari amoo da iliikooma gooba sariyaa. Hari amoo da iliikooma sariyaa, wanaaba heedi lensee damaa faadiye kona ibinaa daa tafaꞌadi pandaa da Iliitleemuge.

¹⁷Wayahuudi wakinay yoóti ilahudeesiyay tuba, dandiray ti hida gu koomee tlakwaroo, sa gimba hoó sirakonaaba sariyaa ma slayni ibinaa daa tafaꞌadi. Dandiray hoóti ⁄imbana Kristu dandima faadi kona ibinaa daa tafaꞌadi pandaa da Iliitleemuge. Inkoo, guti louu Kristu hindiroóti giyaadiyaa ma yondiidani tlakwaroo? Coko⁄o see! ¹⁸Inkoo, bere ki⁄a kara ⁄imbaraa ilakhuukhuꞌusa da wakaꞌalee da iliikooma sariyaa, hatira gaa siꞌi, teꞌesii gu lou ana ti kooma dakoo. ¹⁹Slime ana haati ibimaamida hari iliikooma sariyaa, teesaaqay, inkoo dinoó tawaalinaaba kara ha sariyaa. Iliitleemu hinaay ca⁄asi tongaiimaago, ma ibiidi tiraaqay idoo gi iliislaiye ina. ²⁰Ibinaa doyi da tlakwaroo da wakaꞌalee dagaa hiitluhhumisi musalaabage sliimaa haa Kristu. Inkoo, ti ana gooba goó ibiida kara, ti Yeesu noó ibiidi muuna gooii. Slafimaa ga koome inkoo, ana hoóti ibiida hari ⁄imba ga koome daqa Nanku Iliitleemuge, ina gunaa slau ana haa hingigi hadisi, gi gwaai musalaabage sa ana. ²¹Ana slaꞌaaba tlankaraa hhoinay gu didiru gu Iliitleemu. Inkoo, bere ibinaa daa tafaꞌadi dagoóti slay hari amoo da sariyaa, Kristu yaati gwaai diitiray!”

Muriidaraa sariyaa baku ⁄imba Yeesu Kristu

¹Unkuray ye Wagalatiyaa gwaa bawmidee! Ti miyaa nangwaa hiicori unkuray? Gimba gu hiitluhhumisu gu Yeesu Kristu musalaabage dugwaati kakaami pandataa ilaa kokunay. ²Inkoo, aarimida mangu maasi unkuray gimba leẽ. Unkuray haati oodirii Muuna gu Iliitleemu hari amoo da iliikooma sariyaa, baku ti hari amoo da ⁄imbaraa Gimbakira gu Hhou gaa akhasidiri? ³Gu louu unkuray haati bawmitirii taqaaqay? Unkuray haa tlaatleesidiri ⁄imbaraa Yeesu hari ⁄uuru gu Muuna gu Iliitleemu, inkoo hati slaꞌadaaii hiigaasa hari ⁄uuru googuna? ⁴Unkuray haati slaydirii labaꞌasu wa⁄a taqay gu diitiray? Gu lou, labaꞌasukee gwaati diitiray gooba! ⁵Inkoo, Iliitleemu sangoóti hadisiyaa Muuna gosi haa sangugi yondiidi gimba gu denu gu bakaꞌasa hida, sa gimba gu iliikooma sariyaa? Teesaaqay goóba, ti sa gimba goó ⁄imbidee hikee goó akhamisidee daqa Yeesugo.

⁶Ilahudeesa gimba gu Aburahaamu, idoo daa ilii handikimi Handikaa da Iliitleemuge tuba, “Aburahaamu yaa ⁄imbi Iliitleemu, teesaaqay Iliitleemu gugi faadi kona ibinaa daa tafaꞌadi.”3:6 Yuꞌudii kitaabuu gu Tlaatleesoo 15:6.⁷Inkoo, unkuray caahha tuba, hida hhakaꞌa goó ⁄imbee Iliitleemu, hhakee na yaꞌay gu loi gu Aburahaamu. ⁸Handikaa da Iliitleemu yaa kaadi yadaa tlaatleesoogo tuba, Iliitleemu maa ilafaadi hida gu hhapapu konay ibinaa daa tafaꞌadi, hari amoo da ⁄imbaraa dooina. Iliitleemu yaa kakaami Gimbaki gu Hhou sa Aburahaamu, koraraa wa⁄a gwaay catee tuba, “Hari amoo doogu kabiraa goõ digi ⁄aafi.”3:8 Yuꞌudii kitaabuu gu Tlaatleesoo 12:3.⁹Teesaaqay, Iliitleemu yoó ⁄aafi hhakee goõ goó ⁄imbee ina, idoo giyaa ilii ⁄aafi gooay Aburahaamu gwaa ⁄imbu ina.

¹⁰Hida goõ goó ilahudeemisee tuba, hari amoo da hiigaasa ilakaawa goõ da sariyaa slayay ilabuꞌuru, hhakee digaa ilawaasi ha Iliitleemu. Hiti teesaaqay, sa gimba Handikaa da Iliitleemu yoó kakanta tuba, “Dugwaa ilawaasi heedikaꞌa goóba iliikooma haa goóba sirakooma gimba goõ daa handikimi kitaabuu gu sariyaage.”3:10 Yuꞌudii kitaabuu gu Hiislaslaw gu Sariyaa 27:26.¹¹Inkoo, gimbaki ti pooi tuba, wanaaba heedi lensee, doó faadiye kona ibinaa daa tafaꞌadi pandaa da Iliitleemuge, hari amoo da sariyaa, sa gimba Handikaa da Iliitleemu yoó kaada tuba, “Heedi gu kooma ibinaa daa tafaꞌadi, hari amoo da ⁄imbaraa ibiidi.”3:11 Yuꞌudii kitaabuu gu Khabakuuki 2:3-4.

¹²Sariyatee kontaaba hiidayuuma lensee haa ⁄imbaraa. Teesaaqay see, Handikaa yoóti kaada tuba, “Heedi goó sirakooma gimba goõ gu sariyaa, hiti ibiidi hari amoo da sariyatee.”3:12 Yuꞌudii kitaabuu gu Gimba gu Walaawi 18:5.¹³Kristu hindii afiigweedi dandiray ilawaasa da sariyaago, hari amoo day owaraa ilawaasatee sa dandiray. Handikaa da Iliitleemu yoó kaada tuba, “Duguũ ilawaasi heedikaꞌa dii tluhhumisiye rawaa gu khaimooge.”3:13 Yuꞌudii kitaabuu gu Hiislaslaw gu Sariyaa 21:23.¹⁴Gimbaki yaay ca⁄i teesaaqay tuba, ⁄aafatira Iliitleemu giyaa hadisi sa Aburahaamu, daade daqa hida gu hhapapuge hari amoo da Kristu Yeesu. Kara, hari amoo da ⁄imba Kristu Yeesu, hiidahhasana oowa Muunakira, Iliitleemu giyaa hiifadidi sa dandiray.

Sariyaa haa hiifadidu

¹⁵Hhiee koi, ana ha slaꞌa laqaru ilaꞌaaꞌaatisa ibinaa dooraa da balalu sliimaago. Bere hida cada hiĩ qaasiri ila⁄imbidu tla⁄aã gooinay, wanaaba heedi gu hiidahhasa baca baku hiiroogisa gimba ila⁄imbidukeesii. ¹⁶Inkoo, Iliitleemu yaati hadisi hiifadidu sa Aburahaamu haa nankosi. Handikaa da Iliitleemu yoó kaadaaba tuba, “Sa laqwaloo dosi,” ubee ti hida wa⁄a pahha. Yoóti kakanta tuba, “Ti naw leẽ.”3:16 Yuꞌudii kitaabuu gu Tlaatleesoo 12:7; 13:5. Nakee gu leẽ na Kristu. ¹⁷Gimba ga slae kaawaraa na nahiĩ ambee, ila⁄imbidu dugwaa hheꞌesi dugwaa qaasi ha Iliitleemu wakaꞌalee. Sariyaa dagaati hadisi qariqaaqari koraraa miyaa cigahha haa mibeeri tami. Teesaaqay, sariyaa hiidahhasidaaba baca ila⁄imbidukee. ¹⁸Inkoo, bere Iliitleemu sindaa hadisi aalimee dosi hari amoo da iliikooma sariyaa, teesaaqay iliipaꞌanaaba kara hiifadidu gu Iliitleemu. Teesaaqay see, Iliitleemu hari hhoinay gosi gu didiru, yaa hadisi aalimee sa Aburahaamu hari amoo da hiifadidu.

Piimaa da sariyaa da Musaa

¹⁹Inkoo, sariyaa yondu gosi na mala? Sariyaa dagaati qaasi sa laqaru dakoo sa hida. Sariyaa dagaati qaasi qatlaykaꞌa naqatloo gimaa ilii khaye Nakira gu Aburahaamu, ina saa hadisi hiifadidukira. Iliitleemu yaati hadisi sariyaa sa Musaa hari amoo da malayika. Ina Musaa gi ilagaasimiisay tleehhidi gu Waisraeeli haa Iliitleemu. ²⁰Ilagaasimiisay dugoóti slai qatlay bareemoo cada gi iliiqaasiyee ila⁄imbidu. Teesaaqay, Iliitleemu ti leẽ, ina loi yaa qaasi ila⁄imbidu haa Aburahaamu ilagaasimiisay see hhaku.

²¹Inkoo, sariyaa hingoóti kabaaba⁄adaa haa hiifadidu gu Iliitleemu? Coko⁄o see! Bere sariyaa yaa aloo hiidahhasida sindiraagi khayda slafimaa gu ⁄abi, dandiray dandaa aloo faadi kona ibinaa daa tafaꞌadi pandaa da Iliitleemuge hari amoo da sariyatee. ²²Teesaaqay see, Handikaa da Iliitleemu yoóti kakanta tuba, hida goõ gu khooroo tongaiimaa da tlakwarooge wanay. Sa gimbakee, Iliitleemu yaa hiifadidi hadisa idoo giyaa hiifadidi sa hida goó ⁄imbee Yeesu Kristu.

²³Inkoo, ⁄imba giyaa ilii kahhade khawaraa, dandiray dandaati qaasi biraa gu tawaaloo da sariyaage hida daa khiidimi pahha. Kara, dandaati khiidimi qatlaykaꞌa naqatloo ⁄imba daqa Kristuge dagamaa iliitlaaꞌasiye. ²⁴Teesaaqay, sariyatee hindaati wariiqadiidimita taqay omidiisay goori pahha, qatlaykira naqatloo daa ilii khay Kristu. Hari amoo da ⁄imbaraa Kristu, dandiray dandi faadi kona ibinaa daa tafaꞌadi pandaa da Iliitleemuge. ²⁵Inkoo, sa gimba ⁄imbatira daqa Yeesu Kristuge yaani khaydi, dandiray dandi wariiqadidiyaaba kara ha sariyaa.

Yaꞌay gu Iliitleemu

²⁶Inkoo, unkuray goõ haã yaꞌay gu Iliitleemu tleehhitiri, hari amoo da ⁄imba Kristu Yeesu. ²⁷Kara, unkuray goõ daa ilagaasi haa Kristu hiinunqudisage, hanti daasidiri Kristu, heedi gooay giyoó iliidaasiye qayroo gu ⁄abi. ²⁸Inkoo, wantaaba pasloo kara tla⁄aã gu Yahuudimoo haa Yunaanimoo, tla⁄aã gu tongimoo haa ina gu tongimoo gooba, tla⁄aã gu hhawata haa hadee. Unkuray gonkokunaa hanti idoo leẽ tleehhitiri ilagaasa doogunayge haa Kristu Yeesu. ²⁹Kara, sa gimba unkuray haã khooslay gu Kristu tleehhitiri, unkuray ti laqwaloo da Aburahaamu, haa aalimiisee da hiifadidukira gu Iliitleemu, giyaa hiifadidi sa Aburahaamu.

¹Inkoo, aarimida yuꞌuda ilaꞌaaꞌaatisati. Qatlay aalimiisayi gi ilii kahhiye khwaylimoo, konaaba pasloo haa tongimoo, khooslay goõ gimati kosi see. ²Ina kwanda gi muriidiye omidiisee dosi haa hida goó wariiqadimidee khooslay gosi, qatlaykaꞌa naqatloo daa ilakhuukhuꞌusi ha taataa gosi. ³Teesaaqay ganaa ilii wana dandiray, qatlay Kristu giyaa ilii kahhiye khawa. Dandiray yaati daaqay pahha haa tongee daa tawaaliiline ha ou gu diini da khooroo. ⁴Teesaaqay see, daa ilii day buꞌudaraa da qatlay, Iliitleemu yaa ya⁄abi Nankosi khoorooge. Ina dugwaa laqwali ha hadee, gi ibiidi sariyaa da Musaage. ⁵Iliitleemu yaati ya⁄abi Nankosi, magi afiigweedi hhakee daa tawaalimi ha sariyaa, slime dandiray dandima faadi yaꞌay gu Iliitleemu. ⁶Inkoo, sa gimba dandiray haã yaꞌay gu Iliitleemu tleehhidani, Iliitleemu yaani ya⁄abi Muuna gu Nankosi muunaiĩ kotii, Muuna goó eteedima Iliitleemu “Aaba,”4:6 Aaba: Hiĩ na gimba gu Araamaisoo, maꞌaana dosi na Taataa goy. amoo dosi na “Taataa!” ⁷Teesaaqay, inkoo ugu ti tongimoo gooba kara, ugu ti naw. Haa sa gimba ugu ti naw, Iliitleemu harii fadidu gosi gwaa aalimiisayi gosi tleehhidisi.

Pawlo ilii⁄oo⁄i Wagalatiyaa

⁸Wakaꞌalee unkuray haa hhidintay Iliitleemu, unkuray yaati tongee da idadu gwaa Iliitleemu gooba. ⁹Inkoo unkuray Iliitleemu hagu khuꞌuday, gu lou Iliitleemu see khui unkuray. Hhanti ilii ki⁄iday kara ou gu diini da khooroo, hiĩ gubasli ⁄uuru gimati amoo see. Unkuray hati slaꞌadaaii danguma tongee da gimbakee tleehhidisi kara? ¹⁰Unkuray kahhaday hoóti iliikontay loseenoo gu diini, balalu, slehheeri, qatlaai haa koraraa, ukuraybeelaa muunaboo⁄eesiday Iliitleemu. ¹¹Ana ha kooma tlaꞌamee sa unkuray ambee, angamalee yondu goy goõ gaa yondiidi hiti hhana diitiray.

¹²Hhiee koi, ana hangu tlaatlaqasa ambee, ana pahha tleehhida, sa gimba ana see hanti unkuray tleehhidi. Unkuray sinaa yonditiriiba gimba lensee gu tlaku. ¹³Unkuray ha khuꞌuday tuba, sa gimba gu ga⁄ay goy, ana sangunaa ilii kakaami unkuray Gimba gu Hhou hhiyuuma dooii da pandaa. ¹⁴Kara, koimisu gaa slaydiri sa ga⁄ay goy, unkuray hanaa qooqitiriiba haa hanaa siꞌidiriiba ana. Unkuray hanaati kwahhasuusidiri ana malayika gu Iliitleemu pahha, kara Kristu Yeesu pahha. ¹⁵Wakaꞌalee unkuray haa kontay hhaꞌaloo hari khisla sa ana, inkoo, hhaꞌalotee hiĩ kaakaydi? Gu lou, ana hiidahhasa ilatlawa ambee, bere haa aloo hiidahhasiday see, haa aloo tu⁄untay ilaa kokuna haa gigi hadisiday sa ana. ¹⁶Inkoo, ana hanti fa⁄ayimoo googunaa tleehhidii, sa gimba sangu kakaakama gimba gu louu?

¹⁷Hida hhakee hiti slaiyay unkuray ma sirakontiri sariyaa da Wayahuudi, konay kwayru gu hiiowa mangu tongagaisiri, ma raqa leẽ tleehhitiri. Teesaaqay see, piimaa dooina dati hhoiiba. Inay slaiyay magu hiideehhiri unkuray haa ana, ma yonditiri sa inay hari khisla. ¹⁸Bere heedi kona kwayru gu yondiidu sa unkuray yondu gu hhou, ti naraꞌa. Teesaaqay see, ba⁄ay yondiidiyee teesaaqay qatlay sliimaa, ti qatlay ana ga iliiwaare kilesiiba haa unkuray. ¹⁹Hhiee koi, hatee ti waa da cada ana arimaa slahhaaꞌamee sa unkuray, taqay hadee da hubay gooay giyoó iliiante slahhaaꞌamee qatlay gu hiidawaraa. Slahhaaꞌametee ilakonta teesaaqay, yaqa naqatloo ibinaa dooguna gimaa iliilaqante ibinaa da Kristu. ²⁰Ana hanti slaꞌa waara sliimaa haa unkuray inkoo, ma sangu gimbuusi aslaaꞌamee. Teesaaqay see, ana waaraaba sliimaa haa unkuray, gu lou kooma tlaꞌamee hari khisla sa unkuray.

Ilaꞌaaꞌaatisa da Hagarii haa Saara

²¹Inkoo, sini kaadee unkuray gu slaee danguma tawaalimi ha sariyaa, unkuray ha hhidintaaii sariyaa idoo giyoó iliikakante? ²²Handikaa da Iliitleemu yoó kaada tuba, Aburahaamu yaa kona yaꞌay cada, leẽ gu Hagarii haã da tongitoꞌoo, gu caduu gu Saara haã da tongitoꞌoo gooba. ²³Hikira gu hadee da tongitoꞌoo dugwaati laqwali hari ilakhuukhuꞌusa da hida. Hikira gu hadee da tongitoꞌoo gooba, dugwaati laqwali harii gaasa hiifadidu gu Iliitleemu. ²⁴Hagarii daa tongitoꞌoo ti ilaꞌaaꞌaatisa da Ila⁄imbidu gu sariyaa da Musaa daa yondiidi Oõ gu Sinaayige. Ila⁄imbidukee yaa ⁄isimi hida ma tongee da sariyaa tleehhidiri. ²⁵Hida gu Yerusaleemu da inkoo ti tongee, sa gimba gu sirakomamidu sariyaa da Wayahuudi. Inay ti tongee Hagarii pahha doó ilakhuukhuꞌusiye haa ila⁄imbidu daa yondiidi Oõ gu Sinaayige yade Araabiyage. ²⁶Teesaaqay see, Saara, haã da tongitoꞌoo gooba, dagati ilakhuukhuꞌuuꞌumisi haa Yerusaleemu da rawaa gu rawge waara. Ina na iyoo doori. Dandiray ti aalimiisee da Yerusaleemutee da raw, da ilii hhaka tongaiimaa. ²⁷Idoo daa ilii handikimi Handikaa da Iliitleemuge tuba,

“Hhaꞌaluudi, igi hadee da mogombiisoꞌoo,

igi doóba laqwaloo yaꞌay.

Maahhi afoo doogi, raai hari hhaꞌaloo,

igi da hhidima slahhaaꞌamee da laqwaloo,

sa gimba, yaꞌay gu hadetee daa may ti wa⁄a,

ba⁄ay da yaꞌay gu hatee da kooma hhawata.”4:27 Yuꞌudii kitaabuu gu Isaaya 54:1.

²⁸Inkoo hhiee koi, dandiray gonkotaa ti yaꞌay gu Iliitleemu daa laqwali harii fadiduu gosi, da Isaaka gooay dugwaa ilii laqwali. ²⁹Balalu hhakiray, nakira daa laqwali hari ilakhuukhuꞌusa da hida, yaa labaꞌaaꞌamisi nakira daa laqwali harii dahhasa da Muuna gu Iliitleemu, haa inkotii see dagani ilii wana teesaaqay. ³⁰Inkoo, Handikaa da Iliitleemu yoó malee kakanta? Yoóti kaada tuba, “Gusimaka segenge hadetee da tongitoꞌoo sliimaa haa nankosi, sa gimba nakee gu tongitoꞌotee, etaa himaa slayaaba aalimee sliimaa haa nanku hadee da tongitoꞌoo gooba.”4:30 Yuꞌudii kitaabuu gu Tlaatleesoo 21:10.³¹Teesaaqay hhiee koi, dandiray yaꞌay gu hadetaꞌaaba da tongitoꞌoo. Dandiray ti yaꞌay gu hadetaꞌa da tongitoꞌoo gooba.

Kristu hindaa afiigweedi tongaiimaago

¹Kristu hindaa afiigweedi dandiray tongaiimaago. Teesaaqay, qadimida naraꞌa ilabuꞌurukeesii, hhanti ⁄imbiday kara, danguma ilii loay ha khiidimoo gu tongaiimaa.

²Itatiisa! Ana Pawlo, sanguti kakaakama unkuray ambee, bere ha ⁄imbiday danguma daba⁄i, sariyaa da Wayahuudi gooay gi iliislaꞌade, Iliitleemu ma dangu ⁄imbi, teꞌesii gwaaꞌaraa da Kristu kontaaba faydaa daqa doogunay coko⁄o see. ³Ana hangu ilii⁄oo⁄a hari khisla ambee, kila hhawata gu ⁄imba duguma daba⁄i, sariyaa da Musaa gi iliislaꞌade gooay, ina kwanda gi ooyiye sariyaa goõ da Musaa. ⁴Unkuray goó dabiidee danguma faadi ha Iliitleemu ibinaa daa tafaꞌadi, hari amoo da oowaraa sariyaa, unkuray hangwaa paslidiri sumuku daqa Kristugo. Kara segenge wantay haa hhoinay gu didiru gu Iliitleemu. ⁵Teesaaqay, Muuna gu Iliitleemu sindoó hiislaslay dandiray tuba, gu lou Iliitleemu sindi hadisi iliipaꞌaru gu ibinaa daa tafaꞌadi, sa gimba hoó ⁄imbana Yeesu. ⁶Bere hangaa ilagaasani haa Kristu Yeesu, daba⁄u baku daba⁄u gooba ti idoo gooba. Idoo da kaari ti ⁄imba doori doó ⁄isima dandiray ma laqani slaꞌamuu daqa hida gonge.

⁷Tlaatleesoogo unkuray haa ibimaamitay hhoinay! Inkoo, ti miyaa nangwaa tlaatlahhasi unkuray, ma maydiri sirakomamidu caacaahhamisu gu louu? ⁸Hiifaafahharukee yaa daqa Iliitleemu dahhiyaaba ina goó eteedima unkuray, ma yaꞌay kosi tleehhitiri. ⁹Caacaahhamisukee gu afaꞌafuuma ti hamiira pahha. Hamiira coko⁄o yoóti khimpisida kunduru⁄umiy goõ da gubaraa. ¹⁰Ana kooma iliipaꞌaru gu lou ambee, Looimoo gu Goõ dangu ga⁄ay unkuray hhanti ⁄imbiday caacaahhamisu gu afaꞌafuuma. Kara, heedi gu ilahufida unkuray dugu ⁄agitina, ina gimati miyaa see. ¹¹Hhiee koi, ana hoó kakaama ambee, daba⁄u sariyaa da Wayahuudi goóay giyoó ilii kaade guti kaaruuba, hatee na idoo sinoó kahhiye labaꞌasuu ha Wayahuudi. ¹²Hida hhakee gu ilahufimaamidee unkuray hari gimba gu daba⁄u, ba⁄ay inay hiti ilakonee hari khisla hingitii buꞌudiyee!

¹³Hhiee koi, unkuray dangwaati eteedi ha Iliitleemu, ma hiica⁄adiri tongaiimaago. Teesaaqay, hiica⁄atee ga kontee, etaa hhanti amoo tleehhita da sirakomamidu slahhaahhaau gu slaqoo, ba⁄ay hanguti iliiaꞌaydee unkuray haa unkuray hari slaꞌamuu. ¹⁴Sariyaa goõ dagoótii gaasi hari ilakaawa lenge, doó kaawa tuba, “Slae hida danaee koku idoo hangu iliislaꞌade gooay ugu lenkoogu.”5:14 Yuꞌudii kitaabuu gu Gimba gu Walaawi 19:18.¹⁵Inkoo, bere hangu kikihhiday haa hangu tluꞌuntay unkuray haa unkuray makay pahha, khuꞌuma naraꞌa hangu ba⁄atii hhamamisiday unkuray haa unkuray.

Ibinaa hari Muuna gu Iliitleemu

¹⁶Inkoo, ana sangu kaawa unkuray ambee, ibinaa dooguna dagari giyaadiye ha Muuna gu Iliitleemu. Hari laqaraa teesaaqay, unkuray sirakontaaiiba slahhaahhaau gu slaqwa. ¹⁷Sa gimba, slahhaahhaau gu slaqwa dugoó slaiyaaba haa Muuna gu Iliitleemu, kara gimba doó slaiye ha Muuna gu Iliitleemu dugoó slaiyaaba ha slaqwa. Muuna gu Iliitleemu haa slaqwa hingoóti kabaaba⁄iyay. Sa gimbakee, unkuray hiidahhasidaaiiba yondu hhoinay idoo ga iliislaꞌadee. ¹⁸Teesaaqay see, bere danguri giyaada ha Muuna gu Iliitleemu, ha ibitaaiiba kara biraa gu tawaaloo da sariyaage.

¹⁹Inkoo, yondu gu slahhaahhaau gu slaqwa duguti khui pandataa na nahiĩ, slipalauuma, slasla⁄iima, slahhaahhaau gu kooma ilamuree, ²⁰firoo sanaamuu, miislay, kiiraa, naanaqamoo, hhitaa, qupidaa, hiigusidu, deehhoo, iliitlohhidu, ²¹tloomu, oona, hheehha haa gimba waku gungoó slaaslaaqasa haa hikee. Ana hangu iliioo⁄a unkuray, idoo hangwaa iliioo⁄i gooay wakaꞌalee ambee, hida goó yondiidee gimba da hikee gooay, maa aalinaaiiba Tawaaloo da Iliitleemu.

²²Inkoo, hiica⁄amuu gu hiilaalaqamisu ha Muuna gu Iliitleemu ti slaꞌamuu, hhaꞌaloo, qasaw, hiikaasa, ibinaa da ⁄abi da hhoi, cabuuma, ⁄imbaraa, ²³qabidinoo haa ilakhua. Wantaaba sariyaa dii dahhasa kanisa gimba da hinkaa gooay. ²⁴Hhakaꞌa goõ gungaa ilagaasee haa Kristu Yeesu, digoó tawaalinaaba ha slahhaahhaau gooina gu slaqoo. Slahhaahhaaukee ubee giyaatii tluhhumisiri pahha musalaabage. ²⁵Muuna gu Iliitleemu sindii hadisi slafimaa gu ⁄abi, teesaaqay sirakonee hiilaalaqamisu gosi. ²⁶Inkoo, hangu hhantii duubidana, hangu hhanti gimba dabiidana haa hangu hhanti iliiariirina tloomu.

Unkuray haa unkuray hangu iliiaꞌaydee

¹Hhiee koi, bere haã antiri heedi waku duguũ ooyi ha tlakwaroo waka, teꞌesii unkuray daroó giyaadiye ha Muuna gu Iliitleemu, heedikee ilii⁄oo⁄akunay haa ki⁄isankunay hari muuna gu qabidinoo. Teesaaqay see, unkuray loi hangu ga⁄aydee ba⁄atii gii guntay koimisuge. ²Kara hangu iliiaꞌaydee unkuray haa unkuray, hari amoti unkuray hiigaasiday sariyaa da Kristu. ³Bere heedi hingii arina tuba, ina gu kaaru ba⁄ay da hida wakinay, kaslenkoo ina ti idoo gooba, teꞌesii heedikee hingitii coraaridi ina loi. ⁴Kila heedi ilatahhiye yondu gosi ina loi. Bere ina kona gimba singii duubiye yondukeesii, ina hingitii duubiye waꞌay gu muuna gosii kilesii, hingi hhanti ilaꞌaaꞌaatisi haa heedi waku. ⁵Kila heedi hiti geregedi upa gosi ina loi.

⁶Heedi doó caacaahhamisiye gimba gu Iliitleemu, kwanda gi ilagaasiye sa maarimuu gosi hhoinay goõ. ⁷Unkuray dangu hhantii cori, Iliitleemu duguroó yaqaayinaaba. Heedi idoo giyoó daamisiye, namati hetee ginimaa buꞌuna. ⁸Heedi goó sirakomamida slahhaahhaau gu slaqwa haa gi yondiidi tlakwaroo, dugu hhamisi ha slahhaahhaaukee. Teesaaqay see, heedi goó sirakomamida Muuna gu Iliitleemu, ina hiti buꞌuna slafimaa gu koraraa haa koraraa goóba hiifaakoo daqa Muuna gu Iliitleemugo. ⁹Inkoo, hhanti ba⁄aa⁄aadana yondu hhoinay, sa gimba hamaa buꞌuna hari qatlay gosi, bere handiba simbarii gwaaꞌa. ¹⁰Teesaaqay, qatlay ga ilii kahhane kona mucu, ha yondiidanee hhoinay sa hida goõ, sa hhakaꞌa loi loi gu motoliya da hida goó ⁄imbee Kristu.

Ilakaawa da hiifaakoo haa cehheemisu

¹¹Yuꞌudaa! Ana loi sangwaa handikiikima unkuray hari handikaa da iladeni, hari daba goy ana loi!

¹²Hida hhakee gu ⁄uureeremisee unkuray danguma daba⁄i, inay hiti slaiyay digima arimi hhoinay ha hida wakinay. Inay hiti yondimaamidiyay teesaaqay, digima may labaꞌasu sa caacaahhamisu tuba, musalaaba gu Kristu kilesi nii dahhasi ilabuꞌuru, ti daba⁄u gooba. ¹³Inay see daa daba⁄i, yoó iliikonaaiiba sariyaa goõ. Inay yoóti slaiyay unkuray danguma daba⁄i, inay mangii duubiri sa daba⁄u googuna. ¹⁴Inkoo, hari bara doyi ana, hangii duubaaba coko⁄o see. Hiiduuba doyi ti hari gwaaꞌaraa da Looimoo goori gu Goõ Yeesu Kristu musalaabage. Gimbakaꞌa hida doó tawaaline ha ou gu hida giyoó arinayi gu hhou, daqa dooii ana konaaba maꞌaana, sa gimba gu musalaaba. Ana see gimba goó arime gu hhou, daqa dooinay konaaba maꞌaana. ¹⁵Daba⁄u baku daba⁄u gooba ti idoo gooba. Idoo da kaari, ti hii⁄abeesa tlehhinay ha Iliitleemu! ¹⁶Qasaw haa ⁄awaariru goó daqa Iliitleemu dahha, sliimaa wane haa hida goõ, goó iliikoomee ilakaawati, hida hhakee na hida gu Iliitleemu.

¹⁷Inkoogo, heedi lensee hini hhanti kara ilahufidi ana. Slaqwa dooii kooma sla⁄anay gu cakhadiru hari tle⁄eẽ haa gu difoo hari khwacoo sa laqaru tuba, ana ti tongimoo gu Yeesu.

¹⁸Hhiee koi, hhoinay gu didiru goó daqa Looimoo goori gu Goõ Yeesu Kristu dahha, ibiidiye sliimaa haa unkuray. Guti lou.